open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xerophyllum asphodeloides

***Xerophyllum asphodeloides*** là một loài thực vật có hoa trong họ Melanthiaceae. Loài này được (L.) Nutt. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1818.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Bách hợp lá khô

***Xerophyllum tenax*** là một loài thực vật có hoa trong Họ Hắc dược hoa (Melanthiaceae).

Chúng phát triển chiều cao từ 15–150&nbsp;cm. Nó mọc thành đám với lá quấn xung quanh. Lá dài từ 30–100&nbsp;cm nhưng chỉ rộng 2–6&nbsp;mm.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Xerophyta pinifolia

***Xerophyta pinifolia*** là một loài thực vật có hoa thuộc họ Phỉ nhược thúy. Loài này được Jean-Baptiste de Lamarck miêu tả khoa học đầu tiên năm 1808.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
*
Sân bay quốc tế Dương Châu Thái Châu

**Sân bay Dương Châu Thái Châu** ()  thường viết tắt **Sân bay Dương Thái** (扬泰机场) là sân bay phục vụ hai thành phố Dương Châu và Thái Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Sân bay hoàn thành năm 2012. Sân bay nằm ở trấn Đinh Câu của khu Giang Đô thuộc Dương Châu, cách 30&nbsp;km từ trung tâm của Dương Châu và 20&nbsp;km từ Thái Châu. Một thành phố lớn khác là Trấn Giang, cũng ở gần sân bay, cách biệt qua sông Dương Tử.

Sân bay này được cùng xây dựng và thuộc sở hữu chung của các thành phố Dương Châu (80% cổ phần) và Thái Châu (20% thị phần), với tổng vốn đầu tư 2 tỷ 082 triệu nhân dân tệ. Sân bay được mở cửa vào ngày 7 tháng năm 2012. Ban đầu nó được gọi là **Sân bay Tô Trung Giang Đỗ** (tiếng Trung Quốc: 苏中江都机场) nhưng đã được đổi tên thành trong tháng 11 năm 2011 để phản ánh tên của các thành phố chính nó phục vụ.

## Các hãng hàng không và điểm đến

## Chú thích
Danh sách vườn quốc gia tại Chile

Tài nguyên thiên nhiên của Chile được bảo vệ trong hệ thống các khu bảo tồn quốc gia. Được thành lập và quản lý bởi Tổng Công ty Lâm nghiệp Quốc gia Chile (CONAF), hệ thống này hiện có 101 khu bảo tồn, bao gồm 36 vườn quốc gia, 49 khu bảo tồn quốc gia, 16 di tích tự nhiên.Tổng diện tích bảo vệ là khoảng 14,6 triệu ha, chiếm gần 20 % lãnh thổ Chile.

Vườn quốc gia được định nghĩa là một khu vực nói chung là lớn, có nhiều môi trường độc đáo hoặc đại diện cho sự đa dạng sinh học tự nhiên của quốc gia, không bị xáo trộn đáng kể của con người. Mục tiêu của vườn quốc gia là để bảo vệ các mẫu môi trường tự nhiên, đặc điểm văn hóa và danh lam thắng cảnh gắn liền; đảm bảo tính liên tục của quá trình tiến hóa trong phạm vi phù hợp với quy định trên, cho các hoạt động giáo dục, nghiên cứu và giải trí.

**Vườn quốc gia tại Chile** bao gồm 36 vườn quốc gia có tổng diện tích lên tới 9.290.942 ha. Yendegaia là vườn quốc gia mới nhất khi nó được thành lập vào tháng 12 năm 2013. Thống kê năm 2013 của CONAF thì có khoảng 2.408.269 du khách ghé thăm các vườn quốc gia của Chile.
## Danh sách

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Corporación Nacional Forestal (Chile National Forest Corporation)
Pavel Vezhinov

**Pavel Vezhinov** (tiếng Bulgaria: Павел Вежинов) (9 tháng 11 năm 1914 - 2 tháng 12 năm 1983), tên khai sinh là **Nikola Delchev Gugov** (tiếng Bulgaria: Никола Делчев Гугов), là một nhà văn khoa học giả tưởng người Bulgaria. Trong các sách của ông được dịch sang tiếng Việt, tên của ông được phiên âm thành Pavel / Paven Veginov, P. Veginov, Pa-ven Vê-gi-nốp / Paven Vêginốp.

Ông là một trong những tác giả khoa học giả tưởng đầu tiên của Bulgaria và đã cho xuất bản nhiều cuốn sách, bài báo cùng kịch bản phim. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là tiểu thuyết *Barie* / *Ba-ri-e* (tiếng Bulgaria: Бариерата, 1976) được viết sau cái chết của người vợ đầu tiên của ông. Các tác phẩm đáng chú ý khác của ông gồm có *Những con ngựa trắng trong đêm* và kịch bản bộ phim năm 1971, *Ba người lính dự bị* (tiếng Bulgaria: Тримата от запаса).

## Các tác phẩm được dịch qua tiếng Việt
* *Những dấu vết còn lại* (1954) 
:– Dương Linh dịch từ tiếng Pháp, Nhà xuất bản Kim Đồng, 1974, tái bản nhiều lần)
* *Barie* (1976) 
:– Đỗ Hồng Chung dịch từ tiếng Nga, Nhà xuất bản Lao động, 1983, tái bản nhiều lần)
* *Cậu bé mơ mộng* (1976) 
:– Đỗ Hồng Chung dịch từ tiếng Nga, Nhà xuất bản Tác phẩm Mới, 1986
* *Những con ngựa trắng trong đêm* (1976) 
:– Thanh Mai dịch, Nhà xuất bản Văn Học, 1987
* *Con thằn lằn trắng* (1977) 
:– Phan Bích Hà dịch, Nhà xuất bản Văn nghệ TP.HCM, 1987

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Pavel Vezhinov trên IMDB
* Pavel Vezhinov trên Goodreads
Phong (nước)

**Phong** () là một nước chư hầu nhỏ vào đầu thời Chu.

Theo cuốn *[[Xuân Thu đại sự biểu]]* của Cố Đống Cao thì Phong quốc vốn là đất phong của Sùng Hầu Hổ đời Thương, sau bị Văn vương chiếm được, bèn kiến tạo ấp Phong, đến thời Vũ vương mới phong cho người em làm Phong hầu. Đô ấp của nước Phong nay thuộc địa phận huyện Sơn Dương, Thiểm Tây, không phải là đô thành "Phong kinh" đầu thời Chu.

Về nguyên nhân diệt vong thì theo sách *[[Trúc thư kỷ niên]]* viết: "Năm Chu Thành vương thứ 19 (khoảng năm 1036 TCN), Phong hầu bị phế truất, nước từ đó mất hẳn. Cũng vì Phong hầu say rượu làm loạn, nên bị Chu Thành vương phế đi".

## Tham khảo

**[[Đông Chu Liệt Quốc]]*
**[[Xuân Thu đại sự biểu]]* 
**[[Trúc thư kỷ niên]]*
Lưu (nước)

**Lưu** () là một nước chư hầu trong lãnh thổ nhà Chu thời Xuân Thu, vị trí nay thuộc địa phận phía tây nam Yển Sư tỉnh Hà Nam, có lãnh địa là Lưu ấp thời cổ. Thời Chu Thành vương nhà Tây Chu đã từng phong cho hậu nhân của cố tổ Vương Quý tại đất Lưu (Yển Sư, Hà Nam), nhưng chưa được bao lâu đã bị diệt vong. Vả lại điều mục của nước Lưu đều không giống với các nước chư hầu khác.

Năm 592 TCN (đời Chu Khoảnh vương thứ 8), nhà vua phong Lưu ấp cho vương đệ là Quý Tử, từ đó Vương Quý Tử mới xưng là Lưu công, tức Lưu Khang công. Lưu quốc vốn dĩ đã bị nhà Chu thôn tính vào đầu thời Chiến Quốc nhưng không rõ niên đại. 
 
 
Đời sau của Hoàn công không rõ

## Tham khảo

*Tần Gia Mô, *Thế bản tập bản* (世本辑本)
**Tăng đính Xuân Thu thế tộc nguyên lưu đồ khảo* (增订春秋世族源流图考)
**Xuân Thu thế tộc tập lược* (春秋世族辑略) 
*Trúc Thiêm Quang Hồng, *Tả truyện hội tiên* (左傳會箋)
*Dương Bá Tuấn, *Xuân Thu Tả truyện chú* (春秋左傳注)

## Xem thêm
*Họ Lưu
*Xuân Thu
*Nhà Chu
*Danh sách nước chư hầu thời Xuân Thu Chiến Quốc
*Danh sách vua chư hầu thời Chu 
*Chư hầu nhà Chu
Austrobaileya scandens

***Austrobaileya scandens*** là một loài thực vật có hoa trong họ Austrobaileyaceae. Loài này được Cyril Tenison White miêu tả khoa học đầu tiên năm 1933.

