open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eryosuchus

***Eryosuchus*** là một chi động vật lưỡng cư tuyệt chủng từ Trias giữa ở miền bắc Nga. Nó là một động vật ăn thịt rất lớn: mẫu vật lớn nhất được biết có thể lên tới chiều dài 3,5&nbsp;m (11,5&nbsp;ft), với một hộp sọ dài hơn 1 m.

## Hình ảnh

Tập tin:Dinosaurium, Eryosuchus tverdochlebovi 1.jpg
Tập tin:Dinosaurium, Eryosuchus tverdochlebovi 2.jpg


## Nguồn

* *The Age of Dinosaurs in Russia and Mongolia* by Michael J. Benton, Mikhail A. Shishkin, David M. Unwin, and Evgenii N. Kurochkin. p.&nbsp;35-59.
* *Dinosaur Encyclopedia* by Jayne Parsons 
* *Chinese Fossil Vertebrates* by Spencer G. Lucas

## Liên kết ngoài
Kamacops

**Kamacops** là một chi động vật lưỡng cư dissorophidae tuyệt chủng.

## Hình ảnh

Tập tin:Kamacops acervalis skeleton.JPG


## Tham khảo
Breaking

**Breakdance**, **breaking**, **b-boying** hoặc **b-girling** là điệu nhảy đường phố thuộc dòng nhảy hiphop của những bạn trẻ Mỹ gốc Phi và gốc Latinh khu South Bronx thuộc thành phố New York trong những năm đầu thập kỷ 70. Điệu nhảy này thường được nhảy theo nhạc funk hoặc hiphop đã được mix lại để kéo dài những đoạn break. Tuy còn nhiều tranh cãi nhưng đây được coi là dòng nhảy phổ biến nhất trong những dòng nhảy hiphop.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*History of B-boying
*B-boy community and news outlet
*B-boying media source
Konzhukovia

***Konzhukovia*** là một loài động vật lưỡng cư Temnospondyli tuyệt chủng trong họ Archegosauridae. Loài điển hình là *Konzhukovia vetusta*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Đảo Batan

**Batan** là hòn đảo chính của quần đảo Batanes, một tỉnh đảo ở Philippines. Đây là đảo lớn thứ hai thuộc quần đảo Batanes, các nhóm cực bắc của đảo trong cả nước. Bốn trong số sáu thành phố của Batanes hòn đảo dài khoảng 20&nbsp;km, bao gồm cả thủ phủ tỉnh Basco. Các đô thị khác là Ivana, Mahatao và Uyugan.

## Đọc thêm
*Danh sách các đảo của Philippines
*Tiếng Ivatan

## Tham khảo
Đảo Dequey

Dequey là một trong những đảo thuộc quần đảo Batanes, thuộc tỉnh Batanes, trong eo biển Luzon, Philippines. Hòn đảo này là một đảo nhỏ và khá thấp sơ với mực nước biển, nằm gần 1/2 dặm về phía tây của điểm phía tây bắc của đảo Ivuhos. Đảo Dequey không có người ở.
Một vô danh hoạt động núi lửa ngầm dưới biển phía tây của đảo Dequey.

## Tham khảo

## Đọc thêm
*Đảo núi lửa của Philippines
*Batanes
*Các đảo của Philippines
*Eo biển Luzon
*Đảo núil lửa
Tiếng Klingon

**Tiếng Klingon** (*tlhIngan Hol*, phát âm: ) là một ngôn ngữ được xây dựng được nói bởi người Klingon (hư cấu) trong vũ trụ Star Trek.

Được mô tả năm 1984 trong cuốn Từ điển Klingon của Marc Okrand, Klingon được cố tình thiết kế cho giống "tiếng ngoài hành tinh". Âm thanh cơ bản cũng như một vài từ của ngôn ngữ này lần đầu được dùng bởi diễn viên James Doohan (vai "Scotty") trong Star Trek: The Motion Picture. Bộ phim ghi dấu lần đầu thứ tiếng này được phát trên màn ảnh. Trong những lần xuất hiện trước đó, người Klingon nói tiếng Anh. Sau đó Okrand đã phát triển thứ tiếng này thành một ngôn ngữ hoàn thiện.

Có rất ít người có khả năng nói chuyện bằng tiếng Klingon. Từ vựng của nó, chủ yếu xoay quanh các khái niệm của Star Trek-Klingon như tàu vũ trụ hoặc chiến tranh, đôi khi khiến ngôn ngữ này khó để sử dụng trong đời sống hằng ngày.

## Tham khảo
Lê Thị Phi Ánh

**Lê Thị Phi Ánh** (24 tháng 06 năm 1925 – 15 tháng 12 năm 1986) hay gọi tắt là Phi Ánh, là một người vợ không chính thức của Cựu hoàng Bảo Đại.

## Thân thế
Bà Phi Ánh sinh ra trong gia đình giàu có, thuộc dòng họ danh giá. Bà là em vợ của Phan Văn Giáo sau làm Thủ hiến Trung Phần. Bà là một tuyệt sắc giai nhân nên được Bảo Đại yêu thương, tặng một biệt thự sang trọng. Bà có hai con với vua Bảo Đại, một gái Hoàng nữ Phương Minh, một trai là Hoàng tử Bảo Ân.

Sau khi vua Bảo Đại bị phế truất và sang Pháp, bà Phi Ánh bị chính quyền Ngô Đình Diệm tịch thu nhà cửa, không nơi nương tựa, bà phải lấy chồng sau, bà với ông này không có hạnh phúc, chỉ vì lo cho hai đứa con bà, sau này ông Bảo Ân cũng không ưa gì ông này và không muốn nhắc đến. Sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc năm 1975, bà Phi Ánh ở lại Việt Nam và phải đi kinh tế mới một vài năm ở Tây Nguyên. Năm 1978, người chồng sau của bà Phi Ánh vượt biên sang Mỹ thành công, gửi giấy bảo lãnh về, nhưng lúc ấy vì con bà là Bảo Ân đã có gia đình, không đủ điều kiện ra đi. Trong khi chờ đợi đi Mỹ, bà Phi Ánh mắc bệnh ung thư và chết trong cô đơn tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 1986 hưởng thọ 61 tuổi.

## Gia đình
* Cha: Lê Quang Thừa (Ông Sáu), doanh nhân.
* Con gái là Nguyễn Phúc Phương Minh (1949 - 2012), lấy chồng người Pháp và sang lập nghiệp và mất ở Hoa Kỳ.
* Con trai là Nguyễn Phúc Bảo Ân Sinh 1951, hiện đang định cư tại đang sống tại Westminster, Hoa Kỳ.

## Chú thích
Monique Marie Eugene Baudot

**Monique Marie Eugene Baudot** (30 tháng 4 năm 1946 - 27 tháng 9 năm 2021), gọi tắt **Monique Baudot**, là một người vợ chính thức của cựu hoàng đế Bảo Đại ở Pháp. Hai người có hôn thú nhưng không có con.

## Thân thế
Monique Baudot sinh ngày 30 tháng 4 năm 1946, tại Pont-à-Mousson (thuộc quận Nancy, tỉnh Meurthe-et-Moselle, Pháp). Theo báo chí Pháp, bà từng làm tùy viên báo chí làm việc tại Phòng Báo chí của Tòa Đại sứ Cộng hòa Congo (nay là Cộng hòa Dân chủ Congo) tại Paris và gặp cựu hoàng Bảo Đại lần đầu tiên vào năm 1969. Theo lời kể của bà Baudot, thì bấy giờ: *"...tôi đang làm Lãnh sự danh dự của nước Cộng hòa Zaire, Trung Phi, thì tôi nghe nói cựu hoàng An Nam đang sống độc thân trong cơn túng bấn, gần như bị bỏ rơi"*. Tuy nhiên, theo hồi ức của các chính khách từng tiếp xúc với cựu hoàng Bảo Đại trong giai đoạn này, ví dụ như tướng Trần Văn Đôn, thì lại cho biết Monique Baudot chỉ là một cô hầu phòng ở Cao ốc 29 Fresnel (Paris) và khi cô biết được có một "ông vua lưu vong" bệnh tật không người lo, cô đến giúp đỡ và trở thành người thân cận nhất của cựu hoàng.

