open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Động vật chân vây

**Động vật chân màng** hay **động vật** **chân vây** (**Pinnipedia**) (từ tiếng Latinh *pinna* "vây" và *pes, pedis* "chân") là nhánh đa dạng và phân bố rộng rãi gồm các động vật ăn thịt, chân vây, sống bán thủy sinh. Các họ còn sinh tồn là Odobenidae (thành viên duy nhất còn tồn tại là moóc), Otariidae (hải cẩu có tai, gồm hải cẩu lông và sư tử biển) và Phocidae (hải cẩu thật sự). Có 33 loài còn sinh tồn, và hơn 50 loài đã tuyệt chủng đã được mô tả từ các hóa thạch. Dù động vật chân màng từng được cho rằng có nguồn gốc từ hai dòng tổ tiên, bằng chứng phân tử chứng minh chúng là một dòng dõi đơn ngành (hậu duệ của một dòng tổ tiên). Động vật chân màng thuộc bộ Ăn thịt và các họ hàng gần nhất của chúng là gấu và liên họ Chồn (chồn, gấu mèo, chồn hôi, và gấu trúc đỏ), các nhóm này tách ra khỏi nhau khoảng 50 triệu năm trước.

Kích thước dao động từ hải cẩu Baikal ( và ) tới hải tượng phương nam ( và ). Nhiều loài thể hiện dị hình giới tính. Chúng có cơ thể thuôn và bốn chi biến thành chân chèo. Otariidae dùng chi trước để đẩy bản thân trong nước, trong khi Phocidae và Odobenidae lại sử dụng hai chi sau. Otariidae và Odobenidae có thể dùng chi sau làm chân để đi lại trên cạn, Phocidae lại di chuyển cồng kềnh hơn trên mặt đất. Otariidae có cặp tai ngoài dễ thấy, hai họ còn lại không có. Động vật chân màng có những giác quan phát triển—thị giác và thính giác thích nghi có cả trên cạn và dưới nước, hệ thống xúc giác đặc biệt nhạy trên lông mũi (hay râu). Vài loài có khả nặng lặn tới độ sâu lớn. Chúng có một lớp mỡ dưới da để giữ ấm trong nước lạnh, và tất cả đều có lông (trừ moóc).

## Xem thêm
* Danh sách thú chân vây
## Đọc thêm
*
*
*
*
*
*

## Tham khảo
Đuôi

**Đuôi** là bộ phận phía sau của cơ thể động vật; nhìn chung, khái niệm này dùng để chỉ phần đặc trưng, dễ nhận biết có thể di động được. Phôi người có một đuôi dài khoảng một phần sáu kích thước của chính phôi đó.

## Chức năng
Tuỳ vào mỗi loài động vật, đuôi có các chức năng khác nhau. Bò hay voi kết hợp tai và đuôi để xua đuổi ruồi, muỗi, côn trùng, v.v. đậu trên cơ thể chúng. Một số loài khác như báo săn (cheetah) dùng đuôi quật xuống tạo lực đẩy, giúp chúng chạy nhanh hơn để bắt mồi. We và

## Hình ảnh

Tập tin:German Pinscher.JPG
Tập tin:AB070 Typhlops Tail.JPG
Tập tin:AB092 Ptyas mucosos.JPG
Tập tin:Complete diagram of a human spermatozoa fr.svg


## Chú thích

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sụn

**Sụn** là mô liên kết mềm dẻo được tìm thấy ở nhiều nơi trong cơ thể người và các động vật khác, có trong khớp giữa các xương, khung sườn lồng ngực, vành tai, mũi, các phế quản và các đĩa gian đốt sống... Sụn không giòn chắc bằng xương nhưng lại cứng hơn và không mềm dẻo bằng cơ.

Sụn được cấu tạo bởi những tế bào chuyên biệt gọi là nguyên bào sụn, nguyên bào sụn sản xuất một lượng lớn chất nền ngoại bào gồm các thành phần: sợi collagen; chất căn bản chiếm lượng lớn, giàu proteoglycan; và sợi elastin. Sụn được chia thành ba loại, *[[sụn chun]]*, *[[sụn trong]]* and *[[sụn xơ]]*, khác nhau về tỉ lệ của ba thành phần cấu tạo chính. Nguyên bào sụn bị giữ lại trong chất nền gọi là tế bào sụn. Chúng nằm trong ổ sụn, có thể có đến 8 tế bào sụn trong 1 ổ sụn.

Không giống như các loại mô liên kết khác, sụn không chứa mạch máu, thần kinh và bạch huyết. Tế bào sụn được nuôi dưỡng bởi sự thẩm thấu, sự thẩm thấu này được hỗ trợ bằng áp lực tạo nên bởi lực nén của sụn khớp hay sự đàn hồi của sụn chun. Do đó, so với các loại mô liên kết khác, sụn sinh trưởng và sửa chữa chậm hơn.

## Tham khảo
Tiếng Copt

**Tiếng Copt** (*Met Remenkēmi*) là giai đoạn phát triển cuối cùng của tiếng Ai Cập, một ngôn ngữ thuộc nhánh phía bắc của ngữ hệ Phi-Á; nó được sử dụng ở Ai Cập cho đến ít nhất là thế kỷ XVII. Người Ai Cập bắt đầu sử dụng bảng chữ cái Hy Lạp vào thế kỷ I. Hệ chữ viết mới trở thành chữ Copt – một bảng chữ cái cải tiến từ chữ Hy Lạp, có bổ sung thêm sáu hoặc bảy dấu hiệu Demotic nhằm đại diện cho các âm Ai Cập mà tiếng Hy Lạp không có. Hiện người ta đã xác định được một số phương ngữ của tiếng Copt, trong đó nổi bật nhất là **Sahidi** and **Bohair**.

Tiếng Copt và tiếng Ai Cập Thông dụng (*Demotikos*) có ngữ pháp liên hệ chặt chẽ với tiếng Ai Cập Hậu kỳ (được viết bằng chữ tượng hình Ai Cập). Tiếng Copt phát triển mạnh trong vai trò ngôn ngữ văn học từ thế kỷ II đến thế kỷ XIII. Phương ngữ Bohair của thứ tiếng này tiếp tục đóng vai trò ngôn ngữ phụng vụ của Giáo hội Chính thống giáo Copt. Về sau tiếng Copt bị tiếng Ả Rập Ai Cập thay thế trong vai trò là ngôn ngữ nói. Đã có các nỗ lực chấn hưng ngôn ngữ này từ thế kỷ XIX.

## Chú thích
228 TCN

**228 TCN** là một năm trong lịch La Mã.

## Sự kiện

## Sinh

## Mất
* Xướng Cơ (倡姬; là vợ của Triệu Điệu Tương vương; ?—228 TCN)

## Tham khảo
330 TCN

**330 TCN** là một năm trong lịch La Mã.

## Sự kiện
Trận cổng Ba Tư làm cho Đế chế Achaemenes sụp đổ.

## Sinh

## Mất

## Tham khảo
HMS Fame

Chín tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng mang, cùng một chiếc khác được dự định đặt, cái tên **HMS ''Fame***:

*  là một tàu chiến Ireland 20 khẩu pháo thuộc phe Bảo hoàng, bị phe Đại nghị chiếm năm [[1649]] và phá hủy năm [[1658]]
*  là một tàu chiến 30 khẩu pháo, nguyên là chiếc *Renommee* của [[Pháp]] chiếm được năm [[1655]] và sử dụng như [[tàu hỏa pháo]] năm [[1665]]
*  là một tàu chiến hạng sáu 24 khẩu pháo chiếm được của năm [[1665]] và bị Pháp chiếm lại năm [[1710]]
*  là một [[tàu xà lúp]] 14 khẩu pháo chiếm được năm [[1744]] và bị đắm tại [[Đại Tây Dương]] năm [[1745]]
*  là một [[tàu chiến tuyến]] hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm [[1759]], trở thành [[tàu tù]] năm [[1799]] và đổi tên thành HMS *Guildford* rồi bị bán năm [[1814]]
*  là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm [[1805]] và bị tháo dỡ năm [[1817]]
* [[HMS Dragon (1798)|HMS *Fame*]] là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo, nguyên là chiếc HMS *Dragon* được hạ thủy năm [[1798]], trở thành tàu dịch vụ cảng từ năm [[1824]], đổi tên thành HMS *Fame* năm [[1842]] và bị tháo dỡ năm [[1850]]
* HMS *Fame* dự định là một [[tàu xà lúp]] chạy chân vịt [[Rosario (lớp tàu xà lúp)|lớp *Rosario*]] được đặt lườn năm [[1861]] nhưng bị hủy bỏ năm [[1863]]
*  là một [[tàu khu trục]] [[lớp tàu khu trục D (1913)|lớp D]] hạ thủy năm [[1898]] và bị bán năm [[1921]]
*  là một tàu khu trục [[lớp tàu khu trục E và F|lớp F]] hạ thủy năm [[1934]], được bán cho [[Hải quân Cộng hòa Dominica]] năm [[1949]] dưới tên *Generalissimo*, đổi tên thành *Sanchez'' năm 1962 và ngừng hoạt động năm 1968
HMS Fearless

