open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Orchidantha siamensis

***Orchidantha siamensis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Kai Larsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1961.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *siamensis* để chỉ Xiêm, tên gọi trước đây của Thái Lan - quốc gia nơi người ta thu thập mẫu của loài này.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh:
* Holotype: *A.F.G. Kerr 7148*, do Arthur Francis George Kerr thu thập ngày 10 tháng 7 năm 1923, cao độ 50 m trong rừng thường xanh gần làng Bachaw, tỉnh Pattani, Thái Lan, lưu giữ tại tại phòng mẫu cây của Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).
* *A.F.G. Kerr 1923*: Thiếu quả trong mẫu cây do Arthur Francis George Kerr thu thập ngày 30 tháng 4 năm 1930, cao độ 50 m, gần Sak, gần thị trấn Pattalung, tỉnh Pattani, Thái Lan.
* *S.F.N 24292*: Do Kiah thu thập tại một địa điểm nào đó, lưu giữ tại Ban quản lý Vườn quốc gia Singapore (SING).

## Mô tả
Cây thân thảo cao 40-50 cm. Lá có cuống dài tới 28 cm, phiến lá hình mác, dài ~35 cm, gân chính kéo dài thành mũi nhọn hình chỉ dài 2 cm, rộng 6-7 cm.Cụm hoa dạng xim ít hoa mọc từ nách lá. Ống đài dài 10-14 cm, 3 thùy (cánh đài), thẳng-hình mác, nhọn thon, gần đều, dài 6-6,5 cm, rộng 8-10 mm, màu tím mờ nhạt. Các cánh hoa bên dài ~1,5-2 cm, rộng 2 mm. Vuốt cánh môi dài 3 mm, đáy rộng 15 mm, màu tím, phiến dài 3 cm, rộng 2,2 cm, màu trắng, đỉnh có khía, gân chính ở chỗ mào nhô cao. Nhị 5, với nhị lép giống mụn cơm chiếm vị trí thứ 6, dài l cm, bao phấn với các khe nứt dọc hở. Bầu nhụy hạ, ba ngăn; vòi nhụy dài 1-1,5 cm; đầu nhụy chẻ ba, các thùy có khía, dài 1,5 cm. Quả nang 3 ngăn, dài 2,5-3 cm, phần mỏ dài 0,51 cm, phần đáy có đường kính ~1,5 cm. Hạt dài 7 mm, áo hạt dài ~1 cm, chia 3 thùy.

## Phân bố
Loài bản địa từ miền nam Thái Lan (tỉnh Pattani) tới Malaysia bán đảo.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Orchidantha vietnamica

***Orchidantha vietnamica*** là một loài thực vật có hoa trong họ Lowiaceae. Loài này được Kai Larsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1973.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: Không đánh số, do M. Schmid thu thập ngày 9 tháng 11 năm 1960 trong rừng gần thị trấn Dra Huai, miền nam Việt Nam, lưu giữ tại phòng mẫu cây Paris.

## Mô tả
Cây thân thảo với các lá sắp xếp kiểu nơ hoa. Cuống lá dài 20–25&nbsp;cm. Phiến lá dài 30–40&nbsp;cm, hình mác, dần thu nhỏ về phía đáy, nhọn thon về phía đỉnh, đạt tới bề rộng tối đa 6–7&nbsp;cm phía trên đoạn giữa phiến, với gân giữa nổi rõ. Cụm hoa kép dạng xim bọ cạp xoắn ốc (cincinnus). Lá bắc dạng màng, các lá bắc ngoài dài 5&nbsp;cm, rộng ~1&nbsp;cm, hình thuyền, gân giữa nổi rõ, các lá bắc trong nhỏ hơn, hình kim dài ở đỉnh. Ống tràng dài 8&nbsp;cm, rộng 1–2&nbsp;mm. Cánh đài 5; 3 cánh ngoài hình mác hẹp, dài 7&nbsp;cm, rộng 6–7&nbsp;mm, 2 cánh trong ở bên thẳng, dài ~15&nbsp;mm, rộng 1–2&nbsp;mm, nhọn,hơi chuyển thành răng tam giác phía dưới đỉnh. Cánh môi được bảo quản kém trong mẫu định danh, dài ~7&nbsp;cm, rộng 1&nbsp;cm, hình thuyền. Nhị 5, dài ~10&nbsp;mm. Bầu nhụy nhỏ phía dưới. Vòi nhụy dài 8–9&nbsp;mm, các tuyến (?) chẻ ba phía dưới đỉnh; phân nhánh không đều, dài ~3–4&nbsp;mm, kết thúc bằng đầu nhụy có khía nhọn.

## Phân bố
Loài bản địa Việt Nam.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Calathea albertii

***Calathea albertii*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Pynaert & Van Geert) L.H.Bailey & Raffill mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.

## Hình ảnh

Tập tin:Gardenology.org-IMG 1395 rbgs10dec.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 1397 rbgs10dec.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 1398 rbgs10dec.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 1399 rbgs10dec.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
Củ lùn

***Calathea allouia*** hay **cây củ lùn**, **năng tàu**, **khoai lùn** (một vài nguồn tài liệu tiếng Việt ghi tên khoa học là *Calathea allo*'v*'ia*) là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Aubl.) Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1829.

Đây là loài bản địa của miền nam Nam Mỹ và vùng Caribe, nó cũng được xem là bản địa của Cuba, Hispaniola, Puerto Rico, Tiểu Antilles, Trinidad & Tobago, Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru và Brazil. Loài này được cho là có mặt tự nhiên ở Jamaica

Loài này được trồng lấy củ với số lượng nhỏ ở nhiều vùng nhiệt đới.

## Mô tả
Cây mọc thành bụi cao đến 1m, thân khí sinh ngắn. Lá có bẹ và cuống đứng cao 40 – 50&nbsp;cm; phiến dài 20 – 30&nbsp;cm, không cân, mỏng, gân bên cách nhau 1 - 2mm; cuống có phần trên vàng vàng, có cấu tạo khác.

## Hình ảnh

Tập tin:Topee-Tambo, Trinidad and Tobago.JPG|Củ lùn


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Calathea bella

***Calathea bella*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (W.Bull) Regel mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.

## Hình ảnh

Tập tin:Calathea bella (Calathea musaica) - United States Botanic Garden - DSC09593.JPG
Tập tin:Calathea bella.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Calathea cylindrica

***Calathea cylindrica*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Roscoe) K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.

## Hình ảnh

Tập tin:Starr-120522-6500-Calathea cylindrica-flower-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25117471536).jpg
Tập tin:Calathea cylindrica BotGardBln1105PlantWithInflorescence.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Calathea lancifolia

***Calathea lancifolia*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Boom mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.

## Hình ảnh

Tập tin:Batik leaves1.jpg
Tập tin:Batik leaves2.jpg
Tập tin:Calathea lancifolia - rattlesnake plant - from-DC1.jpg
Tập tin:Calathea lancifolia bb2 (edit).jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Calathea loeseneri

***Calathea loeseneri*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được J.F.Macbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.

## Hình ảnh

Tập tin:Calathea loeseneri - Denver Botanic Gardens - DSC00933.JPG
Tập tin:Calathea loeseneri - Flor.jpg
Tập tin:Calathea loeseneri 1.jpg
Tập tin:Calathea loeseneri 2.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Calathea mirabilis

***Calathea mirabilis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Jacob-Makoy ex E.Morren mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.

## Hình ảnh

Tập tin:Calathea mirabilis Jacob-Makoy ex Morren (8211392977).jpg
Tập tin:Calathea mirabilis Jacob-Makoy ex Morren (8211393871).jpg
Tập tin:Calathea mirabilis Jacob-Makoy ex Morren (8211394195).jpg
Tập tin:Calathea mirabilis Jacob-Makoy ex Morren (8211394355).jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Calathea roseopicta

***Calathea roseopicta*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Linden) Regel mô tả khoa học đầu tiên năm 1869.

