open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Caroline xứ Monaco

**Caroline của Monaco** (tên khai sinh: *Caroline Louise Marguerite Grimaldi*; sinh ngày 1 tháng 3 năm 1957) là con cả của Thân vương Monaco Rainier III và Vương phi Grace Kelly. Bà là chị gái của đương kim Thân vương Monaco Albert II. Bà là người thừa kế ngai vàng của Monaco từ năm 2005 cho đến khi hai đứa con sinh đôi của Albert ra đời.

Bà là vợ của tông chủ nhà Hannover, Vương thân Ernst August của Hannover. Ông là một hậu duệ quý tộc thuộc dòng nam của Vua George III của Anh.
## Cuộc sống hôn nhân
### Cuộc hôn nhân thứ nhất
Chồng đầu tiên của Thân vương nữ Caroline là Philippe Junot, nhân viên ngân hàng ở Paris. Họ làm đám cưới ở México ngày 28 tháng 6 năm 1978. Cặp đôi ly hôn năm 1980, không có con.
### Cuộc hôn nhân thứ hai
Chồng thứ hai của bà là Stefano Casiraghi (8/9/1960 - 3/10/1990). Bà có ba con từ cuộc hôn nhân này:
*Andrea Albert Pierre Casiraghi, sinh ngày 8 tháng 6 năm 1984
*Charlotte Marie Pomeline Casiraghi, sinh ngày 3 tháng 8 năm 1986
*Pierre Rainier Stefano Casiraghi, sinh ngày 5 tháng 9 năm 1987
### Cuộc hôn nhân thứ ba
Chồng thứ ba và hiện tại của Caroline là Thân vương Ernst August von Hannover. Cặp đôi có một con từ cuộc hôn nhân này:

*Công chúa Alexandra của Hanover, sinh ngày 20 tháng 6 năm 1999

## Tước vị và tước hiệu

* **23 tháng 1 năm 1957 - tháng 1 năm 1999:** *Her Serene Highness* Thân vương nữ Caroline của Monaco.
* **năm 1999 - nay:** Vương phi của Hannover *Điện hạ*

## Tham khảo
Midtjylland

**Vùng Trung Đan Mạch** hay *vùng Midtjylland* () là một vùng hành chính của Đan Mạch được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 2007 trong một cuộc cải cách hành chính toàn quốc.

Vùng Midtjylland nằm tại phần trung-bắc của bán đảo Jutland và bao gồm các hạt cũ Ringkjøbing và Århus (nửa phía tây của khu tự quản Mariager nhập vào Bắc Jutland), hầu hết hạt cũ Viborg, và nửa phía bắc của hạt cũ Vejle.

## Tham kẩo

## Liên kết ngoài
Nordjylland

**Vùng Bắc Đan Mạch** hay *vùng Nordjylland* () là một vùng hành chính của Đan Mạch trong cuộc cải cách hành chính trên quy mô toàn quốc vào năm 2007.

Vùng Nordjylland bao gồm hạt cũ Nordjylland cộng với nhiều phần của hạt cũ Viborg (các khu tự quản cũ Aalestrup, Hanstholm, Morsø, Sydthy, Thisted), và nửa phía tây của khu tự quản cũ Mariager (thuộc huyện cũ Aarhus).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sjælland (vùng)

**Vùng Sjælland** () là vùng hành chính cực nam của Đan Mạch, được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 2007 trong một cuộc cải cách hành chính trên quy mô toàn quốc.

Vùng Sjælland bao gồm các hạt cũ Roskilde, Storstrøm, và Vestsjælland.

Vùng được đặt tên theo hòn đảo Zealand, hòn đảo bị chia se giữa vùng Sjælland và vùng thủ đô Đan Mạch. Vùng Sjælland cũng bao gồm các hòn đảo Lolland, Falster, và Møn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Nam Đan Mạch

**Vùng Nam Đan Mạch** () là một vùng hành chính của Đan Mạch được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 2007 trong một cuộc cải cách hành chính trên quy mô toàn quốc.

Vùng Nam Đan Mạch là vùng cực tây của Đan Mạch (Vùng Zealand mới là cực nam). Vùng Nam Đan Mạch bao gồm các hạt cũ Funen, Ribe và Nam Jutland, cùng với 10 khu tự quản của hạt cũ Vejle. Vùng Nam Đan Mạch có đường biên giới chung với bang Schleswig-Holstein của nước Đức.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Region of Southern Denmarks homepage  (English version)
Sở Hùng Khang

**Sở Hùng Khang** (楚熊康), hay **Hùng Vô Khang** (熊毋康), là một vị công tử của nước Sở, chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Lúc sinh thời ông đã được phong làm Câu Nghi vương, ngang với thiên tử nhà Chu.

Hùng Khang là con của Sở Hùng Cừ, vị vua thứ 9 của nước Sở. Hùng Cừ có ba người con trai là Hùng Vô Khang, Hùng Chí Hồng và Hùng Chấp Tì. Lúc Hùng Cừ cai trị nước Sở thì nhà Chu đã suy yếu, Hùng Cừ đem quân đánh diệt nước Ngạc, rồi phong vương cho các con. Hùng Khang được phong làm Câu Nghi vương, hai em ông được phong làm Ngạc vương và Việt Chương vương.

Sau không rõ ông mất năm nào, chỉ biết ông qua đời trước vua cha Hùng Cừ, nên người em thứ là Hùng Chí Hồng được lên thế tập sau khi Hùng Cừ mất.
## Xem thêm
*Sở Hùng Cừ
*Hùng Chí Hồng
## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên *Sở thế gia*
## Chú thích
Lanh (thực vật)

**Cây lanh** (tên khoa học là ***Linum usitatissimum***) là loài thuộc chi *[[Linum]]*, họ Linaceae, là cây công nghiệp ôn đới thân thảo, sống hàng năm. Được trồng để lấy sợi ở thân và lấy hạt để làm thức ăn hoặc để ép dầu. Hạt lanh có giá trị dinh dưỡng cao, được công nhận là có tác động tích cực tới sức khỏe. Dầu ép từ hạt lanh có thể được sử dụng làm thực phẩm, nhưng không bền với nhiệt và nhanh bị hỏng. Ngoài ra dầu hạt lanh còn được dùng vào các phẩm chăm sóc tóc, pha sơn, trong vải sơn lót sàn nhà, làm véc-ni hay trong mực in.

## Tham khảo

**Sources**

*
*

## Liên kết ngoài
* 
* 

* North Dakota State University   picture comparing flaxseed oil fatty acid content with other oils. 
* The produce arising from one acre of ground with flaxseed consider'd (Gentleman's magazine, 1742)
*
* 
* 
* 
** 
** 
* 
*
Viper Jaws

**Viper Jaws** là một loại súng lục nặng có cơ chế bắn Hoạt động đơn và kép được sản xuất tại Jordan bởi KADDB va thiết kế ở Hoa Kỳ bởi Wildey Moore, nhà thiết kế của dòng súng lục nổi tiếng Wildey. Loại súng này được chế tạo làm tiêu chuẩn sử dụng cho các lực lượng vũ trang của Jordan.

Viper Jaws là một loại súng ngắn có cấu tạo chắc chắn với một vài tính năng thú vị, ví dụ như thiết kế đơn giản và modula. VIPER có thể chỉnh sửa lại bằng vài cách đơn giản như thay thế giảm thanh, tay cầm,... Cơ chế Hoạt động đơn giúp nó dễ dàng bảo trì và tháo lắp.

## Sử dụng bởi
Jordan

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Viper 
* http://world.guns.ru/handguns/hg/jrod/viper-jaws-e.html
Osun-Osogbo

**Osun-Osogbo** hay **Osun Osogbo Sacred Grove** là một khu rừng linh thiêng dọc theo bờ sông Oshun, ngoại ô thành phố Osogbo, Osun, Tây nam Nigeria (cách Lagos khoảng 250&nbsp;km).

Rừng Osun-Osogbo bao gồm 400 loài thực vật, trong đó có 200 loài đặc hữu là các loại thảo dược tự nhiên được dùng trong y tế.