Bảy tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng mang cái tên **HMS ''Fearless***:

*  là một [[tàu pháo]] 12 khẩu pháo hạ thủy năm [[1794]] và bị đắm năm [[1804]] tại Plymouth 
*  là một [[tàu brig]] 12 khẩu pháo hạ thủy năm [[1804]] và bị đắm năm [[1812]] tại mũi St Sebastian gần Cadiz. 
*  là một tàu khảo sát gỗ chạy bánh guồng, nguyên là chiếc *Flamer* được đổi tên năm [[1837]] và bị tháo dỡ năm [[1875]] 
*  là một [[tàu tuần dương]] ngư lôi hạ thủy năm [[1886]] và bị bán năm [[1905]]
*  là một tàu tuần dương tuần tiễu [[Active (lớp tàu tuần dương)|lớp *Active*]] hạ thủy năm [[1912]] và bị tháo dỡ năm [[1921]]
*  là một [[tàu khu trục]] [[lớp tàu khu trục E và F|lớp F]] hạ thủy năm [[1934]] và bị đánh đắm năm [[1941]] sau khi bị hư hại do không kích 
*  là một [[tàu đổ bộ]] [[Fearless (lớp tàu đổ bộ)|lớp *Fearless'']] hạ thủy năm 1963, tham gia Chiến tranh Falklands và Chiến tranh vùng vịnh trước khi ngừng hoạt động năm 2002
HMS Firedrake

Sáu tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng mang cái tên **HMS ''Firedrake***, tên một con rồng huyền thoại của Châu Âu:

*  12 khẩu pháo hạ thủy năm [[1688]] và bị [[Pháp]] chiếm năm [[1689]]
*  là một tàu bom 12 khẩu pháo hạ thủy năm [[1693]] và bị đắm năm [[1710]]
*  là một tàu bom 12 khẩu pháo hạ thủy năm [[1741]] và bị bán năm [[1763]]
*  là một [[tàu hỏa pháo]] được mua năm [[1794]] và bị bán năm [[1807]]
*  là một [[tàu khu trục]] [[Acheron (lớp tàu khu trục)|lớp *Acheron'']] hạ thủy năm 1912 và bị bán năm 1921
*  là một tàu khu trục lớp F hạ thủy năm 1934 và bị đánh chìm năm 1942
HMS Forester

Mười tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng mang cái tên **HMS ''Forester***:

*  là một tàu chiến 22 khẩu pháo hạ thủy năm [[1657]] và bị phá hủy năm [[1672]]
*  là một tàu chiến 7 khẩu pháo hạ thủy năm [[1693]] và bị đắm năm [[1752]]
*  là một tàu chiến 4 khẩu pháo hạ thủy năm [[1748]] và trở thành một lườn tàu tuần duyên năm [[1828]]
*  là một tàu chiến 4 khẩu pháo được mua năm [[1794]] và phục vụ ít nhất cho đến năm [[1800]]
*  là một [[tàu brig xà lúp]] 18 khẩu pháo [[Cruizer (lớp tàu xà lúp)|lớp *Cruizer*]] hạ thủy năm [[1806]], sử dụng cho dịch vụ cảng từ năm [[1816]] và bị bán năm [[1819]]
* HMS *Forester* dự định là một [[tàu brig]] 10 khẩu pháo được đặt hàng năm [[1824]] nhưng bị hủy bỏ năm [[1830]]
*  là một tàu brig xà lúp 10 khẩu pháo [[Cherokee (lớp tàu xà lúp)|lớp *Cherokee*]] hạ thủy năm [[1832]] và bị bán năm [[1843]]
*  là một [[pháo hạm]] gỗ chạy chân vịt [[Albacore (lớp pháo hạm)|lớp *Albacore*]] hạ thủy năm [[1856]], đổi tên thành *YC7* năm [[1868]] và đắm do một cơn bão năm [[1871]]
*  là một pháo hạm chạy chân vịt hạ thủy năm [[1877]], trở thành một tàu tiếp than năm [[1894]] và bị bán năm [[1904]]
*  là một [[tàu khu trục]] [[Acheron (lớp tàu khu trục)|lớp *Acheron'']] hạ thủy năm 1911 và bị bán năm 1921
*  là một tàu khu trục lớp F hạ thủy năm 1934 và bị bán để tháo dỡ năm 1946
HMS Fortune

Hai mươi hai tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng mang cái tên **HMS ''Fortune***:

*  là một tàu chiến phục vụ vào năm [[1512]]
*  là một tàu chiến phục vụ vào năm [[1522]]
*  nguyên là chiếc *Fortunee* của [[Pháp]] chiếm được năm [[1627]] và phục vụ ít nhất cho đến năm [[1635]]
*  là một tàu chiến 12 khẩu pháo của phe Bảo hoàng, bị phe Nghị viện chiếm được năm [[1644]] và đổi tên thành *Robert* trước khi bị phe Bảo hoàng Ireland chiếm lại năm [[1649]]
*  là một tàu chiến 12 khẩu pháo được phe Bảo hoàng mua năm [[1644]], bị phe Nghị viện chiếm được cùng năm đó và đổi tên thành *Dove* trước khi bị mất năm [[1650]]
*  là một tàu chiến chiếm được năm [[1651]] và bị [[Hà Lan]] chiếm năm [[1652]]
*  là một [[tàu hỏa pháo]] 10 khẩu pháo chiếm được năm [[1652]] và hoạt động cho đến năm [[1653]]
*  là một tàu chiến 32 khẩu pháo, nguyên là chiếc *Fortunee* của Pháp chiếm được năm [[1653]] và bị bán năm [[1654]]
*  là một tàu hỏa pháo 6 khẩu pháo chiếm được năm [[1666]] và sử dụng một năm sau đó
*  là một tàu chiến 4 khẩu pháo chiếm được của Hà Lan năm [[1666]] và đánh chìm như một [[tàu ụ cản]] năm [[1667]]
*  là một tàu chiến 8 khẩu pháo chiếm được của Hà Lan năm [[1672]] và bị bán năm [[1674]]
*  là một tàu kho chứa được mua năm [[1699]] và bị đắm năm [[1700]]
*  là một tàu kho chứa chiếm được năm [[1700]] và phục vụ ít nhất cho đến năm [[1702]]
*  là một tàu kho chứa 24 khẩu pháo hạ thủy năm [[1709]] và bị bán năm [[1713]]
* [[HMS Falcon (1744)|HMS *Fortune*]] nguyên là chiếc [[tàu xà lúp]] 14 khẩu pháo HMS *Falcon* hạ thủy năm [[1744]], bị Pháp chiếm năm [[1745]] và được tái chiếm như một tàu xà lúp 18 khẩu pháo năm [[1746]], đổi tên thành HMS *Fortune* năm [[1756]] trước khi cải biến thành một tàu hỏa pháo năm [[1759]] và bị bán năm [[1770]]
*  là một [[tàu brig xà lúp]] 14 khẩu pháo được mua năm [[1770]] và phục vụ cho đến năm [[1772]]
*  là một tàu xà lúp 14 khẩu pháo hạ thủy năm [[1778]] và bị Pháp chiếm năm [[1780]], đổi tên thành *Courrier de Lorieint* năm [[1783]] và bị bán năm [[1789]] 
*  là một tàu xà lúp 14 khẩu pháo chiếm được của [[Hoa Kỳ]] năm [[1779]] và bị mất năm [[1780]]
*  là một tàu brig xà lúp 14 khẩu pháo hạ thủy năm [[1780]] và bị đắm năm [[1797]]
*  là một tàu xà lúp 18 khẩu pháo chiếm được của Pháp năm [[1798]] và bị chiếm lại năm [[1799]]
*  là một [[tàu khu trục]] [[Acasta (lớp tàu khu trục)|lớp *Acasta*]] hạ thủy năm [[1913]] và bị đánh chìm trong [[trận Jutland]] năm [[1916]]
*  là một tàu khu trục [[lớp tàu khu trục E và F|lớp F]] hạ thủy năm [[1934]], chuyển cho [[Hải quân Hoàng gia Canada]] năm [[1943]] như là chiếc HMCS *Saskatchewan* và bị tháo dỡ năm [[1946]]