## Hình ảnh

Tập tin:Flore des serres v16 127a.jpg
Tập tin:Flore des serres v16 157a.jpg
Tập tin:Maranta from lalbagh 2221.JPG
Tập tin:Maranta from lalbagh 2226.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
Calathea zebrina

***Calathea zebrina*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Sims) Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1829.

## Hình ảnh

Tập tin:Calathea zebrina Botanical Garden Heidelberg.JPG
Tập tin:Gardenology.org-IMG 0466 rbgs10dec.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 0469 rbgs10dec.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 2381 rbgs11jan.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Donax canniformis

**Dong sậy** hay **lùn dong** hoặc **cây lung** (danh pháp khoa học: ***Donax canniformis***) là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Nó là loài duy nhất trong chi ***Donax***, phân bố phổ biến từ quần đảo Andaman, Myanmar (Burma), Đài Loan (đảo Lan Tự), Đông Nam Á, New Guinea, Melanesia và Micronesia. Tên gọi trong tiếng Trung là 竹叶蕉 (trúc diệp tiêu, nghĩa đen là chuối lá tre).

## Lịch sử phân loại
Năm 1786, Johann Georg Adam Forster mô tả loài *Thalia cannaeformis*, tìm thấy trên đảo Malakula thuộc quần đảo New Herbrides (nay là Vanuatu).

Năm 1790, João de Loureiro mô tả chi *Donax* với loài *Donax arundastrum*, dẫn chiếu tới Arundastrum Tonchat của Georg Eberhard Rumphius, được tìm thấy trong rừng ở Đàng Trong.

Năm 1891 Otto Kuntze mô tả chi *Arundastrum*, dựa theo mô tả của Georg Eberhard Rumphius năm 1744. Ông cũng đồng nhất hóa *Thalia cannaeformis* và *Donax arundastrum* với tổ hợp danh pháp loài do ông mới tạo ra là *Arundastrum canniforme*.

Năm 1892, Karl Moritz Schumann mô tả một số loài thuộc chi *Donax* ở châu Phi (hiện nay được xếp trong chi *[[Marantochloa]]*) và thiết lập danh pháp *Donax canniformis* cho loài ở châu Á.

## Từ nguyên
*Donax* có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ *δόναξ*, nghĩa đen là cây sậy (*Arundo donax*).

## Mô tả
Cây thân thảo cao 1,5-4(-5) m. Thân có đốt ở gốc giống như đốt cây mía dài 1-2,5 m. Bẹ lá dài tới 15 cm; cuống lá dài 8-20 cm, dày lên thành một thể gối hình trụ; phiến lá hình trứng rộng đến hình elip, 10-25 × 10-45 cm, có lông nhung ở mặt xa trục dọc theo gân giữa, đáy từ thuôn tròn đến tù, đỉnh nhọn. Cụm hoa thường phân nhánh ở gốc, dài tới 20 cm, thanh mảnh; lá bắc 9-11, màu xanh lục, hình trứng ngược đến hình mác, dài 2,5-3,5 cm, sớm rụng sau khi nở hoa. Cuống hoa dày lên ở quả. Lá đài màu trắng, hình trứng - tam giác, 3-3,5 mm, nhẵn nhụi. Ống tràng hoa 8-10 mm; thùy thẳng, 1-1,4 cm × 2-3 mm. Các nhị lép ngoài màu trắng, hình trứng ngược, 1,2-1,4 cm × 5-6 mm; nhị lép thể chai màu ánh vàng, ~1,5 cm, đỉnh thường có khía; nhị lép dạng nắp màu vàng nhạt ở đỉnh. Nhị hữu sinh ~8 mm, với phần phụ hình tam giác hẹp. Bầu nhụy có lông tơ. Quả màu trắng đến màu kem nhạt, đường kính 1-1,5 cm, khô, không nứt. Hạt 1 hoặc 2, màu nâu, hình cầu đến hình bầu dục dẹt. Ra hoa tháng 6.

## Sinh cảnh
Cây thường mọc nơi ẩm trong rừng, ven suối, vùng ngập nước.

## Sử dụng
Tại Việt Nam thường được trồng lấy thân làm sợi, dây buộc. Trước đây, người ta thường dùng sợi để quấn pháo. Rễ củ, thân cũng dùng làm thuốc chữa lao phổi, ho, viêm khí quản, ho.

## Hình ảnh

Tập tin:Dona canni 100526-2112 sap.jpg
Tập tin:Dona canni 100526-2120 sap.jpg
Tập tin:Dona canni 101102-8391 lap.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Maranta lietzei

***Maranta lietzei*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (E.Morren) C.H.Nelson, Sutherl. & Fern.Casas mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.

## Hình ảnh

Tập tin:Kordmarante (Calathea lietzei).jpg
Tập tin:Tropical greenhouse 02.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
Marantochloa comorensis

***Marantochloa comorensis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Jean Antoine Arthur Gris mô tả khoa học đầu tiên năm 1860.

## Phân bố
Loài bản địa Comoros, Mayotte, Madagascar.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Sanblasia dressleri

***Sanblasia dressleri*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Bengt Lennart Andersson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984. Hiện tại, nó là loài duy nhất trong chi ***Sanblasia***.

## Đặc điểm
*S. dressleri* được mô tả từ vật liệu thu thập tại Serranía de San Blas, miền đông Panama. Cụm hoa có hình dạng chung giống như ở *[[Ischnosiphon]]*, nhưng bầu nhụy có 3 lá noãn, như ở *[[Calathea]]*, và lá bắc con có rãnh và gờ, như ở nhiều loài *Calathea* và ở *[[Pleiostachya]]*.

## Quan hệ họ hàng
Trong nghiên cứu phát sinh chủng loài của Borchsenius *et al.* (2012) thì *S. dressleri* và nhóm *[[Calathea]]* nghĩa hẹp (*sensu stricto*) tạo thành một nhánh có quan hệ chị-em và các tác giả coi *Sanblasia* như là đồng nghĩa muộn của *Calathea* nghĩa hẹp. 

## Phân bố
*Sanblasia dressleri* là loài đặc hữu Panama.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Schumannianthus dichotomus

***Schumannianthus dichotomus*** (**lùm nước**) là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Roxb.) Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904. Loài này được dùng để sản xuất Shital pati, là một loài chiếu truyền thống ở Đông Ấn Độ và Bangladesh.

Trong tiếng Assam, loài này có tên là *Pati Doi*; *Murta*, *Mostak*, và *Pati bet* *patipata* và *paitara* là tên gọi trong tiếng Bengal, nó được tìm thấy ở những vùng ven sông như đảo Majuli ở Assam, và các huyện Noakhali, Tangail và Sylhet của Bangladesh http://www.bangladesh.gov.bd/.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Thalia dealbata

***Thalia dealbata*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Fraser miêu tả khoa học đầu tiên năm 1794.

## Hình ảnh

Tập tin:Thalia dealbata MHNT.BOT.2013.22.62.jpg
Tập tin:Thalia dealbata (Curtis).jpg
Tập tin:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary b11 310-0.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 0750 rbgs10dec.jpg
Tập tin: 水竹芋 20190529171759.jpg

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
Stromanthe thalia

***Stromanthe thalia*** là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Vell.) J.M.A.Braga miêu tả khoa học đầu tiên năm 1994.