Lịch sử khoảng một thế kỷ trước, vùng đất Yorubaland có rất nhiều các khu rừng linh thiêng, nhưng sau đó hầu hết đã bị bỏ rơi hoặc bị phá hủy do quá trình đô thị hóa. Osun-Osogbo có lịch sử 400 năm, là khu rừng linh thiêng lớn nhất còn sót lại và vẫn được tôn kính. Khu rừng được cho là nơi trú ngụ của nữ thần sinh sản Osun, một trong các vị thần của người Yoruba. Nơi đây là cảnh quan rừng rậm bên những khúc sông uốn lượn, rải rác là khoảng 40 đền thờ, miếu, các tác phẩm điêu khắc cùng công trình nghệ thuật tôn vinh nữ thần Osun cùng các vị thần tạo thành nghệ thuật điêu khắc duy nhất của thế kỷ 20.

Hàng năm, lễ hội tôn giáo Osun-Osgogbo của người Yoruba diễn ra, thu hút rất đông các tầng lớp tham gia.
Với ý nghĩa và giá trị văn hóa toàn cầu, rừng thiêng Osun-Osogbo đã được UNESCO ghi nhận là di sản thế giới vào năm 2005.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Sacred Orisa Gardens of the West 
* Osun Osogbo Sacred Grove- UNESCO
*Ijele: Art Ejournal of the African World 
*Osun Osogbo, the film 
*Lady from Osogbo, long feature film
Nhiên liệu phản lực

**Nhiên liệu phản lực**, **nhiên liệu** **tuabin hàng không** (**ATF**), hoặc **avtur**, là một loại nhiên liệu hàng không được thiết kế để sử dụng trong máy bay chạy bằng động cơ tua-bin khí. Nó có dải màu từ không màu đến màu vàng rơm. Nhiên liệu được sử dụng phổ biến nhất cho hàng không thương mại là Jet A và Jet A-1, được sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế tiêu chuẩn. Nhiên liệu máy bay phản lực duy nhất khác thường được sử dụng trong hàng không chạy bằng động cơ tua-bin dân dụng là Jet B, được sử dụng để tăng cường hiệu suất thời tiết lạnh.

Nhiên liệu phản lực là hỗn hợp của nhiều loại hydrocarbon. Do thành phần chính xác của nhiên liệu máy bay rất khác nhau dựa trên nguồn dầu mỏ, nên không thể định nghĩa nhiên liệu máy bay là tỷ lệ của các hydrocarbon cụ thể. Do đó nhiên liệu phản lực được định nghĩa là một đặc điểm kỹ thuật hiệu suất hơn là một hợp chất hóa học. Hơn nữa, phạm vi khối lượng phân tử giữa hydrocarbon (hoặc số lượng carbon khác nhau) được xác định bởi các yêu cầu cho sản phẩm, chẳng hạn như điểm đóng băng hoặc điểm khói. Nhiên liệu máy bay phản lực Kerosene (bao gồm Jet A và Jet A-1, JP-5 và JP-8) có phân bố số lượng carbon trong khoảng từ 8 đến 16 (nguyên tử carbon trên mỗi phân tử); nhiên liệu máy bay phản lực cắt ngang hoặc naphtha -type (bao gồm Jet B và JP-4), trong khoảng từ 5 đến 15.

## Tham khảo
Đinh Tiên Hoàng (HQ-011)

**Đinh Tiên Hoàng (HQ-011)** là một tàu frigate thuộc lớp tàu hộ vệ Gepard, đề án 11661E (Gepard 3.9) của Hải quân Nhân dân Việt Nam và cũng là chiếc đầu tiên thuộc lớp này mà Hải quân Nhân dân Việt Nam nhận được trong tổng số 4 tàu. Tính đến năm 2018 đã có 4 tàu thuộc lớp này được Nga giao cho phía Việt Nam.

Tàu được Bộ Quốc phòng Việt Nam đặt hàng với Nga vào ngày 12 tháng 5 năm 2006 với giá khoảng 175 triệu USD. Hợp đồng này bao gồm 2 chiếc thuộc lớp tàu hộ vệ Gepard 3.9 sẽ được đóng cho Việt Nam tại nhà máy đóng tàu Zelenodolsk, tổng giá trị lên đến 350 triệu USD. Tàu được đặt lườn ngày 10 tháng 07 năm 2007, hạ thủy ngày 16 tháng 03 năm 2011 và nhập biên chế ngày 23 tháng 03 năm 2011 vào biên chế Lữ đoàn 162, Vùng 4 Hải quân Nhân dân Việt Nam.

HQ-011 được đặt tên theo vị vua Đinh Tiên Hoàng của Việt Nam giai đoạn 968–979. 22 tháng 8 năm 2011, Hải quân Nhân dân Việt Nam biên chế chiếc tàu thuộc lớp Gepard 3.9 thứ hai mang tên Lý Thái Tổ (HQ-012) trong hợp đồng 2 chiếc ký năm 2006. Hiện còn 2 chiếc Gepard 3.9 khác đang được đóng tại Nga và dự kiến sẽ nhận vào năm 2016 và 2017.

Hiện nay, Đinh Tiên Hoàng và Lý Thái Tổ là 2 trong số những tàu hộ vệ tên lửa hiện đại nhất của Hải quân Nhân dân Việt Nam.

Đinh Tiên Hoàng được trang bị hệ thống thiết bị điện tử và vũ khí vừa phải, phù hợp với xu thế tác chiến dài ngày. Có trọng tải choán nước là 1930 tấn, vận tốc tối đa 27 hải lý/giờ, tầm hoạt động 7.000&nbsp;km, có thể hoạt động liên tục trong 15 ngày, thủy thủ đoàn gồm 98 người. HQ-011 được trang bị hệ thống gây nhiễu Bell Squat kết hợp với kết cấu của tàu giúp cho nó có khả năng tàng hình trước radar của đối phương, ra đa Cross Dome, 2 thiết bị chắn thụ động Bell Shroud, sonar phát hiện tàu ngầm, 4 hệ thống phun khói ngụy trang Pk-16, tàu còn có 1 sàn đáp trực thăng cùng 1 nhà chứa cho trực thăng chống ngầm Kamov Ka-28.

Vũ khí trên tàu bao gồm 1 pháo AK-176M 76,2&nbsp;mm gồm 500 viên đạn, 2 pháo AK-630 CIWS 30&nbsp;mm để phòng không, dự trữ đạn mỗi khẩu là 2000 viên được điều khiển bởi hệ thống kiểm soát hỏa lực Bass Tilt, 8 tên lửa  chống hạm Kh-35E Uran, tầm bắn 130&nbsp;km, vận tốc cận âm Mach 0,8. Một hệ thống phòng không Kashtan CIWS gồm 2 pháo AO-18K, mỗi pháo có 6 nòng 30&nbsp;mm, 8 tên lửa hải đối không 9M311.

## Các tàu trong lớp tàu hộ vệ Gepard của Hải quân Nhân  dân Việt Nam

## Chú thí
Psettodidae

**Họ Cá bơn ngộ** hoặc **họ Cá bơn chó** (danh pháp khoa học: **Psettodidae**) là một họ thuộc bộ Cá thân bẹt (Pleuronectiformes). Chúng có kích thước khá lớn và là một nhóm cá thân bẹt tương đối cổ so với các thành viên khác trong bộ này. Cá bơn chó sinh sống tại các vùng biển nhiệt đới ở Đông Đại Tây Dương và vùng Ấn Độ Dương - Tây Thái Bình Dương. Họ này bao gồm 1 chi (*Psettodes*) và 3 loài. "Cá bơn chó" có nhiều gai ở phần vây lưng và vây hậu môn, đây có thể là một đặc điểm cho thấy mối liên hệ tiến hóa giữa cá bơn chó với bộ Cá vược (*Perciformes*). So với các loài cá thân bẹt khác, cá bơn gai có cơ thể ít bị bất đối xứng hơn, mặc dù chúng cũng có hai mắt nằm trên cùng một mặt bên còn mặt bên kia không có mắt nào.

Tên khoa học của họ này (và chi này) có nghĩa là "giống như cá mú".

## Các loài
* *P. belcheri* - Cá bơn chó đuôi đốm. Sinh sống ở Đông Đại Tây Dương
* *P. bennetti* - Cá bơn chó. Sinh sống ở Đông Đại Tây Dương
* *P. erumei* - Cá bơn ngộ. Sinh sống ở Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương, trong đó có vùng biển Việt Nam.

## Chú thích
Borut Pahor

**Borut Pahor** (sinh ngày 2 tháng 11 năm 1963) là một chính trị gia Slovenia, là Thủ tướng Slovenia giai đoạn 2008-2012. Ông được bầu làm Tổng thống của Slovenia vào tháng 12 năm 2012.

