open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đỗ Vũ

**Đỗ Vũ** () hay **[[Đỗ quyên (định hướng)|Đỗ Quyên]]** () là tên chữ Hán của loài chim Cuốc, ngoài ra nó còn có tên gọi khác là Tử Quy. Giống chim này đầu mỏ hơi cong, miệng to, đuôi dài, lông lưng màu tro, bụng trắng có 1 đường đen thẳng ngang. Nó thường sống chui lủi trong bụi rậm, hồ nước hoặc ao chuôm to. Đến thời điểm đầu mùa Hạ cuối mùa Xuân thì loài chim này bắt đầu kêu chủ yếu vào những đêm trăng mờ tĩnh mịch, giọng kêu nghe thảm thiết bi ai gợi cho lữ khách tha phương động lòng nhớ tới nơi "chôn nhau cắt rốn".
## Điển tích
Theo sách Sưu thần ký thì Đỗ Vũ là tên một vị vua nước Thục thời Xuân Thu Chiến Quốc, vị quân chủ cuối cùng của Bồ Ti thị, ông có tính hoang dâm vô độ nên dưới thời ông tại vị chính sự nước Thục không ổn định. Đỗ Vũ nhân nhà Chu suy yếu bèn tự xưng đế hiệu tức **Thục Vọng Đế** (蜀望帝), ông từng thông dâm với phu nhân của vị tướng quốc lúc ấy là Biết Linh (鱉靈) và bị lộ tẩy nên Đỗ Vũ thẹn quá bèn nhường ngôi cho vị tướng quốc này, Biết Linh lên ngôi chính là Khai Minh thị. Tuy nhiên sau khi nắm trong tay quyền lực thì Biết Linh ngược đãi Đỗ Vũ cấp lương thực không đầy đủ khiến ông phải hậm hực mà bỏ nước ra đi, sau khi ông chết linh hồn hóa thành một loài chim suốt ngày chỉ kêu "quốc, quốc". Người ta bảo đấy là Thục Đế nhớ nước nên mới kêu như vậy, và dân gian đặt tên cho giống chim đó là chim Cuốc.

## Văn học
Trong văn học cổ điển người ta thường dùng tích Đỗ Vũ (hoặc Đỗ Quyên) để nói nên việc nhớ nhung quê hương đất nước khi phải đi phiêu bạt nơi đất khách quê người, Truyện Kiều của Nguyễn Du có câu: "*Khúc đâu êm ái xuân tình, ấy hồn Thục Đế hay mình Đỗ Quyên*" là mượn từ câu thơ trong bài thơ Cẩm Sắt của Lý Thương Ẩn mà lấy điển tích từ vị vua nước Thục này. Bài thơ Qua Đèo Ngang của Bà huyện Thanh Quan bản dịch tiếng Việt có đề cập đến đôi câu thơ: "*Nhớ nước đau lòng con quốc quốc - Thương nhà mỏi miệng cái gia gia*". Là để chỉ đến hai loài chim cuốc và chim đa đa (còn gọi là gà gô), ứng với sự tích của vua Đỗ Vũ và Bá Di - Thúc Tề

## Xem thêm
* Nước Thục
* Biết Linh

## Tham khảo

* Sơn Hải kinh
* Sưu Thần ký
* Trung Quốc toàn sử
* Hoa Dương quốc chí - Thục chí
Sikorsky S-16

**Sikorsky S-16** (đặt theo họ của nhà thiết kế hay **[[RBVZ]] S-XVI**(tên hãng chế tạo) là một mẫu máy bay tiêm kích hai tầng chỗ của Nga, do Igor Sikorsky thiết kế giai đoạn 1914-15.

## Quốc gia sử dụng
; 
* Không quân Đế quốc Nga
; 
* Không quân Liên Xô

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Tài liệu
* William Green and Gordon Swanborough. *The Complete Book of Fighters*. Colour Library Direct, Godalming, UK: 1994. ISBN 1-85833-777-1.