## Hình ảnh

Tập tin:Stromanthe sanguinea - Botanischer Garten TU Dresden, April 2009.jpg
Tập tin:Stromanthe sanguinea - Serres d'Auteuil.JPG
Tập tin:Stromanthe sanguinea leave.JPG
Tập tin:Stromanthe sanguinea.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Ensete livingstonianum

***Ensete livingstonianum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Musaceae.

## Lịch sử phân loại
Loài này được John Kirk (1832-1922) mô tả khoa học đầu tiên ngày 19 tháng 1 năm 1865 (công bố trong số 9 tạp chí *The Journal of the Linnean Society. Botany* năm 1867) dưới danh pháp *Musa livingstoniana*. Trong bài báo năm 1947 (in năm 1948), Ernest Entwistle Cheesman chuyển nó sang chi *[[Ensete]]*.

## Từ nguyên
Tính từ định danh *livingstonianum* là để vinh danh nhà thám hiểm châu Phi David Livingstone (1813-1873), chỉ huy và là người đồng hành cùng Kirk trong chuyến thám hiểm Zambezi lần hai (1860-1864).

## Phân bố
Loài bản địa từ miền tây châu Phi nhiệt đới tới Malawi; bao gồm Angola, Benin, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Guinea, Bờ Biển Ngà, Malawi, Nigeria, Sierra Leone, Togo và Cộng hòa Dân chủ Congo.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Ensete ventricosum

***Ensete ventricosum*** là một loài thực vật có hoa trong họ Musaceae.

Các tên gọi phổ thông trong tiếng Anh bao gồm **enset**, **ensete**, **Ethiopian banana** (chuối Ethiopia), **Abyssinian banana** (chuối Abyssinia), **pseudo-banana** (chuối giả),  **false banana** (chuối giả), **wild banana** (chuối hoang),

## Lịch sử phân loại
Năm 1790, James Bruce mô tả loài thực vật thân thảo dạng cây chuối ở Abyssinia, đông bắc châu Phi, mà ông gọi là Ensete theo tên gọi địa phương và cho rằng nó dường như chỉ là gần với các loài đã biết trong chi *[[Musa]]* nhưng không phải một loài *Musa*.

Năm 1791, Johann Friedrich Gmelin mô tả khoa học loài *Musa ensete*, dẫn chiếu tới mô tả Ensete của Bruce.

Trong bài viết năm 1858 (in năm 1859, tái bản năm 1867) Friedrich Martin Josef Welwitsch mô tả loài *Musa ventricosa* thu thập tại Pungo-Andongo (tây bắc Angola).

Năm 1862, Paul Fedorowitsch Horaninow thiết lập chi *Ensete* với loài duy nhất *Ensete edule*, dẫn chiếu tới Ensete của Bruce và *Musa ensete* của Gmelin. Vì thế, *E. edule* là loài điển hình của chi này.

Trong bài báo năm 1947 (in năm 1948) Ernest Entwistle Cheesman coi *E. edule* và *E. ventricosum* do ông mới tổ hợp là các loài khác nhau. Trong bài báo năm 1953 (in năm 1954) Baker và Simmonds đồng nhất hóa *E. edule* với *E. ventricosum*, coi *E. edule* là danh pháp chính thức còn *E. ventricosum* là danh pháp đồng nghĩa. Tuy nhiên, theo quy tắc về danh pháp thực vật từ năm 1907 và có hiệu lực hồi tố thì *E. ventricosum* là danh pháp tổ hợp từ danh pháp hợp lệ *Musa ventricosa* có từ năm 1859 trong khi *E. edule* chỉ có từ năm 1862 nên *E. ventricosum* có độ ưu tiên cao hơn. Danh pháp tổ hợp từ *Musa ensete* (1791) sẽ là *E. ensete* - một tên tự lặp lại (tautonym) và bị cấm trong việc đặt tên thực vật, vì thế nó không thể sử dụng. Vì thế, ngay trong số tiếp theo của *Kew Bulletin* thì Simmonds đã chỉnh sửa lại để coi *E. ventricosum* là danh pháp chính thức còn *E. edule* là danh pháp đồng nghĩa. Theo Väre & Häkkinen (2011) thì hiện tại chúng được coi là cùng loài, nhưng rõ ràng là cần phải nghiên cứu thêm để làm rõ mối quan hệ của chúng.

## Từ nguyên
Tính từ Latinh định danh *ventricosum* có nghĩa là "phình bên, giống như bụng".

## Phân bố
Loài bản địa miền đông châu Phi; bao gồm Angola, Burundi, Ethiopia, Kenya, Malawi, Mozambique, Nam Phi (các tỉnh Bắc), Rwanda, Sudan, Nam Sudan, Tanzania, Uganda, Zambia, Cộng hòa Dân chủ Congo, Zimbabwe.

Du nhập vào các đảo trong vịnh Guinea, Indonesia (Java), Chile (quần đảo Juan Fernández).

## Sử dụng
Dạng thuần hóa của loài này được trồng tại Ethiopia, nơi nó cung cấp nguồn lương thực ổn định cho khoảng 20 triệu người.

## Hình ảnh

Tập tin:Ensete ventricosum 002.JPG
Tập tin:Ensete ventricosum 003.JPG
Tập tin:Ensete ventricosum.jpg
Tập tin:Ensete (4731675777).jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Musa basjoo

***Musa basjoo*** là một loài thực vật có hoa trong họ Musaceae. Loài này được Siebold & Zucc. ex Iinuma mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.

## Hình ảnh

Tập tin:Musa basjoo.jpg
Tập tin:Musa basjoo01.jpg
Tập tin:Banana Cotswold Wildlife Park.JPG
Tập tin:Banane (Musa basjoo).jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Chuối sen

**Chuối sen** (danh pháp khoa học: ***Musa coccinea***) là một loài thực vật có hoa trong họ Musaceae. Loài này được Andrews mô tả khoa học đầu tiên năm 1799.

## Hình ảnh

Tập tin:Fleur rouge flamboyante Vietnam.JPG
Tập tin:Musa coccinea Andrews Botanist repository 1.jpg
Tập tin:Musa coccinea Andrews Botanist repository 2.jpg
Tập tin:Zingiberales - Musa coccinea - kew 1.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Musa ornata

***Musa ornata*** là một loài thực vật có hoa trong họ Musaceae. Loài này được Roxb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.

## Hình ảnh

Tập tin:Gardenology.org-IMG 7551 qsbg11mar.jpg
Tập tin:Fruit 002.JPG
Tập tin:Gardenology.org-IMG 7549 qsbg11mar.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 7550 qsbg11mar.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
Musa paracoccinea

**Chuối rừng hoa đỏ da cam** (***Musa paracoccinea***) là một loài thực vật có hoa trong họ Musaceae. Loài này được A.Z.Liu & D.Z.Li mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.

Loài này tồn tại ở Việt Nam và là một trong bốn loài mang tên chuối rừng ở Việt Nam: *[[Musa acuminata]]* (chuối rừng, chuối hoang nhọn), *[[Musa balbisiana]]* (chuối rừng, chuối hột, chuối chát), *[[Musa coccinea]]* (chuối sen, chuối hoa rừng, chuối rừng hoa đỏ) và *Musa paracoccinea* (chuối rừng hoa đỏ da cam).
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Musa textilis

**Abacá** ( ;  ), dạm pháp khoa học ***Musa textilis***, là một loài chuối có nguồn gốc từ Philippines, được trồng như một loại cây thương mại ở Philippines, Ecuador và Costa Rica. Loài thực vật này còn được gọi là *cây gai dầu Manila*, có tầm quan trọng kinh tế lớn, được thu hoạch để lấy sợi ( dùng để làm sợi chuối abaca ), còn được gọi là cây gai dầu Manila, chiết xuất từ thân lá. Abacá cũng là nguồn cung cấp sợi bóng truyền thống được dệt thủ công bằng tay trong nhiều loại vải dệt bản địa khác nhau ở Philippines như *[[t'nalak]]*, cũng như các loại vải sheer sang trọng thời thuộc địa được gọi là *[[nipís]]*. Chúng cũng là nguồn cung cấp sợi cho *[[sinamáy]]*, một loại vật liệu cứng được dệt thô sử dụng cho hàng dệt cũng như trong các nhà máy truyền thống của Philippine.

