open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tiền tệ Việt Nam thời Tiền Lê

**Tiền tệ Việt Nam thời Tiền Lê** phản ánh những vấn đề liên quan tới tiền tệ lưu thông vào thời nhà Tiền Lê (980-1009) trong lịch sử Việt Nam.

## Tiền trong đời sống kinh tế - xã hội
Sử liệu cũ của Việt Nam là Đại Việt sử ký toàn thư và Việt sử thông giám cương mục đều có nhắc đến việc tiền Thiên Phúc được đúc từ mùa xuân năm 984. Điều này cho thấy: thứ nhất, bốn năm đầu khi lên làm vua nhà Lê vẫn dùng tiền do nhà Đinh phát hành; thứ hai, tiền đã được sử dụng nhiều hơn. Do tiền trong nước không đủ nhu cầu sử dụng, một số đồng tiền nhà Đường cũ như Khai Nguyên và nhà Tống đương thời như Thuần Hóa, Tường Phù được lưu hành trong nước Đại Cồ Việt.

Khảo cổ học cho thấy *Thiên Phúc trấn bảo* có ba loạt đều có hình thù giống tiền của nhà Đinh. Một loạt mặt trước có bốn chữ Thiên Phúc trấn bảo và mặt sau có chữ Lê (họ của vua), một loạt mặt trước giống như loạt trên nhưng mặt sau lại không có chữ gì, và một loạt nữa mặt sau có chữ Lê nhưng mặt trước lại không có chữ gì.

Sử sách không nêu rõ tỷ lệ giá trị giữa những đồng tiền trong nước phát hành và tiền Trung Quốc ra sao. Tiền Thiên Phúc nhà Tiền Lê nặng 2,3-3,2 gram, còn các đồng tiền nhà Tống nặng khoảng 3,5 gram. Tại Khâm châu, việc mua bán của người Việt và người Tống bao gồm cả tiền đồng. Lê Văn Siêu cho rằng đây không chỉ là thị trường hàng hóa mà còn là thị trường tiền tệ mà hai bên trao đổi ngoại hối.

## Đồng tiền thời Tiền Lê

* Thiên Phúc trấn bảo
Khi cai trị, Lê Hoàn đã dùng ba niên hiệu, song chỉ đúc duy nhất tiền Thiên Phúc trấn bảo, lấy tên theo niên hiệu đầu tiên. Các vua Tiền Lê sau không đúc tiền.

Khảo cổ học cho thấy Thiên Phúc trấn bảo có ba loạt đều có hình thù giống tiền của nhà Đinh. Một loạt mặt trước có bốn chữ Thiên Phúc trấn bảo và mặt sau có chữ Lê (họ của vua), một loạt mặt trước giống như loạt trên nhưng mặt sau lại không có chữ gì, và một loạt nữa mặt sau có chữ Lê nhưng mặt trước lại không có chữ gì. Sở dĩ có sự khác nhau như vậy có thể là vì trong quá trình đúc tiền, xưởng đúc đã ráp nhầm hai mặt của các khuôn đúc.

## Xem thêm
* Tiền Việt Nam
* Tiền tệ Việt Nam thời Bắc thuộc
* Tiền tệ Đại Việt thời Lý
* Tiền Thái Bình hưng bảo

## Tham khảo
* Lục Đức Thuận, Võ Quốc Ky (2009), *Tiền cổ Việt Nam*, Nhà xuất bản Giáo dục
* Đỗ Văn Ninh (1992), *Tiền cổ Việt Nam*, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
* Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn chủ biên (2008), Đại cương lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục
* Đào Tố Uyên chủ biên (2008), *Giáo trình lịch sử Việt Nam, tập 2*, Nhà xuất bản Đại học sư phạm
* Lê Văn Siêu (2006), *Việt Nam văn minh sử*, Nhà xuất bản Văn học

## Chú thích
Delphinium elatum

***Delphinium elatum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Delphinium × cultorum a2.jpg
Tập tin:Delphinium elatum 1.jpg
Tập tin:5693 - Schynige Platte - Oberberghorn, Aconitum.JPG
Tập tin:Delphinium elatum (ostróżka wyniosła) 1-T10.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Delphinium fissum

***Delphinium fissum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Waldst. & Kit. mô tả khoa học đầu tiên năm 1801.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Delphinium fissum31072004 fleurs.JPG
Tập tin:Delphinium fissum Coste 100.png
Tập tin:Delphinium fissum31072004 biotope.JPG
Tập tin:Delphinium fissum24062003 boutons.JPG


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Mao lương

**Mao lương**, tên khoa học ***Ranunculus sceleratus***, còn gọi là
**Mao lương độc, Mao cấn độc, Thạch long nhuế**, là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Carolus Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Ranunculus sceleratus Sturm55.jpg
Tập tin:Ranunculus sceleratus LC0079.jpg
Tập tin:Ranunculus sceleratus grundblaetter.jpeg
Tập tin:163 Ranunculus sceleratus.jpg


## Chú thích

 
## Tham khảo
* Wang Wencai, Michael G. Gilbert: *Ranunculus.* In: *Flora of China.* Volume 6, 2001, S. 421: ''Ranunculus sceleratus'' – online. (Abschnitt Beschreibung und Vorkommen)
* Alan T. Whittemore: *Ranunculus.* In: *Flora of North America.* Volume 3, 1997: ''Ranunculus sceleratus'' – online. (Abschnitt Beschreibung und Vorkommen)
* Ruprecht Düll, Herfried Kutzelnigg: *Taschenlexikon der Pflanzen Deutschlands und angrenzender Länder.* 7. Auflage. Quelle & Meyer-Verlag, 2011, ISBN 978-3-494-01424-1.
* Lutz Roth, Max Daunderer, Kurt Kormann: *Giftpflanzen Pflanzengifte.* 6. Auflage. Nikol, Hamburg 2012, ISBN 978-3-86820-009-6.
## Liên kết ngoài
* 
* 
* 
* 
* Jepson Manual Treatment
* USDA Plants Profile
* Flora of North America
* Washington Burke Museum
* Photo gallery
* Giftpflanze.
* Datenblatt zu ''Ranunculus sceleratus''.
Ranunculus trichophyllus

***Ranunculus trichophyllus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Chaix ex Vill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1786.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Ranunculus trichophyllus.JPG
Tập tin:Ranunculus trichophyllus i03.jpg
Tập tin:10 Ranunculus divaricatus L.jpg
Tập tin:Ranunculus trichophyllus (8405487014).jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Dichocarpum stoloniferum

***Dichocarpum stoloniferum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (Maxim.) W.T.Wang & P.K.Hsiao mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Isopyrum stoloniferum 03.jpg
Tập tin:Isopyrum stoloniferum 04.jpg
Tập tin:Isopyrum stoloniferum 05.jpg
Tập tin:Isopyrum stoloniferum 06.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Enemion biternatum

***Enemion biternatum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (Torr. & A.Gray) Raf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1820.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Thalictrum thalictroides FWS-01.jpg
Tập tin:Isopyrum biternatum (Kowal garden).jpg
Tập tin:Isopyrum biternatum.jpg
Tập tin:Zephyranthes atamasco & Enemion biternatum.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Eranthis hyemalis

***Eranthis hyemalis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (L.) Salisb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1807.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Winterling-Bluete-70.jpg
Tập tin:Eranthis hyemalis aka winter aconite 2005 5th april in tradgardsforeningen gothenburg sweden.jpg
Tập tin:Frühe Winterlinge.jpg
Tập tin:Eranthis hyemalis by Nino Barbieri.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Ficaria verna

***Ranunculus ficaria*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Huds. mô tả khoa học đầu tiên năm 1762.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Ranunculus ficaria nf.jpg
Tập tin:Ranunculus ficaria-01 (xndr).jpg
Tập tin:Ranunculus ficaria2.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Helleborus lividus

