open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lucius Tarquinius Superbus

**Lucius Tarquinius Superbus** (535–495 TCN) là vị vua huyền thoại thứ bảy và cũng là vị vua cuối cùng của La Mã. Ông cai trị kể từ năm 535 TCN cho đến cuộc tổng dậy năm 509 TCN dẫn đến việc Cộng hòa La Mã được thành lập. Ông thường được gọi là **Tarquin Kiêu hãnh**, vốn xuất phát từ danh hiệu Superbus, một từ trong tiếng La Tinh mang nghĩa "tự hào, kiêu ngạo, cao quý". Dòng họ Tarquin có nguồn gốc là người Etrusca. Tương truyền, Tarquinius Superbus chiếm đoạt được vương quyền bằng cách đã cho ám sát người tiền nhiệm, và cũng là người mà ông rất ngưỡng mộ, Servius Tullius.

Cha của Tarquinius, Lucius Tarquinius Priscus, là vị vua thứ năm của La Mã, cai trị 616–579 TCN. Ông nội của ông được cho là đã từng là Demaratus của Corinth, và là một người nhập cư từ Corinth. Priscus được sinh ra tại thành phố Tarquinia của người Estruca. Bất mãn với những cơ hội của mình ở đó, Priscus di cư đến Roma với người vợ Tanaquil theo gợi ý của cô. Sau khi hai người đến nơi, Tanaquil giải thích một điềm báo như dự đoán Priscus như vị vua tương lai của Roma. Superbus không phải là người kế nhiệm chính thức của cha mình Priscus, vì Servius Tullius đã lên ngôi sau khi Priscus chết.

Những bản tường thuật cổ trong thời kỳ này đều thường bị hòa lẫn giữa lịch sử và truyền thuyết. Triều đại của Tarquinius thường được mô tả như là một chế độ độc tài và để biện minh cho việc bãi bỏ chế độ quân chủ. Vương quyền của ông kết thúc năm 509 TCN, sau khi con trai của ông Sextus Tarquinius cưỡng hiếp Lucretia, một phụ nữ quý tộc đã kết hôn và thường được biết đến như là một tấm gương mẫu mực về đạo đức. Chính điều này đã gây phẫn nộ trong lòng dân chúng, và đã xúi giục những người như Lucius Junius Brutus tạo phản. Về sau Tarquinius và gia đình ông bị trục xuất khỏi Roma.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Stemma Tarquiniorum
Maleae

***Maleae*** là một tông thực vật trong họ Rosaceae. Chi này có khoảng 28 chi với hơn 1.100 loài phân bổ trên khắp thế giới.

## Phân loại chính
**[[Amelanchier]]* 
**Aria* (xem *[[Sorbus]]*)
**[[Aronia]]*
**[[Chaenomeles]]*
**[[Chamaemeles]]*
**Chamaemespilus* (xem *[[Sorbus chamaemespilus]]*)
**Cormus* (xem *[[Sorbus]]*)
**[[Cydonia]]*
**[[Dichotomanthes]]*
**[[Docynia]]*
**[[Docyniopsis]]*
**[[Eriobotrya]]*
**[[Eriolobus]]*
**[[Hesperomeles]]*
**[[Heteromeles]]*
**[[Malacomeles]]*
**[[Malus]]*
**[[Osteomeles]]*
**[[Peraphyllum]]*
**[[Photinia]]*
**[[Pseudocydonia]]*
**[[Pyrus]]*
**[[Rhaphiolepis]]*
**[[Sorbus]]*
**[[Stranvaesia]]*
**Torminalis* (xem *[[Sorbus torminalis]]*)

Lai ghép liên chi:
**[[×Amelasorbus]]*
**[[×Malosorbus]]*
**[[×Sorbaronia]]*
**[[×Sorbopyrus]]*

và lai ghép cành:
* *[[+Pyrocydonia]]* (*Pirocydonia*)

### Tông Crataegeae
Xử lý phân loại gần đây gộp các chi (hoặc lai ghép liên chi) mà trước đây tách ra thành tông Crataegeae vào tông Maleae:

**[[Cotoneaster]]*
**[[Crataegus]]*
**[[Mespilus]]*
**[[Pyracantha]]*

lai ghép liên chi (gồm cả liên tông):
**[[×Crataemespilus]]*
**[[×Crataegosorbus]]*
**[[×Sorbocotoneaster]]*

và lai ghép cành:
**[[+Crataegomespilus]]*

### Họ cũ Quillajaceae
Các chi sau đây từng được đặt riêng trong tông Quillajaceae trong họ Rosaceae hoặc trong họ Quillajaceae. Quả của chúng là dạng quả nang khô, không phải dạng quả táo.
* *[[Kageneckia]]*
* *[[Vauquelinia]]*
* *[[Lindleya]]*

## Nhóm ''Cydonia''
Nhóm *Cydonia* trong phạm vi dạng Maloid của họ Rosaceae là một nhóm không chắc chắn của các chi với quả dạng quả táo nhiều noãn (chứ không phải chỉ có 2 noãn) mỗi lá noãn. Chúng bao gồm:
* *[[Cydonia]]*
* *[[Chaenomeles]]*
* *[[Docynia]]*
* *[[Pseudocydonia]]*

## Chú thích
* 
*
Bạc má mày đen

**Bạc má mày đen** là tên thông dụng ở Việt Nam dùng để chỉ:

* Loài chim **[[Parus xanthogenys]]** thuộc họ Bạc má (*[[Paridae]]*).
* Loài chim **[[Aegithalos bonvaloti]]** thuộc họ Bạc má đuôi dài (*[[Aegithalidae]]*).
Bạc má đuôi dài

**Bạc má đuôi dài** là tên thông dụng ở Việt Nam dùng để chỉ:

* Họ chim **[[Aegithalidae]]** thuộc bộ Sẻ (*[[Passeriformes]]*).
* Loài chim **[[Aegithalos caudatus]]** thuộc họ *[[Aegithalidae]]*.
* Loài chim **[[Aegithalos concinnus]]**, cũng thuộc họ *[[Aegithalidae]]*.
Gabe Newell

**Gabe Logan Newell** (sinh ngày 3 tháng 11 năm 1962) là nhà đồng sáng lập và là tổng giám đốc điều hành của công ty phát triển trò chơi điện tử và phân phối trực tuyến Valve Corporation.

## Sự nghiệp
Sau khi bỏ học đại học Harvard, Newell dành 13 năm làm việc cho Microsoft Corporation, cuối cùng trở thành một "Triệu phú Microsoft". Newell đã tự mô tả bản thân là "nhà sản xuất của 3 phiên bản Windows đầu tiên".
Nhận cảm hứng từ Michael Abrash, người rời bỏ Microsoft để làm nên tựa trò chơi máy tính *[[Quake (video game)|Quake]]* ở nhà, Newell và một nhân viên khác từ Microsoft, Mike Harrington, rời khỏi Microsoft để sáng lập nên Valve vào năm 1996. Ông cùng Harrington đã dùng tiền cá nhân để cấp vốn cho Valve suốt thời gian phát triển tựa trò chơi *[[Half-Life]]*.

Trong khoảng thời phát triển trò chơi Half-Life 2, ông đã dành vài tháng tập trung vào dự án Steam.

Vào tháng 12 năm 2010, tạp chí *[[Forbes]]* gọi Newell là "Một cái tên bạn nên biết" chủ yếu do công trình trên Steam của ông có mối quan hệ đối tác với nhiều nhà phát triển lớn. Vào tháng 3 năm 2012, tạp chí Forbes ước tính tổng tài sản của Newell là 1,5 tỷ đôla, xếp hạng 854 trên tổng số 1226 tỷ phú trên thế giới.

Vào tháng 3 năm 2013, Newell nhận Giải thưởng Nghệ thuật Hàn lâm bởi những cống hiến sáng tạo xuất chúng cho nền công nghiệp trò chơi điện tử.

Năm 2014, trò chơi Paranautical Activity xuất hiện trên cửa hàng Steam với thông tin là một tựa game chưa hoàn thành, nên lập trình viên chính đã dọa giết Newell trên Twitter. Steam đã phản ứng bằng việc gỡ trò chơi khỏi cửa hàng. Nhà lập trình viên đó sau đã xin lỗi và từ chức khỏi công ty.

## Đời tư
Newell kết hôn với Lisa Mennet và có hai con trai. Ông bị mắc chứng loạn dưỡng Fuchs, một căn bệnh bẩm sinh ảnh hưởng lên giác mạc, nhưng được chữa khỏi sau hai cuộc phẫu thuật cấy giác mạc năm 2006 và 2007. Ông ủng hộ tài chính cho Đảng Dân chủ Mỹ.