## Tham khảo
SNCASE SE.212 Durandal

**SNCASE SE-212 Durandal** là một mẫu máy bay tiêm kích động cơ hỗn hợp của Pháp giữa thập niên 1950.

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Green, William and Gordon Swanborough. *An Illustrated Encyclopedia of Every Fighter Aircraft Built and Flown*. New York: Smithmark Publishing, 1994. ISBN 978-0-8317-3939-3.
* Ogden, Bob. *Aviation Museums and Collections of Mainland Europe*. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians) Ltd, 2006. ISBN 0-85130-375-7.
SNCASO Trident

**SNCASO SO.9000 Trident** là một mẫu thử máy bay tiêm kích đánh chặn động cơ hỗn hợp của Pháp trong thập niên 1950.

## Biến thể
;SO.9000 Trident I
;SO.9050 Trident II

## Tính năng kỹ chiến thuật (SO.9000)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

*
* Gunston, Bill. *Fighters of the Fifties*. Cambridge, England. Patrick Stephens Limited, 1981. ISBN 0-85059-463-4
* Taylor, John W.R. *Jane's Pocket Book of Research and Experimental Aircraft*, London, Macdonald and Jane's Publishers Ltd, 1976. ISBN 0-356-08409-4.

## Liên kết ngoài
*History and images of the SNCASO Trident (French language)
Sopwith Baby

**Sopwith Baby** là một mẫu thủy phi cơ ném bom/trinh sát/tiêm kích của Anh, được Cục Không quân Hải quân Hoàng gia (RNAS) sử dụng từ năm 1915.

## Quốc gia sử dụng
;
;
*Không quân Canada
*Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Canada
;
*Không quân Chile
*Hải quân Chile
;
*Không quân Pháp
;
*Hải quân Hy Lạp
;
;
;
*Không quân Hải quân Hà Lan
;
*Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Na Uy
;
*Cục Không quân Hải quân Hoàng gia
*
;
*Hải quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Tham khảo

### Tài liệu
* 
* 

## Xem thêm
Sopwith Buffalo

**Sopwith Buffalo** là một loại máy bay tiêm kích/trinh sát bọc giáp của Anh trong Chiến tranh thế giới I.

## Operators
;
*Quân đoàn Không quân Australia
;
*Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Ghi chú

## Tham khảo

*Bruce, J.M. *British Aeroplanes 1914-18*. London:Putnam, 1957.
*Bruce, J.M. "The First British Armoured Brigade",Part 3. *[[Air International]]*, April 1979, Vol 16 No. 4. Bromley, UK:Fine Scroll Publishing. pp.&nbsp;182–190, 199-200.
*Mason, Francis K. *The British Fighter since 1912*. Annapolis, Maryland, USA:Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
*"Milestones:The Sopwith Machines". *[[Flight International|Flight]]*, ngày 6 tháng 2 năm 1919. pp.&nbsp;163–174.
*Robertson, Bruce. *Sopwith-The Man and his Aircraft*. Letchworth, UK:Air Review, 1970. ISBN 0-900435-15-1.
Sopwith Dolphin

**Sopwith 5F.1 Dolphin** là một loại máy bay tiêm kích của Anh, do hãng Sopwith Aviation Company chế tạo trong Chiến tranh thế giới I.

## Biến thể
;Dolphin Mk I
;Dolphin Mk II
;Dolphin Mk III

## Quốc gia sử dụng
;:
* Không quân Canada
;:
* Không quân Ba Lan (sau chiến tranh, giai đoạn 1920-1923)

; Ukraina
* Không quân Ukraina (sau chiến tranh)
;:
* Quân đoàn Không quân Hoàng gia/Không quân Hoàng gia
;
*Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ
*Cục Không quân Lục quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (Dolphin Mk I)