***Helleborus lividus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Aiton ex Curtis mô tả khoa học đầu tiên năm 1789.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Helleborus argutifolius.jpg
Tập tin:IMG 7325-Helleborus lividus.jpg
Tập tin:Helleborus lividus corsicus 2.JPG
Tập tin:Helleborus lividus corsicus 1.JPG


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Helleborus orientalis

***Helleborus orientalis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Lam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1789. Đây là loài bản địa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ. Tên cụ thể loài xuất phát từ tiếng Latin *oriens* (đông). Loài này có các khác biệt rất cáo và dễ dàng lai với nhau một cách tự do.
## Hình ảnh

Tập tin:Double white hellebore hybrid 'Betty Ranicar'.JPG
Tập tin:Lenteroos frekkels.jpg
Tập tin:2007-01-04Helleborus05.jpg
Tập tin:Flowers In Merrion Square Park in Dublin.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Trautvetteria caroliniensis

***Trautvetteria caroliniensis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (Walter) Vail miêu tả khoa học đầu tiên năm 1890.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Trautvetteria caroliniensis 02.jpg
Tập tin:Trautvetteria caroliniensis 03.jpg
Tập tin:Trautvetteria caroliniensis 04.jpg
Tập tin:Trautvetteria caroliniensis 05.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Trollius albiflorus

***Trollius albiflorus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (A. Gray) Rydb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
 
## Hình ảnh

Tập tin:FNY-03 Trollius laxus.png
Tập tin:Trollius albiflorus (1).jpg
Tập tin:Trollius albiflorus (2).jpg
Tập tin:Trollius albiflorus.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Trollius chinensis

***Trollius chinensis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Bunge miêu tả khoa học đầu tiên năm 1835.
 
## Hình ảnh

Tập tin:P1060967.JPG
Tập tin:Hohenheim - Trollius chinensis 01.jpg
Tập tin:Hohenheim - Trollius chinensis 02.jpg
Tập tin:Linaria purpurea0.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Trollius europaeus

**Hoa kim điêu** (danh pháp hai phần: ***Trollius europaeus***) là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.

## Hình ảnh

Tập tin:Vessertal trollblumen.jpg
Tập tin:Trollius europaeus 020503.jpg
Tập tin:Bergblumen.JPG
Tập tin:0 Trollius europaeus - Vallorcine (1).JPG


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Trollius laxus

***Trollius laxus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Salisb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1807.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Globeflower Trollius laxus Flower 2400px.jpg
Tập tin:Globeflower Trollius laxus Leaf 2000px.jpg
Tập tin:Globeflower Trollius laxus Flower Leaves 2448px.jpg
Tập tin:Globeflower Trollius laxus Flower Top 2000px.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Miyakea integrifolia

***Miyakea integrifolia*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Miyabe & Tatew. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935. Chúng là loại đặc hữu của vùng Sakhalin và loài duy nhất trong chi đơn loài ***Miyakea***.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Nguyễn Văn Đạo (định hướng)

**Nguyễn Văn Đạo** có thể là:
*Nguyễn Văn Đạo, nhà Cơ học hàng đầu Việt Nam
*Trung tướng Nguyễn Văn Đạo, phó chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam
Myosurus minimus

***Myosurus minimus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Carl von Linné mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Myosurus minimus2 eF.jpg
Tập tin:MyosurusMinimus.jpg
Tập tin:Myosurus minimus Sturm61.jpg
Tập tin:Myosurus minimus W.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Xanthorhiza simplicissima

***Xanthorhiza simplicissima*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Marshall miêu tả khoa học đầu tiên năm 1785.
Đây là loài bản địa miền đông Hoa Kỳ từ Maine phía nam đến bắc Florida và phía tây đến Ohio và miền đông Texas. Nó chứa berberine alkaloid, có một số cách sử dụng truyền thống và đương đại để nhuộm và thuốc.
## Hình ảnh

Tập tin:Yellowroot- Xanthorhiza simplicissima..JPG
Tập tin:Xanthorhiza kz1.jpg
Tập tin:Xanthorhiza simplicissima kz2.JPG
Tập tin:XanthorhizaSimplicissima.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Pulsatilla cernua

***Pulsatilla cernua*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (Thunb.) Berchtold & Presl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1820.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Pulsatilla cernua 1.JPG
Tập tin:Anemone cernua SZ4.png
Tập tin:Pulsatilla cernua 3.JPG
Tập tin:Pulsatilla cernua 4.JPG


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Ranunculus californicus

***Ranunculus californicus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1849.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Ranunculus californicus in Sunol Regional Wilderness.jpg
Tập tin:California buttercup.jpg
Tập tin:Ranunculus californicus (3307896638).jpg
Tập tin:Ranunculus-californicus.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Ranunculus cortusifolius

***Ranunculus cortusifolius*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Willd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1809.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Morgallana y huesped 1.JPG
Tập tin:Morgallana y huesped 2.JPG
Tập tin:Morgallana y huesped 3.JPG
Tập tin:Ranunculus cortusifolius - Berlin.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Ranunculus fluitans

***Ranunculus fluitans*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Lam. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1779.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Taubergiessen fg3.jpg
Tập tin:Kvetoucí Jihlava.JPG
Tập tin:Ranunculus X Sturm58.jpg
Tập tin:Flutender hahnenfuss.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Ranunculus lyallii

***Ranunculus lyallii*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (A. Gray) Rydb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Nfnz d081 ranunculus lyallii.jpg
Tập tin:R lyallii in situ.jpg
Tập tin:Ranunculus lyallii foliage.jpg


## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Trương Hành

**Trương Hành** (; trong một vài tài liệu được phiên âm là **Trương Hoành**, 78–139) là nhà bác học Trung Quốc thời Đông Hán (25–220). Quê quán ở Nam Dương, Hà Nam, ông là nhà thiên văn học, toán học, nhà sáng chế, nhà địa lý, người vẽ bản đồ, học sĩ, nhà thơ, chính khách và nhà nghiên cứu văn chương nổi tiếng. Ông đã theo học tại các cố đô Lạc Dương và Trường An, và bắt đầu sự nghiệp với một chức quan nhỏ ở Nam Dương.

## Tham khảo
Boehmeria balslevii

***Boehmeria balslevii*** là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Friis & Wilmot-Dear mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Elatostema lignosum

***Elatostema lignosum*** là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này lần đầu tiên được Merrill xác định chính thức vào năm 1922.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Achudemia

***Achudemia*** là chi thực vật có hoa trong họ Tầm ma.
 
## Các loài
Chi này gồm 3 loài:
**[[Achudemia insignis]]*, Migo
**[[Achudemia japonica]]*, Maxim.
**[[Achudemia javanica]]*, Blume

## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Boehmeria

***Boehmeria*** là chi thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Chi này có khoảng 100 loài, là cây bản địa của châu Á và Bắc Mỹ. Các loài trong chi này gồm các loại cây thân thảo lâu năm, cây bụi và cây thân gỗ nhỏ. Tên chi được đặt theo tên nhà thực vật học người Đức, Georg Rudolf Boehmer. 
 
## Các loài
Chi này gồm các loài:
* *[[Boehmeria aspera]]* Wedd.
* *[[Boehmeria biloba]]*
* *[[Boehmeria bullata]]* Kunth
* *[[Boehmeria burgeriana]]* Wilmot-Dear, Friis & Kravts.
* *[[Boehmeria caudata]]* Sw.
* *[[Boehmeria coriacea]]* Killip
* *[[Boehmeria cylindrica]]* (L.) Sw.
* *[[Boehmeria grandis]]* (Hook. et Arn.) Heller
* *[[Ramie|Boehmeria nivea]]* (L.) Gaudich.
* *[[Boehmeria pavonii]]* Wedd.
* *[[Boehmeria platanifolia]]*
* *[[Boehmeria radiata]]* W. C. Burger
* *[[Boehmeria ramiflora]]* Jacq.
* *[[Boehmeria repens]]* (Griseb.) Weddell
* *[[Boehmeria stipularis]]* Wedd.
* *[[Boehmeria ulmifolia]]* Wedd.