Mặc dù có khá nhiều mâu thuẫn trong việc nhận định, nhưng các nguồn thông tin đều thừa nhận bà Monique Baudot giữ vai trò một người bạn, thư ký riêng, quản gia hay một người phục vụ của cựu hoàng Bảo Đại trong suốt mấy thập niên cuối đời. Khoảng năm 1971, Cựu hoàng và Baudot bắt đầu sống với nhau tại Paris. Tuy nhiên, hai người chỉ chính thức kết hôn ngày 18 tháng 1 năm 1982 tại quận 16, Paris, ngay trước chuyến đi sang Hoa Kỳ của Bảo Đại. Sau khi cưới, với tư cách là vợ chính thức của cựu hoàng, bà tự nhận là **Hoàng phi Vĩnh Thụy**.

Bà có mâu thuẫn với những người con của Bảo Đại. Do đó, trong thời gian cuối đời, Bảo Đại bị các con của mình cô lập. Tuy bị các con của Bảo Đại ghẻ lạnh nhưng hoàng nam Bảo Ân cũng công nhận bà cũng chăm sóc cho Bảo Đại nhiều năm trời, chịu nhiều khổ cực.

Theo truyền thông Pháp, bà Monique Marie Eugene Baudot qua đời vào ngày 27/09/2021, hưởng thọ 75 tuổi. Tang lễ của bà được tổ chức vào ngày 14/10/2021 tại nhà nguyện Sainte-Bernadette d'Auteuil ở thủ đô Paris.

## Danh hiệu
Năm 1997, Bảo Đại qua đời, bà tự xưng tước vị là **Thái Phương hoàng hậu** (泰芳皇后).

## Chú thích

## Tham khảo
* Emperor Bảo Đại and Princess Vĩnh Thụy visit Thiên-Lý Bửu-Tòa Cao Dai Temple *Dec. 2, 1982 at San Martin, California*
* Princess Vĩnh Thụy Interview *English*
* Emperor Bảo Đại and Princess Vĩnh Thụy meet supporters in France French
Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu

**Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu** (*United Nations Framework Convention on Climate Change*, **UNFCCC** hoặc **FCCC**) là một hiệp ước quốc tế về môi trường được đàm phán tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về Môi trường và Phát triển (UNCED), thường được gọi là Hội nghị Thượng đỉnh Trái Đất diễn ra tại Rio de Janeiro từ ngày 3 đến 14 tháng 6 năm 1992. Mục tiêu của hội nghị là "ổn định các nồng độ khí nhà kính trong khí quyển ở mức có thể ngăn ngừa được sự can thiệp nguy hiểm của con người đối với hệ thống khí hậu".

Bản thân công ước này không ràng buộc giới hạn phát thải khí nhà kính cho các quốc gia đơn lẻ và không bao gồm cơ chế thực thi. Do đó công ước này là không bắt buộc về mặt pháp lý. Thay vào đó công ước cung cấp một bộ khung cho việc đàm phán các hiệp ước quốc tế cụ thể (gọi là "nghị định thư") có khả năng đặt ra những giới hạn ràng buộc về khí nhà kính.

UNFCCC được mở ra để ký kết từ 9 tháng 5 năm 1992, sau khi một Ủy ban Đàm phán Liên chính phủ xây dựng văn bản của công ước khung như một báo cáo theo sau cuộc họp tại New York từ ngày 30 tháng 4 đến 9 tháng 5 năm 1992. Nó bắt đầu có hiệu lực ngày 21 tháng 3 năm 1994. Tính đến tháng 5 năm 2011 UNFCCC đã có 195 bên tham gia.

Các bên tham gia Công ước gặp mặt hằng năm từ năm 1995 tại Hội nghị các bên (COP) để đánh giá tiến trình đối phó với biến đổi khí hậu. Năm 1997, Nghị định thư Kyoto được ký kết đã tạo ra những nghĩa vụ ràng buộc pháp lý cho các quốc gia phát triển nhằm cắt giảm khí thải nhà kính của họ. Các thỏa thuận Cancun năm 2010 tuyên bố rằng sự ấm lên toàn cầu trong tương lai cần được giới hạn dưới 2,0&nbsp;°C (3,6&nbsp;°F) tương đương với mức tiền công nghiệp. COP 20 sẽ diễn ra tại Peru năm 2014.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* UNFCCC Newsroom
* United Nations Framework Convention on Climate Change
* Ratifications
* Earth Negotiations Bulletin : detailed summaries of all COPs and SBs
* Road to Doha, a project following COP18 in Qatar by Carboun
* UNFCCC on India Environment Portal 
* Conference of Parties (COP)
* Introductory note by Laurence Boisson de Chazournes, procedural history note and audiovisual material on the *United Nations Framework Convention on Climate Change* in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law
* Text of the UNFCCC
Cochleosauridae

**Cochleosauridae** là một họ Temnospondyli.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Cochleosauridae at The Paleobiology Database.
Lambeosaurus

***Lambeosaurus*** ( ; nghĩa là "thằn lằn Lambe") là một chi khủng long mỏ vịt, thuộc phân họ Lambeosaurines sinh sống khoảng 75 triệu năm trước trong thời kỳ cuối kỷ Creta (Campania) ở Bắc Mỹ. Chi khủng long bốn chân ăn thực vật này được biết đến với chiếc mào trên đỉnh sọ, trông giống như một cái rìu. Tuy chỉ có hai loài được xác thực, một số loài khác đã được đặt tên, từ Canada, Hoa Kỳ và México.

Tài liệu liên quan đến chi này được Lawrence Lambe đặt tên đầu tiên vào năm 1902. Hơn hai mươi năm sau, năm 1923, cái tên như hiện tại được William Park đặt ra để vinh danh Lambe, dựa trên các mẫu vật được bảo quản tốt hơn. Chi này có một lịch sử phân loại phức tạp.

## Mô tả
Lambeosaurus, được biết đến nhiều nhất qua Lambeosaurus lambei. Chúng có vẻ bề ngoài khá giống với *[[Corythosaurus]]* trừ cái mào trên đầu trông như một cái rìu. So với *Corythosaurus*, mào của *Lambeosaurus* hơi dịch chuyển về phía trước, các hốc mũi nằm ở phía trước của đỉnh và xếp chồng lên nhau theo chiều dọc. Nó cũng có thể được phân biệt với *Corythosaurus* bởi việc không tạo ra các quá trình tạo mũi nhằm tạo thành một phần hai bên đỉnh, đó là cách duy nhất để phân biệt các cá thể của 2 chi, vì chúng đều có mào.

*Lambeosaurus* giống như các loài khủng long mỏ vịt khác. Chúng có thể thường đi bằng bốn chân và cũng ăn trong tư thế này. Tuy nhiên, khi chạy chúng chỉ sử dụng hai chân sau. Nó có một cái đuôi dài cứng lại bởi những đường gân bị hóa đá khiến nó không thể rủ xuống. Hai bàn tay chúng có bốn ngón tay, bị thiếu ngón tay trong cùng của bàn tay Tetrapods tổng quát trong khi ngón thứ hai, thứ ba và thứ tư chụm lại với nhau và có móng guốc. Điều đó cho thấy chúng có thể dùng tay để hỗ trợ cào lấy thức ăn. Các ngón tay thứ năm là miễn phí và có thể được sử dụng để thao tác các đối tượng. Mỗi bàn chân chỉ có ba ngón chân trung tâm.

Ở *L. lambei*, mào có hình dạng giống cái vòi khi con khủng long đã trưởng thành hoàn toàn, con cái có mào ngắn hơn và tròn hơn. Phần "lưỡi rìu" nhô ra trước mắt và phần "tay cầm" là một thanh xương rắn nhô ra phía sau hộp sọ. Lưỡi rìu có hai phần: phần trên là một xương mỏng mọc ra khá muộn trong đời chúng – chỉ khi đến tuổi trưởng thành. Ở *L. magnicristatus*, "tay cầm" đã giảm đi rất nhiều, tạo thành một đỉnh cao giống như kiểu tóc Pompadour. Mào này bị hư hại trong mẫu gốc và chỉ còn lại nửa trước.