;Xem thêm
* 
* 
* [[HMCS Fortune|HMCS *Fortune'']]
Monocoupe 90

**Monocoupe 90** là một loại máy bay hạng nhẹ 2 chỗ, do Donald A. Luscombe chế tạo cho Central States Aare Inc..

## Biến thể
;Monocoupe Model 5: 
;Monocoupe Model 22: 
;Monocoupe Model 70: 

;Monocoupe Model 113: 
;Monocoupe Monoprep: 
;Mnocoupe Monosport Model 1: 
;Monocoupe Monosport Model 2: 
;Monocoupe Model 90: 
;Monocoupe Model 90A: 
;Monocoupe 90 DeLuxe: 
;Monocoupe Model 90AF: 
;Monocoupe Model 90AL: 

;Monocoupe Model 90AW: 
;Monocoupe Model 110: 
;Monocoupe Model 110 Special: 
;Monocoupe Model 125: 
;Universal L-7: 
;Monocoupe D-145:

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha - Monocoupe 90 A
;
*Lực lượng Pháp tự do, sau là Armée de l'Air - Monocoupe 90 AF

## Tính năng kỹ chiến thuật (Model 90)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Chú thích

;Tài liệu
* Bell, Dana ed. *The Smithsonian National Air and Space Museum Directory of Airplanes their Designers and Manufacturers*. Stackpole Books Mechanicsburg, PA, 2002. ISBN 1-85367-490-7.
* Eden, Paul and Moeng, Soph, eds. *The Complete Encyclopedia of World Aircraft*. London: Amber Books Ltd., 2002. ISBN 0-7607-3432-1.
* Fahey, James C. *U.S. Army Aircraft 1908-1946*. Ships and Aircraft, Falls Church, VA. 1946.
* Simpson, Rod. *Airlife's World Aircraft*, Airlife Publishing, 2001. ISBN 1-84037-115-3
* Swanborough, F. G. and Bowers, Peter M.*United States Military Aircraft Since 1909*. Putnam New York, 1964. ISBN 0-85177-816-X.
* Meal, X. *Monocoupe L-74. Les petits oiseaux de la France Libre*. Le Fanatique de l'Aviation n° 370/371 (sept and oct 2000).

## Liên kết ngoài

* Old Rhinebeck Aerodrome's Monocoupe 90
* Aerofiles
* National Air and Space Museum, Smithsonian Institution 
* Monocoupe article at Fiddlersgreen.net
Ryan S-C

**Ryan S-C** (Sports-Coupe) là một loại máy bay cabin ba chỗ của Hoa Kỳ, do Ryan thiết kế chế tạo, 1 chiếc được Không quân Lục quân Hoa Kỳ sử dụng với tên định danh **L-10**.

## Biến thể
;S-C later S-C-M
;S-C-W
;L-10
;Later Modifications

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Lục quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (S-C-W)

## Xem thêm

## Tham khảo

* 
* 
*Aerofiles

## Liên kết ngoài
Bellanca 31-40

**Bellanca 31-40 Senior Pacemaker** và các biến thể là một họ máy bay thông dụng được chế tạo tại Hoa Kỳ cuối thập niên 1930.

## Biến thể
* **31-40 Senior Pacemaker** 
* **31-42 Senior Pacemaker** 
* **31-50 Senior Skyrocket** 
** **L-11** 
* **31-55 Senior Skyrocket**
** **JE-1** 
** **de Luxe Senior Skyrocket** 
** **Model 31-55A**

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Lục quân Hoa Kỳ
*Hải quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (31-55 Senior Skyrocket)

## Tham khảo

* 
* aerofiles.com
Stinson L-13

**[[Stinson Aircraft Company|Stinson]] L-13** (đôi khi còn gọi là **Grasshopper**, giống như loại máy bay cùng kiểu khác) là một loại máy bay quân sự thông dụng của Hoa Kỳ, bay lần đầu năm 1945.

## Biến thể
;XL-13
;L-13A
;L-13B
;Acme Centaur 101
;Acme Centaur 102
;Caribbean Traders Husky I
;Caribbean Traders Husky II
;Caribbean Traders Husky III

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Hoa Kỳ
*Lục quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (L-13A)

## Xem thêm

## Ghi chú

## Tham khảo

*"Convair Conversion." *[[Flight International|Flight]]*, ngày 9 tháng 9 năm 1955, p.&nbsp;466.
* '' "Plane With Folding Wings Can Be Towed Like A Glider" '', March 1947, Popular Mechanics rare photos of L-13 folded for towing by jeep 
*Harding, Stephen. *U.S. Army Aircraft Since 1947*. Shrewsbury, UK:Airlife, 1990. ISBN 1-85310-102-8.
*Swanborough, F.G. and Bowers, Peter M. *United States Military Aircraft since 1909*. London:Putnam, 1963.
*Wegg, John. *General Dynamics Aircraft and their Predecessors*. London:Putnam, 1990. ISBN 0-85177-833-X.
Piper J-5

**Piper J-5 'Cub Cruiser**' là một phiên bản mạnh hơn và lớn hơn của loại Piper J-3 Cub.

## Biến thể
;J-5
;J-5A
;J-5A-80
;J-5B
;J-5C
;J-5CA
;J-5CO
;J-5D

### Định danh quân sự
;YL-14
;L-14
;AE-1
;HE-1
;UC-83
;L-4F
;L-4G

## Tính năng kỹ chiến thuật (J-5)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Chú thích

;Tài liệu

*
*

## Liên kết ngoài

*Detailed photos - Piper L-14 Army Cruiser
John Fenn

**John Bennett Fenn** (1917–2010) là nhà hóa học người Mỹ. Ông được trao Giải Nobel Hóa học vào năm 2002 cùng với Kurt Wüthrich và Tanaka Kōichi vì đã phát triển các cách thức dùng trong nhận diện và phân tích các phân tử sinh học lớn.

## Chú thích
Quincy Jones

**Quincy Delight Jones Jr.** (14 tháng 3 năm 1933 – 3 tháng 11 năm 2024) là nhà sản xuất thu âm, nhà soạn nhạc, và nghệ sĩ trumpet Mỹ. Ông hoạt động 6 thập kỷ trong nền công nghiệp giải trí và là một trong những người nhận nhiều đề cử Giải Grammy nhất (80 lần) với 28 lần đoạt giải, bao gồm Giải Grammy Huyền thoại vào năm 1991.

## Chú thích

## Đọc thêm
* Video interview.
*
*
*
* (26 phút, phát sóng vào 25 tháng 5 năm 2013)

## Liên kết ngoài

*Quincy Jones - Official Site
*
*Quincy Jones Video Interview at the Archive of American Television.
*Quincy Jones Interview  at Mix Magazine Online.
*''Quincy Jones: The Story of an American Musician''  at PBS. 
*Quincy Jones Speech  at Beijing University, China.
*Quincy Jones Excerpts at The National Visionary Leadership Project.
Roderick MacKinnon

**Roderick MacKinnon** (sinh 1956) là nhà hóa học người Mỹ. Ông cùng với Peter Agre giành Giải Nobel Hóa học năm 2003 vì những nghiên cứu về cách thức các chất chủ chốt tiến vào hoặc rời khỏi các tế bào trong cơ thể, và khám phá của họ liên quan tới các lỗ nhỏ, được gọi là "kênh", trên bề mặt tế bào.