Borut Pahor là một chủ tịch lâu năm của Đảng Dân chủ Xã hội, ông là dân biểu Quốc hội một vài nhiệm kỳ và đã đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Quốc hội Slovenia từ 2000 đến 2004. Năm 2004, Pahor đã được bầu làm thành viên của Nghị viện châu Âu. Sau chiến thắng của đảng Dân chủ Xã hội trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2008, Pahor được bổ nhiệm làm Thủ tướng Chính phủ.

Trong tháng 9 năm 2011, của chính phủ Pahor đã bị thất bại trong một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm trong bối cảnh một cuộc khủng hoảng kinh tế và căng thẳng chính trị. Ông tiếp tục làm Thủ tướng Chính phủ tạm thời cho đến khi Janez Janša lên thay thế vào tháng 2 năm 2012. Trong tháng 6 năm 2012, ông tuyên bố ông sẽ chạy đua tranh cử chức vụ mang tính lễ nghi, Tổng thống Slovenia. Ông thắng cử và đánh bại Tổng thống Danilo Türk trong một vòng bỏ phiếu thứ hai của, tổ chức vào ngày 02 tháng 12 năm 2012, ông đã nhận được khoảng hai phần ba số phiếu bầu.

## Thời trẻ
Pahor sinh ra ở Postojna, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Slovenia (thuộc Nam Tư cũ) và đã trải qua thời thơ ấu tại thị trấn Nova Gorica trên biên giới với Ý, trước khi chuyển đến thị trấn gần đó Šempeter pri Gorici. Ông đã học tại trường phổ thông trung học Nova Gorica, và vào năm 1983 ông theo học trường Đại học Ljubljana, nơi ông nghiên cứu chính sách công và khoa học chính trị tại Khoa Khoa học Xã hội học chính trị và Báo chí (nay được gọi là Khoa Khoa học Xã hội). Ông tốt nghiệp vào năm 1987 với một luận án về các cuộc đàm phán hòa bình giữa các thành viên của Phong trào không liên kết. Luận văn cử nhân đã được trao giải thưởng Preseren sinh viên, giải thưởng học tập cao nhất dành cho sinh viên trong Slovenia. Theo báo chí Slovenia, Pahor đã làm người mẫu nam để kiếm tiền trang trải cho việc học đại học của mình.

## Tham khảo
Aethalochroa ashmoliana

***Aethalochroa ashmoliana*** (có tên phổ biến là **Bọ ngựa dính Iran**), là loài thuộc Bộ Bọ ngựa tìm thấy ở Ấn Độ, Iran, Pakistan, và Sri Lanka.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Gyromantis kraussi

***Gyromantis kraussi*** là một loài bọ ngựa trong họ Mantidae. Chúng là loài đặc hữu của Australia.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Delaware, Ohio

**Delaware** là một thành phố thuộc quận Delaware, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 34753 người.

## Dân số
*Dân số năm 2000: 25243 người.
*Dân số năm 2010: 34753 người.
## Chú thích

## Tham khảo
* American Finder
Lefaucheux M1858

**Lefaucheux M1858** là loại súng lục do Casimir Lefaucheux thiết kế sử dụng đạn 12mm có kim điểm hỏa, súng đã được thông qua và sử dụng trong lực lượng quân đội Pháp. Đây là loại súng ngắn ổ xoay sử dụng đạn có vỏ kim loại đầu tiên được thông qua để sử dụng trong quân đội. Lực lượng chính trang bị loại súng này là lực lượng hải quân Pháp năm 1858 và một số nhỏ lực lượng kỵ binh cũng sử dụng chúng ở Mexico năm 1868. Ngoài ra nó còn được dùng để xuất khẩu cho các nước khác và được thấy dùng để chiến đấu trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ bởi cả hai phe. Nó cũng còn là khẩu súng mà Vincent van Gogh đã dùng tự sát.

## Thiết kế
Lefaucheux M1858 sử dụng cơ chế hoạt động kép với ổ đạn 6 viên. Do đạn có kim điểm hỏa nên ổ đạn được khắc rãnh để kim điểm hỏa có thể nhô ra đúng vớ vị trí mà búa điểm hỏa sẽ đập vào.

Súng có cách nạp đạn hơi mất thời gian do không thể tách ổ đạn ra khỏi thân súng cho việc bỏ vỏ đạn cũ và nạp đạn nhanh. Để bỏ vỏ đạn cũ xạ thủ sẽ phải mở miếng che, xoay ổ đạn và sử dụng một que dài đẩy từng vỏ đạn ra qua một khe nhỏ nằm ở bên thân súng, sau đó nạp từng viên vào cũng qua khe này sau đó đóng miếng che lại. Nhưng là rất nhanh thời đó nếu so với hầu hết các súng cùng loại vốn sẽ phải đổ thuốc đạn vào từng khe trống trong ổ đạn sau đó ấn đầu đạn vào cho chặt và cứ làm như thế cho đầy ổ đạn.

## Tham khảo

**Pistols: an illustrated history of their impact*. Jeff Kinard. ABC-CLIO, 2004. ISBN 1-85109-470-9, ISBN 978-1-85109-470-7.
**The Guns that Won the West: Firearms on the American Frontier*, 1848-1898. John Walter. MBI Publishing Company, 2006. ISBN 1-85367-692-6, ISBN 978-1-85367-692-5.
**The Pinfire Pepperbox Explained*, Henrotin (H&L Publishing / HLebooks.com - 2009)

## Liên kết ngoài
Cầy thảo nguyên đuôi đen

**Cầy thảo nguyên đuôi đen**, còn gọi là **Sóc đồng cỏ đuôi đen** (danh pháp khoa học: ***Cynomys ludovicianus***) là một loài sóc trong họ Sóc được tìm thấy ở Đại bình nguyên của Bắc Mỹ từ biên giới Hoa Kỳ-Canada đến biên giới Hoa Kỳ-México. Không giống các loài sóc đồng cỏ khác, loài này thực sự không ngủ đông. Sóc đồng cỏ đuôi đen có thể thấy trên mặt đất giữa mùa đông. Một quần thể sóc đồng cỏ đuôi đen ở Texas đã được ghi nhận có phạm vi 64.000&nbsp;km² và có 400.000.000 cá thể. Trước khi môi trường sống bị phá hủy, loài này có lẽ là loài sóc đồng cỏ dồi dào nhất ở trung bộ Bắc Mỹ. Loài này là một trong hai loài được miêu tả bởi chuyến thám hiểm Lewis và Clark trong ghi chép và nhật ký về chuyến khám phá của họ.

## Miêu tả
Sóc đồng cỏ đuôi đen nhìn chung có màu vàng nhạt với bụng màu nhạt hơn. Đuôi của chúng có chóp màu đen. Con trưởng thành có cân nặng đến , con đực thường nặng hơn con cái. Chiều dài cơ thể thường là , đuôi dài .

## Chú thích

## Tham khảo
*
Draconectes narinosus

***Draconectes narinosus*** là một loài cá được phát hiện là sinh sống trong các hang động trên đảo Vạn Giò thuộc Vịnh Hạ Long, Việt Nam. Chỉ có một loài đã biết trong chi *[[Draconectes]]*. Đây là loài cá không mắt và không vảy, các yếu tố này giúp chúng thích nghi trong môi trường hang động không có ánh sáng. Quan hệ họ hàng của loài này chưa được biết rõ nhưng nó có một số nét tương đồng với các loài cá hang động đã được miêu tả ở Quảng Tây thuộc chi *[[Oreonectes]]*.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Quần đảo Bissagos

**Bissagos**, hay **Bijagós** (tiếng Bồ Đào Nha: *Arquipélago dos Bijagós*) là một nhóm đảo bao gồm khoảng 88 hòn đảo lớn nhỏ nằm ở Đại Tây Dương thuộc Guinea-Bissau. Quần đảo này được hình thành từ vùng đồng bằng cổ **GEBA Rio** và **Rio Grande** có diện tích 2.624&nbsp;km vuông.