Loài *Lambeosaurus* của Canada có kích thước tương tự *Corythosaurus,* dài khoảng 9,4 m. Một số mẫu vật được biết đến là còn có vảy, một mẫu vật hiện được gán cho *L. lambei* có một làn da mỏng với các vảy đồng nhất, chúng phân bố không theo thứ tự cụ thể trên cổ, thân và đuôi. Tỷ lệ tương tự được biết đến từ cổ, chân trước và chân sau của một mẫu vật của *Lambeosaurus* *magnicristatus*.

## Tham khảo

* Lambeosaurus (tiếng Anh)
* Lambeosaurus (tiếng Hungary)

## Liên kết ngoài
* ''Lambeosaurus''  Paleobiology Database (technical)
* ''Lambeosaurus''  Natural History Museum
* Lambeosaurinae  at *Thescelosaurus*!
Prionosuchus

***Prionosuchus*** là một chi động vật lưỡng cư temnospondyli tuyệt chủng kích thước rất lớn từ Trung Permi (270 triệu năm trước), hóa thạch được tìm thấy tại nơi bây giờ là Brasil.
## Mô tả

Các hóa thạch rời rạc của con vật này đã được tìm thấy tại thành hệ Pedra do Fogo tại vùng Parnaíba phía Đông Bắc Brazil, và nó đã được mô tả bởi L.I. Price vào năm 1948. Chiều dài ước tính của nó khoảng 9&nbsp;m (30&nbsp;ft), Prionosuchus là lưỡng cư lớn nhất từng được tìm thấy.

Với một mõm dài và nhọn, nhiều hàm răng sắc nhọn, thân dài, chân ngắn, và một cái đuôi thích nghi để bơi lội, nói chung bề ngoài của nó rất giống với một con cá sấu hiện đại, đặc biệt là với Cá sấu Ấn Độ, và nó có lẽ đã có một lối sống tương tự như cá sấu với săn bắt động vật thủy sinh để ăn thịt bằng cá và động vật thủy sinh khác.
## Phân loại
Nó đã được phân loại như một Archegosauria bởi Carroll. Chi đơn loài với *P. plummeri* là loài duy nhất được mô tả. *Archegosauria* là một nhóm temnospondyli chiếm lĩnh hệ sinh thái thích hợp cho cá sấu và cá sấu Mỹ vào kỷ Permi, và trong đó chi Archegosaurus châu Âu là điển hình. Nhóm này bị tuyệt chủng vào cuối kỷ Permi và sau đó đã được lấp đầy bởi các nhóm temnospondyli mới, Phytosauria là một nhóm bò sát cũng giúp lắp đầy vùng sinh thái này trong kỷ Trias.

Cox và Hutchinson tái phân loại Prionosuchus trong năm 1991 và đồng nghĩa nó với chi Platyoposaurus từ Nga. Tuy nhiên, *Platyoposaurus* tương đối nhỏ hơn, đạt tổng chiều dài chỉ 2,5&nbsp;m (8,2&nbsp;ft), hai động vật này khác biệt ít nhất là ở mức độ loài. Hầu hết các nhà khảo cổ học xem xét *Prionosuchus* như một chi hợp lệ.
## Tham khảo
Hồ Abraham

**Hồ Abraham** là một hồ nhân tạo trên sông Bắc Saskatchewan ở miền tây của tỉnh Alberta, Canada. Nó có diện tích bề mặt là 53,7&nbsp;km 2 (20,7 sq mi) và dài khoảng 32&nbsp;km (20 dặm).
## Lịch sử
Nó được xây dựng trên khu vực thượng nguồn sông Bắc Saskatchewan, ở chân của dãy núi Rocky của Canada. Nó là khu vực giữa quốc lộ David Thompson đoạn từ Saskatchewan River Crossing và Nordegg.

Hồ Abraham đã được tạo ra vào năm 1972, với việc xây dựng Đập thủy điện Bighorn. Chính phủ của Alberta đã tổ chức một cuộc thi đặt tên cho hồ vào tháng 2 năm 1972, trong giai đoạn cuối cùng của việc xây dựng đập Bighorn. Sinh viên trong tỉnh được yêu cầu gửi tên có tính đến "ý nghĩa lịch sử, nhân vật nổi tiếng, địa lý, địa hình, và giá trị của hồ."  Nó được đặt tên theo Silas Abraham, một cư dân của thung lũng sông Saskatchewan trong thế kỷ XIX.

Mặc dù con người tạo ra hồ, nhưng nước trong hồ có màu xanh khác thường được tạo ra bởi bột băng trong dãy núi Rocky.

## Xem thêm
* Danh sách các hồ tại tỉnh Alberta
## Tham khảo
Dãy núi Rocky của Canada

**Dãy núi Rocky của Canada** là phân đoạn của dãy núi Rocky tại Bắc Mỹ. Nó là một phần phía đông của Cordillera Canada, kéo dài từ Đồng bằng Trung tâm của Alberta đến rãnh núi Rocky của British Columbia. Phía nam biên giới với Idaho và Montana của Hoa Kỳ còn phía bắc là ở sông Liard ở miền bắc British Columbia.

Rocky của Canada có nhiều đỉnh núi cao như Núi Robson cao 3.954 m (12,972&nbsp;ft) và núi Columbia cao 3.747&nbsp;m (12.293&nbsp;ft). Dãy núi này được tạo thành từ đá phiến sét và đá vôi. Nhiều phạm vi của dãy núi được bảo vệ bởi các vườn quốc gia, công viên tỉnh và là một di sản thế giới.
## Địa lý

## Tham khảo

*Roger W. Patillo: *The Canadian Rockies: Pioneers, Legends and True Tales*. Trafford Publishing 2005, 9781412056274 (restricted online version (Google Books))
*Brenda Koller: *The Canadian Rockies Adventure Guide*. Hunter Publishing Inc. 2006, ISBN 978-1-58843-573-6 (restricted online version (Google Books))
*Canadian Rockies. (2009). In Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2009, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/91984/Canadian-Rockies
Đại học

**Đại học** có thể chỉ đến:
*Giáo dục bậc cao, còn được gọi là giáo dục đại học
*Đại học và cao đẳng, bậc học sau trung học phổ thông
*Đại học, một loại cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam
*Trường đại học, một loại cơ sở giáo dục đại học
*Viện đại học, một loại cơ sở giáo dục đại học
*Đại Học, một trong Tứ Thư của Nho giáo.
*Đại học sĩ, một chức quan cao cấp thời quân chủ
*''Đại Học'', tên một tạp chí của Viện Đại học Huế (1957-1975).
Sân vận động Saoud bin Abdulrahman

**Sân vận động Saoud bin Abdulrahman Al-Thani** (), còn được gọi là **Sân vận động [[Al-Wakrah SC]]**, là một sân vận động đa năng ở Al Wakrah, Qatar. Sân hiện đang được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Đây là sân nhà của Al-Wakrah SC. Sân vận động có sức chứa 12.000 người.

Một sân vận động mới có tên gọi là Sân vận động Al Janoub được xây dựng tại khu vực lân cận để kịp thời phục vụ cho Giải vô địch bóng đá thế giới 2022 và được sử dụng làm sân nhà của Al-Wakrah SC.

Tại Giải vô địch bóng đá thế giới 2022, sân vận động này đã được sử dụng làm địa điểm đóng quân của đội tuyển bóng đá quốc gia Anh.

## Xem thêm
* Danh sách sân vận động
* Danh sách sân vận động bóng đá tại Qatar

## Tham khảo
Ngày Toilet Thế giới

**Ngày Toilet thế giới** (tiếng Anh: *World Toilet Day,* viết tắt tiếng Anh là **WTD**) là ngày lễ quốc tế của Liên Hợp Quốc vào ngày 19 tháng 11 hàng năm để truyền cảm hứng cho hành động giải quyết cuộc khủng hoảng vệ sinh toàn cầu. Trên toàn thế giới, 4,2 tỷ người sống mà không có "vệ sinh được quản lý an toàn" và khoảng 670 triệu người đại tiện ngoài trời. Mục tiêu phát triển bền vững 6 nhằm mục đích "Đảm bảo sự sẵn có và quản lý bền vững nước và vệ sinh cho tất cả". Đặc biệt, mục tiêu 6.2 là "Chấm dứt tình trạng đại tiện lộ liễu và tiếp cận với vệ sinh và giữ vệ sinh)". Khi Báo cáo các Mục tiêu phát triển bền vững 2020 được công bố, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cho biết, "Ngày nay, Mục tiêu phát triển bền vững 6 đang đi chệch hướng" và nó " đang cản trở tiến độ trong Chương trình nghị sự 2030, việc thực hiện nhân quyền và đạt được hòa bình và an ninh trên toàn thế giới". Liên Hợp Quốc vừa tuyên bố ngày 19-11 hằng năm là Ngày Toilet Thế giới, bắt đầu từ năm 2013. Đây là ngày giúp mọi người trên thế giới nhớ đến tầm quan trọng của một hệ thống nhà vệ sinh tốt hơn cho tất cả mọi người.