## Chú thích
Boeing L-15 Scout

**Boeing L-15 Scout** hay YL-15 là một loại máy bay liên lạc cỡ nhỏ, do Boeing chế tạo sau Chiến tranh thế giới II.

## Quốc gia sử dụng
;
*Lục quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (XL-15)

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

*Bowers, Peter M. *Boeing Aircraft since 1916*. London: Putnam, Third edition 1989. ISBN 0-85177-804-6.

## Liên kết ngoài

* '' "Grasshopper Eye's Widen" '', March 1947, Popular Science article with explanation of unique features of L-15A
* '' "Eye For Ground Forces Fly As Low As 50 mph" '', March 1947, Popular Mechanics good photo of rear observers unique position
* '' "XL-15 Folds Up For A Tow" '', February 1948, Popular Science middle of page
* ''Flight'', November 20th 1947, page 573 bottom of page shows XL-15A on floats, with specification when operated as float plane
* '' "New Eyes For The Army Ground Forces" '', October 1947, Popular Science US Army recruiting ad featuring L-15A
Giải Goncourt cho thơ

**Giải Goncourt cho thơ** (tiếng Pháp: **Prix Goncourt de la poésie**) - trước đây gọi là "Bourse Goncourt de la poésie" ("Học bổng Goncourt cho thơ") – là một giải thưởng văn học hàng năm do Hội văn học Goncourt lập ra bên cạnh Giải Goncourt.

Giải này được lập ra năm 1985 nhờ tài sản di tặng của Adrien Bertrand (người đoạt Giải Goncourt năm 1914). Giải này được trao cho toàn bộ tác phẩm của một nhà thơ chứ không trao riêng cho một tập thơ, không giống như giải chính hay các Giải Goncourt khác.

## Danh sách các nhà thơ đoạt giải
Dưới đây là danh sách các nhà thơ đoạt giải:
*1985: Claude Roy 
*1986: không trao giải
*1987: Yves Bonnefoy 
*1988: Eugène Guillevic 
*1989: Alain Bosquet 
*1990: Charles Le Quintrec 
*1991: Jean-Claude Renard 
*1992: Georges-Emmanuel Clancier 
*1993: không trao giải
*1994: Không trao giải
*1995: Lionel Ray 
*1996: André Velter 
*1997: Maurice Chappaz 
*1998: Lorand Gaspar 
*1999: Jacques Réda 
*2000: Liliane Wouters 
*2001: Claude Esteban 
*2002: Andrée Chedid 
*2003: Philippe Jaccottet 
*2004: Jacques Chessex 
*2005: Charles Dobzynski 
*2006: Alain Jouffroy 
*2007: Marc Alyn 
*2008: Claude Vigée 
*2009: Abdellatif Laâbi 
*2010: Guy Goffette 
*2011: Vénus Khoury-Ghata 
*2012: Jean-Claude Pirotte
*2013: Charles Juliet
*2014: William Cliff

## Tham khảo
Ranzania laevis

***Ranzania laevis*** là một loài cá của họ Molidae và thành viên duy nhất của chi ***Ranzania***. Người ta tìm thấy loài này ở khắp nơi trên thế giới ở các vùng biển nhiệt đới và ôn đới. Chiều dài cơ thể *Ranzania laevis* lên tới 1 m.

## Hình ảnh

Image:Sunfish_close_up.jpg|Cận cảnh phần đầu của *Ranzania laevis*
Image:Sunfish_full.jpg|*Ranzania laevis* ở vịnh Napili, Maui, Hawaii


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* Tony Ayling & Geoffrey Cox, *Collins Guide to the Sea Fishes of New Zealand*, (William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1982) ISBN 0-00-216987-8
* http://www.oceansunfish.org/lifehistory.html
Rex - Chú chó thám tử

**Rex - Chú chó thám tử** (tiếng Đức: *Kommissar Rex*, tiếng Ý: *Il commissario Rex* / **Đặc nhiệm Rex**) là một bộ phim thuộc thể loại hình sự - phá án.
## Lịch sử
Ban đầu bộ phim được thực hiện tại Áo và lên sóng từ năm 1994 tới 2004. Năm 2008, bộ phim được hồi sinh và làm tiếp liên kết sản xuất giữa Áo và Ý. Kể từ năm 2009, bộ phim được sản xuất hoàn toàn tại Ý; tuy vậy, nhiều bối cảnh vẫn quay tại Áo.
## Nội dung
Bộ phim kể về một chú chó chăn cừu giống Đức trong vai trò là một chú chó cảnh sát tên **Rex**. Rex và cộng sự của mình cùng với phần còn lại của đội đặc nhiệm Kriminalpolizei tại Vienna chuyên điều tra các vụ án giết người đáng chú ý, họ làm việc cùng nhau và truy tìm ra hung thủ. Kể từ năm 2008, bộ phim được lấy bối cảnh tại Rome.
## Nhân vật
### Rex
chú chó chăn cừu giống Đức được cảnh sát huấn luyện, có khả năng đánh hơi ma túy, dò mìn.
### Chủ
Rex có nhiều người chủ khác nhau qua các thời kỳ, hầu hết Rex phải đổi chủ là vì chủ cũ đã hi sinh trong quá trình phá án. Mỗi lần đổi chủ là một lần thử thách cho nhân vật xuyên suốt này. Tính tới thời điểm hiện tại Rex có sáu người chủ do các diễn viên khác nhau thủ diễn.

## Hậu trường
Bộ phim từng được phát sóng trên kênh VTV3 của Đài truyền hình Việt Nam vào những năm đầu thập niên 2000 với nhan đề *Rex - Chú chó thám tử* đã tạo nên cơn sốt. Từ đó tại nhiều vùng nông thôn Việt Nam những chủ nhà, đặc biệt là trẻ em đều có sở thích gọi chú chó nhà mình là Rex.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web Beta Film REX 
*
*
Lý chua đen

**Lý chua đen** (tên khoa học ***Ribes nigrum***) là một loại cây bụi từ chi lý chua (Ribes), họ Grossulariaceae, được trồng để lấy quả. Là cây bản địa của một số vùng Trung Âu, Bắc Âu và Bắc Á. Cây ưa lạnh, ra nhiều quả thành chùm dọc thân vào mùa hè. Quả lý chua đen giàu vitamin C, chất dinh dưỡng và chất chống oxy hóa.

## Mô tả
Lý chua đen cao khoảng từ 1–2 m, là một loại cây bụi, lá rộng tới 10&nbsp;cm, hình trái tim, bề dưới có lông, mép lá có răng cưa. Hoa màu xanh tím nâu, nở vào tháng 4 tới tháng 5 ở Trung Âu. Trái màu đen, mọc thành chùm. Bụi cây này không có gai, có mùi nặng, nhờ đó có thể phân biệt được với cây lý chua đỏ (Ribes rubrum).

## Phân bố
Lý chua đen là cây địa phương tại những vùng khí hậu ôn hòa hay ôn đới lạnh (boreal zone) từ Anh, Pháp ở phía Tây cho tới vùng Mãn Châu ở phía Đông. Về phía Bắc thì loại cây này hiện diện ở cả vùng Lapland, về phía Nam ở Armenia hay Himalaya.

## Sử dụng
Từ thế kỷ thứ 16 ở Trung Âu lý chua đen đã được trồng trong vườn làm cây ăn trái. Ở Đông Bắc Âu có lẽ nó đã được trồng sớm hơn nữa. Cái trái chín được gặt hái ở Trung Âu khoảng từ tháng 7 tới tháng 8.
Trái lý chua đen có thể ăn sống, nhưng thường được dùng để nấu ăn, làm mứt, xi rô Cassis, rượu ngọt Cassis (Crème de Cassis), thuốc, hoặc thuốc nhuộm.

