open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zingiber simaoense

***Zingiber simaoense*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Qian Yi Yong (钱义咏, Tiền Nghĩa Vịnh) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998. Tên gọi trong tiếng Trung là 思茅姜 (Tư Mao khương), nghĩa là gừng Tư Mao.

## Mẫu định danh
Các mẫu bao gồm: *Qian Yi-yong 1818* (holotype), *Qian Yi-yong 1817* (isotype), *Qian Yi-yong 1815*, *Qian Yi-yong 1874* và *Qian Yi-yong 1893*; Yunnan: Simao, thu thập ngày 7 tháng 9 năm 1988 trong rừng ở cao độ 1.200-1.600m, tọa độ , huyện Tư Mao, tỉnh Vân Nam. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoa Nam ở Quảng Châu (IBSC), mẫu isotype lưu giữ tại Cục Lâm nghiệp Tư Mao (SMAO).

## Từ nguyên
Tính từ định danh *simaoense* lấy theo địa danh huyện Tư Mao, địa khu Tư Mao (Là huyện trong giai đoạn 1981-1993, nay là quận Tư Mao trong địa cấp thị Phổ Nhĩ. Địa khu Tư Mao tồn tại từ năm 1970 đến năm 2003), tỉnh Vân Nam.

## Phân bố
Loài này có tại tây nam Trung Quốc (tỉnh Vân Nam), miền bắc Thái Lan (các tỉnh Chiang Rai, Mae Hong Son). Môi trường sống là rừng, ở cao độ 1.200-1.600 m.

## Mô tả
Thân rễ mọng; rễ kết thúc bằng các củ nhỏ. Thân giả cao 30–65&nbsp;cm. Lưỡi bẹ 2 thùy, 1–8&nbsp;mm, rậm lông nhung. Lá 3-7 với 1-2 lá dưới cùng không cuống lá; cuống lá 0,3-1,5(-4,5) cm, có lông nhung màu từ xám tro sẫm tới nâu xám; phiến lá hình trứng ngược hoặc hình mác ngược hoặc thuôn dài, 1,5-34 × 1,2-7,5&nbsp;cm, mặt xa trục có lông nhung, mặt gần trục nhẵn nhụi, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, màu ánh xanh lục hoặc ánh đỏ, hình trứng ngược, 4-7 × 1,5–4&nbsp;cm, 1-5 hoa; cuống cụm hoa màu trắng, 3–10&nbsp;cm, có lông nhung, bẹ dạng vảy màu trắng dài 0,8-3,5&nbsp;cm, thưa lông nhung; lá bắc màu ánh xanh lục hoặc trắng với đỉnh ánh hồng, hình trứng ngược hoặc hình elip, 3-5 × 1,3-2,6&nbsp;cm, có lông nhung.  Đài hoa 1-1,5&nbsp;cm, màu trắng, có lông nhung. Ống tràng hoa 4–5&nbsp;cm, màu trắng; các thùy màu trắng, hình trứng hẹp hoặc hình mác, 2,4-3 × 0,7-1,1&nbsp;cm. Cánh môi hình quạt, nhẵn nhụi, 3 thùy; thùy giữa hình tròn, 1,7-2,5 × 2,2–3&nbsp;cm, đỉnh cắt cụt hoặc thuôn tròn; các thùy bên hình trứng ngược, dài 1-1,5&nbsp;cm. Bao phấn 1,1-1,2&nbsp;cm; phần phụ liên kết 1,2-1,3&nbsp;cm. Bầu nhụy có lông nhung. Quả nang màu đỏ, hình trứng, dài 2-3,5&nbsp;cm. Hạt màu đen, hiếm khi màu đỏ. Ra hoa tháng 9.

*Z. simaoense* tương tự như *[[Zingiber densissimum|Z. densissimum]]*, nhưng khác ở chỗ phiến lá hình mác ngược hoặc hình trứng ngược hoặc thuôn dài, 1,5-34 × 1,2- 7,5&nbsp;cm; cuống lá dài 0,3-1,5(-4,5) cm với lông nhung màu xám tro sẫm; các lá dưới cùng không cuống; cành hoa bông thóc hình trứng ngược màu ánh xanh lục hay ánh đỏ; thùy giữa cánh môi thuôn tròn đỉnh cắt cụt hoặc thuôn tròn; quả nang màu đỏ, hạt màu đen hiếm khi màu đỏ so với ở Z. densissimum là phiến lá hình mác hay hình mác hẹp, 22-45 × 4–9&nbsp;cm; cuống lá 2–5&nbsp;cm rậm lông nhung màu trắng bạc; cành hoa bông thóc hình trứng hẹp hoặc hình trứng, nhạt màu hoặc màu đỏ nhạt ở đỉnh; thùy giữa cánh môi hình trứng ngược đỉnh có khía răng cưa; quả nhạt màu; hạt nhạt màu.

## Sử dụng
Trong y học cổ truyền Thái Lan thân rễ được sử dụng làm thuốc chữa các rối loạn dạ dày.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber stenostachys

***Zingiber stenostachys*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *Korthals P.W. s. n.*; thu thập tại núi Balacan và Sakumbang (nay là núi Salamban ở đông nam Banjarmasin), tỉnh Nam Kalimantan. Mẫu isotype lưu giữ tại Naturalis, Leiden, Hà Lan (L).

## Từ nguyên
Tính từ định danh *stenostachys* có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ *στενός* (stenos) nghĩa là hẹp và *στάχυς* (stakhus) nghĩa là cành hoa bông thóc; ở đây là để nói tới đặc điểm khác biệt là cành hoa bông thóc hẹp của loài này.

## Phân bố
Loài này là đặc hữu đảo Borneo, tìm thấy trong tỉnh Nam Kalimantan, Indonesia.

## Phân loại
Schumann (1904) xếp *Z. stenostachys* trong tổ *Lampugium* (= *Zingiber*).

## Mô tả
Cây thảo lâu năm thanh mảnh. Thân lá cao 60–70&nbsp;cm, gốc 4 bẹ thẳng nhọn hoặc tù và đỉnh nhọn đột ngột có lông rất nhỏ. Lá không cuống hoặc gần như không cuống, thuôn dài hoặc thuôn dài-hình mác, đỉnh nhọn thon không hình đuôi, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới lúc ban đầu ở gân giữa và đáy thưa lông áp ép lỏng lẻo, 6-13 x 1,3-5,5&nbsp;cm, khi khô màu xanh lục xám tro.  Cành hoa bông thóc dài 10&nbsp;cm, đường kính 1,5&nbsp;cm, sau đó mập hơn một chút. Cuống cụm hoa dài 6–7&nbsp;cm; vảy bao phủ 5, thuôn dài, hơi nhọn, có lông nhỏ, dài 2-2,5&nbsp;cm, xếp lợp lỏng lẻo. Lá bắc thuôn dài, nhọn, dài 3&nbsp;cm, có lông. Lá bắc con … Đài hoa …. Cánh môi …. Quả nang gần hình trứng thuôn tròn-3 góc, màu trắng, nhẵn nhụi, dài 1&nbsp;cm, đường kính 0,5&nbsp;cm; vỏ quả ngoài dạng màng, nhọn thon; hạt hình elipxoit, dài 5–6&nbsp;mm, màu nâu hạt dẻ xám, có áo hạt hơi mọng bảo vệ ở đỉnh.

Loài này khác biệt ở chỗ có cành hoa bông thóc hẹp và cuống cụm hoa ngắn hơn.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber tuanjuum

***Zingiber tuanjuum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Zhu Zheng Yin (祝正银, Chúc Chính Ngân) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984. Tên gọi trong tiếng Trung là 团聚姜 (đoàn tụ khương).

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *Li D.Q. & Zhu Z.Y. 2602*; thu thập ở cao độ 900 m, hương Xuyên Chủ (川主, tọa độ khoảng ) - từ tháng 12/2019 là một phần của trấn Tuy Sơn (绥山), Nga Mi Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ tại Trường Trung dược tỉnh Tứ Xuyên (四川省中药学校) ở Nga Mi Sơn, Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc (EMA). Lưu ý rằng tọa độ  mà ZRC đưa ra nằm gần núi Nga Mi là thiếu chính xác, cách Xuyên Chủ khoảng 10&nbsp;km về phía tây nam.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *tuanjuum* là Latinh hóa tiếng Trung 团 (tuán, đoàn) và 聚 (jù, tụ), nghĩa đen là tụ họp, tụ tập; ở đây hàm ý chỉ cành hoa bông thóc với nhiều hoa tụ tập.