## Phân bố
Loài này là đặc hữu bang Queensland, Australia.

## Chú thích
*
*
*
Illicium angustisepalum

***Illicium angustisepalum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Schisandraceae. Loài này được A.C. Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Gaius Marcius Censorinus (chấp chính quan năm 8 TCN)

**Gaius Marcius Censorinus** (mất khoảng 2 CN) là một nghị sĩ La Mã, người đã được bầu làm chấp chính quan năm 8 TCN.

## Tiểu sử
Là một thành viên của giới bình dân Censorini thuộc thị tộc ''Marcia'', Marcius Censorinus là con trai của Lucius Marcius Censorinus, từng là chấp chính quan năm 39 TCN. Ông được bổ nhiệm làm *Triumvir Monetalis* vào khoảng 20 hoặc 19 TCN. Ông được bầu làm quan chấp chính vào năm 8 TCN cùng với Gaius Asinius Saloninus Gallus, nhưng cuộc bầu cử của ông đã bị che khuất bởi những cáo buộc hối lộ bầu cử. Tuy nhiên hoàng đế Augustus đã từ chối can thiệp vào chuyện này. Ông cũng chủ trì phiên họp của Viện nguyên lãb để bỏ phiếu ủng hộ đổi tên tháng Sextilis thành tháng ''August'' nhằm vinh danh hoàng đế.

Có lẽ trong năm 3 TCN, Marcius Censorinus được bổ nhiệm làm tổng đốc tỉnh *Asia* thuộc về Viện nguyên lão. Người ta phỏng đoán rằng ông sau đó được bổ nhiệm làm *[[Legatus Augusti pro praetore]]* của Galatia vào năm 2, nơi ông đã mời Gaius Caesar ở lại nhà mình trong khoảng thời gian ông ta ở phía đông. Ông qua trong cùng năm đó, trong khi vẫn là thống đốc Galatia.

Marcius Censorinus là người bảo trợ của thành phố Miletus, và trong thành phố Mylasa, nơi ông đã được trao danh hiệu "vị cứu tinh và người sáng lập", và các trò chơi gọi là *Censorineia* được tổ chức hàng năm để vinh danh ông. Nhà thơ Horace đã viết một ca khúc để vinh danh ông, và ông được các nhà sử học La Mã như Marcus Velleius Paterculus ca ngợi bởi là "*vir demerendis hominibus genitus*". Không có người con nào của ông được biết đến.

## Tham khảo
*Swan, Peter Michael, *The Augustan Succession: An Historical Commentary on Cassius Dio's Roman History Books 55-56 (9 B.C.-A.D. 14)* (2004)
*Syme, Ronald, "The Augustan Aristocracy" (1986). *[[Clarendon Press]]*. Truy cập 2012-09-30 

## Trích dẫn
Ngũ vị tử nam

::*Không nhầm với dây nắm cơm có tên khoa học là *'Kadsura coccinea**.

**Ngũ vị tử nam** (danh pháp: ***Kadsura longipedunculata***), đôi khi cũng gọi là **na leo** hay **dây nắm cơm*' là một loài [[thực vật có hoa]] trong họ [[Schisandraceae]]. Loài này được Finet & Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.

==Chú thích==


==Liên kết ngoài==
* 
* 
* [http://www.aussiegardening.com.au/findplants/plant/Kadsura_longepedunculata *Kadsura longepedunculata'' entry at AussieGardening.com.au, access-date =ngày 2 tháng 1 năm 2011]
Brasenia schreberi

***Brasenia schreberi*** là một loài thực vật có hoa thuộc họ Cabombaceae. Chúng phân bố rộng ở Bắc Mỹ, Tây Ấn, miền bắc Nam Mỹ (Venezuela, Guyana), miền đông châu Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Primorye), Úc, Tiểu lục địa Ấn Độ, vài phần của châu Phi.

*Brasenia schreberi* là thực vật thủy sinh sống lâu năm với lá hình khiên, nổi trên mặt nước và có thân rễ. Lá màu lục tươi, hoa tím nhỏ nở từ tháng sáu tới tháng chín, và một lớp chất nhầy phủ gần như toàn bộ phần dưới nước, gồm mặt dưới lá, thân rễ và búp hoa. Chất nhầy có thể dùng để tự vệ trước động vật ăn thực vật, như ốc. Nó mọc ở sông và hồ nước nông, đặc biệt là ở vùng nước hơi có tính axít.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Nymphaea alba

***Nymphaea alba,*** **Súng trắng châu Âu** (danh pháp hai phần: ***Nymphaea alba***) là một loài hoa súng trong họ Nymphaeaceae.

## Mô tả
Loài súng này phát triển trong nước sâu 30–150&nbsp;cm và ưa thích ao lớn và hồ. Lá có thể có đường kính lên đến 30 cm và có thể chiếm 150&nbsp;cm mỗi cây. Hoa có màu trắng và có nhiều nhị hoa nhỏ bên trong. Loài súng này được tìm thấy trên khắp châu Âu và các khu vực Bắc Phi và Trung Đông tại các nơi có nước ngọt.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Nymphaea leibergii

***Nymphaea leibergii*** là một loài súng trong họ Nymphaeaceae. Loài này được Morong miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888., có thể được tìm thấy trên khắp miền bắc Bắc Mỹ trong ao và dòng chảy chậm.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Nero Claudius Drusus

**Nero Claudius Drusus Germanicus** (khoảng 28 tháng 3 năm 38 TCN - ngày 14 tháng 9 năm 9 TCN), tên khai sinh là **Decimus Claudius Drusus** còn gọi là **Drusus**, **Drusus I**, **Nero Drusus**, hoặc **Drusus Già** là một chính trị gia và chỉ huy quân sự người La Mã. Ông là một quý tộc thuộc dòng họ Claudia theo phía người cha hợp pháp của ông, nhưng bà ngoại của ông lại xuất thân từ một gia đình bình dân. Ông là con trai riêng của hoàng hậu Livia Drusilla, người vợ thứ ba của Hoàng đế Augustus. Ông cũng là em trai của Hoàng đế Tiberius, cha của Hoàng đế Claudius, ông nội của Hoàng đế Caligula, và ông cố ngoại của Hoàng đế Nero.

Ông đã phát động các chiến dịch La Mã lớn đầu tiên trên sông Rhine và bắt đầu cuộc chinh phục xứ Germania, trở thành tướng La Mã đầu tiên đặt chân đến sông Weser và sông Elbe. Năm 12 TCN, Drusus dẫn đầu một chiến dịch thành công tiến vào Germania, chinh phục Sicambri. Cuối năm đó, ông đã dẫn một đoàn thám hiểm hải quân chống lại bộ tộc người Đức dọc theo bờ biển Bắc Hải, chinh phục Batavi và Frisii, và đánh bại Chauci gần cửa sông Weser. Năm 11 TCN, ông đã chinh phục được Usipetes và Marsi, mở rộng sự kiểm soát của La Mã đến tận Thượng Weser. Năm 10 TCN, ông đã phát động một chiến dịch chống lại cuộc nổi dậy của người Chatti và Sicambri. Năm sau, ông đã chinh phục Mattiaci, trong khi đánh bại Marcomanni và Cherusci ở gần Elbe. Tuy nhiên, Drusus qua đời một năm sau đó, khi chưa đầy 30 tuổi, lấy mất đi của Roma một trong những tướng tài ba nhất của mình.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Lucius Pomponius Flaccus

**Lucius Pomponius Flaccus** (mất năm 35) là một Nghị sĩ La Mã, được bầu làm Quan chấp chính vào năm 17.

Flaccus xuất thân từ một gia đình thuộc tầng lớp bình dân thuộc dòng họ Pomponia. Nơi khởi nguồn của gia tộc Iguvium. Anh trai của Flaccus là Gaius Pomponius Graecinus, từng làm *consul suffectus* vào năm 16. Pomponius Flaccus sau đó đã kết hôn với Memmia.