Cây phát triển đến , và trung bình khoảng . Sợi ban đầu được sử dụng để làm sợi xe và dây thừng; hiện nay hầu hết được nghiền thành bột và được sử dụng trong nhiều sản phẩm giấy chuyên dụng bao gồm túi trà, giấy lọc và giấy bạc. Cây được phân loại là sợi cứng, cùng với xơ dừa, henequin và sisal.

Loài này được Née miêu tả khoa học đầu tiên năm 1801.

## Lịch sử

Trước khi hàng dệt tổng hợp được sử dụng, *textili* là nguồn cung cấp chính chất lượng sợi cao: mềm, mượt và mịn. Tổ tiên của abacá hiện đại được cho là có nguồn gốc từ miền đông Philippines, nơi có lượng mưa lớn quanh năm. Các giống abacá hoang dã vẫn có thể được tìm thấy trong các khu rừng nội địa thuộc hòn đảo Catanduanes, cách xa các khu vực canh tác.

## Hình ảnh

Tập tin:Abaca Fiber.jpg
Tập tin:Abaca fiber drying in Abaca farm, Costa Rica.jpg
Tập tin:Abaca 40x.JPG
Tập tin:Abaca sachsenleinen 01.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài

*The World Book encyclopedia set, 1988.
*See International Year of Natural Fibres 2009
*
* Abáca or Manila hemp - Historical notes
* Plants USDA
* abacá A comprehensive pamphlet about Philippine abacá presented 1915 Panama Pacific International Exposition held in San Francisco. Online publication uploaded in Filipiniana.net
Chuối hồng

**Chuối hồng** (danh pháp khoa học: ***Musa velutina***) là một loài thực vật có hoa trong họ Musaceae. Loài này được H.Wendl. & Drude mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.

## Hình ảnh

Tập tin:Musa velutina2.jpg
Tập tin:Bambouseraie de Prafrance 20100904 119.jpg
Tập tin:Chuối hồng.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 2141 rbgs11jan.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Phenakospermum guyannense

***Phenakospermum guyannense*** là một loài thực vật có hoa trong họ Strelitziaceae. Loài này được (A.Rich.) Endl. ex Miq. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

## Hình ảnh

Phenakospermum guyannense BotGardBln08112010C.JPG
Angiospermes Arbre4.png
Louis van Houtte02.jpg
Phenakospermum guyannense MHNT.BOT.2007.46.1.jpg|*Phenakospermum guyannense* - Museum specimen


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
Strelitzia alba

***Strelitzia alba*** là một loài thực vật có hoa trong họ Strelitziaceae. Loài này được (L.f.) Skeels miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

## Hình ảnh

Tập tin:Strelitzia alba003.jpg
Tập tin:Strelitzia alba1C2000.jpg
Tập tin:Strelitzia alba MS 9128.jpg
Tập tin:Strelitzia alba01a.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Strelitzia juncea

***Strelitzia juncea*** là một loài thực vật có hoa trong họ Strelitziaceae. Loài này được (Ker Gawl.) Link miêu tả khoa học đầu tiên năm 1821.

## Hình ảnh

Tập tin:Strelitzia juncea.JPG
Tập tin:Gardenology.org-IMG 9868 rbgm10dec.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 9875 rbgm10dec.jpg
Tập tin:Strelitzia juncea - Jardín de Aclimatación de la Orotava.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Strelitzia nicolai

***Strelitzia nicolai*** là một loài thực vật có hoa trong họ Strelitziaceae. Loài này được Regel & K.Koch miêu tả khoa học đầu tiên năm 1858.

## Hình ảnh

Tập tin:Strelitzia nicolai.jpg
Tập tin:Starr 060909-8797 Strelitzia nicolai.jpg
Tập tin:Starr 070208-4395 Strelitzia nicolai.jpg
Tập tin:Seed capsules of Strelitzia nicolai.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Amischotolype hispida

**Xuyên sao** (danh pháp hai phần: ***Amischotolype hispida***) là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được (A.Rich.) D.Y.Hong mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Commelina lukei

***Commelina lukei*** là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được Faden mô tả khoa học đầu tiên năm 2008. Nó đã được ghi nhận ở các vùng đất thấp của Kenya, Tanzania (bao gồm cả Zanzibar) và Madagascar trong nhiều môi trường sống khác nhau. Chúng bao gồm rừng, đồng cỏ và ven đường. Loài này trước đây bị nhầm lẫn với *[[Commelina mascarenica]]* và *[[Commelina imberbis]]*. *C. lukei* được đặt tên để vinh danh nhà thực vật học W. Q. R. Luke, người có bộ sưu tập đầy đủ về loài thực vật này.

## Phân loại
Commelina lukei trước đây bị nhầm lẫn với loài *[[Commelina imberbis]]*. Mặc dù một số đặc điểm hình thái có thể tách biệt hai loài này, nhưng những đặc điểm rõ ràng nhất thường không tồn tại trên mẫu vật thu thập được, đặc biệt là hạt, quả nang và hình dạng của các cơ quan hoa.

*Commelina lukei* đã được coi là loài khác biệt trong một thời gian (không chính thức), đặc biệt là khi nó được quan sát trên thực địa vì các đặc điểm hoa có thể được nhận biết. Một nghiên cứu kỹ lưỡng về loài thực vật đã không được thực hiện cho đến thời điểm không lâu trước khi công bố loài.

## Phân bố và môi trường sống
*Commelina lukei* phân bố ở vùng nhiệt đới Đông Phi và đã được ghi nhận tại đông nam Kenya, đông bắc và trung nam Tanzania (bao gồm đảo Zanzibar) và Madagascar. Nó sống chủ yếu ở các khu vực ven biển, nhiều nơi trong số đó có mật độ dân cư đông đúc. Do sự phân bố tương đối rộng của loài *Commelina lukei*, tình trạng bảo tồn toàn cầu của nó được coi là Ít quan tâm dựa trên Sách đỏ IUCN.

Loài này được tìm thấy trong nhiều môi trường sống khác nhau, kéo dài từ mực nước biển đến 1000 mét. Nó đã được thu thập trong nhiều sinh cảnh rừng khác nhau, điển hình là ở các môi trường mở hơn như ven rừng, khoảnh rừng, đồn điền, và các khu vực trống của rừng núi. Ngoài ra, nó còn sống dọc theo các bờ sông và đôi khi bám vào đá nếu độ ẩm cao.

## Xem thêm

* *[[Commelina mascarenica]]* 
* *[[Commelina imberbis]]*
* *[[Commelina kotschyi]]*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
*
Rau trai nước

**Thài lài nước** hay **trai nước**, tên khoa học ***Commelina paludosa***, là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1827.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Stanley Miller

**Stanley Lloyd Miller** (1930-2007) là nhà hóa học người Mỹ gốc Do Thái. Ông là học trò nổi tiếng nhất của Harold Urey. Ông còn là một trong hai người đã tiến hành thí nghiệm nổi tiếng Urey-Miller (người còn lại chính là thầy Urey của ông) để chứng minh những giả thuyết về sự sống mà người thầy của ông đưa ra. Nhờ có thí nghiệm này, Miller và Urey đã chứng minh được giả thuyết của Urey đúng đắn khi phát hiện ra một số amino acid (điều kiện để chứng minh giả thuyết của Urey là đúng đắn). Trong số này, Stanley Miller đã nhận ra được vài loại. 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Stanley Miller
Đài duệ

**Người Đài Loan tại hải ngoại** (chữ Hán: 海外台灣人; Hán-Việt: Hải ngoại Đài Loan nhân) hay "**Đài duệ**" (chữ Hán: 台裔) là cộng đồng những người sống bên ngoài lãnh thổ Đài Loan nhưng có tổ tiên hoặc dòng dõi là người Đài Loan. Một vài trong số họ cũng tự coi mình là Hoa kiều. Họ cũng không nhất thiết phải được sinh ra hay sống tại Đài Loan. Họ có thể sống tại những vùng lãnh thổ khác như Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, có thể hoặc không nhất tiết phải giữ quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan).

