Psilopogon

***Psilopogon*** là một chi chim trong họ Megalaimidae, trước đây được coi là chỉ chứa 1 loài là *[[Psilopogon pyrolophus]]*.

Một số nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử cho thấy *P. pyrolophus* lồng sâu trong phạm vi nhánh tiến hóa chứa chi *Megalaima*, và vì thế chúng là không khác biệt. Do *Psilopogon* được Salomon Müller mô tả khoảng năm 1835-1836, vài năm trước khi George Robert Gray dựng lên chi *[[Megalaima]]* (khoảng 1841-1842) nên *Psilopogon* chiếm ưu thế trong việc dùng làm tên chi nghĩa rộng. Vì thế, loài điển hình của chi *Psilopogon* cả theo nghĩa rộng hay nghĩa hẹp đều là *[[Psilopogon pyrolophus]]*, trong khi chi *Megalaima* nếu tách riêng có loài điển hình là *[[Megalaima virens]]*.

## Các loài
Chi *Psilopogon* nghĩa hẹp chỉ bao gồm:
* *[[Psilopogon pyrolophus]]*. Phân bố: Bán đảo Mã Lai, Sumatra.

Chi *Psilopogon* nghĩa rộng ngoài *P. pyrolophus* còn bao gồm:
* *[[Psilopogon annamensis]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima annamensis]]*) - cu rốc trán vàng. Tách ra từ *P. oorti*. Phân bố: Nam Lào, đông Campuchia, trung và nam Việt Nam.
* *[[Psilopogon armillaris]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima armillaris]]*). Phân bố: Java và Bali.
* *[[Psilopogon asiaticus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima asiatica]]*) - cu rốc đầu đỏ. Phân bố: Từ đông bắc Pakistan qua Myanmar, nam Vân Nam tới trung Việt Nam.
* *[[Psilopogon auricularis]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima auricularis]]*). Tách ra từ *P. franklinii*. Phân bố: Đông nam Lào và nam Việt Nam.
* *[[Psilopogon australis]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima australis]]*). Phân bố: Java và Bali.
* *[[Psilopogon chersonesus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima chersonesus]]*). Tách ra từ *P. asiaticus*. Phân bố: Nam Thái Lan.
* *[[Psilopogon chrysopogon]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima chrysopogon]]*). Phân bố: Bán đảo Mã Lai, Sumatra, Borneo.
* *[[Psilopogon chrysopsis]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima chrysopsis]]*). Tách ra từ *P. chrysopogon*.
* *[[Psilopogon corvinus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima corvina]]*). Phân bố: Tây Java.
* *[[Psilopogon duvaucelii]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima duvaucelii]]*) - cu rốc đầu đen. Tách ra từ *P. australis*. Phân bố: Từ đông bắc Ấn Độ qua Đông Dương tới Borneo, Sumatra, Bangka, Nias, Batu  
* *[[Psilopogon eximius]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima eximia]]*). Phân bố: Borneo.
* *[[Psilopogon faber]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima faber]]*). Tách ra từ *P. oorti*. Phân bố: Nam Trung Quốc, Hải Nam. 
* *[[Psilopogon faiostrictus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima faiostricta]]*) - thầy chùa đầu xám, cu rốc đầu xám. Phân bố: Đông Nam Á.
* *[[Psilopogon flavifrons]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima flavifrons]]*). Phân bố: Sri Lanka.
* *[[Psilopogon franklinii]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima franklinii]]*) - cu rốc đầu vàng. Phân bố: Từ tây trung Nepal tới bắc Việt Nam và bán đảo Mã Lai. 
* *[[Psilopogon haemacephalus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima haemacephala]]*) - cu rốc cổ đỏ. Phân bố: Rộng khắp từ đông bắc Pakistan tới Philippines, Indonesia.
* *[[Psilopogon henricii]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima henricii]]*). Phân bố: Malaysia bán đảo, Sumatra, Borneo.
* *[[Psilopogon incognitus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima incognita]]*) - cu rốc tai đen. Phân bố: Đông Nam Á.
* *[[Psilopogon javensis]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima javensis]]*). Phân bố: Java.
* *[[Psilopogon lagrandieri]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima lagrandieri]]*) - thầy chùa đít đỏ. Phân bố: Lào, Việt Nam.
* *[[Psilopogon lineatus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima lineata]]*) - thầy chùa bụng nâu, cu rốc bụng nâu. Phân bố: Từ tây bắc Ấn Độ tới nam Trung Quốc, Đông Dương, bán đảo Mã Lai.
* *[[Psilopogon malabaricus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima malabarica]]*). Tách ra từ *P. rubricapillus*. Phân bố: Tây nam Ấn Độ.
* *[[Psilopogon monticola]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima monticola]]*). Phân bố: Borneo.
* *[[Psilopogon mystacophanos]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima mystacophanos]]*). Phân bố: Bán đảo Mã Lai, Sumatra, Borneo. 
* *[[Psilopogon nuchalis]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima nuchalis]]*). Tách ra từ *P. oorti*. Phân bố: Đài Loan.
* *[[Psilopogon oorti]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima oorti]]*). Phân bố: Thái Lan-Malaysia phần bán đảo, Sumatra.
* *[[Psilopogon pulcherrimus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima pulcherrima]]*). Phân bố: Bắc Borneo. 
* *[[Psilopogon rafflesii]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima rafflesii]]*). Phân bố: Bán đảo Mã Lai, Sumatra, Borneo. 
* *[[Psilopogon rubricapillus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima rubricapillus]]*). Phân bố: Sri Lanka.
* *[[Psilopogon virens]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima virens]]*) - thầy chùa lớn, cu rốc lớn. Phân bố: Từ đông bắc Pakistan, tây bắc Ấn Độ tới đông nam Trung Quốc và Myanmar, bắc Thái Lan, bắc Lào và bắc Việt Nam.
* *[[Psilopogon viridis]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima viridis]]*). Phân bố: Tây Ấn Độ.
* *[[Psilopogon zeylanicus]]* (đồng nghĩa: *[[Megalaima zeylanica]]*). Phân bố: Ấn Độ, Sri Lanka.

## Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài chi *Psilopogon* nghĩa rộng dưới đây vẽ theo Den Tex Robert-Jan & Leonard Jennifer (2013):

## Chú thích

 
## Tham khảo
* 
* 
*