open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Lennon/Plastic Ono Band

***John Lennon/Plastic Ono Band*** là album solo đầu tay của ca sĩ - nhạc sĩ John Lennon. Album được phát hành vào cuối năm 1970 sau những album experimental mà Lennon thực hiện cùng vợ là Yoko Ono, cùng với đó là album *[[Live Peace in Toronto 1969]]* thu lại buổi diễn tại Toronto của nhóm Plastic Ono Band. Đây cũng là sản phẩm đồng thời với một album solo đầu tay của Ono mang tên *[[Yoko Ono/Plastic Ono Band]]*, cùng được thực hiện tại Abbey Road & Ascot Sound Studios với cùng ê-kíp sản xuất và nghệ sĩ, thậm chí có phần bìa đĩa gần như tương tự. *John Lennon/Plastic Ono Band* được đánh giá là một trong những album mượt mà nhất của Lennon, tổng hợp lại một cách chân thực và nghệ thuật toàn bộ những cảm xúc và suy tư của anh vào thời điểm đó. Năm 1987, nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập, tạp chí *[[Rolling Stone]]* đã xếp *John Lennon/Plastic Ono Band* ở vị trí số 4 trong danh sách "100 album xuất sắc nhất 20 năm gần nhất". Năm 2012, tạp chí trên đã xếp album ở vị trí số 23 trong danh sách "500 album vĩ đại nhất".

## Danh sách ca khúc
Tất cả các ca khúc đều được viết và biên soạn bởi John Lennon, các sáng tác khác được ghi chú bên.

;Mặt A
#"Mother" – 5:34
#"Hold On" – 1:52
#"I Found Out" – 3:37
#"Working Class Hero" – 3:48
#"Isolation" – 2:51

;Mặt B
#"Remember" – 4:33
#"Love" – 3:21
#"Well Well Well" – 5:59
#"Look at Me" – 2:53
#"God" – 4:09
#"My Mummy's Dead" – 0:49

;Bonus track ấn bản 2000
#"Power to the People" – 3:22
#"Do the Oz" – 3:07 (Lennon/Ono)

## Thành phần tham gia sản xuất
* John Lennon – hát chính, hát nền, guitar acoustic và guitar điện, piano/organ.
* Ringo Starr – trống.
* Klaus Voormann – bass.
* Phil Spector – piano trong "Love".
* Billy Preston – piano trong "God".
* Yoko Ono – "wind".
* Mal Evans – "tea and sympathy".

## Xếp hạng và chứng chỉ

### Xếp hạng

### Bảng xếp hạng cuối năm

### Chứng chỉ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Album online  tại Radio3Net của đài Romanian Radio Broadcasting Company
Tenxơ ứng suất Cauchy

Trong cơ học môi trường liên tục, **tenxơ ứng suất Cauchy**  \boldsymbol\sigma\,\!, **tenxơ ứng suất thực**, hay gọi đơn giản là **tenxơ ứng suất**, đặt tên theo nhà toán học Augustin-Louis Cauchy, là tenxơ hạng hai loại (1,1) (tức là ánh xạ tuyến tính), với chín thành phần \sigma_{ij}\,\! cho phép định nghĩa đầy đủ trạng thái ứng suất tại một điểm bên trong vật liệu khi bị biến dạng hay ngoại lực tác dụng. Ten xơ này liên hệ một vectơ đơn vị **n** với vec-tơ ứng suất **T**(**n**) đi qua một mặt tưởng tượng vuông góc với **n**:

:\mathbf{T}^{(\mathbf n)}= \mathbf n \cdot\boldsymbol{\sigma}\quad \text{or} \quad T_j^{(n)}= \sigma_{ij}n_i.\,\!

ở đây,

:\boldsymbol{\sigma}=
\left[{\begin{matrix}
\sigma _{11} & \sigma _{12} & \sigma _{13} \\
\sigma _{21} & \sigma _{22} & \sigma _{23} \\
\sigma _{31} & \sigma _{32} & \sigma _{33} \\
\end{matrix}}\right]

\equiv \left[{\begin{matrix}
\sigma _{xx} & \sigma _{xy} & \sigma _{xz} \\
\sigma _{yx} & \sigma _{yy} & \sigma _{yz} \\
\sigma _{zx} & \sigma _{zy} & \sigma _{zz} \\
\end{matrix}}\right]
\equiv \left[{\begin{matrix}
\sigma _x & \tau _{xy} & \tau _{xz} \\
\tau _{yx} & \sigma _y & \tau _{yz} \\
\tau _{zx} & \tau _{zy} & \sigma _z \\
\end{matrix}}\right]
\,\!

Ten-xơ Cauchy tuân theo phép biến đổi ten-xơ dưới sự thay đổi hệ tọa độ. Một minh họa cho phép biến đổi này đó là vòng tròn Mohr cho ứng suất.

Ten-xơ ứng suất Cauchy được sử dụng để phân tích ứng suất của vật liệu khi chúng chịu biến dạng nhỏ: Nó là khái niệm trung tâm trong lý thuyết đàn hồi tuyến tính. Đối với những biến dạng lớn, còn gọi là biến dạng hữu hạng, cần phải dùng những ten xơ khác, như ten-xơ ứng suất Piola–Kirchhoff, ten-xơ ứng suất Biot, và ten-xơ ứng suất Kirchhoff.

Theo định luật bảo toàn động lượng, nếu một vật rắn trong trạng thái cân bằng tĩnh thì có thể chứng minh rằng các thành phần của ten-xo ứng suất Cauchy tại mỗi điểm trong vật liệu thỏa mãn phương trình cân bằng (phương trình chuyển động Cauchy khi không xuất hiện gia tốc). Trong cùng thời điểm, theo định luật bảo toàn mômen động lượng, điều kiện cân bằng đòi hỏi rằng tổng các mômen so với một điểm bất kỳ phải bằng không, và do vậy có thể kết luận rằng ten-xơ ứng suất là ten-xơ đối xứng, cho nên nó chỉ có sáu thành phần độc lập, thay vì cả chín thành phần.

Có những dạng bất biến đi kèm với ten-xơ ứng suất, có nghĩa là giá trị của chúng không phụ thuộc vào việc lựa chọn hệ tọa độ, hoặc vào nguyên tố diện tích mà ten-xơ tác động tại đó. Chúng là ba trị riêng của tenxơ ứng suất, hay gọi là ứng suất chính.

## Tham khảo
Salamanca (Chile)

**Salamanca **là một thành phố của Chile và xã trong tỉnh Choapa, Coquimbo khu vực. Nó nằm 30&nbsp;km (19 dặm) về phía đông của Illapel, trung tâm hành chính của tỉnh, và 316&nbsp;km (196 dặm) về phía bắc của Santiago, Chile. Nó thường được truy cập từ Los Vilos, nằm cạnh Quốc lộ Panamerican, và kết nối thành phố với phần còn lại của đất nước.

## Chú thích
Điền kinh tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2013

Tại **[[Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2013|Đại hội Thể thao Đông Nam Á năm 2013]]**, các nội dung điền kinh được tổ chức tại Naypyidaw, Myanmar. Các nội dung điền kinh trong sân vận động diễn ra tại sân vận động Wunna Theikdi, trong khoảng thời gian từ ngày 15 đến 19 tháng 12..

Thái Lan tiếp tục giữ vững vị trí truyền thống là quốc gia giành nhiều huy chương vàng nhất với 17 HCV trong tổng số 39 huy chương. Việt Nam đứng thứ hai với 10 HCV và 33 huy chương. Indonesia xếp thứ ba với 6 HCV, tổng cộng 17 huy chương. Philippines cũng giành được 6 HCV, ngang bằng tổng huy chương 13 với cả Malaysia và nước chủ nhà Myanmar. Có 8 trong số 11 quốc gia tham dự giành được huy chương ở môn điền kinh.

Tại kỳ đại hội này, có 8 kỷ lục đại hội được phá, trong đó Thái Lan đóng góp phần lớn nhờ các vận động viên như Jamras Rittidet (110 m rào nam), Tantipong Phetchaiya (ném búa nam), Peerachet Jantra (ném lao nam), Sukanya Chomchuendee (nhảy sào nữ) và Subenrat Insaeng (ném đĩa nữ). Vận động viên Myanmar Saw Mar Lar Nwe gây chú ý khi phá sâu kỷ lục đại hội và kỷ lục quốc gia ở nội dung đi bộ 20 km nữ với thời gian 1 giờ 35 phút 03 giây. Nguyễn Văn Hùng (Việt Nam) và Maria Natalia Londa (Indonesia) lần lượt phá kỷ lục ở các nội dung nhảy ba bước nam và nữ.

