Tribal (lớp tàu khu trục) (1936)

**Lớp tàu khu trục Tribal**, còn được gọi là **lớp ''Afridi***, là một lớp [[tàu khu trục]] được chế tạo cho [[Hải quân Hoàng gia Anh]], [[Hải quân Hoàng gia Canada|Canada]] và [[Hải quân Hoàng gia Australia|Australia]] ngay trước [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]]. Xuất phát từ một thiết kế thất bại về một kiểu [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] dành cho hạm đội, nó trở thành một tàu khu trục nhanh, mạnh mẽ, nhấn mạnh về vũ khí hải pháo hơn là ngư lôi để đối phó với những thiết kế mới của [[Nhật Bản]], [[Đức]] và [[Ý]]. Những chiếc thuộc lớp Tribal được thủy thủ đoàn và công luận tán thưởng trong hoạt động nhờ sức mạnh của chúng, thường trở thành biểu tượng gây thanh thế trong phục vụ.

Là một trong những lớp tàu khu trục hiện đại và mạnh mẽ nhất của Hải quân Hoàng gia, lớp Tribal đã phục vụ một các nổi bật hầu như trên mọi mặt trận của Thế Chiến II. Chỉ có một nhóm nhỏ thuộc Hải quân Hoàng gia Anh sống sót qua chiến tranh, tất cả đều bị tháo dỡ do đã bị sử dụng quá mức. Những chiếc lớp Tribal khác của các nước trong khối [[Thịnh Vượng Chung]] tiếp tục phục vụ trong [[Chiến tranh lạnh]], và hoạt động nổi bật trong [[Chiến tranh Triều Tiên]]. Chỉ có một chiếc lớp Tribal còn sống sót cho đến hôm nay: [[HMCS Haida (G63)|HMCS *Haida*]], hiện là một [[tàu bảo tàng]] tại [[Hamilton Harbour]], [[Ontario]], [[Canada]].

== Lịch sử thiết kế ==
Từ năm [[1926]], mọi tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia đều là sự phát triển kế thừa tiếp nối nhau dựa trên hai chiếc nguyên mẫu  và . Trong những năm giữa hai cuộc thế chiến, sự phát triển về vũ khí và động lực đã khiến cho đến giữa những năm [[Thập niên 1930|1930]], các tàu khu trục "tiêu chuẩn sau thế chiến" của Anh bị các thiết kế của nước ngoài lấn át, đặc biệt là của [[Nhật Bản]], [[Đức]] và [[Ý]]. Đối phó lại xu hướng này, [[Bộ Hải quân Anh]] quyết định phát triển một kiểu tàu khu trục mới, nhấn mạnh về vũ khí hải pháo hơn là [[ngư lôi]]. Kiểu tàu khu trục này dựa trên "Thiết kế V", một thiết kế thất bại về một kiểu [[tàu tuần dương]] hạm đội nhỏ, mà một biến thể của thiết kế này đã trở thành [[Dido (lớp tàu tuần dương)|lớp tàu tuần dương *Dido*]]. Thiết kế dự kiến một con tàu tải trọng , có tốc độ , tầm xa hoạt động , và một dàn pháo chính gồm năm khẩu .

Mặc dù thiết kế này bị từ chối cho vai trò một tàu tuần dương hạm đội, đến [[tháng 8]] năm [[1938]], với không ít hơn tám thiết kế được đề nghị, nó được phát triển thành một tàu khu trục với tám khẩu pháo QF 4,7 inch Mark XII trên bốn bệ nòng đôi với góc nâng tối đa đến 40°, kiểm soát bởi bộ bộ kiểm soát hỏa lực góc thấp (LA) và một bộ điều khiển đo tầm xa góc cao-thấp (HA/LA) trên [[cầu tàu]]. Để bảo vệ phòng không tầm gần, con tàu được trang bị một khẩu đội [[Hải pháo QF 2 pounder|QF 2 pdr "pom pom" Mark VII]] bốn nòng cùng hai [[súng máy Vickers.50]] bốn nòng. Những con tàu này được trang bị [[Đồng hồ Hẹn giờ Kíp nổ]] như Máy tính Kiểm soát Hỏa lực Góc cao, vốn được sử dụng trên các lớp tàu khu trục Anh tiếp theo trong thời chiến. Chúng cũng được trang bị một dàn phóng [[ngư lôi]] bốn nòng. Chúng được xem là những con tàu đẹp mắt, với mũi tàu chéo có đặc tính đi biển xuất sắc cùng hai ống khói nghiêng và các cột ăn-ten. Chúng được ghi nhớ với ấn tượng lớn cho đến ngày hôm nay.

