open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lissospermum pedunculosum

***Lissospermum pedunculosum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được (Miq.) Bremek. mô tả khoa học đầu tiên năm 1944.
 
## Chú thích
Anisodontea scabrosa

***Anisodontea scabrosa*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được (L.) D.M.Bates mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Culcitium discolor

***Culcitium discolor*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Raimondi ex Herrera mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.

## Chú thích

## Tham khảo
Dạ hương ngưu

**Dạ hương ngưu**, còn gọi là bạch đầu ông, bạc đầu nâu, nụ áo hoa tím (danh pháp khoa học ***Cyanthillium cinereum*** và đồng nghĩa ***Vernonia cinerea***) là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (L.) H.Rob. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1990.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Mendoncia robusta

***Mendoncia robusta*** là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Rusby mô tả chính thức lần đầu tiên vào năm 1927.
 
## Chú thích
FC Bayern München 1–2 Norwich City F.C. (1993)

**Bayern München vs Norwich City** là trận đấu lượt đi vòng 2 UEFA Cup 1993-94, trong trận đấu đó Bayern München đã thua Norwich City 1-2. Đây là trận thắng duy nhất của một câu lạc bộ Anh trên sân vận động Olympic ở München. Trận lượt về diễn ra tại Carrow Road vào ngày 3 tháng 11 năm 1993, Norwich hòa Bayern 1-1, tổng tỷ số là 3-2 sau hai lượt trận, Norwich đi tiếp nhưng sau đó lại để thua trước nhà vô địch mùa bóng đó, Inter Milan.

Từ khi Bayern München chuyển đến sân Allianz Arena, họ đã phải hai lần chịu thất bại trước các đội bóng Anh. Trong trận chung kết Champions League 2012, Bayern đã nhận thất bại trên chấm luân lưu trước Chelsea. Ngày 13 tháng 3 năm 2013, tại vòng 1/8 Champions League 2012-13, họ cũng phải chịu thất bại 0-2 trước Arsenal, nhưng họ vẫn đi tiếp nhờ luật bàn thắng sân khách.

## Kết quả

## Xem thêm
* FC Bayern München
* Norwich City F.C.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Video tổng hợp trận đấu
Siphonoglossa bartlettii

***Siphonoglossa bartlettii*** là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này lần đầu tiên được nhà thực vật học Paul Carpenter Standley mô tả chính thức.
 
## Chú thích
Cola verticillata

***Cola verticillata*** (tên gọi thông thường: **cola trơn** và **cola nhầy**) là một loài thực vật trong chi Cô la, thuộc họ Cẩm quỳ. Nó có nguồn gốc từ các khu rừng nhiệt đới châu Phi. Loài này được nhà thực vật học Đan Mạch Peter Thonning mô tả lần đầu với tên gọi *Sterculia verticillata*, về sau được đổi thành *Cola verticillata* bởi Otto Stapf và Auguste Chevalier.

## Miêu tả
*Cola verticillata* là một loại cây có kích thước trung bình, cao khoảng 25&nbsp;m (80&nbsp;ft), phần dưới của thân cây không có cành. Cành cây thưa, màu nâu đỏ sẫm và thường rủ xuống. Nó có những chiếc lá thường xanh, hình bầu dục, bóng, xếp thành từng chùm ba hoặc bốn và những bông hoa hình sao, màu kem với những sọc màu nâu tía mọc ở nách lá. Quả của *Cola acuminata* rất đắng và được cho là không ăn được.

## Phân bố và môi trường sống
*Cola verticillata* có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới TâyTrung Phi; phạm vi của nó bao gồm Ghana, Bénin, Nigeria, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Gabon, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo và Angola. Nó sinh trưởng ở độ cao lên đến 1.000&nbsp;m (3.300&nbsp;ft), đặc biệt là gần suối và đầm lầy.

## Sinh thái
Mọt kola (*[[Balanogastris kolae]]*) là một loài côn trùng chuyên phá hoại và sinh sản trên các hạt *Cola verticillata* và *[[Cola nitida]].* Loài nấm *[[Irenopsis aburiensis]]* cũng được ghi nhận trên cây này.

## Ứng dụng
Gỗ của *Cola verticillata* thường cứng và trắng. Ở miền nam Nigeria, nó được sử dụng trong bái vật giáo. Loài thực vật này đôi khi được trồng ở các làng quê. Hạt của nó chứa lượng cafein đáng kể, được hái từ tự nhiên khi chín và dùng làm thức uống. Vỏ, cành tỉa và lá rụng của *C. verticillata* có thể được sử dụng để sản xuất năng lượng.

## Xem thêm

* *[[Cola acuminata]]*
* *[[Cola urceolata]]*

## Tham khảo

 
## Liên kết ngoài

* [Cola verticillata (PROTA) - PlantUse English](https://uses.plantnet-project.org/en/Cola_verticillata_(PROTA))
* 
* [Cola verticillata (Thonn.) Stapf - PROTA4U](https://prota4u.org/database/protav8.asp?g=psk&p=Cola+verticillata+(Thonn.)+Stapf)
Cát đằng cánh

**Cát đằng cánh** hay **khiên ngưu núi lá có cánh** (danh pháp khoa học: ***Thunbergia alata***) là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô (Acanthaceae). Loài này được Bojer ex Sims miêu tả khoa học đầu tiên năm 1825.

Là loài thực vật dây leo thân thảo sống lâu năm, bản địa khu vực Đông Phi nhưng đã du nhập vào nhiều nơi trên thế giới. Nó được tìm thấy trong thảm thực vật Cerrado ở Brasil và Hawaii, miền đông Australia, miền nam Hoa Kỳ trong các bang Texas và Florida, được trồng làm cây cảnh trong vườn hay trong các giỏ treo.

## Miêu tả
Cát đằng cánh có kiểu mọc dạng dây leo lâu năm, và có thể mọc cao tới 1,8-2,4 m (6–8&nbsp;ft) trong khu vực nhiệt đới, hoặc ít hơn như là cây một năm hay thực vật trồng trong chậu. Nó có thân ghép đôi và các lá hình tim hay hình mũi tên có ít lông, cuống có cánh. Hoa 5 cánh và mọc trong suốt mùa sinh trưởng, mọc đơn độc ở nách lá. Thông thường hoa có màu cam đậm với đốm sẫm màu đặc trưng ở giữa, mặc dù các chủng khác nhau có thể có hoa màu đỏ, cam, cam đỏ, trắng, vàng nhạt, vàng tươi, có hoặc không có phần tâm màu sôcôla tía đặc trưng.

## Gieo trồng
Hạt của cát đằng cánh dễ nảy mầm trong đất nhiều mùn với một ít cát. Ngâm hạt trong nước ấm qua đêm giúp cải thiện nảy mầm khi gieo. Nó là loài cây mọc khỏe, nhanh ra hoa, với việc xén tỉa nhẹ giúp ra nhiều hoa hơn.

## Hình ảnh

Tập tin:ACANTHACEAE Thunbergia alata Bojer ex Sims, INMA (MBML040839).pdf|alt=
Tập tin:Thunbergia alata - plant (aka).jpg|Hoa và lá.
Tập tin:Starr 070308-5462 Thunbergia alata.jpg|Hoa và lá.
Tập tin:Thunbergia alata - blossom (aka).jpg|Hoa.
Tập tin:1024 Schwarzäugige Susanne-1857.jpg|Hoa.
Tập tin:Thunbergia alata - Flower - bract removed.jpg|Hoa *Thunbergia alata* (bỏ lá bắc).
Tập tin:Thunbergia alata20090902 86.jpg|Hạt của *Thunbergia alata*. Đường kính khoảng 4&nbsp;mm.
Tập tin:Hoa mắt huyền.jpg|Hoa mắt huyền đang được bày bán ở Phụng Công


## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Atlas of Florida Vascular Plants: ''Thunbergia alata''  
* ''Thunbergia alata'' 
*  ''Thunbergia alata'' 
*  ''Thunbergia alata''
Thunbergia cerinthoides

***Thunbergia cerinthoides*** là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Radlk. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1883.
 