Những trò chơi yêu thích của ông là *[[Super Mario 64]]*, *[[Doom]]* và *Star Trek*. *Doom* là trò chơi thuyết phục ông rằng ngành công nghiệp trò chơi điện tử sẽ là tương lai của giải trí, trong khi *Super Mario 64* giúp ông hiểu trò chơi điện tử cũng là một ngành nghệ thuật. Ông cũng là khán giả hâm mộ chương trình hoạt hình *[[My Little Pony: Friendship is Magic]]*.

Newell từng nói mình luôn cố gắng để xây dựng nên một hình ảnh công chúng: "Họ ôm tôi mỗi khi họ tới gặp tôi. Tôi không ôm ai cả, nhưng đó là điều họ muốn. Có một lần tôi đi cùng những đứa trẻ của mình trước công chúng, và chúng tỏ vẻ rất thích thú. Nhưng tôi thì không. "Cha, hãy cố xem" Tới bây giờ, tôi vẫn luôn học điều đó từ khách hàng của mình." Trong cộng đồng game, ông có biệt danh Gaben, lấy theo địa chỉ mail mà ông dùng.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Gabe Newell tại wiki Cộng đồng nhà phát triển Valve
**Các phỏng vấn**:
* Discussing Valve tại Rock, Paper, Shotgun
* Interview from August 2007  trên Eurogamer
* The story of the development of Half-Life 2 trên Gamespot
* Gabe Newell on Half-Life 2 tại HL2 Central
* Gabe Newell on what makes Valve tick from January 2014 trên Washingtonpost
Bruno Fernandes de Souza

**Bruno Fernandes das Dores de Souza** (sinh ngày 23 tháng 12 năm 1984 tại Ribeirão das Neves của Brazil), còn biết đến với tên gọi **Bruno** là cựu thủ môn người Brazil. Đây là thủ môn được biết đến nhiều nhất qua vụ việc chặt bạn gái của mình thành nhiều mảnh rồi đem cho chó ăn.

## Sự nghiệp
Bruno từng là cựu thủ môn đầy tài năng của câu lạc bộ Flamengo, đã từng là đội trưởng Flamengo vô địch Brazil năm 2009 và được liên hệ để chuyển đến câu lạc bộ AC Milan. Thủ môn này có tương lai khi có thể cùng đội tuyển Brazil tại World Cup 2014. Sau đó Montes Claros đang chơi ở giải Mineiro ký hợp đồng 5 năm.

## Thành tích
:*(Tính đến )*

*Theo website chính thức của Flamengo và Flaestatística.*

## Vụ việc
Năm 2010, anh đã gây ra chấn động cho thế giới nói chung và tại Brazil nói riêng khi gây tội ác giết chết cô bạn gái Eliza Samudio và sau đó băm xác cô người mẫu từng tuyên bố có quan hệ với Cristiano Ronaldo rồi đem cho chó ăn và một phần xác thì trộn vào bê tông để phi tang.

### Bối cảnh
Bruno đã lần đầu gặp mặt Samudio tại một bữa tiệc năm 2009, và sau đó hai người dần nảy sinh tình cảm. Chuyện gì đến rồi cũng sẽ đến, Samudio tuyên bố có thai với Bruno và yêu cầu anh phải có trách nhiệm, rằng anh không thể dửng dưng sau tất cả những gì đã xảy ra. Rạn nứt bắt đầu xuất hiện khi Bruno bắt cô và yêu cầu hủy cái thai đi nhưng cô không đồng ý.

### Hành vi
Samudio sinh hạ một bé trai khỏe mạnh và đặt tên là Bruninho. Nhằm tránh phải chu cấp tiền nuôi Bruninho, được sinh vào tháng 2 năm 2010, Bruno cùng 8 nghi can khác đã lên kế hoạch bắt cóc và giết hại Samudio. Anh yêu cầu cô gái đến khách sạn để lấy mẫu xét nghiệm ADN rằng mình là cha đứa trẻ, đồng thời hứa rằng sẽ nhận là cha đứa bé và cho cô một căn hộ. Sau khi Samudio đến khách sạn, Bruno cùng những kẻ đồng lõa đã bắt cóc, tra tấn, sát hại và chặt xác, phi tang cô.

### Kết án
Với tội danh bắt cóc và giết người, Bruno đã bị tòa án tuyên phạt mức án 22 năm 3 tháng tù vì hành vi giết người man rợ, vô nhân tính và khiến dư luận Brazil cảm thấy rùng mình mỗi khi nhắc lại bởi tội ác man rợ của Bruno. Ban đầu thì anh chỉ bị buộc tội bắt cóc con tin với án tù 4 năm, 6 tháng, nhưng trước những bằng chứng bổ sung thì anh phải chịu án cao hơn nhiều.

Theo luật pháp Brazil, bất cứ phạm nhân nào cải tạo tốt trong khoảng thời gian 3 đến 4 năm đều được xem xét tại ngoại. Tuy nhiên, bản án của Bruno được giảm nhẹ so với mức án lên đến 41 năm tù như dự kiến là do sự hối lỗi và hợp tác điều tra của thủ môn này để nhận được lượng khoan hồng. Luật pháp sở tại quy định, những người nhận hình phạt như Bruno có thể sẽ được trả tự do trong khoảng 3-4 năm phụ thuộc hành vi trong quá trình cải tạo.

## Chú thích
Gypsophila (chi chim)

***Gypsophila*** là một chi chim trong họ Pellorneidae. Các loài của chi này hiện đã được sáp nhật vào chi Napothera.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Elliott Smith

**Steven Paul** "**Elliott**" **Smith** (sinh ngày 6
tháng 8 năm 1969 – mất ngày 21 tháng 10 năm 2003) là một ca sĩ kiêm nhà sáng tác ca khúc người Mỹ. Smith sinh ra ở Omaha, Nebraska, lớn lên tại Texas và sống ở Portland, Oregon khi bắt đầu có những thành công trong sự nghiệp nghệ thuật. Nhạc cụ chính mà Smith hay sử sụng là đàn guitar, ngoài ra ông còn có thể chơi piano, clarinet, bass guitar, drums và harmonica. Smith có một chất giọng rất đặc biệt, nghe rất nhẹ nhàng và lan tỏa. Năm 1994, vài năm sau khi bắt đầu chơi trong ban nhạc rock Heatmiser, Smith bắt đầu sự nghiệp solo và phát hành album với 2 hãng thu âm Cavity Search và Kill Rock Stars. Năm 1997, Smith bắt đầu thành công khi ca khúc "Miss Misery" của anh giành được giải Oscar cho hạng mục ca khúc hay nhất trong phim Good Will Hunting. Trong những sáng tác của ông, có thể hay bắt gặp rượu, ma túy, sự mất niềm tin. Smith qua đời ở tuổi 34 tại Los Angeles, California với 2 nhát dao trên ngực. Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy đây không phải là một vụ tự sát. Cùng trong thời gian ấy, Smith đang chuẩn bị phát hành album phòng thu thứ 6 From a Basement on the Hill.

## Phong cách âm nhạc
Smith chịu ảnh hưởng bởi các nghệ sĩ/ban nhạc như Big Star, The Clash, The
Who, Led Zeppelin, The Kinks, Pink Floyd, Rush, Elvis Costello, Television,
Motown, AC/DC, Hank Williams và Scorpions. Smith thường dành thời gian để 
nghe đi nghe lại các album nhạc trong nhiều tháng. Sean Croghan – một người bạn
đại học cùng phòng với Smith kể lại rằng trong suốt năm cuối đại học Smith hầu
như chỉ nghe thể loại slow jams. Smith cũng thường lấy cảm hứng từ
tiểu thuyết, tôn giáo và tâm lý học. Ông thích những tác phẩm cổ điển như
Samuel Beckett, T. S. Eliot and Fyodor Dostoyevsky.