Nhiều vận động viên giành được cú đúp cá nhân: Jirapong Meenapra (Thái Lan) ở các cự ly ngắn nam, Mohd Jironi Riduan ở các cự ly trung bình nam, Nguyễn Văn Lai (Việt Nam) ở các nội dung 5.000 m và 10.000 m. Ở nhóm nữ, Vũ Thị Hương giành hai HCV chạy ngắn, Đỗ Thị Thảo đoạt cú đúp trung bình, trong khi Maria Natalia Londa thống trị cả hai nội dung nhảy xa và nhảy ba bước. VĐV kỳ cựu Wassana Winatho (Thái Lan) tiếp tục ghi dấu ấn với HCV ở nội dung 7 môn phối hợp và 400 m rào nữ, nâng tổng số huy chương SEA Games trong sự nghiệp lên con số 13.

## Kết quả
(GR = Kỷ lục đại hội)
### Nam

### Nữ

## Bảng huy chương

## Chú thích
Bánh (thực phẩm)

**Bánh** là loại món ăn làm bằng bột mì hay bột gạo có hương vị ngọt, mặn, béo...có thể hấp, nướng, chiên,... Bánh có nhiều cách chế biến khác nhau như: rán, chiên, nướng, hấp hoặc đôi khi là ăn sống. Thành phần và nguyên liệu của bánh rất đa dạng. Ngoài thành phần chính, bánh còn một số thành phần phụ như nước dùng, rau, đồ khô, kẹo, hoặc trái cây tươi, các loại hạt, kem. Một số loại bánh còn được trang trí rất công phu, tỉ mỉ.

## Nguồn gốc của bánh

### Nguồn gốc bánh Châu Âu
*Bài chi tiết: [[Bánh ngọt]]*

Bánh ở Châu Âu có một lịch sử rất dài. Theo nhiều bằng chứng khoa học chứng minh thì người Ai Cập cổ chính là Ông tổ của ngành bánh vì kỹ năng nướng bánh của họ có từ rất sớm. Bánh lúc đầu được nhào nặn nên từ bột, sau đó được làm ẩm bằng phương pháp tự nhiên, nén lại và nướng trên đá nóng - lúc này, bánh cũng có thể gọi nôm na là bánh mì chưa lên men.

Đến giữa thế kỷ XVII thì tiền thân của những chiếc bánh ngày nay mới chính thức xuất hiện ở Châu Âu. Trước đây, để làm bánh không có khuôn như bây giờ. Bột được dàn đều lên mặt phẳng và cho vào lò nướng là phương pháp thông dụng nhất. Khuôn bánh ban đầu được làm bằng giấy hoặc gỗ... Mãi sau này thì khuôn bánh kim loại  với đủ hình dạng như hiện nay mới bắt đầu xuất hiện.

Bánh thời gian đầu hao hao với bánh mì, bánh không xốp. Nhưng đến giữa thế kỷ XIX, sự phát minh của bột nổi đã làm thay đổi bánh ngọt. Bánh ngọt xốp hơn, làm cũng dễ dàng hơn. Hơn nữa, bánh còn có thêm nhiều lớp và được trang trí như ngày nay, mà đỉnh cao chính là những chiếc bánh sinh nhật mà chúng ta thường thấy.

### Nguồn gốc bánh ở Châu Á
*Bài chi tiết: [[Ẩm thực châu Á|Âm thực Châu Á]]*

Bánh ở Châu Á cũng có từ rất lâu.

## Các loại bánh

### Bánh từ bột gạo
* Bánh bèo
* Bánh bò
* Bánh canh
* Bánh căn
* Bánh chuối hấp
* Bánh cuốn
* Bánh dẻo
* Bánh đúc
* Bánh gai
* Bánh giá
* Bánh giò
* Bánh hỏi
* Bánh ít
* Bánh khảo
* Bánh khọt
* Bánh kiến
* Bánh lọt
* Bánh mật
* Bánh nậm
* Bánh phở
* Bánh pía
* Quẩy
* Bánh rán
* Bánh tai
* Bánh tai heo
* Bánh tẻ
* Bánh tổ
* Bánh tráng
* Bánh xèo

### Bánh từ bột gạo nếp

* Bánh bao
* Bánh cáy
* Bánh chưng
* Bánh cốm
* Bánh dẻo
* Bánh khúc
* Bánh phu thê
* Bánh tét
* Bánh ú, bánh ú tro
* Sủi dìn

### Bánh từ bột mì
* Bánh bông lan
* Pa tê sô 
* Bánh gối
* Bánh kếp
* Bánh may mắn (**')
* [[Bánh mì]]
* [[Bánh mì kẹp]] (**') 
*bánh mì kẹp kiểu Việt Nam
* Bánh ngọt
* Bánh nướng chảo (**')
* [[Bánh quế]] (**')
* Bánh quy (**')
* [[Bánh sinh nhật]]
* [[Bánh sừng bò]] (**')
* Bánh Thánh
* Bánh thuẫn
* Bánh tiêu
* Bánh cống, bánh tôm Hồ Tây
* Bánh trung thu
*Bánh xốp

### Bánh từ bột sắn
* Bánh bột lọc
* Bánh da lợn
* Bánh in
* Bánh phồng tôm
* Bánh Phục linh

### Các loại bánh khác
*Bánh đậu xanh
* Bánh flan
* Bánh kem phô mai (**)
* Bánh pudding
* Bánh rế
*Bánh tằm khoai mì

## Xem thêm

* Các món bánh, mứt, kẹo Việt Nam

## Tham khảo
Lũng đoạn thị trường

**Lũng đoạn thị trường** là hoạt động có chủ đích nhằm tác động đến sự vận hành tự do và công bằng của thị trường, tạo ra các hiệu ứng giả tạo liên quan đến giá cả của thị trường chứng khoán, hàng hóa hoặc tiền tệ. Theo khoản 9(a)(2) bộ luật giao dịch chứng khoán năm 1934 của Mỹ và theo khoản 1041A luật doanh nghiệp năm 2001 của Úc, hoạt động lũng đoạn thị trường bị nghiêm cấm. Tuy nhiên, những luật này chỉ coi lũng đoạn thị trường là những giao dịch nhằm tạo dựng hoặc duy trì giá cả nhân tạo trên thị trường chứng khoán. Trên thị trường điện năng và khí đốt, hoạt động lũng đoạn thị trường cũng bị nghiêm cấm theo khoản 222 luật năng lượng liên bang và khoản 4A luật kinh doanh khí đốt năm 1938.