## Chú thích
Commersonia rossii

***Commersonia rossii*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Guymer mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Cát đằng thon

**Cát đằng thon** (danh pháp khoa học: ***Thunbergia laurifolia***) là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô (Acanthaceae). Loài này được John Lindley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.

## Phân bố
Là loài bản địa Ấn Độ và vùng sinh thái Indomalaya, loài này có mặt trong khu vực từ quần đảo Andaman, quần đảo Nicobar, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam tới Malaysia. Nó được gọi là *kar tuau* ở Malaysia và *rang jeud (*รางจืด) ở Thái Lan.

Loài này cũng du nhập vào quần đảo Cook, Fiji, quần đảo Leeward, tây nam Mexico, Ogasawara-shoto, Peru, Sri Lanka, Tanzania, Uganda, quần đảo Wallis-Futuna và quần đảo Windward.

## Mô tả
Dây leo cao, quấn qua trái, không chồi. Lá của *Thunbergia laurifolia* không lông, mọc đối, hình tim với mép lá khía răng cưa và thuôn nhọn dần thành mũi nhọn ở đỉnh lá. Cuống lá 2–6&nbsp;cm. Hoa to, đường kính 6–8&nbsp;cm, không có mùi thơm và mọc thành chùm hoa lủng lẳng dài 40–50&nbsp;cm. Các hoa lưỡng tính hình loa kèn với ống tràng rộng và ngắn, màu trắng phía ngoài và màu ánh vàng phía trong. Tràng hoa màu lam nhạt với 5–7 cánh hoa, trong đó có 1 cánh lớn hơn các cánh kia, tâm trắng hay vàng.

Ra hoa gần như liên tục quanh năm, với hoa nở vào sáng sớm và khép lại vào buổi chiều cùng ngày. Ong bầu (*Xylocopa* spp.) là động vật thường xuyên bay đến để lấy phấn hoa và mật hoa trong khi kiến đen (Formicidae) có mặt có lẽ là để ăn mật hoa. Loài này phát triển một hệ thống rễ củ.

## Gieo trồng
Nhân giống bằng cành giâm cắt từ thân hay các rễ củ.

## Hóa học
Các iridoid glucoside đã được cô lập từ *T. laurifolia*. Lá sấy khô bằng vi sóng có các tính chất chống oxy hóa (AOP) mạnh hơn lá tươi. AOP của nước sắc từ lá sấy khô bằng vi sóng cao hơn so với của trà rang jeud sản xuất quy mô thương mại ở Thái Lan.

## Sử dụng
### Cây cảnh
Là loài dây leo nở hoa dài thời gian trong gieo trồng nên *Thunbergia laurifolia* là loài cây cảnh phổ biến trong các khu vườn khu vực nhiệt đới.

### Trà và y học
Tại Malaysia nước ép từ lá vò nát của *T. laurifolia* được sử dụng để điều trị rong kinh, đặt vào tai để trị tật điếc, và làm thuốc đắp vào vết cắt hay nhọt, đinh.

Tại Thái Lan, là được sử dụng để hạ sốt cũng như dùng làm thuốc giải độc. Một vài công ty trà thảo mộc Thái Lan đã bắt đầu sản xuất và xuất khẩu trà rang jeud. Người ta cho rằng loại trà này có tác dụng giải độc do thuốc, rượu và thuốc lá.
 
## Loài xâm hại
*Thunbergia laurifolia* có thể trở thành loài xâm hại khi thoát khỏi các vườn cảnh vào các môi trường sống bản địa có khí hậu thích hợp. Do nó là loài cây dây leo lâu năm mọc nhanh nên nó đã trở thành loài cỏ dại ngoại lai và khét tiếng tại nhiều quốc gia nhiệt đới. Nó đã trở thành cỏ dại tại thảm thực vật Cerrado ở Brasil và nhiều khu vực có khí hậu nhiệt đới ở Australia.

## Hình ảnh

Tập tin:ACANTHACEAE Thunbergia laurifolia Lindl, INMA (MBML004198).pdf|alt=
Tập tin:Starr 000501-1295 Thunbergia laurifolia.jpg
Tập tin:BlueTrumpetVine.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 7896 qsbg11mar.jpg


## Chú thích
* 
* 

## Liên kết ngoài
*www-weeds.au - ''Thunbergia laurifolia'' 
*deh-gov.au: ''Thunbergia laurifolia'', invasive species.
Dendrophorbium dolichodoryium

***Dendrophorbium dolichodoryium*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Cuatrec.) C.Jeffrey mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.

## Chú thích

## Tham khảo
Cardiff City F.C.

**Cardiff City Football Club** () là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp của Wales có trụ sở tại Cardiff, xứ Wales. Câu lạc bộ thành lập năm 1899. Câu lạc bộ giành được danh hiệu vô địch hạng nhất trong mùa giải năm 2013 và được thăng hạng lên giải đấu cao nhất lần đầu tiên trong 51 năm qua.

Sân nhà của họ là sân vận động Cardiff City. Họ là câu lạc bộ của Wales và ngoài nước Anh duy nhất giành chức vô địch FA Cup, và giành được vào năm 1927.

Trong năm 2012, Cardiff City đã thay đổi chủ sở hữu, chủ sở hữu mới của câu lạc bộ là một người Malaysia, Vincent Tan. Điều này bao gồm sự thay đổi áo đấu trên sân nhà của câu lạc bộ và biểu trưng của câu lạc bộ.

## Các nhà tài trợ

## Đôi hình hiện tại
### Đội 1

### Cho mượn

## Huấn luyện viên

Source: 

## Danh hiệu
**[[Giải bóng đá Ngoại hạng Anh|Premier League]] (vô địch quốc gia**
***Á quân:** – 1923–24

**[[Giải bóng đá Hạng nhất Anh|Hạng nhất]] **
***Vô địch:** 2012–13
***Á quân:** – 1920–21, 1951–52, 1959–60
***Play-off á quân:** – 2010
***Play-off bán kết lên hạng:** – 2011, 2012

**Hạng Nhì**
***Vô địch:** – 1946–47
***Á quân:** – 1975–76, 1982–83
***Play-off vô địch:** – 2003
***Play-off Bán kết lên hạng:** – 2002

**Hạng ba**
***Vô địch:** – 1992–93
***Á quân:** – 1987–88, 2000–01
***Play-off bán kết lên hạng:** – 1997

**[[Cúp FA|FA Cup]]**
***Vô địch:** – 1927
***Á quân:** – 1925, 200
***Bán kết:** – 1921

**[[Siêu cúp Anh|FA Charity Shield]]**
***Vô địch:** – 1927

**[[Cúp Liên đoàn bóng đá Anh|Football League Cup]]**
***Á quân:** – 2012
***Bán kết** – 1966

**[[Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Âu|European Cup Winner's Cup]]**
***Bán kết:** - 1968

**[[Southern Football League]] hạng hai**
***Vô địch:** – 1913

**[[Welsh Cup]]**
***Vô địch:** – 1912, 1920, 1922, 1923, 1927, 1928, 1930, 1956, 1959, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1973, 1974, 1976, 1988, 1992, 1993
***Á quân:** - 1929, 1939, 1951, 1960, 1994, 1995