Trong vài lần phỏng vấn, Smith có nhắc đến Bob Dylan với sự ngưỡng mộ và tiết lộ rằng
Bob Dylan là những nghệ sĩ đầu tiên ảnh hưởng đến phong cách của Smith. Ông kể
rằng: "Cha tôi chỉ tôi cách chơi bài 'Don't Think Twice, It's All Right'. Tôi
thích những lời ca mà Dylan sáng tác và tôi thích cách mà ông ấy thích những
lời ca". Smith đã cover lại ca khúc "When I paint my masterpiece" một vài lần.
Smith còn được so sánh với Nick Drake – một huyền thoại nhạc folk được biết đến bởi giọng
ca và kĩ thuật chơi đàn guitar của ông. Smith là một fan cuồng nhiệt của The Beatles, ông đã nghe The
Beatles rất thường xuyên khi chỉ mới 4 tuổi và ông cũng tiết lộ rằng album The White
Album là cội nguồn cảm hứng để ông trở thành một người nghệ sĩ. Năm 1998, Smith
đã cover lại bài "Because" của The Beatles và bài hát là soundtrack trong bộ
phim American Beauty. Dù đây là ca khúc duy nhất của The Bealtes mà Smith cover
và chính thức phát hành cho công chúng, người ta còn cho rằng Smith còn có ít
nhất hai bản cover nữa là Revolution và I'll be back.
## Các nhạc phẩm đã phát hành

; Các album phòng thu

* *[[Roman Candle (album)|Roman Candle]]* (1994)
* *[[Elliott Smith (album)|Elliott Smith]]* (1995)
* *[[Either/Or (album)|Either/Or]]* (1997)
* *[[XO (Elliott Smith album)|XO]]* (1998)
* *[[Figure 8 (album)|Figure 8]]* (2000)

## Tham khảo
Samsung Galaxy Win

**Samsung Galaxy Win** hoặc được biết đến như *Galaxy Grand Quattro* ở một số thị trường là điện thoại thông minh phát triển bởi Samsung Electronics. Nó được công bố bởi Samsung vào 20 tháng 5 năm 2013. Samsung Galaxy Win có vi xử lý lõi-tứ Cortex-A5 1.2 &nbsp;GHz và RAM 1 GB, với bộ nhớ trong 8 GB có thể mở rộng lên đến 64 GB bằng cách sử dụng thẻ nhớ microSD. Thiết bị còn hỗ trợ kết nối mạng thông qua 2G và 3G, Wi-Fi. Hệ thống định vị bao gồm A-GPS với Google Maps. Galaxy Grand chạy Android 4.1.2. Jellybean OS. 
 
Samsung Galaxy Win là điện thoại thông minh có máy ảnh chính 5 MP hỗ trợ chụp ảnh và quay video chất lượng cao. Máy ảnh trước 0.3 MP. Máy ảnh chính có thể quay video 720*480 với 30 khung trên giây. Máy ảnh có hỗ trợ LED flash có thể nhìn thấy đối tượng trong điều kiện thiếu sáng.

Tự động lấy nét, thẻ địa lý, chạm lấy nét và nhận diện khuôn mặt là một số tính năng được hỗ trợ trên Samsung Galaxy Win I8552. Thậm chí còn có  tính năng ổn định hình ảnh và nhận diện nụ cười, trình sửa ảnh cơ bản trên Galaxy Win mà bạn có thể sử dụng trên hình ảnh của bạn với mỗi lần chạm.

Samsung Galaxy Win có pin là 2000&nbsp;mAh Li-ion có thể giúp Galaxy Win sử dụng trên 10 giờ. 4.7 inches TFT WVGA, màn hình đa chạm 16 M màu.

## Biến thể

### 
#### SHV-E500S/L

### 
#### Galaxy Win Pro(SM-G3812)

#### Galaxy Win Pro(SM-G3818)

#### Galaxy Win Pro(SM-G3819)

#### Galaxy Win Pro(SM-G3819)

#### GT-I8558

#### SCH-I869

## Tham khảo

## Liên kết
* Trang chủ chính thức Hàn Quốc
* Trang chủ chính thức Trung Quốc (CMCC)
* Trang chủ chính thức Trung Quốc (China Telecom)
Danh sách nhà sản xuất điện thoại di động theo quốc gia

Dưới đây là **Danh sách các nhà sản xuất điện thoại** lọc theo quốc gia.

## Anh
*Binatone
*INQ
*Vertu
*nothing 

## Ấn Độ
*iball
*Karbonn Mobiles
*Celkon Mobiles
*Onida Electronics
*Videocon
*Reliance Communications
*Micromax Mobile
*XOLO
*Simmtronics
*Spice Digital

## Bangladesh
*Walton
*Symphony Mobile

## Brazil
*Gradiente

## Canada
*BlackBerry

## Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
*Thuraya
*INOI

## Colombia
*Avvio

## Cộng hòa Séc
*Jablotron
*Verzo

## Đài Loan
*Acer
*Asus
*BenQ
*DBTel
*Dopod
*Gigabyte Technology
*E-TEN
*HTC

## Đan Mạch
*Lumigon

## Đức
*AEG
*Grundig Mobile
*Telefunken
*Siemens

## Hà Lan
*Fairphone
*John's Phone
*Philips

## Hàn Quốc
*Samsung

## Indonesia
*Nexian

## Latvia
*Just5

## Malaysia
*M Dot

## Mexico
*Kyoto Electronics
*Lanix
*Zonda

## Mỹ
*Microsoft
*Apple
*BLU
*Firefly
*Garmin
*InfoSonics
*Palm
*Sonim

## Nhật Bản

*Fujitsu
*Kyocera Communications
*NEC
*NEC Casio Mobile Communications
*Panasonic
*Sanyo
*Chetan
*Sony Mobile Communications
*Toshiba

## Nga
*Gresso
*Sitronics
*Yota

## Pakistan
*QMobile

## Pháp
*Alcatel
*Archos
*Bull
*MobiWire
*Thomson
*Wiko

## Phần Lan
*Jolla
*Twig Com
*Nokia

## Philippines
*Cherry Mobile

## Tây Ban Nha
*GeeksPhone
*Vitelcom
*BQ

## Thụy Điển
*Doro
*Handheld Group

## Thái Lan
*DTAC Phone
*True Phone
*Wellcom

## Tunisia
*Evertek

## Trung Quốc

*BBK
*CECT
*Haier
*Huawei
*K-Touch
*Lenovo
*Meizu
*Oppo
*Sagetel
*Symphony
*Tecno
*TCL Corporation
*Xiaomi
*Zoom
*ZTE
*Gionee

## Việt Nam
*VinSmart

## Ý
*Brondi
*Olivetti
*Onda Mobile Communication
*Telit
## Tham khảo
Tư Hành Phương

**Tư Hành Phương** (司行方) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Hậu Thủy Hử của tác giả Thi Nại Am. Tư Hành Phương là Hộ quốc Đại tướng quân của quân đội Phương Lạp và một trong Tứ đại Nguyên soái của Phương Lạp (cùng với Đặng Nguyên Giác, Thạch Bảo và Lệ Thiên Nhuận)

## Xuất thân
Ti Hành Phương là một trong Tứ đại Nguyên soái dưới quyền Phương Lạp. Dưới trướng của Ti Hành Phương là 4 tướng khác: Tiết Đẩu Nam, Hoàng Ái, Từ Bạch, Mễ Tuyền. Ti Hành Phương thừa lệnh của Phương Thiên Định đem quân đi cứu huyện Đức Thanh. Trong trận chiến này, Từ Hành Phương đối đầu với Lôi Hoành. Chỉ sau 30 hiệp giao tranh, Ti Hành Phương đã chém Lôi Hoành lăn dưới ngựa.

## Tử trận
Lư Tuấn Nghĩa đem quân đến trấn Phụng Khẩu đúng lúc gặp tàn quân của Ti Hành Phương tại đây. Trong cuộc giao tranh với Lư Tuấn Nghĩa, Ti Hành Phương không địch nổi, bị đánh ngã ngựa, rơi xuống nước chết đuối.

## Tham khảo
Thạch Bảo

**Thạch Bảo** là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Hậu Thủy hử của nhà văn Thi Nại Am. Thạch Bảo là một trong Ngũ hổ tướng Phương Lạp, giữ chức vụ Nam ly tướng quân.

## Xuất thân
Thạch Bảo quê ở Phúc Châu (Phúc Kiến ngày nay). Hậu Thủy hử mô tả Thạch Bảo "quen dùng cây chùy lưu tinh đánh trăm đòn trăm trúng, cũng giỏi đánh Bích phong đao cắt sắt chặt đồng đâm xuyên ba lần giáp sắt".

## Giao chiến với quân Lương Sơn
Thạch Bảo được đánh giá là một trong hai người gây tổn thất nhiều nhất cho nghĩa quân Lương Sơn (người kia là Bàng Vạn Xuân) với tài nghệ dùng đao cũng như khả năng tập kích bất ngờ bằng lưu tinh chuỳ. Ông được xem là một trong bốn vị nguyên soái dưới trướng Phương Lạp (ba tướng còn lại là Bảo quang Như Lai Đặng Nguyên Giác, Trấn quốc đại tướng quân Lệ Thiên Nhuận và Hộ quốc đại tướng quân Tư Hành Phương). 

Trong trận Bắc Quan, khi giao chiến với Đại đao Quan Thắng, sau 20 hiệp Thạch Bảo quay ngựa bỏ chạy, tuy nhiên Quan Thắng đã không đuổi theo và giải thích với Tống Công Minh vì đao pháp của Thạch Bảo không hề kém mình, nếu bỏ chạy tất là có mưu kế.