Ngày Toilet Thế giới tồn tại để thông báo, thu hút và truyền cảm hứng cho mọi người hành động để đạt được mục tiêu này. Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc tuyên bố Ngày Toilet Thế giới là ngày chính thức của LHQ vào năm 2013, sau khi Singapore đưa ra nghị quyết (nghị quyết đầu tiên trước Đại hội đồng LHQ gồm 193 quốc gia thành viên). Trước đó, Ngày Toilet Thế giới đã được Tổ chức Toilet Thế giới (một tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại Singapore) thành lập không chính thức vào năm 2001.

UN-Water là đơn vị tổ chức chính thức Ngày Toilet Thế giới. UN-Water duy trì trang web chính thức của Ngày Toilet Thế giới và chọn một chủ đề đặc biệt cho mỗi năm. Năm 2019, chủ đề là 'Không bỏ lại ai phía sau', là chủ đề trọng tâm của các Mục tiêu phát triển bền vững. Các chủ đề trong những năm trước bao gồm các giải pháp dựa trên tự nhiên, nước thải, nhà vệ sinh và việc làm, nhà vệ sinh và dinh dưỡng. Ngày Toilet Thế giới được đánh dấu bằng các chiến dịch truyền thông và các hoạt động khác. Các sự kiện được lên kế hoạch bởi các tổ chức Liên hợp quốc, các tổ chức quốc tế, các tổ chức xã hội dân sự địa phương và các tình nguyện viên nhằm nâng cao nhận thức và truyền cảm hứng cho hành động.

Nhà vệ sinh rất quan trọng vì việc tiếp cận một nhà vệ sinh hoạt động an toàn có tác động tích cực đến sức khỏe cộng đồng, nhân phẩm và an toàn cá nhân, đặc biệt là đối với phụ nữ. Hệ thống vệ sinh không xử lý an toàn chất thải sẽ cho phép lây lan dịch bệnh. Có thể gây ra các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng qua đất và các bệnh lây truyền qua đường nước như dịch tả, tiêu chảy, thương hàn, kiết lỵ và bệnh sán máng.

## Tham khảo
Xương tần An thị

**Xương tần họ An** (chữ Hán: 昌嬪安氏, Hangul: 창빈안씨; 1499 - 8 tháng 10, 1549), là một hậu cung của Triều Tiên Trung Tông, và là nội tổ mẫu của Triều Tiên Tuyên Tổ.

## Cuộc đời
An thị người ở An Sơn, là con gái của Thất phẩm Địch Thuận phó úy An Thản Đại (安坦大), mẹ là Hoàng thị (黃氏). Bà nhập cung năm 9 tuổi, với tư cách là cung nữ hầu hạ cho Trinh Hiển vương hậu, mẹ ruột của Trung Tông đại vương.

Trung Tông năm thứ 13 (1518), bà được Trung Tông sủng ái. Hai năm sau (1520), bà được Trung Tông chính thức phong vị Chính ngũ phẩm *Thừa Ân thượng cung* (承恩尙宮).

Năm 1521, bà sinh hạ đứa con đầu lòng Lý Cự (李岠), được phong làm *Vĩnh Dương quân* (永陽君). Năm 1526, bà sinh hạ Tĩnh Thận ông chúa (靜愼翁主). Năm 1529, bà được thăng vị Tòng tứ phẩm *Thục viên* (淑媛).

Năm 1530, bà hạ sinh hạ con trai thứ là Lý Thiệu, được phong làm *Đức Hưng quân* (德興君李岹). Năm 1540, bà được tấn phong làm Tòng tam phẩm *Thục dung* (淑容).

Năm 1544, Triều Tiên Trung Tông thăng hà. An Thục dung quyết định đến lăng của Trung Tông thủ lăng 3 năm. Sau khi quay về, theo lệ thì hậu cung của Tiên vương phải ra ngoài cung sống, nhưng Văn Định vương hậu đã để cho bà ở lại cung.

Năm 1547, Thục dung An thị quay trở về tư gia, đột nhiên lâm bệnh nặng. Đến năm 549, ngày 8 tháng 10, An thục dung qua đời, hưởng thọ khoảng 50 tuổi. Năm 1577, Tuyên Tổ năm thứ 10, nhà vua truy tôn tổ mẫu Thục dung An thị là Chính nhất phẩm **Xương tần** (昌嬪).

## Hậu duệ
Xương tần An thị sinh hạ cho Triều Tiên Trung Tông 3 vương tử và 1 vương nữ:

# Thứ tứ tử Vĩnh Dương quân Lý Cự (永陽君李岠; 1521 - 1562), kết hôn với Quận phu nhân Thuận Hưng An thị, sinh ra Hưng Ninh quân Lý Tú Thuyên (興寧君 李秀筌). Thụy **Thành Điệu** (成悼).
# Vương tử, ấu danh *Di Thọ* (頤壽).
# Thứ lục nữ Tĩnh Thận ông chúa (靜愼翁主; 1526 - 1552), tên gọi *Thiện Hoàn* (善環), hạ giá lấy Hàn Xuyên úy Hàn Cảnh Hựu (韓景祐).
# Thứ ngũ tử Đức Hưng đại viện quân Lý Thiệu (德興大院君李岹; 1530 - 1559), tự *Cảnh Nhưỡng* (景仰), kết hôn với Hà Đông phủ đại phu nhân Trịnh thị, sinh ra Triều Tiên Tuyên Tổ.

## Chú thích

* Triều Tiên Vương triều thực lục
* Xương tần An thị truyện
Danh sách chế độ quân chủ trên quần đảo Anh

Liên kết trang nay là danh sách các vị vua đã trị vì các vương quốc khác nhau và các quốc gia khác đã tồn tại trong quần đảo Anh trong suốt lịch sử đã được ghi lại.

*Nước Anh cổ đại
**Người Anh cổ đại (huyền thoại)
**Người Anh cổ đại (lịch sử)
*Anh
**Bernicia
**Bretwaldas (overlords)
**Deira
**Đông Anglia
**Essex
**Hwicce
**Đảo Wight
**Kent 
**Lindsey
**Magonsaete
**Mercia
**Northumbria
**Sussex
**Wessex
**York
*Quần đảo Eo biển
*Great Britain and the United Kingdom
*Ireland
**High Kings (including legendary)
**Ailech
**Airgíalla
**Breifne
**Connacht
**Dublin
**Leinster
**Mide
**Moylurg
**Munster
**Osraige
**Tara
**Tir Eogain
**Uisnech
**Ulster
*Mann
**Mann & the Isles
**Mann (lords)
*Scotland
**Dál Riata
**Galloway
**Orkney
**Picts
**Rhinns
**Strathclyde
*Wales
**Dumnonia
**Elmet
**Gwynedd
**Powys
**Rheged

## Xem thêm
*List of Anglo-Saxon monarchs and kingdoms

## Tham khảo
Scincosaurus

***Scincosaurus*** là một chi động vật lưỡng cư lepospondyli tuyệt chủng thuộc về họ Scincosauridae.

## Tham khảo

*
Sauropleura

***Sauropleura*** là một chi động vật lưỡng cư tuyệt chủng thuộc về họ Urocordylidae

## Tham khảo

*
Thành cổ Núi Thành

**Thành cổ Núi Thành** là một tòa thành cổ tại tỉnh Hà Tĩnh

## Di tích
Tòa thành cổ tọa lạc tại thôn Liên Thành, xã Cẩm Thạch, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Dấu tích còn lại của thành là ngọn núi có đá lẫn có chiều cao so với mặt ruộng xung quanh từ 2 đến 10m, được người dân địa phương gọi là "núi thành".

Về việc xây thành, có nhiều giả thiết khác nhau như thành được xây dựng vào thời nhà Hồ hay thời Trịnh-Nguyễn phân tranh.