Cũng giống như anh trai của mình, Pomponius Flaccus đã kết bạn với thi sĩ Ovid, người đã gửi cho ông một trong những *epistulae ex Ponto* của ông ta trong thời gian đang sống lưu vong, vào lúc mà Flaccus đang làm *legatus* ở Moesia. Ông được bầu làm chấp chính quan vào năm 17 cùng với Gaius Caelius Rufus. Năm 19, ông quay trở lại Moesia với tư cách là thống đốc. Tình bạn của ông với Hoàng đế Tiberius, ông còn mắc nợ sau đó, từ năm 32, ông trở thành Thống đốc của tỉnh Syria, nơi ông bắt đầu có xung đột với vua Hê-rốt Agrippa. Ông mất vào năm 35 tại Syria.

## Tham khảo
Candice Glover

**Candice Rickelle Glover** (sinh ngày 22 tháng 11 năm 1989) là một ca sĩ R&B người Mỹ, quán quân của chương trình American Idol mùa 12. Glover là nữ quán quân đầu tiên của chương trình kể từ khi Jordin Sparks đăng quang vào năm 2007. Album đầu tay của cô là *Music Speak* dự kiến sẽ được phát hành vào ngày 8 tháng 10 năm 2013.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Candice Glover  on *[[American Idol]]*
*
Danielle Bradbery

**Danielle Simone Bradbery** (sinh ngày 23/7/1996) là một nữ ca sĩ nhạc đồng quê đến từ Cypress, Texas. Cô nổi tiếng từ khi giành vị trí quán quân mùa thứ tư của The VoiceUSA năm 2013, trở thành quán quân trẻ tuổi nhất của chương trình này. Album đầu tay của cô,Danielle Bradbery được phát hành vào ngày 25 tháng 11 năm 2013.

## Đầu đời
Bradbery được sinh tại thành phố League, bang Texas với cha mẹ của cô là Danny Bradbery và Gloria Redden Martinez nhưng sau chuyển đến Cypress, Texas. Cô theo học trường Cypress Ranch High School,nơi cô là một thành viên của lớp học năm 2015. Bradbery có một chị gái là Monica và ba anh em trai là Drake, Drew, Collin.

## The Voice
Trước khi đến với The Voice, Bradbery chưa hề được học thanh nhạc hay kinh nghiệm hát trước đám đông. Tại buổi thử giọng vào ngày 25 tháng 3 năm 2013, Bradbery đã hát bài "Mean" của Taylor Swift, khiến Adam Levine, Blake Shelton, và Usher quay ghế. Sau đó Bradbery chọn Shelton làm huấn luyện viên của mình.

Trong đêm thi trực tiếp top 10, Bradbery đã hát bài "Heads Carolina, Tails California", bài hát đã trở thành ca khúc đầu tiên của mùa giải lọt vào bảng xếp hạng top 10 Itunes. Tiếp đến là các ca khúc "Please Remember Me", "Who I Am", "Maybe It Was Memphis" và cuối cùng "Born To Fly" đều lọt vào Top 10 iTunes. Đặc biệt, cô đã có tổng số lượt tải và các ca khúc lọt top 10 iTunes (5 bài) nhiều hơn bất kỳ thí sinh nào trong lịch sử của chương trình. Bradbery trở thành thí sinh trẻ tuổi nhất giành vị trí quán quân của chương trình The Voice.

## Các màn trình diễn và kết quả

## Sự nghiệp
Vào ngày 19 tháng 6 năm 2013, một ngày sau khi giành quán quân The Voice, cô đã ký hợp đồng với Big Machine Records. Bài hát đơn đầu tay của cô, "Heart Of Dixie", được phát hành vào ngày 16 Tháng Bảy 2013.

Danielle là một trong 18 nghệ sĩ duy nhất (ở mọi thể loại) có từ 7 bài hát trở lên trong bảng xếp hạng billboard năm 2013.

## Tham khảo
Trung tâm Tài chính Quốc tế Quảng Châu

**Trung tâm Tài chính Quốc tế Quảng Châu** () hay **Tháp Tây Quảng Châu** () là một tòa nhà chọc trời 103 tầng cao  ở Quảng Châu, Quảng Đông, Trung Quốc và là một phần của tháp đôi Quảng Châu.

Việc thi công tòa nhà, dựa trên thiết kế của Wilkinson Eyre, bắt đầu từ tháng 12 năm 2005 và kết thúc vào năm 2010. Tòa nhà đóng vai trò là một trung tâm hội nghị, khách sạn và văn phòng. Tầng 1 đến tầng 66 là các văn phòng, tầng 67 và tầng 68 chứa các thiết bị cơ khí, tầng 69 đến tầng 98 thuộc một khách sạn Bốn Mùa, còn tầng 99 và tầng 100 được dùng làm đài quan sát.

Tòa nhà trước đây được biết đến với tên gọi Tháp Tây Quảng Châu với một dự án liên quan là Tháp Đông Quảng Châu cao . Tuy nhiên, dự án này đã được trao cho một thiết kế khác, trung tâm Châu Đại Phúc cao  của Kohn Pedersen Fox, người chiến thắng giải Lubetkin của Viện Kiến trúc Hoàng gia Anh năm 2012.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Buteoninae

**Buteoninae** là một phân họ động vật trong họ Ưng bao gồm các loài chim săn mồi có cánh rộng từ trung bình tới lớn.

Các loài chim trong phân họ này thường có đôi chân và móng vuốt mạnh mẽ để bắt mồi, với mỏ lớn và khỏe để xé thịt con mồi. Chúng cũng có thị lực rất tốt có thể phát hiện con mồi từ xa.

Phân họ này chứa các loài diều, diều hâu, đại bàng thực sự và đại bàng biển.

## Danh sách chi
* *[[Geranoaetus]]*
* *[[Buteo]]* 
* *[[Parabuteo]]* 
* *[[Buteogallus]]* 
* *[[Busarellus]]* 
* *[[Cryptoleucopteryx]]*
* *[[Pseudastur]]* 
* *[[Morphnarchus]]* 
* *[[Leucopternis]]*
* *[[Kaupifalco]]*
* *[[Butastur]]*
* *[[Morphnus]]*
* *[[Harpia]]*
* *[[Pithecophaga]]*
* *[[Harpyopsis]]*
* *[[Oroaetus]]*
* *[[Spizastur]]*
* *[[Spizaetus]]*
* *[[Nisaetus]]*
* *[[Lophaetus]]*
* *[[Stephanoaetus]]*
* *[[Polemaetus]]*
* *[[Hieraaetus]]*
* *[[Lophotriorchis]]* 
* *[[Aquila]]*
* *[[Ictinaetus]]* 
* *[[Haliaeetus]]*
* *[[Ichthyophaga]]*
* *[[Harpagornis]]*

## Hình ảnh

Tập tin:Buteo buteo 4 %28Marek Szczepanek%29.jpg
Tập tin:Buteo buteo 5 (Marek Szczepanek).jpg
Tập tin:Buteo buteo 4 (Marek Szczepanek).jpg
Tập tin:Blaubussard.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* J. Ferguson-Lees, D. A. Christie: *Raptors of the World.* Christopher Helm, London 2001. ISBN 0-7136-8026-1
* H. R. L. Lerner und D. P. Mindell: *Phylogeny of eagles, Old World vultures and other Accipitridae based on nuclear and mitochondrial DNA*. Molecular Phylogenetics and Evolution 37; 2005: S. 327-346
* M. Wink und H. Sauer-Gürth: *Phylogenetic Relationships in Diurnal Raptors based on nucleotide sequences of mitochondrial and nuclear marker genes*. In: R. D. Chancellor und B.-U. Meyburg (eds): *Raptors Worldwide*. Berlin, Budapest, 2004: S. 483-498.
Kingkey 100

**Kingkey 100** (, "Kinh Cơ 100"), có tên cũ là **Kingkey Finance Center Plaza**, là một tòa nhà chọc trời ở quận La Hồ, thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.

Tòa nhà cao  và có 100 tầng, Trong đó, 68 tầng với tổng diện tích  là các văn phòng hạng A, 22 tầng (từ tầng 75 đến tầng 98) với tổng diện tích  thuộc khách sạn 6 sao St. Regis mở cửa từ tháng 9 năm 2011. Còn các tầng trên cùng có một khu vườn và một vài nhà hàng. Nằm bên cạnh Kingkey 100 là trung tâm thương mại KK mở cửa vào ngày 26 tháng 11 năm 2010 với nhiều cửa hiệu, nhà hàng và một siêu thị, cũng như rạp chiếu phim IMAX đầu tiên ở Thâm Quyến.