## Phân bố
Loài đặc hữu Trung Quốc, được tìm thấy tại miền trung tỉnh Tứ Xuyên (Nga Mi Sơn). Môi trường sống là rừng; ở cao độ khoảng 900 m.

## Phân loại
*Z. tuanjuum* thuộc tổ *Cryptanthium*.

## Mô tả
Thân rễ phân nhánh không đều, ruột màu trắng ánh vàng. Thân giả 0,8-1,5 m. Bẹ có lông nhung áp ép. Lưỡi bẹ 2 thùy hoặc chẻ đôi, 1-2,8&nbsp;cm, dạng màng, có lông nhung. Lá 7-21; cuống lá 0,5-1,5&nbsp;cm; phiến lá hình mác, ít khi hình elip, 14-15 × 3,5-8,5&nbsp;cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục có lông nhung áp ép, đáy hình nêm, đỉnh hình đuôi-nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, gần hình elipxoit, 5-7 × 2–3&nbsp;cm, 12-20 hoa; cuống cụm hoa 2-6(-16) cm, có lông nhung; lá bắc màu nâu tía hoặc đỏ ánh tía, hình trứng rộng hoặc hình mác, 3,5-5,5 × 1–5&nbsp;cm, thưa lông nhung áp ép, đỉnh nhọn thon, các lá bắc phía ngoài gần như xếp thành 2 dãy; lá bắc con dài bằng lá bắc, có lông nhung. Hoa không cuống. Đài hoa màu trắng, ~2,8&nbsp;cm, dạng màng, chẻ 1 bên, có thùy rộng. Tràng hoa màu trắng ánh vàng; ống tràng 3,5–4&nbsp;cm, họng thưa lông tơ; các thùy tràng màu trắng ánh vàng, với màu ánh đỏ ở đỉnh, hình mác, mép nguyên hoặc nhăn; thùy tràng lưng ~3,5 × 1,7&nbsp;cm; các thùy tràng bên 2,5-3,5 × 0,8&nbsp;cm. Cánh môi hình trứng rộng, 2,5-3,5 × 2,5-3,5&nbsp;cm, màu vàng với các sọc sẫm màu, mép nguyên hoặc nhăn. Các thùy bên của cánh môi tiêu giảm, giống như răng xoăn hoặc không có. Chỉ nhị ~2&nbsp;mm; bao phấn ~1,5&nbsp;cm; phần phụ liên kết 1,8-2,2&nbsp;cm, màu da cam; tuyến trên bầu dài 5&nbsp;mm. Bầu nhụy rậm lông nhung.

Tương tự như *[[Zingiber atrorubens|Z. atrorubens]]*, nhưng khác ở chỗ lưỡi bẹ và cuống cụm hoa dài hơn, cành hoa bông thóc hình elipxoit, nhiều hoa, hoa màu trắng ánh vàng, cánh môi hình trứng rộng, các thùy bên tiêu giảm hình răng xoắn hoặc không có, phần phụ liên kết dài hơn.

## Sử dụng
Được sử dụng như một loại rau.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber vanlithianum

***Zingiber vanlithianum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Sijfert Hendrik Koorders miêu tả khoa học đầu tiên năm 1919.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *Koorders S.H. 42910 β*; do Sijfert Hendrik Koorders và vợ là Anna Koorders-Schumacher thu thập ngày 21 tháng 7 năm 1916 ở sườn đông núi Idjen, cao độ 800 m, trên đường từ Litjin (Licin) tới cao nguyên Idjen, giữa Banjulinu và Kalibendo, Đông Java, Indonesia.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *vanlithianum* là để vinh danh trung tá A. van Lith, nhà địa hình học của Công ty Đông Ấn Hà Lan, thành viên của *Idjen Kommission* (Ủy ban Idjen) kiêm thành viên điều hành của *Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch Indië* (Hiệp hội các nhà khoa học Hoàng gia tại Đông Ấn Hà Lan).

## Phân bố
Loài này có tại đảo Java, Indonesia.

## Mô tả
Cây thảo, mọc thẳng đứng, cao tới 1,3-1,5 m, tương tự như *[[Amomum maximum]]*, nhưng khác ở chỗ các quả nhẵn nhụi, không cánh, nổ vỡ để phát tán hạt; các quả rất đáng để ý do có màu da cam đẹp mắt, mọc thành chùm quả lớn, rủ xuống mặt đất. Lưỡi bẹ mỏng, dạng da, 6 × 1,33&nbsp;cm, nhẵn nhụi, khi khô như thủy tinh, màu xám. Lá mọc so le, có cuống. Cuống lá dài 6–10&nbsp;cm, đáy có lông tơ ngắn, những phần khác nhẵn nhụi. Phiến lá hình mác hẹp-thuôn dài, 47-60 × 8–12&nbsp;cm, nhiều gân dạng sọc, các gân gần thẳng đứng, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn, mặt trên màu xanh lục sẫm, không bóng, nhiều gân bên lồi lên, mỏng, song song, mặt dưới màu xanh lục rất nhạt, xỉn, gân giữa nổi cao, khi non thưa lông tơ mềm dài áp ép che phủ; khi cọ xát không mùi. Cán hoa ngầm dưới đất, ngắn, gần nằm ngang. Cành hoa bông thóc đơn độc, gần hình cầu, ~12 × 10&nbsp;cm. Lá bắc áp ép, hình elip, đỉnh thuôn tròn, tù hoặc nhọn, dài ~4&nbsp;cm. Lá bắc con khi gần tạo quả hình elip hoặc thuôn dài, đỉnh tù hoặc thuôn tròn, mép phẳng (hầu như không cụp trong). Hoa không rõ. Cụm quả có lá bắc tù và bền ở đỉnh, dài 12&nbsp;cm và rộng 10&nbsp;cm, hình elipxoit-hình cầu, trục cụm quả ngắn, ngầm dưới đất. Quả nang mọng, nhẵn bóng, không lông, thuôn dài, ngăn 3 mảnh vỏ, 4-5 × 1,5–2&nbsp;cm. Vách ngoài và trong của quả nang màu da cam. Hạt ít, không hiếm khi chỉ 1, hơi hình trứng ngược, hơi nhẵn nhụi, dài ~7,5&nbsp;mm, vỏ hạt khi non màu đỏ, khi thuần thục màu đen. Áo hạt mọng, màu trắng tuyết, bao phủ gần như toàn bộ hạt, đỉnh chia 3 phần, với các phần có diềm, dài ~1,33&nbsp;cm.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber velutinum

***Zingiber velutinum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *Mood J.D. 999*; thu thập ngày 23 tháng 3 năm 1995 ở cao độ 500 m, Ulu Senogang tại nơi một con suối tiếp nước cho sông Senogang, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng ở Sandakan, Sabah (SAN), mẫu isotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU):

## Phân bố
Loài này có trên đảo Borneo, tại bang Sabah, Malaysia. Loại cây thảo này có các chồi lá cao tới 3 m, được ghi nhận ở cao độ 500 m. Nó mọc trong các khu rừng thứ sinh cũng như trên đồng bằng ngập lụt lẫn với các loài Zingiberaceae khác và các loài tre, trúc.

## Mô tả
Cây cao tới 3 m với các cụm hoa hình trứng lớn, các lá bắc màu đỏ tươi và rậm lông.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber vinosum

***Zingiber vinosum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh *Gambating A. SAN 90413*; thu thập ngày 26 tháng 5 năm 1982 tại tọa độ , khu bảo tồn rừng Sepilok, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

## Phân bố
Loài bản địa đảo Borneo, trong huyện Sandakan, tỉnh Sandakan, bang Sabah, Malaysia. Môi trường sống là những nơi ẩm thấp trong rừng nguyên sinh vùng đất thấp. Thường xuyên được tìm thấy trong các đường mòn chính trong Khu bảo tồn rừng Sepilok và thung lũng Danum.

