Chi Dứa dại

**Chi Dứa dại** (danh pháp khoa học: ***Pandanus***) là một chi thực vật có hoa trong họ Dứa dại (Pandanaceae), được Sydney Parkinson mô tả khoa học đầu tiên năm 1773. Chi này phân bố rộng rãi ở cựu thế giới, được tìm thấy nhiều ở Madagascar và Malaysia, và có trên 600 loài đã được công nhận. Năm 2012, dựa vào phân tích kiểu hình và giải trình tự DNA, một số loài thuộc chi *Pandanus*, phân chi *[[Acrostigma]]* đã được tách biệt thành chi *[[Benstonea]].*

## Các loài
Theo Thực vật chí Thế giới Trực tuyến (WFO), tính đến nay có 605 loài, 21 thứ, 2 phân loài và 1 dạng thuộc Chi Dứa dại. Ở Việt Nam, có 20 loài đã được tìm thấy.

* *[[Pandanus aldabraensis]]* H.St.John
* *[[Pandanus amaryllifolius]]* Roxb. ex Lindl. - **Lá dứa**; **Lá nếp**; **Dứa thơm**
* *[[Pandanus balfourii]]* Martelli
* *[[Pandanus barkleyi]]* Balf.f.
* *[[Pandanus bipollicaris]]* H.St.John - **Dứa chót chẻ**
* *[[Pandanus boninensis]]* Warb.
* *[[Pandanus candelabrum]]* P.Beauv.
* *[[Pandanus capusii]]* Martelli - **Dứa nhím**
* *[[Pandanus carmichaelii]]* R.E.Vaughan & Wiehe
* *[[Pandanus ceratostigma]]* Martelli - **Dứa Nha Trang**
* *[[Pandanus ceylanicus]]* Solms
* *[[Pandanus christmatensis]]* Martelli
* *[[Pandanus clandestinus]]* Stone
* *[[Pandanus conglomeratus]]* Balf.f.
* *[[Pandanus corniferus]]* H.St.John - **Dứa sừng**
* *[[Pandanus conoideus]]* Lam.
* *[[Pandanus decastigma]]* B.C.Stone
* *[[Pandanus decipiens]]* Martelli
* *[[Pandanus decumbens]]* Solms
* *[[Pandanus drupaceus]]* Thouars
* *[[Pandanus elatus]]* Ridl.
* *[[Pandanus eydouxia]]* Balf.f.
* *[[Pandanus fanningensis]]* H.St.John
* *[[Pandanus fibrosus]]* Gagnep. - **Dứa nước**
* *[[Pandanus forsteri]]* C.Moore & F.Muell.
* *[[Pandanus furcatus]]* Roxb. - **Dứa dạng nĩa**
* *[[Pandanus gabonensis]]* Huynh
* *[[Pandanus glaucocephalus]]* R.E.Vaughan & Wiehe
* *[[Pandanus halleorum]]* B.C.Stone
* *[[Pandanus heterocarpus]]* Balf.f.
* *[[Pandanus horizontalis]]* St. John - **Dứa nuốm ngang**
* *[[Pandanus iceryi]]* Horne ex Balf.f.
* *[[Pandanus incertus]]* R.E.Vaughan & Wiehe
* *[[Pandanus joskei]]* Horne ex Balf.f.
* *[[Pandanus julianettii]]* Martelli - karuka
* *[[Pandanus kaida]]* Kurz - **Dứa dại**; **Dứa kaida**
* *[[Pandanus kajui]]* Beentje
* *[[Pandanus lacuum]]* H.St.John ex B.C.Stone
* *[[Pandanus laxespicatus]]* Martelli
* *[[Pandanus livingstonianus]]* Rendle
* *[[Pandanus leram]]* Jones ex Voigt
* *[[Pandanus microcarpus]]* Balf.f.
* *[[Pandanus montanus]]* Bory
* *[[Pandanus multispicatus]]* Balf.f.
* *[[Pandanus multidrupaceus]]* St. John. - **Dứa nhiều nhân**
* *[[Pandanus nanofrutex]]* B.C.Stone - **Dứa bụi nhỏ**
* *[[Pandanus odorifer]]* (Forssk.) Kuntze
* *[[Pandanus obeliscus]]* Thouars
* *[[Pandanus palustris]]* Thouars
* *[[Pandanus parvicentralis]]* Huynh
* *[[Pandanus prostratus]]* Balf.f.
* *[[Pandanus pyramidalis]]* Barkly ex Balf.f.
* *[[Pandanus rigidifolius]]* R.E.Vaughan & Wiehe
* *[[Pandanus sechellarum]]* Balf.f.
* *[[Pandanus spathulatus]]* Martelli
* *[[Pandanus spiralis]]* R.Br.
* *[[Pandanus tectorius]]* Parkinson ex Du Roi - **Dứa gỗ**; **Dứa dại gỗ**
* *[[Pandanus tenuifolius]]* Balf f.
* *[[Pandanus teuszii]]* Warb.
* *[[Pandanus thomensis]]* Henriq.
* *[[Pandanus tonkinensis]]* B.C.Stone - **Dứa Bắc Bộ**; **Dứa dại**
* *[[Pandanus urophyllus]]* Hance - **Dứa đuôi**; **Dứa dại**; **Dứa chẻ**
* *[[Pandanus utilis]]* Bory - **Dứa dại**
* *[[Pandanus vandermeeschii]]* Balf.f.
* *[[Pandanus verecundus]]* Stone

## Chú thích

## Tham khảo

*Germplasm Resources Information Network: ''Pandanus'' 
*Sorting ''Pandanus'' names
*Wagner, W. L., Herbst, D. R., & Sohmer, S. H. (1990). *Manual of the flowering plants of Hawai`i*.
*Pandanus species of the Wet Tropics of Queensland, Australia   photos and text by Dave Kimble
*Pneumatophores on Pandanus solms-laubachii  - photo essay
* Northernmost pandanus in the world,  in the Azores Islands, photo.
*Pandanus simplex fruit eaten by Varanus olivaceus, Polillo Island, Philippines. 
*"Hala: The Hawaiian Aphrodisiac"  Article by Shannon Wianecki describing Hawaiian cultural uses for pandanus. *[[Maui No Ka 'Oi Magazine]]* Volume 15 Number. 1 (Jan 2011).

## Liên kết ngoài

*Picture Gallery of Pandan leaves
*Biological Analytics of Pandan