## Dân cư
Nơi đây có khoảng 20 hòn đảo có dân cư sinh sống, bao gồm: Bubaque (đóng vai trò là trung tâm hành chính của Bissagos và là hòn đảo đông dân nhất) cùng với các đảo khác là Bolama, Carache, Caravela, ENU,  Formosa, Galinhas, João Vieira, Maio, Meneque, Orango Orangozinho, Ponta, Roxa, Rubane, Soga, Unhacomo, Uno và Uracane.

## Hệ sinh thái
Quần đảo có sự đa dạng cao của các hệ sinh thái bao gồm: rừng ngập mặn, rừng cọ, rừng khô và bán khô, rừng thứ sinh, thảo nguyên ven biển, bãi cát và các khu vực nuôi trồng thủy sản. Quần đảo này được UNESCO công nhận là một khu dự trữ sinh quyển vào năm 1996 vì khu vực là nơi bảo tồn các loài động vật bao gồm rùa biển, hà mã cùng hệ thực vật và cảnh quan sinh thái đa dạng.
## Kinh tế
Đảo có nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu, bao gồm trồng trọt và đánh bắt cá. Ngoài ra, đảo còn  có các lĩnh vực kinh tế khác như du lịch và kinh tế biển.

## Tham khảo
*Bijagós Islands. *Encyclopædia Britannica*
* An article about the land and the people of Bijagós Archipelago
* TVEDTEN, Inge *The Difficult Transition from Subsistence to Commercial Fishing. The Case of the Bijagbs of Guinea-Bissau.* Pages 129 to 130 In VAN GINKEL, Rob and VERRIPS, Jojada (editors) * *[http://www.marecentre.nl/mast/documents/MASTvol.3.11990.pdf MAST (Maritime Anthropological Studies)] Vol. 3, No. 1 1990* Krips Repro, Meppel, The Netherlands.

## Tham khảo
Tháng 1 năm 2013

**[[Tháng một|Tháng 1]] năm [[2013]]** bắt đầu vào Thứ Ba và kết thúc sau 31 ngày vào Thứ Năm.

## [[Chủ đề:Thời sự]]

## Tham khảo
Năm ngày tại Milano

**Năm ngày tại Milan** là một sự kiện quan trọng trong các phong trào cách mạng năm 1848 và là khởi đầu của cuộc Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ nhất. Vào ngày 18 tháng 3, thành phố Milano khởi nghĩa và đẩy lùi Thống chế Joseph Radetzky von Radetz và quân đội của ông khỏi Milano sau năm ngày giao tranh trên đường phố.

Ngay từ ngày 1 tháng 1 năm 1848, dân chúng Milano đã phát động một chiến dịch bài Áo. Trong ngày Tết Dương lịch, người Milano đã bắt đầu tẩy chay vé số và thuốc lá &ndash; những món hàng độc quyền của người Áo đã đem lại thu nhập mỗi năm là hơn 5 triệu lia cho Đế quốc Áo. Đại Công tước Rainer Joseph của Áo, phó vương xứ Lombardia và Venetia, đã trả đũa bằng việc ra lệnh cho cảnh sách hút xì gà để khiêu khích quần chúng.
Cuộc tẩy chay đã dẫn đến một trận đánh đẫm máu trên đường phố vào ngày 3 tháng 1: dân chúng Milano trong cơn phẫn nộ đã chọi đá vào binh sĩ Áo. Để đáp trả, binh lính Áo đã tập trung thành các nhóm gồm 12 người và dùng lưỡi lê cùng với kiếm để tấn công quần chung, giết chết 5 người và làm bị thương 59 người khác.
Radetzky đã hoảng hốt trước các hành vi của binh sĩ dưới quyền ông và giam lỏng họ trong doanh trại trong vòng 5 ngày. Các cuộc phản kháng của thị dân Milano đã chấm dứt, nhưng 2 tháng sau, khi tin tức về cuộc khởi nghĩa tại Viên và sự từ chức của Metternich được đưa đến Milano, thị dân Milano một lần nữa đánh chiếm các đường phố, vào ngày 18 tháng 3. Sau sự kiện này, Radetzky đã triệt thoái về Quadrilatero và tại đây, vị thống chế già đã chuẩn bị tổ chức một đòn hồi mã thương. Vào tháng 7, ông đã khôi phục được vị thế của người Áo tại Ý bằng chiến thắng trước quân đội Piemont trong trận Custoza.

## Chú thích

## Xem thêm
* Luisa Battistati
* Carlo Cattaneo
* Enrico Dandolo
* Luciano Manara
* Emilio Morosini
* Guerra regia e guerra di popolo

## Thư mục
* Piero Pieri, *Storia militare del Risorgimento* – volume 1 & 2, Einaudi, Torino, 1962
* Carlo Cattaneo, ''Dell'insurrezione di Milano nel 1848 e della successiva guerra'' , e-text Liber liber/Progetto Manuzio
* Antonio Scurati, *Una storia romantica*, romanzo Bompiani, 2007

## Liên kết ngoài

*  "Liceo Berchet di Milano" - more detailed account on the Five Days
*  Monument to the "Cinque Giornate di Milano"
Mòng biển cá trích châu Âu

**Mòng biển cá trích châu Âu** (danh pháp hai phần: ***Larus argentatus***) là một loài mòng biển thuộc họ Mòng biển (*[[Laridae]]*).. Mòng biển cá trích châu Âu là một trong các loài mòng biển được biết nhiều nhất ở bờ biển tây châu Âu. Nó sinh sản khắp Bắc Âu, Tây Âu, Scandinavia và các quốc gia Baltic. Những quần thể ở vùng lạnh hơn di trú đến phía nam vào mùa đông, nhưng nhiều quần thể thì định cư, ví dụ ở bờ British Isles, Iceland, hay Biển Bắc. Mòng biển cá trích châu Âu trưởng thành có thân dài đến 66&nbsp;cm, sải cánh dài, cân nặng. Nó là loài săn thức ăn cơ hội, lục lọi đống rác, cướp trứng loài chim khác hoặc lặn bắt cá.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Mòng biển đuôi đen

**Mòng biển đuôi đen** (danh pháp hai phần: ***Larus crassirostris***) là một loài mòng biển thuộc họ Mòng biển (*[[Laridae]]*).

Mòng biển đuôi đen phân bố ở Đông Á, bao gồm Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản và Triều Tiên, nó lang thang đến tận Alaska và đông bắc Bắc Mỹ. Mòng biển đuôi đen trưởng thành có thân dài đến 46, sải cánh dài 126-128, cân nặng. Loài này có chân màu vàng và đốm đen cuối mỏ. Nó cần 4 năm để có bộ lông chim trưởng thành. Thức ăn của chúng gồm cá nhỏ, ốc, giáp xác và xác chết. Nó thường bay theo tàu đánh cá và tàu. Nó có cướp thức ăn từ các chim biển. Nó làm tổ theo quần thể vào giữa tháng 4. Mỗi tổ 2-3 quả trứng và ấp trong 24 ngày.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Rau săn

**Rau săn** là một loại thực vật hoang dại, được phân loại vào nhóm rau rừng và được sử dụng làm nguyên liệu trong ẩm thực.

## Đặc điểm
Rau săn là một loại rau hoang dại được ghi nhận là mọc khắp các bờ suối, vườn chuối ở miệt rừng núi ở Việt Nam. Rau săn sinh sống quanh năm và đều xanh tốt nhưng đặc biệt phát triển mạnh vào thời điểm mùa đông. Rau săn có hình dáng bề ngoài gầy guộc, lá của rau có màu xanh, khi mọc những đọn non thì lá rau xanh mơn mở và xuất hiện những bông ra trông bề ngoài giống như bông nhãn lồng.

## Sử dụng
Rau săn được dùng làm nguyên liệu để chế biến thành món ăn ngon bổ, sử dụng khi trời nắng nóng. Trong đó nó được cùng để nấu canh sau săn theo kiểu nấu nguyên chất hoặc nấu canh với phụ gia như thịt heo ba chỉ băm nhỏ. Để chế biến, người ta thường chọn những lá rau non, hái về xắt nhỏ cho thịt heo ba chỉ đã băm nhỏ vào nồi nước, nêm gia vị khi nào thịt heo chín, cho rau săn vào nồi. Ngoài ra rau săn còn dùng làm nguyên liệu để nấu món canh cua.