**[[FAW Premier Cup]]**
***Vô địch:** – 2002
***Á quân:** - 1998, 2000

**[[FAW Welsh Youth Cup]]**
***Vô địch:** – 1990, 1995, 1998, 2000, 2001, 2002, 2004, 2006
***Á quân:** – 1992, 2005, 2008

**[[FA Youth Cup]]**
***Á quân:** - 1971

**[[Algarve Challenge Cup]]**
***Vô địch:** - 2008
## Đọc thêm
* 
* 
* 
## Xem thêm
* Swansea City A.F.C.
## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Cardiff City F.C. Official website
* Bob Bank Hero – Cardiff City Online Fanzine 
* A collection of items relating to Cardiff City Football Club's historic victory against Arsenal in the 1927 FA Cup 
* Cardiff City stats at Football Club History Database
* Cardiff City play-off record
Thủy xương bồ

**Thủy xương bồ** hay **bồ bồ** (danh pháp hai phần: ***Acorus calamus***, đồng nghĩa ***Acorus verus*** *Houtt*) là một loài thực vật có hoa trong họ Xương bồ. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.

## Phân bố
Sinh trưởng tại vùng đầm lầy, rìa ao hồ, những vùng nước lặng, cũng được gieo trồng; ở độ cao dưới 2.800 m. Có ở nhiều nơi tại Trung Quốc, Afghanistan, Bangladesh, Bhutan, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Triều Tiên, Malaysia (Sarawak), Mông Cổ, Nepal, Pakistan, Nga (Viễn Đông, Siberi), Sri Lanka, Thái Lan, Việt Nam; Tây Nam Á, châu Âu (trừ Nam Âu), Bắc Mỹ.

## Sử dụng
Lá Thủy xương bồ chứa đến 20% tinh bột, thêm 1,5-3,5% tinh dầu, bao gồm cả Asarone và Eugenol.

Thủy xương bồ là một loại cây thuốc cổ truyền của y học châu Á. Các dân tộc bản địa Bắc Mỹ cũng sử dụng Thủy xương bồ để tắm, xông, phun thuốc và pha thức uống và làm gia vị.

Thân rễ Thủy xương bồ (Rhizoma Calami) được sử dụng, được thu hoạch vào tháng 9 và tháng 10. Thân rễ được sử dụng (chủ yếu tạo vị đắng) trong y học và trong sản xuất nước hoa và rượu mùi. Thủy xương bồ được coi là tăng lực và ngon miệng. Tinh dầu Thủy xương bồ cũng có chứa trong thức uống Coca-Cola. Nhai rễ có thể tạo cảm giác hưng phấn và ở liều cao hơn có thể tạo ra ảo giác nhẹ, mà được cho là vì có chứa chất Asarone.

## Hình ảnh

Tập tin:Acorus calamus1.jpg
Tập tin:Acorus calamus - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-006.jpg
Tập tin:1996. Stamp of Belarus 0165.jpg
Tập tin:421 Acorus calamus.jpg
Hình:Auspicious_plants_(Dragon_Boat_Festival).jpg|Thủy xương bồ, là một loại thảo dược được sử dụng trong ngày tết Đoan Ngọ tại Trung Quốc, hoặc treo trước cửa nhà, quấn trong lá đa, để xua đuổi tà ma


## Chú thích

## Tham khảo

* Proper Use of Acorus Calamus
* Family Araceae  in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval.  http://delta-intkey.com 
* Calamus Acorus Calamus Online Herb Guide 
*  Contains a detailed monograph on *Acorus calamus, A. americanus* (Vacha; Calamus; Sweet Flag), as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/339-vacha 
* Acorus calamus L. Medicinal Plant Images Database (School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University)
Thạch xương bồ

**Thạch xương bồ** (danh pháp: ***Acorus gramineus***) là một loài thực vật có hoa trong họ Xương bồ. Loài này được William Aiton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1789.
Loài này phân bố ở Đông Á. Thân rễ chứa tinh dầu có asaron, glucosid đắng acorin.
Là cây thân thảo, sống nhiều năm. Thân rễ phân nhánh, mọc bò ngang gồm nhiều đốt. Lá hình dải hẹp, có bẹ, mọc ốp vào nhau và xòe sang hai bên ở ngọn. Cụm hoa hình bông mọc ở đầu một cán dẹt, phủ bởi một lá bắc to và dài, nom như cụm hoa mọc trên lá. Quả mọng khi chín màu đỏ nhạt. Thân rễ và lá có mùi thơm đặc biệt. 
Sông Hương được đặt tên vì có loài này mọc hai bên sông tỏa mùi thơm.

## Công dụng
Thạch xuơng bồ có một số tác dụng như:

Thuốc sắc khử dầu đều có tác dụng an thần, tinh dầu có tác dụng gây ngủ. Thuốc sắc còn có tác dụng chống co giật. Dầu bay hơi của Thạch xương bồ làm giảm vận động của chuột và làm giảm tác dụng kích thích của Ephedrin đối với hệ thần kinh trung ương. Thuốc sắc làm kéo dài tác dụng của thuốc barbiturate.

Thuốc sắc và tinh dầu của thuốc đều có tác dụng làm giảm co thắt của cơ trơn dạ dày và ruột và làm tăng tiết đường tiêu hóa.

Nước sắc của thuốc hạ chế sự lên men quá mạnh của đường tiêu hóa.

Tinh dầu của thuốc có tác dụng hạ nhiệt đối với chuột trắng thí nghiệm.

Dịch chiết xuất nồng độ cao của thuốc có tác dụng ức chế nấm gây bệnh ngoài da.

Độc tính: liều lượng lớn của thuốc gây co giật ở chuột và dẫn đến chết.

Ngoài ra, thạch xuơng bồ cũng được trồng làm cây cảnh.

## Hình ảnh

Tập tin:Acorus gramineus - Bartholdi Park - Washington, DC - DSC09453.JPG
Tập tin:Acorus gramineus - Kunming Botanical Garden - DSC02990.JPG
Tập tin:Gardenology.org-IMG 0058 rbgm10dec.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 7614 qsbg11mar.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Aaron Copland

**Aaron Copland** (1900-1990) là nhà soạn nhạc, nhà sư phạm người Mỹ. Ông sống trong thời kỳ âm nhạc có nhiều phong cách khác nhau như cấu trúc, biểu hiện, tân cổ điển,... Ông là một trong những nhà soạn nhạc có ảnh hưởng tới các nhà soạn nhạc Mỹ sau này, rõ nhất là ở phong cách âm nhạc của Leonard Bernstein. Tác phẩm nổi tiếng của ông là tổ khúc Rodeo.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Hoe-down from "Rodeo" (Copland)
* Copland House
* American Masters "Aaron Copland" at www.pbs.org 
* The Aaron Copland Collection, 1900–1990, Music Division, Library of Congress
* Review of "Howard Pollack, Aaron Copland: The Life and Work of an Uncommon Man" by R. James Tobin
* Who Was That Masked Composer? by David Schiff
* Aaron Copland and His World
* Aaron Copland On Film Music
* 
* Brief Copland Bio 
* ''Music and Imagination'' (1952)
* 
* Keeping Score: Copland and the American Sound – Multimedia website produced by the San Francisco Symphony
* Aaron Copland Meets The Shakers
* Aaron Copland at NPR Music
* 
* Aaron Copland's personal library on LibraryThing
* The Presidency Project – ''Remarks at the Presentation of the 1964 Presidential Medal of Freedom Awards.''
* Lifetime Honors – Nation
Câu lạc bộ bóng đá Đắk Lắk

**Câu lạc bộ bóng đá Đắk Lắk** là một câu lạc bộ bóng đá Việt Nam có trụ sở tại tỉnh Đắk Lắk. Sân nhà của đội là Sân vận động Buôn Ma Thuột có sức chứa 20.000 chỗ ngồi.