Loài *[[Gai (cây)|Boehmeria nivea]]* rất quan trọng trong sản xuất sợi. Các loài trong chi này có thể là thức ăn của một số ấu trùng trong của Lepidoptera, như loài *[[Bedellia boehmeriella]]* ăn rất nhiều *B. grandis*.

## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Elatostema

***Elatostema*** hay thường gọi tiếng Việt **chi cao hùng** là chi thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Chi này bao gồm khoảng 350 loài đã được biết đến, trên thực tế có thể lên tới 1.000 loài, phân bổ ở rừng nhiệt đới khắp các khu vực thuộc châu Á, châu Phi, châu Úc. Nhiều loài thuộc *Elatostema* có thể được dùng làm rau hoang dã ăn được hoặc biết đến dùng làm thuốc. Ngày nay được sự hỗ trợ của công nghệ phân tích DNA người ta thấy rằng các chi *Elastostema*, *[[Pellionia]]*, và *[[Pilea]]* có quan hệ gần gũi và có thể nhập làm một.
 
## Các loài
Một số loài trong chi:
* *[[Elatostema fengshanense]]*
* *[[Elatostema grande]]*  
* *[[Elatostema lineolatum]]* - rau đắng
* *[[Elatostema malipoense]]*
* *[[Elatostema montanum]]*  
* *[[Elatostema pleiophlebium]]*
* *[[Elatostema pulchra]]*
* *[[Elatostema reticulatum]]*  
* *[[Elatostema repens]]*
* *[[Elatostema rugosum]]*
* *[[Elatostema stipitatum]]* 
* *[[Elatostema umbellatum]]*
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Gonostegia

***Gonostegia*** là chi thực vật có hoa trong họ Tầm ma, được Nikolai Turczaninow mô tả khoa học lần đầu tiên năm 1846.
 
## Các loài
Chi này hiện tại  công nhận gồm 6 loài:
* *[[Gonostegia caudata]]* (Benn.) Miq., 1870. Phân bố: Ấn Độ.
* *[[Gonostegia gracilis]]* (Miq.) Miq., 1870. Phân bố: Ấn Độ.
* *[[Gonostegia hirta]]* (Blume) Miq., 1870 - Thuốc dòi lông, bọ mắm lông, bọ mắm lá đối. Phân bố: Nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, từ Pakistan ở phía tây tới Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Philippines, New Guinea và đông bắc Australia ở phía đông.
* *[[Gonostegia integrifolia]]* (Dalzell) Miq., 1870. Phân bố: Ấn Độ.
* *[[Gonostegia parvifolia]]* (Wight) Miq., 1870. Phân bố: Sri Lanka, Philippines, Đài Loan. 
* *[[Gonostegia pentandra]]* (Roxb.) Miq., 1870 - Thuốc dòi ngũ hùng. Phân bố: Nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, từ Pakistan và Pakistan ở phía tây tới Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, New Guinea ở phía đông.

## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Laportea

**Han** (***Laportea***) là chi thực vật có hoa trong họ Tầm ma.
 
## Các loài
Chi này gồm các loài:
* *[[Laportea aestuans]]* (L.) Chew
* *[[Laportea alatipes]]* Hook.f.
* *[[Laportea amberana]]* (Baker) Leandri
* *[[Laportea bulbifera]]* (Siebold & Zucc.) Wedd.: Mán cầu hành, mán phù, han phù.
* *[[Laportea canadensis]]* (L.) Wedd.
* *[[Laportea cuneata]]* (A. Rich.) Chew
* *[[Laportea cuspidata]]* (Wedd.) Friis
* *[[Laportea disepala]]* (Wedd.) Chew: Mán lá dài, mán hai lá đài, han lá dài.
* *[[Laportea floribunda]]* (Baker) Leandri
* *[[Laportea fujianensis]]* C.J. Chen
* *[[Laportea grossa]]* (Wedd.) Chew
* *[[Laportea humblotii]]* (Baill.) Friis
* *[[Laportea interrupta]]* (L.) Chew: Mán, han, cây ngứa. 
* *[[Laportea lanceolata]]* (Engl.) Chew
* *[[Laportea medogensis]]* C.J. Chen
* *[[Laportea mooreana]]* (Hiern) Chew
* *[[Laportea oligoloba]]* (Baker) Friis
* *[[Laportea ovalifolia]]* (Schumach. & Thonn.) Chew
* *[[Laportea peduncularis]]* (Wedd.) Chew
* *[[Laportea perrieri]]* Leandri
* *[[Laportea platycarpa]]* (Wedd.) Wedd.
* *[[Laportea ruderalis]]* (G. Forst.) Chew
* *[[Laportea septentrionalis]]* Leandri
* *[[Laportea violacea]]* Gagnep.: Mán tía, mán tím, han đỏ, mán lình.
* *[[Laportea weddellii]]* Leandri

## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Phenax (Urticaceae)

***Phenax*** là chi thực vật có hoa trong họ Urticaceae. Chi này thường được tìm thấy từ Mexico đến vùng nhiệt đới châu Mỹ.
 
## Các loài
Chi này gồm các loài:

**[[Phenax angustifolius]]* 
**[[Phenax asper]]* 
**[[Phenax bullatus]]* 
**[[Phenax ekmanii]]* 
**[[Phenax erectus]]* 
**[[Phenax flavifolius]]* 
**[[Phenax globulifera]]* 
**[[Phenax granulatus]]* 
**[[Phenax grossecrenatus]]* 
**[[Phenax haitensis]]* 
**[[Phenax hirtus]]* 
**[[Phenax integrifolius]]* 
**[[Phenax laevigatus]]* 
**[[Phenax laevis]]* 
**[[Phenax laxiflorus]]* 
**[[Phenax madagascariensis]]* 
**[[Phenax mexicanus]]* 
**[[Phenax microcarpus]]* 
**[[Phenax microphyllus]]* 
**[[Phenax pauciflorus]]* 
**[[Phenax pauciserratus]]* 
**[[Phenax perrieri]]* 
**[[Phenax poiretii]]* 
**[[Phenax rugosus]]* 
**[[Phenax sessilifolius]]* 
**[[Phenax sonneratii]]* 
**[[Phenax uliginosus]]* 
**[[Phenax weddellianus]]* 

## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Poikilospermum

***Poikilospermum*** là chi thực vật có hoa trong họ Tầm ma.

Chi này chứa các loài cây bụi hay dây leo thân gỗ cao, chứa 4 loài được chấp nhận và khoảng 37 danh pháp loài với tình trạng phân loại chưa được dung giải. Các loài tong chi này được tìm thấy trong khu vực cận nhiệt đới - nhiệt đới, từ đông bắc Ấn Độ và miền nam Trung Quốc (Vân Nam), khu vực Himalaya tới Malesia và New Guinea (gồm cả quần đảo Bismarck).

Tên gọi một số loài trong tiếng Trung là 锥头麻 (*trùy đầu ma*), và tiếng Khmer *krâpë rô*.

## Phân loại
Phân loại của chi này trong quá khứ đã thường xuyên thay đổi và gắn với địa vị của họ Cecropiaceae. Hiện tại người ta đặt nó trong họ Urticaceae. Một nghiên cứu phát sinh chủng loài gần đây đặt nó trong nhánh với *[[Urtica]]*, mặc dù 2 nghiên cứu hơi cũ hơn đặt nó trong nhánh chị em với Cecropieae (họ Cecropiaceae *sensu stricto*) và Urticaeae (Urticaceae *s. antiq.*). Nghiên cứu không phát sinh chủng loài cũ hơn đặt nó trong họ Cecropiaceae, một họ được coilà trung gian giữa Urticeae và Moraceae

## Lịch sử phân loại
Alexander Zippelius (1797-1828) là tác giả đặt tên chi này, được công bố trong *Annales Musei Botanici Lugduno-Batavi* (Amsterdam), 1: 203, năm 1864 của Friedrich Anton Wilhelm Miquel (1811-1871). Năm 1978, Berg đặt nó trong họ Cecropiaceae. Các bài báo gần đây như của Datwyler & Weiblen (2004), Zerega *et al.* (2005), Hadiah *et al.* (2008) đặt chi này trong họ Urticaceae.