Một số nhân vật nổi tiếng: Triệu Tiểu Lan, Hà Đại Nhất, Dương Trí Viễn, Trương Đức Bồi, Liên Phảng, Lâm Thư Hào, Mạnh Chiêu Văn, Ông Thiến Ngọc, Ray Chen (Trần Duệ).

## Xem thêm
* Người Đài Loan
* Hoa kiều

## Tham khảo
Hermann Weyl

**Hermann Klaus Hugo Weyl** (1885-1955) là nhà toán học người Đức. Ông là nhà toán học đã áp dụng không gian vectơ để xây dưng hình học Euclid mới. Vẫn là loại hình học dùng phương pháp tiên đề, nhưng thay vì xét trên mặt phẳng, loại hình học này lại xét trong không gian. Đối tượng cơ bản được đưa ra trong hệ tiên đề của hình học này là điểm và vectơ (thay vì là đường thẳng). Đây là loại hình học được nhiều người tiếp nhận một cách thích thú và nó tỏ ra có ích cho toán học. Với nó, ta có thể mở rộng số chiều của không gian một cách dễ dàng và có thể sử dụng tốt lý thuyết tập hợp và lý thuyết phản xạ. Đồng thời các nhà hình học có thể áp dụng cấu trúc của đại số để phát triển hình học theo những hướng mới hơn.

## Chú thích
Apache (tên lửa)

**Apache** là loại tên lửa hành trình phá đường băng được phát triển bởi Matra BAE Dynamics (MBDA) tại Pháp. Dự án ban đầu là một liên doanh giữa Pháp và Đức từ năm 1983 cho đến năm 1988 khi Đức rút ra khỏi chương trình. Tên lửa được thông qua đưa vào phục vụ năm 2001, đây là loại tên lửa hành trình đầu tiên được đưa vào phục vụ trong lực lượng không quân Pháp. Chính phủ Pháp được tin là đã mua khoảng 100 đến 250 tên lửa loại này. Tên lửa đã được dùng để phát triển phiên bản phái sinh Shadow Storm.

## Thiết kế
Apache sử dụng động cơ tuốc bin phản lực thả từ máy bay như Mirage 2000 hay Rafale. Với tầm bắn tối đa 140–200&nbsp;km nó sử dụng hệ thống định vị toàn cầu GPS làm hệ thống dẫn đường để bay đến mục tiêu. Đầu đạn của tên lửa chứa 10 đầu đạn con Kriss được thiết kế để phá đường băng, mỗi đầu đạn nặng 50&nbsp;kg.

## Liên kết ngoài
*http://historywarsweapons.com/apache-anti-runway-missile/ 
*http://ebookbrowse.com/mbda-apache-anti-runway-cruise-missile-doc-d271295049
*http://missilethreat.com/missiles/apache-ap/
Nguyễn Ý

**Nguyễn Ý** (1796-?) là nhà khoa bảng Việt Nam. Quê ông là xã Vân La, huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín, nay xã Hồng Vân, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội. Ông đỗ Cử nhân năm 1821, tức là năm Tân Tỵ, niên hiệu Ming Mạng thứ 2. Một năm sau, ông đỗ Hoàng giáp. Ông làm quan Biên tu.
## Chú thích
Hoàng Tế Mỹ

**Hoàng Tế Mỹ** (1795–?), hiệu **Phục Đình**, tự **Thế Thúc**, tên khác là **Hoàng Phạm Thanh**, là nhà khoa bảng Việt Nam. Gia tộc ông vốn quê gốc ở xã Đông Bình, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Sau đó, gia đình ông di cư đến xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây (nay thuộc phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội). Ông là con trai út của Hoàng Nguyễn Thự. Hoàng Tế Mỹ thi đỗ Cử nhân năm Ất Dậu, niên hiệu Minh Mạng thứ 6 (1825). Năm sau ông đỗ Hoàng giáp. Ông giữ các chức Án sát xứ Hải Dương, Bố chánh Hải Dương, Án sát Cao Bằng, Hữu thị lang Hình bộ, Tham tri Hình bộ và được cử làm sứ sang Trung Quốc. Sau khi ông mất, nhà Nguyễn tặng chức Thượng thư Lễ bộ.

Trước khi mất, ông đã sửa sang khang trang ngôi nhà tổ tiên để lại để thờ cúng, nên cổng nhà thờ có đại tự "Đông Hoàng Tổ miếu". Con trai cả ông là Hoàng Tướng Hiệp (1835–1885) đỗ Đệ Tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Ất Sửu (1865), làm Án sát xứ Lạng Sơn rồi Tuần phủ Tuyên Quang (1877), sung tham tán quân vụ đại thần. Cháu 4 đời ông là Phó bảng Hoàng Tăng Bí.
## Chú thích
Nguyễn Huy Hựu

**Nguyễn Huy Hựu** (1783-?) là Hoàng giáp của triều Nguyễn. Ông có quê là xã Xuân Niễu, huyện Tứ Kỳ, phủ Ninh Giang, trấn Hải Dương, nay thuộc huyện Tứ Kỳ, tình Hải Dương. Năm sau, ông đỗ hoàng giáp. Ông đỗ Hoàng giáp vào năm Ất Dậu 1825, niên hiệu Minh Mạng thứ 6. Ông làm quan Đốc học.

## Chú thích

Ông có quê là thôn Xuân Nẻo,xã Hưng Đạo,huyện Tứ Kỳ,tỉnh Hải Dương.Mộ phần của ông hiện nay ở làng Đoàn,xã Kỳ Sơn,huyện Tứ Kỳ,tỉnh Hải Dương(Nguyen Thái -Đã thêm và sửa)
Ngụy Khắc Tuấn

**Ngụy Khắc Tuần** (1799-1854) là vị khoa bảng thời Nguyễn. Ông là người của xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân, phủ Đức Thọ, trấn Nghệ An (nay là xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh).

Ông là anh của Ngụy Khắc Thành, em của Ngụy Khắc Thận. Cha là Ngụy Khắc Hài, đậu Tam trường năm Canh Tý đời Lê Cảnh Hưng (1780) lúc đầu cụ làm tri huyện Thiên Lộc (nay là huyện Can Lộc), sau cụ về dạy học.

Ngụy Khắc Tuần đỗ Cử nhân năm Tân Tỵ, niên hiệu Minh Mạng 1821.

Năm 1826, ông đỗ đồng tiến sĩ xuất thân. Khoa thi này có 200 thí sinh, lấy đỗ 10 tiến sĩ, trong đó Nghi Xuân có 2 người là ông và ông Võ Thời Mẫn (người xã Hội Thống).

Ông giữ chức Hàn lâm viện, Lang trung Hộ bộ, Tham hiệp trấn Ninh Bình và Thanh Hóa, Bố chánh Bắc Ninh, Sơn Tây, Hưng Hóa, Nam Định, Hữu thị lang Công bộ, Tuàn phủ Bắc Ninh, Tổng đốc Sơn-Hưng-Tuyên, Thượng thư Hộ bộ.

