Zviad Gamsakhurdia

**Zviad Gamsakhurdia**  (tiếng Gruzia: ზვიად გამსახურდია, (31 tháng 3 năm 1939 — 31 tháng 12 năm 1993) là một nhà văn, nhà khoa học, nhà bất đống chính kiến đã là tổng thống Gruzia được bầu cử một cách dân chủ thời kỳ hậu Liên Xô.
Ngày 9 tháng 4 năm 1991, một thời gian ngắn trước khi Liên bang Xô viết tan rã, Gruzia tuyên bố độc lập. Ngày 26 tháng 5 năm 1991, Zviad Gamsakhurdia được bầu làm tổng thống đầu tiên của Gruzia. Tuy nhiên Gamsakhurdia nhanh chóng bị hạ bệ sau một cuộc đảo chính đẫm máu, từ ngày 22 tháng 12 năm 1991 tới ngày 6 tháng 1 năm 1992. Cuộc đảo chính bị điều xúi giục bởi một nhóm Vệ binh quốc gia và một tổ chức bán quân sự được gọi là "Mkhedrioni". Đất nước rơi vào một cuộc nội chiến đau đớn và chỉ kết thúc vào năm 1995. Eduard Shevardnadze quay trở lại Gruzia năm 1992 và gia nhập giới lãnh đạo đảo chính — Kitovani và Ioseliani — lãnh đạo một chế độ tam đầu được gọi là "Hội đồng Nhà nước".

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
* President Zviad Gamsakhurdia's Memorial Page
* Reports of the International Society for Human Rights (ISHR-IGFM)
* Reports of the British Helsinki Human Rights Group (BHHRG) 
* Georgian Media in the 90s: a Step To Liberty 
* Country Studies: Georgia — U.S. Library of Congress
* SHAVLEGO
* http://www.diacritica.com/sobaka/2002/gamsakhurdia.html  "The Lion in Winter — My Friend Zviad Gamsakhurdia", Todor Todorev, May 2002
* Zviad Gamsakhurdia. "Open Letter to E. Shevardnadze"
* Zviad Gamsakhurdia. "The Nomenklatura Revanche in Georgia"
* "The Transcaucasian Republics and the Coup" , Elizabeth Fuller, August 1991
## Bài viết báo
* "Soviets Release Penitent Dissident" — *The Washington Post*, ngày 30 tháng 6 năm 1979
* "New Leaders Show Their Old Habits; Georgia, Some Other Soviet Republics Cling to Authoritarian Ways" — *The Washington Post*, ngày 18 tháng 9 năm 1991
* "Russki Curier", Paris, September 1991.
* Aila Niinimaa-Keppo. "Shevardnadzen valhe" ("The Lie of Shevardnadze"), Helsinki, 1992.
* Johann-Michael Ginther, "About the Putch in Georgia" — *Zeitgeschehen – Der Pressespiegel* (Sammatz, Germany), No 14, 1992.
* "Repression Follows Putsch in Georgia!" — "Human Rights Worldwide", Frankfurt/M., No 2 (Vol. 2), 1992.
* "Purges, tortures, arson, murders..." — *Iltalehti* (Finland), ngày 2 tháng 4 năm 1992.
* "Entinen Neuvostoliito". Edited by Antero Leitzinger. Publishing House "Painosampo", Helsinki, 1992, các trang&nbsp;114–115. ISBN 952-9752-00-8.
* "Attempted Coup Blitzed in Georgia; Two Killed" — *Chicago Sun-Times*, ngày 25 tháng 6 năm 1992.
* "Moskovskie Novosti" ("The Moscow News"), ngày 15 tháng 12 năm 1992.
* "Iberia-Spektri", Tbilisi, December 15–21, 1992.
* J. "Soviet Analyst". Vol. 21, No: 9-10, London, 1993, các trang&nbsp;15–31.
* Otto von Habsburg.- *ABC* (Spain). ngày 24 tháng 11 năm 1993.
* Robert W. Lee. "Dubious Reforms in Former USSR".- *The New American*, Vol. 9, No 2, 1993.
* "Gushagi" (Journal of Georgian political émigrés), Paris, No 1/31, 1994. .
* Mark Almond. "The West Underwrites Russian Imperialism" — *The Wall Street Journal*, European Edition, ngày 7 tháng 2 năm 1994.
* "Schwer verletzte Menschenrechte in Georgien" — *Neue Zürcher Zeitung*. ngày 19 tháng 8 năm 1994.
* "Intrigue Marks Alleged Death Of Georgia's Deposed Leader" — *The Wall Street Journal*. ngày 6 tháng 1 năm 1994
* "Georgians dispute reports of rebel leader's suicide" — *The Guardian* (UK). ngày 6 tháng 1 năm 1994
* "Ousted Georgia Leader a Suicide, His Wife Says" — *Los Angeles Times*. ngày 6 tháng 1 năm 1994
* "Eyewitness: Gamsakhurdia's body tells of bitter end" — *The Guardian* (UK). ngày 18 tháng 2 năm 1994.
* Konstantin Gamsachurdia: "Swiad Gamsachurdia: Dissident — Präsident — Märtyrer", Perseus-Verlag, Basel, 1995, 150 các trang&nbsp;ISBN 3-907564-19-7.
* Robert W. Lee. "The "Former" Soviet Bloc." — *The New American*, Vol. 11, No 19, 1995.
* "CAUCASUS and unholy alliance." Edited by Antero Leitzinger. ISBN 952-9752-16-4. Publishing House "Kirja-Leitzinger" (Leitzinger Books), Vantaa (Finland), 1997, 348 pp.
* "GEORGIE — 1997" (Report of the Netherlands Helsinki Union/NHU), s-Hertogenbosch (The Netherlands), 1997, 64 pp.
* "Insider Report" — *The New American*, Vol. 13, No 4, 1997.
* Levan Urushadze. "The role of Russia in the Ethnic Conflicts in the Caucasus."- CAUCASUS: War and Peace. Edited by Mehmet Tutuncu, Haarlem (The Netherlands), 1998, 224 pp.&nbsp;ISBN 90-901112-5-5.
* "Insider Report" — *The New American*, Vol. 15, No 20, 1999.
* "Gushagi", Paris, No 2/32, 1999. .
* Bas van der Plas. "GEORGIE: Traditie en tragedie in de Kaukasus." Publishing House "Papieren Tijger", Nijmegen (The Netherlands), 2000, 114 pp.&nbsp;ISBN 90-6728-114-X.
* Levan Urushadze. "About the history of Russian policy in the Caucasus."- IACERHRG's Yearbook — 2000, Tbilisi, 2001, pp.&nbsp;64–73.