## Chú thích
Neophema elegans

**Neophema elegans** (danh pháp hai phần: *Neophema elegans*) là một loài vẹt thuộc họ Psittaculidae. Neophema elegans là loài đặc hữu Úc. Loài này được mô tả lần đầu bởi John Gould năm 1837, danh pháp chi tiết trong tiếng Latinh nghĩa là "voi". Neophema elegans trưởng thành có thân dài đến 23&nbsp;cm và có màu chủ yếu là ô liu vàng với dải trước màu lục với phía trên màu lục nhẹ hơn còn bụng và đít màu vàng. 

Mùa sinh sản từ tháng 7 đến tháng 11 sau khi mưa. Chúng làm tổ trong hốc rỗng trong cây cao hơn 15 m so với mặt đất, thường là một cây bạch đàn dọc theo bờ nước hoặc rừng bạch đàn, chúng đẻ mỗi tổ từ 4-6 quả trứng màu trắng kích thước 21 x 18&nbsp;mm.

## Chú thích

## Tham khảo
Neophema chrysostoma

**Vẹt cánh lục** (danh pháp hai phần: *Neophema chrysostoma*) là một loài vẹt thuộc họ Psittaculidae. Neophema chrysostoma phân bố ở Tasmania và đông nam Úc. Neophema chrysostoma có màu chủ yếu là xanh lá cây ô liu với một dải xanh lục kéo dài từ trán đến mắt, cánh màu lục, bụnh màu vàng. Chóp đuôi màu xám hơi xanh lục, hai bên dưới cánh màu vàng. Loài này được tìm thấy trong rừng gỗ thảo nguyên, đồng cỏ, vườn cây ăn trái, đất nông nghiệp, đầm lầy, heathland, các đụn cát, và môi trường sống mở khác lên đến độ cao 1200 mét trên mực nước biển. Nhiều con di chuyển giữa Tasmania, nơi chúng sinh sản trong mùa xuân và mùa hè, và Úc, nơi chúng trú đông. Chúng thường ăn trên mặt đất, ăn hạt, hoa, trái cây và côn trùng. Kích thước đàn lên đến 2000 con ngay trước khi di cư mùa thu.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Ngư lôi hạng nhẹ Type 97 (G-RX4)

**Ngư lôi Loại 97** (tiếng Nhật:97式短魚雷, 97 Shiki Tan Gyorai) là loại ngư lôi tầm ngắn do tập đoàn công nghiệp nặng Mitsubishi phát triển và chế tạo cho lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản. Loại ngư lôi này giống như nhiều loại vũ khí hiện đại khác của Nhật Bản là nó không bao giờ được xuất khẩu.

## Phát triển
Vào giai đoạn cuối của chiến tranh lạnh các tàu ngầm tấn công của Liên Xô có tốc độ ngày càng cao và lặn ngày càng sâu nên các loại ngư lôi trang bị cho lực lượng hải quân Hoa Kỳ và lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản như ngư lôi MK-48 càng khó để đối phó với các tàu ngầm này.Vì thế một loại ngư lôi mới cần được phát triển để bắt kịp với sự phát triển này.

Hoa Kỳ đưa ra một loại ngư lôi mới là MK-50 sử dụng đầu dò hồng ngoại và động cơ bơm chu kỳ kín cùng với một bộ phận tích hợp để phân tích sóng âm dưới nước để tìm mục tiêu. Loại ngư lôi này cũng có thể được dùng để đánh chặn các ngư lôi khác. Tuy nhiên các tàu ngầm Liên Xô cũng đã phát triển các khả năng thích ứng như sử dụng mồi bẫy và gây rối hệ thống dò tìm khiến cho ngư lôi không thể tìm ra mục tiêu.

Đến năm 1989 thì một dự án chế tạo ngư lôi mới tên G-RX4 được tiến hành để phát triển các nâng cấp cần thiết và bắt đầu chế tạo các nguyên mẫu, đến năm 1997 thì loại ngư lôi mới được thông qua và đưa vào phục vụ nên nó có tên Shiki 97. Các ngư lôi này hiện được trang bị cho các máy bay săn ngầm P-3 và trên các ống phóng ngư lôi Mark 32 trên các tàu nổi.

## Liên kết ngoài
* 97式短魚雷
* 防衛白書（画像）
Biến thái

**Biến thái** có thể là:
* Biến thái tính dục
* Biến thái hoàn toàn
* Biến thái không hoàn toàn
* Biến thái tâm lý hay tâm lý học dị thường (tiếng Anh: *Abnormal psychology*)
* Hentai, một thể loại Manga.
Xáo tam phân

**Xáo tam phân** (tên khoa học ***Paramignya trimera***) là một loài thực vật trong họ Rutaceae.

## Phân tích
Theo phân tích, xáo tam phân có các thành phần: flavonoid, saponin, alcaoid và chủ yếu là courmarin và triterpenoid. Các thí nghiệm trên chuột nhắt trắng cho thấy, xáo tam phân có tác dụng ức chế tốt viêm gan cấp; có tác dụng độc (ức chế, tiêu diệt) đối với 5 dòng tế bào ung thư: ung thư gan Hep-G2, ung thư đại tràng HTC116, ung thư vú MDA MB231, ung thư buồng trứng OVCAR-8 và ung thư cổ tử cung Hela (mạnh nhất với ung thư gan Hep-G2 và ung thư cổ tử cung). Thí nghiệm cũng cho thấy, với độc tính thấp, xáo tam phân khá an toàn khi sử dụng. Được biết Công Ty Dược liệu ETZ có trụ sở tại Trảng Bom, Tỉnh Đồng Nai đã nhân trồng bảo tồn cây xáo tam phân trên diện tích lớn.

## Chú thích

http://www.tienphong.vn/Suc-Khoe-Bac-Si-Cua-Ban/xao-tam-phan-voi-nhung-dieu-can-biet-khi-su-dung-662786.tpo
http://thanhnien.vn/kinh-doanh/nhan-giong-40-ha-duoc-lieu-xao-tam-phan-17459.html
http://giadinh.net.vn/phong-su/can-trong-voi-nguon-goc-cay-than-duoc-xao-tam-phan-20131203025156422.htm
Cây thuốc quý ở Hòn Hèo (Khánh Hòa) là loại cây gì? 
* Paramignya trimera (Oliv.) Burkill
Caipirinha

**Caipirinha** () là loại cocktail quốc dân của Brazil, làm từ cachaça (rượu mùi từ mía), đường và chanh xanh.

Đồ uống được chuẩn bị bằng cách trộn trái cây và đường với nhau, sau đó thêm rượu. Điều này có thể thực hiện trong một ly lớn duy nhất để chia sẻ giữa mọi người, hoặc trong một bình lớn hơn, từ đó được phục vụ trong từng ly riêng lẻ.

## Lịch sử
Mặc dù không rõ nguồn gốc của thức uống, một lời giải thích cho rằng nó xuất hiện vào khoảng năm 1918 tại vùng Alentejo ở Bồ Đào Nha, với một công thức phổ biến được làm từ chanh, tỏi và mật ong, được chỉ định cho bệnh nhân của dịch cúm Tây Ban Nha. Một lời giải thích khác là Caipirinha dựa trên Poncha, một loại đồ uống có cồn từ Madeira, Bồ Đào Nha. Thành phần chính là aguardente de cana, được làm từ mía. Việc sản xuất mía đã chuyển từ Madeira sang Brazil bởi người Bồ Đào Nha khi họ cần thêm đất để trồng.

Trước đó, người dân ở Madeira đã tạo ra aguardente de cana (cây mía), là tổ tiên của cachaça.

Ngày nay, nó vẫn được sử dụng như một loại thuốc chữa cảm lạnh thông thường. Thông thường, các học viên thêm một số rượu mạnh chưng cất vào các biện pháp khắc phục tại nhà để tăng hiệu quả điều trị. Aguardiente thường được sử dụng. "Cho tới một ngày, ai đó quyết định loại bỏ tỏi và mật ong. Sau đó, thêm một vài muỗng đường để giảm độ axit của chanh. Tiếp đó là đá lạnh, để tránh nóng", Carlos Lima, giám đốc điều hành của IBRAC (Viện Nghiên cứu Cachaça của Brazil).

Theo các nhà sử học, caipirinha được phát minh bởi những người nông dân ở vùng đất Piracicaba, bên trong State of São Paulo suốt thế kỷ 19 như một thức uống địa phương cho các sự kiện và bữa tiệc 'tiêu chuẩn cao', phản ánh văn hóa mía đường mạnh mẽ trong khu vực.