Kingkey 100 hiện là tòa nhà có quy mô lớn nhất Thâm Quyến, đồng thời là tòa nhà cao thứ 9 trên thế giới.

## Hình ảnh

File:Kingkey Finance Oct 8 2009.jpg|Tháp Tài chính Kingkey ngày 8 tháng 10 năm 2009.
File:Kingkey Tower Construction SZ.JPG|Tháp chính của Trung tâm Tài chính Kingkey ngày 27 tháng 2 năm 2010.
File:KingkeyFinanceTower-2009.jpeg|Tháp Tài chính Kingkey năm 2009.
File:Kingkey-100-5.jpg|Kingkey 100 đang trong quá trình thi công.
File:KingKey100AtNight.jpg|Tòa nhà Kingkey 100 về đêm.


## Chú thích
Alfred Marshall

**Alfred Marshall** (26 tháng 7 năm 1842 - 13 tháng 7 năm 1924) là một nhà kinh tế học người Anh. Cuốn sách của ông có tựa đề *Principles of Economics* (Các quy luật của kinh tế học) xuất bản năm 1890, là một trong những cuốn sách giáo khoa kinh tế có tầm ảnh hưởng nhất ở Anh trong nhiều năm. Cuốn sách đã đưa các ý tưởng về cung và cầu, độ thỏa dụng biên và chi phí sản xuất thành một khối tổng thể. Ông được coi là một trong những nhà sáng lập kinh tế học.

## Tham khảo
Đại bàng ẩn sĩ vương miện

**Đại bàng ẩn sĩ vương miện** (danh pháp khoa học: ***Buteogallus coronatus***) là một loài chim trong họ Accipitridae.

## Miêu tả
Đại bàng ẩn sĩ vương miện là một loài chim săn mồi ở phía đông và trung tâm Nam Mỹ. Đây là một loài chim ăn thịt lớn với chiều dài 73–79&nbsp;cm, sải cánh dài 170–183&nbsp;cm và trọng lượng trung bình 2,95&nbsp;kg. Con trưởng thành gần như hoàn toàn màu xám, với một cái đuôi có dải màu đen và trắng. Con non có màu xám nâu trên lưng và nhạt màu ở phần đầu và phía dưới.

## Phân bố và lối sống
Đại bàng ẩn sĩ vương miện sống ở Argentina, Brazil, Paraguay và Bolivia. Chúng có xu hướng sống trong rừng thưa và vùng đầm lầy. Chúng được cho là hoạt động chủ yếu vào lúc hoàng hôn. Con mồi chủ yếu của chúng là các loài động vật có vú, bao gồm thú tatu, chồn hôi, chồn triết, động vật gặm nhấm và khỉ. Chúng cũng săn bò sát (chủ yếu là rắn), cá, cừu và đôi khi là chim bao gồm gà tinamou và gia cầm.

## Sinh sản
Đại bàng ẩn sĩ vương miện thường làm tổ trên các cây lớn, với đường kính khoảng 1,2 m và sâu 30&nbsp;cm. Chúng chỉ đẻ một quả trứng mỗi lứa. Loài này được coi là có nguy cơ tuyệt do có mật độ sinh sống rất thấp và rất hiếm gặp trong tự nhiên. Chúng bị đe dọa do sự hủy diệt môi trường sống, chủ yếu là sự xâm nhập của quá trình sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi gia súc. Ngoài ra, đôi khi chúng cũng bị bắn và bị bẫy, do người dân lo sợ chúng ăn thịt gia súc.

## Hình ảnh

Tập tin:Harpyhaliaetus coronatus -captive-8b.jpg
Tập tin:Harpyhaliaetus coronatus 1.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Đại bàng ẩn sĩ núi

**Đại bàng ẩn sĩ núi** (danh pháp khoa học: ***Buteogallus solitarius***) là một loài chim trong họ Accipitridae.

## Miêu tả
Đại bàng ẩn sĩ núi trưởng thành có màu xám đen, hoặc màu đen, với những mảng trắng trên đuôi. Chúng có chiều dài 63–76&nbsp;cm, nặng 2,75&nbsp;kg, với sải cánh 152–188&nbsp;cm. Chúng giống với diều hâu đen, nhưng lớn hơn nhiều và có đôi cánh rộng hơn đáng kể. Đôi cánh đặc biệt rộng là một trong những đặc điểm phân biệt chính của loài này. Cơ thể của chúng cũng khá chắc mập. Khác với con trưởng thành, con non có màu nâu và đốm nâu, với những mảng màu quanh mắt.

## Phân bố và lối sống
Đại bàng ẩn sĩ núi có nguồn gốc ở Mexico, Trung và Nam Mỹ. Nó được tìm thấy trong vùng rừng núi hoặc rừng đồi, ở độ cao từ 600 m đến 2.200 m. Có rất ít thông tin về lối sống cũng như đặc tính sinh thái của chúng. Chúng được cho là săn các loài động vật có xương sống trung bình như rắn lớn, gà Mỹ hay hươu nhỏ.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Danh sách tòa nhà cao nhất Quảng Châu

**Danh sách các tòa nhà cao nhất Quảng Châu** bao gồm các tòa nhà chọc trời tại Quảng Châu, Trung Quốc theo chiều cao. Hiện tại tòa nhà cao nhất Quảng Châu là Trung tâm Tài chính Quốc tế Quảng Châu với chiều cao 440m (1,440&nbsp;ft). Đây cũng là tòa nhà cao thứ tư Trung Quốc. Mặc dù không được coi là một tòa nhà, ở độ cao 600m (1,969&nbsp;ft), Tháp Quảng Châu là công trình cao nhất ở cả Quảng Châu lẫn Trung Quốc, đồng thời là công trình độc lập cao thứ hai thế giới, chỉ sau Tokyo Skytree.

## Các tòa nhà cao nhất

Danh sách sau bao gồm các tòa nhà chọc trời tại Quảng Châu với chiều cao ít nhất 150&nbsp;m (492&nbsp;ft).

## Đang thi công, đã phê duyệt và được đề xuất
### Đang thi công
Danh sách sau bao gồm các tòa nhà đang được thicoong và theo kế hoạch sẽ cao ít nhất 150&nbsp;m (492&nbsp;ft).

### Đã phê duyệt
Danh sách sau bao gồm các tòa nhà đã được phê duyệt hoặc đang trong quá trình chuẩn bị thi công mà theo kế hoạch sẽ cao ít nhất 150&nbsp;m (492&nbsp;ft).

### Được đề xuất
Danh sách sau bao gồm các tòa nhà đã được đề xuất xây dựng ở Quảng Châu và sẽ cao ít nhất 150&nbsp;m (492&nbsp;ft) theo kế hoạch.

## Chú thích
### Chung
*Emporis.com - Guangzhou
### Cụ thể
Lý Thành (nhà Kim)

**Lý Thành** (chữ Hán: 李成, ? - ?), tự **Bá Hữu**, người Quy Tín, Hùng Châu, vốn là tướng lãnh cấp thấp nhà Bắc Tống, trở thành trùm giặc cướp ở khoảng Giang - Hoài; sau đó đi theo nhà Lưu Tề; nhà Lưu Tề bị phế, tiếp tục phục vụ nhà Kim, tham gia đánh Nam Tống. Ông và "Từ đại đao" Từ Văn là nguyên mẫu của các nhân vật Đô giám "Lý thiên vương" Lý Thành và "Văn đại đao" Văn Đạt, dưới quyền Đại Danh lưu thủ Lương Trung Thư trong Thủy Hử truyện.

## Cuộc đời và sự nghiệp
Ông có sức mạnh hơn người, có thể kéo cung nặng 300 cân. Đầu thời Tuyên Hòa (1119 – 1125) nhà Bắc Tống, thi cung thủ, được xếp loại có sức kéo dị thường. Từng nhận chức Hoài Nam chiêu tróc sứ. Quân Kim chiếm Hà Bắc, Lý Thành nhân đó tụ tập ở Truy Xuyên làm cướp, dần dần lui xuống phía nam, hoạt động ở khoảng Giang - Hoài. Triều đình từng hai lần chiêu an, nhưng Thành vẫn quen thói cũ, nên phái binh dẹp tan.

Thành về với Lưu Tề, được làm Tri Khai Đức phủ, theo quân Kim đánh Tống. Năm Thiên Hội thứ 11 (1133), Lý Thành chiếm cứ 6 quận Tương Dương (Tương Dương phủ, Đặng Châu, Tùy Châu, Dĩnh Châu, Đường Châu, Tín Dương quân), bị Nhạc Phi đánh bại. Khi Ngụy Tề bị phế năm 1137, Lý Thành được tái bổ nhiệm An Vũ quân Tiết độ sứ.