## Ví dụ
*Churning: Một người đặt cả lệnh bán và lệnh mua trong cùng một khoảng thời gian. Sự gia tăng các hoạt động giao dịch của loại cổ phiếu đó, sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư khác và dẫn đến tăng giá bán.
*Stock Bashing: Đây là một kế hoạch được được thực hiện bởi những người đăng tin trực tuyến (còn gọi là "Bashers") bằng cách giả tạo các thông tin về công ty mục tiêu nhằm mua cổ phiếu của công ty đó với giá thấp. Hoạt động này, trong phần lớn các trường hợp, được tiến hành bằng cách đăng các thông tin sai lệch, bôi nhọ lên các diễn đàn công cộng. Thỉnh thoảng, người thực hiện chính là nhân viên của những công ty quan hệ nhà đầu tư thiếu uy tín khi họ biết rằng càng thực hiện được nhiều giao dịch thì giá cổ phiểu càng thấp; vì vậy bằng cách thuyết phục nhà đầu tư rằng họ đã mua một loại cổ phiếu vô giá trị, người loan tin càng ép giá của cổ phiếu xuống thấp, thì công ty quan hệ nhà đầu tư (Investor Relations firm) càng mua được nhiều cổ phiếu. Ngay sau khi quá trình giao dịch hoàn tất và cổ phiếu được bán cho công ty quan hệ nhà đầu tư, hoặc người tư vấn, người ủy quyền hoặc một bên tương tự, người tung tin sẽ bán cổ phiếu nhận được thật nhanh để đảm bảo lợi nhuận bằng chiến thuật Pump & Dump truyền thống và giải quyết hết những cổ phiếu xấu họ nhận về; (see P&D).
*Pump and dump: 
*Runs: Khi một nhóm các nhà đầu tư tạo lập một loạt các hoạt động hoặc tin đồn nhằm thao túng giá cả một loại cổ phiếu theo ý muốn, thường là tăng lên. Ví dụ tiêu biểu là vụ lừa đảo giao dịch cổ phiếu Guinness những thập nhiên 80. Ở Mỹ, hoạt động này thường được biết đến với tên gọi *[[painting the tape]]*. Cũng có khi, một hoặc một nhóm các nhà đầu tư lại tìm cách hạ giá một loại cổ phiếu nào đó xuống, mặc dù việc này khá hiếm gặp; (xem Stock Bashing).
* Ramping: Những hoạt động nhằm tăng giá của một nhóm các cổ phiếu trên thị trường bằng cách đưa ra những số liệu thương mại khuếch đại, tạo lợi nhuận trong thời gian ngắn.
*Wash trade: Bán sau đó mua lại một loại cổ phiếu hoặc một loại tương tự nhằm gia tăng giao dịch và giá cả.
*Đầu cơ giá xuống: Hoạt động nhằm đè giá một loại cổ phiếu xuống bằng cách đặt một lượng bán lớn hoặc thực hiện các hoạt động bán khống."

## Tham khảo
Nội các Merkel III

**Nội các Merkel III** là chính phủ liên bang của Đức sau kỳ bầu cử quốc hội liên bang lần thứ 18, được lãnh đạo bởi thủ tướng Merkel, bắt đầu từ ngày 17 tháng 12 năm 2013, ngày mà các thành viên nội các tuyên thệ. Nội các này được thành lập từ 2 đảng được nhiều phiếu nhất CDU/CSU và SPD là nội các thứ 23 của Cộng hòa Liên bang Đức.

Hợp đồng Liên đảng kỳ này có tựa đề là *Định hướng tương lai nước Đức*.

## Nội các
 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Kabinettsliste: Das sind Merkels wichtigste Minister, in: *spiegel.de*, abgerufen am 15. Dezember 2013, 13.50 Uhr.
* Live-Blog zur Großen Koalition: Parteivorstand billigt die Kandidatenliste der SPD, in: *zeit.de*, abgerufen am 15. Dezember 2013, 13.50 Uhr.
* Die "Welt" erfährt einige überraschende Personalien, in: *welt.de*, abgerufen am 15. Dezember 2013, 16.43 Uhr.
Hằng số Faraday

Trong vật lý và hóa học, **hằng số Faraday** là tích giữa điện tích cơ bản e với hằng số Avogadro. Là điện lượng đi qua dung dịch điện phân làm thoát ra ở điện cực 1&nbsp;mol chất đơn hoá trị.

:F = 96485.33212... C/mol

Hằng số *F* được biểu diễn:
: F\ = e N_{A} 

với:
:
:
*N*A là hằng số Avogadro, và *e* là điện tích nguyên tố.

## Chú thích
Cam Bergamot

***Citrus bergamia***, **Cam Bergamot** (phát âm tiếng Anh chuẩn:  hay GenAm ), là loại trái cây thơm có kích thước của một trái cam, với một màu xanh hoặc vàng tương tự như một trái chanh. Nghiên cứu di truyền về nguồn gốc tổ tiên của các giống cam quýt còn tồn tại phát hiện cam bergamot có thể là một loài lai của Citrus limetta và Citrus aurantium.

Cam bergamot được phát triển thương mại ở miền Nam Calabria (tỉnh Reggio), miền nam Ý, nơi có hơn 80% được sản xuất. Nó cũng được trồng ở miền nam nước Pháp và Bờ Biển Ngà cho tinh dầu và Antalya ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ cho mứt của nó. Quả không phát triển để tiêu thụ như một loại ăn quả, vì chúng có vị đắng và chua. Thay vào đó, hàm lượng tinh dầu có trong vỏ quả làm nên giá trị của cam Bergamot.

Từ bergamot từ được từ nguyên nguồn gốc từ *bergomotta* trong tiếng Ý, có nguồn gốc từ Bergamo, một thị trấn ở Italy; trước đó (1610) tài liệu tham khảo tồn tại chỉ ra nguồn gốc từ beg-armudi Thổ Nhĩ Kỳ "hoàng tử của lê".

Citrus bergamia cũng đã được phân loại là Citrus aurantium subsp. bergamia (tức là một phân loài của cam đắng).
## Tham khảo
Kênh đào Mittlere-Isar

**Kênh đào Mittlere-Isar** () là một con kênh được đào song song theo phần giữa của sông Isar; ở phía Bắc của thành phố München nó tách ra về phía tay phải của sông Isar và nhập lại vào sông này 64 Kilometer sau đó gần Landshut. Kênh đào này hình thành với các nhà máy thủy điện một bức thang thủy điện, với một độ dốc tổng cộng là 109 m để sản xuất điện.

## Tiến trình

Tại đập nước Oberföhring gần cuối thành phố München về phía bắc kênh đào này tách ra khỏi sông Isar, chạy thêm vào cây số song song với nhau, rồi từ phía Bắc của Unterföhring nó rẽ sang hướng Đông. Sau một vài cây số, một phần nước kênh đào chảy vào Ismaninger Speichersee, Isarkanal tiếp tục chảy song song theo Speichersee. Tại Neufinsing hai bên lại nhập vào qua một nhà máy thủy điện rồi chảy về hướng Bắc, ngang qua Erding về hướng tây. Vào quãng phi trường München Franz Josef Strauß nó chảy theo hướng Đông Bắc và tại Moosburg chạy lại song song với sông Isar, sau vài cây số thì nhập vào ở phía Tây Nam thành phố Landshut. Ở phần cuối này cũng có 2 hồ chứa nước khác, Moosburger và Echinger Speichersee.

Đập nước và 54&nbsp;km của kênh đào cùng với 5 nhà máy thủy điện thuộc E.ON Wasserkraft GmbH, những cây số còn lại cùng 2 nhà máy Uppenbornwerke thuộc Stadtwerke München. 
## Nhiệm vụ
Kênh đào này không được dùng cho tàu thuyền, chỉ để tạo ra điện. Tổng cộng 7 nhà máy thủy điện được dùng để sản xuất điện.

Ismaninger Speichersee được dùng để dung hòa sự thay đổi về lượng nước cung cấp từ sông Isar, cũng như là hồ chứa nước cho các nhà máy thủy điện còn lại. Moosburger và Echinger Speichersee thì ngược lại được dùng để bảo đảm là nước từ các thủy điện ở phía trên không chảy quá nhiều xuống, để giữ cho mực nước chảy ở sông Isar được quân bình. 
## Mô tả
Kênh đào nằm một phần ở đồng bằng, có phần nằm giữa các đê, có khúc đê cao tới hơn 15&nbsp;m trên mặt đất.

## Liên kết ngoài

*Bilder vom Mittleren Isar-Kanal 
*Zeitgenössischer Stummfilm über den Bau des Mittleren-Isar-Kanales bei bauforum24 TV 

## Chú thích
Phèn

**Phèn** hay **alum**  là một hợp chất hóa học, cụ thể là kali sulfat nhôm ngậm nước (kali alum hay còn gọi là phèn chua) với công thức hóa học là KAl()2·12. Mở rộng khái niệm, **phèn** là muối sulfat kép, có công thức tổng quát  với A là một cation hóa trị I, chẳng hạn như kali hay amoni (NH<sub>4</sub><sup>+</sup>), và M là một kim loại hóa trị III, như nhôm hay crom (III).