## Xem thêm

## Tham khảo

### Ghi chú

### Tài liệu

* Bruce, J.M. "The Sopwith Dolphin." *Aircraft in Profile, Volume 8*. New York: Doubleday & Company, Inc., 1970. ISBN 0-85383-016-9.
* Bruce, J.M. "The Sopwith 5F.1 Dolphin." *Air Pictorial*. Vol. 23, No. 5, May 1961.
* Bruce, J,M. *War Planes of the First World War: Volume Three: Fighters*. London: Macdonald, 1969, ISBN 0-356-01490-8.
* Connors, John F. "The 11th Hour Sopwiths." *Wings*, Volume 6, No. 1, February 1976.
* Cooksley, Peter. *Sopwith Fighters in Action (Aircraft No. 110).* Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, 1991. ISBN 0-89747-256-X.
* Davis, Mick. *Sopwith Aircraft*. Ramsbury, Marlborough, Wiltshire: Crowood Press, 1999. ISBN 1-86126-217-5.
* Franks, Norman. *Dolphin and Snipe Aces of World War I (Aircraft of the Aces No. 48).* Oxford: Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-317-9.
* Green, William and Gordon Swanborough. *The Complete Book of Fighters.* London: Salamander Books, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
* Kopañski, Tomasz Jan. *Samoloty brytyjskie w lotnictwie polskim 1918-1930 (British Aircraft in the Polish Air Force 1918-1930)* (in Polish). Warsaw: Bellona, 2001. ISBN 83-11-09315-6.
* Lamberton, W.M., and E.F. Cheesman. *Fighter Aircraft of the 1914-1918 War*. Letchworth, UK: Harleyford, 1960. ISBN 0-900435-01-1.
* Mason, Francis K. *The British Fighter Since 1912.* Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
* Milberry, Larry. *Aviation in Canada: The Pioneer Decades*. Toronto: CANAV Books, 2008. ISBN 0-921022-19-0.
* Milberry, Larry. *Sixty Years: The RCAF and Air Command 1924-1984*. Toronto: CANAV Books, 1984. ISBN 0-9690703-4-9.
* Payne, Stephen, ed. *Canadian Wings: A Remarkable Century of Flight*. Vancouver: Douglas & McIntyre, 2006. ISBN 1-55365-167-7.
* Robertson, Bruce. *Sopwith – The Man and His Aircraft*. London: Harleyford, 1970. ISBN 0-900435-15-1.
* Shores, Christopher F. et al. *Above the Trenches: A Complete Record of the Fighter Aces and Units of the British Empire Air Forces 1915-1920*. London: Grub Street, 1990. ISBN 978-0-948817-19-9.

## Liên kết ngoài
* Old Rhinebeck Aerodrome Sopwith Dolphin
Sopwith Bulldog

**Sopwith 2FR.2 Bulldog** là một mẫu thử máy bay tiêm kích của Anh trong Chiến tranh thế giới I.

## Tính năng kỹ chiến thuật (Mk.I)

## Xem thêm

## Ghi chú

## Tham khảo

*Bruce, J.M. *War Planes of the First World War: Volume Three Fighters*. London:Macdonald, 1969. ISBN 0-356-01490-8.
*Green, William and Swanborough, Gordon. *The Complete Book of Fighters*. New York:Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
*Mason, Francis K. *The British Fighter since 1912*. Annapolis, USA:Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.

## Liên kết ngoài
*Photo
Sopwith Pup

**Sopwith Pup** là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Anh, do hãng Sopwith Aviation Company thiết kế chế tạo.