## Các loài
Bốn loài được chấp nhận là:
* *[[Poikilospermum lanceolatum]]* (Trécul) Merr.
* *[[Poikilospermum naucleiflorum]]* (Roxburgh ex Lindl.) Chew
* *[[Poikilospermum suaveolens]]* (Blume) Merr.: Rum thơm.
* *[[Poikilospermum tonkinense]]* (Drake) Merr.

Tác giả Phạm Hoàng Hộ tại mục từ 6322 trang 582 quyển II sách Cây cỏ Việt Nam còn ghi nhận loài *Poikilospermum annamensis* (Gagnep.) Merr. với tên gọi rum Trung Bộ. Tuy nhiên, tra cứu trên IPNI thì chỉ có danh pháp *Poikilospermum annamense* (Gagnep.) Merr., 1934 với ghi chú *Conocephalus annamensis* Gagnep., 1926. The Plant List coi *P. annamense* có tình trạng phân loại là chưa dung giải, nhưng gợi ý rằng một số dữ liệu cho thấy nó là đồng nghĩa với *C. annamensis*.

## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Pilea anisophylla

***Pilea anisophylla*** là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được (Hook. f.) Wedd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Cầu Hồ

**Cầu Hồ** là một cây cầu đường bộ bắc qua sông Đuống nằm trên quốc lộ 38 nối phường Thuận Thành với xã Tân Chi, thuộc tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
 
Cầu khánh thành năm 2000. Cầu nằm trên quốc lộ 38 bắc qua sông Đuống, nối khu vực phía bắc và phía nam tỉnh Bắc Ninh. Với chiều dài hơn 600 m rộng 11 m, cầu Hồ đã thay thế bến phà Hồ sau 36 năm phà này tồn tại.

 
## Tham khảo
Friedrich von Brandenburg (1819–1892)

**Friedrich Viktor Gustav Graf von Brandenburg** (30 tháng 3 năm 1819 tại Potsdam &ndash; 3 tháng 8 năm 1892 tại Domanze) là một tướng lĩnh và nhà ngoại giao của Phổ, từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức năm 1870 &ndash; 1871. Sự nghiệp của ông có nhiều nét tương đồng với người anh song sinh của mình là Wilhelm von Brandenburg, cũng là một tướng lĩnh và nhà ngoại giao Phổ.

## Cuộc đời và sự nghiệp

**Các cấp bậc**
* 28 tháng 3 năm 1837 Thiếu úy
* 11 tháng 5 năm 1848 Trung úy
* 13 tháng 2 năm 1851 Trưởng quan kỵ binh
* 11 tháng 8 năm 1857 Thiếu tá
* 18 tháng 10 năm 1861 Thượng tá
* 26 tháng 4 năm 1864 Đại tá
* 22 tháng 3 năm 1868 Thiếu tướng
* 1872 Trung tướng
* 1880 Thượng tướng Kỵ binh


Friedrich là con trai của Thủ tướng Vương quốc Phổ Friedrich Wilhelm Graf von Brandenburg và là anh em sinh đôi của Wilhelm, người cũng theo đuổi sự nghiệp quân sự và trở thành tướng lĩnh.

Vào năm 1836, ông gia nhập Trung đoàn Cấm vệ quân và hoạt động trong trung đoàn này trong suốt 30 năm sau đó. Kể từ năm 1851, ông lãnh chức chỉ huy đại đội và trong cuộc tổng động viên quân đội năm 1859, ông được nhậm chức Tư lệnh cấp Trung đoàn. Từ năm 1861, bên cạnh chức vụ này, ông còn là sĩ quan hầu cận (*Flügeladjudant*) của Đức vua. Trên cương vị là tư lệnh cấp trung đoàn, ông đã tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866. Ông chỉ tham gia chiến đấu trong trận Königgrätz &ndash; trận đánh quyết định của cuộc chiến vào ngày 3 tháng 7, và đã kéo quân đến Clum ngay kịp lúc để góp phần bẻ gãy cuộc phản công lớn cuối cùng của các lực lượng trừ bị Áo. Vì đóng góp của ông trong cuộc chiến tranh, ông được trao tặng Huân chương Vương miện. Sau khi cuộc chiến chấm dứt, ông được phong cấp Tư lệnh của Lữ đoàn Kỵ binh Cận vệ số 1 và được thăng quân hàm Thiếu tướng, đồng thời là *Tướng [[:en:à la suite|À la suite]] của Đức vua*.

Sau đó, ông tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 &ndash; 1871). Vào năm 1872, ông được thăng cấp Trung tướng, vào năm 1873 ông là *Tướng phụ tá của [[Hoàng đế Đức|Hoàng đế]] và Quốc vương*, rồi vào năm 1880 ông lên cấp bậc Thượng tướng Kỵ binh. Vào năm 1884, ông giải ngũ nhưng đồng thời vẫn tại chức Tướng phụ tá. Vào năm 1888, với cấp bậc *Wirklicher [[Cơ mật viện (Đức)|Geheimer Rat]]*, ông là công sứ của Phổ ở Brussel và Lisbon. Ông chỉ mất 4 tháng sau người anh sinh đôi của mình.

## Phong tặng
Friedrich von Brandenburg đã được một số nước châu Âu tặng thưởng những huân chương như:
* Huân chương Đại bàng Đỏ hạng ba với Cái cung
* Huân chương Vương miện Phổ hạng hai với Bảo kiếm
* Thập tự Hiệp sĩ của Huân chương Hoàng gia Hohenzollern
* Giải thưởng phục vụ (*Dienstauszeichnungskreuz*) của Phổ
* Huân chương Thánh Vladimir hạng tư của Nga
* Huân chương Thánh Anna của Nga, hạng hai
* Huân chương Thánh Stanislaus, hạng ba

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Kurzbiografie in der Staatsbibliothek zu Berlin 
* Militärische Biographien des Offizier-Corps der preussischen Armee, S.263 Von Gustav von Glasenapp. Online Verfügbar bei Google Books
* http://thepeerage.com/p6755.htm#i67547
* http://www.geneall.net/D/per_page.php?id=386007
Lý Nho

**Lý Nho** (chữ Hán: 李儒, còn viết là **Lý Nhu**), tự **Văn Ưu** (文優), không rõ năm sinh năm mất, là một nhân vật lịch sử cuối thời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

## Ghi chép lịch sử
Các tài liệu lịch sử không ghi chép rõ ràng xuất thân của Lý Nho, chỉ biết ông có lẽ là người quận Phùng Dực, huyện Cáp Dương. Khi Đổng Trác nắm quyền triều chính, ông được bổ nhiệm làm Lang trung lệnh. Sau khi Đổng Trác bị giết, ông đi theo làm thuộc hạ của Lý Thôi.

Theo Hậu Hán thư và Tư trị thông giám ghi chép lại thì vào năm 190, niên hiệu Sơ Bình năm đầu thời Hán Hiến Đế, Lý Nho bấy giờ là Lang trung lệnh, theo lệnh Đổng Trác phái đi bức tử Hoằng Nông vương (tức Hán Thiếu đế vừa bị giáng).

Sách Hậu Hán kỷ chép:

## Theo [[Tam Quốc diễn nghĩa]]
Trong tác phẩm *[[Tam quốc diễn nghĩa]]* nổi tiếng của La Quán Trung, Lý Nho là mưu sĩ phục vụ dưới quyền Đổng Trác, và cũng là con rể của ông ta. Ông là người cố vấn cho Đổng Trác mọi vấn đề lớn nhỏ, được Trác xem như tay chân thân tín của mình. Lý Nho cũng là người được Đổng Trác sai mang rượu độc đến để bức tử Hán Thiếu Đế và Hà thái hậu sau khi phế truất họ trước đó không lâu, giống như những gì sử sách chép lại. Sau khi đánh liên minh chư hầu thất bại, chính ông đã đề xuất ý kiến với Đổng Trác là nên dời đô từ Lạc Dương tới Trường An.