## Tham khảo

* Thành cổ núi Thành
Benediktbeuern

**Benediktbeuern** là một xã tại huyện Bad Tölz-Wolfratshausen ở Bayern, Đức. 
Benediktbeuern có một tu viện nổi tiếng, trước đây thuộc dòng Benedictine, được gọi là chủng viện Benediktbeuern, được thành lập vào năm 739. Tên này nổi tiếng vì bản thảo bài *[[Carmina Burana]]* được tìm ra ở đó vào năm 1803 và sau đó được viết thành nhạc bởi Carl Orff. Từ năm 1930 dòng Salesians of Don Bosco sống ở trong tu viện này.

Johann Wolfgang von Goethe đã viếng thăm Benediktbeuern trong chuyến đi thứ ba tới Ý vào năm 1786.

Benediktbeuern là một trong những làng đã giữ được cấu trúc của một làng cổ truyền gần dãy núi Alps. Từ làng này du khách có thể viếng thăm nhiều nơi trong ngày, bởi vậy nên nó cũng là một khu du lịch. Nhiều người ở dây đi làm ở Penzberg, Wolfratshausen/Geretsried vàMunich.

## Giao thông
Những tuyến đường giao thông quan trọng là đường cao tốc từ München tới Garmisch-Partenkirchen và đường quốc lộ 472 từ Đông sang Tây. Những tuyến đường giao thông công cộng bắt đầu từ trạm xe lửa Benediktbeuern, nơi xe lửa chạy từ Kochel tới Munich qua Tutzing, và xe buýt chạy tới Bad Tölz.

## Liên kết ngoài
* www.benediktbeuern.de Village Website
* www.kloster-benediktbeuern.de Monastery Website

## Chú thích
Camtasia

**Camtasia** (**Camtasia Studio** và **Camtasia for Mac**) là ứng dụng quay phim, ghi lại các video trên màn hình đồng thời giúp người dùng tạo và chỉnh sửa các Video chất lượng cao để lưu trữ trên CD-ROM và các thiết bị cầm tay, hoặc chia sẻ dễ dàng trên các mạng xã hội do TechSmith phát hành. Ứng dụng hỗ trợ cho một loạt các chuẩn video khác nhau phù hợp cho từng mục đích sử dụng.

Camtasia bao gồm 2 phần chính:

* Camtasia Recorder: Dùng để quay phim màn hình, camera và ghi âm.
* Camtasia Editor: Dùng để chỉnh sưa đoạn video đã quay. bao gồm các hiệu ứng với các công cụ chỉnh sửa chuyên nghiệp

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Camtasia
Ormoc

**Ormoc** là một thành phố ở tỉnh Leyte, Philippines. Theo điều tra nhân khẩu năm 2010, thành phố có 191.200 cư dân. Ormoc là trung tâm kinh tế, văn hóa, thương mại và giao thông của tây bộ Leyte. Ormoc là một thành phố hợp thành độc lập, không chịu sự chỉnh đốn từ chính quyền tỉnh Leyte. Tuy nhiên, thành phố là một phần của Khu vực bầu cử Quốc hội số IV của Leyte cùng với Albuera, Kanaga, Merida, và Isabel. Tên gọi của thành phố bắt nguồn từ *ogmok*, một thuật ngữ tiếng Visaya cổ có nghĩa là "vùng đất thấp".

## Barangay
Ormoc được phân thành 110 barangay.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Trang chính thức của chính quyền thành phố Ormoc
*Trang thông tin du lịch chính thức của Ormoc
Desolation Row

**Desolation row** (tạm dịch "Miền đơn độc") là một ca khúc được viết và hát bởi Bob Dylan năm 1965. Nó được ghi âm vào ngày 4 tháng 8 năm 1965 và được đưa vào làm ca khúc cuối trong album thứ sáu của Dylan, Highway 61 Revisited. Nó được biết đến với độ dài (11:21) và phần lời kỳ lạ mà Dylan thiêu dệt bằng các nhân vật từ lịch sử, viễn tưởng, Kinh thánh và sáng tạo riêng của mình.

## Ghi âm

"Miền đơn độc" là ca khúc đầu tiên được ghi âm trong suốt buổi tối muộn vào ngày 29 tháng 7 năm 1965 với Hervey Brooks chơi bass và Al Kooperon chơi guitar điện. Bản này cuối cùng xuất hiện trong The Bootlef Series Vol. 7: No Direction Home: The Soundtrack. Vào ngày 2 tháng 8, Dylan đã ghi âm hơn năm bản thu "Miền đơn độc".

Bản thu trong album Highway 61 Revisited được ghi âm vào ngay 4 tháng 8 năm 1965 ở Studio Columbia ở New York. Tay bass trụ cột ở Nashville Charlie McCoy tình cờ đang ở New York được nhà sản xuất Bob Johnston mời cùng chơi ứng biến phần guitar acoustic và Russ Savakus chơi bass. Polizzotti tin rằng phần nhiều thành công của ca khúc là sự đóng góp của McCoy: Khi mà phần lời mang tính bao quát của Dylan và giai điệu đầy thôi miên phác họa những bức tranh sơn dầu bao la thì McCoy đánh bóng chúng".
## Biểu diễn

Dylan biểu diễn "Miền đơn độc" lần đầu tại Forest Hills Music Festival tại Queen, New York vào ngày 28 tháng 8 năm 1965, sau vụ chuyển sang chơi nhạc cụ điện gây tranh cãi tại Newport Folk Festival. Nó là một phần màn biểu diễn acoustic của Dylan trước khi chơi cùng ban nhạc sử dụng nhạc cụ điện của ông. Hình ảnh thay thế và đoàn người cưỡi ngựa của các nhân vật lịch sử theo phong cách Kafka được đưa ra với tiếng cười.

Bản thu live được đưa vào MTV Unplugged và Live 1966 của Dylan. Ca khúc vẫn được biểu diễn trong buổi diễn live vào ngày 19 tháng 11 năm 2012.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*"Desolation Row", complete song lyrics 
*''Rolling Stone'' article on "Desolation Row" as the 185th Greatest Song of All Time
IRAP RMS Suite

**Roxar RMS** (tên đầy đủ The Roxar RMS Suite) là một bộ phần mềm dành cho việc lập mô hình địa chất và bể chứa dầu. Nó được thiết kế chủ yếu để sử dụng trong ngành công nghiệp dầu khí, giúp các kỹ sư thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau để xây dựng một mô hình bể chứa hiệu quả và đáng tin cậy. Các tiến trình công việc của phần mềm này bao gồm các đoạn mã lập trình nội bộ, chúng có thể giả lập một số mô hình nhất định, thay đổi một tham số trong khi vẫn giữ nguyên phần còn lại của mô hình.

Roxar RMS được tạo ra bởi công ty Geomatic AS, phát triển bởi công ty Roxar AS (người mua lại Geomatic AS), chạy trên nền Linux hoặc Microsoft Windows.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*- RMS Software Releases
*- Roxar Reservoir Management Software
Abdulla Yameen

**Abdulla Yameen Abdul Gayoom ** () là một chính khách Maldives thuộc Đảng Tiến bộ Maldives, đồng thời là Tổng thống thứ sáu của Maldives. Ông được bầu làm Tổng thống Maldives trong cuộc bầu cử và tái đắc cử trong cuộc bầu cử tháng 11 năm 2013, giành được hơn 51,3% số phiếu, ông Nasheed chỉ nhận được 48,6%. Ông sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 17 tháng 11 năm 2018 sau thất bại của mình trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2018, trong đó ông đã tìm cách giành được nhiệm kỳ 5 năm thứ hai.