Lớp Tribal lớn hơn và khác biệt đáng kể trong phục vụ so với các tàu khu trục Anh Quốc khác, đến mức người ta từng cân nhắc đến việc phục hồi cách xếp loại như lớp [[tàu corvette]] cho chúng. Việc này đã không tiến triển, và vào năm [[1939]], lớp Tribal được phân lớp như một tàu khu trục, trong khi tên gọi tàu corvette được gán cho các tàu hộ tống [[chiến tranh chống tàu ngầm|chống tàu ngầm]] như [[Flower (lớp tàu corvette)|lớp *Flower*]].

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
Những chiếc lớp Tribal có chiều dài ở mực nước là  và chiều dài chung ; [[mạn thuyền]] rộng  và độ sâu của [[mớn nước]] là . Nó có [[trọng lượng choán nước]] tiêu chuẩn  và lên đến  khi đầy tải. Ba [[nồi hơi]] ống nước Admiralty hoạt động ở áp lực  nhiệt độ  cung cấp hơi nước cho các [[turbine hơi nước|turbine]] [[Parsons Marine Steam Turbine Company|Parsons]] với hộp số giảm tốc đơn cấp, dẫn động hai trục chân vịt, tạo ra công suất  ở tốc độ vòng xoay 350 rpm. Công suất này đủ cho con tàu di chuyển với tốc độ tối đa . Con tàu mang theo 525 tấn dầu đốt, cung cấp tầm xa hoạt động  ở tốc độ đường trường  hoặc  ở tốc độ . Thủy thủ đoàn của con tàu bao gồm 190 sĩ quan và thủy thủ.

Những chiếc lớp Tribal có dàn pháo chính gồm tám khẩu [[hải pháo 4,7 inch QF Mark IX & XII| QF Mark XII]] trên bốn bệ nòng đôi vận hành bằng điện. Các bộ [[điều khiển hỏa lực]] góc thấp và góc cao được bố trí riêng biệt cho hỏa lực chống hạm và phòng không, cho dù các khẩu pháo này chỉ có thể nâng tối đa đến góc 40°, vốn được đánh giá là đủ cho nhiệm vụ phòng không tầm xa để tự vệ hạm đội. Việc không kích tầm cao được xem không phải là mối đe dọa cho một con tàu nhanh và cơ động như kiểu tàu khu trục. Hỏa lực phòng không tầm gần bao gồm một khẩu [[hải pháo QF 2 pounder|QF 2 pounder]] "pom-pom" Mk. VII phòng không bốn nòng và hai dàn [[súng máy Vickers.50]] Mk. II bốn nòng. Vũ khí ngư lôi bao gồm một bệ bốn nòng vận hành bằng điện mang [[ngư lôi]] [[Ngư lôi Anh 21 inch| Mk. IX]]; và vũ khí chống [[tàu ngầm]] gồm hai máy phóng và một đường ray thả [[mìn sâu]], với tổng cộng 30 quả mìn được mang theo.

