Curcuma vamana

***Curcuma vamana*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mamiyl Sabu và Jose K. Mangaly mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

## Mẫu định danh
Trong phần dẫn nhập của bài báo năm 1987, các tác giả viết rằng holotype là *Sabu & Mangaly CU 37342* thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 lưu giữ tại phòng mẫu cây Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (MH) ở Coimbatore, bang Tamil Nadu, và 2 isotype là *Sabu & Mangaly CU 37343A* lưu giữ tại phòng mẫu cây Đại học Calicut (CALI) ở Calicut, bang Kerala và *Sabu & Mangaly CU 37343B* lưu giữ tại phòng mẫu cây Khảo sát Thực vật Ấn Độ (CAL) ở Howrah, bang Tây Bengal.

Tuy nhiên, khi kiểm tra lại thì tại MH chỉ có mẫu *Sabu & Mangaly CU 37343* thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 và ghi rõ nó là holotype; còn mẫu *Sabu & Mangaly CU 37342* thu thập cùng địa điểm vào ngày 19 tháng 7 năm 1984, không có nhãn holotype hay isotype, được lưu giữ tại CALI. Ngoài ra, còn tại CALI người ta tìm thấy 2 mẫu là *Sabu & Mangaly CU 37343* và *Sabu & Mangaly CU 37343B* trong khi tại CAL không tìm thấy mẫu vật nào. Hai mẫu *Sabu & Mangaly CU 37343* và *Sabu & Mangaly CU 37343B* cũng có tại phòng mẫu cây của Vườn Thực vật Hoàng gia Anh tại Edinburgh, Scotland (E). Vì thế người ta đã chỉnh sửa lại mẫu định danh như sau:
* Holotype: *Sabu & Mangaly CU 37343* tại MH; thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 trong rừng gió mùa tại huyện Palghat, bang Kerala, Ấn Độ.
* Isotype: *Sabu & Mangaly CU 37343* tại CALI và E; *Sabu & Mangaly CU 37343B* tại CALI và E.

## Phân bố
Nó là loài bản địa bang Kerala (các huyện Palakkad, Malappuram, Idukki, Kollam, Thrissur, Kannur), tây nam Ấn Độ.

## Mô tả
Cây thảo thân rễ nhỏ, ~3 × 0,5&nbsp;cm, hình nón, ruột màu cam; không củ không cuống; một số rễ dạng chùm, với một số kết thúc bằng củ rễ nhiều thịt, hình cầu hoặc hình elipxoit, ~2 × 1&nbsp;cm, ruột màu trắng ngọc trai. Chồi lá cao đến 50&nbsp;cm. Thân giả dài 8–10&nbsp;cm, được bẹ không phiến lá bao phủ ở gốc. Lá mọc thành 2 hàng, 4-5; phiến lá 20-25 × 6–8&nbsp;cm, thuôn dài, đỉnh nhọn thon, đáy gần đều, gân lá lông chim sát nhau, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ nhỏ; cuống lá dài 20–30&nbsp;cm. Cụm hoa trung tâm, dài 15–22&nbsp;cm, cuống cụm hoa dài 10–18&nbsp;cm, ẩn trong các bẹ lá, màu lục nhạt, nhẵn nhụi; cành hoa bông thóc cô đặc, 2-4 × 2&nbsp;cm, không mào khác biệt; lá bắc 4-8, xếp rời, ~3 × 3&nbsp;cm, hình trứng đến hình trứng ngược, đỉnh nhọn, hơi uốn ngược, mỗi lá bắc đối diện 2-4 hoa, 1 hoặc hiếm khi 2 lá bắc vô sinh về phía đỉnh; lá bắc con nhỏ, ~5 x 4&nbsp;mm, hình trứng-nhọn, nhẵn nhụi. Hoa ngắn hơn lá bắc, dài 1,8–2&nbsp;cm. Đài hoa cắt cụt, dài 4&nbsp;mm, 3 thùy sâu, màu trắng, nhẵn nhụi, bền. Ống tràng dài 8&nbsp;mm; các thùy gần như bằng nhau, ~5 × 4&nbsp;mm, nhẵn nhụi, màu trắng ánh vàng. Cánh môi ~8 × 7&nbsp;mm, đỉnh khía chữ V, thùy thuôn tròn, mép nhăn, màu vàng kim, có lông ở giữa. Các nhị lép bên ~6 × 3&nbsp;mm, màu vàng kim. Nhị dài ~4&nbsp;mm, mô vỏ bao phấn song song, tụ lại ở đáy và tạo thành mỏ, có lông tuyến. Không tuyến trên bầu. Bầu nhụy 3 lá noãn, quả tụ, màu trắng, nhẵn nhụi; noãn nhiều, đính trụ. Vòi nhụy dài, hình chỉ; đầu nhụy hơi thò ra phía trên bao phấn. Quả hình trứng ngược, ~10 x 8&nbsp;mm, với lá đài bền, vỏ quả ngoài mỏng; hạt màu nâu khi thuần thục, áo hạt xé rách hình chỉ.

## Chú thích
*
*
*