## Xem thêm
* Danh sách khoáng vật
* Kali alum
* Natri alum
* Nhôm sulfat

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*
Cyclura nubila caymanensis

Cyclura nubila caymanensis là một phân loài cực kỳ nguy cấp của loài kỳ nhông Cuba (Cyclura nubila). Phân loài này có nguồn gốc hai hòn đảo ở phía nam của Cuba: Cayman Brac và Tiểu Cayman, mà còn được gọi là quần đảo Chị em do hình dạng tương tự và gần nhau. Phân loài này đang suy giảm do môi trường sống xâm lấn bởi sự phát triển của con người và bị ăn thịt bởi chó và mèo hoang. Chúng gần như tuyệt chủng trên Cayman Brac (ít hơn 100 con), và Tiểu Cayman hỗ trợ quần thể khoảng 1.500 cá thể.
## Chú thích
Sauromalus australis

***Sauromalus australis*** là một loài bò sát trong họ Kỳ nhông (Iguanidae). *S. australis* sống ở đông bắc Baja California và đông Baja California Sur ở México.

## Chú thích
Cự đà lam

***Cyclura lewisi*** (**Cự đà lam**) là một loài thằn lằn trong chi *[[Cyclura]]* đặc hữu của đảo Grand Cayman. Trước đây loài này là một phân loài của Cự đà Cuba, nó đã được tách thành một loài riêng biệt năm 2004 do khác biệt về gen đã được phát hiện 4 năm trước đó. Kỳ nhông lam là một trong những loài thằn lằn sống lâu nhất (có thể lên đến 69 năm).

## Hình ảnh

Tập tin:Blue Iguana in tree.jpg
Tập tin:Cayman Islands (detail).jpg
Tập tin:Blue Iguana on Wilderness Trail at QEII Botanic Park.jpg
Tập tin:Grand Cayman blue iguana.jpg
Tập tin:Blue Iguana resting on bench QEII Botanic Park.jpg
Tập tin:Karibik 13.png


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Vòng tròn Mohr

**Vòng tròn Mohr**, đặt tên theo kỹ sư kết cấu người Đức Christian Otto Mohr, là một biểu đồ hai chiều minh họa cho định luật biến đổi của tenxơ ứng suất Cauchy.

Sau khi phân tích ứng suất trên vật liệu với giả sử rằng nó là liên tục, sẽ biết được các thành phần của ten-xơ ứng suất Cauchy tại một điểm trong vật liệu theo một hệ tọa độ. Sau đó vòng tròn Mohr được dùng nhằm xác định các thành phần ứng suất trong một hệ tọa độ quay đi một góc khác, hay là tác động lên một mặt phẳng khác đi qua điểm đó.

Hoành độ \sigma_\mathrm{n} và tung độ \tau_\mathrm{n} của mỗi điểm trên đường tròn là độ lớn của các thành phần ứng suất pháp và ứng suất cắt tác động lên hệ tọa độ quay. Nói cách khác, vòng tròn là quỹ tích các điểm đại diện cho trạng thái ứng suất trên từng mặt phẳng theo mọi hướng, với các trục đại diện cho các trục chính của phần tử ứng suất.

Karl Culmann là người đầu tiên nêu ra cách biểu diễn bằng đồ thị cho ứng suất khi ông xem xét ứng suất đứng và ngang trong các dầm nằm ngang chịu uốn. Mohr đã mở rộng cách sử dụng bằng đồ thị cho các ứng suất hai chiều và ba chiều và phát triển giới hạn áp dụng bằng đồ thị dựa trên vòng tròn ứng suất.

Có những phương pháp đồ thị khách nhằm biểu diễn trạng thái ứng suất tại một điểm bao gồm elipsoid ứng suất Lame và ứng suất bậc hai Cauchy.

Vòng tròn ứng suất Mohr có thể áp dụng cho ma trận ten-xơ đối xứng 2x2, bao gồm ten-xơ biến dạng và ten-xơ mô men quán tính.

## Tham khảo

## Sách tham khảo
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài
* Online Principal Stress Calculator for Plane Stress (With Mohr's Circle Representation) 
* 3D Stress Analysis with Mohr's Circle Representation 
*  ''Mohr's Circle and more circles'' by Rebecca Brannon
* DoITPoMS Teaching and Learning Package- "Stress Analysis and Mohr's Circle"
* Online Mohr's Circle Calculator Online Mohr's Circle Calculator
* TAA_Mohrs_Circle_2D Free Downloadable Mohr's Circle Desktop Application
Cyclura

***Cyclura*** là một chi thằn lằn trong họ Cự đà (Iguanidae). Chúng chỉ phân bố ở trên các đảo thuộc Tây Ấn.
## Chú thích
Brachylophus

***Brachylophus*** là một chi thằn lằn gồm 3 loài cự đà còn sinh tồn, bản địa của các đảo thuộc Fiji và một loài khổng lồ tuyệt chủng ở Tonga. Một trong ba loài sinh tồn hiện cũng có mặt ở Tonga, nơi nó được con người du nhập đến.

## Chú thích

*
Conolophus

***Conolophus*** là một chi thằn lằn gồm có 3 loài trong họ Kỳ nhông.

## Các loài
* *[[Conolophus pallidus]]*
* *[[Conolophus subcristatus]]*
* *[[Conolophus marthae]]*

## Hình ảnh

Tập tin:Land iguana skull 2013-09-13 11-49.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
#**Frost, D.E. and R.E. Etheridge** (1989) *A Phylogenetic Analysis and Taxonomy of Iguanian Lizards (Reptilia: Squamata)*. Univ. Kansas Mus. Nat. Hist. Misc. Publ. 81
#**Frost, D.R., R. Etheridge, D. Janies and T.A. Titus** (2001) *Total evidence, sequence alignment, evolution of Polychrotid lizards, and a reclassification of the Iguania (Squamata: Iguania).* American Museum Novitates 3343: 38 pp.

*
Ctenosaura

***Ctenosaura*** là một chi thằn lằn chiếm phần lớn số loài trong họ Cự đà, và là chi bản địa của México và Trung Mỹ.

## Chú thích

## Tham khảo
*
*Frost, D.E. and R.E. Etheridge (1989) *A Phylogenetic Analysis and Taxonomy of Iguanian Lizards (Reptilia: Squamata)*. Univ. Kansas Mus. Nat. Hist. Misc. Publ. 81
*Frost, D.R., R. Etheridge, D. Janies and T.A. Titus (2001) *Total evidence, sequence alignment, evolution of Polychrotid lizards, and a reclassification of the Iguania (Squamata: Iguania).* American Museum Novitates 3343: 38 pp.
*Garland, T., Jr. 1984. Physiological correlates of locomotory performance in a lizard: an allometric approach. Am. J. Physiol. 247 (Regulatory Integrative Comp. Physiol. 16):R806-R815. PDF 

## Liên kết ngoài

*IIF Announces Fundraising Campaign 
*Spiny Tailed Iguana Pictures 
*West Coast Iguana Research
Sauromalus

***Sauromalus*** là chi gồm các loài thằn lằn lớn trong họ Cự đà, được tìm thấy chủ yếu trong các vùng khô hạn của tây nam Hoa Kỳ và bắc México. Một vài loài được tìm thấy trên các đảo ven bờ. Chi này có 5 loài.

## Hình ảnh

Tập tin:Chuckwalla (Sauromalus sp) - 1.jpg
Tập tin:Chuckwalla (Sauromalus sp) - 2.jpg
Tập tin:Chuckwalla (Sauromalus sp) - 3.jpg
Tập tin:Chuckwalla (Sauromalus sp.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*ARKive - images and movies of the San Esteban Island chuckwalla ''(Sauromalus varius)''
Trận Bàu Nâu

**Trận Vườn Điều - Bàu Nâu** là một trận đánh trong Chiến tranh Việt Nam diễn ra tại Bàu Nâu, thuộc địa bàn xã Phước Thọ (nay là xã Long Thọ), huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, giữa Tiểu đoàn 265 Trung đoàn 4 Sư đoàn 5 chủ lực, phối hợp với Đại đội 240 bộ đội địa phương Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, và một tiểu đoàn của Trung đoàn Tình nguyện Lục quân Hoàng gia Thái Lan (còn có biệt danh là "Mãng xà vương" - "Queen's Cobra"). Kết quả là Quân Giải phóng đã thất bại trong việc tiêu diệt vị trí của đối phương và chịu thương vong lớn.