=== Chế tạo ===
Hải quân Hoàng gia Anh đã đặt hàng bảy chiếc lớp Tribal vào ngày [[10 tháng 3]] năm [[1936]], cùng một đợt thứ hai gồm chín chiếc vào ngày [[9 tháng 6]] cho một lực lượng gồm hai chi hạm đội. Cả [[Hải quân Hoàng gia Australia]] lẫn [[Hải quân Hoàng gia Canada]] đều đã đặt hàng một chi hạm đội Tribal. Tám chiếc của [[Australia]] được chế tạo tại các xưởng tàu ở Australia; trong đó ba chiếc được hoàn tất, hai vào năm [[1942]] và một vào năm [[1945]], nhưng những chiếc còn lại bị hủy bỏ. Đặt hàng của Canada bao gồm bốn chiếc tại các xưởng đóng tàu Anh vào năm [[1940]] (hoàn tất vào năm [[1942]] và [[1943]]); cùng bốn chiếc khác tại các xưởng đóng tàu Canada ở Halifax vào năm [[1942]]. Những chiếc sau này chỉ hoàn tất sau khi chiến tranh kết thúc.

Tổng cộng từ năm [[1937]] đến năm [[1945]], hai mươi bảy chiếc thuộc lớp Tribal đã được chế tạo. Chi phí ước lượng của mỗi chiếc là vào khoảng 340.000 [[Bảng Anh]] không kể vũ khí, và chi phí chung là khoảng 520.000 Bảng Anh.

== Cải biến ==

=== Cải biến trong chiến tranh ===
Hải quân Hoàng gia Anh trang bị cho lớp Tribal một dàn hỏa lực phòng không tương đối mạnh; cả tám khẩu pháo  đều có thể đối đầu với máy bay với hỏa lực dự đoán bởi một máy tính FKC, và do đó cung cấp một sự bổ sung mạnh mẽ cho việc phòng không của hạm đội chiến trận. Vũ khí phòng không tầm gần gồm một dàn pháo 2-pounder bốn nòng và hai dàn súng máy Vickers bốn nòng  là một bước tiến đáng kể so với các lớp tàu khu trục trước đó và mạnh hơn vũ khí tầm gần của hầu hết tàu khu trục các nước khác vào năm [[1939]]. Tuy nhiên, trước chiến tranh, Hải quân Hoàng gia suy đoán rằng các tàu khu trục sẽ hoạt động chủ yếu như là tàu hộ tống cho hạm đội chiến trận, và không phải là mục tiêu chính cho các cuộc không kích. Các sự kiện sau đó cho thấy tàu khu trục thường hoạt động độc lập và trở thành mục tiêu chính cho các cuộc tấn công của [[Không quân Đức]], đặc biệt là bởi [[máy bay ném bom bổ nhào]]. Sau khi *Afridi* và *Gurkha* bị mất, những chiếc còn lại được tái trang bị để cải thiện tình hình. Tháp pháo "X" trang bị pháo  trên mỗi chiếc được tháo dỡ để thay bằng pháo [[hải pháo QF 4 inch Mk XVI|QF 4-inch Mk XVI]] nòng đôi trên bệ góc cao/thấp (HA/LA) Mark XIX. Cột ăn-ten chính được cắt ngắn và ống khói phía sau được hạ thấp để cải thiện góc bắn vũ khí phòng không. Khi đã sẵn có, pháo tự động [[Oerlikon 20 mm]] phòng không được tăng cường, trước tiên là bổ sung, và sau đó là thay thế cho súng máy 0.5 inch. Trữ lượng mìn sâu mang theo cũng tăng thêm, từ 30 lên 46 quả. Ngoài ra, lớp Tribal thoạt tiên có vấn đề rò rỉ các bồn nước động cơ; điều này là do những vấn đề của cánh turbine gây ra bởi áp lực lên cấu trúc khi chạy tốc độ cao lúc thời tiết xấu.