## Biến thể
;Sopwith Admiralty Type 9901
;Sopwith Pup (định danh chính thức Sopwith Scout)
;Sopwith Dove
;Alcock Scout

## Quốc gia sử dụng
;:
*Quân đoàn Không quân Australia
*Không quân Hoàng gia Australia
;:
*Không quân Bỉ
;:
*Hải quân Hy Lạp
;:
*Lục quân Đế quốc Nhật Bản
*Hải quân Đế quốc Nhật Bản
;:
;:
;:
*Không quân Đế quốc Nga
;
*Không quân Liên Xô
;
*Quân đoàn Không quân Hoàng gia / Không quân Hoàng gia
*Cục Không quân Hải quân Hoàng gia
;
*Hải quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (80 hp Le Rhône)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* Bruce, J.M. *The Aeroplanes of the Royal Flying Corps*. London: Putnam Publishing, Second edition 1992. ISBN 0-85177-854-2.
* Bruce, J.M. "The Sopwith Pup". *Aircraft in Profile, Volume 1/Part 2*. Windsor, Berkshire, UK: Profile Publications Ltd., Fourth revised edition 1976, First edition 1965. ISBN 0-85383-411-3.
* Bruce, J.M. "The Sopwith Pup: Historic Military Aircraft No 6". *[[Flight International|Flight]]*, ngày 1 tháng 1 năm 1954, các trang&nbsp;8–12.
* Bruce, J.M., Gordon Page and Ray Sturtivant. *The Sopwith Pup*. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians) Ltd., 2002. ISBN 0-85130-310-2.
* Franks, Norman and Harry Dempsey. *Sopwith Pup Aces of World War I* (Aircraft of the Aces). London: Osprey Publishing, 2005. ISBN 1-84176-886-3.
* Robertson, Bruce. *Sopwith – The Man and His Aircraft*. London: Harleyford, 1970. ISBN 0-900435-15-1.
* Thetford, Owen. *British Naval Aircraft since 1912*. London: Putnam, Fourth edition 1978. ISBN 0-370-30021-1.
* Winchester, Jim, ed. "Sopwith Pup Naval Fighter". *Biplanes, Triplanes and Seaplanes* (Aviation Factfile). London: Grange Books plc, 2004. ISBN 1-84013-641-3.

## Liên kết ngoài

* Sopwith Pup
Sopwith Tabloid

**Sopwith Tabloid** và **Schneider** là một loại máy bay hai tầng cánh của Anh, ban đầu được thiết kế làm máy bay thể thao và sau đó được quân đội sử dụng.

## Biến thể
;Tabloid:
;1914 Schneider Racer
;Schneider
;Gordon Bennett Racer
;Lebed VII
;Lebed VIII
;Yokosuka Navy Ha-go Small Seaplane

## Quốc gia sử dụng
; 
* Quân đoàn Không quân Hoàng gia
* Cục Không quân Hải quân Hoàng gia
* Không quân Hoàng gia
; 

## Tính năng kỹ chiến thuật (Schneider)

## Xem thêm

## Ghi chú

## Tham khảo

* Bruce, J.M. "The Sopwith Tabloid, Schneider and Baby: Historic Military Aircraft No.17, Part I". *[[Flight International|Flight]]*. ngày 8 tháng 11 năm 1957. các trang&nbsp;733–736.
* Bruce, J.M. "The Sopwith Tabloid, Schneider and Baby: Historic Military Aircraft No.17, Part II". *[[Flight International|Flight]]*. ngày 15 tháng 11 năm 1957. các trang&nbsp;765–766.
* Bruce, J.M. "The Sopwith Tabloid, Schneider and Baby: Historic Military Aircraft No.17, Part IV". *[[Flight International|Flight]]*. ngày 29 tháng 11 năm 1957. các trang&nbsp;845–848.
* 
* 
* 
* Lewis, Peter, *British Aircraft 1809-1914*. London: Putnam, 1962.
* Robertson, Bruce. *Sopwith – The Man and His Aircraft*. Letchwoworth, UK: Air Review, 1970. ISBN 0-900-435-15-1.
* Thetford, Owen. *British Naval Aircraft since 1912*. London:Putnam, Fourth edition, 1978. ISBN 0-370-30021-1.
*Mikesh, Robert and Shorzoe Abe. *Japanese Aircraft 1910–1941*. London: Putnam, 1990. ISBN 0-85177-840-2
Sopwith Gunbus