Ông Yameen là anh em cùng cha khác mẹ với cựu Tổng thống Maumoon Abdul Gayoom, là một thành viên cấp cao trong đảng Tiến bộ Maldives của ông Gayoom.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Abdulla Yameen sworn in as new Maldivian president  at The Times of India
*Yameen sworn in as president of the Maldives at BBC
*18 tháng 11 năm 2013/an-maldives-inaugurate/5097988 Maldivian president Abdulla Yameen inaugurated after Mohamed Nasheed's shock defeat at ABC News (Australia)
MAVEN

**Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN** (**MAVEN**) 
MAVEN là một tàu thăm dò không người lái thám hiểm Sao Hỏa của NASA. Tàu không gian này đã được phóng bằng lửa Atlas V 401 vào ngày 18/11/2013 từ trạm phóng của không quân Hoa Kỳ tại mũi Canaveral, bang Florida, Hoa Kỳ. Nhiệm vụ của nó nhằm nghiên cứu bầu khí quyển và nước trên Sao Hỏa. MAVEN đã đi vào quỹ đạo elip quanh Sao Hỏa:24 p.m. PDT (10:24 p.m. EDT) ngày 21 tháng 9 năm 2014 (tức 8:24 a.m. ngày 22/9/2014 tính theo giờ Việt Nam.

Trong thời gian hoạt động trên quỹ đạo quanh Sao Hỏa, MAVEN chủ yếu bay cao 6000&nbsp;km so với bề mặt Sao Hỏa nhưng sẽ có 5 lần lao xuống ở khoảng cách 125&nbsp;km để tiến hành thăm dò bầu khí quyển Sao Hỏa ở các độ cao khác nhau.

MAVEN được trang bị ba thiết bị: 
*Thiết bị đo gió Mặt Trời và tầng điện ly do Phòng thí nghiệm khoa học không gian, Đại học California tại Berkeley thiết kế. 
*Một bộ cảm biến từ xa, do Phòng thí nghiệm vật lý không gian và khí quyển, Đại học Colorado thiết kế, nhằm xác định các đặc tính chung của thượng tầng khí quyển và tầng điện ly.
*Quang phổ kế khối lượng ion và khí gas tự nhiên, do NASA phát triển.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* MAVEN - NASA 
* MAVEN - JPL 
* MAVEN - University of Colorado Boulder
* Integration of MAVEN Propellant Tank - NASA 
* SpaceflightNow MAVEN mission status center
Lepidosiren paradoxa

**Cá phổi Nam Mỹ** (tên khoa học: ***Lepidosiren paradoxa***) là loài cá phổi duy nhất được tìm thấy trong các đầm lầy và vùng nước chảy chậm của Amazon, Paraguay, và hạ lưu sông Paraná ở Nam Mỹ. Đáng chú ý như là một loài cá thở không khí bắt buộc, nó là thành viên duy nhất của chi ***Lepidosiren*** cũng như của họ **Lepidosirenidae**. Tương đối ít thông tin về loài cá này. Các tên gọi thông thường khác trong tiếng Anh là *American mud-fish* (cá bùn Mỹ) và *scaly salamanderfish* (cá kỳ giông vảy). Trong tiếng Bồ Đào Nha, nó còn được gọi là piramboia, pirarucu-bóia, traíra-bóia, và caramuru.

*Lepidosiren paradoxa* chưa trưởng thành ăn côn trùng và ấu trùng ốc, trong khi cá trưởng thành ăn tạp, bổ sung thêm tảo và tôm tép vào khẩu phần ăn của chúng, nghiền nát chúng bằng những tấm răng được khoáng hóa mạnh. Môi trường sống bình thường của cá biến mất trong mùa khô, vì vậy nó chui sâu vào bùn và tạo ra một khoang có chiều sâu khoảng 30–50&nbsp;cm, để lại một vài lỗ trên bề mặt để lấy không khí. Trong thời gian ngủ hè này, chúng tạo ra một lớp chất nhầy giữ độ ẫm, và làm chậm sự trao đổi chất của chúng xuống rất nhiều.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Vasily Aleksandrovich Arkhipov

**Vasili Aleksandrovich Arkhipov** (; sinh ngày 30 tháng 1 năm 1926 - mất ngày 19 tháng 8 năm 1998) là một sĩ quan hải quân Liên Xô. Arkhipov là một trong ba sĩ quan chỉ huy cấp cao của tàu ngầm hạt nhân tấn công B-59 của Liên Xô.

Cuộc Khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962 thường được cho là điểm lịch sử mà tại đó các nguy cơ chiến tranh thế giới thứ ba đã đạt mức gần nhất, và Robert McNamara tuyên bố rằng nếu không nhờ Vasili Arkhipov, người đã ngăn chặn một đợt phóng ngư lôi hạt nhân từ tàu ngầm B-59 của Liên Xô tại thời điểm nóng bỏng nhất của cuộc khủng hoảng, chiến tranh thế giới III sẽ nổ ra, ông này đã phát biểu tại hội nghị khủng hoảng tên lửa Cuba Havana, "Một người được gọi tên là Vasili Arkhipov đã cứu thế giới."
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Arkhipov Archive  
*PBS special on the crisis
Coober Pedy

**Coober Pedy** là một thị trấn ở phía bắc Nam Úc. Thị trấn này được mệnh danh là thủ đô opal của thế giới do sản lượng lớn opal được khai thác ở đây. Dân số năm 2011 là 1695 người. Coober Pedy nổi tiếng với các công trình ngầm, hầu hết đều sống dưới lòng đất, nơi họ xây dựng những nhà thờ, nhà hàng, khách sạn. Cư dân sống dưới lòng đất để tránh khí hậu sa mạc khắc nghiệt với ánh nắng mặt trời chói chang.
Tên của vùng đất Coober Pedy xuất phát từ thuật ngữ của thổ dân địa phương "kupa piti", có nghĩa là "hang của người da trắng dưới lòng đất.
## Tham khảo
Hợp chất vô cơ

**Hợp chất vô cơ** là những hợp chất hóa học không có mặt nguyên tử carbon, ngoại trừ khí CO, khí CO<sub>2</sub>, axit H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> và các muối carbonat, hydrocarbonat và các carbide kim loại. Chúng thường được xem là kết quả của sự tổng hợp từ các quá trình địa chất, trong khi hợp chất hữu cơ thường liên quan đến các quá trình sinh học. Các nhà hóa học hữu cơ truyền thống thường xem bất kỳ phân tử nào có chứa carbon là một hợp chất hữu cơ, và như vậy, hóa học vô cơ được mặc định là nghiên cứu về các phân tử không có carbon.

Một bể chứa vật chất hữu cơ luôn liên kết với các mô sống qua quá trình trao đổi chất.

Sự khác biệt giữa hợp chất vô cơ và hữu cơ không phải lúc nào cũng rõ ràng. Ví dụ, một số nhà khoa học xem một môi trường mở (chẳng hạn như sinh quyển) là phần mở rộng của cuộc sống, và từ quan điểm này có thể coi CO<sub>2</sub> trong khí quyển là một hợp chất hữu cơ.

Liên hiệp Hóa học Thuần túy và Ứng dụng Quốc tế (IUPAC), một tổ chức có những thuật ngữ hóa học được công nhận rộng rãi, không công bố định nghĩa về vô cơ hay hữu cơ. Những quan điểm khác nhau vẫn được chấp nhận tùy theo góc nhìn mà người ta đánh giá và quan sát sự vật.

## Trong hóa học hiện đại
Các hợp chất vô cơ có thể được xác định một cách chính thức thông qua việc tham chiếu đến hợp chất hữu cơ tương ứng. Hợp chất hữu cơ tức là có chứa liên kết carbon trong đó có ít nhất một nguyên tử carbon liên kết hóa trị với một nguyên tử loại khác (thường là Hydro, Oxy, hoặc Nitơ). Các hợp chất không chứa carbon, theo truyền thống, được coi là vô cơ. Khi xem xét hóa học vô cơ trong cuộc sống, có thể thấy rằng nhiều hình thái sống trong tự nhiên bản chất là không phải là một hợp chất, mà chỉ là các ion (ví dụ như protein, DNA và RNA). Các ion natri, chloride, và phosphat là rất cần thiết cho cuộc sống, cũng như một số phân tử vô cơ như axit carbonic, Nitơ, carbon dioxide, nước và Oxy. Ngoài các ion và  (organometallic).

## Hợp chất vô cơ chứa carbon
Nhiều hợp chất có chứa carbon vẫn được xem là vô cơ, chủ yếu là các thành phần có cả trong tự nhiên lẫn hóa học, ví dụ như carbon monoxide, carbon dioxide, carbonat, xyanua, xyanat, carbide và thyoxyanat. Tuy nhiên, những người làm việc liên quan đến chúng không quan tâm đến sự chính xác nghiêm ngặt của các định nghĩa.