Tuy nhiên trong trận Bắc Quan sau đó Sách Siêu lại không nhận ra mưu kế của Thạch Bảo, do đó khi Thạch Bảo bỏ chạy đã đuổi theo và bị Thạch Bảo quay lại phóng lưu tinh chuỳ ngã ngựa chết. Đặng Phi vội phóng ngựa tới nhưng trở tay không kịp bị Thạch Bảo vung đao chém chết. Hôm sau, khi quân Lương Sơn tiến đánh, Thạch Bảo phục kích đợi Bào Húc vào thành rồi bất ngờ xuất hiện chém Bào Húc làm hai đoạn. Trong trận đánh đồi Ô Long, Thạch Bảo còn giết hại hai đầu lĩnh khác của Lương Sơn là Yến Thuận và Mã Lân.

## Tử trận
Tuy gặp khó khăn lớn nhưng quân Lương Sơn cuối cùng cũng đã đánh bại quân Phương Lạp ở đồi Ô Long. Thạch Bảo biết không thể chống đỡ thêm, sợ bị bắt nên đã tự sát.

## Tham khảo

* Hậu Thủy hử, Thi Nại Am và La Quán Trung
Bào Húc

**Bào Húc** (鮑旭) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Thủy hử của tác giả Thi Nại Am. Bào Húc đứng thứ 60 trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc và thứ 24 trong 72 sao Địa Sát.

## Xuất thân
Thủy hử mô tả Bào Húc là một người xấu xí, mặt như đáy chảo, mắt lồi, miệng sói, giỏi võ, thích giết người nên có biệt danh Tang Môn thần. Bào Húc là chủ một băng cướp trên núi Khô Thụ.

## Gia nhập Lương Sơn
Khi nghĩa quân Lương Sơn tiến đánh Lăng Châu, Tuyên Tán và Hác Tư Văn bị hai tướng Đan Đình Khuê và Ngụy Định Quốc bắt giữ và giải về phủ Đại Danh. Cùng lúc đó, Lý Quỳ gặp Tiêu Đĩnh và cả hai lên núi Khô Thụ thuyết phục Bào Húc lên Lương Sơn. Khi xe tù đi qua núi Khô Thụ, ba người Lý Quỳ, Tiêu Đĩnh và Bào Húc dẫn quân giải cứu xe tù, cứu được Tuyên Tán, Hác Tư Văn, sau đó tất cả cùng lên Lương Sơn.

## Nam chinh tử trận
Bào Húc gia nhập Lương Sơn và theo Tống Công Minh cùng nghĩa quân tham chiến trong các chiến dịch đánh Liêu, Vương Khánh, Điền Hổ và Phương Lạp. Trong chiến dịch bình định Phương Lạp, Lý Quỳ và Bào Húc được lệnh đánh Hàng Châu. Bào Húc chém chết tướng Phương Lạp là Liêm Minh và tiến vào thành. Không ngờ Thạch Bảo chờ sẵn trong thành xông ra chém Bào Húc làm hai đoạn

## Trong Đãng Khấu Chí
Tại hồi 58, quân mã Vân Thiên Bưu vây đánh Lai Vu, nhưng Chu Vũ phòng thủ nghiêm ngặt, đánh mãi chưa phá được. Lưu Tuệ Nương dùng kế phá đê sông Vấn Hà, Lai Vu ngập trong biển nước. Quân triều đình cưỡi thuyền lên mặt thành, Mạnh Khang bị Phó Ngọc đâm chết, Đào Tông Vượng bị Văn Đạt dùng đao chém đứt làm đôi, Bào Húc, Chu Vũ bị bắt sống.

## Tham khảo

* 
*
Khổng Minh (Thủy hử)

**Khổng Minh** (孔明, *Kǒng Míng*) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Thủy hử của tác giả Thi Nại Am. Ông xếp thứ 62 trong 108 anh hùng Lương Sơn và thứ 26 trong 72 sao Địa Sát. Biệt danh của Khổng Minh là Mao Đẩu Tinh.

## Xuất thân
Khổng Minh là con trai cả của Khổng Điền chủ ở Thanh Châu (Sơn Đông ngày nay) và là anh của Khổng Lượng. Cha của hai anh em gửi họ đến nhà Sài Tiến để đưa Tống Giang về trang ấp họ Khổng. Khổng Minh và Khổng Lượng trở thành học trò của Tống Công Minh.

Võ Tòng sau khi đánh chết Trương Đoàn luyện đã bỏ trốn đến Thanh Châu. Tại đây Võ Tòng xảy ra mâu thuẫn với Khổng Lượng nên đã đánh và quăng Khổng Lượng xuống sông. Khổng Lượng sau khi tỉnh lại đã gọi người đến bắt trói Võ Tòng và đem về trang ấp họ Khổng. Tống Giang nhận ra Võ Tòng, lệnh cho hai anh em cởi trói và hòa giải ba người.

## Gia nhập Lương Sơn
Hai anh em Khổng Minh, Khổng Lượng vì mang tội giết hại một gia đình giàu có nên đã bỏ trốn lên núi Bạch Hổ làm cường đạo. Được tin bác của cả hai bị quan Thanh Châu là Mộ Dung Ngạn Đạt bắt giam, Khổng Minh và Khổng Lượng dẫn quân đến Thanh Châu để cứu người, song lúc đó Hô Diên Chước ở đó đã đánh bại hai anh em và bắt được Khổng Minh. Khổng Lượng chạy thoát được và đến cầu cứu Lương Sơn. Quân Lương Sơn cứu được Khổng Minh, cả hai anh em cùng gia nhập Lương Sơn.

## Nam chinh tử trận
Khổng Minh và Khổng Lượng trở thành hai viên Kiều tướng bộ quân của Lương Sơn, có nhiệm vụ bảo vệ(hoặc giám sát) Lư Tuấn Nghĩa. Sau chiêu an, Khổng Minh tiếp tục cùng quân Lương Sơn chinh chiến Liêu, Điền Hổ, Vương Khánh, Phương Lạp. Khi chinh phạt Phương Lạp, đến địa phận Hàng Châu, Khổng Minh cùng một số đầu lĩnh khác đã mắc bệnh qua đời.

## Trong Đãng Khấu chí
Tại hồi 41, quân Lương Sơn tấn công Thanh Chân Sơn nhưng bị Vân Thiên Bưu đánh bại, Dương Chí bị Lý Thành giết chết từ phía sau. Quân Lương Sơn thua chạy. Ngô Dụng vốn đã đặt sẵn hai cánh quân mai phục của Lữ Phương và Khổng Minh. Quân triều đình liền chia ra ứng chiến. Vân Thiên Bưu đánh với Lã Phương, mới hơn mười hiệp đánh đánh bật họa kích, bắt sống Lữ Phương, phía còn lại Âu Dương Thọ Thông chưa đến ba hiệp đã quất cho một roi, Khổng Minh chết dưới chân ngựa. Lã Phương cũng bị giải lên đô sảnh chém đầu.

## Tham khảo

* 
*
Yuri Abramovich Bashmet

**Yuri Abramovich Bashmet** (, ; sanh ngày 24 tháng 1 năm 1953) là một người điều khiển dàn nhạc cổ điển, nhạc sĩ Violin và rất nổi tiếng với cây đàn viola.

## Tiểu sử
Juri Baschmet sinh năm 1953 tại Rostov trên sông Đông trong gia đình của ông Abram Borissowitsch Baschmet và bà Maija Sinowjewna Baschmet, nhũ danh Kritschewer. Bà nội ông Zilia Efimowna, đã từng học ca hát tại nhạc viện, trong khi bà ngoại, Daria Axentjewna, cũng là một ca sĩ hát nhạc Huzul. Sau khi học violin và thành công trong các cuộc thi ông chuyển sang chơi viola. Baschmet bắt đầu học viola vào năm 1971 tại nhạc viện Moskva với Wadim Borissowski. Sau khi Borissowski chết vào năm 1972, ông tiếp tục học với Fjodor Druschinin. Năm 1976, ông đạt hạng nhất trong cuộc thi nhạc quốc tế của đài truyền hình ARD, Đức, và bắt đầu từ đây sự nghiệp quốc tế độc tấu viola.
Hiện tại ông được xem là một trong những nhạc sĩ nhạc cổ điển quan trọng nhất. Nhiều nhà soạn nhạc đã viết nhạc cho ông chơi, trong đó có Sofia Gubaidulina, Gija Kantscheli và Alfred Schnittke.

Từ một vài năm sau này, ông cũng điều khiển dàn nhạc *Moskauer Solisten*.

Năm 1995, Baschmet được thưởng giải nhạc Léonie-Sonning.