Năm Tân Sửu (1841) dâng sớ thành lập phủ Điện Biên (nay là Điện Biên Phủ).

Năm Nhâm Dần (1842) được cử đi sứ sang Trung Quốc, ông có tiếng là người thanh liêm, mẫn cán từng được vua yêu mến ban ngự chế.

Ông từng đi sứ sang Pháp.

Tử trận khi đang giữ chức Hộ lý Tuần phủ quan phòng trấn Hưng Hóa (Quảng Trị) được truy tặng Hiệp biên đại học sĩ và được thờ trong đền Hiền Lương. Khi mất năm 1854, ông được triều đình Huế tặng chức Hiệp biện Đại học sĩ.

## Chú thích
Tapheocarpa calandrinioides

***Tapheocarpa calandrinioides*** là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được (F.Muell.) Conran miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Eichhornia azurea

***Eichhornia azurea*** là một lục bình từ Châu Mỹ, đôi khi được gọi là **lục bình neo**. Nó có một số lợi ích như một cây trồng thủy sinh.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*''Eichhornia azurea'': World Checklist of Selected Plant Families at Royal Botanic Gardens, Kew
Kamov

**Kamov** là một công ty sản xuất máy bay cánh quạt và trực thăng của Nga, do **[[Nikolai Il'yich Kamov]]**, người tự chế tạo máy bay trực thăng đầu tiên vào năm 1929, cùng với N. K. Skrzhinskii thành lập nên. Tới thập niên 1940, Kamov đã chế tạo nhiều chiếc autogyro, bao gồm của loại A-7-3, đây là loại trực thăng vũ trang duy nhất trên thế giới tham gia chiến tranh thế giới II lúc đó.

Kể từ đó, **Viện thiết kế Kamov** (tiền tố viện thiết kế **Ka**) chuyên sản xuất các loại máy bay trực thăng nhỏ gọn có thiết kế cánh quạt đồng trục, thích hợp cho các hoạt động hải quân và chiến dịch cần tốc độ.

Kamov sáp nhập với Mil và Rostvertol thành Tập đoàn Oboronprom năm 2006. Tên thương hiệu Kamov vẫn được giữ lại, mặc dù công ty mới liên tục đưa ra các dòng sản phẩm chồng chéo.

## Thiết kế của Kamov

;KASKR-I Gyrocraft 1929: 25

;KASKR-II Gyrocraft 1930:

;Kamov A-7 1934:

;Ka-8 ''Irkutyanin'' 1947:

;Ka-9:

;Ka-10 1950:

;Ka-11:

;Ka-12:

;Ka-14:

;Ka-15 1952:

;Ka-18 1955:

;Ka-20 1958:

;Ka-22 ''Vintokryl'' 1959:

;Ka-25 1961:

;Ka-26 1965:

;Ka-27 1974:

;Ka-28:

;Ka-29:

;Ka-31:

;Ka-32 1974:

;Ka-34:

;Ka-35:

;Ka-37 1993:

;Ka-40 1990:

;Ka-50 "Black Shark" 1982:

;Ka-52 "Alligator" 1997:

;Ka-118 1980-1990:

;Ka-126 1980:

;Ka-128:

;Ka-60 ''Kasatka'' 1990:

;Ka-62 1990:

;Ka-64 ''Sky Horse'' 1990:

;Ka-90:

;Ka-92:

;Ka-137 1990:

;Ka-115 ''Moskvichka'' 1990s:

;Ka-226 "Sergei" 1990s:

;V-50 1960s:

;V-60 1980s:

;V-80 1970s:

;V-100 1980s:

## Xem thêm
*Công nghiệp máy bay Nga

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Khu bảo tồn hổ thung lũng Hukawng

**Khu bảo tồn hổ thung lũng Hukawng** (Miến Điện: ဟူကောင်း ကျား ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ [hùkáʊɴ tɕá t ʰ éɪɴ θéɪɴ Je nɛ mjè]) là một khu bảo tồn động vật hoang dã nằm trong thung lũng Hukawng, gần Tanai trong Quận Myitkyina của bang Kachin, Miến Điện(Myanmar). Hukawng là thung lũng bảo tồn hổ có diện tích 21.890&nbsp;km ². Chính phủ Miến Điện cũng đã quy hoạch 6500&nbsp;km ² của thung lũng để bảo tồn rừng. Đây chính là khu bảo tồn hổ lớn nhất thế giới.

Theo một báo cáo của Hiệp hội bảo tồn động vật hoang dã được phát hành vào tháng 10 năm 2010, chỉ có 50 con hổ vẫn còn trong sinh sống trong thung lũng Hukawng. (Trên thế giới chỉ còn khoảng 3.500 con hổ còn sót, trong đó chỉ có hơn 1.000 con cái có thể sinh sản.) Toàn bộ khu bảo tồn bao gồm 35 loài động vật có vú ngoài hổ thì còn có báo, voi, gấu và các loài khỉ, hơn 370 loài chim, 46 loài ếch, 37 loài cá nước ngọt, 4 loài rùa, các loài bướm và 13.500 loài thực vật.
## Tham khảo
Kamov Ka-8

**Kamov Ka-8 "Иркутянин"**, (*Irkutyanin* - Irkutsk) là một loại trực thăng cỡ nhỏ của Liên Xô, bay lần đầu năm 1947.

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* Apostolo, Giorgio. *The Illustrated Encyclopedia of Helicopters*. New York: Bonanza Books, 1984. ISBN 0-517-439352.
Dyckia agudensis

***Dyckia agudensis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được Irgang & Sobral mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

## Tham khảo

*

## Liên kết ngoài
*
*
*
Dyckia affinis

***Dyckia affinis*** là một loài thực vật có hoa thuộc họ Dứa. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
*
Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia tại Lào

Một **Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia** (NBCA) là một khu vực bảo vệ môi trường tại Lào. Có tất cả 21 NBCAs tại Lào, bảo vệ diện tích 29.775&nbsp;km vuông. Ngoài ra, 10 NBCAs đã được đề xuất cũng được nêu ra dưới đây, nhiều khu vực trong số đó đang được quản lý bởi chính quyền địa phương như là một đơn vị bảo vệ chính thức.

Dưới đây là danh sách 31 khu vực bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia tại Lào đã được công nhận và đề xuất.
## Danh sách
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Hành lang Nakai - Nam Theun và Phou Hin Poun
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Dong Ampham 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Dong Houa Sao	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Dong Phou Vieng
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Hin Nam No	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học Houei Nhang
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Khammouane
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Nakai - Nam Theun	 
*Khu bảo tồn Nam Chuane	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Nam Et
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Nam Ha
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Nam Kading	 
*Nam Kan 	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Nam Phouy	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Nam Theun Ext. 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Nam Xam	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Phou Dene Din	 
*Phou Kateup (Đông Bắc Bolovens)
*Phou Kathong	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Phou Khao Khoay		 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Phou Louey
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Phou Phanang	 
*Phou Theung	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Phou Xang He	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Phou Xiengthong	 
*Phu Luang (Tây Nam Boloven)	 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Xe Bang Nouan 
*Xe Khampho	 
*Xe Pian 
*Khu bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia Xe Xap 
*Khu bảo tồn thú săn Cao nguyên Xekhampo-Boloven

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Lao People’s Democratic Republic - National Report on Protected Areas and Development 
*Ecotourism Laos - Protected Areas 
* IUCN review (PDF) 
* Protected Areas Development report
Đặng Văn Khải