Sau này, do trúng mỹ nhân kế của tư đồ Vương Doãn, mối quan hệ giữa hai cha con Đổng Trác và Lã Bố xấu đi đáng kể. Lúc đó, Lý Nho đã khuyên Đổng Trác nên gả Điêu Thuyền cho Lã Bố để làm hòa nhưng Đổng Trác không nghe theo. Vương Doãn tận dụng thời cơ đó, bày mưu với Lã Bố để cùng giết Trác. Cuối cùng Đổng Trác bị Vương Doãn và Lã Bố dụ vào thành Trường An giết chết, và Lý Nho cũng bị người nhà trói mang tới nộp. Vương Doãn sai tả hữu mang ông ra chợ chém đầu.

Lý Nho được La Quán Trung miêu tả là một mưu sĩ có tài và trung thành nhưng lại bị mang tiếng là theo nhầm minh chủ vì Đổng Trác là kẻ tàn bạo, nên cũng bị thiên hạ oán ghét. Những hành động tàn ngược của Đổng Trác đều được ông hưởng ứng, giúp đỡ. Khác với sử sách ghi chép, La Quán Trung kể rằng Lý Nho mất vào năm 192, nên ông không phục vụ dưới quyền Lý Thôi và Quách Dĩ như trong thực tế. Ông xuất hiện ở hồi 2 khi Đổng Trác được lệnh của Hà Tiến để đem quân vào kinh trừ khử hoạn quan cho đến hồi 9 khi cả Đổng Trác và ông đều bị giết ở Trường An.

## Chú thích

## Tham khảo
* Hậu Hán thư, kỷ "Hà Hoàng hậu"
* Tư trị thông giám, quyển 59
Trương Siêu

**Trương Siêu** (chữ Hán: 张超, ?-195), là tướng nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một trong 10 lộ chư hầu tham gia chiến dịch chống Đổng Trác vào năm 190.

## Tiểu sử

Trương Siêu nguyên là người quận Đông Bình thuộc Duyện châu. Theo Tam Quốc diễn nghĩa thì tên tự của ông là Mạnh Cao (孟高). Sử sách ghi chép không rõ ràng về gia đình của ông, chỉ chép lại rằng ông có một người anh là Trương Mạc, được phong làm thái thú Trần Lưu, còn bản thân ông được phong thái thú Quảng Lăng.

Bấy giờ trong triều đình Đông Hán, đại thần Đổng Trác thao túng quyền lực, phế Thiếu đế, lập Hiến đế, trở thành người nắm chính trường, khiến nhiều người bất bình. Năm 190, Viên Thiệu tập hợp chư hầu thảo phạt Đổng Trác, Trương Siêu cùng anh là Trương Mạc tham gia vào cuộc chiến này, cùng với 18 lộ chư hầu khác, do Viên Thiệu thống lĩnh, tiến đánh Đổng Trác, buộc Trác phải dời đô từ Lạc Dương về Trường An.

Những năm tiếp theo trong triều phát sinh biến loạn, Đổng Trác bị thủ hạ là Lã Bố giết chết, nhưng Lã Bố cũng bị các tướng trung thành của Trác là Lý Thôi, Quách Dĩ chống lại, không giữ được Trường An, phải bỏ đi nơi khác. Trương Siêu và anh giúp đỡ Lã Bố, tôn làm Thứ sử Duyễn châu và giúp binh lương cho Bố.

Mùa hạ năm 194, Tào Tháo ở Duyễn Châu mang quân đánh Lã Bố, chiếm Từ châu. Anh em Trương Siêu và Trần Cung cùng Lã Bố đánh chiếm căn cứ Duyễn châu của họ Tào.

Năm 195, Tào Tháo lại đánh Lã Bố, Bố vội vã chạy về Từ châu theo Lưu Bị, còn Trương Siêu ở lại trấn giữ Ung Khâu theo ý của Trương Mạc.

Tào Tháo đem quân đánh Ung Khâu. Đến tháng 12, Trương Siêu đại bại, bị Tào Tháo bắt và xử tử. Anh ông và cả gia tộc họ Trương cũng bị diệt.

## Xem thêm
*Lã Bố
*Tào Tháo
*Trương Mạo

## Tham khảo
*Hậu Hán thư, các quyển 65
*Tam Quốc chí, các quyển 1, 7, 12
## Chú thích
Đài Phát thanh - Truyền hình quốc gia Hy Lạp

**Đài phát thanh truyền hình quốc gia Hy Lạp** (tiếng Hy Lạp: Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση, Ellinikí Radiofonía Tileórasi hoặc ERT, nghĩa là "Đài phát thanh truyền hình Hy Lạp") là công ty truyền phát thanh truyền hình công cộng nhà nước Hy Lạp. Tổ chức này là một thành viên của EBU. Khoảng 88% kinh phí ERT đến từ phí bản quyền truyền hình.

Ngày 19 tháng 8 năm 2011 công ty đã thông báo rằng nó sẽ trở thành một công ty đại chúng nhưng không còn nhà nước.
Ngày 11 tháng 6 năm 2013, người ta được báo cáo rằng ERT sẽ chấm dứt hoạt động theo mô hình hiện tại, dưới sự hướng dẫn của chính phủ Hy Lạp, mà vẫn tiếp tục phải chịu áp lực về tài chính. 2.656 nhân viên ERT sẽ mất việc làm. Người ta dự đoán rằng chính phủ Hy Lạp sẽ thiết lập lại tổ chức trên một quy mô nhỏ hơn nhiều. Người ta đã công bố xác nhận cách thức đóng cửa đài này sẽ ảnh hưởng đến các dịch vụ truyền hình và đài phát thanh đài truyền hình công cộng như thế nào. Nhân viên của đài truyền hình nhà nước đã phản đối việc đóng cửa. Một phát ngôn viên Chính phủ Hy Lạp, Simos Kedikoglou, nói rằng tổ chức này sẽ chấm dứt hoạt động vào sáng sớm ngày 12 tháng 6 sau khi kết thúc chương trình của ngày.
Mặc dù thông báo, nhân viên ERT trở lại làm việc. Sau khi phát ERT và trang web của nó đã bị đóng cửa, chương trình phát sóng tiếp tục thông qua vệ tinh wildfeed với thiết bị phát thanh truyền hình Liên minh châu Âu. EBU cũng bắt đầu cung cấp Internet trực tuyến phát sóng ERT. 

Ngày 10 tháng 7 năm 2014, chính phủ Hy Lạp công bố thay thế bằng Tổ chức internet, phát thanh, tuyền hình mới (Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση), rút ngắn NERIT (ΝΕΡΙΤ). Các tổ chức phương tiện truyền thông mới dự kiến sẽ khởi động dịch vụ của nó từ tháng 8 năm 2014.
Người phát ngôn Chính phủ Hy Lạp Simos Kedikoglou nói rằng, ERT là trường hợp điển hình về sự thiếu minh bạch, chi tiêu hoang phí và tình trạng này phải chấm dứt. Đài sẽ hoạt động trở lại theo một cơ chế mới và sử dụng ít nhân lực hơn. 

Từ ngày 11 tháng 6 năm 2015, ERT lên sóng trở lại, thế chỗ cho NERIT.

## Tham khảo
Kháo chuông

**Kháo chuông** (danh pháp: ***Actinodaphne cochinchinensis***) là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Meisn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1864.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Kali carbonat

**Kali carbonat**, còn gọi là **bồ tạt**, **tro ngọc trai**, **muối cao răng** là hợp chất vô cơ có công thức K2CO3. Nó là một loại muối carbonat, có thể hòa tan trong nước như natri carbonat. Nó hút ẩm mạnh, thường xuất hiện dưới dạng chất rắn ẩm. Kali carbonat được sử dụng chủ yếu trong sản xuất xà phòng và thủy tinh.