## Mô tả
Thân có lá cao 100–125&nbsp;cm, màu đỏ burgundy sẫm ở đáy. Các bẹ lá nhẵn nhụi. Lưỡi bẹ 2–3&nbsp;mm, nguyên, nhẵn nhụi. Cuống 2mm, có lông tơ. Các lá hình mác, 25-35 × 6-8,5&nbsp;cm, mặt trên màu xanh lục, mặt dưới màu đỏ burgundy sẫm, gân giữa về phía đáy mặt dưới hơi có lông, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cán hoa mọc từ rễ, thẳng đứng tới hơi cong, dài tới 30&nbsp;cm, màu đỏ tươi; các bẹ dài tới 7&nbsp;cm, có lông. Cành hoa bông thóc hình thoi, 15-30 × 2,5-3,5&nbsp;cm, đỉnh nhọn. Lá bắc hình mác ngược, 3-5 × 2-2,5&nbsp;cm, màu đỏ burgundy, mép khô xác, hơi có lông, đỉnh có mấu nhọn. Lá bắc con 2,7 × 1,3&nbsp;cm, mép hơi có lông. Đài hoa dài 2,7&nbsp;cm, dài bằng lá bắc con. Tràng hoa dài 6,8&nbsp;cm, màu trắng tuyết; thùy tràng lưng 2,4 × 1,4&nbsp;cm. Cánh môi dài 6,7&nbsp;cm, màu trắng tuyết; thùy giữa hình elip, 2 × 1,3&nbsp;cm, nguyên, mép gợn sóng; các thùy bên 0,5 × 0,5&nbsp;cm, thuôn tròn, tỏa rộng tới 1,8&nbsp;cm khi ép dẹt. Quả không rõ.

*Z. vinosum* giống *[[Zingiber purpureum|Z. purpureum]]* ở chỗ có cụm hoa mọc thẳng đứng, hình thoi tới hình trứng với các hoa màu trắng, nhưng khác ở chỗ thân rễ ít dạng căn hành hơn với mùi ít hăng hơn, màu đỏ burgundy ở đáy các chồi lá, lưỡi bẹ nhẵn nhụi, hình hình mác lớn hơn với màu đỏ burgundy sẫm ở mặt dưới, cán hoa màu đỏ tươi thuôn dài hơn, các lá bắc màu đỏ burgundy và lá bắc con cùng đài hoa dài hơn. Ở *Z. purpureum* thì các lá bắc màu ánh nâu vào lúc ra hoa và chuyển thành đỏ tía chỉ ở các cụm hoa già đang tạo quả trong khi *Z. vinosum* có các lá bắc màu đỏ burgundy tươi ngay từ khi ra hoa.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber viridiflavum

***Zingiber viridiflavum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *Mood J.D. 342*; thu thập ngày 30 tháng 8 năm 1991 ở cao độ 550 m, tọa độ , Kallang, dãy núi Crocker, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU):

Các paratype bao gồm: *Mood J.D. 228A*, *Mood J.D. 311*, *Mood J.D. 313*, *Mood J.D. 341*, *Mood J.D. 445*, *Mood J.D. 739*, *Mood J.D. 978* và *Theilade I. 67* đều thu thập tại bang Sabah, Malaysia.

## Phân bố
Loài này có trên đảo Borneo, tại bang Sabah (bao gồm dãy núi Crocker, bồn địa Labang, Poring, cận kề Sandakan), Malaysia. Loại cây thảo này có các chồi lá cao tới 1,5-1,8 m, được ghi nhận ở cao độ 100–900 m trong các rừng mưa nguyên sinh vùng đất thấp.

## Mô tả
Cụm hoa hình thoi thanh mảnh với các lá bắc màu vàng-xanh lục.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber wightianum

***Zingiber wightianum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được George Henry Kendrick Thwaites miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.

## Mẫu định danh
George Henry Kendrick mô tả *Z. wightianum* dựa theo 2 mẫu sau: 
* Hình vẽ tại tab 2004 trong *Icones plantarum Indiae Orientalis* của Robert Wight (1853).
* *CP 2286*. Gồm 4 mẫu lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K), với barcode tương ứng là K000815668, K000815669, K000815670, K000815671. Lưu ý rằng mẫu K000815671 với cụm hoa đầu cành, một đặc điểm của tổ *Dymczewiczia* chứ không phải của tổ *Cryptanthium* nên có lẽ không thuộc về *Z. wightianum*.

## Phân bố
Loài này có tại miền nam Ấn Độ (Travancore, nay thuộc các bang Kerala, Tamil Nadu), Sri Lanka. Môi trường sống là rừng, ở cao độ tới 1.300 m.

## Phân loại
*Z. wightianum* thuộc về tổ *Cryptanthium*.

## Mô tả
Cây cao 45–180&nbsp;cm. Cuống lá ngắn, tới 4&nbsp;mm. Lá thuôn dài hình mác hoặc hình mác, đỉnh thon nhỏ dần-nhọn thon, đáy nhọn, dài 15-30(-45) cm, rộng 6,5–10&nbsp;cm, dạng màng, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới có lông nhung; bẹ cho tới đỉnh rải rác các mấu nhỏ, không có mấu lớn hình nón ở đỉnh; lưỡi bẹ 2 thùy, các thùy dài 2–5&nbsp;mm, dạng màng, thuôn tròn, cắt cụt, có lông. Cụm hoa thuôn dài hình elipxoit hoặc gần hình cầu; cuống cụm hoa rất ngắn, dài ~5&nbsp;cm. Lá bắc màu xanh lục, có lông tơ; lá bắc ngoài hình trứng, dài 3,8&nbsp;cm; lá bắc trong hình mác, dài 3&nbsp;cm. Hoa màu đất son tới đỏ. Đài hoa 2 phần sâu, có lông tơ. Ống tràng dài như lá bắc, có lông tơ. Các thùy tràng hoa dài gần bằng nhau, dài 2-2,5&nbsp;cm, hình mác nhọn thon, từ vàng nhạt màu tới đỏ. Cánh môi ngắn, hình trứng ngược-hình nêm, dài 2-2,5&nbsp;cm, màu vàng nhạt tới vàng tới đỏ, đốm và gân màu tía, 3 thùy; thùy giữa lớn, hình trứng, tù, chẻ đôi, khía răng cưa; các thùy bên dạng tai, hình mác tới hình trứng, ngắn, nhọn, nhỏ. Nhị ngắn hơn cánh môi, cong phía trên nó. Quả nang hình elipxoit, dài 2,3-2,5&nbsp;cm, vỏ màu đỏ tươi, bên trong màu đỏ. Hạt màu đen, áo hạt trắng.

## Ghi chú
: Ghi chú. Xem chi tiết về năm in ấn các phần tại đây. Cụ thể, năm in trên bìa sách là 1864 nhưng phần 1 gồm 80 trang in năm 1858; phần 2 từ trang 81 đến trang 160 in năm 1859; phần 3 từ trang 161 đến trang 240 in năm 1860; phần 4 từ trang 241 đến trang 320 in năm 1861 và phần 5 từ trang 321 đến trang 483 in năm 1864.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber wandingense

***Zingiber wandingense*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 畹町姜  (Uyển Đinh khương), nghĩa là gừng Uyển Đinh.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *S.Q.Tong & C.J. Liao 24823*; thu thập ngày 22 tháng 7 năm 1983 trong rừng ẩm ướt, ở cao độ 1.050 m, tọa độ , trấn Uyển Đinh, huyện Thụy Lệ (nay là thành phố cấp huyện Thụy Lệ), châu tự trị Đức Hoành, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (HITBC). Trong bài báo gốc các tác giả ghi là lưu giữ tại Viện Thực vật Nhiệt đới Vân Nam (YNTBI).

## Từ nguyên
Tính từ định danh *wandingense* (giống đực/giống cái: *wandingensis*) là Latinh hóa địa danh Uyển Đinh (畹町, Wanding), nơi thu thập mẫu định danh của loài này.

## Phân bố
Loài này có tại miền tây tỉnh Vân Nam (thành phố cấp huyện Thụy Lệ), Trung Quốc. Môi trường sống là rừng ẩm ướt, ở cao độ khoảng 1.000 m.