Hoàn Nhan Tông Bật lại đánh Hà Nam, Lý Hưng nhà Tống giữ phủ Hà Nam. Lý Thành đưa quân vào Mạnh Tân. Hưng soái quân áp sát, nổi trống thách đánh, ông không ra. Trời về chiều, quân Tống mệt và đói, Thành mở cửa đánh gấp, đại phá bọn họ. Hưng chạy đi Hán Nam, ông chiếm được các nơi Lạc Dương, Tung, Nhữ. Bình xong Hà Nam, Tông Bật tâu cho Thành làm Hà Nam doãn, Đô Quản áp Bản lộ binh mã. Vì đem chỗ thóc thừa gộp vào số đã dùng, nên bị kết tội, mất cả hai chức quan. Thời Chánh Long (1149 - 1161), được khởi dụng làm Chân Định doãn, phong Quận vương, theo Hán chế giáng phong Tể quốc công. Hưởng thọ 69 tuổi.

## Tính cách
Thành là kẻ mạnh tợn nhất trong nhóm hàng tướng, hiệu lệnh rất nghiêm, bộ hạ không dám phạm. Khi lâm trận đi trước mọi người; sĩ tốt chưa ăn thì không ăn trước; đích thân thăm nom người có bệnh. Không chịu che mưa, cho dù ướt át như thế nào!

Có người tố cáo Thành làm phản, Hoàn Nhan Tông Bật xét ra là vu khống, giao cho ông xử trí, Thành đánh đòn rồi tha cho, không bắt bớ thêm nữa. Đem việc này làm trò vui, nhờ thế mà được lòng người.

## Tham khảo
* Kim sử quyển 79, Lý Thành truyện
* Từ Mộng Sân (biên soạn) – **Tam triều bắc minh hội biên**

## Chú thích
Marco Andreolli

**Marco Andreolli** (sinh ngày 10 tháng 6 năm 1986 tại Ponte dell'Olio, Piacenza) là cầu thủ bóng đá người Ý, hiện đang chơi cho câu lạc bộ Sevilla F.C. mượn từ Inter Milan, anh chơi ở vị trí trung vệ.

## Thống kê sự nghiệp
*Tính đến ngày 23 tháng 1 năm 2015* 

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Marco Andreolli  at www.inter.it
*UEFA Champions League: Players: Marco Andreolli
Ishak Belfodil

**Ishak Belfodil** (sinh ngày 12 tháng 1 năm 1992 tại Mostaganem) là cầu thủ bóng đá người Algérie, hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ TSG 1899 Hoffenheim tại Bundesliga và đội tuyển bóng đá quốc gia Algérie. Ngoài quốc tịch Algérie, anh còn có thêm quốc tịch Pháp và đã thi đấu ở các cấp độ trẻ của Pháp.

## Bàn thắng quốc tế

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Profile trên Parma FC 
* 
*
Hugo Campagnaro

**Hugo Campagnaro** (27 tháng 6 năm 1980) là cầu thủ bóng đá người Argentina chơi ở vị trí hậu vệ.

Mùa hè năm 2007, anh đã ký hợp đồng với Sampdoria để chuẩn bị cho cúp Intertoto năm 2007. Tại thời điểm đó Campagnaro trị giá 1.550.000 Euro. Ngày 9 tháng 7 năm 2009, Anh ký hợp đồng 4 năm với Napoli có giá trị 7 triệu Euro.

## Thống kê sự nghiệp
### Câu lạc bộ
*Tính đến ngày 1 tháng 3 năm 2015*

### Quốc tế

## Danh hiệu

**Sampdoria**
***[[Coppa Italia]]** Á quân 2009

**Napoli**
***[[Coppa Italia]]** Á quân 2012
**Đội tuyển Argentina**
***[[World Cup]]** Á quân World Cup 2014

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* 
* 
* 
* Soccerbase
Alfred Duncan

**Alfred Duncan** (10 tháng 3 năm 1993) là cầu thủ bóng đá chơi ở vị trí tiền vệ người Ghana, thi đấu cho câu lạc bộ tại Serie A là Fiorentina.

## Thống kê
### Câu lạc bộ

1Bao gồm Coppa Italia.
2Bao gồm UEFA Cup và UEFA Champions League.
3Bao gồm Siêu cúp bóng đá Ý và play-off Serie B.

### Đội tuyển quốc gia

## Danh hiệu
; Inter Primavera
* NextGen series (1): 2011–12
* League Champion (1): 2011–12

## Chú thích
Rubén Botta

**Rubén Alejandro Botta Montero** (31 tháng 1 năm 1990) là cầu thủ bóng đá người Argentina, hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ C.F. Pachuca ở vị trí tiền vệ tấn công. Ruben Botta có các biệt danh như Demon, Jewel, Zurda Mágica, Monster hay Gambetita.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Profile at Transfermarkt
*BDFA profile 
*Argentine Primera statistics at Futbol XXI
Trương Văn Hổ (nhà Nguyên)

**Trương Văn Hổ** (; ?-?) là một tướng người Hán của nhà Nguyên. Ông từng cầm đầu nhóm cướp biển hoạt động tại vùng Phúc Kiến và Quảng Đông. Sau đó, ông đầu hàng nhà Nguyên, được phong tước Vạn hộ, trở thành tướng thủy binh.

Trong kế hoạch tấn công Đại Việt lần thứ 3, vua Nguyên Hốt Tất Liệt trù tính dùng đoàn thuyền tải lương nhằm giải quyết nhược điểm chí mạng về lương ăn của lực lượng viễn chinh. Đầu năm 1288, Trương Văn Hổ, bấy giờ đang giữ tước Vạn hộ, được Hốt Tất Liệt phong làm Hải đạo vận lương, sai chỉ huy đạo thuyền lương theo Ô Mã Nhi đánh Đại Việt. Bên cạnh đó, còn có thêm 2 đoàn thuyền lương của Phí Củng Thìn và Từ Khánh tiếp vận theo sau.

Theo kế hoạch, lực lượng thủy quân chủ lực của Ô Mã Nhi có trách nhiệm bảo vệ đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ đi sau tiến vào Đại Việt. Tuy nhiên, sau trận Lãng Sơn, Ô Mã Nhi thừa thắng kéo quân đi trước, không nghĩ gì đến thuyền lương ở sau. Khi vào đến cửa Lục Vân Đồn, đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ bị quân của Trần Khánh Dư mai phục bị đánh tan. Trương Văn Hổ cùng tàn quân rút chạy về Quỳnh Châu.

Nguyên sử chép:
:*Thuyền lương Trương Văn Hổ từ tháng 12 [âm lịch] năm ngoái đến Đồn Sơn, gặp thuyền Giao Chỉ 30 chiếc, Văn Hổ đánh chúng, hai bên giết được tương đương. Đến Lục Thủy Dương, thuyền giặc thêm nhiều, nhắm không thể chống lại, thuyền lại nặng không thể đi, nên gạo đều chìm xuống biển, đến Quỳnh Châu.*

An Nam chí lược chép:
:*Trương Văn Hổ trước gặp địch ở cửa [[An Bang (định hướng)|An Bang]], lương bị hãm, đi một chiếc thuyền to chạy về [[Khâm Châu]].*

Đại Việt sử ký toàn thư chép về trận này như sau:
:*Khánh Dư liệu biết quân giặc đã qua, thuyền vận tải tất theo sau, nên thu thập tàn binh đợi chúng. Chẳng bao lâu thuyền vận tải quả nhiên đến, [Khánh Dư] đánh bại chúng, bắt được quân lương khí giới của giặc nhiều không kể xiết, tù binh cũng rất nhiều*.

Số phận các đoàn thuyền lương khác cũng chẳng khá hơn. Theo Nguyên sử, đoàn thuyền lương của Phí Củng Thìn đến Huệ Châu thì gặp gió ngược, trôi dạt đến Quỳnh Châu. Đoàn thuyền lương của Từ Khánh thì trôi dạt đến Chiêm Thành, sau cũng đến Quỳnh Châu.

Thất bại của các đoàn thuyền lương góp phần lớn dẫn đến thất bại nhanh chóng của kế hoạch viễn chinh lần thứ ba của quân Nguyên Mông. Sách Đại Việt toàn thư chép: *Cho nên, năm này, vết thương không thảm như năm trước, Khánh Dư có phần công lao trong đó.*

Số phận Trương Văn Hổ sau này không rõ.