## Xem thêm

* Juri Baschmets Website  (englisch)

## Chú thích
Cửu Trùng đài

**Cửu Trùng đài** (chữ Hán: 九重臺) là tên gọi mà hậu thế đặt cho một công trình kiến trúc được xây dựng bên bờ Hồ Tây vào năm 1516-1517 dưới triều Lê Tương Dực. Kiến trúc sư kiêm đốc công của tòa lầu này có tên là Vũ Như Tô. Đây được coi là nguyên nhân chủ yếu gây ra sự lật đổ, cái chết của Lê Tương Dực, do việc xây dựng cung điện làm nhân dân lao dịch cực khổ làm dân chúng bất mãn, tạo mầm mống để cho loạn thần Trịnh Duy Sản gây binh biến. Công trình bị thiêu rụi khi vẫn đang còn xây dựng dở dang.

## Sử ký

Lê Tương Dực còn ra lệnh trước điện Cửu Trùng đài phải đào hồ thông thiên với sông Tô Lịch để dẫn nước vào, hồ đấy phải quanh co khúc khuỷu, lúc mở cửa ống có thể chở thuyền nhẹ ra vào để vua cùng tì nữ thả thuyền Thiên Quang du ngoạn. Việc xây dựng đài khiến dân chúng lâm vào cảnh lầm than:

Tháng 4 năm 1516, quân khởi nghĩa Trần Cảo nhân khi kinh thành rối loạn bèn tiến đánh Thăng Long. Cùng lúc đó, Nguyễn Hoằng Dụ đóng quân ở Bồ Đề, được tin Duy Sản giết vua, liền đem quân qua sông, đốt hết phố xá trong kinh thành. Hoằng Dụ còn cho bắt chém Vũ Như Tô rồi mang quân rút khỏi Thăng Long. Đài cũng bị đốt thành tro sau lần đó.

## Xem thêm
* Vũ Như Tô (kịch)
* Vũ Như Tô
* Lê Tương Dực
* Trịnh Duy Sản
* Nguyễn Hoằng Dụ
* Lê Quảng Độ
## Tham khảo

* *[[Đại Việt sử ký toàn thư]]*, Quyển XV
Petroica longipes

***Petroica longipes*** là một loài chim của họ Petroicidae. Chúng là loài đặc hữu của đảo Bắc (New Zealand). Trước đây chim này được coi là phân loài của *[[Petroica australis]]* ở đảo Nam (New Zealand) và đảo Stewart nhưng các nghiên cứu DNA ty thể đã cho thấy hai nòi chim đã tách khỏi nhau trước Pleistocen. *Petroica longipes* sống nhiều nhất lại trung tâm đảo Bắc. Môi trường sống tự nhiên là các khu rừng, đặc biệt là rừng cây *[[Podocarpus]]* và *[[Nothofagus]]*.

## Miêu tả

Chim có bộ lông đen xám sẫm màu, bụng và ức màu nhạt, trên lưng có vạch màu nhạt. Chim này lưỡng hình giới tính: chim trống có bộ lông sẫm màu hơn chim mái và kích thước hơi lớn hơn.

## Tập tính
### Tìm thức ăn
*Petroica longipes* kiếm ăn trên mặt đất giống như loài *Petroica australis*. Chim đậu trên cành cây chờ mồi rồi bắt hoặc bay tìm mồi. Mồi thường là động vật không xương sống như ve sầu, giun đất, weta, ốc sên và nhện. *Petroica longipes* có tập tính bắt mồi về dự trữ khi nguồn mồi còn dồi dào, mặc dù chim trống dự trữ nhiều hơn chim mái. Cả trống lẫn mái đều sẽ ăn cắp đồ ăn từ kho dự trữ của bạn tình. Chúng ít khi nào dự trữ thức ăn nếu chúng sống bên bạn tình.

## Chú thích
Pho mát kem

**Pho mát kem** hay phô mai kem (dịch từ ) là loại pho mát mềm, vị dịu nhẹ có hàm lượng chất béo cao. Nó có vị khá giống pho mát Boursin và Mascarpone.

## Quốc tế
### Hoa Kỳ

Mỗi nước có cách định nghĩa pho mát kem khác nhau. Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ định nghĩa pho mát kem là sản phẩm làm từ sữa, có chứa ít nhất 33% chất béo từ sữa (như quảng cáo) và hàm lượng nước không quá 55%, độ pH từ 4,4 tới 4,9. Cream cheese được dùng để quét lên bánh mì, được biết tới nhiều chẳng hạn như bagel với cream cheese, hay để làm bánh pho mát (englisch Cheesecake).
*Một hiệu pho mát kem nổi tiếng của Hoa Kỳ là Philadelphia, được sản xuất từ năm 1880.

## Chú thích
Phi lê

**Phi lê** là kỹ thuật thái lát thịt mỏng, được lấy từ ngực, theo chiều dài trên thân thịt hoặc cá từ người bán thịt. Đó là một phần mềm và nạc.

Phi lê có thể được cắt lát để đơn giản là nướng hoặc áp chảo trong bếp, hoặc được sử dụng trong các công thức nấu ăn phức tạp nhất của người sành ăn.

Khi các lát cắt từ thân thịt bò dùng để làm thực phẩm, phi lê là một phần thịt có giá cao.

## Phi lê cá
Phi lê cá là phần thịt được lấy song song với sống lưng, được tước bỏ xương và thường được lột da. Những miếng phi lê này có thể được áp chảo với bơ, hấp, luộc, cuộn, ướp, cho vào* timbale* (món nhồi), *paupiette* (chả cuốn), món bánh khai vị vol-au-vent, aspic (thịt đông có trứng, ăn trước hoặc sau bữa ăn).

Ví dụ, cuốn *Hướng dẫn ẩm thực *của Auguste Escoffier cung cấp không dưới 120 công thức nấu món nguội hay món chín đối với phi lê cá bơn, được biết đến nhiều nhất là phi lê cá bơn vùng Normandy, nơi phi lê được luộc chín trong nước hầm cá với nấm. Ví dụ: *Verdi sole fillet*, cũng được luộc trong nước hầm cá, sau đó đặt lên lớp mì ống chần, thái hạt lựu, kết hợp với kem sữa và pho mát, sau đó được thêm với 125 gam thịt tôm hùm và 75 gam nấm cục cắt hạt lựu cho 250 gam mì ống. Rưới xốt Mornay lên trên.

## Phi lê thịt gia cầm

Đối với gia cầm, khối cơ ngực xung quanh xương lưỡi hái chia thành hai phần : kỹ thuật phi lê và aiguillettes (thái thành dạng thuôn hai đầu) hẹp. Trong thế giới ẩm thực của người sành ăn, phần này có thể lấy tên là "thượng phẩm" hoặc "sườn gia cầm" (cũ). Các loại thịt gia cầm rất đa dạng : từ chim cút đến ngỗng, bao gồm gà, gà trống, gà mái, gà trống thiến, gà mái tơ, vịt, gà tây, chim bồ câu, gà sao tơ hoặc gà lôi, chưa kể thỏ và thỏ rừng được phân loại trong danh mục này.

Nếu trong bếp ăn gia đình, các loại thịt thường được nấu chín nguyên con thì trong phục vụ ăn uống, đầu bếp sẽ cho lên "đĩa", hầu hết chỉ chuẩn bị một phần của những con vật này. Là món khai vị hoặc món chính, phi lê được sử dụng trong tất cả các hình thức chế biến: nướng, áp chảo, om, luộc, chần, nguội hoặc nóng, nạm hoặc thịt xông khói, thường hoặc nhồi.

Ức vịt, một món ăn có phần phi lê của vịt béo (vịt xiêm hoặc vịt lai), được phục vụ kèm phần mỡ và da. Để chuẩn bị món ức vịt, miếng phi lê được nướng từ mặt da (chảy nhiều mỡ) sau đó đến mặt thịt, có màu hồng và chín tái, dùng kèm sốt tiêu xanh.


File:Filleting-01.jpg|Phi lê một con cá
File:Zabars fish.jpg|Một dây chuyền phi lê cá
File:Oroshi hocho knives.jpg|Dao dùng để phi lê cá ngừ ở Nhật


## Chú thích

## Tham khảo
* Green, Aliza (2010) ''The Fishmonger's Apprentice: The Expert's Guide to Selecting, Preparing, and Cooking a World of Seafood, Taught by the Masters'' Quarry Books. ISBN 9781592536535.
* Murray J and Burt JR (1983) The Composition of Fish  *Torry Advisory Note 38*, FAO,
Amblyeleotris guttata

***Amblyeleotris guttata*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Amblyeleotris]]* trong họ Cá bống trắng. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1938.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *guttata* trong tiếng Latinh nghĩa là "lốm đốm", hàm ý đề cập đến những chấm tròn màu xanh lam phủ khắp đầu và thân của loài cá này.
 