## Lịch sử

Đắk Lắk là địa phương có truyền thống và bề dày về bóng đá từ trước năm 1975. Sau ngày thống nhất đất nước (1975), đội bóng đá Đắk Lắk được thành lập và bắt đầu tham gia Giải bóng đá Trường Sơn khu vực miền Trung năm 1976. Trong những năm tiếp theo, đội thường xuyên góp mặt tại các giải hạng A2 và A1 toàn quốc, đạt được thứ hạng khá cao trong khu vực và trên toàn quốc. Đội cũng từng tham dự Giải hạng Nhất Quốc gia trong những năm đầu thập niên 1990.

Sau giai đoạn gặp nhiều khó khăn, đội bóng phải thi đấu ở Giải hạng Nhì suốt gần 10 năm. Đến mùa giải 2013, Đắk Lắk thi đấu ấn tượng, giành vị trí thứ hai bảng B với 6 trận thắng, 4 hòa sau 10 vòng đấu. Đội chính thức giành quyền thăng hạng lên Giải Hạng Nhất 2014 sau khi vượt qua Nam Định với tỷ số 1–0.

Mùa 2015, Đắk Lắk kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 5 sau khi giành chiến thắng quyết định trước Công an Nhân dân, qua đó chính thức trụ hạng.

Năm 2016, câu lạc bộ có sự thay đổi lớn về nhân sự khi thay huấn luyện viên trưởng và bổ sung nhiều cầu thủ trẻ từ các tuyến năng khiếu của tỉnh. Giai đoạn này, đội bóng tạo được sự chú ý khi thi đấu nỗ lực trước các đối thủ mạnh, song vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn về tài chính và cơ sở vật chất. Một số trận đấu tại sân Sân vận động Buôn Ma Thuột từng xảy ra sự cố khi khán giả quá khích ném vật thể lạ xuống sân, buộc ban tổ chức phải tăng cường an ninh.

Trong hai mùa giải 2010 và 2011, đội thay đổi huấn luyện viên liên tục do thành tích không ổn định. Thời điểm này, Đắk Lắk cũng từng được xem là “kình địch Tây Nguyên” của Hoàng Anh Gia Lai, với các trận derby được người hâm mộ gọi vui là “trận derby Gạch và Gỗ” do đặc trưng công nghiệp của hai tỉnh.

Sau giai đoạn 2020–2023, đội bóng gặp nhiều khó khăn về tài chính và nhân sự, buộc phải rút lui tạm thời khỏi Giải hạng Nhất. Đến mùa 2024, đội trở lại thi đấu tại Giải hạng Ba với lực lượng trẻ làm nòng cốt.

## Đội hình hiện tại

## Thành tích
### Giải Quốc gia
**[[Giải bóng đá hạng nhì quốc gia|Giải vô địch bóng đá hạng nhì Việt Nam]]:**
:***Vô địch (1)**: 2002
:***Á quân (1)**: 2013

## Các huấn luyện viên trong lịch sử
### Huấn luyện viên trưởng

## Thành phần ban huấn luyện

## Nhà sản xuất và tài trợ áo đấu
### Nhà sản xuất áo đấu
* **2021–:** Demenino Sport

### Nhà tài trợ áo đấu
* **1976–1995: Không Có**
* **1996–1999: **Sharp
* **2000–2013: **Mitsubishi
* **2014–2015: **Toyota
* **2016–hiện tại: **Trung Nguyên

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
Edgard Varèse

**Edgard Victor Achille Charles Varèse** (; hay **Edgar Varèse**; sinh 22 tháng 12 năm 1883 – mất 6 tháng 11 năm 1965) là một nhà soạn nhạc gốc Ý sinh ra ở Pháp nhưng phát triển sự nghiệp của mình phần lớn là ở Hoa Kỳ.

Âm nhạc của Varèse nhấn mạnh âm sắc và nhịp điệu. Ông là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ "organized sound", một cụm từ có nghĩa là âm sắc và nhịp điệu có thể được kết hợp lại với nhau, thăng hoa thành một định nghĩa hoàn toàn mới của âm nhạc. Mặc dù các tất cả tác phẩm còn sót lại của ông chỉ có tổng thời lượng khoảng 3 giờ, nhưng ông vẫn được công nhận là người có ảnh hưởng đến một số nhà soạn nhạc lớn của cuối thế kỷ 20. Ông sử dụng những nhạc cụ mới và tài nguyên nhạc điện tử nên ông được mệnh danh là "cha đẻ của âm nhạc điện tử".

## Cuộc đời và sự nghiệp
### Thời niên thiếu
Edgard Victor Achille Charles Varèse được sinh ra ở Paris, nhưng khi ông chỉ mới có vài tuần tuổi thì đã được gửi đến cho bác cả và một vài người họ hàng của mình ở thị trấn nhỏ Le Villars trong vùng Burgundy của Pháp nuôi dưỡng. Ở đó, ông đã rất gắn bó với ông ngoại của mình, Claude Cortot (cũng là ông nội của nghệ sĩ dương cầm Alfred Cortot, người anh họ của Varèse).

Cuối những năm 1880, ông bị cha mẹ đòi lại, và buộc phải đi cùng họ đến định cư tại Turin - Ý vào năm 1893, để sống gần những người họ hàng bên nội của ông, vì cha ông là người gốc Ý. Ở đây ông đã học được những bài học âm nhạc thực sự đầu tiên của mình trong một thời gian dài với Giovanni Bolzoni, kiêm giám đốc nhạc viện Turin. Năm 1895, ông sáng tác vở opera đầu tiên, *Martin Pas*, nhưng đã bị mất. Ông không bao giờ cảm thấy thoải mái với cuộc sống ở Ý, chủ yếu là do cuộc sống gia đình rất ngột ngạt, cho nên sau một cuộc ẩu đả với cha mình, Varèse đã bỏ nhà đi đến Paris vào năm 1903.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* 
* BBC.co.uk: Music Profiles: Edgard Varèse
* Varèse:Composer, Sound Sculptor, Visionary''  edited by Felix Meyer and Heidy Zimmermann (Boydell Press in association with the Sacher Foundation 2006). This large format and profusely illustrated book of essays on the composer was published to coincide with an exhibition at the Museum Tinguely in Basel.
*Thereminvox.com
** Interview with musicologist Olivia Mattis about Edgard Varèse's Ecuatorial and the Theremin Cello
** Edgard Varèse links 
** A Letter to Leon Theremin by Edgard Varèse
* OHM- The Early Gurus of Electronic Music: Varese 
* SoNHoRS: Edgard Varèse
* 
* Excerpts from sound archives  of Varèse's works
Grewia picta

***Grewia picta*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1886.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Guichenotia macrantha

