Vanoverberghia diversifolia

***Vanoverberghia diversifolia*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Adolph Daniel Edward Elmer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1915 dưới danh pháp *Vanoverberghia diversifolium*. Năm 1919, tác giả này chuyển nó sang chi *[[Alpinia]]* với danh pháp *Alpinia diversifolia*, nhưng không giải thích lý do.

Nghiên cứu năm 2019 của Docot *et al.* phục hồi vị trí của nó trong chi *[[Vanoverberghia]]*.

## Từ nguyên
Tính từ định danh loài là đề cập đến kích thước lá biến động khác nhau của nó.

## Phân bố
*V. diversifolia* là loài đặc hữu đảo Luzon, Philippines; cụ thể là trong các tỉnh Aurora, Benguet, Quezon. Loài này sinh sống ở các khe núi nhiều bóng râm và ven suối ở cao độ 100–1100 m (330-3.610&nbsp;ft). Các tên gọi thông thường tại Philippines: kagda-opot (tiếng Igorot), buntotpusa hay oplay (tiếng Tagalog).

## Mô tả
Cây thân thảo sống trên cạn thành cụm lỏng lẻo. Thân rễ có bề ngang 10–12&nbsp;mm, màu lục ánh đỏ, vảy mỏng, màu nâu. Chồi lá cong, thân giả dài 1–1,5 m, thon tròn, gốc hình củ hành; bẹ lá có lông tơ, màu xanh lục; lưỡi bẹ hai thùy, màu nâu ánh lục, các thùy hình trứng, 1–1,5 × 3–5&nbsp;mm, có lông tơ, đỉnh thuôn tròn; cuống lá dài 0,5–1&nbsp;mm (gần không cuống); phiến lá thuôn dài, 18–20 × 6,5–8&nbsp;cm, hơi uốn nếp, nhẵn nhụi cả hai mặt ngoại trừ phần gốc và gân giữa mặt dưới có lông tơ, như da và màu xanh lục đậm ở mặt trên, mặt dưới nhạt hơn, đáy tù, mép nguyên và có lông tơ, đỉnh hình đuôi, chóp dạng lông roi dài 8–15&nbsp;mm. Cụm hoa dài 10–25&nbsp;cm; cuống cụm thon tròn, dài 3–4&nbsp;cm, có lông tơ, màu xanh lục, đối diện một lá bắc bền; cán hoa thon tròn, dài 8–20&nbsp;cm, có lông tơ, màu xanh lục; cuống hoa thon tròn, dài 7–10&nbsp;mm, có lông tơ, màu xanh lục; lá bắc hoa có mo, hình ống ở gốc, 13–15 × 4–7&nbsp;mm khi dẹt, màu nâu, đỉnh nhọn và có lông tơ; nụ hoa giống vuốt; hoa sắp xếp lỏng lẻo dọc cán hoa, màu trắng; đài hoa có mo, chẻ bên tới gốc, 37-40 × 7–10&nbsp;mm, nhẵn nhụi, màu xanh lục, có góc tới 90° so với trục của hoa, đỉnh nhọn và có lông tơ; ống tràng dài 2–2,5&nbsp;cm, nhẵn nhụi, màu trắng; thùy tràng ở lưng thẳng-thuôn dài, 33–40 × 5–8&nbsp;mm, nhẵn nhụi, màu trắng, mép trắng mờ, đỉnh thuôn tròn và có nắp; các thùy tràng bên thẳng-thuôn dài, 18–22 × 3–5&nbsp;mm, nhẵn nhụi, màu trắng, mép trắng mờ, đỉnh thuôn tròn và có nắp; cánh môi hợp sinh tại gốc của các thùy tràng bên, phần tự do che đôi, các thùy hình giùi, 30–35 × 1–1,5&nbsp;mm, màu trắng, đáy nhẵn nhụi, đỉnh nguyên và nhọn; nhị lép bên hình chỉ, dài 1,5–2&nbsp;cm, có lông tơ, màu trắng; chỉ nhị bao quanh vòi nhụy gần một nửa chiều dài của nó phía trên cánh môi, 27–30 × 3–3,5&nbsp;mm, có tuyến, màu trắng; bao phấn thẳng, 15-17 × 4–5&nbsp;mm, màu kem, không mào; vòi nhụy dài 3,7–4&nbsp;cm, có lông tơ, màu trắng; đầu nhụy hình chén, rộng 1–2&nbsp;mm, màu trắng, lỗ nhỏ hình elip, mép có lông tơ; các tuyến trên bầu bị nén ép, gần hình cầu, 1,6-2 × 1-1,2&nbsp;mm; bầu nhụy gần hình cầu, 18–20 × 4–5&nbsp;mm, có lông tơ, màu xanh lục. Quả hình elipxoit đến gần hình cầu, 12-15 × 15–17&nbsp;mm, màu xanh sẫm khi thuần thục, có lông tơ, đài hoa bền. Hạt gần hình cầu, màu nâu với áo hạt màu trắng. Ra hoa tháng 11-1 năm sau, nhưng một ít cây có thể nở hoa tháng 2-4, trùng với mùa tạo quả.

## Sử dụng
Phần gốc hình củ hành của thân giả cũng được báo cáo là được người Igorot sinh sống ở Sablan, Benguet dùng làm thức ăn.

## Chú thích
*
*
*