## Thành phần
Trái lý chua đen có chứa nước, cacbohydrat, chất đạm, các chất khoáng,  chất dinh dưỡng, chất chống oxy hóa, ngoài ra còn có: 
* Terpene như ß-Pinen và Caryophyllen
* Anthocyane và Flavonoide như (+)-Catechin
* Sinh tố C, Axít citric, Pektin

## Hình ảnh

Tập tin:Ribes nigrum flos.JPG|Hoa
Tập tin:Schwarze Johannisbeeren Makro.jpg|Quả
Tập tin:Blackcurrant 1.jpg
Tập tin:Owoce Porzeczka czarna.jpg
Tập tin:2004. Stamp of Belarus 0546.jpg
Tập tin:20130721-ribes-nigrum-cronartium-ribicola-by-abrimaal.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Giải Goncourt cho tiểu thuyết đầu tay

**Giải Goncourt cho tiểu thuyết đầu tay** (tiếng Pháp: ***Prix Goncourt du premier roman***) - trước đây là "Bourse Goncourt" (*Học bổng Goncourt*) - là một giải thưởng văn học của Hội văn học Goncourt thiết lập từ năm 1990 bên cạnh Giải Goncourt. Giải này có sự hợp tác của Hội đồng thành phố Paris.

## Danh sách người đoạt giải




## Tham khảo
Cây phân tích cú pháp

**Cây phân tích cú pháp** (tiếng Anh là *parse tree*) là một cây có gốc và thứ tự dùng để thể hiện cấu trúc cú pháp học của một chuỗi theo như một vài dạng ngữ pháp chính thức.

## Ghi chú

## Tham khảo
*Ágel, V., Ludwig Eichinger, Hans-Werner Eroms, Peter Hellwig, Hans Heringer, and Hennig Lobin (eds.) 2003/6. Dependency and valency: An international handbook of contemporary research. Berlin: Walter de Gruyter.
*Chiswell, Ian and Wilfrid Hodges 2007. Mathematical logic. Oxford: Oxford University Press.
*Aho, Alfred et al. 2007. Compilers: Principles, techniques, & tools. Boston: Pearson/Addison Wesley.

## Liên kết ngoài
* Syntax Tree Editor
* Linguistic Tree Constructor
* phpSyntaxTree – Online parse tree drawing site
* phpSyntaxTree (Unicode) – Online parse tree drawing site (improved version that supports Unicode)
* Qtree – LaTeX package for drawing parse trees
* TreeForm Syntax Tree Drawing Software 
* rSyntaxTree Enhanced version of phpSyntaxTree in Ruby with Unicode and Vectorized graphics
* Visual Introduction to Parse Trees Introduction and Transformation 
* OpenCourseOnline Dependency Parse Introduction (Christoper Manning)
Nothobranchius kadleci

***Nothobranchius kadleci*** là một loài cá nhỏ, sinh sống ở những vùng nước tạm thuộc Châu Phi. Đây được xem là loài động vật có xương sống phát triển nhanh nhất, chỉ mất 17 ngày là đạt đến giai đoạn sinh sản kể từ lúc trứng nở. Thậm chí, một số trứng chỉ mất 15 ngày từ lúc trứng nở đến lứa đẻ đầu tiên, thời gian ngắn nhất giữa các thế hệ trong số những loài động vật có xương sống.

## Mặt sinh học
Theo Martin Reichard từ Viện Sinh học Động vật có xương sống, Viện hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc thì khả năng trưởng thành tính dục nhanh chóng ở những con cá này đặc biệt quan trọng vì nơi cư trú của chúng có thể cạn khô trong vòng từ 3 đến 4 tuần. Loài *Nothobranchius kadleci* cũng có tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc, với một số cá thể phát triển đến gần 1/4 chiều dài lúc trưởng thành trong vòng một ngày.

## Tham khảo

## Đọc thêm
* Reichard, M. (2010) *Nothobranchius kadleci* (Cyprinodontiformes: Nothobranchiidae), a new species of annual killifish from central Mozambique. *[[Zootaxa]]* 2332:49-60. Liên kết ngoài
Phoxinus

**Phoxinus** là một chi cá nước ngọt trong họ cá chép (Cyprinidae) của bộ Cypriniformes. 

## Loài
Ngoài các loài được liệt kê dưới đây, Chrosomus thường được bao gồm trong chi này.
* *[[Phoxinus bigerri]]* Kottelat, 2007
* *[[Phoxinus brachyurus]]* L. S. Berg, 1912 (Seven River's minnow)
* *[[Phoxinus colchicus]]* L. S. Berg, 1910
* *[[Phoxinus grumi]]* L. S. Berg, 1907
* *[[Phoxinus issykkulensis]]* L. S. Berg, 1912 (Issyk-kul' minnow)
* *[[Phoxinus jouyi]]* (D. S. Jordan & Snyder, 1901)
* *[[Phoxinus keumkang]]* (M. K. Chyung, 1977)
* *[[Phoxinus kumgangensis]]* L. T. Kim, 1980
* *[[Phoxinus lumaireul]]* (Schinz, 1840)
* *[[Phoxinus neogaeus]]* Cope, 1867 (Finescale dace)
* *[[Phoxinus oxyrhynchus]]* (T. Mori, 1930)
* *[[Phoxinus phoxinus]]* (Linnaeus, 1758) (Eurasian minnow)
* *[[Phoxinus saylori]]* C. E. Skelton, 2001 (Laurel dace)
* *[[Phoxinus semotilus]]* (D. S. Jordan & Starks, 1905)
* *[[Phoxinus septimaniae]]* Kottelat, 2007
* *[[Phoxinus steindachneri]]* Sauvage, 1883
* *[[Phoxinus strandjae]]* Drensky, 1926
* *[[Phoxinus strymonicus]]* Kottelat, 2007
* *[[Phoxinus tchangi]]* X. Y. Chen, 1988
* *[[Phoxinus ujmonensis]]* Kaschenko, 1899
## Chú thích

## Tham khảo
*
Peter Agre

**Peter Agre** (sinh 1949) là nhà hóa học người Mỹ. Ông giành Giải Nobel Hóa học năm 2003 cùng với Roderick MacKinnon vì những nghiên cứu về cách thức các chất chủ chốt tiến vào hoặc rời khỏi các tế bào trong cơ thể, và khám phá của họ liên quan tới các lỗ nhỏ, được gọi là "kênh", trên bề mặt tế bào. Cả hai đều có vinh dự gặp Tổng thống Mỹ George W. Bush tại văn phòng hình trái xoan.

## Chú thích
Phoxinus bigerri

***Phoxinus bigerri*** là một loài cá được mô tả vào năm 2007.
## Hình ảnh

Tập tin:Phoxinus bigerri 02 by-dpc.jpg
Tập tin:Phoxinus bigerri 03 by-dpc.jpg
Tập tin:Phoxinus bigerri 04 by-dpc.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Three new species of minnow described 
*
Bọ đất vàng

***Carabus auratus***, **Bọ mặt đất vàng**, là một thành viên của họ Carabidae, nguồn gốc ở vùng trung tâm và phía tây của châu Âu.
## Mô tả
Nó đạt đến một chiều dài cơ thể từ 1,7 và 2&nbsp;cm. Các cánh cứng, được đánh dấu bằng ba rãnh dọc rộng, màu vàng-xanh óng ánh, như đầu và ngực. Chân, râu và phần miệng có màu da cam.
## Tham khảo
Shimomura Osamu

**Shimomura Osamu** (tiếng Nhật: 下 村 修; 27 tháng 8 năm 1928 – 19 tháng 10 năm 2018) là nhà hóa học người Mỹ gốc Nhật. Ông cùng với Martin Chalfie và Roger Y. Tsien giành Giải Nobel Hóa học năm 2008 nhờ sự khám phá đầu tiên về GFP và một loạt các phát triển quan trọng dẫn tới việc sử dụng nó như một công cụ quan trọng trong sinh học.
## Chú thích
Martin Chalfie

**Martin Lee Chalfie** (sinh 1947) là nhà hóa học người Mỹ. Ông cùng với hai nhà hóa học gốc châu Á là Shimomura Osamu và Roger Y. Tsien trở thành những người xứng đáng nhận Giải Nobel Hóa học năm 2008 vì có khám phá đầu tiên về GFP và một loạt các phát triển quan trọng dẫn tới việc sử dụng nó như một công cụ quan trọng trong sinh học.

## Chú thích
Thái Hòa (diễn viên)

**Hồ Thái Hòa**, thường được biết đến với nghệ danh **Thái Hòa** (sinh ngày 10 tháng 8 năm 1974), là một nam diễn viên người Việt Nam. Nổi tiếng nhờ khả năng biến hóa thần sầu trong từng vai diễn, anh được đánh giá là một trong những diễn viên Việt Nam xuất sắc nhất trong thế hệ của mình.