Đến năm [[1944]], bốn chiếc lớp Tribal của Anh còn sống sót được trang bị một cột ăn-ten trước cao dạng lưới để mang [[radar]] Kiểu 293 chỉ thị mục tiêu và radar Kiểu 291 cảnh báo trên không, cùng một radar Kiểu 285 được bổ sung vào bộ điều khiển-đo tầm xa. Hai chiếc đầu tiên do Canada chế tạo, *Micmac* và *Nootka*, được trang bị ba bệ pháo  nòng đôi và một bệ  nòng đôi như là tiêu chuẩn vào thời đó, với bệ pháo  được trang bị điều khiển kíp nổ phòng không cải tiến; trong khi hai chiếc Tribal do Canada chế tạo sau cùng có tám nòng pháo [[hải pháo QF 4 inch Mk XVI|QF 4-inch Mk XVI R.P.C.]] và từ bốn đến sáu khẩu [[Bofors 40 mm]] như là tiêu chuẩn, cùng một bộ điều khiển hỏa lực Mk VI.

=== Cải biến sau chiến tranh ===
Sau chiến tranh, những chiếc còn sống sót trong lớp Tribal gặp phải những số phận khác nhau: những chiếc của Hải quân Hoàng gia Anh được cho nghỉ hưu vào những năm [[thập niên 1950|1950]], trong khi những chiếc của hải quân Australia và Canada tiếp tục phục vụ, nhiều chiếc được tái trang bị như những tàu khu trục chống tàu ngầm. Những chiếc Tribal của Canada chế tạo tại Anh được tháo dỡ các khẩu pháo , thay thế bằng kiểu hải pháo [[Hải pháo QF 4 inch Mk XVI|QF  Mk XVI]] trên các bệ nòng đôi tại các vị trí "A" và "B" để cải thiện khả năng phòng không, một cặp [[súng cối]] [[Squid (vũ khí)|Squid]] để chống tàu ngầm, cùng một khẩu đội /50 Mark 33 nòng đôi tại vị trí "X" để phòng không. Cảm biến [[radar]] và [[sonar]] cũng được nâng cấp cho vai trò mới, và sau khi tái trang bị, những chiếc Tribal của Canada đã tiếp tục phục vụ cho đến những năm [[thập niên 1960|1960]].

Hai chiếc Tribal của Australia, *Arunta* và *Warramunga*, được hiện đại hóa vào đầu những năm [[thập niên 1950|1950]]. Khẩu pháo  tận cùng phía đuôi được tháo dỡ, chỗ trống được cải thiện để trang bị súng cối Squid chống tàu ngầm. Các bộ sonar và radar mới cũng được trang bị, trong đó radar mới đòi hỏi phải thay cột ăn-ten dạng ba chân thành cột ăn-ten dạng lưới. Mặc dù được dự kiến chỉ mất sáu tháng để hoàn tất, việc hiện đại hóa mỗi con tàu đã cần đến hai năm để hoàn thành, khi mà những thiết bị cải biến đã tỏ ra lạc hậu. Những giới hạn ngân sách đã khiến cho việc hiện đại hóa chiếc Tribal thứ ba của Australia, *Bataan*, không được thực hiện; và một sự kết hợp của việc thiếu hụt nhân lực và tình trạng lạc hậu nhanh chóng đã khiến cho cả ba chiếc trong lớp được cho ngừng hoạt động vào cuối những năm [[thập niên 1950|1950]].

== Lịch sử phục vụ trong chiến tranh ==
Là một trong những lớp tàu khu trục hiện đại và mạnh mẽ nhất của Hải quân Hoàng gia, lớp Tribal đã được bố trí rộng rãi trong Thế Chiến II, và đã phục vụ nổi bật tại hầu hết mọi mặt trận của cuộc chiến tranh. Chúng thường được lựa chọn cho những nhiệm vụ đặc biệt, và kết quả là bị tổn thất nặng nề với 12 trong số 16 chiếc của Hải quân Hoàng gia Anh bị đánh chìm, cùng một chiếc khác của Canada. *Gurkha* có số phận không may mắn hiếm hoi khi được chọn để đặt tên cho hai tàu khu trục cùng bị đánh chìm trong chiến tranh: chiếc  thuộc [[Lớp tàu khu trục L và M|lớp L]] được đổi tên nhằm vinh danh chiếc khu trục lớp Tribal bị mất, nhưng bản thân nó cũng bị đắm năm [[1942]].