Caipirinha là loại cocktail quốc dân mạnh nhất tại Brazil, và được tiêu thụ tại các nhà hàng, quán bar và nhiều hộ gia đình trên cả nước. Một khi gần như không được biết đến bên ngoài Brazil, thức uống này trở nên phổ biến hơn và được được biết đến một cách rộng rãi hơn trong những năm gần đây, phần lớn là do sự sẵn có ngày càng tăng của các thương hiệu cachaça hàng đầu bên ngoài Brazil. Hiệp hội Bartenders Quốc tế chỉ định đây là một trong những loại Cocktail chính thức.

## Chú thích

## Tham khảo
Lỗ Mẫn công

**Lỗ Mẫn công** (chữ Hán: 魯閔公, trị vì 661 TCN-660 TCN), tên thật là **Cơ Khải** (姬方), là vị vua thứ 18 của nước Lỗ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Lỗ Mẫn công là con thứ của Lỗ Trang công – vua thứ 16 nước Lỗ. Mẹ ông là Thúc Khương – con gái thứ của Tề Tương công. Năm 662 TCN, Lỗ Trang công mất, anh ông là Lỗ Ban lên nối ngôi.

Bác gái Ai Khương (chị của Thúc Khương) tư thông với chú Khánh Phủ (em Trang công), mưu giành ngôi nước Lỗ. Trước tiên Khánh Phủ giết Cơ Ban lập Cơ Khải lên làm vua, tức là Lỗ Mẫn công. Khánh Phủ làm phụ chính, một người chú khác là công tử Quý Hữu vốn ủng hộ lập Cơ Ban phải chạy sang nước Trần.

Khánh Phủ muốn tự mình làm vua, bèn bàn với Ai Khương muốn cướp ngôi của Mẫn công. Năm 660 TCN, thấy thế lực đã mạnh, nhân lúc Lỗ Mẫn công ra khỏi cung, Khánh Phủ sai thủ hạ là Bốc Kỳ mang quân tập kích giết chết Lỗ Mẫn công tại cửa cung.

Công tử Quý Hữu nghe tin, vội từ nước Trần trở về nước Lỗ, đón công tử Thân chạy sang nhà Chu bá cáo và cầu cứu.

Khánh Phủ tuy giết được Mẫn công nhưng bị người trong nước căm ghét và muốn giết, nên sợ hãi cùng Ai Khương bỏ chạy sang nước Châu.

Lỗ Mẫn công làm vua được 2 năm. Quý Hữu nghe tin liền trở về nước lập công tử Thân lên ngôi, tức là Lỗ Hy công.

## Xem thêm
* Lỗ Trang công
* Lỗ Ban (vua)
* Ai Khương

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Lỗ Chu công thế gia*
*Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
Giới giải trí

**Giới giải trí** hay còn gọi là giới **show biz** (viết tắt của cụm từ tiếng Anh là: **Show business**) hay **showbiz** là thuật ngữ xuất phát từ tiếng Anh địa phương dùng để chỉ về những người tham gia vào các hoạt động giải trí đặc biệt là những người trong các ngành công nghiệp giải trí từ hoạt động kinh doanh (bao gồm cả những nhà quản lý, người đại diện, các nhà sản xuất và nhà phân phối....) và những người hoạt động nghệ thuật, sáng tạo nghệ thuật như các nghệ sĩ, diễn viên, người mẫu, ca sĩ, nhạc sĩ, kỹ thuật viên phục vụ trong giới giải trí như hóa trang, trang điểm, làm tóc, thiết kế thời trang.... Thuật ngữ này được sử dụng phổ biến từ thế kỷ 20 nhưng được sử dụng lần đầu tiên ở phương Tây vào năm 1850. Ở Việt Nam còn có một thuật ngữ với định nghĩa tương tự nhưng mang tính chất hàn lâm hơn đó là **giới văn nghệ sĩ**.

## Xem thêm

* Giới âm nhạc
* Văn nghệ sĩ
* Công nghiệp văn hóa
* Giải trí nhẹ
* Công ty giải trí
* Công nghiệp sáng tạo

## Chú thích
Ai Khương

**Ai Khương** (chữ Hán: 哀姜, ? - 660 TCN), thị Tề (齐), tính Khương (姜), hiệu là Ai (哀), là phu nhân của Lỗ Trang công thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Theo Liệt nữ truyện, câu chuyện của nàng được liệt vào *Nghiệt bế truyện* (孽嬖傳), là một trong những họa thủy ảnh hưởng đến sự nghiệp Đế vương của các quân chủ thời Tiên Tần.

## Được gả cho Lỗ công
Theo Sử ký, Ai Khương là con gái của Tề Tương công, cháu gọi Tề Hoàn công bằng chú. Bà có người cô ruột là Văn Khương đã lấy Lỗ Hoàn công, sinh ra Cơ Đồng. Khi đó, Văn Khương tư thông với cha của Ai Khương là Tề Tương công, khi bị Lỗ Hoàn công biết, Tề Tương công bèn giết Hoàn công.

Người em họ của bà là Cơ Đồng lên nối ngôi, tức là **Lỗ Trang công**, khi đó 13 tuổi. Để hai nhà thêm thân, sau đó Văn Khương bắt Lỗ Trang công lấy con gái Tề Tương công, đó là Ai Khương. Vì Ai Khương còn nhỏ, Lỗ Trang công bị muộn con, lại lấy cả em gái Ai Khương là Thúc Khương (叔姜).

Ai Khương được lập làm *Phu nhân* (夫人), nhưng không có con. Em gái Ai Khương là Thúc Khương sinh được một con trai là Cơ Khải.

## Tư thông với Khánh Phụ
Năm 662 TCN, Lỗ Trang công mất, con là Cơ Ban lên nối ngôi. Ai Khương thông dâm với em của Lỗ Trang công là Công tử Khánh Phụ (庆父).

Hai người bàn nhau lập con của em Ai Khương (Thúc Khương) là Công tử Khải lên ngôi, do đó Khánh Phủ dự định giết Cơ Ban. Khi Cơ Ban vừa lên ngôi được 2 tháng thì bị chú là Công tử Khánh Phụ sai một người tên là Lạc giết chết tại nhà mẹ đẻ là Đảng Thị. Cơ Khải được lập, tức là Lỗ Mẫn công.

Khánh Phụ được làm phụ chính, một người em khác của Lỗ Trang công là Công tử Quý Hữu (季友) vốn ủng hộ lập Công tử Ban phải chạy sang nước Trần. Khánh Phụ muốn tự mình làm Công tước, lại bàn với Ai Khương muốn cướp ngôi của Mẫn công. Ai Khương đồng tình.

Năm 660 TCN, Khánh Phủ sai thủ hạ là Bốc Kỳ mang quân tập kích giết chết Lỗ Mẫn công tại cửa cung. Công tử Quý Hữu nghe tin, vội từ nước Trần trở về nước Lỗ, đón Công tử Thân chạy sang nhà Chu bá cáo và cầu cứu.

Khánh Phụ tuy giết được Mẫn công nhưng bị người trong nước căm ghét và muốn giết, nên sợ hãi cùng Ai Khương bỏ chạy sang nước Cử, còn Ai Khương chạy đi nước Chu. Khi ấy, Quốc chúa nước Cử (đời thứ 12) đuổi Công tử Khánh Phủ không dung nạp. Quý Hữu trở về nước, lập Công tử Thân làm Tân chúa, tức Lỗ Hi công. Khánh Phủ nhờ Công tử Ngư (公子魚) nước Lỗ xin hộ cho về nước, nhưng Quý Hữu không thuận. Khánh Phủ cùng đường phải thắt cổ tự vẫn.

Năm 660 TCN, chú Ai Khương là Tề Hoàn công đang làm Bá chủ chư hầu, nghe tin Ai Khương đồng mưu với Khánh Phủ làm loạn nước Lỗ, bèn gọi Ai Khương về nước Tề và giết chết.

Ai Khương hoạt động trong khoảng gần 30 năm, không rõ bao nhiêu tuổi.