## Tiểu sử
Thái Hòa sinh ngày 10 tháng 8 năm 1974 tại Sài Gòn. Sau này lớn lên, do có lòng đam mê nghệ thuật nên anh quyết định làm diễn viên, cách diễn xuất của Thái Hòa khiến không ít khán giả yêu quý. Không những thế, anh còn đảm nhận luôn vai trò biên kịch sân khấu và đạo diễn sân khấu, hai tác phẩm ăn khách nhất của anh là *Người vợ ma* và *Quả tim máu*.

Thái Hòa còn lấn sân sang lĩnh vực diễn xuất, với bộ phim đầu tiên anh tham gia là phim truyền hình *Những đứa con thành phố*. Sau này anh gây nhiều ấn tượng với những bộ phim điện ảnh hài của đạo diễn Việt kiều Charlie Nguyễn như là *[[Để Mai tính]]*, *[[Long Ruồi]]*, *[[Cưới ngay kẻo lỡ]]*, *[[Tèo em]]* và *[[Để Mai tính 2]]*.

Hiện nay, Thái Hòa đang sống với người vợ mới tên Hồng Thu.

## Sự nghiệp diễn xuất

### Phim truyền hình

### Phim điện ảnh

### Lồng tiếng
**[[Biệt đội chim cánh cụt vùng Madagascar]] vai Skipper*
* *[[Nữ hoàng băng giá (phim 2013)|Nữ hoàng băng giá]] vai Olaf (2013)*
* ''Angry Birds'' *vai Red (2016)*
* ** *vai Olaf (2017)*
* ''Angry Birds 2'' *vai Red (2019)*
* *[[Nữ hoàng băng giá 2]]* *vai Olaf (2019)*
* *Công viên kỳ diệu vai Nhím đội trưởng (2019)*

### MV đã tham gia

## Hài đã đóng

**Anh chồng nhát*
**Chuyện cái bồ*
**Người nhà quê*
**Xích lô*
**Rình trộm*
**Tình bạn*
**Mướn chồng*
**Món quà tất niên*
**Vợ chồng thằng Đậu*
**Mùa xuân cưới em*
**Đồ thật*
**Vé số 10 triệu đồng*
**Hột mít*
**Hết biết*
**Chưa chắc đâu ba*
**Quán ăn bể bụng*
**Chỉ tại cái thiệp*
**Hai thằng khờ*
**Cha con Tí Tèo*
**Chưa chắc đâu ba*
**Kẻ cắp gặp bà già*
**Chia tay trong nước mắt*
**Người nhà quê*

## Kịch đã đóng
**Phòng trọ ba người*
**Người vợ ma*
**Người vợ ma 2*
**Quả tim máu*
**Cưới dùm*
**Tứ hỷ lâm môn*
**3 sui gia hai đám cưới*
**Thông điệp xanh*
**Còn mãi mùa xuân*

## Biên kịch sân khấu
**Người vợ ma* (chỉnh sửa từ kịch bản gốc của tác giả Xuyên Lâm)
**Quả tim máu*

## Đạo diễn sân khấu
**Người vợ ma*
**Quả tim máu*
**Tứ hỷ lâm môn*

## Các giải thưởng
**Giải diễn viên triển vọng trong liên hoan sân khấu hài toàn thành 1998*
**Huy chương bạc Liên hoan sân khấu mùa thu với vai Trần Văn trong vở "Thông điệp xanh*"

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Thái Hòa tại Internet Movie Database
*Thái Hòa tại Facebook
*Thái Hòa  tại Kịch Hồng Vân
Fushigidane

, được gọi là **Bulbasaur** () trên toàn thế giới, là loài Pokémon đầu tiên trong nhượng quyền thương mại Pokémon của Nintendo và Game Freak. Được thiết kế bởi Atsuko Nishida, Fushigidane đã ra mắt trong Pokémon Red và Blue với tư cách là Pokémon khởi đầu. Kể từ đó, nó đã xuất hiện trở lại trong các phần tiếp theo, trò chơi phụ, hàng hóa liên quan, và các tác phẩm chuyển thể hoạt hình và in ấn của nhượng quyền thương mại.; tên tiếng Anh của Fushigidane bắt nguồn từ việc kết hợp từ "bulb" và từ "dinosaur" (*bulb*: quả bầu, *dinosaur*: khủng long).

Fushigidane có thể nhịn ăn trong nhiều ngày nhờ quả bầu trên lưng cung cấp năng lượng. Trong anime, Fushigidane là một trong những Pokémon chính của Satoshi trong những mùa đầu tiên, cũng là một Pokémon của Haruka trong mùa ba. Nó cũng xuất hiện trong nhiều manga khác nhau, và được sở hữu bởi nhân vật chính Red trong manga *[[Pokémon Adventures]]*. Fushigidane đã được xuất hiện trong vô số các mặt hàng, bao gồm đồ chơi, móc chìa khóa và búp bê sang trọng.

## Sinh học
Bulbasaur là một Pokemon nhỏ, bốn chân với màu xanh lá cây để da hơi xanh màu xanh lá cây và đen tối hơn các bản vá lỗi màu xanh lá cây. Nó có đôi mắt màu đỏ trắng và màng cứng nhọn, cấu trúc tai giống như ở trên đỉnh đầu của nó. Mõm ngắn và thẳng thừng, và nó có một cái miệng rộng. Một cặp nhỏ, chỉ có thể nhìn thấy răng ở hàm trên khi miệng của nó đang mở. Mỗi chân dày của nó với ba móng vuốt sắc nhọn. Ngày trở lại của nó là một bóng cây xanh, được phát triển từ một hạt giống trồng có lúc sinh. Bóng đèn điện cung cấp cho nó năng lượng thông qua quang hợp cũng như từ hạt giàu dinh dưỡng chứa trong đó.

Như đã đề cập trong anime, starter Pokémon được nâng lên bởi người nuôi phải được phân phối đến mới giảng viên. Sau khi đã được thuần hóa từ khi sinh ra, Bulbasaur được coi là cả một Pokémon hiếm và cư xử tốt. Nó được gọi là cực kỳ trung thành, thậm chí sau khi bị bỏ rơi lâu dài. Bulbasaur cũng đã thể hiện mình là một người chăm sóc tuyệt vời, thậm chí có một kỹ thuật đặc biệt gọi là "Bulba-by." Để thực hiện kỹ thuật này, Bulbasaur sử dụng dây leo của mình để chọn lên một Pokémon trẻ và dịu dàng đá một trẻ trong không khí.

Nó được tìm thấy ở vùng đồng cỏ và rừng trên toàn khu vực Kanto. Tuy nhiên, do tình trạng Bulbasaur như starter Pokémon, nó là khó có được trong tự nhiên và thường được tìm thấy thuộc sở hữu của một huấn luyện. Nó đã được quan sát thấy rằng bóng của một Bulbasaur sẽ nhấp nháy màu xanh khi nó đã sẵn sàng để phát triển. Nếu nó không muốn tiến hóa, nó đấu tranh chống lại sự biến đổi. Nhiều Bulbasaur thu thập hàng năm trong một khu vườn ẩn trong Kanto để trở thành Ivysaur trong một buổi lễ được dẫn dắt bởi một Venusaur.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* [Bulbasaur (Fushigidane) trên Bulbapedia](http://bulbapedia.bulbagarden.net/wiki/Bulbasaur_(Pokémon))
*Fushigidane trên Từ điển Pokémon Việt Nam
* Bulbasaur (Fushigidane) trên Pokemon.com
ISO 10006

**ISO 10006:2003** (Hệ thống quản lý chất lượng - Hướng dẫn quản lý chất lượng dự án) là một tiêu chuẩn quốc tế được phát triển bởi Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế.

ISO 10006:2003 đưa ra hướng dẫn việc áp dụng quản lý chất lượng trong các dự án.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho mọi dự án với sự đa dạng khác nhau: dự án lớn hoặc nhỏ, đơn giản hay phức tạp, ngắn hạn hay dài hạn, dự án thực hiện trong các môi trường khác nhau.

ISO 10006:2003 không phải là tài liệu hướng dẫn về quản lý dự án.