## Mô tả
Thân giả 1,3-1,6 m × 1,3-2,2 cm, gốc có bẹ không phiến lá màu đỏ ánh tía nhạt. Bẹ lá có sọc dọc rõ nét; lưỡi bẹ 2 thùy, 1,2-1,5 cm, dạng màng, nhẵn nhụi; phiến lá hình mác hoặc hình mác-hình elip, 30-40 × 6-7,5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi màu xanh lục, mặt xa trục thưa lông màu xanh lục nhạt, gân giữa màu đỏ ánh tía và nở rộng ở đáy, đáy hình nêm hoặc thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon hoặc nhọn thon ngắn. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình elipxoit, 6-9 × 2,5-3,5 cm; cuống cụm hoa 3-7 cm, bẹ dạng vảy, nhẵn nhụi, màu từ đỏ nhạt tới sẫm; lá bắc ngoài thuôn dài, 3,5-4 × 1,6-2,1 cm, màu đỏ, nhẵn nhụi; lá bắc trong hình mác hẹp, 3,4-3,8 × 0,8-1 cm, màu trắng với đáy và đỉnh màu đỏ nhạt, nhẵn nhụi; lá bắc con hình ống, ngắn hơn lá bắc, dài 3-3,5 cm, màu trắng với đỉnh và đáy màu trắng ánh đỏ nhạt, có lông tơ. Đài hoa hình ống, màu trắng, dài 1,8-2 cm, đỉnh nguyên, dạng màng, có lông tơ trắng. Ống tràng hoa màu trắng, dài 3,5-4 cm, nhẵn nhụi; các thùy màu ánh vàng, dài bằng nhau, nhẵn nhụi, dạng màng; thùy tràng lưng hình mác hẹp, 2-2,2 × 0,6-0,8 cm, các thùy tràng bên hẹp hơn, rộng 0,5-0,6 cm. Cánh môi màu trắng, mép ánh vàng, hình elip hẹp, 2,8-3 × 1,6-1,8 cm, đỉnh nguyên; không có thùy bên (nhị lép bên). Nhị dài 2 cm, không chỉ nhị. Bao phấn không cuống, màu vàng, mô vỏ dài ~1,4 cm; phần phụ liên kết màu cam, dài ~8 mm, nhẵn nhụi. Bầu nhụy màu gần trắng, rậm lông tơ màu trắng; vòi nhụy thẳng, màu trắng; đầu nhụy màu gần trắng, có lông rung; tuyến trên bầu dài ~0,6 cm, thẳng. Ra hoa tháng 7.

Tương tự như *[[Zingiber yingjiangense|Z. yingjiangense]]*, nhưng khác ở chỗ lá không cuống, đỉnh đài hoa không khía răng cưa, cánh môi hình elip khoảng 33% dài hơn.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber yingjiangense

***Zingiber yingjiangense*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 盈江姜   (Doanh Giang khương), nghĩa là gừng Doanh Giang.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *S.Q.Tong & C.J. Liao 24862*; thu thập ngày 5 tháng 8 năm 1983 trong rừng ẩm ướt, ở cao độ 980 m, huyện Doanh Giang, châu tự trị Đức Hoành, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (HITBC). Trong bài báo gốc các tác giả ghi là lưu giữ tại Viện Thực vật Nhiệt đới Vân Nam (YNTBI).

## Từ nguyên
Tính từ định danh *yingjiangense* (giống đực/giống cái: *yingjiangensis*) là Latinh hóa địa danh Doanh Giang (Yingjiang, 盈江), nơi thu thập mẫu định danh của loài này.

## Phân bố
Loài này có tại miền tây tỉnh Vân Nam (huyện Doanh Giang), Trung Quốc. Môi trường sống là rừng ẩm ướt, ở cao độ khoảng 1.000 m.

## Mô tả
Cây thảo mọc thẳng đứng. Thân giả 1-1,2 m, đường kính 1-1,5&nbsp;cm, gốc có bẹ không phiến lá màu đỏ. Bẹ lá có sọc dọc, lông tơ màu trắng; lưỡi bẹ 2 thùy, 1,5-2,4&nbsp;cm, dạng màng, có lông tơ màu trắng; cuống lá có lông tơ, mặt gần trục màu ánh đỏ, dài ~5&nbsp;mm; phiến lá hình elip hoặc hình mác-hình elip, 25-45 × 9–11&nbsp;cm, mặt xa trục màu ánh lục, có lông tơ, mặt gần trục màu xanh lục, gân giữa nổi cao ở mặt gần trục khi khô, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon hoặc nhọn thon ngắn. Cụm hoa mọc từ thân rễ, thuôn dài, 5-6 × 2,4–3&nbsp;cm; cuống cụm hoa 2–6&nbsp;cm, vảy che phủ màu đỏ nhạt, có lông tơ; lá bắc ngoài hình trứng hoặc thuôn dài, 3,5-5,5 × 2-2,5&nbsp;cm, lá bắc trong hình mác hẹp, 4-4,5 × 0,7–1&nbsp;cm, có lông tơ, đỉnh nhọn thon hoặc nhọn thon ngắn; lá bắc con màu đỏ ở mép, hình tam giác hẹp, dài bằng lá bắc, rộng 1,5&nbsp;cm, nhẵn nhụi. Đài hoa hình ống, dài 1,6–2&nbsp;cm, có lông tơ, đỉnh 2 răng nhỏ, dạng màng, màu trắng. Ống tràng hoa 3-3,3&nbsp;cm, màu trắng, rậm lông tơ; các thùy dài bằng nhau, màu đỏ, hình mác, nhẵn nhụi; thùy tràng lưng 2,2-2,5 × 0,4-0,6&nbsp;cm; các thùy tràng bên rộng 0,4-0,5&nbsp;cm. Cánh môi màu da cam, thuôn dài, 1,8-2 × 0,9–1&nbsp;cm, đỉnh nguyên; không có thùy bên. Nhị dài ~2,4&nbsp;cm; chỉ nhị rất ngắn, màu trắng; bao phấn màu trắng, mô vỏ dài ~1,6&nbsp;cm; phần phụ liên kết màu da cam, dài ~0,9&nbsp;cm. Bầu nhụy rậm lông tơ màu nâu; vòi nhụy thẳng, màu trắng; đầu nhụy màu gần trắng, có lông rung; tuyến trên bầu thẳng, dài ~0,5&nbsp;cm. Ra hoa tháng 8.

Gần giống với *[[Zingiber longiligulatum|Z. longiligulatum]]* nhưng khác ở chỗ gân giữa nổi lên rõ nét ở mặt trên khi khô, lưỡi bẹ 2 thùy, lá bắc ngoài hình trứng hoặc thuôn dài, lá bắc trong hình mác hẹp, cánh môi thuôn dài.

## Chú thích
*
*
*
Zingiber yunnanense

***Zingiber yunnanense*** là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan và Liu Xian Zhang miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991. Tên gọi trong tiếng Trung là 云南姜 (Vân Nam khương), nghĩa là gừng Vân Nam.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *Tong S.Q. & Liu X.Z. 42412*; thu thập ngày 7 tháng 8 năm 1989 ở tọa độ khoảng , huyện Đằng Xung, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Thực vật Côn Minh (KUN).

## Từ nguyên
Tính từ định danh *yunnanense* là Latinh hóa địa danh Vân Nam (云南, Yunnan), nơi thu mẫu định danh.

## Phân bố
Loài bản địa tây nam Trung Quốc, được tìm thấy tại miền tây tỉnh Vân Nam cho tới miền bắc Thái Lan (các tỉnh Kamphaeng Phet, Chiang Mai). Môi trường sống là rừng; ở cao độ khoảng 1.000 m.