## Xem thêm
* Lỗ Trang công
* Tề Tương công
* Văn Khương

## Tham khảo

* Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Lỗ Chu công thế gia*
** *Tề Thái công thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
* Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện, tập 2*, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh
Lỗ Ban (định hướng)

**Lỗ Ban** (chữ Hán: 魯般) có thể là một trong các nhân vật nước Lỗ thời Xuân Thu ở Trung Quốc:
* **[[Lỗ Ban|Công Du Ban]]**, thợ thủ công nổi tiếng trong nghề mộc
* **[[Lỗ Ban (vua)|Lỗ Ban]]**, vị vua thứ 17 nước Lỗ, ở ngôi trong năm 662 TCN.
Lỗ tử Ban

**Lỗ Ban** (chữ Hán: 魯般; trị vì: 662 TCN), tên thật là **[[Cơ Ban]]** (姬般), là vị vua thứ 17 của nước Lỗ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Ban công là con của Lỗ Trang công – vua thứ 16 nước. Mẹ ông là Mạnh Nhâm. Năm 662 TCN, Lỗ Trang công mất, Cơ Ban lên nối ngôi.

Người chú Cơ Ban là Khánh Phủ muốn tranh ngôi với ông, liên kết với một người chú khác là Thúc Nha chống lại ông.

Khi chưa lên ngôi, Cơ Ban từng có thù với Ngữ nhân tên là Lạc. Lỗ Trang công khuyên ông nên giết Lạc để trừ hậu họa nhưng ông không nghe theo.

Mẹ kế Cơ Ban là Ai Khương (con gái Tề Tương công) thông dâm với chú Khánh Phủ. Hai người bàn nhau lập người em ông - con của em Ai Khương (Thúc Khương) - là công tử Khải lên ngôi, do đó Khánh Phủ dự định giết ông.

Cơ Ban vừa lên ngôi được 2 tháng thì bị chú là công tử Khánh Phủ sai Lạc giết chết tại nhà mẹ là Đảng Thị. Ông chỉ làm vua được 2 tháng.

Khánh Phủ lập công tử Khải lên ngôi, tức là Lỗ Mẫn công.

## Xem thêm
*Lỗ Trang công
*Lỗ Mẫn công
*Ai Khương

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Lỗ Chu công thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
* Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện, tập 2*, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh

## Chú thích
Bassari

**Bassari** là những người sống tại  Sénégal, Ghana, Gambia, Guinea và Guinea-Bissau. Dân số của người Bassari ước tính từ 10.000 đến 30.000 người, hầu hết tập trung tại biên giới Sénégal-Guinea, tây nam Kédougou của vùng Kédougou. Khu vực của những người Bassari được gọi là *Pays Bassari* hoặc *liyan* trong tiếng Bassari.

Họ cũng nói tiếng Senegambian. Hầu hết là theo thuyết vật linh cùng một lượng thiểu số đáng kể là Kitô hữu (cả Công giáo và Tin lành) và rất ít người theo Hồi giáo. Họ có quan hệ chặt chẽ với những người Fula, tập trung tại địa phương ở cao nguyên Fouta Djallon.

Về kinh tế, hầu hết họ là những nông dân theo phương thức tự cung tự cấp gồm trồng lúa, ngô, kê, đậu và hạt fonio. Họ cũng di cư đến các thành phố và thị trấn của Sénégal và Guinea vào mùa khô để tìm kiếm công việc lao động, sử dụng tiền kiếm được để mua thiết bị gia dụng, quần áo và các vật dụng cần thiết khác.

Vị thần chính trong văn hóa của người Bassari là thần sáng tạo Unumbotte.

## Tham khảo
Aapravasi Ghat

**Aapravasi Ghat** () là một tổ hợp các tòa nhà ở Port Louis, nằm ở phía Đông của vịnh Trou Fanfaron, bờ Tây của đảo Mauritius, thuộc quốc đảo Mauritius trên Ấn Độ Dương. Đây là địa điểm lịch sử, một khu vực nhập cư, thuê lao động của các lao động từ Ấn Độ với chính phủ thuộc địa Anh cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Sau đó, lượng lao động ở đây sẽ được sử dụng trong các trang trại trồng mía tại đảo hoặc được phân bổ đến các vùng đất thuộc địa khác bao gồm Reunion, Australia, Nam Phi, Đông Phi hay vùng Caribe. Quá trình di cư, nhập cảnh của các lao động từ Ấn Độ là một dấu ấn sâu sắc ảnh hưởng tới xã hội của quốc gia này, họ hiện chiếm một tỉ lệ lớn trong tổng dân số của Mauritius (khoảng 68%), trở thành cột mốc lịch sử và văn hóa bản địa.

Hiện tại, quần thể này chỉ còn khoảng một phần ba so với ban đầu được bảo vệ như là một đài tưởng niệm quốc gia, là di sản quốc gia của Mauritius. Năm 2006, Aapravasi Ghat được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới, và khu vực đang được tiến hành để khôi phục lại các tòa nhà thế kỷ 19. Quần thể bao gồm 6 tòa nhà là các tòa nhà dịch vụ, các tòa nhà văn phòng ký kết hợp đồng lao động, nhà kho, bệnh viện, tòa án cùng với một bức tường phòng thủ, tất cả đều được xây bằng đá và vôi vữa. Chúng được sử dụng từ năm 1870 đến năm 1923 sau đó được sử dụng với mục đích khác. Trong những năm 70 của thế kỷ 20, do có tuyến đường cao tốc chạy qua nên một phần của khu vực đã bị phá hủy. Năm 1990, phần còn lại được lưu giữ như là một đài kỉ niệm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Aapravasi Ghat World Heritage Site
* Coolitude and the symbolism of the Aapravasi ghat
* The aapravasi ghat (in French)
* En ce cinquième anniversare du Ghat, une belle expérience de l'humanisme du Divers
Độ thẩm thấu

Trong cơ lưu chất và ngành khoa học Trái Đất, **độ thẩm thấu** hay **độ thấm** hay **tính thấm** (thường ký hiệu là *κ*, hoặc *k*) của một vật liệu có lỗ rỗng là một đại lượng đặc trưng cho khả năng cho phép chất lưu (lỏng và khí) đi xuyên qua mà không làm thay đổi cấu trúc của chất ấy. Độ thấm tỉ lệ với độ rỗng, áp suất, hình dạng lỗ rỗng và tính liên kết giữa các lỗ rỗng đó.

## Đơn vị
Theo hệ SI thì độ thấm được tính bằng *m²*. Đơn vị thường dùng cho độ thấm là darcy (D), hoặc mD (1D = 9.86923 x 10−13 m² \approx10&minus;12m²). Đơn vị này được đặt theo tên của kỹ sư người Pháp Henry Darcy, là người đầu tiên mô tả dòng chảy của nước xuyên qua các bộ lọc bằng cát để cung cấp nước uống. Đơn vị *cm²* đôi khi cũng được sử dụng (1&nbsp;cm² = 10−4 m² \approx 108 D).

## Mô tả
Độ thẩm thấu là 1 hằng số tỷ lệ trong định luật Darcy đưa ra mối tương quan giữa vận tốc dòng chảy với các tính chất vật lý của chất lỏng (như độ nhớt) và gradient áp suất trong môi trường xốp:
:v = \frac {\kappa}{\mu} \frac{\Delta P}{\Delta x}
Do đó:
: \kappa = v \frac{\mu \Delta x}{\Delta P}
Với:
:v là vận tốc của dòng chảy bề mặt xuyên qua môi trường xốp (vật liệu). (m/s)
:\kappa độ thấm của môi trường (vật liệu). (m²)
:\mu là độ nhớt động học của chất lỏng. (Pa·s)
:\Delta P là độ thay đổi của áp suất. (Pa)
:\Delta x là độ dày của môi trường (vật liệu). (m)

## Chú thích

 
## Tham khảo
* Graphical depiction of different flow rates through materials of differing permeability
* Web-based porosity and permeability calculator given flow characteristics
* Florida Method of Test For Concrete Resistivity as an Electrical Indicator of its Permeability
Thấm

**Thấm** trong vật lý có thể là:
*Độ thẩm thấu: là khả năng cho phép chất lỏng xuyên qua vật liệu.
*Độ từ thẩm: là một đại lượng vật lý đặc trưng cho tính thấm của từ trường vào một vật liệu.
*Thấm carbon: là một quá trình nhiệt luyện trong đó sắt hoặc thép được gia nhiệt với sự có mặt của vật liệu khác có thể giải phóng ra carbon khi nó phân hủy.
Hội nghị Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu 2012

**Hội nghị Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu 2012** là hội nghị thường niên lần thứ 18 của Các bên (COP) đối với Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu ra đời năm 1992 và là cuộc họp mặt lần thứ 8 của Các bên (CMP) thuộc Nghị định thư Kyoto ra đời năm 1997. Hội nghị năm 2012 được lên kế hoạch diễn ra từ ngày thứ 2, 26 tháng 11 đến thứ 6, 7 tháng 12 tại Trung tâm hội nghị Quốc gia Qatar ở Doha, Qatar.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* official Webcast to Climate Change Conference COP18/CMP8, Doha, Qatar
Turnip

**Turnip** (danh pháp khoa học: *Brassica rapa* subsp. *rapa*) là một cây thân củ. Nó được tìm thấy ở vùng khí hậu ôn đới trên toàn thế giới. Những củ có kích thước nhỏ dùng làm thức ăn cho người, trong khi các củ có kích thước lớn thường dùng trong chăn nuôi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Multilingual taxonomic information from the University of Melbourne
* Alternative Field Crop Manual: Turnip
* Nutritional Facts
McDonnell LBD Gargoyle

**McDonnell LBD-1 Gargoyle** (sau có tên KBD-1) là một loại tên lửa không đối đất của Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới II. Đây cũng là một trong những loại tên lửa tiền thân của tên lửa chống tàu hiện đại.