***Guichenotia macrantha,*** thường được gọi là **large-flowered ''guichenotia,*** là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Cẩm quỳ]]. Loài này được Turcz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1846. Loài này là loài [[đặc hữu]] ở [[Tây Úc]].
==Mô tả==
Guichenotia macrantha là một loại cây bụi nhỏ hoặc cao, mọc thẳng đứng, đôi khi lan rộng, cao từ 1–2 m (3 ft 3 in – 6 ft 7 in), rộng 1,5–2 m (4 ft 11 in – 6 ft 7 in), chồi non phủ đầy lông hình sao. [[Lá]] có hình tuyến tính đến hình thuôn dài, mặt trên màu xám xanh, dài 20–95 mm (0,79–3,74 in in), rộng 1,5–2 mm (0,059–0,079 in), mép cuộn vào trong, mặt dưới màu vàng lục, nhăn nheo, phủ lông dày, đầu lá tròn trên cuống lá dài 2–3 mm (0,079–0,118 in). Các thùy đài hoa có màu tím nhạt, hồng tím, đôi khi trắng, mỗi thùy có ba gân rõ rệt, đường kính 1,5–2,5 cm (0,59–0,98 in), chia đôi đến một nửa, [[cánh hoa]] màu đỏ đậm, nhỏ, [[cuống hoa]] dài 8–15 mm (0,31–0,59 in) và cuống con dài 18–50 mm (0,71–1,97 in). Lá bắc hình lá, hình bầu dục, dài 8–12 mm (0,31–0,47 in), rộng 1–2 mm (0,039–0,079 in) và mọc ở gốc mỗi cuống hoa. Hoa nở từ tháng 5 đến tháng 9 và quả là một nang gỗ, hình elip.


==Phân loại và đặt tên==
Loài *Guichenotia macrantha'' được nhà thực vật học người Nga Nikolai Turczaninow mô tả chính thức lần đầu tiên vào năm 1846 và bản mô tả được công bố trên tạp chí Bulletin de la Société Impériale des Naturalistes de Moscou. Tên loài (macrantha) có nghĩa là "hoa lớn".

## Phân bố và môi trường sống
Cây guichenotia hoa lớn mọc trên nhiều loại đất khác nhau, bao gồm đất sét pha cát, cát, sỏi và đá granit, từ sông Murchison đến Merredin.

## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Emilia guineensis

***Emilia guineensis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hutch. & Dalziel mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.

## Chú thích

## Tham khảo
Rau má lá rau muống

**Rau má lá rau muống** hay còn gọi **rau má lá rau muống cuống rau răm**, **dương đề thảo**, **tiết gà**, **cỏ mặt trời**, **rau chua lè**, **tam tróc**, **hồng bối diệp**, **nhất điểm hồng** (danh pháp hai phần: ***Emilia sonchifolia***) là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. là một loại cây nhỏ mọc hàng năm, cao 0.2 - 0.4 m thân nhẵn. Lá phía dưới hình mắt chim hay hình trứng có khi gốc hình tim, mép có răng cưa hay hơi chia thùy nhỏ, cuống dài, những lá sau hình 3 cạnh, chia lông chim, thùy tận cùng hình trứng hơi 3 cạnh, răng cưa to thô, lá ở trên hình 3 cạnh dài, không cuống, có tai và ôm vào thân. Cụm hoa hình đầu, hình trụ, dài 8-9 mm, rộng 4 mm, thường tụ 2-4 chiếc, cuống gầy, dài 3-6 cm, hoa màu hồng hay hơi tím. Quả bế dài 5,5 mm, có gợn ngắn. Loài này được (L.) DC. ex DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1834.

## Thư viện ảnh

File:Emilia sonchifolia (Sadamandi) in Hyderabad, AP W IMG 0421.jpg|in Hyderabad, India.
File:Emilia sonchifolia (Sadamandi) in Hyderabad, AP W IMG 0416.jpg|in Hyderabad, India.
File:Emilia sonchifolia in South East Asia.jpg|Emilia sonchifolia in South East Asia


## Chú thích

## Tham khảo
Hoàng thất

**Hoàng thất** (danh pháp khoa học: ***Erechtites valerianifolius***) là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Link ex Wolf) Less. ex DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.

## Ghi chú

## Tham khảo
Tomáš Berdych

**Tomáš Berdych** (; sinh 17-9, 1985) là một cựu vận động viên quần vợt người Cộng hòa Séc. Anh từng lọt đến Chung kết Wimbledon 2010 và để thua Rafael Nadal trong trận chung kết sau 3 sec với tỷ số là 3-6, 5-7, 4-6.

## Cuộc đời
Berdych sinh ra ở Valasske Mezirici, Moravia, Cộng hòa Séc.Mẹ của anh là bà Hana Berdychová và cha của anh là ông Martin Berdych.Berdych làm quen với quần vợt ở tuổi lên 5 và ở tuổi lên 8 anh đã trở thành người chiến thắng dành cho các vận động viên nhí ở Cộng hòa Séc.

## Các trận chung kết quan trọng

### Chung kết Grand Slam

#### Singles: 1 (1 á quân)

### Chung kết Masters 1000

#### Singles: 4 (1 danh hiệu, 3 á quân)

## Chung kết ATP
### Đơn: 32 (13 danh hiệu, 19 á quân)

### Đôi: 3 (2 danh hiệu, 1 á quân)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Tomáš Berdych Official Website
*Website about Tomáš Berdych 
*
*
*
*Berdych Recent Match Results 
*Berdych World Ranking History
Tử châu lá hẹp

**Tử châu** (danh pháp: ***Callicarpa angustifolia***) là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được King & Gamble miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908. 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
* 
*
Ma cây (phim 2013)

***Ma cây*** (tên gốc tiếng Anh: ***Evil Dead***) là một phim điện ảnh kinh dị siêu nhiên của Mỹ năm 2013 do Fede Alvarez đạo diễn, với phần kịch bản được chấp bút bởi Rodo Sayagues và Alvarez, và sản xuất bởi Bruce Campbell, Robert Tapert và Sam Raimi. Quá trình quay phim được thực hiện tại vùng ngoại ô Auckland thuộc New Zealand, diễn ra trong vòng một tháng. Đây là phàn phim thứ tư của thương hiệu ''Evil Dead'', và được coi như một phần phim tái khởi động của phần phim gốc năm 1981 và đồng thời cũng là phần tiếp nối của bộ ba phim gốc. Nội dung phim xoay quanh câu chuyện về năm người bạn đi đến một ngôi nhà nhỏ ở vùng hẻo lánh nơi mà sự khám phá ra cuốn sách của thần chết vô tình khiến họ đánh thức những loài ma quỷ sống trong khu rừng gần đấy. Những con quỷ này đã bắt giữ họ cho đến khi một người thoát ra được và chiến đấu để giành lấy sự sống.

*Ma cây* được công chiếu ra mắt tại sự kiện South by Southwest diễn ra vào ngày 8 tháng 3 năm 2013 và bắt đầu khởi chiếu tại Mỹ từ ngày 5 tháng 4 năm 2013. Tại Việt Nam, phim không được công chiếu chính thức do không vượt qua vòng kiểm duyệt. Phim thu về 97,5 triệu USD toàn cầu.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
* 
* 
*
Pseudobombax guayasense

***Pseudobombax guayasense*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. A. Robyns lần đầu tiên mô tả chính thức loài này vào năm 1963.

Jefferson G. Carvalho-Sobrinho và Laurence J. Dorr (2017) cho rằng nó là đồng nghĩa của *[[Pseudobombax millei]]*. 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Pseudobombax millei

***Pseudobombax millei*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ (Malvaceae). Loài này được Paul Carpenter Standley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936. Năm 1963 A. Robyns chuyển nó sang chi *Pseudobombax*.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Scaphium burkillfilii

***Scaphium burkillfilii*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Kosterm. miêu tả khoa học lần đầu tiên vào năm 1968.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Eupatorium patens

***Eupatorium patens*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được D.Don ex Hook. & Arn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1835.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Septotheca tessmannii

***Septotheca tessmannii*** là danh pháp khoa học của một loài cây gỗ trong họ Malvaceae. Nó cũng là loài duy nhất hiện tại đã biết của chi ***Septotheca ***. Loài này là bản địa khu vực Peru, Colombia và Brasil.