## Phân loại
*Z. yunnanense* thuộc tổ *Cryptanthium*.

## Mô tả
Thân giả 1-1,5 m, gốc có bẹ không phiến lá màu đỏ ánh tía. Bẹ lá màu đỏ rượu vang. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 4–7&nbsp;mm, rậm lông tơ. Lá phía dưới có cuống ngắn, phía trên không cuống; các lá phía trên hình mác hoặc hình mác hẹp, 15-32 × 5-6,5&nbsp;cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, màu xanh lục, mặt xa trục màu ánh xanh lục, thưa lông, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon hoặc hình đuôi; các lá phía dưới hình elip, ~6,5 × 3,2&nbsp;cm, đỉnh nhọn thon ngắn, đáy gần như thuôn tròn, mặt trên màu xanh lục sẫm, mặt xa trục màu đỏ ánh tía. Cụm hoa 1-3 (-4), mọc từ thân rễ, hình elip, ~5,7 × 3,5&nbsp;cm; cuống cụm hoa chìm trong lòng đất, dài 4–12&nbsp;cm; vảy che phủ màu trắng, nhẵn nhụi. Lá bắc hơi có lông; lá bắc ngoài rậm đốm màu đỏ ánh tía, màu xanh lục ánh vàng ở gốc, hình elip, đỉnh có mấu nhọn; lá bắc trong màu xanh lục, rậm đốm màu đỏ ánh tía ở đỉnh, hình ống, 4-4,5 × 0,6-0,8&nbsp;cm. Lá bắc con hình ống, dài ~3&nbsp;cm, đường kính 4&nbsp;mm, gần đỉnh hơi đỏ, phần trong hơi xanh lục ánh đỏ tới hơi vàng ánh xanh lục. Đài hoa hình ống, màu trắng với đáy và đỉnh màu đỏ, dài ~1&nbsp;cm, đường kính ~3,6&nbsp;mm, thưa lông màu trắng. Ống tràng hoa màu trắng với đỉnh màu đỏ, dài ~3,7&nbsp;cm, nhẵn nhụi; thùy tràng lưng màu đỏ với đáy màu xanh lục hơi ánh vàng, ~3,3 × 1,3&nbsp;cm, đỉnh nhọn; các thùy bên rộng 0,8&nbsp;cm. Cánh môi nhẵn nhụi; thùy giữa màu trắng với các sọc màu tía, hình elip, ~2,8 × 1,7&nbsp;cm; các thùy bên hình tai, dài ~1/4 thuỳ giữa, màu trắng. Nhị dài ~2,5&nbsp;cm, không chỉ nhị. Bao phấn màu ánh vàng, mô vỏ dài ~1&nbsp;cm; phần phụ liên kết màu ánh tía, 2 khe hở, dài ~1,5&nbsp;cm. Bầu nhụy màu xanh lục ánh vàng, rậm lông tơ màu trắng; vòi nhụy màu trắng, nhẵn nhụi; đầu nhụy màu trắng, có lông rung; tuyến trên bầu thẳng, dài ~5&nbsp;mm, màu trắng. Ra hoa tháng 7.

Tương tự như *[[Zingiber mioga|Z. mioga]]*, nhưng khác ở chỗ ống tràng dài hơn tràng hoa tới 3,7 lần, thùy giữa cánh môi hình elip, dài hơn các thùy bên (nhị lép bên) 2,5 lần, thùy tràng lưng rộng hơn thùy tràng bên 1,6 lần, phần phụ liên kết dài hơn mô vỏ bao phấn 1,5 lần.

## Chú thích
*
*
*
Canna flaccida

***Canna flaccida*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Salisb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1791.

## Hình ảnh

Tập tin:Canna flaccida (C. reeversii) Edwards's Bot. Reg. 23. 2004. 1837.jpg
Tập tin:Canna flaccida Flower.jpg
Tập tin:Canna flaccida Habitus.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Canna glauca

***Canna glauca*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

## Hình ảnh

Tập tin:Mariano, DSC02033.JPG
Tập tin:Canna glauca (C. glauca var. rubrolutea) Bot. Mag. 62. 3437. 1836.jpg
Tập tin:Canna glauca (C. glauca var. rufa) Bot. Mag. 49. 2302. 1822.jpg
Tập tin:Canna Glauca 20030727.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Dong riềng đỏ

***Canna indica*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Đây là loài bản địa bản địa của Đông Nam Hoa Kỳ (Florida, Texas, Louisiana, South Carolina), Mexico, Trung Mỹ, Tây Ấn và phần lớn Nam Mỹ. Loài này cũng được du nhập vào Áo, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Azores, quần đảo Canary, Cape Verde, Madeira, hầu hết các vùng nhiệt đới châu Phi, Đảo Ascension, St Helena, Madagascar, Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, quần đảo Bonin, Ấn Độ, Assam, Nepal, Sri Lanka, 
quần đảo Andaman, Campuchia, Lào, Thái Lan, Việt Nam, Myanmar, Java, Malaysia, Philippines, đảo Christmas, quần đảo Bismarck, đảo Norfolk, New South Wales, Queensland, Fiji, Tonga, Vanuatu, Kiribati, quần đảo Cook, quần đảo Society, quần đảo Caroline và Hawaii.
Canna indica là một cây lâu năm đạt chiều cao khoảng 0,5 m và 2,5 m, tùy thuộc vào sự giống. Những bông hoa lưỡng tính. 
## Hình ảnh

Tập tin:Cannaindica.jpg
Tập tin:Canna indica (wild species) flowers.JPG
Tập tin:Canna indica (wild species) seeds.JPG
Tập tin:013 canna indica.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Canna jaegeriana

***Canna jaegeriana*** là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.

## Hình ảnh

Tập tin:Starr 080716-9314 Canna jaegeriana.jpg
Tập tin:Starr 080716-9315 Canna jaegeriana.jpg
Tập tin:Starr 080716-9316 Canna jaegeriana.jpg
Tập tin:Starr 080716-9317 Canna jaegeriana.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Chamaecostus cuspidatus

***Chamaecostus cuspidatus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Nees & Mart.) C.Specht & D.W.Stev. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Đây là loài thân thảo bản địa đông Brazil (bang Bahia và Espirito Santo). Tại Ấn Độ, loài này được gọi là **cây insulin** do nó được sử dụng trong thuốc Ayurveda do các đặc tính chống tiểu đường.
Hoa nở vào các tháng ấm. Và chúng trông như các đầu hình nón tại đầu các cành.
Trong y học Siddha, loài này được gọi là Kostum. Loài này được trồng ở Kashmir và khu vực dãy núi Himalaya để lấy rễ.

## Hình ảnh

Tập tin:IMG 2256-Chamaecostus cuspidatus.jpg
Tập tin:Costus-ingneus.jpg
Tập tin:Costus pictus 02.jpg
Tập tin:Chamaecostus cuspidatus.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Costus comosus

***Costus comosus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Jacq.) Roscoe mô tả khoa học đầu tiên năm 1807.

## Hình ảnh

Tập tin:Starr 070403-6445 Costus comosus.jpg
Tập tin:017 costus comosus.jpg
Tập tin:Starr 070306-5215 Costus comosus.jpg
Tập tin:Starr 070306-5216 Costus comosus.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Michel Chasles

**Michel Floréal Chasles** (1793-1880) là nhà toán học người Pháp. Chasles là sinh viên của Trường Bách khoa Paris. Ông là tác giả của hệ thức Chasles. Hệ thức này có nội dung như sau:

*Với ba tia Ox, Oy, Oz tùy ý, ta có:
sđ(Ox, Oy)+k2π=sđ(Ox, Oz)+sđ(Oz, Oy) với k thuộc [[tập hợp số nguyên|Z]]*

(số đo của cung tròn tạo bới Ox và Oy, dù có quay bao nhiêu vòng đi nữa, cũng bằng số đo cung tròn tạo bởi Ox và Oz và tạo bởi Oz và Oy).

Đây là hệ thức quan trọng, giúp chúng ta có thể tính toán số đo của góc lượng giác. Nhờ những cống hiến cho toán học, ông giành được huy chương Copley năm 1865. Đồng thời tên của ông được ghi trên tháp Eiffel. Ngoài ra, tên ông còn được dùng để đặt tên cho tiểu hành tinh 18510 Chasles. 
## Chú thích
Costus spicatus

***Costus spicatus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Jacq.) Sw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1788.

## Đặc điểm
Cây thân cỏ cao 3 m, đôi khi phân cành ở ngọn, gốc hóa gỗ. Lá dạng trái xoan, màu xanh bóng, thuôn dài, đầu nhọn, gốc thuôn có bẹ ôm thân, xếp xoắn ốc. Cụm hoa ở ngọn hình trụ dài 10 - 20 cm, lá bắc màu nâu đỏ xếp dày đặc sát nhau. Hoa nhỏ màu vàng cam. Có tốc độ sinh trưởng nhanh, ưa sáng hoặc chịu bóng bán phần, đất giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt. Nhu cầu nước cao thích hợp làm cây cảnh. Cây nhân giống từ tách bụi. *[[Costus woodsonii]]* thường bị nhầm lẫn với *Costus spicatus.*

## Phân bố
*Costus spicatus* có nguồn gốc từ vùng Caribe (bao gồm Dominica, Guadeloupe, Hispaniola, Martinique và Puerto Rico).