## Bối cảnh
Năm 1967, Quân đội Thái Lan bố trí 1 tiểu đoàn đóng quân tại khu vực Vườn Điều - Bàu Nâu. Vị trí này được bố trí theo hình tam giác, diện tích khoảng 3 hecta, ba mặt đều có giao thông hào, lô cốt, xung quanh có 4 lớp rào bùng nhùng. Bên ngoài cứ điểm còn có lực lượng của Quân lực Việt Nam Cộng hòa đóng tại cầu Suối Dẹp và đồn Phước Thọ, cùng với đó là trận địa pháo tại Chi khu Nhơn Trạch và chùa Nước Nhĩ (xã Phước Thiền) sẵn sàng chi viện.

Thực hiện mệnh lệnh của Bộ Chỉ huy Miền, Sư đoàn 5 QGP phân công nhiệm vụ cho Tiểu đoàn 265 kết hợp với lực lượng trinh sát của Đại đội 240 bộ đội địa phương huyện Nhơn Trạch. 

## Diễn biến

Sau khi trinh sát nghiên cứu tình hình địch và lên sa bàn tác chiến, đơn vị phát triển chiếm lĩnh vị trí. Trận đánh mở màn lúc 21 giờ ngày 20 tháng 12 năm 1967, khi QGP nã đạn cối 82&nbsp;mm vào căn cứ giữa lúc đối phương đang tổ chức cho binh sĩ xem phim. Họ tấn công cứ điểm với 3 mũi, Trong khoảng nửa giờ họ chiếm ưu thế và dần làm chủ được tình hình: băng qua hàng rào phòng thủ, tiến sâu vào trung tâm. Bằng cách tập kích, kết hợp đặc công trinh sát và hỏa lực họ làm chủ trận địa.

Quân Thái Lan sau những phút đầu rối loạn, đến lúc này đã củng cố lực lượng và tổ chức chống trả quyết liệt. 3 cụm xe tăng của quân Thái Lan được bố trí trong công sự dưới đất bất ngờ xuất hiện và bắn dữ dội về phía đối phương - điều mà trước đó các trinh sát đã không nhận thấy được. Các chiến sĩ Tiểu đoàn 265 cố gắng tìm cách khống chế hỏa lực địch nhưng không thành do xe tăng nằm nấp dưới công sự, rất khó tiếp cận, lại thêm máy bay đối phương tiếp ứng trên không rọi đèn cho phía Thái Lan tập trung hỏa lực.

Trước tình hình bất lợi, thương vong ngày càng tăng cao, QGP quyết định rút lui, kết thúc trận đánh với số bộ đội tử trận của D2 lên tới hơn 90 người.

Về sau, chính quyền Việt Nam Cộng hòa dọn dẹp chiến trường Vườn Điều để tránh bom đạn. Xác chết của những người lính QGPMN bị vùi lấp đến nay chưa tìm hết được.

## Kết quả
Bị tập kích bất ngờ, Quân đội Hoàng gia Thái Lan và Úc tăng cường phòng vệ, trong tình thế chung của toàn chiến trường khi đó chỉ có Quân lực Việt Nam Cộng hòa là nghỉ phép ăn tết nhiều, còn quân chủ lực là Mỹ và các lực lượng đồng minh vẫn hoạt động.

Sau thất bại này, đích thân trung đoàn trưởng trung đoàn 4 QGP (Nguyễn Nam Hưng, đang ở tiểu đoàn bộ) điều hành tiểu đoàn 265 thay cho D trưởng Trần Văn Hướng, các đơn vị khác giao cho trung đoàn phó Trần Minh Thắng. Tuy nhiên, tiểu đoàn 265 không còn đủ lực lượng mạnh như trước, cùng với cuộc chiến bất lợi kéo dài ở giai đoạn Mậu Thân đã gây thiệt hại lớn cho cả đơn vị.

## Chú thích
Thủ tướng Hàn Quốc

**Thủ tướng Hàn Quốc**, tên gọi chính thức là **Tổng lý Quốc vụ** (), là phó người đứng đầu chính phủ của Hàn Quốc. Thủ tướng do Tổng thống bổ nhiệm với sự phê chuẩn của Quốc hội. Thủ tướng Hàn Quốc không nhất thiết phải là đại biểu Quốc hội.

Thủ tướng là trợ lý hành pháp chính cho Tổng thống, người đứng đầu chính phủ. Thủ tướng hỗ trợ Tổng thống bằng cách giám sát các bộ và tiến cử các bộ trưởng. Thủ tướng là người tiếp quản văn phòng Tổng thống trong trường hợp Tổng thống không còn khả năng thực hiện vai trò của mình. Tổng thống tạm quyền có hai lần là Goh Kun trong thời gian luận tội Tổng thống Roh Moo-hyun vào năm 2004 và Hwang Kyo-ahn trong thời gian luận tội Tổng thống Park Geun-hye vào năm 2016

Chức vụ này được thiết lập vào ngày 31 tháng 7 năm 1948, hai tuần trước khi chính phủ Hàn Quốc được thành lập và do Lee Beom-seok đảm nhiệm cho đến năm 1950. Danh hiệu Thủ tướng được đổi thành Bộ trưởng Nội các từ năm 1961 đến năm 1963. Văn phòng Thủ tướng được hai phó thủ tướng hỗ trợ.

Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm nhưng chưa được Quốc hội phê chuẩn được gọi là Thủ tướng tạm quyền. Thủ tướng trở thành Tổng thống tạm quyền trong trường hợp Tổng thống qua đời, từ chức hoặc bị phế truất.

## Tên gọi

Từ Hán-Triều *gungmu* (/) có nghĩa là "Quốc vụ" còn *chongni* (/) có nghĩa là "Tổng lý", vì vậy trong tiếng Hàn nghĩa đen của danh hiệu đầy đủ là "người đứng đầu quản lý việc nước". Danh hiệu vắn tắt là *Chongni (Tổng lý)*.

## Danh sách Thủ tướng Hàn Quốc

## Xem thêm
* Chính trị Hàn Quốc
* Tổng thống Hàn Quốc
* Phó Tổng thống Hàn Quốc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Văn phòng Thủ tướng Hàn Quốc
Giải vô địch cờ tướng cá nhân Trung Quốc

**Giải vô địch cờ tướng cá nhân Trung Quốc** là giải đấu cờ tướng được tiến hành hàng năm ở Trung Quốc. Do Trung Quốc là cái nôi của môn cờ tướng, ở các giải vô địch thế giới và vô địch châu Á thì Trung Quốc chỉ được cử 2 kỳ thủ nam và 1 kỳ thủ nữ tham dự, do vậy giải đấu này được Hiệp hội cờ tướng Trung Quốc đánh giá cao hơn cả giải thế giới và châu Á.

Giải đấu bắt đầu từ năm 1956. Thời gian đầu giải diễn ra mỗi năm một lần. Có một số năm do khách quan nên không tổ chức là các năm 1961 và 1963 do Nạn đói lớn ở Trung Quốc, từ năm 1967 đến 1973 vì Cách mạng văn hóa nên cờ tướng bị cấm đoán, năm 1976 Mao Trạch Đông qua đời. Từ năm 1977 đến nay giải được tổ chức đều đặn hàng năm. Ban đầu giải chỉ có nội dung nam, đến năm 1979 mới có thêm nội dung nữ. Riêng hai năm 1980 và 1981 giải nữ được tổ chức hai lần mỗi năm.

## Thể thức
Thể thức giải đấu thay đổi từng năm.

Năm 2013 nội dung nam chia làm hai nhóm A và B (như hạng nhất và hạng nhì) theo bảng xếp hạng của Hiệp hội cờ tướng Trung Quốc. Các kỳ thủ ở nhóm B đánh 7 vòng hệ Thuỵ Sĩ chọn ra 14 kỳ thủ đứng đầu được vào đánh nhóm A. Nhóm A có sẵn 50 kỳ thủ, cùng 14 kỳ thủ từ nhóm B tạo thành 64 kỳ thủ đánh hệ Thuỵ Sĩ 11 vòng chọn ra nhà vô địch. Ở nội dung nữ các kỳ thủ tham dự đánh hệ Thuỵ Sĩ 11 vòng.

Năm 2015 và 2016 thể thức bảng nam như nhau khi nhóm B đánh 7 vòng hệ Thụy Sĩ, chọn ra 32 kỳ thủ, cùng 32 kỳ thủ nhóm A đánh loại trực tiếp 6 vòng chọn ra nhà vô địch. Mỗi vòng gồm 2 ván cờ tiêu chuẩn, nếu hòa sẽ đánh cờ nhanh, cờ chớp đổi bên luân phiên đến khi nào xác định người thắng.