## Xem thêm
* Trần Khánh Dư
* Ngột Lương Hợp Thai
* Trần Cảnh
* Bình Than

## Chú thích

## Tham khảo
* Đại Việt sử ký toàn thư
* Nguyên sử
* An Nam chí lược
Kuno Thassilo von Auer

**Kuno Thassilo von Auer** (28 tháng 7 năm 1818 tại Königsberg, Đông Phổ &ndash; 24 tháng 12 năm 1895 cũng tại nơi mà ông sinh ra) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã được phong đến quân hàm danh dự (*Charakter*) Thiếu tướng.

Ông là con trai của Thiếu tướng Kasimir von Auer (1788 &ndash; 1837) và người vợ của ông này là *Friederike Leopoldine Ferdinande von Kleist*.

Vào năm 1835, trên tư cách là lính pháo thủ, Auer gia nhập Trung đoàn Phóng lựu "Vua Friedrich Wilhelm I" (số 2 Đông Phổ) số 3. Sau đó, ông được đổi sang Tiểu đoàn *Lehrinfantriebataillon* vào năm 1843. Vào năm 1855, ông được thăng cấp Đại úy, đến năm 1856 ông được bổ nhiệm làm sĩ quan phụ tá (*Adjutant*) của Tổng tham mưu trưởng. Vào năm 1865, ông được lãnh một chức Tiểu đoàn trưởng (*Bataillonskommandeur*) trong Trung đoàn Bộ binh số 18. Năm 1866, ông được lên chức Đại tá và Trung đoàn trưởng (*Regimentskommandeur*) của Trung đoàn Phóng lựu số 2 "Thái tử". Trên cương vị này, ông đã tham chiến trong cuộc chiến tranh với Áo vào năm 1866. Đến năm 1868, ông được cử vào một chức Trưởng phòng trong Bộ Chiến tranh Phổ, nhưng không lâu sau ông cáo lui về điều hành lãnh địa Goldschmiede, mà ông được hưởng theo chế độ con trưởng thừa kế, ở hạt Samland. Sau khi tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 &ndash; 1871), ông được nhận quân hàm danh dự (*Charakter*) Thiếu tướng.

Ông cũng tham gia chính trị với vai trò là thành viên Đảng Bảo thủ. Ngoài ra, ông cũng tham gia Hiệp hội Altertumsgesellschaft Prussia ở Đông Phổ, và là "Chủ tịch" (*Obervorsteher*) của Lâu đài Königshalle (Königsberg).

## Gia đình
Vào ngày 7 tháng 11 năm 1849, ông thành hôn với *Charlotte von Plocki* (24 tháng 1 năm 1831 &ndash; 22 tháng 4 năm 1907). Trong số những người con của họ có:
* Friedrich Wilhelm von Auer (18 tháng 10 năm 1864 &ndash; 3 tháng 1 năm 1918), một tướng lĩnh, tử trận ở Vrigny tại Pháp trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất.

## Chú thích
Circaetinae

***Circaetinae*** là một phân họ chim săn mồi từ trung bình đến lớn. Đây chủ yếu là các loài chim chuyên ăn rắn và các loài bò sát khác, vì vậy hầu hết được đặt tên là "đại bàng ăn rắn". Ngoại lệ duy nhất là Đại bàng Bateleur, một loài đi săn đa dạng hơn. Tất cả các loài trong phân họ đều phân bố ở phần ấm hơn của cựu thế giới.

Các loài này dùng mỏ để xé thịt từ con mồi, và cũng có đôi chân và móng vuốt mạnh mẽ. Chúng cũng có thị lực rất tốt để có thể phát hiện con mồi từ xa.

## Phân loại
* *[[Circaetus]]*
* *[[Dryotriorchis]]* (đôi khi gộp trong *Circaetus*).
* *[[Spilornis]]*
* *[[Terathopius]]* - Đại bàng Bateleur
* *[[Pithecophaga]]* - Đại bàng Philippin
### Chuyển đi
* *[[Eutriorchis]]*: Xếp trong Perninae.

## Hình ảnh

Tập tin:Circaetus gallicus 02.JPG
Tập tin:Spilornis cheela Taiwan 2010-08-25.jpg
Tập tin:Crested Serpent Eagle (Spilornis cheela) in Kawal WS, AP W IMG 1913.jpg
Tập tin:Circaetus gallicus 01.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
* J. Ferguson-Lees & D. A. Christie: *Raptors of the World.* Christopher Helm, London 2001, ISBN 0-7136-8026-1
* H. R. L. Lerner & D. P. Mindell: *Phylogeny of eagles, Old World vultures and other Accipitridae based on nuclear and mitochondrial DNA*. Molecular Phylogenetics and Evolution 37; 2005: S. 327–346 PDF
Costel Pantilimon

**Costel Fane Pantilimon** (sinh ngày 1 tháng 2 năm 1987), là một cựu cầu thủ bóng đá România từng chơi ở vị trí thủ môn và hiện anh đang là tổng giám đốc của câu lạc bộ Politehnica Timișoara.

## Thống kê sự nghiệp
### Câu lạc bộ

### Quốc tế

## Danh hiệu
**Manchester City**
*Premier League: 2011–12, 2013–14
*Football League Cup: 2013–14
*FA Community Shield: 2012

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Costel Pantilimon club profile  at the Official Manchester City website
* Costel Pantilimon's career at RomanianSoccer.ro
* Profile  UEFA.com
Musa

**Musa** hay **MUSA** có thể đề cập đến:

*Chi Chuối, tên khoa học: *Musa*
*Sân bay San Antonio de los Baños, mã ICAO: MUSA
Văn hóa Thạch Gia Hà

**Văn hóa Thạch Gia Hà** () (2500-2000 TCN) là một nền văn hóa vào cuối thời đại đồ đá mới, tập trung quanh lưu vực trung du Trường Giang thuộc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Đây là nền văn hóa kế thừa của văn hóa Khuất Gia Lĩnh, nằm tại cùng một khu vực và thừa hưởng các đồ tạo tác độc đáo là những dọi se chỉ được tô vẽ. Các bức tượng nhỏ bằng gốm và ngọc thạch khác biệt được làm bằng các kỹ thuật tiên tiến và khá phổ biến. Các dấu tích quặng và các hiện vật đồng đỏ được phát hiện tại một di chỉ thuộc văn hóa Thạch Gia Hà.

Di chỉ đặc trưng Thạch Gia Hà nằm tại Thiên Môn, Hồ Bắc. Địa tầng dưới của di chỉ thuộc về văn hóa Khuất Gia Lĩnh. Di chỉ Thạch Gia Hà có diện tích khoảng 1.200.000 m². Khu định cư có một hào và tường đất bao quanh, nó có thể là một trung tâm khu vực. Thạch Gia Hà là một trong các khu định cư lớn nhất được khai quật cho đến gần đây, nó có hình dạng gần như hình vuông và mỗi phía rộng 1&nbsp;km. Đây là một giai đoạn mà các làng mạc hay đô thị được mở rộng đối xứng theo hình bầu dục, vuông, chữ nhật hoặc hình thang.

## Chú thích

## Tham khảo
* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, ISBN 0-300-09382-9
Di chỉ Bán Pha

**Di chỉ Bán Pha** (半坡遗址) là một di chỉ khảo cổ được phát hiện vào năm 1953, nằm ở lưu vực Hoàng Hà, Trung Quốc, ngay phía đông của thành phố Tây An hiện nay. Di chỉ có tàn tích của khu định cư được tổ chức tốt thuộc thời đại đồ đá mới, có niên đại từ 5600-6700 năm trước theo phương pháp *[[định tuổi bằng cacbon-14|định tuổi bằng cacbon C14]]*.

Khu vực có diện tích 5-6 ha, có một con mương bao quanh, có thể là một hào phòng thủ, rộng năm hoặc sáu mét. Các ngôi nhà có hình tròn, được xây bằng bùn và gỗ cùng mái nhà nhô ra. Chúng nằm trên một nền thấp, có vẻ là một khu vực mộ táng cộng đồng.

Bản Pha là một di chỉ đặc trưng có liên hệ với văn hóa Ngưỡng Thiều. Các di chỉ khảo cổ có đặc điểm tương đồng với Bản Pha được xem là một bộ phận của "giai đoạn Bản Pha" (thiên niên kỷ 7 TCN) của văn hóa Ngưỡng Thiều. Bản Pha được khai quật từ năm 1954 đến năm 1957 trên một diện tích khoảng 50.000 m².