## Hình ảnh

Tập tin:Costus spicatus.jpg
Tập tin:Costus spicatus3.jpg
Tập tin:閉鞘薑屬 Costus spicatus -香港迪欣湖 Inspiration Lake, Hong Kong- (9204822599).jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Costus woodsonii

***Costus woodsonii*** hay còn gọi là **Sẹ đỏ** là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.

## Hình ảnh

Tập tin:Costus woodsonii (2).JPG
Tập tin:Costus woodsonii (flower).jpg
Tập tin:Costus woodsonii (inflorescense).jpg
Tập tin:Costus woodsonii BotGardBln27120A.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Monocostus uniflorus

***Monocostus uniflorus*** là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Poepp. ex Petersen) Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1968.

## Hình ảnh

Tập tin:Monocostus Uniflorus 14-1.JPG
Tập tin:Monocostus Uniflorus 14-2.JPG
Tập tin:Monocostus Uniflorus 14-3.JPG
Tập tin:Monocostus uniflorus Olbrich.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Tapeinochilos ananassae

***Tapeinochilos ananassae*** là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Hassk.) K.Schum. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.

## Hình ảnh

Tập tin:Fata Morgana 121215 Tapeinochilos ananassae.jpg
Tập tin:Indonesian Wax Ginger (Tapeinochilos ananassae)? (6206372369).jpg
Tập tin:Reine de Malaisie.jpg
Tập tin:Starr 080117-1872 Tapeinochilos ananassae.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Heliconia angusta

***Heliconia angusta*** là một loài thực vật có hoa trong họ Heliconiaceae. Loài này được Vell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1829.

## Hình ảnh

Tập tin:Heliconia angusta (BG Zurich)-01.JPG
Tập tin:Heliconia angusta02.jpg
Tập tin:Heliconia angusta (1).jpg
Tập tin:Heliconia angusta (BG Zurich)-02.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Heliconia aurantiaca

***Heliconia aurantiaca*** là một loài thực vật có hoa trong họ Heliconiaceae. Loài này được Ghiesbr. ex Lem. mô tả khoa học đầu tiên năm 1862.

## Hình ảnh

Tập tin:Heliconia aurantiaca.jpg
Tập tin:Heliconia aurantiaca0.jpg
Tập tin:Heliconia aurantiaca 08.jpg
Tập tin:Heliconia aurantiaca 09.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
Heliconia bihai

***Heliconia bihai*** là một loài thực vật có hoa trong họ Heliconiaceae. Loài này được (L.) L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1771.

## Hình ảnh

Tập tin:Starr 030807-0013 Heliconia bihai.jpg
Tập tin:Zdjęcie5380.jpg
Tập tin:Heliconia 35.jpg
Tập tin:Heliconia bihai 5379.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Heliconia caribaea

***Heliconia caribaea*** là một loài thực vật có hoa trong họ Heliconiaceae. Loài này được Lam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1785.

## Hình ảnh

Tập tin:Heliconia 000.JPG
Tập tin:Heliconia 001.JPG
Tập tin:Heliconia 002.JPG
Tập tin:Heliconia 003.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Heliconia chartacea

***Heliconia chartacea*** là một loài thực vật có hoa trong họ Heliconiaceae. Loài này được Lane ex Barreiros mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.

## Hình ảnh

Tập tin:015 chartaceae.jpg
Tập tin:016 chartaceae2.jpg
Tập tin:Heliconia chartacea (Sexy pink), Ho'omaluha Botanical Garden, Oahu, Hawaii.jpg
Tập tin:Heliconia Chartacea - Hoomaluhia Botanical Garden.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Heliconia collinsiana

***Heliconia collinsiana*** là một loài thực vật có hoa trong họ Heliconiaceae. Loài này được Griggs mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.

## Hình ảnh

Tập tin:014 collinsiana.jpg
Tập tin:Heliconia collinsiana BotGardBln271207A.jpg
Tập tin:Heliconia collinsiana BotGardBln271207B.jpg
Tập tin:Heliconia collinsiana BotGardBln271207C.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Phân loại thực vật

**Phân loại học thực vật** hay **phân loại thực vật** là ngành khoa học tìm kiếm, xác định, miêu tả, xếp loại và đặt tên cho thực vật. Ngành khoa học này là một trong những nhánh chính của phân loại học (khoa học về tìm kiếm, miêu tả, xếp loại, và đặt tên các sinh vật sống).

## Xác định và xếp loại
Hai mục tiêu chính của phân loại thực vật là xác định và xếp loại thực vật. Sự khác biệt giữa hai mục tiêu này là quan trọng và thường bị bỏ qua.

Xác định thực vật là việc xác định danh tính của một thực vật chưa biết bằng cách so sánh với mẫu vật thu thập được trước đó hoặc với sự trợ giúp của sách hoặc hướng dẫn nhận dạng. Quá trình xác định sẽ liên kết mẫu với một tên xuất bản. Khi một mẫu thực vật đã được xác định, tên và thuộc tính của nó được biết đến.

Xếp loại thực vật là việc đặt thực vật được biết đến vào nhóm hoặc thể loại để hiển thị một số mối quan hệ. Phân loại khoa học sau đó tuân theo một hệ thống các quy tắc được tiêu chuẩn hóa các kết quả, và tiếp tục gộp các thể loại đã được xếp vào một hệ thống phân cấp. Ví dụ, họ bao gồm các loài lili được xếp loại như sau:

* Giới/Kingdom: Plantae
* (Ngành)/Division: Magnoliophyta
* Lớp/Class: Liliopsida
* Bộ/Order: Liliales
* Họ/Family: Liliaceae
* Chi/Genus:......
* Loài/Species:......

Sự phân loại thực vật tạo ra một hệ thống được cấu trúc để đặt tên và xếp danh mục cho các loài được phát hiện, và trong trường hợp lý tưởng nó phản ảnh các ý tưởng khoa học về mối quan hệ giữa các loài thực vật.

## Các hệ thống phân loại
*Hệ thống APG
*Hệ thống APG II
*Hệ thống APG III
*Hệ thống Bessey
*Hệ thống Cronquist
*Hệ thống Melchior

## Tham khảo
Orchidantha borneensis

***Orchidantha borneensis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Nicholas Edward Brown miêu tả khoa học đầu tiên năm 1886.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: Cây trồng. Compagnie Continentale d'Horticulture, Gand, ngày 23 tháng 6 năm 1885, nguồn gốc Borneo. Lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K). Bức thư từ Florence gắn với tấm chứa mẫu định danh tại Kew xác nhận rằng loài này được mô tả 2 ngày trước *[[Orchidantha longiflora|Lowia longiflora]]* của Benedetto Scortechini.

## Mô tả
Phiến lá 15-25 × 6–9&nbsp;cm; cuống lá 10–25&nbsp;cm. Bầu nhụy với phần mở rộng 1,8&nbsp;cm. Lá đài dài 2,5-2,8&nbsp;cm, đáy màu ánh vàng nhạt, đỉnh màu tím xỉn; cánh hoa 8 × 1,5&nbsp;mm, cắt cụt với mấu nhọn nhỏ ở đỉnh; cánh môi dài 2&nbsp;cm, thẳng-hình mác, nhọn thon, màu tím ánh đen (như cánh hoa); nhị dài 5&nbsp;mm; vòi nhụy dài như nhị, thanh mảnh, thon búp măng, màu ánh trắng, kết thúc bằng mào có diềm, chia 3 phần màu tím ánh đen với đầu nhụy hình chữ V phía dưới nó đối diện với cánh môi.

## Phân bố
Loài bản địa đảo Borneo.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha chinensis

***Orchidantha chinensis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Ngô Đức Lân (Wu Te Lin, 吳德鄰) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.

Tên gọi trong tiếng Trung là 兰花蕉 (lan hoa tiêu), nghĩa đen là chuối hoa lan.

## Phân bố
Loài bản địa miền nam Trung Quốc (Quảng Đông, nam Quảng Tây). Môi trường sống là thung lũng núi; cao độ 200-400 m.