**Đặng Văn Khải** (1784-?) là nhà khoa bảng Việt Nam. Quê ông là xã Lộng Đình, huyện Văn Giang, phủ Thuận An, trấn Bắc Ninh (thôn Lộng Thượng, xã Đại Đồng thuộc huyện Văn Lâm của tỉnh Hưng Yên). Ông đỗ Cử nhân năm Ất Dậu, tức niên hiệu Minh Mạng thứ 6 1825. Sau ông đỗ đồng tiến sĩ xuất thân vào năm sau, Bính Tuất 1826. Ông làm quan Lang trung, từng được cử làm Phó sứ sang nhà Thanh (Trung Quốc). Sau khi mất, ông được tặng chức Viên ngoại.
## Chú thích
Phan Trứ

**Phan Trứ** (1794-1852) tự là **Thành Chương** là vị Hoàng giáp dưới triều vua Minh Mạng. Ông là người thuộc xã Phù Ủng, tổng Chiêu Lai, huyện Đường Hào, phủ Bình Giang, tỉnh Hải Dương (nay xã Phù Ủng thuộc huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên). Ông đỗ đệ nhị giáp tiến sĩ (Hoàng giáp) vào năm Nhâm Thìn, tức niên hiệu thứ 13 của vua Minh Mạng 1832. Ông giữ chức Hàn lâm viện, Viên ngoại lang Hình bộ, Án sát Quảng Bình, Thị lang Lại bộ, Bố chánh Bình Định và Bắc Ninh, Tuần phủ Thuận Khánh.
## Chú thích
Guzmania spectabilis

***Guzmania spectabilis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được Utley mô tả chính thức lần đầu tiên vào năm 1978, dựa trên công trình trước đó của Mez và Wercklé.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Phạm Sĩ Ái

**Phạm Sĩ Ái** (1806-?), hiệu là **Nghĩa Khê** và tự là **Đôn Nhân**, là vị Hoàng giáp đồng khoa với Phạm Trứ. Quê quán vị Hoàng giáp này là xã Trung Lập, tổng Trương Xá, huyện Đường Hào, phủ Bình Giang, tỉnh Hải Dương (nay là xã Phùng Chí Kiên, Thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên). Ông đỗ Cử nhân năm Mậu Tý, tức là niên hiệu Minh Mạng thứ 9 1828. Sau đỗ Hoàng giáp cùng khoa với Phạm Trứ. Ông có đời làm quan với các chức Hàn lâm viện Biên tu, Tri phủ Cam Lộ, Viên ngoại lang Lại bộ, Lang trung Lại bộ, Án sát Hà Tĩnh, rồi được vua thăng lên làm Thị lang Binh bộ và được cử làm Chánh chủ khảo trường thi Gia Định.
## Chú thích
Nguyễn Tán

**Nguyễn Tán** (1804-?) là đồng tiến sĩ xuất thân của khoa thi năm Nhâm Thìn, tức là niên hiệu Minh Mạng thứ 13 1832. Ông là người xã Tiên Điền, tổng Phan Xá, huyện Nghi Xuân, phủ Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh (nay thuộc xã Tiên Điền huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh). Ông đỗ Cử nhân năm Mậu Tý, niên hiệu Minh Mạng thứ 9 1828. Ông làm quan Viên ngoại lang, nhưng sau bị cách chức.
## Chú thích
Danh sách vườn quốc gia tại Ấn Độ

**Vườn quốc gia tại Ấn Độ** là khu bảo tồn loại II của IUCN. Vườn quốc gia đầu tiên của Ấn Độ được thành lập vào năm 1936 là Vườn Quốc gia Hailey, bây giờ được gọi là Vườn quốc gia Jim Corbett. Năm 1970, Ấn Độ chỉ có 5 vườn quốc gia. Năm 1972, Ấn Độ đã ban hành Đạo luật Bảo vệ động vật hoang dã và Dự án Hổ để bảo vệ môi trường sống của các loài. Pháp luật liên bang tiếp tục là công cụ pháp lý để tăng cường bảo vệ động vật hoang dã đã được ban hành trong những năm 1980. Tính đến tháng 4 năm 2012, có 102 vườn quốc gia tại Ấn Độ. Tất cả các vùng đất của các vườn quốc gia bao trùm diện tích 39.919&nbsp;km ² (15,413 dặm vuông), chiếm 1,21% tổng diện tích bề mặt của Ấn Độ.
Tổng cộng có 166 vườn quốc gia đã được ủy quyền. Hiện chính phủ đang có kế hoạch thành lập các vườn quốc gia dự kiến còn lại. Tất cả các vườn quốc gia của Ấn Độ được liệt kê dưới đây cùng với bang hoặc vùng lãnh thổ, khu vực và năm được thành lập.
## Danh sách
Đây là một danh sách sắp xếp những vườn quốc gia lớn tại Ấn Độ.

Một số vườn quốc gia mới đã được Chính phủ các bang ở Ấn Độ đề xuất, và đang chờ sự chấp thuận, sau đó các vườn quốc gia sẽ được thành lập và phân ranh giới. Vườn quốc gia quan trọng đã được đưa vào bao gồm:
* Vườn quốc gia Qazinag
* Vườn quốc gia Dharmendra

## Chú thích
1Tại bang Maharashtra và Madhya Pradesh các bộ phận của Vườn quốc gia Pench được quản lý riêng.

2Tại bang Chhattisgarh và Madhya Pradesh các bộ phận của Vườn quốc gia Sanjay được quản lý riêng.
## Tham khảo
* Thư mục khu bảo tồn động vật hoang dã ở Ấn Độ 
* ENVIS Centre, WII, Dehradun 
* Danh sách các vườn quốc gia đề xuất 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The Breathtaking Corbett National Park A Conservationist's Heritage - "The Freedom of the Forests"
* Vườn quốc gia Ấn Độ
* Bản đồ Vườn quốc gia Ấn Độ
Neoglaziovia concolor

***Neoglaziovia concolor*** là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được C.H.Wright mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.

## Hình ảnh

Tập tin:Neoglaziovia concolor CBM.png


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Pitcairnia atrorubens

***Pitcairnia atrorubens*** là một loài trong chi *[[Pitcairnia]]*. Nó có nguồn gốc tại Costa Rica, Panama, Honduras, Guatemala, Colombia, và miền tây Mexico tại nơi xa về hướng bắc như Nayarit.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Cam (họ người)

**Cam** là một họ người ít phổ biến ở Trung Quốc và Việt Nam.

## Trung Quốc
Tại Trung Quốc, thực chất có 2 họ phát âm gần giống nhau là *[[:zh:淦姓|淦]]* (bính âm: gàn) và *[[:zh:甘姓|甘]]* (bính âm: gān).

### Họ Cam
Họ này thời Tống được xếp thứ 245 trong Bách gia tính. Họ này được xem là có nguồn gốc lâu đời, tuy nhiên có nhiều thuyết giải thích khác nhau.
# Có thuyết cho rằng họ này xuất phát từ thời nhà Thương khi Vũ Đinh cùng một số quý tộc nhà Thương đến học tập tại Cam Bàn (甘盘). Về sau, hậu duệ những người này lấy tên đất làm họ.
# Một thuyết khác cho rằng họ này xuất phát từ thời Chu Tương Vương, khi Vương tử Cơ Đới được phong thái địa ở đất Cam, nên còn được gọi là Cam công Đới. Hậu duệ của Vương tử Đới về sau lấy tên đất mà làm họ.

Một số nhân nhân vật nổi bật mang họ này như:
* Cam La, thần đồng thời Chiến Quốc
* Cam Ninh, tướng lĩnh nước Ngô thời Tam Quốc
* Cam phu nhân, người thời Tam Quốc, vợ của Lưu Bị.
* Cam Huy, bộ tướng của Trịnh Thành Công
* Cam Nãi Uy, chính khách Hồng Kông
* Cam Thiêm Quý, chuyên gia hình pháp Đài Loan
*Cam Việt Hoàng, Vương tử thời Chu từ Trung Quốc sang đất Việt định cư lập nghiệp, phát triển họ Cam 淦

Họ này được cho là xuất hiện từ thời Tống, và cũng có nhiều thuyết khác nhau giải thích sự hình thành.