## Phân bố và môi trường sống
Từ quần đảo Trường Sa của Việt Nam và bang Sabah (Malaysia), *A. guttata* có phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Marshall và quần đảo Samoa, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), phía nam đến bờ bắc Úc và Nouvelle-Calédonie. Những ghi nhận của loài cá này ở Ấn Độ Dương chưa được xác nhận.

*A. guttata* sống trên nền cát của rạn san hô ngoài khơi và đầm phá ở độ sâu đến ít nhất 40 m.
 
## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *A. guttata* là 11&nbsp;cm. Đầu và thân màu trắng đục hoặc xám nhạt, có rất nhiều đốm tròn màu cam tươi và chi chít chấm xanh lam khắp cơ thể. Có 4–5 sọc nâu đen mờ, hai vạch trước sẫm màu hơn. Vây bụng đen, vùng bụng xung quanh cũng đen. Mắt có các vệt đen xếp như nan hoa. Vây đuôi tròn.
 
Số gai vây lưng: 7; Số tia vây lưng: 12; Số gai vây hậu môn: 1; Số tia vây hậu môn: 12; Số gai vây bụng: 1; Số tia vây bụng: 5.
 
## Sinh thái
*A. guttata* sống cộng sinh với tôm gõ mõ *[[Alpheus]]*.

## Thương mại
*A. guttata* là một thành phần trong ngành buôn bán cá cảnh.

## Tham khảo
Amblyeleotris yanoi

***Amblyeleotris yanoi*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Amblyeleotris]]* trong họ Cá bống trắng. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1996.

## Từ nguyên
Từ định danh *yanoi* được đặt theo tên của Korechika Yano, huấn luyện viên lặn và nhiếp ảnh gia, người đã thu thập mẫu định danh của loài cá này.
 
## Phân bố và môi trường sống
*A. yanoi* hiện được ghi nhận tại quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) và đảo Đài Loan, Indonesia và đảo New Ireland (Papua New Guinea), phía đông đến quần đảo Marshall.

*A. yanoi* sống trên nền cát của rạn san hô ngoài khơi và đầm phá ở độ sâu đến ít nhất 35 m.
 
## Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *A. yanoi* là 11&nbsp;cm. Đầu và thân màu trắng đục với 5 sọc nâu cam, có các vệt nâu ở khoảng trắng giữa các sọc này. Vây đuôi hình mũi giáo, màu vàng, ở giữa có màu đỏ cam với các đường sọc xanh lam óng.
 
Số gai vây lưng: 7; Số tia vây lưng: 12; Số gai vây hậu môn: 1; Số tia vây hậu môn: 14; Số gai vây bụng: 1; Số tia vây bụng: 5; Số tia vây ngực: 19.
 
## Sinh thái
*A. yanoi* sống cộng sinh với tôm gõ mõ *[[Alpheus randalli]]*.

## Thương mại
*A. yanoi* là một thành phần trong ngành buôn bán cá cảnh.

## Tham khảo
Brachygobius doriae

***Brachygobius doriae*** là một loài cá bống từ vùng nước ngọt và lợ của Indonesia, Brunei,Việt Nam và Singapore. Loài này có thể đạt tới chiều dài .

## Chú thích

## Tham khảo
*
Cầu Gimpo

**Cầu Gimpo**  là cầu bắt qua Sông Hán, Hàn Quốc, và nối thành phố Gimpo và Goyang. Cây cầu là một phần của cao tốc vành đai Seoul.

## Xem thêm
*Sông Hán (Triều Tiên)

## Tham khảo
Lox

**Lox** là một món cá hồi phi lê ngâm nước muối. Lox thường được ăn kèm bagel (một loại bánh mì) và pho mát kem, được bày biện kèm cà chua, hành đỏ cắt lát, thỉnh thoảng có thêm nụ bạch hoa. Một số người Mỹ khi làm món trứng bác hoặc frittata cũng băm thêm lox và hành tây để cho vào.

## Thuật ngữ
Từ *lox* có nguồn gốc từ cách gọi cá hồi trong tiếng Đức (*lachs*), xa hơn nữa là bắt nguồn từ từ **laks-* trong ngữ hệ Ấn-Âu, cũng có nghĩa là cá hồi. 

## Chú thích
Cầu Gwangjin

**Cầu Gwangjin** bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối quận Gwangjin-gu và Gangdong-gu với nhau. Cây cầu ban đầu hoàn thành vào năm 1936, nhưng bắt đầu rỉ sét. Cây cầu mới được hoàn thành năm 2004.

## Tham khảo
Cầu Jamsu

**Cầu Jamsu** bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối hai quận Yongsan-gu và Seocho-gu với nhau. Cây cầu được hoàn thành vào năm 1976, và nằm cách mặt nước chỉ vài mét, cho phép cây cầu có thể chìm xuống vào mùa mưa lớn. Vào năm 1982, Cầu Banpo được xây dựng phía trên cầu Jamsu, tạo nên cầu hai tầng.

## Tham khảo
Cầu Misa

**Cầu Misa** bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối hai thành phố Hanam và Namyangju với nhau. Nó là một phần của cao tốc Seoul-Chuncheon.

## Tham khảo
Cầu Paldang

**Cầu Paldang** bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối hai thành phố Hanam và Namyangju. Cây cầu được hoàn tất vào năm 1995. Cây cầu nằm ở phía đông sông Hàn.

## Tham khảo
Cầu Seongsan

**Cầu Seongsan** (Tiếng Hàn: 성산대교, Hanja: 城山大橋) là cây cầu nằm trên sông Hán ở Seoul. Đó là cây cầu nối Mangwon-dong, Mapo-gu và Yangpyeong-dong, Yeongdeungpo-gu, dài 1.410m. Việc xây dựng bắt đầu vào tháng 4 năm 1977 và khai trương vào ngày 30 tháng 6 năm 1980. Đó là cây cầu thứ 12 được xây dựng trên sông Hán. Cầu được xây dựng cùng với việc xây dựng đường Seongsan-ro và được xây dựng theo dạng cầu giàn giống như cầu Seongsu, có cấu trúc hình bán nguyệt ở mặt ngoài hai bên, tạo nên một vẻ đẹp hình khối độc đáo không thể thấy ở những cây cầu khác. Nó là một phần của Quốc lộ 1 và Quốc lộ 48 và kết nối với Đường cao tốc Seohaean thông qua Đường huyết mạch phía Tây (Seobuganseondoro). Việc khánh thành cây cầu này đóng vai trò quan trọng trong việc phân tán lưu lượng phương tiện sử dụng Cầu Yanghwa hiện tại và giảm khoảng cách di chuyển giữa trung tâm thành phố và Sân bay Quốc tế Gimpo.

## Tham khảo
Cầu Seogang

**Cầu Seogang** hoặc **Cầu Grand Seogang** () là cây cầu bắt qua Sông Hán ở Seoul, Hàn Quốc. Cây cầu nối hai quận Mapo và Yeongdeungpo.


Image:Seogang Bridge Seoul.jpg|Cầu Seogang và cù lao của Bamseom
Image:Seogang Bridge and Bukhansan from Bamseom.jpg|Cầu Seogang và Bukhansan từ Bamseom


## Tham khảo
Cầu Wonhyo

**Cầu Wonhyo** bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối hai quận Yongsan-gu và Yeongdeungpo-gu. Cây cầu được hoàn thành vào năm 1981. Nó là cây cầu thứ 13 được xây dựng để bắt qua sông Hán.

## Tham khảo
Tiền tệ Đức

**Tiền tệ Đức** là những hình thức tiền tệ được nhà nước Đức phát hành.
## Chứng chỉ cho vay
Chứng chỉ cho vay (Darhlenskassenschein) là loại tiền được cục cho vay (Darhlenskassen) phát hành năm 1914 nhằm giải vấn đề thiếu hụt kim loại để đúc tiền xu. Chứng chỉ cho vay về mặt phái lý không phải là tiền chính thức, nhưng nó vẫn được lưu hành rộng rãi song song với giấy bạc nhà nước (Reichbanknote) để trao đổi mua bán tại Đức và những vùng đế chế Đức chiếm được (Lithuania, vâng vâng).