ISO 10006:2003 là một tài liệu hướng dẫn quản lý chất lượng trong các dự án, giúp đảm bảo chất lượng của các quy trình cũng như các sản phẩm của dự án, nó không nhằm mục đích sử dụng cho việc cấp chứng chỉ hay công nhận.

## Tham khảo
* Tiêu chuẩn ISO 10006: 2003 http://thuvienkhcn.vinhlong.gov.vn/tailieukhcn/data/TieuChuantoanvan/ISO/ISO_10006_2003.pdf 
* http://www.pmpartners.com/resources/iso10006.html 
* Kết hợp giữa ISO 10006 và Sách Quản lý dự án sẽ đảm bảo thành công cho các dự án Combining the ISO 10006 and PMBOK To Ensure Successful Projects 

## Tham khảo
Radian (định hướng)

**Radian** có thể là:
* Radian hay rađian: đơn vị đo góc phẳng
* Radian (ban nhạc)
* Radian (truyện tranh)

Một số loài sinh vật:
**[[Actinor radians]]*
**[[Agrotis radians]]*
**[[Euplocia membliaria|Euplocia radians]]*: danh pháp mới là *Euplocia membliaria*
**[[Helcioniscus radians flavus]]*: danh pháp mới là *Cellana flava* 
**[[Josia radians]]*
**[[Miltonia spectabilis var. radians]]*: danh pháp mới là *Miltonia spectabilis*
Tamu Massif

**Tamu Massif** là núi lửa hình khiên ngầm đã ngừng hoạt động ở tây bắc Thái Bình Dương. Nó là núi lửa lớn nhất trên Trái Đất và là một trong những núi lửa lớn nhất Hệ Mặt Trời. 

## Chú thích
Chất lượng

**Chất lượng** hay đúng ra **phẩm chất** là một phạm trù phức tạp và có nhiều định nghĩa khác nhau. Có rất nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng.
Hiện nay có một số định nghĩa về chất lượng đã được các chuyên gia chất lượng đưa ra như sau:

" Chất lượng là sự phù hợp với nhu cầu" (theo Juran - một Giáo sư người Mỹ).

" Chất lượng là sự phù hợp với các yêu cầu hay đặc tính nhất định" Theo Giáo sư Crosby.

" Chất lượng là sự sự thoả mãn nhu cầu thị trường với chi phí thấp nhất" Theo Giáo sư người Nhật – Ishikawa.

Trong mỗi lĩnh vực khác nhau, với mục đích khác nhau nên có nhiều quan điểm về chất lượng khác nhau. Tuy nhiên, có một định nghĩa về chất lượng được thừa nhận ở phạm vi quốc tế, đó là định nghĩa của Tổ chức Tiêu chuẩn hoá Quốc tế. Theo điều 3.1.1 của tiêu chuẩn ISO 9000:2005 định nghĩa chất lượng là: "Mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp có đặc tính vốn có"

Chất lượng là khái niệm đặc trưng cho khả năng thoả mãn nhu cầu của khách hàng. Vì vậy, sản phẩm hay dịch vụ nào không đáp ứng được nhu cầu của khách hàng thì bị coi là kém chất lượng cho dù trình độ công nghệ sản xuất ra có hiện đại đến đâu đi nữa. Đánh giá chất lượng cao hay thấp phải đứng trên quan điểm người tiêu dùng. Cùng một mục đích sử dụng như nhau, sản phẩm nào thoả mãn nhu cầu tiêu dùng cao hơn thì có chất lượng cao hơn.

Yêu cầu của khách hàng đối với sản phẩm hay dịch vụ thường là: tốt, đẹp, bền, sử dụng lâu dài, thuận lợi, giá cả phù hợp.
## Chú thích

## Tham khảo
Đảm bảo chất lượng

**Đảm bảo chất lượng** (**QA**) là một cách thức ngăn ngừa lỗi hoặc khuyết tật trong sản xuất và hạn chế các vấn đề khi cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ tới khách hàng. Theo ISO 9000 định nghĩa, đây là "một phần trong quản lý chất lượng, tập trung vào việc mang tới sự tin tưởng rằng các yêu cầu về chất lượng sẽ được đáp ứng". Việc ngăn ngừa khuyết tật trong đảm báo chất lượng có những điểm khác biệt với việc phát hiện và loại bỏ khuyết tật trong kiểm soát chất lượng. Công việc này được coi là nghiêng về bên trái trong quá trình thực hiện sản xuất vì nó tập trung vào chất lượng sớm hơn (ví dụ như tập trung ở phần bên trái của sơ đồ tuyến tính đọc từ trái sang phải).

Hai thuật ngữ "đảm bảo chất lượng" và "kiểm soát chất lượng" thường được sử dụng thay thế cho nhau để chỉ những cách bảo đảm chất lượng của dịch vụ hoặc sản phẩm.

Đảm bảo chất lượng bao gồm các hoạt động hành chính và thủ tục được thực hiện trong một hệ thống chất lượng để các yêu cầu và mục tiêu đối với sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động sẽ được đáp ứng. Việc đo lường có hệ thống, so sánh với tiêu chuẩn, giám sát các quá trình và phản hồi theo vòng lặp của quá trình này sẽ giúp ngăn ngừa lỗi. Điều này trái ngược với kiểm soát chất lượng, vốn chỉ tập trung vào đầu ra của quá trình.

## Tham khảo
Chính Tông

**Chính Tông** (chữ Hán: 正宗) là miếu hiệu của một số vị quân chủ ở Trung Hoa và Triều Tiên.

## Danh sách
*Triều Tiên Chính Tông Lý Sang tại vị 1776-1800 (sau cải miếu hiệu là Chính Tổ)
*Chính Tông: cũng là tên của 1 thợ rèn đao người Nhật Bản thời trung cổ.
## Xem thêm
*Hoài Tông
*Nghị Tông
*Dụ Tông
*Đại Tông
*Huyền Tông
Chu trình PDCA

**PDCA** hay **Chu trình PDCA** (Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm tra – Cải tiến) là chu trình cải tiến liên tục được Tiến sĩ Deming giới thiệu cho người Nhật trong những năm 1950. Mặc dù lúc đầu ông gọi là Chu trình Shewart để tưởng nhớ Tiến sĩ Walter A. Shewart - người tiên phong trong việc kiểm tra chất lượng bằng thống kê ở Mỹ từ những năm cuối của thập niên 30. Tuy nhiên người Nhật lại quen gọi nó là chu trình Deming hay vòng tròn Deming.

Nội dung của các giai đoạn của chu trình này có thể tóm tắt như sau:

Plan: Lập kế hoạch, xác định mục tiêu, phạm vi, nguồn lực để thực hiện, thời gian và phương pháp đạt mục tiêu.

Do: Đưa kế hoạch vào thực hiện.

Check: Kiểm tra lại kế hoạch và kiểm tra kết quả thực hiện kế hoạch.

Act: Dựa trên kết quả kiểm tra, tiến hành cải tiến chương trình.

Với hình ảnh một đường tròn lăn trên một mặt phẳng nghiêng (theo chiều kim đồng hồ), chu trình PDCA cho thấy thực chất của quá trình quản lý chất lượng là sự cải tiến liên tục và không bao giờ ngừng. Trên thực tế việc thực hiện chu trình PCDA phức tạp hơn nhiều so với tên của nó. Tuy nhiên, chu trình PDCA là nền tảng cho các chu trình cải tiến trong ISO 9001. Khi một tổ chức thực hiện được chu trình PDCA cũng sẽ làm chủ được hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001.

Đâu là khâu quan trọng nhất trong chu trình PDCA:

Trong quy trình PDCA, các giai đoạn Plan, Do, Check, và Act là 4 yếu tố trụ cột của mô hình và cần phải thực hiện các bước này một cách chính xác và theo một trình tự để mang lại sự thành công của quy trình cải tiến.

Tuy nhiên, nói về sự quan trọng thì bước Plan (lập kế hoạch) được xem là quan trọng nhất vì bước này được xem là bước xây dựng nền móng cho toàn bộ chu trình PDCA. Trong khâu Plan, doanh nghiệp cần phải xây dựng các mục tiêu và chỉ tiêu đo lường hiệu quả cụ thể của quá trình cải tiến để có được những đánh giá chính xác nhất. Nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng bước này thì toàn bộ quy trình cải tiến liên tục có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn.