===1940===

*Cossack* có được vinh quang vào đầu chiến tranh, khi vào ngày [[6 tháng 2]] năm [[1940]], dưới quyền chỉ huy của [[Đại tá Hải quân]] [[Philip Vian]], nó săn đuổi rồi đổ bộ lên chiếc [[tàu chở dầu]] Đức [[Altmark (tàu chở dâu Đức)|*Altmark*]] tại vùng biển trung lập của [[Na Uy]], và giải cứu được khoảng 300 [[tù binh chiến tranh|tù binh]] Anh trên tàu. Được biết đến dưới tên [[Sự kiện Altmark]], đây là lần đổ bộ lên tàu đối phương cuối cùng của Hải quân Hoàng gia. *Gurkha* bị mất sớm trong chiến tranh khi bị [[máy bay ném bom]] Đức đánh chìm ngoài khơi Stavanger. *Afridi* cũng mất không lâu sau đó do bị [[máy bay ném bom bổ nhào]] đánh chìm trong khi triệt thoái binh lính khỏi Namsos. *Bedouin*, *Punjabi*, *Eskimo* và *Cossack* tham gia [[trận Narvik thứ hai]], nơi *Eskimo* bị thổi tung mũi tàu.

===1941===
Vào [[tháng 5]] năm [[1941]], *Somali*, *Bedouin* và *Eskimo* cùng với tàu khu trục [[Lớp tàu khu trục J, K và N|lớp N]] [[HMAS Nestor (G02)|*Nestor*]] và các tàu tuần dương ,  và  đã bắt giữ chiếc tàu khảo sát thời tiết Đức *München*, chiếm được các bảng giải mật mã [[máy Enigma|Enigma]]. Cũng trong tháng đó, *Zulu*, *Sikh*, *Cossack* và *Maori* đụng độ với [[thiết giáp hạm]] Đức [[Bismarck (thiết giáp hạm Đức)|*Bismarck*]], trong khi *Mashona* bị máy bay Đức đánh đắm trong các hoạt động này. Tại [[Địa Trung Hải]], *Mohawk* bị mất trong thành phần [[Lực lượng K]] do trúng ngư lôi từ tàu khu trục Ý [[Luca Tarigo (tàu khu trục Ý)|*Luca Tarigo*]] vào [[tháng 4]], trong khi *Cossack*, *Sikh*, *Zulu* và *Maori* tham gia [[Chiến dịch Substance]], một đoàn tàu tăng viện giải vây cho [[Malta]] đang bị phong tỏa. *Cossack* trúng ngư lôi từ [[tàu ngầm]] [[U-boat]] Đức [[U-563 (tàu ngầm Đức)|*U-563*]] vào [[tháng 10]] trong khi hộ tống cho [[Đoàn tàu HG 74]] tại [[Đại Tây Dương]] về phía Tây [[Gibraltar]], và bị đắm sau đó đang khi được kéo đi. *Maori* và *Sikh* nằm trong số những người chiến thắng trong [[Trận mũi Bon (1941)|Trận mũi Bon]] vào [[tháng 12]]. *Bedouin* tham gia [[Chiến dịch Archery]], một hoạt động đột kích phối hợp không kích của Anh nhằm phân tán các nguồn lực của Đức đến Na Uy trong suốt thời gian còn lại của chiến tranh.