## Lịch sử
Kali cacbonat là thành phần chính của bồ tạt, tro ngọc trai và muối cao răng. Trong lịch sử, tro ngọc trai được tạo ra bằng cách nung nóng bồ tạt trong lò để loại bỏ tạp chất. Phần bột trắng mịn còn lại là tro ngọc trai. Bằng sáng chế đầu tiên được cấp bởi Văn phòng Sáng chế Hoa Kỳ đã được trao cho Samuel Hopkins vào năm 1790 cho một phương pháp cải tiến tạo ra bồ tạt và tro ngọc trai.

Vào cuối thế kỷ 18 ở Bắc Mỹ, trước khi bột nở phát triển, tro ngọc trai được sử dụng làm chất tạo men cho bánh mì.

## Sản xuất
Kali cacbonat được điều chế thương mại bằng phản ứng sục khí carbon dioxide vào dung dịch kali hydroxide:

: 2KOH + CO2 → K2CO3 + H2O

Từ chất rắn kết tinh sesquihydrat K2CO3·\left (\frac{3}{2} \right)H2O (kali hydrat), đun nóng chất rắn này trên 200&nbsp;°C thu được muối khan. Trong một phương pháp thay thế, kali chloride được xử lý bằng carbon dioxide với sự có mặt của một amin hữu cơ để tạo ra kali bicarbonat, sau đó được đun nóng:

: 2KHCO3 → K2CO3 + H2O + CO2

## Ứng dụng

* Từng được dùng để sản xuất xà phòng, thủy tinh, chén bát.
* Được sử dụng làm chất hút ẩm, làm khô alcohol, keton, amin,...
* Được sử dụng làm phụ gia thực phẩm.
* Được sử dụng làm chất trung gian trong sản xuất rượu vang.
* Từng được sử dụng làm mềm nước cứng.
* Được sử dụng làm chất chữa cháy.
* Được sử dụng làm thành phần trong chất trợ dung hàn, và trong lớp phủ chất trợ dung trên que hàn hồ quang.
* Được sử dụng làm chất điều chỉnh độ acid.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*International Chemical Safety Card 1588
Beilschmiedia mannii

***Beilschmiedia mannii*** là một loài thực vật có hoa thuộc Họ Nguyệt quế. Loài này được Robyns & R. Wilczek miêu tả đầu tiên năm 1949.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Acnistus arborescens

***Acnistus arborescens*** là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được (L.) Schltdl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Cà Mỹ

**Cà Mỹ** (danh pháp khoa học: ***Solanum betaceum***) còn gọi là "cà chua cây" hay "cà chua thân gỗ" là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được Cav. miêu tả cho học trước tiên năm 1799.

## Phân bố
Cây cà Mỹ xuất phát từ châu Nam Mỹ vùng núi Andes thuộc Peru, Chile, Ecuador và Bolivia. Cây này sau lan và mọc dại ở Argentina, Brasil, Colombia và Venezuela.

Ở New Zealand cây cà Mỹ được trồng một cách quy mô lấy trái xuất cảng.

Hột cà Mỹ du nhập Hoa Kỳ năm 1913 khi Bộ Canh nông Hoa Kỳ đặt mua và đem trồng ở Chico, California.

## Miêu tả
Cây cà Mỹ là loại lùm bụi hay cây nhỏ, thân mộc, cao khoảng 3-6 mét. Thân cây xốp, cành dễ gãy, rễ mọc nông gần mặt đất nên dễ bị gió xô bật gốc.

Lá cây dạng tim hoặc hình trứng, đầu lá mũi nhọn, dài 10–30&nbsp;cm, rộng 3–12&nbsp;cm. Thân lá có lông tơ.

Hoa cà Mỹ có hương thơm, mọc thành chùm. Mỗi hoa có năm cánh màu hồng nhạt, hay màu hoa cà. Hoa nở quanh năm nhưng nhiều nhất là vào mùa hè.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Bezant

**Bezant** là một thuật ngữ thời trung cổ cho một đồng tiền vàng có xuất xứ từ Đế chế Byzantine. Thuật ngữ này bắt nguồn từ tên gọi trong tiếng Hy Lạp Βυζάντιον (*Byzántion*), của một thành phố tương đối nhỏ mà vào thế kỷ thứ 4 CN đã được tái thành lập thành thành phố Constantinopolis (tức Istanbul ngày nay) bởi Hoàng đế La Mã Constantinus Đại đế và trở thành thủ đô của Đế quốc Đông La Mã. Tiền tệ chính thức của Đế quốc Đông La Mã là *solidi*, được sử dụng từ thời của Constantinus.

## Tham khảo
Cuộc vây hãm Bani Walid (2012)

**Cuộc vẫy hãm Bani Walid** từ tháng Chín đến tháng 10 năm 2012 khi lực lượng chính phủ tái chiếm thành phố từ tay dân quân nổi dậy.

Bani Walid, cách thủ đô Tripoli chừng 140&nbsp;km về phía Đông Nam, là cứ địa vững chắc sau cùng của thành phần thân chế độ Moammar Gadhafi trong suốt thời gian tám tháng có cuộc nổi dậy và ngay cả sau khi chế độ bị lật đổ.

Ngày 23 tháng 10, nguồn tin từ cơ quan thông tấn nhà nước Libya ghi nhận có 13.000 gia đình đã phải di tản vì chiến cuộc.

Ngày 24 tháng 10, thành phần dân quân thân chính phủ Libya chiếm được trung tâm thành phố, tiếp theo các cuộc đụng độ dữ dội khiến hàng chục người thiệt mạng và hàng chục ngàn người khác phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn.

Giới truyền thông hiện diện tại Bani Walid nhìn thấy các tay súng dân quân bắn chỉ thiên chào mừng việc chiếm được nơi này ngày 24 tháng 10. Các cột khói bốc cao ở khu vực bên ngoài phi trường, nơi các cuộc giao tranh vẫn còn tiếp diễn dù rằng có bản thông cáo của chính phủ loan tin hoàn toàn kiểm soát nơi này.

## Tham khảo
Eloise van Oranje-Nassau van Amsberg

**Eloise Sophie Beatrix Laurence, Nữ Bá tước xứ Oranje-Nassau, Jonkvrouwe Amsberg** (; sinh ngày 8 tháng 06 năm 2002 tại Bệnh viện Bronovo ở Den Haag) là con trưởng của Constantijn của Hà Lan và Laurentien Brinkhorst. Cô là thành viên của Hoàng gia Hà Lan và hiện đứng thứ 5 trong dòng kế vị ngai vàng của Vương quốc Hà Lan.

Nữ Bá tước Eloise sống cùng cha mẹ, em trai và em gái của cô tại Brussels, Bỉ.

## Tham khảo

## Liên kết
Lưu Hưng Cư

**Lưu Hưng Cư** (chữ Hán: 劉興居, ?-177 TCN), hay **Tế Bắc vương Cư** (济北王居), là tông thất, vua chư hầu nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc.

## Thân thế

Lưu Hưng Cư là cháu nội của Hán Cao Tổ Lưu Bang, vua đầu tiên của nhà Hán, con trai thứ ba của Tề Điệu Huệ vương Lưu Phì, con trưởng của Cao Tổ. Do bà ông chỉ là vợ thứ nên Lưu Phì không được làm thái tử, mà thay vào đó là người chú của Hưng Cư, Lưu Doanh, còn cha ông chỉ được phong tước Tề vương. Sau khi cha qua đời, người anh ông là Tề Ai vương nối ngôi vua Tề, còn ông chưa được phong chức vụ gì.