## Xem thêm
*AIDA (marketing)
*COBIT
*DMAIC
## Chú thích

## Đọc thêm
*
* The Improvement Guide: A Practical Approach to Enhancing Organizational Performance, 2nd Edition by Gerald J. Langley, Ronald Moen, Kevin M. Nolan, Thomas W. Nolan, Clifford L. Norman, Lloyd P. Provost Published by Jossey-Bass ISBN 978-0-470-19241-2
*
*

## Liên kết ngoài
* PDCA Guidance
Xung đột Trung-Xô 1929

**Xung đột Trung-Xô năm 1929** (1929年 中東路事件) là một cuộc xung đột quân sự nhỏ giữa Liên Xô và quân phiệt Trương Học Lương của Trung Hoa Dân Quốc quanh tuyến đường sắt Mãn Châu Đông Trung Hoa.

Vào ngày 25 tháng 7 năm 1919, Trợ lý Chính ủy Ngoại giao của chính phủ Liên Xô, Lev Karakhan đã ban hành một bản tuyên ngôn với chính phủ Trung Quốc hứa sẽ trao trả lại đường sắt phía đông Trung Quốc cho Trung Quốc kiểm soát mà người Trung Quốc không phải bồi thường. Bản tuyên ngôn của Nga đề nghị từ bỏ các quyền khác nhau mà nước Nga Sa hoàng đã đạt được bằng những hiệp ước bất bình đẳng đối với Trung Quốc, bao gồm cả quyền lực ở nước ngoài, nhượng bộ kinh tế và phần bồi thường Nga được nhận do loạn Nghĩa Hòa Đoàn. Bản tuyên ngôn đã tạo ra một ấn tượng tốt đẹp về nước Nga và chủ nghĩa Marx ở Trung Quốc nhưng khi người Trung Quốc lấy lại tuyến đường sắt Đông Trung Quốc năm 1929, Liên Xô lập tức can thiệp quân sự, nhanh chóng chấm dứt cuộc khủng hoảng và buộc Trung Quốc chấp nhận phục hồi sự quản lý chung giữa Trung Quốc và Liên Xô đối với tuyến đường sắt.

Khi Nhật Bản xâm chiếm Mãn Châu vào năm 1931 và cũng chiếm vùng ảnh hưởng của Liên Xô, Liên Xô vẫn chưa đủ mạnh ở phương Đông để chống lại người Nhật. Stalin đã thông qua chính sách trung lập nghiêm ngặt và Liên Xô đã bán quyền của mình cho Đường sắt phía đông Trung Quốc cho chính phủ Mãn Châu Quốc vào ngày 23 tháng 3 năm 1935.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thảo luận xung đột Trung Xô 1929 trên diễn đàn AxisHistory (nhiếp ảnh, văn chương)
### Tạp chí Time đưa tin
*From Jul. 22, 1929 Time Magazine, C. E. R. Seized 
*From Jul. 29, 1929 Time Magazine, Growling & Hissing 
*From Aug. 5, 1929 Time Magazine, Imposing Peace 
*From Aug. 26, 1929 Time Magazine, Growing Graver 
*From Sep. 2, 1929 Time Magazine, Blucher v. Chiang 
*From Sep. 9, 1929 Time Magazine, Peace 
*From the Dec. 2, 1929 TIME magazine, Manchuria in the Vise 
*From the Dec. 9, 1929 TIME magazine ''Not One Square Inch!" 
*From the Dec. 16, 1929 TIME magazine, 400 Million Humiliations
Ranzania

***Ranzania*** có thể là:

* Chi thực vật *[[Ranzania (Berberidaceae)|Ranzania]]* thuộc họ Berberidaceae.
* Chi cá nóc *[[Ranzania (Molidae)|Ranzania]]* thuộc họ Molidae.
MGCP

**MGCP** (viết tắt của cụm từ tiếng Anh *Media Gateway Control Protocol*) là giao thức cho phép điều khiển lệnh các GW thông qua các thành phần điều khiển nằm bên ngoài mạng. MGCP sử dụng mô hình kết nối tương tự như SGCP dựa trên các kết nối cơ bản giữa thiết bị đầu cuối và GW. Các kết nối có thể là kết nối điểm-điểm hoặc kết nối đa điểm.

Ngoài chức năng điều khiển như SGCP, MGCP còn cung cấp thêm các chức năng sau:

* Endpoint Configuration: Call Agent dùng lệnh này để yêu cầu GW xácđịnh kiểu mã hóa ở phía đường dây kết nối đến thiết bị đầu cuối.
* Auditendpoint và Auditconnection: Call Agent dùng lệnh này để kiểm tra trạng thái và sự kết nối ở thiết bị đầu cuối.
* Restartin-progress: GW dùng lệnh này để thông báo với Call Agent khi nào các thiết bị đầu cuối ngừng sử dụng dịch vụ và khi nào quay lại sử dụng dịch vụ.

## Tham khảo
Phân họ Quyến linh

**Alcelaphinae** là một phân họ trong họ Trâu bò bao gồm 10 loài được xếp vào 4 chi. Tuy nhiên, chi *Beatragus* đôi khi được xem là một phân chi của chi *Damaliscus*, và *Sigmoceros* của *[[Alcelaphus lichtensteinii]]*.

## Phân loại
* **Họ [[Bovidae]]**
** **Phân họ Alcelaphinae**
*** **Chi ''Beatragus***
**** *Beatragus hunteri*
*** *'Chi *[[Damaliscus]]***
**** ''[[Damaliscus korrigum]]''
***** ''D. k. korrigum''
***** ''D. k. jimela''
***** ''D. k. topi''
**** ''[[Damaliscus lunatus]]''
**** ''[[Damaliscus pygargus]]''
***** ''D. p. pygargus''
***** ''D. p. phillipsi''
**** ''[[Damaliscus superstes]]''
*** **Chi *Alcelaphus***
**** ''[[Alcelaphus buselaphus]]''
***** †''A. b. buselaphus''
***** ''A. b. cokii''
***** ''A. b. lelwel''
***** ''A. b. major''
***** ''A. b. swaynei''
***** ''A. b. tora''
**** ''[[Alcelaphus caama]]''
****''[[Alcelaphus lichtensteinii]]''
*** **Chi *Connochaetes***
**** ''[[Connochaetes gnou]]''
**** ''[[Connochaetes taurinus]]''
***** ''C. t. taurinus''
***** ''C. t. albojubatus''
***** ''C. t. cooksoni''
***** ''C. t. johnstoni''
***** ''C. t. mearnsi''

==Các loài tuyệt chủng==

* **Phân họ Alcelaphinae*'
** †*Megalotragus*
*** †*Megalotragus kattwinkeli*
*** †*Megalotragus priscus*
** *Beatragus*
*** †*Beatragus antiquus*
** *Damaliscus*
*** †*Damaliscus niro*
** †*Damalacra
*** †*Damalacra acalla*
** *Connochaetes*
*** †*Connochaetes africanus*
*** †*Connochaetes gentryi*
*** *Connochaetes gnou*
**** †*Connochaetes gnou laticornutus*
**** †*Connochaetes gnou antiquus*
*** *Connochaetes taurinus*
**** †*Connochaetes taurinus olduvaiensis*
** †*[[Parmularius]]*
*** †*Parmularius pachyceras*
*** †*Parmularius ambiquus*
*** †*Parmularius pandatus*
*** †*Parmularius atlanticus*
*** †*Parmularius rugosus*
*** †*Parmularius altidens*
*** †*Parmularius angusticornis*
** †*Rabaticeras*
*** †*Rabaticeras lemutai*
** †*[[Damalops]]*
*** †*Damalops palaeindicus*
** †*Rhynotragus*
** †*Oreonagor*
*** †*Oreonagor tournoueri*
** †*Parestigorgon*
** †*Rusingoryx*

## Tham khảo
Zootaxa

***Zootaxa*** là một tập san khoa học bình duyệt dành cho các nhà phân loại sinh vật. Tập san này do Magnolia Press (Auckland, New Zealand) xuất bản. Tập san được Trương Trí Cường (张智强) thành lập năm 2001 với các ấn phẩm mới được xuất bản nhiều lần trong tuần. Tính đến cuối năm 2012, đã có 26,373 đơn vị phân loại đã được miêu tả trong tập san khoa học này.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
* 
* 
*