## Danh sách các nhà vô địch

## Chú thích
Jung Hong-won

**Jung Hong-won** (, sinh ngày 9 tháng 10 năm 1944) là một chính trị gia Hàn Quốc. Ông là thủ tướng Hàn Quốc từ ngày 26 tháng 2 năm 2013 đến ngày 16 tháng 2 năm 2015.

## Tiểu sử
Jung tốt nghiệp Cử nhân Luật tại Đại học Sungkyunkwan. Sau khi vượt qua các đợt kiểm tra tư pháp, ông trở thành một công tố viên.
## Tham khảo
Kim Hwang-sik

**Kim Hwang-sik** (sinh ngày 9/8/1948) là một chính khách Hàn Quốc. Ông trở thành thủ tướng Hàn Quốc từ ngày 1/10/2010. Trước đó ông là chủ tịch cơ quan kiểm toán và thanh tra. Jung Hong-won đã thay thế ông làm thủ tướng từ ngày 26 tháng 2 năm 2013.

## Tiểu sử
Ông sinh ra ở Jangseong, học luật tại Đại học Marburg (Đức) và tốt nghiệp Đại học Quốc gia Seoul. Ông thi đạt kì thi tư pháp quốc gia và đã làm thẩm phán khu vực sau đó là thẩm phán tại tòa án tối cao.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Tiểu sử 
*Thông tin về Kim Hwang-sik và Đại học Marburg
Eva Marie

**Eva Marie** (sinh ngày 16 tháng 9 năm 1984) là một người mẫu, diễn viên điện ảnh, đô vật chuyên nghiệp người Mỹ. Cô đang chơi ở WWE với tên đeo đai là Eva Marie. Vào năm 2013, Nelson đã ký hợp đồng với WWE, và được giao cho Trung tâm Biểu diễn của WWE ở Tampa, Florida để bắt đầu đào tạo mình.Vào tháng 7 năm 2013, Nelson đã ra vào danh sách biểu diễn chính lần đầu của mình, và sau đó trong tháng sẽ trở thành đô vật chuyên nghiệp.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*
Trekking

**Trekking** có nghĩa là đi bộ dài ngày là một hình thức du lịch mạo hiểm dã ngoại ngoài trời ở những nơi hoang dã. Người trekking chỉ có phương tiện di chuyển duy nhất chính là đôi chân của mình. Phải đi bộ, thường thì phải tự mang vác đồ và đi vào rừng, núi, bản làng xa trung tâm không có phương tiện giao thông; mất nhiều thời gian, vất vả, thậm chí là nguy hiểm. Những chặng đường đi trekking thường rất hoang dã nhưng cũng nhiều thú vị bất ngờ. Trekking giúp rèn luyện thân thể, có ích cho sức khỏe, thách thức cảm giác được chinh phục và hòa mình vào thiên nhiên hoang dã. Xin đừng nhầm lẫn trekking với leo núi.

## Thuật ngữ

Thuật ngữ trekking có nguồn gốc từ ngôn ngữ Afrikaans về sau trở thành một từ trong ngôn ngữ tiếng Anh vào giữa thế kỷ 19, có nghĩa là một hành trình đi bằng chân kéo dài và gian khổ. Trong tiếng Việt, từ tương đương là "đi vã".

## Kinh nghiệm trekking
*Vật dụng mang theo:

Lều trại, võng liền mùng (màn), dây dù, tấm trải, túi ngủ, dao đi rừng, bật lửa, nồi niêu, máy định vị GPS, la bàn, bản đồ...

Thuốc diệt khuẩn nước, dầu gió, hạ sốt, đau bụng, kháng sinh, bông băng, thuốc đỏ, cồn y tế, kem chống muỗi, vắt, viên C sủi

Thức ăn loại dễ bảo quản, nhiều năng lượng như ruốc khô (chà bông), xúc xích, đồ hộp, mỳ tôm, bánh quy, kẹo, sô cô la,

Nón rộng vành, hoặc nón có che tai, áo dài tay, quần leo núi chuyên dụng hoặc quần ka ki mỏng, giày leo núi chuyên dụng hoặc giày bộ đội cổ cao, tất (vớ) dày, gậy leo núi, bảo vệ khớp gối, bảo vệ mắc cá chân, áo khoác, áo len giữ ấm, mũ trùm đầu...
*Di chuyển trên đường:

Di chuyển theo cự ly để có thể hỗ trợ nhau trong trường hợp có sự cố, không nên tách ra đi một mình.

Uống nước vừa phải, không nên uống quá nhiều dẫn đến chóng mệt mỏi.

Nên hạ trại bên cạnh nguồn nước, đốt một đống lửa to và duy trì ngọn lửa suốt đêm.

Nghiên cứu bản đồ khu vực, tính toán khoảng cách di chuyển hợp lý để không rơi vào tình huống nguy hiểm. Xem trước dự báo thời tiết. Chuẩn bị giấy giới thiệu nếu khu vực biên giới hoặc khu bảo tồn.

* Khi đi qua suối:

Trước khi qua suối bạn nên kiểm tra dòng nước kỹ càng. Hãy di chuyển qua suối khi xác định được mực nước và độ chảy xiết có thể băng qua được. Bạn nên sử dụng các dụng cụ hỗ trợ chuyên dụng như dây thừng, phao để hỗ trợ qua suối phòng trường hợp nước lũ đổ về.

## Những khu vực trekking nổi tiếng ở Việt Nam
*Miền Bắc:

_Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Thanh Hóa)

_Rừng Quốc gia Hoàng Liên (Lào Cai): nơi có đỉnh Fansipan cao nhất Đông Dương

_Núi Yên Tử, Quảng Ninh

_Tam Đảo, Vĩnh Phúc
*Miền Trung:

_Núi Bạch Mã, Thừa Thiên, Huế

_Hòn Bà, Nha Trang

_Núi Chúa, Ninh Thuận
*Miền Nam:
_Núi Bà Đen, Tây Ninh

## Những khu vực trekking nổi tiếng trên thế giới
Khu vực trekking nổi tiếng ở Nepal là Annapurna, Dolpo, Langtang, Manaslu, Kangchenjunga đỉnh Everest. Các khu vực trekking nổi tiếng ở Ấn Độ là Chandra Taal, Gomukh, Hemkund, Kafni Glacier, Kedarnath, Kedartal, Milam Glacier, Nanda Devi Sanctuary, Pindari Glacier, Richenpong, Roopkund, Sar đèo, Satopanth Tal, Saurkundi đèo, Singalila Ridge....

## Chú thích và tham khảo

Các Tour Trekking Tại Việt Nam 

10 Tour Trekking Đẹp Nhất Việt Nam
Đại học Marburg

**Đại học Philipp Marburg** (tiếng Đức: Philipps-Universität Marburg), được thành lập vào năm 1527 bởi Landgrave Philip I của Hesse. Đây là một trong những trường đại học lâu đời nhất của Đức, có thời gian từ thời thành lập đạo Tin Lành. Hiện nay, trường không có liên kết với tôn giáo nữa. Trường có khoảng 25.000 sinh viên và 7.500 nhân viên, làm cho Marburg, một thị trấn 72.000 dân, được gọi là "phố đại học".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Philipps-Universität Marburg
*T. S. Eliot
*Wilhelm Viëtor
*Historical detention room (Karzer)
Marburg

**Marburg** là thủ phủ của huyện Marburg-Biedenkopf ở bang Hessen, Đức. Thành phố này có 77.845 dân (lớn thứ 8 ở bang Hesen), và là một thành phố đại học, nơi có đại học Philipps Marburg với 25.000 sinh viên và 7.500 nhân viên.

Thành phố này là một trong ba nơi đầu tiên phát hiện virus Marburg vào những năm 1960 (hai nơi còn lại là Frankfurt (Tây Đức) và Belgrade (Nam Tư (cũ))).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Official website of Marburg  +
Danh sách loài của chi Hành

Allium là chi hành, với 600-750 loài, làm cho nó một trong những chi thực vật lớn nhất trên thế giới.

