Adalbert von Taysen (1832–1906)

**Adalbert von Taysen** (11 tháng 4 năm 1832 tại Eutin &ndash; 10 tháng 7 năm 1906 tại Schierke) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã được thăng đến cấp Trung tướng, đồng thời là nhà sử học quân sự. Ông đã từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức năm 1870 &ndash; 1871.

## Tham khảo
Adalbert sinh ngày 11 tháng 4 năm 1832, là con trai của viên Đại tá người Oldenburg Hans Georg von Taysen (1796 &ndash; 1856), Tư lệnh của Trung đoàn Bộ binh Oldenburg và vợ của ông này là bà Adele Wilhelmine Elise Emilie Marianne, tên khai sinh là von Hirschfeld (1806 &ndash; 1832).

Sau khi học trung học tại Oldenburg, vào năm 1848 Taysen gia nhập Trung đoàn Bộ binh Oldenburg với vai trò là lính ngự lâm và sau đó ông tham gia các trận đánh trong cuộc chiến tranh chống Đan Mạch (1848 &ndash; 1849), trong đó có trận chiến ở Düppel. Ông học Trường Quân sự Oldenburg trong giai đoạn 1849–1851, tiếp theo đó ông học Trường Chiến tranh Tổng hợp ở kinh đô Berlin trong các năm 1856-1859. Trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866, ông tham gia chiến đấu trên cương vị là một Đại úy trong *Binh đoàn Main*. Vào năm 1867, ông được bổ nhiệm chức Đại đội trưởng (*Kompaniechef*) của Trung đoàn Bộ binh số 91. Trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 &ndash; 1871), Taysen đã tham chiến trong một số trận đánh và trong cuộc vây hãm Metz, pháo đài đã thất thủ vào ngày 27 tháng 10 năm 1870. Kể từ năm 1874, ông làm việc với tư cách là Thiếu tá trong Bộ Tổng tham mưu đồng thời là giảng viên Học viện Quân sự ở Berlin. Vào năm 1881, ông được bổ nhiệm làm Trưởng khoa Lịch sử Quân sự. Vào năm 1885, ông được phong quân hàm Đại tá rồi vào năm 1888, ông được thăng cấp Thiếu tướng. Vào ngày 17 tháng 9 năm 1886, ông được phong làm quý tộc và được nhận huy hiệu. Vào năm 1892, Taysen xuất ngũ với cấp bậc Trung tướng. Đến năm 1895, ông được tặng thưởng Ngôi sao đính kèm Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II.

Các công trình nghiên cứu của ông chủ yếu là viết về vị vua - chiến binh Friedrich Đại đế vào thế kỷ 18. Dưới sự giám sát của ông, bộ sử của Bộ Tổng tham mưu về cuộc Chiến tranh Pháp-Đức năm 1870 &ndash; 1871 đã được hoàn tất.

Ông từ trần vào ngày 10 tháng 7 năm 1907 ở Schierke. Nơi yên nghỉ cuối cùng của ông nằm ở Nghĩa trang Tây Nam Stahnsdorf.

## GIa quyến
Vào năm 1864, Taysen thành hôn với bà Albertine Wilhelmine, tên khai sinh là Clason (1839 &ndash; 1902). Cuộc hôn nhân đã mang lại cho họ sáu người con, trong đó có Thượng tướng bộ binh về sau này Friedrich von Taysen (1866 &ndash; 1940) và Trung tướng Không quân Đức Quốc xã về sau này Georg *Adalbert* Helmut von Taysen (11 tháng 12 năm 1878 &ndash; 6 tháng 3 năm 1945).

## Các công trình nghiên cứu
* *Die Consequenzen der Verbesserungen des Infanterie-Gewehres. Eine tactische Studie,* Oldenburg 1858.
* *Friedrichs des Grossen Lehren vom Kriege und deren Bedeutung für den heutigen Truppenführer:* aus den militairischen Schriften des Königs dargelegt, Berlin 1877.
* *Das militärische Testament Friedrichs des Grossen*, Berlin 1879.
* *Die militärische Thätigkeit Friedrichs des Grossen im Jahre 1780*. Vortrag gehalten in der Militärischen Gesellschaft zu Berlin am 24. Januar 1880, Berlin 1880.
* *Zur Beurtheilung des [[Chiến tranh Bảy năm|Siebenjährigen Krieges]]*, Berlin 1882.
* *Friedrich der Grosse: Militärische Schriften, erläutert und mit Anmerkungen versehen..* (= Militärische Klassiker des In- und Auslandes Bd.10), Berlin 1882; ND Dresden 1885, 1893 u. 1901.
* *Die militärische Thätigkeit Friedrichs des Grossen während seines letzten Lebensjahres (dem Andenken des grossen Königs bei der 100. Wiederkehr seines Todestages gewidmet)*, Berlin 1886; ND Kessinger 2010.
* *Forschungen zur Brandenburgischen und Preußischen Geschichte*. NF der "Märkischen Forschungen", Bd.1, Leipzig 1888. (Mitherausgeber)
* *Die äußere Erscheinung Friedrichs des Grossen und der nächsten Angehörigen seines Hauses*, Berlin 1891.

## Tham khảo
* Biographisches Jahrbuch + Nekrolog Bd.11 (1906), Totenliste.
* Kurt Priesdorff: *[[Soldatisches Führertum]]*, Band 10, Hanseatische Verlagsanstalt Hamburg, S.575 (Nr.3287).

## Tham khảo