Khu định cư có mương bao quanh, với những ngôi mộ và lò gốm được đặt bên ngoài vòng mương. Nhiều ngôi nhà bán ngầm với sàn thường sâu 1 mét dưới mặt đất. Các ngôi nhà được chống đỡ bằng các cọc gỗ và mái dốc.

Theo mô hình khảo cổ học Marxist phổ biến tại Trung Quốc trong thời gian khai quật di chỉ, Bản Pha được xem là một xã hội mẫu hệ; tuy nhiên các nghiên cứu mới mâu thuẫn với tuyên bố này, và mô hình Marxist dần dần được loại bỏ khỏi hoạt động nghiên cứu khảo cổ Trung Quốc hiện nay. Hiện nay, không thể nói nhiều về cấu trúc tôn giáo hoặc chính trị từ các tàn tích khảo cổ của di chỉ.

Bảo tàng Bản Pha Tây An được xây dựng vào năm 1957 để bảo tồn bộ sưu tập khảo cổ học từ di chỉ.

## Tham khảo

## Thư mục
* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, ISBN 0-300-09382-9
* Chang, Kwang-chih. *The Archaeology of Ancient China*, ISBN 0-300-03784-8
* Liu, Li. *The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States*, ISBN 0-521-81184-8

## Xem thêm
* Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người
* Tiến trình tiến hóa loài người
Văn hóa Khuất Gia Lĩnh

**Văn hóa Khuất Gia Lĩnh** (屈家嶺文化) là một nền văn hóa thuộc thời đại đồ đá mới có niên đại 3000-2600 TCN, phân bố tại bình nguyên Giang Hán ở trung du Trường Giang, được đặt tên theo di chỉ Khuất Gia Lĩnh tại huyện Kinh Sơn của tỉnh Hồ Bắc. Nền văn hóa này có phạm vi ảnh hưởng rộng, đông đến Hoàng Cương và Ngạc Thành thuộc đông bộ Hồ Bắc, tây đến khu vực Tam Hiệp, bắc đến Nam Dương thuộc Hà Nam, nam đến bờ hồ Động Đình, tây bắc kéo dài đến lưu vực Đan Giang ở nam bộ Thiểm Tây.

Di chỉ Khuất Gia Lĩnh được khai quật từ năm 1955 đến 1957, sau đó các học giả lại khai quật được thêm nhiều di chỉ thuộc văn hóa Khuất Gia Lĩnh tại các nơi thuộc Hồ Bắc, trong đó có nhiều di chỉ như di chỉ Quan Miếu Sơn ở Chi Giang phát hiện thấy mối quan hệ với các nền văn hóa tiền kỳ và hậu kỳ, nhận định rằng văn hóa Khuất Gia Lĩnh kế thừa văn hóa Đại Khê ban đầu ở trung du Trường Giang, còn kế thừa nó là văn hóa Thanh Long Tuyền (hay văn hóa Long Sơn Hồ Bắc).

Trong các di chỉ thuộc văn hóa Khuất Gia Lĩnh đã phát hiện thấy dấu tích của lúa gạo, các động vật như gà, dê, chó, lợn, khai quật được một lượng lớn đồ gốm dùng trong xe sợi, chứng minh việc sản xuất tơ lụa rất phát triển. Trên phương diện kiến trúc, việc nung khối đất để tạo thành vật liệu xây dựng đã rất thành thục. Ngoài ra, còn phát hiện một lượng lớn kiến trúc mộ táng với nhiều đồ gốm tùy táng. Đồ gốm thuộc văn hóa Khuất Gia Lĩnh kế thừa đồ chân vòng của văn hóa Đại Khê song cũng có đồ ba chân nhiều cải biến.

Nhiều hiện vật của nền văn hóa Khuất Gia Lĩnh nay được đặt trong Bảo tàng tỉnh Hồ Bắc.

## Tham khảo

* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, ISBN 0-300-09382-9
Văn hóa Bảo Đôn

**Văn hóa Bảo Đôn** () (2500 TCN-1750 TCN) là một nền văn hóa thời tiền sử tập trung tại đồng bằng Thành Đô thuộc Tứ Xuyên ngày nay. Các cuộc khai quật gần đây đã phát hiện được 6 khu định cư của nền văn hóa này: di chỉ đặc trưng Bảo Đôn nằm tại huyện Tân Tân, di chỉ Mang Thành ở Đô Giang Yển, di chỉ Ngư Phù ở Ôn Giang, di chỉ Tử Trúc ở Sùng Châu, di chỉ Song Hà ở Sùng Châu, di chỉ Cổ Thành ở Bì huyện. Di chỉ đặc trưng Bảo Đôn là lớn nhất, có diện tích khoảng 600.000 m². Toàn bộ các khu định cư nằm bên sông Dân. Tường bao của các khu định cư được bao bọc bằng đá cuội, một đặc điểm đơn nhất của văn hóa Bảo Đôn. Các đồ gốm thuộc văn hóa Bảo Đôn có một số điểm tương đồng với các đồ gốm tại di chỉ Tam Tinh Đôi.

## Chú thích

## Thư mục
* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, ISBN 0-300-09382-9
Văn hóa Đại Vấn Khẩu

**Văn hóa Đại Vấn Khẩu** () là tên gọi mà các nhà khảo cổ học đặt cho một nhóm các cộng đồng thời đại đồ đá mới sinh sống chủ yếu ở khu vực nay thuộc tỉnh Sơn Đông, song cũng xuất hiện tại An Huy, Hà Nam và Giang Tô. Nền văn hóa này tồn tại từ năm 4100 TCN đến năm 2600 TCN, tồn tại song song với văn hóa Ngưỡng Thiều. Các đồ tạo tác làm từ ngọc lam, ngọc thạch, ngà voi thường được phát hiện trong các di chỉ thuộc văn hóa Đại Vấn Khẩu. Mẫu trống cá sấu sớm nhất xuất hiện tại các di chỉ thuộc văn hóa Đại Vấn Khẩu.

Các nhà khảo cổ học thường phân văn hóa Đại Vấn Khẩu thành ba giai đoạn: giai đoạn đầu (4100-3500 TCN), giai đoạn giữa (3500-3000 TCN) và giai đoạn cuối (3000-2600 TCN). Dựa trên bằng chứng là các đồ tùy táng, giai đoạn đầu mang tính quân bình chủ nghĩa ở mức cao. Giai đoạn này có điểm đặc trưng là sự xuất hiện của các chiếc cốc được trang trí riêng, có chân cao. Trong giai đoạn giữa, đồ tùy táng bắt đầu nhấn mạnh đến yếu tố số lượng thay vì tính đa dạng. Trong giai đoạn cuối, các áo quan bằng gỗ bắt đầu xuất hiện trong việc an táng của văn hóa Đại Vấn Khẩu. Nền văn hóa này ngày càng trở nên phân tầng, một số mộ táng không có đồ tùy táng trong khi những mộ khác thì lại có một lượng lớn đồ tùy táng.

Di chỉ đặc trưng Đại Vấn Khẩu nằm tại Thái An, Sơn Đông, được khai quật vào các năm 1959, 1974 và 1978. Chỉ có địa tầng giữa tại Đại Vấn Khẩu là có liên hệ với văn hóa Đại Vấn Khẩu, địa tầng đầu tiên ứng với văn hóa Bắc Tân còn địa tầng cuối cùng ứng với biến thể Sơn Đông sơ khởi của văn hóa Long Sơn.

## Tham khảo

* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, ISBN 0-300-09382-9
* Liu, Li. *The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States*, ISBN 0-521-81184-8
* Underhill, Anne P. * Craft Production and Social Change in Northern China*, ISBN 0-306-46771-2
Văn hóa Hồng Sơn

**Văn hóa Hồng Sơn** () là một nền văn hóa thời đại đồ đá mới ở tại đông bắc Trung Quốc. Các di chỉ thuộc văn hóa Hồng Sơn được phát hiện tại một khu vực trải rộng từ khu Nội Mông đến Liêu Ninh (Hoa Bắc) của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, có niên đại có từ khoảng tầm 4.700 TCN đến 2.900 TCN. Đây là một trong những nền văn minh cổ xuất hiện sớm nhất tại Trung Quốc

Đồ đất nung có hoa văn hình chiếc lược, Jeokseong-gun và ngọc tương tự như hoa tai bằng ngọc bích (7.000 năm trước) được khai quật từ các gò vỏ ở Goseong-gun, Gangwon-do trên Bán đảo Triều Tiên, và đồ trang sức và hoa tai bằng ngọc tìm thấy ở Ando-ri, Yeosu , Jeollanam-do (6.000 năm trước), đang thu hút sự chú ý vì có liên quan đến lịch sử sơ khai của Bán đảo Triều Tiên, chẳng hạn như Gojoseon.