## A

## B

## C

## D

## E

## F

## G

## H

## I
**[[Allium iatasen]]* 
**[[Allium idahoense]]* 
**[[Allium idzuense]]* 
**[[Allium iliense]]* 
**[[Allium incensiodorum]]* 
**[[Allium incisum]]* 
**[[Allium inconspicuum]]* 
**[[Allium incrustatum]]* 
**[[Allium inops]]* 
**[[Allium insufficiens]]* 
**[[Allium intactum]]* 
**[[Allium integerrimum]]* 
**[[Allium inutile]]* 
**[[Allium involucratum]]* 
**[[Allium inyonis]]* 
**[[Allium iodanthum]]* 
**[[Allium ionandrum]]* 
**[[Allium ionicum]]* 
**[[Allium isakulii]]* 
***Allium isakulii* ssp. *subkopetdagense* 
**[[Allium isauricum]]* 
**[[Allium isphairamicum]]* 
**[[Allium ivasczenkoae]]*

## J
**[[Allium jacquemonti]]* 
**[[Allium jaluanum]]* 
**[[Allium janthinum]]* 
**[[Allium japonicum]]* 
**[[Allium javorjense]]* 
**[[Allium jaxarticum]]* 
**[[Allium jeholense]]* 
**[[Allium jenischianum]]* 
**[[Allium jepsonii]]* (basionym of *Allium sanbornii* var. *jepsoni*): Jepson's Onion 
**[[Allium jesdianum]]* 
**[[Allium jodanthum]]* 
**[[Allium jucundum]]* 
**[[Allium juldusicolum]]* 
**[[Allium junceum]]* 
***Allium junceum* ssp. *tridentatum* 
**[[Allium juncifolium]]*

## K

## L

## M

## N

## O

## P

## Q
**[[Allium qaradaghense]]* 
**[[Allium qasyunense]]*

## R

## S

## T

## U
**[[Allium ubinicum]]* 
**[[Allium ubsicolum]]* 
**[[Allium udinicum]]* 
**[[Allium ugami]]* 
**[[Allium umbilicatum']]' 
**Allium uniflorum* 
**Allium unifolium*: [[Oneleaf Onion]]; One-leaved Onion 
**Allium uratense* 
**Allium urceolatum* 
**Allium urmiense* 
**Allium ursinum*: [[Ramsons]]; Buckrams 
***Allium ursinum* var. *ucrainicum*

==V==


==W==
**Allium wakegi* 
**Allium wallichianum*: Jimbur
**Allium walteri* 
**Allium warzobicum* 
**Allium watsonii* 
**Allium weichanicum* 
**Allium weissii* 
**Allium welwitschii* 
**Allium wenchuanense* 
**Allium wendelboanum* 
**Allium wendelboi* 
**Allium weschniakowi* 
**Allium wiedemannianum* 
**Allium wierzbickii* 
**Allium willeanum* 
**Allium winklerianum* 
**Allium woronowii*

==X==
**Allium xiangchengense* 
**Allium xichuanense* 
**Allium xiphopetalum* 
**Allium xyphophyllum*

==Y==
**Allium yamarakkyo* 
**Allium yanchiense* 
**Allium yatei* 
**Allium yesoense* 
**Allium yongdengense* 
**Allium yosemitense*: Yosemite Onion
**Allium yuanum* 
**Allium yuchuanii* 
**Allium yunnanense*

==Z==
**Allium zaissanicum* 
**Allium zaprjagajevii* 
**Allium zebdanense* 
**Allium zenobiae* 
**Allium zergericum''
Jeremy Hammond

**Jeremy Hammond** (sinh ngày 8 tháng giêng, 1985) là một người hoạt động chính trị, một nhạc sĩ và cũng là một tin tặc từ Chicago, Hoa Kỳ. Ông ta bị kết tội và xử tù 10 năm vào tháng 11 năm 2013, vì đã ăn cắp 60 ngàn thẻ tín dụng và các thông tin cá nhân của 860 ngàn khách hàng hãng Stratfor.
Hammond cũng là người sáng lập trang web đào tạo bảo mật máy tính HackThisSite (tiếng Anh) vào năm 2003.
## Tiểu sử

### Thời niên thiếu

Hammond lớn lên ở ngoại ô Glendale Heights, Chicago, Illinois, với người anh em song sinh Jason. Hammond quan tâm đến máy tính khi còn rất trẻ, lập trình trò chơi video bằng QBasic lúc tám tuổi, và tạo lập các cơ sở dữ liệu ở tuổi 13. Khi còn là học sinh Hammond đã đạt được hạng nhất trong một cuộc thi về khoa học với một chương trình máy tính mà ông thiết kế. Ngoài ra ở trường trung học, ông trở thành một người tranh đấu cho hòa bình, tổ chức cho học sinh bỏ học biểu tình vào ngày Hoa Kỳ đánh vào Iraq và lập ra một tờ báo trường để phản đối chiến tranh Iraq.
 
### Học vấn
Hammond được học bổng toàn phần tại University of Illinois at Chicago. Vào mùa xuân 2004, khi ông mới bắt đầu tại đây, ông đã chỉ ra một lỗ hổng bảo mật trong trang mạng của phân khoa công nghệ thông tin. Vì lý do này Hammond bị đuổi khỏi trường.
 
### Âm nhạc

Jeremy, cùng với Jason, cũng ưa thích âm nhạc, và đã từng trình diễn với nhiều ban nhạc. Trước khi Jeremy bị bắt, cả hai chơi cho ban nhạc ở Chicago *Dirty Surgeon Insurgency*.
## Vụ án Stratfor

Vào ngày 5 tháng 3 năm 2012, Hammond bị bắt bởi nhân viên FBI tại Chicago vì những hành động liên hệ tới vụ thư từ của công ty cố vấn Strafor bị giao cho Wikileaks. Hammond là một trong 6 người từ Hoa Kỳ, Anh, và Ireland bị buộc tội. Vụ bắt bớ này xảy ra là nhờ sự hợp tác của một nhân chứng mà trên mạng có tên là tin tặc Sabu.Hammond sau đó đã thú tội là vào năm 2011 đã xâm nhập vào máy tính của hãng Stratfor và của các cơ quan chính phủ cũng như của FBI. Riêng tại hãng Stratfor 60 ngàn số thẻ tín dung và thông tin cá nhân của 860 ngàn khách hàng bị đưa lên mạng, cả thư từ của hãng này cũng bị giao cho WikiLeaks. Theo Wikileaks thì 5 triệu lá thư điện tử này viết từ khoảng tháng 7 năm 2004 tới cuối năm 2011. Nó tiết lộ là Stratfor đã cung cấp cho những hãng lớn như Dow Chemical và các hãng sản xuất vũ khí như Lockheed Martin, Raytheon và Northrop Grumman, và cả bộ Bảo vệ Quê hương và cơ quan tình báo Hoa Kỳ những tài liệu gián điệp mật. Ngoài ra Hammond và những kẻ đồng lõa theo như lời buộc tội đã lấy từ dữ liệu tín dụng để rút 700.000 Dollar (519.000 Euro). Với những tội trạng này Hammond đã bị xử 10 năm tù.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Hammond, Jeremy. DEF CON 2004, Las Vegas. "Electronic Civil Disobedience"
Galina Pavlovna Vishnevskaya

**Galina Vishnevskaya** (1926–2012) là một ca sĩ opera soprano. Trong nhiều năm bà đã tham gia biểu diễn trên những sân khấu opera nổi tiếng trên thế giới như Nhà hát Bolshoi Moskva, các nhà hát opera Paris và Viên, Carnegie Hall New York. Cuộc đời và sự nghiệp của bà đầy thành công cũng như sóng gió. Trong những năm chiến tranh thế giới thứ hai, bà sống sót sau cuộc bao vây Leningrad. Lúc lên 16 tuổi, cô đã tham gia phục vụ tại một đơn vị phòng không. Với giọng hát bài bản được trời phú, vào cuối chiến tranh Galina Vishnevskaya đã được nhận vào Nhà hát operetta, nơi ngay lập tức bà trở thành một nghệ sĩ solo. Sau đó vài năm, ca sĩ tới công tác tại Nhà hát Bolshoi Moskva. Vishnevskaya là bạn đời trung thành của nghệ sĩ cello nổi tiếng Nga Mstislav Rostropovich, người cùng bà nhiều năm lưu diễn khắp thế giới. Vào thập niên 1970, nghệ sĩ Rostropovich đã phải rời khỏi Liên Xô trước những sách nhiễu của chính quyền do ông dũng cảm hỗ trợ nhà văn bị đàn áp Alexandr Solzhenitsyn. Sau năm 1991, cặp vợ chồng nghệ sĩ lừng danh lại trở về nước Nga mới.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*The Vishnevskaya-Rostropovich Foundation homepage
*
*Soldiers of Music (1991 documentary)
*
Chu Dị (Tam Quốc)

**Chu Dị** (chữ Hán: 朱异, ? – 257), tên tự là **Quý Văn**, người huyện Ngô, quận Ngô, là tướng lĩnh nhà Đông Ngô đời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời và sự nghiệp
### Văn tài nức tiếng, xuất thân cửa tướng
Ông cùng tuổi với Trương Thuần (con Trương Đôn), Trương Nghiễm, cả ba đều nổi tiếng có văn tài từ nhỏ. Khi trưởng thành, nhờ cha là Chu Hoàn có công mà được làm Lang.