# Thuyết cho rằng thời Bắc Tống có một người họ Kim, được Tống Cao Tông cho thêm bộ Thủy vào chữ Kim (金) thành ra họ Cam (淦).
# Truyền thuyết dân gian kể vào thời Nam Tống có chí sĩ họ Kim dân thư lên triều đình thỉnh cầu chống quân Kim, được triều đình cho đổi sang họ Cam để tránh nhầm lẫn.　

Đại bộ phận họ này có tổ tịch ở huyện Vĩnh Tu, tỉnh Giang Tây (Trung Quốc).

## Việt Nam
Dòng họ Cam Việt Nam hiện nay tập trung đông ở thôn Khoan Tế, xã Đa Tốn, Gia Lâm, Hà Nội. Một chi nhỏ ở thôn Cẩm Cơ, Hồng Vân, Thường Tín, Hà Nội. Ngoài ra, người Tày cũng có họ Cam nhưng không phổ biến.

## Chú thích

## Tham khảo
Danh sách vườn quốc gia tại Sri Lanka

Dưới đây là danh sách

## Danh sách

## Xem thêm
* Khu bảo tồn tại Sri Lanka

## Ghi chú

## Tham khảo
*  

## Liên kết ngoài

* Department of Wildlife Conservation, Sri Lanka
Puya riparia

***Puya riparia*** là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được L.B.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1961. Chúng là loại nhậu được tại Bolivia.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*{{commonscat-inline|riparia
*
*{{IPNI2|Puya riparia|214672-2 = riparia
Thủy quỳnh

***Hydrocleys nymphoides*** là một loài thực vật có hoa trong họ Alismataceae. Loài này được Carl Ludwig Willdenow mô tả khoa học đầu tiên năm 1806 dưới danh pháp *Stratiotes nymphoides* trên cơ sở công bố trước đó của Alexander von Humboldt & Aimé Jacques Alexandre Bonpland. Năm 1871 Franz Georg Philipp Buchenau chuyển nó sang chi *Hydrocleys*.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Limnophyton obtusifolium

***Limnophyton obtusifolium*** trong tiếng Việt thường được biết đến với tên gọi **hồ thảo** là một loài thực vật có hoa trong họ Alismataceae. Loài này được (L.) Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Sagittaria australis

***Sagittaria australis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Alismataceae. Loài này được (J.G.Sm.) Small miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Đây là một loài thực vật bản địa phần lớn phía đông của Hoa Kỳ, từ Louisiana đến Iowa đến bang New York đến Florida, chủ yếu là giữa New Jersey và Mississippi với các địa điểm rải rác ở những nơi khác trong phạm vi phân bố.

Đây là một loài thực vật thủy sinh, phát triển trong đầm lầy và dọc theo các bờ của hồ, ao. Loài này đôi khi được bán làm cảnh được trồng trong hồ hoặc vườn ao.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Sagittaria cuneata

***Sagittaria cuneata*** là một loài thực vật có hoa trong họ Alismataceae. Loài này được E.Sheld. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.
Giống như vài loài *[[Sagittaria]]* khác, loài này có thể được gọi là **wapato**. Nó là loài bản địa phần lớn Bắc Mỹ, bao gồm phần lớn Canada (các tỉnh ngoại trừ Nunavut) cũng như tây và đông bắc Hoa Kỳ (New England, Ngũ Đại hồ, Đại Bình nguyên Bắc Mỹ, Rocky Mountain, Đại Bồn địa Hoa Kỳ và các bang Duyên hải Thái Bình Dương; bao gồm Alaska nhưng không mọc ở Hawaii).

*Sagittaria cuneata* là loài cây thủy sinh, mọc ở nơi nước tù hoặc chảy chậm như ao, suối nhỏ. Nó có bề ngoài khá đa dạng, và phần ngập nước của các cây trông khác với những phần mọc bên trên bề mặt hoặc mặt nước hoặc mọc trên đất. Nói chung, nó là một loại thảo dược lâu năm phát có thân củ màu xanh biển nhẹ hoặc màu trắng.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Sagittaria lancifolia

***Sagittaria lancifolia*** là một loài thực vật có hoa trong họ Alismataceae. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1759.
Đây là loài thân thảo, là loài bản địa miền đông nam Hoa Kỳ. Loài này được biết đến từ mọi tiểu bang ven biển từ Delaware tới Texas. Loài này được coi là loài bản địa Mexico, Trung Mỹ, Tây Ấn và miền bắc Nam Mỹ. Loài này được trồng trên đảo Java ở Indonesia. Tên thường gặp là "khoai tây vịt" vì thân củ lớn giống khoai tây hình thành dưới lòng đất.
## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Sagittaria latifolia

***Sagittaria latifolia*** là một loài thực vật có hoa trong họ Alismataceae. Loài này được Willd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1805.
Tên trong tiếng Anh gồm có **broadleaf arrowhead** (*đầu mũi tên lá rộng*), **duck-potato** (*khoai tây vịt*), **Indian potato** (*Khoai tây Anh Điêng*), hay **wapato**. Loại cây này có phần thân củ ăn được được người Mỹ bản địa dùng làm thực phẩm phổ biến.

Thân của có thể ăn sống hoặc nấu chính từ 15-20 phút. Vị của củ giống như khoai tây và hạt dẻ và có thể chế biến dưới dạng nướng, chiên, luộc...Củ có thể phơi khô nghiền thành bột.
*Sagittaria latifolia* là loài bản địa nam Canada và phần lớn Hoa Kỳ lục địa cũng như Mexico, Trung Mỹ, Colombia, Venezuela, Ecuador, và Cuba. Loài này cũng được trồng ở Hawaii, Puerto Rico, Bhutan, Australia and much of Europe (Pháp, Tây Ban Nha, Italy, Romania, Đức, Thụy Sĩ, Cộng hòa Séc, và Nga thuộc châu Âu. Nó bị xem là một cỏ dại xâm lấn ở những nơi này. Tại Mexico, loài này được ghi nhận ở Campeche, Nayarit, Tabasco, Tamaulipas, Puebla, Jalisco, Durango, Tlaxcala, Estado de México, Veracruz và Michoacán.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
Từ cô

**Từ cô** hay còn gọi **rau mác** (danh pháp khoa học: ***Sagittaria sagittifolia***) là một loài thực vật có hoa trong họ Alismataceae. Loài này được Carl Linnaeus miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Đây là loài bản địa các khu vực đất ngập nước phần lớn của châu Âu từ Ireland và Bồ Đào Nha sang Phần Lan và Bulgaria, cũng như ở Nga, Ukraina, Siberia, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Úc, Việt Nam và vùng Kavkaz. Loài này được trồng làm cây lương thực ở một số nước khác. Ở Anh nó là loài *Sagittaria* bản địa duy nhất.

*Sagittaria sagittifolia* là một loại cây thân thảo lâu năm, mọc trong nước sâu từ 10–50&nbsp;cm. Các lá trên mặt nước là có đầu hình mũi tên, phiến lá dài 15–25&nbsp;cm và rộng 10–22&nbsp;cm, trên một cuống dài giữ lá lên đến 45&nbsp;cm so với mặt nước. Cây này cũng có lá thẳng hẹp chìm dưới nước, dài tới 80&nbsp;cm và rộng 2&nbsp;cm. Hoa rộng 2-2,5&nbsp;cm, với ba lá đài nhỏ và ba cánh hoa màu trắng, và nhiều nhị hoa màu tím.

## Sử dụng
Lá non và củ có thể sử dụng trong ẩm thực.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*