## Xem thêm

## Nguồn tham khảo
*This article contains material that originally came from the placard at the Steven F. Udvar-Hazy Center.
* Fitzsimons, Bernard, editor. "Gargoyle", in *The Illustrated Encyclopedia of Weapons and Warfare*, Volume 10, p.&nbsp;1090. London: Phoebus Publishing, 1978.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Gargoyle Missile at the National Air and Space Museum 
* Allied & German guided weapons of WW2
* The Dawn of the Smart Bomb
* Guided weapons of WW2 
* GB series weapons
Pitepalt

**Pitepalt** là một palt, một món ăn Thụy Điển có liên quan tới *[[kroppkaka]]*, và đặc sản của thành phố Piteå, dù món này không chỉ được ăn ở Piteå. Món ăn này có nhiều biến thể. Pitepalt chủ yếu được chế biến từ khoai tây tươi và bột lúa mạch, nhưng món kroppkakor không phải như vậy. Đối với món *kroppkaka*, khoai tây được luộc trước và lúa mì được sử dụng. Điều này khiến pitepalt có màu tối hơn.
Khoai tây, bột mì / lúa mạch bột, muối và thịt / thịt lợn băm nhỏ là những thành phần phổ biến trong pitepalt. Một số công thức nấu ăn cũng đề cập đến hành nhưng không phải là phổ biến. Đôi khi tiết cũng được thêm vào, món gọi là *[[blodpalt]]*, làm cho nó có màu rất tối.

Món này theo truyền thống được ăn với bơ và mứt lingonberry.

## Xem thêm

*Khinkali
*Chuchvara
*Vareniki
*Pelmeni
*Pierogi
*Mandu
*Momo
*Kalduny
*Kreplach
*Tortellini
*Ravioli

*Maultasche
*Wonton
*Baozi (hấp)
*Jiaozi (xào)
*Wonton
*Buuz
*Siopao
*Shishbarak
*Manti

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*www.paltakademin.se  The official Paltacademy
Mistel

***Mistel*** (tiếng Đức nghĩa là "cây tầm gửi"), hay còn gọi là ***Beethoven-Gerät*** (Thiết bị Beethoven) và ***Vater*** ***und Sohn*** (Cha và Con), là một kiểu máy bay ném bom kết hợp của Luftwaffe vào giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới II.

*Mistel* ban đầu là một khung thân máy bay ném bom, thường là một biến thể của Junkers Ju 88, sau đó nó được sửa đổi để đặt một máy bay tiêm kích lên trên, liên kết với máy bay ném bom.

## Biến thể
***Mẫu thử Mistel**: Ju 88 A-4 và Bf 109 F-4
***Mistel 1**: Ju 88 A-4 và Bf 109 F-4
***Mistel S1**: Phiên bản huấn luyênh của Mistel 1
***Mistel 2**: Ju 88 G-1 và Fw 190 A-8 hoặc F-8
***Mistel S2**: Phiên bản huấn luyênh của Mistel 2
***Mistel 3A**: Ju 88 A-4 và Fw 190 A-8
***Mistel S3A**: Phiên bản huấn luyênh của Mistel 3A
***Mistel 3B**: Ju 88 H-4 và Fw 190 A-8
***Mistel 3C**: Ju 88 G-10 và Fw 190 F-8
***Mistel Führungsmaschine**: Ju 88 A-4/H-4 và Fw 190 A-8
***Mistel 4**: Ju 287 và Me 262
***Mistel 5**: Arado E.377A và He 162

## Các phương án kết hợp của Mistel
### Đã sử dụng
*Ju 88 A-4/Bf 109 F-4
*Ju 88 A-4/Fw 190 A-8

### Lên kế hoạch để sử dụng
*Ju 88 G-1/Fw 190 A-6
*Ju 88 A-6/Fw 190 A-6
*Ju 88G-1/Fw 190F-8
*Ju 88H-4/Fw 190A-8
*Ju 88H-4/Fw 190F-8

### Kế hoạch trên giấy hoặc đề xuất
*Ju 88 G-7/Ta 152H
*Ta 154/Fw 190
*Ar 234/Fi 103
*Do 217K/DFS 228
*Siebel Si 204/Lippisch DM-1
*Ju 287/Me 262

## Quốc gia sử dụng
;  Đức Quốc xã
*Luftwaffe

## Tham khảo
;Chú thích

;Tài liệu
* Green, William and Gordon Swanborough. "Prelude to 'Stand-Off'". *[[Air Enthusiast]]*, Thirty-four, September–December 1989. Bromley, UK: Fine Scroll. ISSN 0143-5450. pp.&nbsp;43–47, 80.
*Wood, T. and Gunston, B. *Hitler's Luftwaffe*. Salamander, 1977.

## Liên kết ngoài
* Short description with Mistel photography
* Photograph of Mistel aircraft from Spiegel Online
* Mistel Composite Aircraft at Luftwaffe Resource Center
Causses

**Causses** là một vùng cao nguyên đá vôi (theo tiếng Occitan thì *Causse* nghĩa là "*cao nguyên đá vôi"*) nằm ở miền Trung về phía Đông nam nước Pháp, thuộc khu vực vùng núi và cao nguyên Khối núi Trung tâm. Causses giáp với tỉnh Nouvelle-Aquitaine, Périgord ở Tây Bắc, phía Đông là thị trấn Aubrac và dãy Cevennes.

Nơi đây có một địa hình núi xen lẫn các thung lũng sâu xói mòn tạo ra các lớp trầm tích được cấu thành bởi nhiều cao nguyên nhỏ hơn bao gồm:
* Causses du Quercy:
** Causse de Martel
** Causse de Gramat
** Causse de Limogne
** Corrèzien Causse
* Grands Causses:
** Causse du Comtal 
** Causse de Sévérac 
** Causse de Sauveterre
** Méjean Causse
** Noir Causse 
** Causse du Larzac

## Văn hóa
Nơi đây đại diện cho mối quan hệ mục vụ nông nghiệp với thiên nhiên. Khu vực bao gồm những khu dân cư, trang trại, ruộng bậc thang, các bức tường, bể chứa nước cùng một số nhà thờ được xây bằng đá có từ thế kỷ 11, phản ánh sự phát triển kinh tế nông nghiệp, tôn giáo của vùng đồng bằng ven Địa Trung Hải vẫn còn tồn tại tới ngày nay.

Đây là một phần của Công viên thiên nhiên Grands Causses thành lập vào năm 1995.

## Hình ảnh

File:Les_Grands_Causses.JPG|Công viên thiên nhiên Grands Causses
File:00 0230 Saint-André-de-Vézines - Naturpark Grands Causse.jpg|Công viên thiên nhiên Grands Causses
Hình:Causse Mejean Evening.jpg|Méjean Causse
Cevennes_Florac_Mimente_depuis_Causse_Mejean.jpg|Causse Mejean
Hình:Causse montdardier tude.JPG
Hình:Causse de Sauveterre doline.jpg|Causse de Sauveterre
Hình:Lavogne causse blandas.jpg|
Hình:Causse mousqie sonac.jpg|Nhà thờ ở Casse


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Hình ảnh về Causses