Văn hóa Hồng Sơn được đặt theo tên của Hồng Sơn Hậu (), một di chỉ thuộc khu Hồng Sơn của Xích Phong. Di chỉ Hồng Sơn Hậu được nhà khảo cổ học người Nhật Torii Ryūzō phát hiện vào năm 1908 và được khai quật quy mô vào năm 1935 bởi Kōsaku Hamada và Mizuno Seiichi.

Các đồ tùy táng của nền văn hóa Hồng Sơn bao gồm một vài trong số những mẫu chế tác ngọc thạch sớm nhất được biết đến. Văn hóa Hồng Sơn được biết đến với tượng rồng hình C, tượng các loài động vật, tượng người (đàn ông và phụ nữ). Chất liệu làm tượng rất phong phú nhưng chủ yếu làm từ các loại ngọc, đá.... Đặc biệt, đồ đồng và hợp kim đồng đã xuất hiện. Công cụ, kỹ thuật để tạo tác những đồ vật này vẫn còn là một bí ẩn cho đến ngày nay.

Cũng như văn hóa Ngưỡng Thiều, các di chỉ thuộc văn hóa Hồng Sơn đã cung cấp các bằng chứng cổ xưa nhất về thuật phong thủy của người Trung Hoa. Sự hiện diện của cả hình tròn và vuông tại các trung tâm nghi lễ của văn hóa Hồng Sơn cho thấy sự hiện diện ban đầu của thuyết vũ trụ "trời tròn đất vuông". Phong thủy ban đầu dựa trên thiên văn học để tìm ra mối quan hệ giữa con người và vũ trụ.

## Tham khảo

* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, ISBN 0-300-09382-9
* Chang, Kwang-chih. *The Archaeology of Ancient China*, ISBN 0-300-03784-8
* Nelson, Sarah Milledge (ed), *The Archaeology of Northeast China: Beyond the Great Wall*, ISBN 0-415-11755-0

## Liên kết ngoài

*One study of Hongshan culture 
*Discussion of Hongshan culture
Nắm cơm

**Nắm cơm** có thể là:
* **[[Cơm nắm]]**, như cơm nắm Nhật Bản Onigiri.
## Thực vật
* **[[Na rừng|Cây nắm cơm]]**, tên khoa học ***Kadsura coccinea***, còn gọi là **[[na rừng]]**, **na dây**, **dây xưn xe**, **re pa**, **po po**, đôi khi cũng được gọi là **[[ngũ vị tử nam]]**.
* **[[Ngũ vị tử nam|Dây nắm cơm]]**, tên khoa học ***Kadsura longipedunculata***, còn gọi là **[[ngũ vị tử nam]]**, đôi khi cũng gọi là **[[na leo]]**.
* **[[Xưn xe tạp|Nắm cơm]]**, tên khoa học ***Kadsura heteroclita***, hay **[[xưn xe tạp]]**, **[[na leo]]**, **hải phong đằng**.
Văn hóa Mã Gia Banh

**Văn hóa Mã Gia Banh** () là một nền văn hóa thuộc thời đại đồ đá mới tồn tại ở vùng cửa sông của Trường Giang, chủ yếu tập trung quanh khu vực Thái Hồ và phía bắc vịnh Hàng Châu. Nền văn hóa này trải rộng khắp nam bộ Giang Tô và bắc bộ Chiết Giang từ khoảng 5000 TCN đến 3000 TCN. Thoạt đầu, các nhà khảo cổ học nhận định các di chỉ thuộc văn hóa Mã Gia Banh thuộc cùng một nền văn hóa với các di chỉ ở bắc bộ Giang Tô và đặt tên là *văn hóa Thanh Liên Cương*. Sau đó, các nhà khảo cổ học nhận ra rằng các di chỉ ở bắc bộ Giang Tô thuộc văn hóa Đại Vấn Khẩu và xếp các di chỉ ở nam bộ Giang Tô quy thuộc văn hóa Mã Gia Banh. Văn hóa Mã Gia Banh cùng tồn tại với văn hóa Hà Mỗ Độ trong hơn 1000 năm như hai nền văn hóa riêng biệt và khác biệt, song có sự truyền bá văn hóa giữa hai bên.

Người dân thuộc nền văn hóa Mã Gia Banh canh tác lúa. Ở di chỉ Thảo Hài Sơn và di chỉ Xước Đôn thuộc văn hóa Mã Gia Banh, các nhà khảo cổ học đã khai quật được ruộng lúa, cho thấy vai trò trung tâm của lúa trong kinh tế. Ngoài ra, các hóa thạch động vật khai quật được từ những di chỉ thuộc văn hóa Mã Gia Banh thể hiện rằng người dân đã thuần hóa lợn. Tuy nhiên, người ta cũng tìm thấy hóa thạch của hươu sao và hoẵng, cho thấy họ không hoàn toàn phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp. Các di chỉ khảo cổ cũng có các dấu tích cho thấy người dân thuộc văn hóa Mã Gia Banh sản xuất đồ trang trí làm từ ngọc thạch.

## Chú thích

## Thư mục
* Chang, Kwang-chih. *The Archaeology of Ancient China*, ISBN 0-300-03784-8
Văn hóa Đại Khê

**Văn hóa Đại Khê** (大溪文化) (4500 TCN- 3000 TCN) là một nền văn hóa thuộc thời đại đồ đá mới tại khu vực Tam Hiệp, trung du Trường Giang. Nền văn hóa này trải dài từ khu vực nay là tây bộ Hồ Bắc đến đông bộ Tứ Xuyên và đồng bằng Châu Giang. Di chỉ đặc trưng Đại Khê nằm ở Cù Đường Hiệp thuộc Vu Sơn, Trùng Khánh, nó được Nels C. Nelson phát hiện vào thập niên 1920. Nhiều di chỉ khảo cổ quan trọng thuộc văn hóa Đại Khê, bao gồm cả di chỉ ở Đại Khê, bị ngập nước hoặc bị phá hủy sau khi hoàn thành đập Tam Hiệp.

Các di chỉ thuộc văn hóa Đại Khê có điểm đặc trưng là sự xuất hiện của *đậu* (một loại bát), *bàn* (một loại mâm) trắng, và đồ gốm đỏ. Người dân thuộc văn hóa Đại Khê canh tác lúa trên quy mô rộng. Các di chỉ thuộc văn hóa Đại Khê nằm trong số các di chỉ có niên đại sớm nhất Trung Quốc có dấu tích về việc có hào và tường thành quanh khu định cư.

Văn hóa Đại Khê có các dấu tích thể hiện việc tương tác với khu vực châu thổ Trường Giang. Hiện vật *Bàn* trắng cũng được phát hiện ở một vài di chỉ tại châu thổ Trường Giang, bao gồm di chỉ đặc trưng Mã Gia Banh. Ngược lại, các hiện vật bằng ngọc thuộc văn hóa Đại Khê lại cho thấy khả năng chịu ảnh hưởng từ khu vực châu thổ Trường Giang. Nối tiếp văn hóa Đại Khê là văn hóa Khuất Gia Lĩnh.

## Tham khảo

* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, ISBN 0-300-09382-9
* Chang, Kwang-chih. *The Archaeology of Ancient China*, ISBN 0-300-03784-8
Văn hóa Bắc Tân

**Văn hóa Bắc Tân** (, 5300-4100 TCN) là một nền văn hóa thời đại đồ đá mới tại tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. 50 di chỉ thuộc nền văn hóa này đã được khai quật. Nền văn hóa này có các dấu tích của hoạt động canh tác kê và thuần hóa trâu.

Di chỉ đặc trưng Bắc Tân nằm tại Đằng Châu, Sơn Đông, được khai quật từ năm 1978 đến năm 1979. Văn hóa Bắc Tân phân bố rộng rãi, lấy Thái An làm trung tâm, tại Thanh Đảo, Lai Vu cũng như đại bộ phận Sơn Đông đều phát hiện di chỉ.

## Chú thích

## Tham khảo
* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, ISBN 0-300-09382-9
* Liu, Li. *The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States*, ISBN 0-521-81184-8