**Sopwith Gunbus** là một loại máy bay tiêm kích của Anh trong Chiến tranh thế giới I.

## Biến thể
;Thủy phi cơ động cơ phía sau hay Thủy phi cơ Hy Lạp
;S PG N
;Gunbus

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Hải quân Hy Lạp
;
*Cục Không quân Hải quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Sunbeam)

## Xem thêm

## Ghi chú

## Tham khảo

*Bruce, J.M. *British Aeroplanes 1914-18*. London:Putnam, 1957.
*Bruce, J.M. *War Planes of the First World War: Volume Two Fighters*. London:Macdonald, 1968. ISBN 0-356-01473-8.
*Mason, Francis K. *The British Fighter since 1912*. Annapolis, Maryland, USA:Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
*Mason, Tim. "Tom Sopwith...and his Aeroplanes 1912-14". *[[Air Enthusiast]]*, Number Twenty, December 1982-March 1983. Bromley, UK:Pilot Press. ISSN 0143-540. pp.&nbsp;74–80.
*Robertson, Bruce. *Sopwith-The Man and his Aircraft*. Letchworth, UK:Air Review, 1970. ISBN 0-900435-15-1.
Sopwith Snark

**Sopwith Snark** là một mẫu thử máy bay tiêm kích của Anh, được hãng Sopwith thiết kế chế tạo khi Chiến tranh thế giới I gần kết thúc, nhằm thay thế cho loại Sopwith Snipe của Không quân Hoàng gia Anh.

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú
*  A similar installation of two Súng máy Lewiss on the lower wings of Sopwith Dolphin fighters was tested by No. 87 Squadron RAF.

### Tài liệu

*Bruce, J.M. *British Aeroplanes 1914-18*. London:Putnam, 1957.
*Bruce, J.M. *War Planes of the First World War: Fighters Volume Three*. London:Macdonald, 1969. ISBN 0-356-01490-8.
*Mason, Francis K. *The British Fighter since 1912*. Annapolis, USA:Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
*Robertson, Bruce. *Sopwith-The Man and his Aircraft*. Letchworth, UK:Air Review, 1970. ISBN 0-900435-15-1.
Nieuport Nighthawk

**Nieuport Nighthawk** là một loại máy bay tiêm kích của Anh, do hãng Nieuport & General Aircraft thiết kế chế tạo cho Không quân Hoàng gia Anh cuối Chiến tranh thế giới I.

## Biến thể
;Nieuport Nighthawk
; Nieuport L.C.1.
; Nieuport Goshawk.
;Gloster Bamel (Mars 1)
;Gloster 1
;Gloster Sparrowhawk (Mars II, III và IV)
:
; Gloster Grouse (I và II)
;Gloster Nighthawk (Mars VI)
;Nieuport Nightjar (Mars X)
:

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Hy Lạp
;
;
;
*Không quân Hoàng gia
*Hải quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Nighthawk [động cơ Dragonfly])

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Bruce, J.M. "Nieuport Nighthawk. (Part 1)." *Air Pictorial*, Volume 25, Number 8, August 1963.
* Bruce, J.M. "Nieuport Nighthawk. (Part 2)." *Air Pictorial*, Volume 25, Number 9, September 1963.
* Bruce, J.M. "Sopwith Snipe... the RAF's First Fighter. (Part 2)." *[[Air International|Air Enthusiast International]]*, Volume 6, Number 6, June 1974. Bromley, UK: Fine Scroll.
* Green, William and Gordon Swanborough. *The Complete Book of Fighters*. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
* Jackson, A.J. *British Civil Aircraft since 1919. Volume 2.* London: Putnam, Second edition, 1972. ISBN 0-370-10010-7.
* James, Derek N. *Gloster Aircraft since 1917*. London: Putnam, First edition, 1971. ISBN 0-370-00084-6.
* Mason, Francis K. *The British Fighter since 1912*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
* Mason, T. "The Nighthawk Family." *Air Pictorial*, Volume 30, No. 10, October 1968.