## Mô tả
Cây cao 45-100 cm. Thân rễ nằm sát đất. Cuống lá dài 14-50 cm; phiến lá hình elip-hình mác, 22-50 × 5,5-11 cm, đáy hình nêm, hơi xuôi xuống, đỉnh nhọn thon. Lá bắc thuôn dài, 3,5-10 cm, các lá bắc ở phần xa thì lớn hơn. Lá đài thuôn dài-hình mác, 9,5-17 × 1,5-3,2 cm. Môi hoa thẳng, 9-17 × 0,8-2,3 cm, hơi thắt lại ở phần giữa, đỉnh nhọn thon và có râu ngọn; cánh hoa bên thuôn dài, 2-3,2 cm, đỉnh có râu nhọn ~5 mm. Bao phấn ~1 cm. Bầu nhụy có phần đỉnh thuôn dài 2-3,5 cm. Vòi nhụy ~1 cm; đầu nhụy có răng cưa ở đỉnh, ở phần xa trục có phần phụ hình chữ V, đầu nhụy dài hơn ~8 mm. Quả nang màu tím sẫm, đường kính ~1,5 cm. Ra hoa tháng 3-6, tạo quả tháng 7-10.

## Phân loài, thứ
Bao gồm 2 thứ là:
* *Orchidantha chinensis* var. *chinensis* (nguyên chủng): Lá đài khoảng 9,5 × 1,5-2cm. Cánh môi khoảng 9 × 0,8 cm; cánh hoa bên khoảng 2 cm. Phân bố: Trong thung lũng núi ở cao độ khoảng 200 m, tại Quảng Đông.
* *Orchidantha chinensis* var. *longisepala* (D.Fang) T.L.Wu, 1997 in 1998 (长萼兰花蕉, trường ngạc lan hoa tiêu = chuối hoa lan đài hoa dài): (đồng nghĩa: *Orchidantha longisepala* D.Fang, 1996) Lá đài khoảng 12,0-17 × 1,9-3,2 cm. Cánh môi khoảng 12-17 × 2-2,3 cm; cánh hoa bên khoảng 2,8-3,2 cm. Phân bố: Trong thung lũng núi ở cao độ khoảng 400 m, tại miền nam Quảng Tây.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha fimbriata

***Orchidantha fimbriata*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Richard Eric Holttum miêu tả khoa học đầu tiên năm 1970.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *Haniff 3957* (*Ridley's no. 16313*), thu thập tại sungai Batu, gunung Kerbau (sông/suối Batu, núi Korbu), bang Perak, Malaysia. Lưu giữ tại Ban quản lý Vườn quốc gia Singapore (SING).

## Mô tả
Phiến lá màu xanh lục sáng, tới 100 × 15&nbsp;cm, đáy thuôn hẹp, gờ mép lượn sóng; cuống lá với vỏ bao dài tới 30&nbsp;cm. Cụm hoa ít phân nhánh; các lá bắc 2 gờ dài tới 18&nbsp;mm; các lá bắc trung gian dài tới 7&nbsp;cm, màu xanh lục; lá bắc hoa dài tới 15&nbsp;cm; màu tím xỉn. Bầu nhụy với phần mở rộng dài 12–20&nbsp;cm, màu tím, phần xa đường kính 4&nbsp;mm. Lá đài đảo ngược, dài 11–14&nbsp;cm, rộng 2&nbsp;cm khi ép dẹt, hẹp dần thành mấu nhọn ở đỉnh, gờ uốn ngược mạnh khi hoa bắt đầu nở, sau đó dẹt dần, màu tím xỉn sẫm hoặc màu xanh lục với đáy màu tím sẫm. Cánh hoa ban đầu cuộn ngược, màu kem với phần chóp đỉnh và đáy màu tím sẫm, dài 27&nbsp;mm, rộng 6&nbsp;mm gần đáy, hình tam giác hẹp, đỉnh hình chỉ. Cánh môi dài 10–12&nbsp;cm, rộng 5&nbsp;cm khi ép dẹt, đáy màu tím sẫm-nâu, hẹp, với các bên cụp  vào trong, mở rộng đột ngột khi vượt quá đầu nhụy thành một phiến màu trắng kem có rãnh và gập nếp bất thường, về phía đỉnh thường 3 thùy, các thùy bên đảo ngược, thùy giữa nhỏ hơn và thẳng, kết cấu khá mọng, bề mặt nhẵn và hơi nhầy. Nhị hoa dài 24&nbsp;mm, chỉ nhị 3&nbsp;mm, màu tím, bao phấn màu kem. Vòi nhụy dài 2&nbsp;cm, màu ánh tím, hình chỉ, đầu nhụy dài 2,4&nbsp;cm, màu trắng ở đáy, phía dưới phân chia gần tới đáy thành 3 thùy hẹp màu tím sẫm và bóng, sắp xếp gần cùng nhau gần như trong một mặt phẳng nằm ngang giống như cái đinh ba, các gờ phần xa của chúng mang nhiều diềm cong dài 5–6&nbsp;mm. Quả dài 8,5&nbsp;cm bao gồm cả cổ; hạt giống như ở *[[Orchidantha maxillarioides|O. maxillarioides]]*, dài 1&nbsp;cm, các thùy áo hạt dài tới 15mm.

## Phân bố
Loài bản địa Malaysia bán đảo.

## Hình ảnh

Tập tin:Orchidantha fimbriata 1zz.jpg
Tập tin:Orchidantha fimbriata with beetle visitor - Malaysia.jpg
Tập tin:Orchidantha fimbriata 2zz.jpg
Tập tin:Orchidantha fimbriata 0zz.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha foetida

***Orchidantha foetida*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Thaya Jenjittikul và Kai Larsen mô tả khoa học đầu tiên trong số 4 quyển 22 thuộc năm 2002 của tạp chí *Nordic Journal of Botany* nhưng trên thực tế nó được in vào năm 2003.

## Từ nguyên
Tính từ định danh giống cái *foetida* (giống đực: *foetidus*) là tiếng Latinh, nghĩa đen là mùi hôi thối.

## Phân bố
Loài bản địa Thái Lan (tỉnh Ubon Ratchathani).

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha holttumii

***Orchidantha holttumii*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Kai Larsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *holttumii* là để vinh danh Richard Eric Holttum (1895-1990), nhà thực vật học kiêm nhà văn người Anh, giáo sư thực vật học đầu tiên của Đại học Malaya.

## Phân bố
Loài bản địa Brunei.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha insularis

***Orchidantha insularis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae.

Loài này được Ngô Đức Lân (Wu Te Lin, 吳德鄰) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.

Tên gọi trong tiếng Trung là 海南兰花蕉 (Hải Nam lan hoa tiêu), nghĩa đen là chuối hoa lan Hải Nam.

## Mô tả
Cây cao tới 45&nbsp;cm. Thân rễ nằm sát đất. Cuống lá dài 14–25&nbsp;cm, có rãnh, bẹ lá bên dưới đoạn giữa; phiến lá hình elip hẹp, 19-23 × 5,5-6,5&nbsp;cm, gân ngang tạo thành hình vuông, đáy nhọn, đỉnh nhọn thon, nhọn nhỏ. Lá bắc màu tím, thuôn dài hình mác, ~4&nbsp;cm. Hoa đơn độc, mọc từ thân rễ. Lá đài hình mác thẳng, ~6 × 0,7&nbsp;cm. Cánh môi hình mác thẳng, ~5,5 × 0,6&nbsp;cm, không thắt lại ở giữa; cánh hoa bên màu nâu vàng, ~2&nbsp;cm, đỉnh có những đốm nhỏ màu tím và một râu ngọn ~4&nbsp;mm. Bao phấn ~9&nbsp;mm. Bầu nhụy có phần đỉnh thuôn dài ~4&nbsp;cm. Vòi nhụy thẳng, ~9&nbsp;mm; các đầu nhụy có răng cưa ở đỉnh, ở phía sau có phần phụ hình chữ V, 1 đầu nhụy dài khoảng 5&nbsp;mm, 2 đầu nhụy còn lại ngắn hơn. Quả nang hình cầu, đường kính khoảng 1&nbsp;cm, đỉnh hình tròn, khoảng 5&nbsp;mm. Hạt hình bán cầu, đường kính khoảng 4&nbsp;mm. Tạo quả tháng 6.