Năm 1914, nước Đức bước vào cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất. Chính phủ một mặt cần sử dụng toàn bộ các loại kim loại cho ngành công nghiệp quốc phòng, gây ra thiếu hụt kim loại để đúc tiền mệnh giá nhỏ, mặt khác lại cần phát hành tiền gấp để chi phí cho quân sự. Dự trứ kim loại quý và ngoại tệ trong nước dần dần cạn kiêt. Trong tình trạng khẩn cấp như vậy, chính phủ ban bố pháp lệnh thành lập Phòng phát hành trái phiếu mệnh giá nhỏ (Dahlehrskassen) vào ngày 4 tháng 8 năm 1914. Cơ quan tài chính mới thành lập này dùng hàng hóa công nghiệp và nông nghiệp làm tài sản thế chấp cho vay dưới hình thức phát hành chứng chỉ cho vay có mệnh giá từ 1 Mác đến 50 Mác. Người dùng nó có thể trực tiếp đổi thành tiền chính thức tại tất cả các cơ quan tài chính ở tất cả các bang trong nước Đức. Vì vậy, chứng chỉ cho vay được sử dụng rộng rãi trên toàn quốc, và có thể trực tiếp hoán đổi thành tiền. Những chứng chỉ này dùng để thay thế cho tiền xu, đặc biệt là các chứng chỉ có mệnh giá 1,2 và 5 Mác, giải quyết cắp bách nhu cầu sử dụng kim loại để đúc vũ khí phục vụ cho tiền tuyến..

Ban đầu, tổng giá trị phát hành chứng chỉ cho vay được quy định ở mức 1,5 tỷ Mác mà thôi, nhưng mức hạn chế này bị vượt qua vào năm 1916, đến năm 1918 tổng giá trị trái phiếu đang lưu hành đã đạt đến 101 tỷ Mác. Sau chiến tranh, kinh tế Đức rơi vào tình trạng khủng hoảng, vật giá tăng vọt khiến chứng chỉ mất giá nhanh chóng. Do gánh nặng phải đền bù chiến phí quy định theo hiệp ước Versailles ký năm 1919, chính phủ Đức buộc phải cho in thêm tiền, gây ra cuộc đại lạm phát năm 1923. Tính đến tháng 5 năm đó, toàn bộ chứng chỉ cho vay phát hành từ năm 1914 đã hoàn toàn mất giá tri. Phải đến ngày 30 tháng 4 năm 1924 chính phủ mới quyết định chấm dứt lưu thông chứng chỉ.
## Tham khảo
Nhà nước Hồi giáo Afghanistan

**Nhà nước Hồi giáo Afghanistan** (, *Dowlat-e Eslami-ye Afghanestan*), là tên gọi chính thức mới của đất nước Afghanistan sau sự sụp đổ của nhà nước cộng sản. Cộng hòa Dân chủ Afghanistan là tên gọi chính thức cũ của đất nước khi nằm dưới sự cai trị của Đảng Dân chủ Nhân dân. Tổng thống Nhà nước Hồi giáo Afghanistan là Burhanuddin Rabbani. Rồi sau quốc gia này được Taliban đổi tên thành Tiểu vương quốc Hồi giáo Afghanistan, sau khi chiếm đoạt quyền kiểm soát phần lớn đất nước vào năm 1996. Mặt trận Hồi giáo Thống nhất Cứu quốc Afghanistan được biết đến ở phương Tây với tên gọi Liên minh phương Bắc, do Nhà nước Hồi giáo Afghanistan và các đối thủ trước đây lập nên nhằm mục đích chống lại Taliban. Nhà nước Hồi giáo vẫn là đại diện của Afghanistan tại Liên Hợp Quốc được quốc tế công nhận cho đến năm 2001, khi nước Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan được thành lập và Chính quyền Lâm thời Afghanistan nắm quyền kiểm soát Afghanistan với sự hỗ trợ của Mỹ và NATO.

## Xem thêm
* Liên minh phương Bắc
* Nội chiến Afghanistan (1996–2001)

## Tham khảo

## Thư mục

*
Thuyền

**Thuyền** là gọi chung những phương tiện giao thông trên mặt nước, thường là đường sông,  hoạt động bằng sức người, sức gió, hoặc gắn theo động cơ là máy nổ loại nhỏ. Thuyền dùng để chở người hay hàng hóa, vật dụng.

Thuyền lớn, hoạt động bằng máy móc, thường gọi là tàu, tàu thủy.

## Phân loại
Tùy theo cấu tạo và kích thước, có thể chia ra những loại sau đây: 
* Thuyền nhỏ: Xuồng, ghe,  kanu, thuyền độc mộc, thuyền nan, thuyền tam bản (xuồng ba lá), thuyền thúng, Gondola, Kayak,...
* Thuyền có động cơ kèm theo: Thuyền máy, vỏ lãi, ca nô, Du thuyền
* Thuyền gắn thêm buồm, hoạt động bằng sức gió, Thuyền buồm, Caravel, Thuyền buồm Trung Quốc
* Thuyền lớn: Tàu thủy, tàu du lịch, tàu hải quân, tàu hàng hải

Tập tin:BoatOnBoat@Mekong-VNM.jpg|Thuyền chở thuyền nhỏ đi bán trên sông Mekong
Tập tin:Boating in fair weather.jpg|Một chiếc thuyền
Tập tin:Bawley Doris LO 284 from leigh on sea built at Harwich in 1909.jpg|Thuyền buồm

## Xem thêm
* Danh sách các loại thuyền
*Trần Ứng Long, ông tổ nghề đan thuyền ở Việt Nam.

## Tham khảo
Cầu Olympic

**Cầu Olympic** hay **Cầu Grand Olympic** () là cây cầu bắt qua sông Hán ở Seoul, Hàn Quốc. Cây cầu nối hai quận Gwangjin và Songpa. Nó bắt đầu xây dựng vào năm 1985, nhưng không hoàn thành cho đến năm 1990, sau Seoul Olympic Games năm 1988, vì cây cầu xây dựng đã bị sụp đổ.

Vào 29 tháng 5 năm 2001, trực thăng CH-47D của Quân đội Hàn Quốc cố gắng hạ một bức tượng điêu khắc trên phần đỉnh cầu, đã bị rơi xuống sông Hán, làm chết cả ba người trên tàu. Công việc được hoàn thành ngay sau đó và đến ngày nay, người đã chết không được tưởng nhớ một cách chính thức, huy niệm hoặc chỗ khác trên cầu.

## Tham khảo
Cầu Yeongdong

**Cầu Yeongdong** () là cây cầu bắt qua Sông Hán ở Seoul, Hàn Quốc. Cây cầu nối hai quận Gwangjin và Seongdong đến Gangnam bao gồm Cheongdam-dong và COEX Mall. Nó được mở cửa vào 8 tháng 11 năm 1973.

Cây cầu không nên nhầm lẫn với vùng Yeongdong hoặc huyện Yeongdong, hoặc cao tốc Yeongdong

## Tham khảo
Cầu Ilsan

**Cầu Ilsan** bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối hai thành phố Gimpo và Goyang trong tỉnh Gyeonggi. Cây cầu được hoàn thành vào năm 2008.

## Tham khảo
Cầu Hannam

**Cầu Hannam** (Tiếng Hàn: 한남대교, Hanja: 漢南大橋) là cầu dầm bắt qua Sông Hán nối Sinsa-dong, Gangnam-gu và Hannam-dong, Yongsan-gu, Seoul, Hàn Quốc và được gọi là Cầu Hangang thứ 3. Việc xây dựng bắt đầu vào ngày 19 tháng 1 năm 1966 và hoàn thành vào ngày 25 tháng 12 năm 1969. Do lưu lượng giao thông tăng và cầu đã cũ, việc xây dựng cầu mới ở phía tây của cây cầu hiện tại đã bắt đầu vào tháng 12 năm 1996 và khánh thành vào tháng 3 năm 2001. Sau đó, cây cầu hiện tại được sửa chữa và mở cửa trở lại vào ngày 9 tháng 8 năm 2004, hoàn thành cây cầu 12 làn xe hiện tại. Thông qua cây cầu này, Gangnam-daero và Đường cao tốc Gyeongbu được kết nối trực tiếp với Đường hầm Namsan 1 và khu vực Myeong-dong và Eulji-ro. Nó là một phần của cao tốc Đường Xuyên Á .

## Tham khảo
Cầu Yanghwa

**Cầu Yanghwa** (Tiếng Hàn: 양화대교) là cầu có 8 làn xe bắc qua Sông Hán ở Seoul, nối liền hai khu vực Mapo-gu và Yeongdeungpo-gu. Đây là cây cầu cửa ngõ nối khu vực phía Tây Seoul với sân bay quốc tế Gimpo và sân bay Quốc tế Incheon.

## Vị trí
Cây cầu nối Mapo-gu ở phía bắc con sông đến Yeongdeungpo-gu ở phía nam con sông. Cây cầu có hai phần được tách ra bởi công viên Seonyudo Park (선유도공원), nằm ở đảo Seonyudo. 
## Lịch sử
Ban đầu, cầu có tên **"Cầu sông Hán thứ hai" (제2한강교)**.