## Liên kết ngoài
* [The Nieuport "Nighthawk". ''[Flight (magazine)|Flight]'', Volume XI, Issue 48, No. 570, ngày 27 tháng 11 năm 1919, pp.&nbsp;1524–1532; contemporary technical description of the original Dragonfly-engined Nighthawk with photographs and drawings.]
Sopwith Snipe

**Sopwith 7F.1 Snipe** là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Anh, được Không quân Hoàng gia (RAF) sử dụng.

## Quốc gia sử dụng
;:
* Quân đoàn Không quân Australia
;:
* Không quân Hải quân Brazil
;:
* Không quân Canada
;
*Không quân Liên Xô - Sau chiến tranh.
;:
* Quân đoàn Không quân Hoàng gia / Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Snipe)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Chú thích

;Tài liệu
* Bruce, J.M. *The Aeroplanes of the Royal Flying Corps (Military Wing)*. London: Putnam, 1982. ISBN 0-370-30084-X.
* Bruce, J.M. *British Aeroplanes 1914–18*. London: Putnam, 1957.
* Bruce, J.M. "Sopwith Snipe...the RAF's first fighter: Part 1". *[[Air International|Air Enthusiast International]]*, April 1974, Vol 6 No 4. Bromley, Kent, UK: Fine Scroll. các trang&nbsp;190–195, 206–207.
* Bruce, J.M. "Sopwith Snipe...the RAF's first fighter: Part 2". *Air Enthusiast International*, June 1974, Vol 6 No 6. Bromley, Kent, UK: Fine Scroll. các trang&nbsp;289–299.
* Davis, Mick. *Sopwith Aircraft*. Ramsbury, Malborough, UK: The Crowood Press, 1999. ISBN 1-86126-217-5.
* Franks, Norman. *Dolphin and Snipe Aces of World War I (Aircraft of the Aces).* London: Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-317-9.
* Halley, James J. *The Squadrons of the Royal Air Force*. Tonbrige, Kent, UK: Air Britain (Historians), 1980. ISBN 0-85130-083-9.
* "Honours: Two More VCs". *[[Flight International|Flight]]*, ngày 5 tháng 12 năm 1918, Vol X No 49. p.&nbsp;1369.
* Lumsden, Alec. "On Silver Wings: Part 1". *Aeroplane Monthly*, October 1990, Vol 18 No 10. London:IPC. ISSN 0143-7240. các trang&nbsp;586–592.
* Robertson, Bruce. *Sopwith–The Man and His Aircraft*. Letchworth, UK: Air Review, 1970. ISBN 0-900435-15-1.
* Thetford, Owen. "On Silver Wings: Part 2". *[[Aeroplane Monthly]]*, November 1990, Vol 18 No 11. London:IPC. ISSN 0143-7240. các trang&nbsp;664–670.

## Liên kết ngoài
Sopwith Triplane

**Sopwith Triplane** là một loại máy bay tiêm kích ba tầng cánh của Anh, do hãng Sopwith Aviation Company thiết kế chế tạo trong Chiến tranh thế giới I.

## Quốc gia sử dụng

;
*Hải quân Pháp (17)
;
*Hải quân Hy Lạp (1)
;
*Không quân Đế quốc Nga (1)
;
*Không quân Liên Xô (1 kế thừ từ Không quân Đế quốc Nga)
;
*Cục Không quân Hải quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm
*Máy bay ba tầng cánh