## Phân loại
Là thành viên của họ Cẩm quỳ (Malvaceae), *S. tessmannii* hiện nay được coi là có vị trí không rõ ràng trong Malvatheca, với mối quan hệ có thể là thuộc về nhánh riêng của chính nó, độc lập với cả phân họ Cẩm quỳ (Malvoideae) và phân họ Gạo (Bombacoideae).

## Tham khảo
Trôm mề gà

**Trôm mề gà** tên khác: **sang sé**, **sảng**, **trôm lá mác**, **trôm thon**, **che van** (danh pháp khoa học: ***Sterculia lanceolata***) là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ (Malvaceae). Loài này được Antonio José Cavanilles miêu tả khoa học đầu tiên năm 1788.

Cây gỗ nhỏ trong rừng, cao từ 6-12m, có cành non thường mảnh và có phủ lông. Lá mọc đơn, đính cách, tập trung ở đầu cành. Phiến lá hình bầu dục hoặc thon ngược, mặt dưới phiến lá có phủ nhẹ lớp lông hình sao. Hoa dạng tự chùm. Quả dạng quả đậu dài 5–8&nbsp;cm, đính chùm sát gốc quả, thường chín vào tháng 6-8, khi chín quả màu đỏ và thường mở nang 1 bên, bề mặt quả thường có lớp lông mỏng. Hạt bên trong màu đen, mỗi quả có từ 4-7 hạt, hạt có kích thước 9-12mm.

Ở Việt Nam loài phân bổ từ Hòa Bình, Quảng Ninh trở vào đến Bạch Mã, trước đây cũng đã từng ghi nhận có phân bổ ở vùng Cà Ná.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Trôm sắng

**Trôm sắng** hay **trôm Bắc Bộ** (danh pháp: ***Sterculia tonkinensis***) là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Aug. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Thespesia lampas

**Tra nhỏ** (***Thespesia lampas***) là một danh pháp đồng nghĩa thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ cua *[[Azanza lampas]]*. Loài này được (Cav.) Dalzell & A. Gibson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.

Loài cây này có ở Việt Nam.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
Thespesia populnea

**Thespesia populnea**, tiếng Việt gọi là cây **tra bồ đề** hay **tra lâm vồ**, là một loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm quỳ. Là cây thân gỗ hay cây mọc thành cụm, phân bố rộng rãi ở các vùng nhiệt đới, nhất là dọc theo bờ biển. Tuy nhiên, tra bồ đề là loài cây thuộc về Cựu thế giới, có lẽ có nguồn gốc từ Ấn Độ. Cây có nhiều tên gọi khác nhau trong các ngôn ngữ khác nhau ở Ấn Độ. Ngày nay, gỗ của nó được sử dụng chủ yếu để làm đồ nội thất, do có chất lượng khắc gỗ tốt. Trong tiếng Kannada, một ngôn ngữ tại Ấn Độ, loài cây này được gọi là "Buguri mara", trong tiếng Tamil nó được gọi là பூவரசு *(puvarasu)*, được người Tamil cổ lấy gỗ làm các vật dụng. Tra bồ đề cũng có thể có nguồn gốc từ đảo Hawaii hoặc các nước khác trong khu vực này, được các dân tộc Đa đảo cổ xưa gieo giống lấy gỗ và làm sợi. Tra bồ đề có thể đạt chiều cao từ 6 – 10 m, đường kính thân từ 20 – 30&nbsp;cm. Nó phân bố ở nhiều độ cao từ ngang mực nước biển đến khoảng 275 m, trong các khu vực có lượng mưa trung bình từ 500 - 1,600&nbsp;mm. Tra bồ đề có thể mọc trên nhiều loại đất khác nhau trong môi trường ven biển, bao gồm đất cát, đá vôi và đá ba-dan. Cây phát triển tốt trong môi trường có độ pH trung tính (từ 6 - 7,4)

Cây có nhiều tên thường gọi khác nhau như **Indian Tulip Tree**, **Pacific Rosewood**, **Seaside Mahoe** (ở Florida), **Surina** ("cây voi"), Suriya (Sinhala), Bebaru hay Baru baru (Malay), Milo hay Miro (trong nhiều ngồn ngữ Polynesian), Makoʻi (Rapanui), Gangaraavi (Telugu), Poovarasu: பூவரசு (Tamil), Poovarasu: പൂവരശ്‌ (Malayalam), "buguri mara" ở Kannada PakuR (Bengali) và Plaksa (Phạn).
## Tham khảo

* 
* 
* 
* Ya Tang, Michael G. Gilbert & Laurence J. Dorr: *Malvaceae* in der *Flora of China*, Volume, S. 295: ''Thespesia populnea'' - Online. (Abschnitt Beschreibung und Systematik)
* Sultanul Abedin: *Malvaceae* in der *Flora of Pakistan*: ''Thespesia populnea'' - Online. (Abschnitt Beschreibung und Systematik)
* Andreas Bärtels: *Tropenpflanzen*, Ulmer Verlag, Stuttgart 2002, ISBN 3-8001-3937-5, S. 91.
## Liên kết ngoài
Thyrsopteris elegans

***Thyrsopteris elegans*** là một loài thực vật có hoa trong họ dương xỉ ***Thyrsopteridaceae***. Loài này được Kunze miêu tả khoa học đầu tiên.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
* 
*
Đoạn Mỹ

**Đoạn Mỹ**, tên khoa học ***Tilia americana***, là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài

* Alan Mitchell: *A Field Guide to the Trees of Britain and Northern Europe*. Collins Publishers, London 1974
*
Đoạn lá nhỏ

**Đoạn lá nhỏ**, tên khoa học ***Tilia cordata***, là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Mill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1768.
## Hình ảnh

Tilia cordata 60.jpg| 
Tilia cordata 61.jpg|
Tilia-cordata-buds.JPG|
Tilia-cordata2.JPG|
Tilia cordata Owoce lipy 656.jpg|
Tilia cordata MHNT.BOT.2004.0.780.jpg|
Tilia cordata bark 2 beentree.jpg|
Braffe AR1bJPG.jpg|

## Chú thích

 
## Liên kết ngoài

* Flore forestière française Montagne; JC Rameau, D.Mansion G.Dumé, IDF, 1989
* Gunter Steinbach (Hrsg.): *Bäume* (Steinbachs Naturführer). Mosaik Verlag GmbH, München 1996, ISBN 3-576-10554-9.
* R. Düll/ H. Kutzelnigg: Taschenlexikon der Pflanzen Deutschlands. 7. Auflage, Quelle & Meyer-Verlag, 2011, ISBN 978-3-494-01424-1
* Ingrid und Peter Schönfelder: Das neue Handbuch der Heilpflanzen, Franckh-Kosmos Verlagsgesellschaft, 2004, ISBN 3-440-09387-5
* 
*
Felicia fascicularis

***Felicia fascicularis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Đoạn Henry

**Đoạn Henry**, tên khoa học ***Tilia henryana***, là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Ignaz von Szyszylowicz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
 
## Phân loài
* *Tilia henryana* var. *henryana* 
* *Tilia henryana* var. *subglabra* V.Engler
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài

* Taylor, N. P. Tab. 846 Tilia henryana Tiliaceae. *Curtis's Bot. Mag.* 184.1 (1982): 37–40.
* Ya Tang, Michael G. Gilbert & Laurence J. Dorr: *Tiliaceae* in *Flora of China*, Volume 12, Seite 243: ''Tilia henryana'' - Online.
* Andreas Bärtels: *Gartengehölze*, 3. Auflage.
Đoạn lá to

**Đoạn lá to**, tên khoa học ***Tilia platyphyllos***, là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Giovanni Antonio Scopoli miêu tả khoa học đầu tiên năm 1771.
Đây là loài bản địa phần lớn các nước châu Âu, bao gồm cả địa phương ở miền tây nam nước Anh, đang phát triển trên đất nhiều đá vôi.
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài

* Doris Laudert: *Mythos Baum Geschichte - Brauchtum - 40 Baumporträts*. BLV, München 2003
* Robert Bannan: *Die Linde, Tilia Cordata*. Homöopathie Verlag Jost Marcus, 1997
* Guide des plantes sauvages comestibles et toxiques, les guides du naturaliste, François Couplan et Eva Stinner ISBN 2 603 00952 4
* 
*
Đoạn lá bạc

**Đoạn lá bạc**, tên khoa học ***Tilia tomentosa***, là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Conrad Moench miêu tả khoa học đầu tiên năm 1785.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài

* Gunter Steinbach (Hrsg.): *Bäume* (Steinbachs Naturführer). Mosaik Verlag GmbH, München 1996, ISBN 3-576-10554-9.
* Helmut Horn, Cord Lüllmann: *Das große Honigbuch*, Kosmos, Stuttgart 3. Aufl., 2006, S. 31. ISBN 3-440-10838-4
* Steckbrief bei ''baumkunde.de''.
Abarema agropecuaria

***Abarema agropecuaria*** là một loài thực vật có hoa thuộc họ Đậu. 
 
## Chú thích

 
## Tham khảo
*  (1996): Silk Tree, Guanacaste, Monkey's Earring: A generic system for the synandrous Mimosaceae of the Americas. Part I. *Abarema, Albizia*, and Allies. *Memoirs of the New York Botanical Garden* **74**(1): 1–292. 
*  (2005): Genus ''Abarema''. Version 10.01, November 2005. Retrieved 2008-MAR-31.

## Liên kết ngoài
*
*
Samuel Barber

**Samuel Barber** (1910-1981) là nhà soạn nhạc người Mỹ. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là khúc *[[Adagio cho dàn nhạc dây]]*.

## Tiểu sử
Samuel Barber sinh vào ngày 9 tháng 3 năm 1910 tại West Chester, Pennsylvania, Hoa Kỳ. Ông học âm nhạc tại Nhạc viện Curtis, Philadelphia. Barber bắt đầu sáng tác từ năm 8 tuổi. Ông đã đạt nhiều giải thưởng về sáng tác trong các cuộc thi. Trong các năm 1935-1936, ông sống ở Rome. Ông qua đời vào ngày 23 tháng 1 năm 1981 tại Thành phố New York, Tiểu bang New York, Hoa Kỳ.

## Phong cách âm nhạc
Âm nhạc của Samuel Barber theo truyền thống châu Âu nhiều hơn, ít mang màu sắc Mỹ. Tuy không từ bỏ những phương thức biểu hiện hiện đại, Barber thiên về những hình thức và thể loại truyền thống. Do âm nhạc của ông có nội dung lãng mạn, tính chất trữ tình nên người ta coi ông là người thuộc dòng tân lãng mạn. 
## Sáng tác
### [[Opera]]

* *[[Vanessa]]* (1958)
* *[[Antony và Cleopatra]]* (1966, dựa theo tác phẩm của William Shakespeare)
### [[Ballet]]

* *[[Medea]]* (1946)
### [[Giao hưởng]]
* Số 1 (1936)
* Số 2 (1944)
## Tham khảo
* Heyman, Barbara B (1992). Samuel Barber: The Composer and His Music. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509058-6
* Wittke, Paul. Samuel Barber. G. Schirmer Inc.
* Brévignon, Pierre. 2011. Samuel Barber, un nostalgique entre deux mondes.  Paris: Editions Hermann. ISBN 978-2-7056-8186-9.
* Homepage of ''Capricorn'' , the French Samuel Barber Society. (In English and French)
* Article "Barber, A Composer Between Two Worlds" , by the Capricorn Society on American Center France
* Samuel Osborne Barber . IHAS. PBS.
* Smith, Patricia. Barber, Samuel . glbtq.com
* 
*"Samuel Barber", *Fyne Times*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Tác phẩm Adagio for Strings, op.11 của Samuel Barber
Acacia amputata

***Acacia amputata*** là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Maslin miêu tả khoa học đầu tiên.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
Hành tinh băng khổng lồ

Một **hành tinh băng khổng lồ** là một hành tinh khổng lồ bao gồm chủ yếu các nguyên tố nặng hơn hydro và heli, như là oxy, carbon, nitơ, và lưu huỳnh. Có hai hành tinh băng khổng lồ trong hệ Mặt Trời là Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Chúng chỉ có 20% hydro và heli tổng khối lượng, trái ngược với các hành tinh khí khổng lồ (Sao Mộc và Sao Thổ), vốn có tới 90% hydro và heli tổng khối lượng. Vào thập niên 90, người ta nhận ra rằng Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương thuộc một kiểu hành tinh khổng lồ riêng, tách biệt với các hành tinh khổng lồ khác. Chúng được biết đến như là các *hành tinh băng khổng lồ* vì khi trong quá trình hình thành, thành phần cấu tạo chủ yếu của chúng là băng. Tuy nhiên, lượng chất bay hơi dạng rắn còn lại trong các hành tinh băng khổng lồ là rất thấp.

## Thuật ngữ
1952, nhà văn khoa học viễn tưởng James Blish đã tạo ra thuật ngữ "hành tinh khí khổng lồ" (*gas giant*)  và nó đã được dùng để gọi các hành tinh phi đất đá khổng lồ trong hệ Mặt Trời. Tuy nhiên, vào thập niên 90, thành phần của Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương đã được phát hiện là có khác biệt lớn so với thành phần của Sao Mộc và Sao Thổ. Chúng chủ yếu được cấu tạo từ các nguyên tố nặng hơn hydro và heli, tạo nên một kiểu hành tinh khổng lồ tách biệt hoàn toàn. Vì trong quá trình hình thành, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương được hợp thành từ băng hoặc là khí mắc kẹt trong băng, thuật ngữ "hành tinh băng khổng lồ" (*ice giants*) đã được sử dụng.

Ngày nay, rất ít nước trên Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương còn ở dạng băng. Thay vào đó, H2O chủ yếu tồn tại dưới dạng chất lưu siêu tới hạn ở áp suất và nhiệt độ của chúng.

## Tham khảo
Keo lá me

**Keo lá me** hay **keo đẹp** (danh pháp hai phần: ***Acacia concinna***) là loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Willd.) DC. miêu tả khoa học đầu tiên.
 