===1942===
Vào năm [[1942]], *Matabele* đắm do trúng ngư lôi từ tàu ngầm U-boat [[U-454 (tàu ngầm Đức)|*U-454*]] trong [[biển Barents]]; *Maori* bị một quả bom đánh trúng phòng động cơ đang khi neo đậu tại [[Grand Harbour]], [[Valletta]], Malta vào [[tháng 2]], nó bốc cháy và sau đó nổ tung tại nơi neo đậu. *Punjabi* bị đắm do bị [[thiết giáp hạm]] Anh  húc phải vào [[tháng 5]] trong lúc đang làm nhiệm vụ hộ tống khi sương mù dày đặc. Đến [[tháng 6]], *Bedouin* bị loại khỏi vòng chiến sau khi đụng độ với các tàu tuần dương [[Raimondo Montecuccoli (tàu tuần dương Ý)|*Raimondo Montecuccoli*]] và [[Eugenio di Savoia (tàu tuần dương Ý)|*Eugenio di Savoia*]] của [[Hải quân Ý]] trong [[Chiến dịch Harpoon (1942)|Chiến dịch Harpoon]]; mặc dù sau đó được chiếc HMS *Partridge* kéo đi, dây cáp buộc phải cắt khi các tàu tuần dương đối phương lại xuất hiện, và *Bedouin* chết đứng giữa biển bị máy bay đối phương đánh chìm. Đến [[tháng 9]], thêm hai chiếc lớp Tribal khác bị đánh chìm trong [[trận Địa Trung Hải]]: *Sikh* và *Zulu*, trong một cuộc đột kích tai hại xuống [[Tobruk]]. Cũng trong tháng đó, *Somali* trúng ngư lôi từ tàu ngầm U-boat [[U-703 (tàu ngầm Đức)|*U-703*]] đang khi hộ tống cho [[Đoàn tàu QP 14]] quay trở về từ [[Nga]]. Mặc dù được kéo đi, nó đắm bốn ngày sau đó do biển động mạnh làm vỡ lườn tàu. Đây là tổn thất lớp Tribal cuối cùng của Hải quân Anh trong chiến tranh.

===1943=== 
Vào năm [[1943]], bốn chiếc lớp Tribal còn lại của Anh, *Ashanti*, *Eskimo*, *Tartar* và *Nubian*, tham gia [[Chiến dịch Retribution (1943)|Chiến dịch Retribution]] nhằm ngăn cản [[Quân đoàn châu Phi]] Đức triệt thoái về Ý. *Tartar*, *Nubian* và *Eskimo* sau đó bảo vệ cho [[Đồng Minh chiếm đóng Sicily]], và sau khi chiến dịch thành công, cả bốn chiếc tham gia chiến dịch [[Đồng Minh chiếm đóng Ý]] tại [[Salerno]]. *Ashanti* và *Athabaskan* sau đó hộ tống cho Đoàn tàu RA 55A tại [[Bắc Cực]] vốn đã tham gia vào [[Trận chiến mũi North]] nơi thiết giáp hạm Đức [[Scharnhorst (thiết giáp hạm Đức)|*Scharnhorst*]] bị đánh chìm.

Cùng thời gian đó, hai chiếc lớp Tribal của Australia, *Arunta* và *Warramunga*, được điều động gia nhập [[Lực lượng Đặc nhiệm 74]], một đơn vị hỗn hợp Australia-Hoa Kỳ để hỗ trợ cho một loạt các cuộc đổ bộ tại [[New Britain]], [[Thái Bình Dương]], và được bố trí để tham gia một loạt các cuộc đổ bộ trong [[Chiến dịch Cartwheel]].
 
Những chiếc lớp Tribal của Canada cũng hoạt động tích cực: *Athabaskan* bị trúng một quả [[bom lượn]] Đức đang khi hoạt động trong khu vực [[vịnh Biscay]], và bị loại khỏi vòng chiến trong hơn ba tháng, trong khi hộ tống nhiều đoàn tàu vận tải Bắc Cực.

===1944===
*Eskimo*, *Ashanti*, *Athabaskan*, *Haida*, *Huron*, *Nubian*, *Tartar* và sau đó là *Iroquois* đã hoạt động tích cực trong khu vực [[eo biển Manche]] trước và sau [[Chiến dịch Overlord]], đánh chìm hay làm hư hại một loạt tàu đối phương.