## Trong khoáng vật học
Các khoáng vật oxide và sulfide được xem là hoàn toàn vô cơ, mặc dù chúng có thể có nguồn gốc sinh học. Trong thực tế hầu hết thành phần của Trái Đất là vô cơ. Mặc dù các thành phần của lớp vỏ Trái Đất đã được làm sáng tỏ, các quá trình khoáng hóa và thành phần sâu của manti vẫn còn đang được nghiên cứu. 

## Chú thích
Thư viện Công cộng Seattle

**Thư viện Công cộng Seattle** (tiếng Anh:Seattle Public Library) là một hệ thống thư viện ở Seattle, tiểu bang Washington, Hoa Kỳ..
Thư viện được chính thức thành lập năm 1890, mặc dù người ta đã dự định thành lập thư viện này vào năm 1868. Hệ thống có 26 chi nhánh, phần lớn chi nhánh được đặt tên theo quận và phường nơi chúng tọa lạc. Tại thời điểm năm 2011, hệ thống thư viện này có 930.000 đầu sách.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* 
* Shelf Talk: The Seattle Public Library blog 
* Guide to the Seattle Public Library Annual Reports 1894-(ongoing)
Lasiognathus amphirhamphus

***Lasiognathus amphirhamphus*** là một loài cá được tìm thấy ở đồng bằng Madeira Abyssal ở trung tâm phía đông Đại Tây Dương, nơi nó xuất hiện ở độ sâu từ 1.200 đến 1.305 mét (3.900 đến 4.281&nbsp;ft). Con cái của loài này phát triển đến độ dài 15,7&nbsp;cm (6,2 in). Loài này có đặc điểm là chỉ có hai (như trái ngược với ba) móc xương trên tua mồi, nó có sắc tố nhẹ. 
## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Cryptobranchoidea

**Cryptobranchoidea** là một phân bộ của bộ có đuôi được tìm thấy ở Hoa Kỳ, Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản. Chúng được biết đến như **kỳ nhông nguyên thủy**, trái ngược với Salamandroidea, hay **kỳ nhông cấp cao**.
## Phân loại
Phân bộ này hiện nay chỉ chứa hai họ. Các họ khác đã bị tuyệt chủng trong quá khứ và chỉ được biết đến như hóa thạch.
*Cryptobranchidae
*Hynobiidae
## Tham khảo
Dơi khoang

**Dơi khoang** (tên khoa học ***Niumbaha superba***) là một loài dơi quý hiếm trong họ Vespertilionidae. Chúng được phát hiện đầu tiên tại Cộng hòa Dân chủ Congo và được Hayman mô tả năm 1939. Tại thời điểm đó, loài này đã được đặt trong chi Glauconycteris dưới tên Glauconycteris superba. Nó được theo dõi năm 2013 tại Nam Sudan, chỉ có năm cá thể được ghi lại, dơi khoang được xác định là một chi mới hoàn toàn, Niumbaha, tên sau zande có nghĩa là "hiếm".

Loài này được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ghana và Nam Sudan. Môi trường sống tự nhiên của nó là nhiệt đới khô hoặc rừng cận nhiệt đới và rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

## Hình ảnh

Tập tin:Contrasting facial aspects for Glauconycteris cf. poensis and Niumbaha superba - ZooKeys-285-089-g003.jpeg
Tập tin:Glauconycteris and Niumbaha cranium - ZooKeys-285-089-g005.jpeg
Tập tin:Niumbaha superba - ZooKeys-285-089-g002-bottom.jpeg
Tập tin:Niumbaha superba - ZooKeys-285-089-g002-middle.jpeg

## Chú thích

## Tham khảo

* 
*
* 
* New Striped Bat Species Looks Like a Tiny Flying Bulldog, Wired
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 – Khu vực châu Âu (Vòng 2)

Bài viết sau đây là tóm tắt của các trận đấu ở vòng play-off, **[[vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014 khu vực châu Âu]]**. 4 đội thắng cuộc — Croatia, Pháp, Greece và Bồ Đào Nha — thi đấu loại trực tiếp sân nhà - sân khách để giành quyền góp mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh diễn ra tại Brasil. Các lượt đấu diễn ra vào hai ngày 15 và 19 tháng 11 năm 2013.

Lễ bốc thăm phân cặp diễn ra tại Zürich vào ngày 21 tháng 10, cùng thời điểm với bảng xếp hạng FIFA được công bố vào tháng 10 năm 2013.

## Đội vượt qua vòng loại
Vòng play-off diễn ra giữa 8 đội nhì thành tích tốt nhất chia 4 cặp thi đấu loại trực tiếp sân nhà - sân khách để giành 4 suất còn lại. Thành tích tốt nhất không tính trên kết quả thi đấu với đội thứ 6, do có một bảng đấu 5 đội.

### Thứ tự các đội nhì bảng
Do một số bảng có 6 đội, một số bảng 5 đội nên trận đấu với đội thứ sáu ở các nhóm không được tính khi so sánh giữa các đội nhì bảng:
# Số điểm cao nhất
# Số bàn thắng
# Số lượng cao nhất của bàn thắng

## Phân loại hạt giống và bốc thăm chia cặp
Lễ bốc thăm chia cặp diễn ra tại Zürich vào ngày 21 tháng 10 lúc 14:00 giờ địa phương. 8 đội được xếp hạng theo bảng xếp hạng của FIFA được công bố vào tháng 10 (thứ tự xếp hạng của các đội được ghi trong ngoặc). 4 đội có vị trí cao nhất được xếp vào nhóm hạt giống, 4 đội kia được xếp vào nhóm còn lại.

Kết quả hạt giống như sau:

## Kết quả
Lễ bốc thăm được tiến hành bởi Gordon Savic, Trưởng ban điều hành vòng loại World Cup 2014, với sự hỗ trợ của cựu tuyển thủ người Thụy Sĩ, Alexander Frei.
Các trận đấu diễn ra vào hai ngày 15 và 19 tháng 11 năm 2013.

|}



**Bồ Đào Nha** thắng với tổng tỉ số 4–2 và giành quyền tham dự World Cup 2014.
----


**Pháp** thắng với tổng tỉ số 3–2 và giành quyền tham dự World Cup 2014.
----


**Hy Lạp** thắng với tổng tỉ số 4–2 và giành quyền tham dự World Cup 2014.
----


**Croatia** thắng với tổng tỉ số 2–0 và giành quyền tham dự World Cup 2014.

## Thẻ phạt

## Danh sách cầu thủ ghi bàn
;4 bàn
*  Cristiano Ronaldo

;3 bàn
*  Konstantinos Mitroglou

;2 bàn
*  Zlatan Ibrahimović

;1 bàn

*  Mario Mandžukić
*  Darijo Srna
*  Karim Benzema
*  Mamadou Sakho

*  Dimitris Salpingidis
*  Bogdan Stancu

*  Andriy Yarmolenko
*  Roman Zozulya

;phản lưới nhà
*  Vasilis Torosidis (trong trận gặp )

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Results and schedule (FIFA.com version) 
*Results and schedule (UEFA.com version)
Ếch giun đỏ

**Ếch giun đỏ**, **Uraeotyphlus oxyurus**, là một loài ếch giun đặc hữu của Ấn Độ.
## Mô tả
Loài này có một cơ thể dày, một cái đầu hẹp, và một cái đuôi ngắn. Cơ thể của nó là màu nâu sẫm với một đuôi trắng. Cằm và họng màu nâu sáng. Đôi mắt của nó khác biệt và được bao quanh bởi một vòng tròn màu trắng. Loài này được tìm thấy ở Tây Ghats phía nam Kerala.
## Hình ảnh

Tập tin:Male karyotype and female metaphase complement of Uraeotyphlus oxyurus - CompCytogen-007-011-g001.jpeg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
PubMed Central

**PubMed Central** là cơ sở dữ liệu thư mục chứa các tài liệu khoa học toàn văn viết về y sinh và khoa học sự sống. Cơ sở dữ liệu này phát triển dựa trên hệ thống tìm kiếm tài liệu y sinh PubMed Entrez trực tuyến. PubMed Central do Thư viện Quốc gia về Y học của Mỹ (NLM) phát triển như một nơi lưu trữ trực tuyến các bài viết khoa học trong lĩnh vực y sinh.