## Hình ảnh

Tập tin:Acacia concinna.jpg
Tập tin:Shikakai (Senegalia rugata) seed pods.jpg
Tập tin:Acacia concinna Blanco2.374-cropped.jpg
Tập tin:Acacia concinna Blanco2.374.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 7787 qsbg11mar.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* Delin Wu & Ivan C. Nielsen: ''Acacia concinna'', S. 58, In: Delin Wu & Ivan C. Nielsen: *Acacieae*, S. 55, In: Wu Zhengyi & Peter H. Raven: *Flora of China*, Volume 10, 2010, Missouri Botanical Garden Press, St. Louis: textgleich online.
* Eintrag bei GRIN.
* Eintrag bei ''Tropicos''.
* DC. 1825 bei ''biodiversitylibrary.org''.
* Willdenow 1806 bei ''biodiversitylibrary.org''.
* Eintrag bei ''Dr. Duke's Phytochemical and Ethnobotanical Databases''.
* Eintrag bei ''Flowers of India''.
* Eintrag bei ''TNAU Agritech Portal'' von der Tamil Nadu Agricultural University.
* Eintrag bei ''Philippine medicinal plant''.
* Komal Khanpara, Renuka, Dr. V. J. Shukla, Harisha C.R.: ''A DETAILED INVESTIGATION ON SHIKAKAI (ACACIA CONCINNA LINN.) –FRUIT'', In: ''Journal of Current Pharmaceutical Research'', 2012, 9 (1), S. 06-10: PDF.
Gutierrezia gayana

***Gutierrezia gayana*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Reiche mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Chuyển động thuận và nghịch

Trong thiên văn học, **chuyển động nghịch** hay **nghịch hành** (tiếng Anh: *retrograde motion*) là chuyển động quay quanh trục hoặc quỹ đạo của một vật thể theo hướng ngược lại so với chiều tự quay của vật thể mẹ của nó, tức là vật thể trung tâm. Nó cũng có thể được sử dụng để mô tả các chuyển động khác ví dụ như tiến động hoặc chương động của trục quay. **Chuyển động thuận** (tiếng Anh: *prograde motion*) là chuyển động cùng chiều với chuyển động tự quay của vật thể mẹ. Sự quay được quyết định bởi một hệ quy chiếu quán tính, ví dụ như một định tinh.

Trong Hệ Mặt Trời, quỹ đạo quanh Mặt Trời của tất cả các hành tinh và hầu hết các thiên thể khác, ngoài trừ nhiều sao chổi, có chuyển động thuận, tức là quay cùng chiều với chiều tự quay của Mặt Trời. Sự tự quay của hầu hết các hành tinh, ngoại trừ Sao Kim và Sao Thiên Vương, cũng là chuyển động thuận. Hầu hết vệ tinh tự nhiên có quỹ đạo quay thuận quanh hành tinh của chúng. Các vệ tinh chuyển động thuận của Sao Thiên Vương có quỹ đạo theo chiều mà Sao Thiên Vương tự quay, tức là ngược lại so với Mặt Trời. Các vệ tinh chuyển động nghịch thì thường nhỏ và cách xa hành tinh chủ, ngoại trừ vệ tinh Triton của Sao Hải Vương lớn và gần hành tinh chủ nhưng vẫn chuyển động nghịch. Tất cả các vệ tinh chuyển động nghịch được cho là đã hình thành riêng biệt trước khi bị hành tinh chủ bắt giữ.

Nếu một hành tinh trong Hệ Mặt Trời có chuyển động tự quay quanh trục là chuyển động nghịch hành thì chu kỳ tự quay của nó sẽ có dấu trừ, còn độ nghiêng trục quay sẽ lớn hơn 90 độ và nhỏ hơn 180 độ.

## Hình thành các hệ thống thiên thể
Khi một thiên hà hoặc một hệ hành tinh hình thành, vật chất của nó có dạng một chiếc đĩa. Hầu hết vật chất quay và tự quay theo một hướng. Sự thống nhất trong chuyển động này là do sự sụp đổ của một đám mây khí. Bản chất của sự sụp đổ được giải thích bởi một định luật mang tên bảo toàn mô men động lượng. Vào năm 2010, việc tìm ra một số Sao Mộc nóng với quỹ đạo ngược chiều đã đặt ra câu hỏi về giả thuyết về sự hình thành của hệ hành tinh. Điều này có thể được giải thích là ngôi sao và hành tinh của chúng không hình thành trong cô lập mà trong các quần tinh chứa các đám mây phân tử. Khi một đĩa tiền hành tinh va chạm với hoặc ăn cắp vật chất từ một đám mây thì có thể dẫn tới chuyển động nghịch của đĩa và các hành tinh được sinh ra.
## Tham khảo

## Đọc thêm

* 
* 
* 
* How large is the retrograde annual wobble? , N. E. King, Duncan Carr Agnew, 1991.
* 
* Dynamical Effects on the Habitable Zone for Earth-like Exomoons, Duncan Forgan, David Kipping, ngày 16 tháng 4 năm 2013
* What collisional debris can tell us about galaxies, Pierre-Alain Duc, ngày 10 tháng 5 năm 2012
* The Formation and Role of Vortices in Protoplanetary Disks, Patrick Godon, Mario Livio, ngày 22 tháng 10 năm 1999
Đài thiên văn W. M. Keck

**Đài thiên văn Keck** (hay còn được gọi là Đài quan sát Manua Kea) là đài quan sát được đặt tại Hawaii, một vùng đất nhiệt đới, một vùng đất du lịch của Hoa Kỳ. Nơi đây có đặt kính thiên văn Keck, một trong những chiếc kính thiên văn quang học lớn nhất hiện nay. Đường kính của gương phản xạ của nó là 10m (33 feet).

## Xem thêm
* Kính thiên văn rất lớn
* Kính thiên văn cực lớn châu Âu

## Tham khảo
Chương trình Voyager

[nhỏ|430x430px|Một poster về các [hành tinh và vệ tinh tự nhiên đã được *Voyager 1* và *2* đến thăm.]]
**Chương trình Voyager** là một chương trình khoa học của Mỹ sử dụng hai tàu thăm dò không gian liên sao là *[[Voyager 1]]* và *[[Voyager 2]]*. Chúng được phóng vào năm 1977, đúng lúc cả bốn hành tinh khổng lồ là Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương thẳng hàng. Hai tàu *Voyager 1* và *2* đã tận dụng sự thẳng hàng đó để bay gần chúng trong khi thu thập dữ liệu để truyền về Trái Đất. Sau khi phóng, quyết định được đưa ra là đưa *Voyager 2* đến gần Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương để thu thập dữ liệu về hai hành tinh đó.

Tính đến năm 2023, *Voyager 1* và *2*  vẫn đang hoạt động bên ngoài ranh giới của nhật quyển trong không gian liên sao. Chúng thu thập và truyền các dữ liệu hữu ích về Trái Đất.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* NASA Voyager website – Main source of information.
Kim thất láng

**Kim thất láng** (danh pháp khoa học: ***Gynura nitida***) là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên.

## Chú thích

## Tham khảo
Quay (vật lý)

**Quay** là một chuyển động xuất hiện nhiều trong cuộc sống hằng ngày như kim đồng hồ, đầu cánh quạt,quạt máy tính,... cũng như trong vũ trụ như chuyển động của các hành tinh, vệ tinh,... Các chuyển động quay đều có lực hướng tâm, giúp cho vật không bị văng ra khỏi quỹ đạo bởi lực ly tâm. Quỹ đạo của chuyển động quay là các hình conic, chủ yếu là tròn và elip.

## Tham khảo
Acacia graniticola

***Acacia graniticola*** là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Maslin miêu tả khoa học đầu tiên.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
Vệ tinh dị hình

**Vệ tinh dị hình** là các vệ tinh không có hình dạng cầu, bị lồi lõm, có vệ tinh có hình dạng như củ khoai. Trường hơp của chúng có nguyên do từ các vụ va chạm với các thiên thạch trong quá trình hình thành và tồn tại.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Irregular Planetary Satellites David Jewitt's pages
* Irregular Moons Scott Sheppard's pages
* Discovery circumstances from JPL
* Mean orbital elements from JPL
* MPC: Natural Satellites Ephemeris Service