Đến [[tháng 4]], *Athabaskan* và *Haida* đụng độ với hai [[tàu phóng lôi]] [[E-boat]] Đức trong [[eo biển Manche]]. *Athabaskan* bị đánh chìm bởi một quả ngư lôi từ chiếc *T24*, trong khi *Haida* truy đuổi *T-27* buộc đối phương phải mắc cạn; sau đó *Haida* quay trở lại và cứu vớt được 42 người sống sót từ chiếc *Athabaskan*. Một chiếc lớp Tribal khác của Canada đang chế tạo được đổi tên thành *Athabaskan* để vinh danh con tàu bị mất. Trong cuộc [[đổ bộ Normandy]], *Eskimo*, *Tatar*, *Ashanti*, *Haida* và *Huron* đã đánh chìm, gây hư hại hay làm mắc cạn tàu phóng lôi *T24*, các tàu khu trục [[Narvik (lớp tàu khu trục)|lớp *Narvik*]] *Z24* và *Z32*, cùng chiếc tàu khu trục *Gerard Callenburgh* nguyên của [[Hà Lan]] trong [[trận Ushant (1944)|một loạt trận chiến]]. Ngoài ra, *Haida* và *Eskimo* cũng đánh chìm tàu ngầm U-boat Đức [[U-971 (tàu ngầm Đức)|*U-971*]] bằng mìn sâu và hải pháo tầm gần, cứu được 53 người sống sót. Sau đó, *Eskimo* mắc tai nạn va chạm với tàu khu trục *Javelin* khiến nó bị loại khỏi hoạt động mất 5 tháng.

Sau cuộc [[đổ bộ Normandy]], *Nubian* được gửi đi hộ tống các tàu chiến thuộc Hạm đội Nhà tham gia vào việc bảo vệ [[Đoàn tàu JW 59]] đi Nga cũng như bảo vệ các cuộc không kích từ tàu sân bay nhắm vào thiết giáp hạm Đức [[Tirpitz (thiết giáp hạm Đức)|*Tirpitz*]] và các mục tiêu khác tại Na Uy. *Iroquois* và *Haida* đã gặp gỡ tàu tuần dương thuộc lực lượng [[Pháp Tự do]] [[Jeanne d'Arc (tàu tuần dương Pháp) (1930)|*Jeanne d'Arc*]] vốn đã đi từ Algiers đến Cherbourg chuyên chở Chính phủ lâm thời Pháp. *Iroquois* sau đó hộ tống cho chiếc [[tàu biển chở hành khách]]  đưa [[Thủ tướng Anh Quốc|Thủ tướng]] [[Winston Churchill]] đi dự [[Hội nghị Quebec thứ hai]].

===1945===
*Eskimo*, *Nubian* và *Tartar* trải qua đợt tái trang bị nhỏ và nhiệt đới hóa trước khi được gửi đi gia nhập [[Hạm đội Đông Anh Quốc|Hạm đội Đông]] tại [[Ấn Độ Dương]] khi chiến tranh tại Đại Tây Dương đi vào giai đoạn kết thúc. Tại đây, chúng tham gia hộ tống các đơn vị chủ lực của Hải quân Hoàng gia và bắn phá bờ biển. Sau đó, *Nubian* và *Tartar* nằm trong lực lượng dự phòng trong [[Trận chiến eo biển Malacca]], nơi tàu tuần dương Nhật [[Haguro (tàu tuần dương Nhật)|*Haguro*]] bị đánh chìm. *Eskimo* và *Nubian* sau đó hoạt động tuần tra chống tàu bè, đánh chìm một tàu buôn Nhật và một tàu săn tàu ngầm gần [[Sumatra]]. Đây là hoạt động mặt biển chống tàu nổi đối phương sau cùng của Hải quân Hoàng gia trong Thế Chiến II. Đến [[tháng 7]], *Nubian* và *Tatar* chuẩn bị cho [[Chiến dịch Zipper]], một kế hoạch đổ bộ lực lượng Anh lên [[Malaya]].