Năm Gia Hòa thứ 6 (237), nhân Chu Hoàn xưng bệnh mà về Kiến Nghiệp chữa trị, Chu Dị được phong làm Kỵ đô úy, tạm lãnh bộ khúc. Năm sau (238), Hoàn mất, ông được kế thừa bộ khúc và tước vị Gia Hưng hầu của cha.

### Bảo vệ biên thùy, chống quân Tào Ngụy
Năm Xích Ô thứ 4 (241), Chu Dị theo Chu Nhiên đánh Phàn Thành của nhà Tào Ngụy, hiến kế phá ngoại vi của thành, trở về được bái làm Thiên tướng quân. Lư Giang thái thú Văn Khâm của Ngụy đặt bản doanh ở Lục An, đặt nhiều đồn trại, án giữ nơi hiểm yếu, nhằm chiêu dụ người Ngô, hòng xâm phạm biên thùy. Ông tự soái 2000 thủ hạ, bất ngờ tập kích phá đi 7 đồn, chém mấy trăm thủ cấp, được thăng Dương vũ tướng quân. Tôn Quyền cùng Dị bàn luận việc tấn công nước Ngụy, đối đáp rất hợp ý. Quyền nói chú của ông là Phiêu kỵ tướng quân Chu Cứ rằng: "Vốn biết Quý Văn có nhiều dự định, gặp rồi lại thấy còn hơn những gì nghe được."

Năm thứ 13 (250), Văn Khâm trá hàng, gửi mật thư cho Dị, muốn ông đi đón. Dị dâng thư lên Tôn Quyền, cho rằng đây là gian kế. Quyền lệnh cho ông cùng Lã Cứ đưa 2 vạn quân lên bắc để đón, nhưng phải phòng bị cẩn thận, Khâm quả nhiên không hàng.

### Bắc tiến thất bại, chết vì quyền thần
Năm Kiến Hưng đầu tiên (252), được thăng Trấn nam tướng quân. Tướng Ngụy là bọn Hồ Tuân, Gia Cát Đản tiến đánh Đông Hưng, Dị đốc thủy quân phá hủy cầu nổi, quân Ngụy tan vỡ. Năm sau, theo thái phó Gia Cát Khác vây Tân Thành. Quân Ngô mãi không hạ được thành, ông cùng chư tướng đều nói nên nhanh chóng quay về Dự Chương, tập kích thành Thạch Đầu, không quá vài ngày thì chiếm được. Khác viết thư giảng giải cho Dị, ông ném thư xuống đất nói: "Không dùng kế của ta, mà theo lời của thằng Hề!"  Khác cả giận, lập tức đoạt lấy quân đội của Dị, ông bèn bỏ về Kiến Nghiệp.

Năm Thái Bình thứ 2 (257), Gia Cát Đản phản Ngụy, đề nghị Đông Ngô liên minh. Chu Dị được phong làm Giả tiết, Đại đô đốc, lãnh binh cứu Gia Cát Đản, giải vây Thọ Xuân, thất bại quay về. Quyền thần Tôn Lâm mời gặp mặt, Lục Kháng can ngăn, ông nói: "Tử Thông (tên tự của Tôn Lâm) chỉ là tên đầy tớ, có gì phải lo?" bèn đi. Tôn Lâm sai lực sĩ bắt Chu Dị ngay tại chỗ ngồi, ông nói: "Ta là trung thần của nước Ngô, nào có tội gì?" rồi bị kéo ra ngoài sát hại.

## Tham khảo
* Tam quốc chí

## Chú thích
Chu Dị

**Chu Dị** có thể là tên của:
* Chu Dị, Huyện lệnh Lạc Dương, cha của Chu Du. 
* Chu Dị, tướng lãnh Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
* Chu Dị, đại thần nhà Lương đời Nam Bắc Triều trong lịch sử Trung Quốc
Thanh tùng châu Âu

***Taxus baccata*** là một loài cây thường xanh thuộc họ Thanh tùng, và là loài bản địa ở phía Tây Trung và Nam Âu, phía tây Bắc Phi, phía bắc Iran và Tây Nam Á. Đây là loài cây ban đầu được biết với tên **thanh tùng**. So với các loài nổi tiếng khác có liên quan, loài này có tên phổ biến là **thanh tùng Anh** hay **thanh tùng châu Âu**. Cây được trồng chủ yếu làm cảnh. Đa số các bộ phận của cây có độc và nếu ăn phải lá có thể tử vong.

## Mô tả
Thanh tùng châu Âu là loại thanh tùng duy nhất mọc tự nhiên ở châu Âu, nó cũng là loại cây chịu đựng bóng tối nhất của châu Âu.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Notes on the Yew  Druid Network
* www.collect-if.net  In France Switzerland and Belgium are yew leaves collected for pharmaceutical use.
* Images and location details of ancient yews
*
Taxus

***Taxus*** là một chi thông, cây lá kim nhỏ hoặc cây bụi trong họ Taxaceae. Chúng tương đối chậm phát triển và có thể sống rất lâu, và đạt được chiều cao 1–40 m, với đường kính thân cây lên đến 4 m.
## Loài và các giống lai
* *[[Taxus baccata]]* – Thanh tùng châu Âu
* *[[Taxus brevifolia]]* 
* *[[Taxus canadensis]]* 
* *[[Taxus chinensis]]* – Thông đỏ Trung Hoa
* *[[Taxus cuspidata]]* – Thủy tùng Nhật Bản
* *[[Taxus floridana]]* 
* *[[Taxus fuana]] - [[Thông đỏ Tây Himalaya]]
* *Taxus globosa* 
* *Taxus masonii*
* *Taxus sumatrana* – [[Thông đỏ Sumatra]]
* *Taxus wallichiana* – [[Thông đỏ Himalaya]]

*Taxus x media* = *Taxus baccata* x *Taxus cuspidata* 

*Taxus x hunnewelliana* = *Taxus cuspidata* x *Taxus canadensis'' 

## Chú thích

## Tham khảo
*
Hydra vulgaris

***Hydra vulgaris*** là một loài thuộc chi thủy tức sống trong môi trường nước ngọt. Loài này hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi quá trình lão hóa.

## Đặc điểm
Nó có kích thước nhỏ khoảng 12mm với cơ thể hình ống có từ 4 đến 12 xúc tu, miệng và chân chứa chất dính. Loài này ăn bằng cách mở rộng các xúc tu và đợi thức ăn chạm các xúc tu này, sau đó đưa vào miệng.

## Sinh sản
***H. vulgaris*** có thể sinh sản theo 3 cách chính đó là sinh sản hữu tính, ghép mắt, và gián tiếp thông qua việc tái sinh (sinh học).

## Hình ảnh

Tập tin:Hydravulgaris.jpg
Tập tin:PSM V08 D041 Hydra vulgaris.jpg
Tập tin:PSM V16 D657 Hydra vulgaris.jpg
Tập tin:PSM V51 D533 Hydra vulgaris.png


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Professor Daniel Martinez Awarded $1.26 Million Grant to Study Mechanisms Related to Aging in Hydra , POMONA.EDU.
* Kỳ lạ loài sinh vật gần như bất tử