Tất cả các bài viết tại PubMed Central đều miễn phí với độc giả nhưng có nhiều điều khoản khác nhau nếu muốn sử dụng lại. Một số nhà xuất bản tham gia PubMed Central trì hoãn đăng tải bài viết trên PubMed Central trong một khoảng thời gian sau khi vừa ấn hành bản in bài viết đó (thường là khoảng sáu tháng).

Tính đến tháng 5 năm 2013, cơ sở dữ liệu có trên 2,7 triệu bài viết; mỗi năm lại tăng thêm cỡ 70.000 bài.

## Xem thêm
* MEDLINE, một cơ sở dữ liệu quốc tế về khoa học sự sống và thông tin y sinh
* PubMed (PubMed Identifier)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Website chính thức PubMed Central 
*Các câu hỏi thường gặp về PubMed Central
Cơ sở dữ liệu thư mục

**Cơ sở dữ liệu thư mục** (tiếng Anh: *bibliographic database*) là cơ sở dữ liệu chứa các biểu ghi thư mục, được tổ chức như một bộ sưu tập kỹ thuật số các tài liệu đã xuất bản, bao gồm các bài báo đăng trên tạp chí học thuật và báo viết, kỷ yếu hội thảo, báo cáo, xuất bản phẩm của chính phủ và xuất bản phẩm về pháp luật, bằng sáng chế, sách, vân vân. Trái với các mục trong biên mục thư viện, một lượng lớn biểu ghi thư mục trong cơ sở dữ liệu thư mục là để mô tả các bài viết hay tài liệu hội nghị,...thay vì mô tả các chuyên khảo đầy đủ; các biểu ghi này nhìn chung mô tả rất kỹ chủ thể dưới dạng chỉ mục hoặc tóm tắt nội dung (*abstract*).

Cơ sở dữ liệu thư mục có thể mang nội dung chung chung hoặc dành riêng cho một môn khoa học nào đó. Một số lượng đáng kể cơ sở dữ liệu thư mục hiện vẫn mang tính độc quyền, phải thông qua thỏa thuận cấp phép với bên cung cấp hoặc trực tiếp từ bên cung cấp dịch vụ *indexing and abstracting* tạo ra các cơ sở dữ liệu này.

Nhiều cơ sở dữ liệu thư mục đã phát triển thành các thư viện số, cung cấp toàn văn các nội dung được liệt kê trên đó. Số khác lại hợp với các cơ sở dữ liệu học thuật phi thư mục để trở thành các hệ thống truy tìm dữ liệu phức tạp, chẳng hạn Chemical Abstracts hoặc Entrez.

## Lịch sử
Trước giữa thế kỷ 20, các cá nhân muốn tìm tài liệu đã xuất bản đều phải dựa vào các mục lục thư mục dạng in. Đầu thập niên 1960, máy tính lần đầu được dùng để số hóa văn bản nhằm giảm chi phí và thời gian để xuất bản hai tạp chí tóm tắt bài báo của Mỹ là *Index Medicus* (của Thư viện Quốc gia về Y học) và *Scientific and Technical Aerospace Reports* (của NASA). Từ đầu thập niên 1970, người ta bắt đầu thương mại hóa hoạt động truy cập. Tuy nhiên, truy cập còn đắt đỏ và phải được thực hiện thông qua nhân viên thư viện.

## Tham khảo
Danh sách đảo Hàn Quốc

**Danh sách đảo của Đại Hàn Dân Quốc** được liệt kê ở dưới đây, phân theo tỉnh. Danh sách này còn thiếu hầu hết các đảo không người ở.

## Đảo trong [[Hoàng Hải]]
Từ bắc xuống nam

### [[Incheon]]

#### Ganghwa
* Boreumdo
** Achado
** Bido
** Maldo
** Suribong
** Yongrando
* Donggeomdo
* Ganghwa
** Eoyujeongdo
** Gogado
** Maeumdo
** Songgado
* Gyodongdo
* Jumundo
** Bunjido
** Seokdo
** Suseom
** Susido
* Seogeomdo
** Goiriseom
** Mibeopdo
** Nabdo
* Seokmodo
** Ddannapseom
** Daeseom
** Daesongdo
** Dolseom
** Gijangseom
** Sosongdo
* Woodo

#### Ongjin
* Baegado
** Beolseom
** Budo
** Doryangdo
** Gyeseom
** Gwando
** Gwangdaedo
** Jido
** Meongaeseom
** Nabdo
** Oseom
** Uldo
* Baengnyeong
* Daecheong
* Daechojido
* Daeijakdo
* Deokjeokdo
** Meokdo
* Dongbaekdo
* Eopyungdo
* Gabjukdo
* Gado
* Gakheuldo
** Anggakheuldo
** Tonggakheuldo
** Jungtonggakheuldo
** Sotonggakheuldo
* Gureopdo
* Hangdo
* Jangbongdo
** Amseodo
** Bigajido
** Dongmando
** Sado
** Seomando
** Seonmido
** Wado (island)
* Jawoldo
* Modo
* Mungapdo
* Mungtungdo
* Odo
* Saseungbongdo
* Seongapdo
* Seonjaedo
** Cheukdo
** Oihangdo
* Seungbongdo
** Gumdo
** Budo
** Sanggonggyungdo
* Sido
* Sindo
* Socheong
* Sochojido
* Sogado
* Soijakdo
* Yeongheung
* Yeonpyeong
** Daeyeonpyeongdo
** Soyeonpyeongdo
** Chaekdo
** Moido
** Kujido
** Geodo
** Soyado

#### Other
* Jakyakdo
* Muuido
* Palmido
* Silmido
* Se-eodo
* Songdo *([[đảo nhân tạo]])*
* Yongyudo, Yeongjongdo - hiện đã nối liền vào Sân bay quốc tế Incheon

### [[Gyeonggi]]

#### Ansan
* Bultando
* Daebu
* Pungdo
* Seongamdo
* Yukdo

#### Hwasung
* Eodo
* Gukhwado
* Hyungdo
* Jebudo
* Ueumdo

### [[Chungcheong Nam]]

#### Dangjin
* Daejodo
* Haengdando
* Nanjido

#### Seosan
* Bunjeomdo
* Ganwoldo
* Gopado
* Jeodo
* Ungdo
* Woodo

#### Taean
* Ando
* Anmyeondo
* Dujido
* Gauido
* Quần đảo Gyeokryeolbi
** Bukgyeokryeolbido
** Donggyeokryeolbido
** Seogyeokryeolbido
* Hwangdo
* Jukdo, TaeanJukdo
* Mado
* Napasudo
* Oedo
* Oepasudo
* Ongdo
* Sinjindo

#### Hongseong
* Jukdo

#### Boryeong
* Bingdo
* Chudo
* Godaedo
* Heoyukdo
* Hodo
* Hyojado
* Janggodo
* Jukdo
* Nokdo
* Oeyeongdo
* Sapsido
* Sodo
* Songdo
* Wonsando
* Woldo
* Yukdo

#### Seocheo
* Yubudo

### [[Jeolla Bắc]]

### [[Jeolla Nam]]

## Đảo trong [[Nam Hải (Triều Tiên)]]
Từ tây sang đông.

### [[Jeolla Nam]]
* Anma-do
* Choramdo
* Chuja Gundo
* Hauido
* Hwa-do
* Imjado
* Đảo Jindo
* Naenarodo
* Nohwado
* Odongdo
* Oenarodo
* Geomundo
**Sodo (Seodo)
**Sunhodo (Dongdo)
* Saengildo
* Sangtedo
* Sinjido
* Yeoseodo
* Wando

### [[Jeju (tỉnh)]]
* Chujado
* Hoenggando
* Jeju
* Gapado
* Marado
* Udo

### [[Gyeongsang Nam]]

* Geojedo
* Oedo

### [[Busan]]

## Đảo trong [[biển Nhật Bản]]
Từ bắc xuống nam

### [[Gyeongsang Bắc]]
* Ulleungdo
* Jukdo

## Đảo nội địa
### Seoul
*Đảo nằm trên [[sông Hán (Triều Tiên)|sông Hán]]:*
* Seonyudo
* Yeouido
* Bamseom
* Nodeulseom

### Gangwon
* Namiseom (đảo Nami)

## Xem thêm
*Danh sách đảo
*Địa lý Hàn Quốc

## Tham khảo