## Tham gia diệt họ Lã

Năm 182 TCN, thời Lã Thái hậu, Lưu Hưng Cư được phong tước Đông Mưu hầu. Bấy giờ Lã Thái hậu nắm quyền trong triều, phế họ Lưu để lập người họ Lã làm vương, tạo thành thế lực lớn trong triều.

Năm 180 TCN, Lã Thái hậu chết, thân tộc họ Lã là Lã Lộc và Lã Sản hợp binh muốn làm loạn. Đông Mưu hầu cùng người anh là Chu Khư hầu Lưu Chương cùng làm nội ứng, định lập anh trưởng là Tề vương làm hoàng đế. Tuy nhiên sau đó kế hoạch này không thành vì hai tướng Trần Bình, Chu Bột đã nắm quyền chủ động, giết hết thân tộc họ Lã và không đồng ý lập Tề vương mà đưa con thứ của Hán Cao Tổ là Lưu Hằng lên ngôi, tức Hán Văn đế.

## Làm phản và tự sát

Do có công diệt họ Lã, Lưu Hưng Cư được Hán đế phong tước Tế Bắc vương vào năm 178 TCN. Tuy nhiên ông cho rằng đáng lý ngôi hoàng đế phải thuộc về dòng dõi cha mình, nên có ý định tạo phản.

Năm 178 TCN, hai người anh là Tề vương Lưu Tương và Thành Dương vương Lưu Chương lần lượt qua đời, Lưu Hưng Cư từ đó có ý định chiếm ngôi vua. Năm 177 TCN, nhân quân Hung Nô xâm phạm biên cương, Hán Văn đế và thừa tướng Quán Anh dẫn quân chống trả, ra khỏi Trường An, đóng ở Thái Nguyên. Lưu Hưng Cư nhân có hội đó đem quân tấn công triều đình. Hán Văn đế bèn về Trường An, sai Sài Vũ dẫn quân dẹp loạn, đánh bại quân Tế Bắc. Lưu Hưng Cư tuyệt vọng bèn tự sát, không được ban thụy hiệu.

13 năm sau khi ông qua đời, người em ông là Lưu Chí được Hán Văn đế cho kế thừa tước Tề Bắc vương.

## Gia đình
*Ông: Hán Cao Tổ Lưu Bang
*Bà: Tào thị/Lã Trĩ
*Cha: Tề Điệu Huệ vương Lưu Phì
*Anh em:
#Tề Ai vương Lưu Tương
#Thành Dương Cảnh vương Lưu Chương
#Quản Cung hầu Lưu Bãi Quân
#Qua Khiêu hầu Lưu Trữ Quốc
#Doanh Bình hầu Lưu Tín Đô
#Doanh Bình hầu Lưu Tín Đô
#Dương Khâu Cung hầu Lưu An
#Tề Hiếu vương Lưu Tương Lư
#Tế Nam vương Lưu Tích Quang
#Tri Xuyên Ý vương Lưu Chí
#Giao Tây vương Lưu Ngang
#Truy Xuyên vương Lưu Hiền
#Giao Đông vương Lưu Hùng Cừ
## Xem thêm
*Lưu Phì
*Lưu Chương
*Hán Văn đế
## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
***Lã hậu bản kỉ*
***Tề Điệu Huệ vương thế gia*

## Chú thích
Đáp ứng (hậu cung)

**Đáp ứng** (chữ Hán: 答應) vốn là một chức danh, cách gọi dành cho cung nữ, nữ quan lẫn hoạn quan vào thời nhà Minh. Sang đến đời nhà Thanh, ban đầu đây là một dạng danh xưng của cung nữ, nhưng dần thì trở thành một cấp bậc của phi tần.

## Lịch sử
Vào thời nhà Minh, chức vụ này dành cho cả nữ quan và hoạn quan, dành cho cận thị luôn phục vụ cho Hoàng đế, Hoàng hậu và Thái hậu. Do vậy, họ còn gọi là **Đáp ứng nhân** (答應人), nếu là cung nữ thì gọi là **Đáp ứng cung nữ** (答應宮女). Cao cấp hơn còn được gọi là **Đáp ứng chấp sự** (答應執事), tiếp theo là **Đại đáp ứng** (大答應) và **Tiểu đáp ứng** (小答應). Cung Túc Hoàng quý phi, sủng phi của Minh Hiến Tông Chu Kiến Thâm từng là Tiểu đáp ứng cho Tôn Thái hậu.

Sang thời nhà Thanh, cấp bậc này ban đầu cũng để chỉ cung nữ, sau dần trở thành danh hiệu cho phi tần, thuộc hàng thấp nhất, chỉ trên một danh vị không phẩm trật là Quan nữ tử. Đáp ứng tuy là thấp nhất, chỉ có 2 cung nữ cùng 1 thái giám hầu hạ, nhưng vẫn là gia thất của Hoàng đế, Tổng quản thái giám vẫn phải quỳ lạy. Trong lịch sử Bát kỳ tuyển tú, chưa từng có ai phong làm Đáp ứng sau khi tuyển tú, thấp nhất là Thường tại, do vậy đây có thể xem là tước vị đệm cho cung nữ tấn phong từ Quan nữ tử.

## Xem thêm
* Hậu cung nhà Thanh
* Hoàng quý phi
* Quý phi
* Phi (hậu cung)
* Tần (hậu cung)
* Quý nhân
* Thường tại
* Thứ phi

## Tham khảo

* Minh sử
* Thanh sử cảo
Họ Nguyệt xỉ

**Họ Nguyệt xỉ**, tên khoa học ***Adiantaceae*** (không phải tên đồng nghĩa của *[[Pteridaceae]]*) là một họ dương xỉ trong bộ Pteridales. Họ này bao gồm họ trước đây có tên là *[[Vittariaceae]]*. Các phân tích gen gần đây dựa trên gene diệp lục chứng minh rằng các loài dương xỉ trong họ vittarioid nằm trong chi *[[Adiantum]]*, làm cho chi này là cận ngành.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Schuettpelz, Eric, Harald Schneider, Layne Huiet, Michael D. Windham, Kathleen M. Pryer. "A molecular phylogeny of the fern family Pteridaceae: Assessing overall relationships and the affinities of previously unsampled genera." **Molecular Phylogenetics and Evolution**, 44: 1172–1185. 2007: http://www.pryerlab.net/publication/fichier1047.pdf
*Lindsay, Stuart (2003) Considerations for a revision of the fern family Vittariaceae for Flora Malesiana . *Telopea* **10**(1): 99-112.
Albert von Mischke

**Hans Otto Wilhelm Albert Mischke**, sau năm 1888 là **von Mischke** (1 tháng 6 năm 1830 tại Münster (Westfalen) &ndash; 7 tháng 3 năm 1906 tại Berlin) là một Thượng tướng Bộ binh của Đức, đã từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức các năm 1870 &ndash; 1871.

## Cuộc đời và sự nghiệp
Sau khi học tập trong đội thiếu sinh quân của Phổ ở Bensberg và Berlin, ông đã gia nhập Trung đoàn Bộ binh số 5 với quân hàm thiếu úy năm ông 17 tuổi. Từ năm 1852 cho đến năm 1855, ông được lệnh tham dự Trường Quân sự Tổng hợp (*Allgemeinen Kriegsschule*) và vào năm 1859, ông được lên quân hàm trung úy rồi đại úy. Vào năm 1866, ông đã tham chiến trong cuộc chiến tranh chống Áo với vai trò là một sĩ quan phụ tá trong Bộ Tổng chỉ huy của *Binh đoàn thứ hai* dưới sự thống lĩnh của Thái tử Friedrich Wilhelm năm 1866. Sau đó, ông được chuyển vào Bộ Tổng tham mưu với quân hàm thiếu tá và vào ngày 10 tháng 3 năm 1870, ông được bổ nhiệm làm phụ tá cá nhân của Thái tử. Trên cương vị này, ông đã tham gia trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 &ndash; 1871), với các trận đánh lớn tại Wissembourg, Frœschwiller-Wœrth và Sedan, trận vây hãm Paris, cùng các cuộc giao chiến ở Malmaison và Montretout. Trong một thời gian ngắn, ông được thăng cấp Thượng tá và Đại tá, và vào năm 1878 ông được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng trong Cục thanh tra quân đội IV. Thêm vào đó, ông được cử làm "Thống đốc quân sự", quản lý việc giáo dục vị vương tử yểu mệnh Waldemar của Phổ (1868 &ndash; 1879), con trai của Thái tử.