Cây cầu được khởi công vào ngày 20 tháng 6 năm 1962 và dự kiến khánh thành vào ngày 14 tháng 10 năm 1964. Trong quá trình thi công, vì khá lỏng lẻo nên phía bờ Yangpeong-dong bị sập, làm thiệt hại hai ngôi nhà nhưng không có thương vong về người. Đến ngày 25 tháng 1 năm 1965, cầu chính thức được thông xe. Cầu có chiều dài hơn 1053 mét, bề rộng 18 mét (bao gồm cả lề bộ hành). Khi lưu lượng giao thông ngày càng tăng lên, một cây cầu mới được xây dựng kế bên, về phía đông cây cầu cũ. Việc xây dựng cầu mới bắt đầu vào ngày 9 tháng 1 năm 1979 và thông xe vào ngày 15 tháng 12 năm 1981.

Vào ngày 13 tháng 11 năm 1984, cây cầu được đổi tên thành **"Cầu Yanghwa"**, dựa theo tên một bến đò có từ thời Joseon.

Năm 1994, sau sự việc cầu Seongsu bị sập, các nhà chức trách khu vực này đã tiến hành kiểm định toàn bộ những cây cầu qua sông Hán và phát hiện phần cầu cũ đã bị xuống cấp trầm trọng do rất nhiều xe quá tải chạy qua, trong đó 13 trên 34 trụ cầu đã bị xói lở với tốc độ ngày càng nhanh. Ngày 1 tháng 5 năm 1997, phần cầu cũ đã được phá dỡ để xây dựng lại, và được thông xe vào tháng 6 năm 2000. Phần cầu mới cũng đã được sửa chữa và được thông xe toàn bộ chiếc cầu vào ngày 1 tháng 4 năm 2002.

Năm 2010, cây cầu bị phá dỡ một số nhịp giữa để mở rộng khoang thông thuyền nhằm cho phép tàu có tải trọng hơn 5000 tấn đi qua và được thông xe trở lại vào ngày 14 tháng 10 năm 2012, với tổng kinh phí lên đến 49 tỷ won.

## Trong văn hóa đại chúng
Năm 2014, ca sĩ Zion.T có viết một bài hát mang tên **"Yanghwa Bridge"** dựa theo tên cây cầu này và đã được nhiều người biết đến.

## Hình ảnh

하늘에서 본 제2한강교(양화대교).jpg|Cầu Yanghwa năm 1976
Bridges over the river Han (South Korea).jpeg|Nhịp cầu Yanghwa qua sông Hán
Floateable public toilet in Hangang Park 03.jpg|Nhà vệ sinh công cộng dưới chân cầu
Seoul, Korea- October, 2013 (10219566705).jpg|Nhịp cầu Yanghwa nhìn từ công viên Seonyudo
Yanghwa Bridge viewed from Mapo-gu to Yeongdeungpo-gu.jpg|Trên cầu Yanghwa


## Xem thêm
*Sông Hán (Triều Tiên)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Cầu Yanghwa tại Doosan Encyclopedia
* Cầu Yanghwa  tại Nate Encyclopedia
* Cầu Yanghwa tại Britannica Korea
Thurso

**Thurso** (phát âm , ,  ) là một thị trấn và cựu burgh nằm cạnh bờ biển bắc Scotland. Tọa lạc trên vùng lịch sử Caithness, đây là thị trấn cực bắc của đảo Anh.

Nằm bên chỗ tiếp nối giữa đường A9 chạy theo hướng đông-nam và đường A836 hướng tây-nam, Thurso nối với Bridge of Forss về phía tây và Castletown về phía đông. Sông Thurso dài  chảy ngang thị trấn, đổ vào vịnh Thurso và Pentland Firth. Cửa sông này đóng vai trò như một cảng nhỏ. Theo thống kê 2011, Thurso có dân số 7.933 người. Xã Thurso rộng hơn bao gồm thị trấn và vùng nông thôn xung quanh có dân số 9.112 người.

## Tên gọi
Ban đầu Thurso có cái tên gốc Celt *tarvodubron* nghĩa là "nước bò đực", "sông bò đực"; tương tự Dunnet Head mang tên *tarvedunum*, tức "pháo đài bò đực". Ảnh hưởng của tiếng Bắc Âu cổ biến nó thành *Thjorsá*, rồi *Thorsá*, dựa trên tên vị thần Thor và được dịch thành "sông [của] Thor".

Tên tiếng Scots địa phương, *Thursa*, lấy từ tên tiếng Bắc Âu cổ, còn tên tiếng Gael Scotland là *Inbhir Theòrsa*. *Inbhir* nghĩa là cửa sông.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* http://www.travelscotland.co.uk/guide/Thurso  - Another guide to Thurso and also local area
* http://www.thurso.dth.pl - Thurso Photos Gallery
1 − 2 + 3 − 4 + ⋯

Trong toán học, **1 − 2 + 3 − 4 + ···** là một chuỗi vô hạn với các số hạng là những số nguyên dương liền tiếp và đan dấu với nhau. Sử dụng ký hiệu tổng sigma để biểu diễn tổng của *m* số hạng đầu tiên của chuỗi này:

:\sum_{n=1}^m n(-1)^{n-1}.

Chuỗi vô hạn này phân kỳ, nghĩa là dãy các tổng hữu hạn của chuỗi số, , không hội tụ về một giới hạn. Tuy nhiên, vào giữa thế kỷ thứ 18, Leonhard Euler đã đưa ra một phương trình nghịch lý:

:1-2+3-4+\cdots=\frac{1}{4}.

Cho đến mãi sau này mới có một lời giải chính xác về phương trình này.

Chuỗi  có quan hệ gần gũi với chuỗi Grandi:  Euler đã coi hai chuỗi này là các trường hợp đặc biệt của chuỗi  với mọi *n*.

## Sự phân kỳ
Các số hạng của tổng (1, −2, 3, −4,...) không tiếp cận số 0, vậy nên  là một chuỗi phân kỳ. Có thể chỉ ra sự phân kỳ trên một mức độ cơ bản. Theo định nghĩa, một chuỗi vô hạn hội tụ hay phân kỳ phụ thuộc vào dãy các tổng riêng của nó hội tụ hay phân kỳ. Các tổng riêng của  là:
:1 = **1**;
:1 − 2 = **−1**;
:1 − 2 + 3 = **2**;
:1 − 2 + 3 − 4 = **−2**;
:1 − 2 + 3 − 4 + 5 = **3**;
:1 − 2 + 3 − 4 + 5 − 6 = **−3**;
:...

Dãy số này rất đáng ghi nhận vì mỗi số nguyên chỉ xuất hiện một lần—kể cả 0 nếu tính luôn tổng riêng rỗng—và qua đó củng cố ý tưởng rằng tập hợp \mathbb{Z} các số nguyên đếm được. Dãy các tổng riêng rõ ràng cho thấy chuỗi không hội tụ vào một số cụ thể nào đó, nên  phân kỳ.

## [[Heuristic]] cho [[phép lấy tổng]]
### Tính ổn định và sự tuyến tính
Vì các số hạng 1, −2, 3, −4, 5, −6,... tuân theo một quy luật đơn giản, chuỗi  có thể được lợi dụng bằng cách chuyển chỗ và cộng từng số hạng để có thể cho ra kết quả là một con số. Nếu có thể viết  với một con số *s* bình thường, những bước sau củng cố ý tưởng rằng 

: 
\begin{array}{rclllll}
4s&=& &(1-2+3-4+\cdots) & {}+(1-2+3-4+\cdots) & {}+(1-2+3-4+\cdots) &{}+(1-2+3-4+\cdots) \\
 &=& &(1-2+3-4+\cdots) & {}+1+(-2+3-4+5+\cdots) & {}+1+(-2+3-4+5+\cdots) &{}+(1-2)+(3-4+5-6\cdots) \\
 &=& &(1-2+3-4+\cdots) & {}+1+(-2+3-4+5+\cdots) & {}+1+(-2+3-4+5+\cdots) &{}-1+(3-4+5-6\cdots) \\
 &=&1+&(1-2+3-4+\cdots) & {}+(-2+3-4+5+\cdots) & {}+(-2+3-4+5+\cdots) &{}+(3-4+5-6\cdots) \\
 &=&1+[&(1-2-2+3) & {}+(-2+3+3-4) & {}+(3-4-4+5) &{}+(-4+5+5-6)+\cdots] \\
 &=&1+[&0+0+0+0+\cdots] \\
4s&=&1
\end{array}


Vậy s=\frac{1}{4}.

## Xem thêm
* 1 + 1 + 1 + 1 + ⋯

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
*  Ban đầu được xuất bản là 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*