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* Bowers, Peter M. and Ernest R. McDowell. *Triplanes: A Pictorial History of the World's Triplanes and Multiplanes*. St. Paul, Minnesota: Motorbooks International, 1993. ISBN 0-87938-614-2.
* Bruce, J.M. *British Aeroplanes 1914–18*. London:Putnam, 1957.
* Bruce, J.M. *Sopwith Triplane (Windsock Datafile 22)*. Berkhamsted, Herts, UK: Albatros Productions, 1990. ISBN 0-948414-26-X.
* Connors, John F. "Sopwith's Flying Staircase." *Wings*, Volume 5, No. 3, June 1975.
* Cooksley, Peter. *Sopwith Fighters in Action (Aircraft No. 110)*. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, 1991. ISBN 0-89747-256-X.
*Davis, Mick. *Sopwith Aircraft*. Ramsbury, Marlborough, Wiltshire: Crowood Press, 1999. ISBN 1-86126-217-5.
* Franks, Norman. *Sopwith Triplane Aces of World War I (Aircraft of the Aces No. 62)*. Oxford: Osprey Publishing, 2004. ISBN 1-84176-728-X.
* Hiscock, Melvyn. *Classic Aircraft of World War I (Osprey Classic Aircraft).* Oxford: Osprey Publishing, 1994. ISBN 1-85532-407-5.
* Kennett, Lee. *The First Air War: 1914-1918*. New York: The Free Press, 1991. ISBN 0-02-917301-9.
* Lamberton, W.M., and E.F. Cheesman. *Fighter Aircraft of the 1914-1918 War*. Letchworth: Harleyford, 1960. ISBN 0-900435-01-1.
* Mason, Francis K. *The British Fighter Since 1912*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
* Robertson, Bruce. *Sopwith – The Man and His Aircraft*. London: Harleyford, 1970. ISBN 0-900435-15-1.
* Thetford, Owen. *British Naval Aircraft Since 1912*. London: Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.

## Liên kết ngoài

* The Sopwith Triplane- Great Britain
* Canada Aviation Museum: Sopwith Triplane 
* "The Sopwith Triplane" a 1918 *Flight* re-print of a German article on the Triplane originally published in *Deutsche Luftfahrer Zeitschrift*.
Phân bố toàn cầu

Trong sinh học, một đơn vị phân loại được gọi là có một **phân bố toàn cầu** nếu phạm vi phân bố của nó kéo dài qua tất cả hoặc hầu hết bề mặt Trái Đất trong các môi trường sống thích hợp. Ví dụ, cá voi sát thủ có phân bố toàn cầu, trên hầu hết các đại dương trên Trái Đất. Các ví dụ về phân bố toàn cầu bao gồm con người, chó, mèo, và chi động vật thân mềm *[[Mytilus (chi động vật)|Mytilus]]*. Khái niệm này cũng có thể dùng để chỉ một số dịch bệnh. Nó có thể là kết quả từ một phạm vi rộng của hiện tượng dung nạp môi trường hoặc từ sự phân tán sinh học nhanh chóng so với thời gian cần thiết để tiến hóa. Thái cực ngược lại của phân bố toàn cầu là đặc hữu.

## Xem thêm
* Đặc hữu

## Hình ảnh

Tập tin:Corvidae  range.png
Tập tin:PeregrineRangeMap.png


## Tham khảo
Vũ Quốc Hùng

**Vũ Quốc Hùng** (sinh ngày 14 tháng 1 năm 1940 - mất ngày 2 tháng 10 năm 2022) là một chính khách Việt Nam. Ông giữ chức Phó Chủ nhiệm thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông là Trưởng Bộ phận thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương 6 (lần 2) với chức năng thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII tháng 2/1999 về chỉnh đốn Đảng và chống tham nhũng. Ông tham gia chỉ đạo xử lý các vụ án lớn liên quan tới nhiều cán bộ đảng viên cấp cao như: Thủy cung Thăng Long, Lã Thị Kim Oanh, PMU 18, vụ án Năm Cam và đồng phạm.