Vào năm 1880, ông được phong cấp Thiếu tướng và vào năm 1885 ông được thăng cấp Thiếu tướng. Sau đó, vào năm 1886, ông được bổ nhiệm làm Thanh tra Trường Quân sự Tổng hợp. Sau khi Thái tử lên kế ngôi, tức Hoàng đế Friedrich III vào năm 1888, ông được ủy nhiệm làm Tướng phụ tá, đồng thời được liệt vào hàng khanh tướng của Phổ.

Sau khi Hoàng đế Friedrich III băng hà, ông chỉ phục vụ thêm một năm nữa, rồi về hưu với cấp bậc danh dự (*Charakter*) Thượng tướng Bộ binh đồng thời nhận tước hiệu *Exzellenz* (*Quý ông*). Trong suốt sự nghiệp quân sự của mình, ông đã được tặng nhiều phần thưởng, trong đó có Huân chương Vương miện hạng nhất (1889), Đại Thập tự của huân chương Đại bàng Đỏ (1873), Thập tự và Ngôi sao Chỉ huy của Huân chương Hoàng gia Hohenzollern (1898) và Huân chương Ghi công của Vương triều Phổ (1904).

Vào năm 1876, ông thành hôn với bà Mathilde Hiltrop (1826 &ndash; 1891). Sau khi ông từ trần vào ngày 7 tháng 3 năm 1906 ở thủ đô Berlin, ông được an táng ở nghĩa trang Südwestkirchhof Stahnsdorf.

## Tham khảo
* Macel Janecki: Preußens Schwertadel 1871-1896, Berlin 1897, S.152.
* Franz Neubert: *Deutsches Zeitgenossen-Lexikon*, Leipzig 1905.
* Berlin und die Berliner, Karlsruhe 1905, S.44.
* Kurt Priesdorff: *Soldatisches Führertum*. Bd. 10, Hamburg 1942, S. 219–222 (Nr. 3179).

## Tham khảo
Welwitschia

***Welwitschia mirabilis*** với tên gọi đề xuất trong tiếng Việt là **Bách lan** hoặc **Gắm Angola**, là một loài thực vật hạt trần duy nhất trong bộ **Welwitschiales**. Đây là loài duy nhất thuộc chi *Welwitschia*, họ **Welwitschiaceae** và bộ **Welwitschiales** theo phân loại thực vật hạt trần. Các nguồn không chính thức gọi loài này là "hóa thạch sống". Chúng là loài đặc hữu của hoang mạc Namib ở Namibia và Angola.

## Tên gọi
Loài này có rất nhiều tên đồng nghĩa ở các vùng địa lý khác nhau như *kharos* hay *khurub* trong tiếng Nama, *tweeblaarkanniedood* tiếng Afrikaans, *nyanka* trong tiếng Damara, và *onyanga* trong tiếng Herero.

## Chú thích

## Tham khảo
*
*
*Gymnosperm database: ''Welwitschia''
*Ecology & Evolutionary Biology Conservatory 
*The Welwitschia Page: photos of Welwitschia in the wild
*Welwitschia mirabilis 
*Bihrmann's Welwitschia growing project
Thường tại

**Thường tại** (chữ Hán: 常在), là một tước hiệu dành cho nữ quan nhà Minh, đến đời nhà Thanh thì trở thành một cấp bậc của phi tần.

## Lịch sử
Quy chế nhà Minh quy định *"Thường tại"* là cấp bậc Nữ quan trong Từ Ninh cung, Từ Khánh cung và Đông Cung, phục vụ bên cạnh của Thái hậu và Thái tử, không phải là một cấp bậc tần phi.

Nhà Thanh quy định đẳng cấp tần phi, ngoài Hoàng hậu thì có: Hoàng quý phi, Quý phi, Phi, Tần, Quý nhân, Thường tại và Đáp ứng. Địa vị của Thường tại khá thấp, là vị phân thấp nhất thông thường của một Tú nữ thông qua Bát kỳ tuyển tú, đồng thời là tước vị hay thấy nhất của Quan nữ tử (tức Cung nữ) tấn phong lên. Cung phân của Thường tại, mỗi năm 50 lượng bạc, cùng một số đãi ngộ theo tháng về lương thực và than (xem thêm ở Hậu cung nhà Thanh).

Ở triều Thanh, từ vị trí Quý nhân trở xuống địa vị thấp, cần [*"Cần tu nội chức"*; 勤修内职], tuân thủ nghiêm ngặt cung quy.

## Xem thêm
* Hậu cung nhà Thanh
* Hoàng thái hậu
* Hoàng quý phi
* Quý phi
* Phi (hậu cung)
* Tần (hậu cung)
* Quý nhân
* Đáp ứng

## Chú thích

* Minh sử
* Thanh sử cảo
George W. Romney

**George Wilcken Romney** (08 tháng 7 năm 1907 - 26 tháng 7 năm 1995) là một người kinh doanh Mỹ và là một chính trị gia thuộc Đảng Cộng Hòa.Ông từng là Thống đốc Michigan từ 1963-1969, và Bộ trưởng Gia cư và Phát triển Đô thị Hoa Kỳ từ 1969-1973. Ông là cha của cựu Thống đốc Massachusetts và ứng cử viên đảng cộng hòa Mitt Romney và là chồng của cựu ứng cử viên Thượng viện Michigan Lenore Romney.

## Tham khảo
Phi

**Phi** có thể là:
* Phi (chữ cái), một chữ cái Hy Lạp
* Phi (hậu cung), cấp bậc của một hoặc một số người vợ của quốc vương hay hoàng đế trong triều đình phong kiến phương Đông
* Khẩu ngữ để chỉ Philippines hoặc châu Phi
* Tên một số loài động vật thân mềm hai mảnh vỏ thuộc họ Ngao vỏ tím, như *[[Sanguinolaria diphos]], [[Sanguinolaria planculata]]...*
Draba cantabriae

***Draba cantabriae*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Laínz) Laínz mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Mikoyan-Gurevich MiG-6

**Mikoyan-Gurevich MiG-6** là một mẫu thiết kế máy bay cường kích của Liên Xô trong Chiến tranh thế giới II.

## Tài liệu
* German Book: Karl-Heinz Eyermann MiG-Flugzeuge
* German article in FliegerRevue: Memoires of Gurevich
* Vaclav Nemecek: Soviet Planes; German translation(ca.1999) Luftfahrtverlag Walter Ziehrl

## Tham khảo
Mikoyan LMFS

**Mikoyan LMFS** () là một loại máy bay tiêm kích tàng hình một động cơ của Nga, được đề xuất dựa trên loại máy bay Mikoyan Project 1.44 đã bị hủy bỏ. Những hình ảnh gần đây về mẫu thiết kế tiêm kích này cho thấy nó có khoang quân giới lớn.

## Xem thêm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Mikoyan LMFS page on GlobalSecurity.org
*Russia/CIS Observer
*Paralay
USS Wickes

Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên **USS ''Wickes***, nhằm vinh danh [[Lambert Wickes]]:

*  là chiếc dẫn đầu của lớp [[tàu khu trục]] [[Wickes (lớp tàu khu trục)|*Wickes*]], hoạt động trong [[Chiến tranh Thế giới thứ nhất]] và được chuyển cho [[Hải quân Hoàng gia Anh]] như là chiếc *'HMS *Montgomery* (G.95)*' trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]].
*  là một tàu khu trục [[Fletcher (lớp tàu khu trục)|lớp *Fletcher'']] hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.