## Phân bố
Loài bản địa miền nam Trung Quốc (đảo Hải Nam). Môi trường sống là rừng; cao độ 100 m.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha laotica

***Orchidantha laotica*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Kai Larsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1961.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *laotica* để chỉ Lào, quốc gia nơi người ta thu thập mẫu của loài này.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *A.F.G. Kerr 21284*, do Arthur Francis George Kerr thu thập ngày 28 tháng 4 năm 1932, trong rừng thường xanh ở cao độ 200 m gần làng Muang Baw (Muang Bo?), một trấn của Lào gần Viêng Chăn, lưu tại phòng mẫu cây của Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

## Mô tả
Cây thân thảo cao tới 80 cm. Thân rễ nằm ngang chứa các rễ mập. Lá có cuống dài tới 45 cm, phiến lá hình mác, dài 35-50 cm, rộng 10-15 cm. Cụm hoa dạng xim, chủ yếu phân nhánh, chen chúc, bao gồm các hoa của xim hoa bọ cạp sắp xếp dạng quạt (rhipidium) trên các trục bên, mỗi trục một lá bắc dài 4 cm rộng 1 cm, đỡ bởi một vảy dài 7-15 mm ở đoạn giữa, lá bắc lưng 2 đường gờ dài 1-1,5 cm, rộng 3-5 mm gần đáy. Ống đài dài 2,5 cm, cánh đài là 3 thùy thẳng-hình mác, không đều, nhọn thon, dài tới 3 cm, rộng 5 mm, màu trắng ánh xanh lục (theo Pu Zou *et al.* (2017) thì cánh đài màu trắng ánh xanh lục ở đáy với ánh đỏ gỉ sắt dày đặc, theo mẫu *Leong-Škorničková et al. JLS-1800* thu thập gần Vangvieng). Các cánh hoa bên dài khoảng 1 cm, tù, có lông rung ở đỉnh, rộng 4 mm. Cánh môi hình thuyền, dài 2-2,5 cm, màu nâu sẫm, trang trí với các sọc màu vàng. Nhị 5, với nhị lép giống mụn cơm chiếm vị trí thứ 6, dài 5-6 mm. Bầu nhụy hạ; vòi nhụy dài 5 mm; đầu nhụy hình nón ngược, phần trên chẻ 3 thùy, với các thùy có khía ngắn, dài 3 mm. Không rõ quả.

## Phân bố
Loài bản địa Lào (tỉnh Viêng Chăn).

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha longiflora

***Orchidantha longiflora*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Benedetto Scortechini miêu tả khoa học đầu tiên năm 1886 dưới danh pháp *Lowia longiflora*. Năm 1924, Henry Nicholas Ridley chuyển nó sang chi *[[Orchidantha]]*.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh của loài này không được tìm thấy, nhưng sự phù hợp trong các mô tả và hình vẽ của Scortechini với mẫu vật của Murray Ross Henderson, đặc biệt là về kích thước và hình dáng của đầu nhụy và cánh môi, không còn nghi ngờ gì nữa rằng Henderson đã phát hiện lại chính loài của Scortechini (các khác biệt là ở chỗ Scortechini đưa ra kích thước lá đài 10 cm, ống đài 12 cm trong khi các số liệu tương ứng của Henderson là 6 cm và 8-10 cm). Trong phòng mẫu cây ở Singapore có một mẫu vật do Wray thu thập từ Thượng Perak, đánh số 3366 và dán nhãn *Lowia longiflora* Scort., rõ ràng là của loài này. Henderson hiển nhiên đã không nhận ra nó. Mẫu định danh của *O. calcarea* Hend. là *Henderson 26023*, thu thập tại Lenggong, Thượng Perak.

## Mô tả
Phiến lá tới 55 ×  6 cm, hơi uốn ngược lại với các gờ mép lượn sóng nhô lên, đáy men xuống dài và không khác biệt rõ nét với cuống lá có rãnh rộng; cuống lá với vỏ bao dài tới 20 cm. Bầu nhụy với phần mở rộng dài 8-12 cm, điểm đốm màu hồng. Lá đài dài 6-10 cm, rộng tới 15 mm, thuôn dài, thu hẹp ngắn thành phần đỉnh nhọn đột ngột, các mép cuốn ngoài nhiều hay ít, màu nâu sẫm-tím về phía đỉnh, màu xanh ô liu với các gân màu nâu về phía đáy. Cánh hoa dài 2,8 cm, rộng 3 mm ở đáy, với đỉnh dài thanh mảnh, màu gần như trắng. Cánh môi dài 5-6 cm, rộng 2,2-2,5 cm, đáy màu tím sẫm với các mép xếp chồng gần như bao phủ hết lá đài và cánh hoa, phiến cánh môi hình trứng, màu trắng kem, nhăn nheo mạnh với các gân nổi lên, đỉnh với lõm gian thùy hình tam giác sâu 14 mm, với gân giữa nhô lên kết thúc thành một điểm trong lõm gian thùy, hơi dài hơn các thùy. Nhị hoa dài 12 mm, chỉ nhị ngắn, nở rộng và màu nâu ánh tím tại đáy. Vòi nhụy dài 1 cm, các thùy đầu nhụy màu tím với các đỉnh cắt cụt có răng mịn và không đều, thùy giữa dài 6 mm, các thùy bên ngắn hơn.

## Phân bố
Loài bản địa bán đảo Mã Lai (Perak).

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha maxillarioides

***Orchidantha maxillarioides*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Henry Nicholas Ridley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893 dưới danh pháp *Protamomum maxillarioides*. Năm 1900 Karl Moritz Schumann chuyển nó sang chi *[[Orchidantha]]*.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *maxillarioides* là để chỉ tới hoa màu tím sặc sỡ của loài này, giống như hoa của các loài lan thuộc chi *[[Maxillaria]]* có ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Mỹ.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: *Ridley 2399*, thu thập tại Pulau Tawar, Pahang. Các mẫu khác: *Henderson 21864*, thu thập tại Tembeling, Pahang. *Md Nur s.n. 4.10.1926*, cây trồng tại Vườn Thực vật Singapore.

## Mô tả
Phiến lá tới 33 ×  8,5 cm, lõm với mép gợn sóng rộng, đáy hình nêm khá rộng và khác biệt rõ nét với cuống lá, cuống lá có rãnh hẹp, dài 20-40 cm, thanh mảnh; bẹ dài 10-20 cm. Cụm hoa thường với vài nhánh mọc gần nhau, các nhánh đôi khi lại phân nhánh tiếp; lá bắc hoa dài 3,5 cm, màu tím sẫm. Bầu nhụy với phần mở rộng dài hơn lá bắc ~20 mm, màu ánh tím. Lá đài lưng dài không quá 3 cm, rộng 4,5 mm, mép hơi đảo ngược; các lá đài bên 3,2 cm x 5,5 mm, hơi lõm, mép không đảo ngược, tất cả các lá đài màu ánh tím trong mờ, hơi ánh xanh lục về phía đỉnh, thuôn dài, phần tư trên đỉnh thu hẹp lại thành chóp nhọn. Cánh hoa dài 7 mm, rộng không quá 2 mm, thuôn dài với chóp ngắn nhọn đột ngột, thẳng, màu ánh tím xỉn với các gân nhạt màu. Cánh môi 21 ×  10 mm, hình elip, đỉnh thuôn tròn, đáy 3-4 mm với các bên cong lên, gặp nhưng không đè vào cánh hoa, màu kem với đốm màu tím xỉn mờ nhạt, đặc biệt về phía đỉnh, đáy tràn đầy màu tím sẫm, bề mặt với 3 nếp gập dọc ở cả hai bên của mặt phẳng rộng của dải giữa. Nhị dài không quá 5 mm, chỉ nhị ngắn hơn bao phấn, màu ánh trắng. Vòi nhụy màu trắng, dài 4 mm; đầu nhụy màu tím sẫm xỉn, đáy rỗng, gồm 3 thùy dài và rộng 2 mm, mỗi thùy xẻ tiếp thành 2 thùy với răng nhỏ trong lõm gian thùy. Quả màu tím, dài 3 cm, rộng 1,7 cm, 3 góc, hẹp ở đỉnh thành phần phụ cứng dài 15 mm; hạt dài 7 mm rộng 5 mm, có lông ngắn, hình cầu phía trên phần đáy hẹp; áo hạt gồm khoảng 6 thùy hẹp và cứng dài hơn hạt.

## Phân bố
Loài bản địa bán đảo Mã Lai (Pahang). Cao độ thu thập mẫu: 60-300 m trên mực nước biển.

## Hình ảnh

Tập tin:Orchidantha maxillarioides BotGardBln07122011B.jpg
Tập tin:Orchidantha maxillarioides.jpg
Tập tin:Orchidantha maxillarioides - Botanischer Garten - Heidelberg, Germany - DSC01154.jpg
Tập tin:20210623 Hortus botanicus Leiden - Orchidantha maxillarioides.jpg 


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*