Trong giai đoạn này, những chiếc lớp Tribal của Canada cũng hoạt động tích cực: *Haida*, *Huron* và *Iroquois* đã hộ tống các đoàn tàu vận tải đi sang Nga cho đến [[tháng 5]] năm [[1945]], khi Đức đầu hàng. Sau đó chúng tham gia hộ tống các tàu chiến Anh giải phóng Na Uy sau khi Đức đầu hàng. *Iroquois* sau đó tham gia cùng các tàu tuần dương Anh ,  và tàu khu trục *Savage* tại [[Copenhagen]], rồi hướng đến [[Wilhelmshaven]], để hộ tống cho các tàu tuần dương Đức [[Prinz Eugen (tàu tuần dương Đức)|*Prinz Eugen*]] và [[Nürnberg (tàu tuần dương Đức)|*Nürnberg*]] đầu hàng.  Sau đó, những chiếc Tribal Canada quay trở về cảng Halifax để tái trang bị nhiệt đới hóa nhằm hoạt động tại Viễn Đông, nhưng công việc bị hủy bỏ do Nhật Bản đầu hàng vào [[tháng 8]] năm [[1945]], và được đưa về lực lượng dự bị.

== Sau chiến tranh ==
Hai mươi ba chiếc lớp Tribal đã được chế tạo trước và trong Thế Chiến II: mười sáu chiếc cho Hải quân Hoàng gia Anh, bốn chiếc cho Hải quân Hoàng gia Canada và ba chiếc cho Hải quân Hoàng gia Australia. Mười ba chiếc đã bị mất trong chiến tranh: gồm sáu chiếc của Anh bởi không kích, bốn của Anh và một của Canada do tấn công bằng ngư lôi, một của Anh do hỏa lực phòng thủ duyên hải ngoài khơi Tobruk, và một của Anh do va chạm với một thiết giáp hạm Anh.

Bốn chiếc của Anh còn sống sót được cho ngừng hoạt động và tháo dỡ trong những năm [[1948]] và [[1949]], Trong khi những chiếc lớp Tribal của Canada và Australia được tái trang bị và hiện đại hóa để phục vụ sau chiến tranh. Bốn chiếc vẫn đang được tiếp tục chế tạo tại Canada khi Thế Chiến II kết thúc được hoàn tất và hiện đại hóa, trong khi năm chiếc đang được chế tạo tại Australia bị hủy bỏ.

Các con tàu của Canada và Australia, ngoại trừ *Micmac*, đã hoạt động trong [[Chiến tranh Triều Tiên]], khi mà *Bataan* vào một lúc đã hộ tống cho chiếc [[tàu sân bay]] hạng nhẹ [[Hải quân Hoa Kỳ|Hoa Kỳ]] [[USS Bataan (CVL-29)|cùng tên]]. Những chiếc lớp Tribal của Canada và Australia đã tiếp tục hoạt động cho đến cuối những năm [[thập niên 1950|1950]] và đầu những năm [[thập niên 1960|1960]], khi chúng dần dần được cho ngừng hoạt động và bị bán để tháo dỡ.

Chỉ có một chiếc trong lớp được giữ lại. [[HMCS Haida (G63)|HMCS *Haida'']] được bảo tồn và neo đậu tại cảng Hamilton, Ontario, Canada như một tàu bảo tàng. Mũi của chiếc , bị máy bay Đức đánh chìm vào ngày 12 tháng 2 năm 1942, nằm ở độ sâu  bên dưới mặt biển tại cảng Marsamxett, Valletta, Malta, và là một địa điểm lặn thường xuyên.

## Những chiếc trong lớp

## Tham khảo
### Chú thích

### Thư mục

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 

### Đọc thêm
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài

* HMCS Haida Official Web Site
* Canadian Tribal Destroyer Association