## Thân thế sự nghiệp

Ông sinh ngày 14 tháng 1 năm 1940. Quê ông ở thị xã Sơn Tây, tỉnh Sơn Tây (nay là Hà Nội), sau đó gia đình chuyển lên định cư tại xã Nông Tiến, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.1958 – 1961: Học sinh phổ thông tại Hà Nội.1962 – 1967: Sinh viên đại học Bách Khoa Leningrad, Liên Xô.1968 – 1975: Giảng viên Trường Đại học Kỹ thuật Quân sự (nay là Học viện Kỹ thuật quân sự), từng là Chủ nhiệm Bộ môn Công nghệ Cơ khí (nay là Bộ môn Chế tạo máy, Khoa Cơ khí), Khoa Trang bị Cơ điện.1976 – 1979: Lấy bằng Phó Tiến sĩ chuyên ngành cơ khí – luyện kim tại trường Đại học Bách Khoa Leningrad, Liên Xô.01/1980 – 6/1980: Giáo viên, Phó Chủ nhiệm khoa, Quyền Bí thư đảng ủy Khoa Trang bị cơ điện, Trường Đại học Kỹ thuật Quân sự.7/1980 – 11/1987: Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam.12/1987 – 12/2006: Ủy viên Ủy ban kiểm tra Trung ương Đảng (Khóa VI, VII); Ủy viên Trung ương Đảng (Khóa VII, VIII, IX); Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng (Khóa VIII, IX).

Ông qua đời ngày 2 tháng 10 năm 2022, tại Hà Nội.

## Câu nói

Nói về những khó khăn của Ban Nội chính Trung ương, khi tái lập:*"Tham nhũng đã thực sự là thứ giặc nội xâm khi hiện nay, tình trạng tham nhũng nghiêm trọng hơn trước đây cả về quy mô cũng như mức độ"*Nói về Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4, khóa XI: Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay:*"Nói thẳng, nói hết, không có vùng cấm, vùng tránh"*Nói về một số hiện tượng bất thường của cán bộ, đảng viên cao cấp:*"Lãnh đạo mà gian dối là mầm mống nguy hại cho đất nước"**"Cần giáo dục liêm sỉ cho công chức"*Khi trao đổi về những vấn đề liên quan đến tham nhũng, tiêu cực ở PMU18:"*Cấp dưới hư hỏng, cấp trên nên từ chức!"*"*Đảng ủy PMU 18 đã tê liệt"*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
SPAD S.A

**[[Société Pour L'Aviation et ses Dérivés|SPAD]] A.2** (còn gọi là SA.2, A-2 hoặc A2) là một mẫu máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Pháp, do hãng SPAD chế tạo năm 1915.

## Biến thể
***SPAD A.3**
***SPAD A.4**
***SPAD A.5**

## Quốc gia sử dụng
;
;
*Không quân Đế quốc Nga

## Tính năng kỹ chiến thuật (A.2)

## Ghi chú

## Tham khảo

*
*
*
SPAD S.VII

**SPAD S.VII** là loại đầu tiên trong một seri máy bay tiêm kích hai tầng cánh rất thành công, do hãng *[[Société Pour L'Aviation et ses Dérivés]]* (SPAD) chế tạo trong Chiến tranh thế giới I.

=Quốc gia sử dụng==

;: (2)
;
*Không quân Bỉ
;
*Không quân Brazil (15)
;
;:
*Không quân Chile (1)
;: (70–80)
;
*Không quân Estonia - Sau chiến tranh, (2)
;
*Không quân Phần Lan - Sau chiến tranh, (2)
;
;
*Không quân Hy Lạp
;
* (214)
* Regia Aeronautica - Sau chiến tranh
;
;: (1)
;: (2)
;
*Không quân Ba Lan - (Sau chiến tranh)
;
*Không quân Bồ Đào Nha
;
*Không quân Hoàng gia Romania
;
*Không quân Đế quốc Nga - (43)
;
;
*Không quân Liên Xô - Sau chiến tranh.
; (Thái Lan)
*Không quân Hoàng gia Thái Lan
; Ukraina (2)
;: (185)
*Không quân Hoàng gia
*Quân đoàn Không quân Hoàng gia
;
*Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ
*Cục Không quân Lục quân Hoa Kỳ (189)
;
*Không quân Hoàng gia Nam Tư - Sau chiến tranh

## Tính năng kỹ chiến thuật (S.VII)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Bordes, Gerard. "SPAD." *Mach 1, L'encyclopédie de l'Aviation, Volume 8. * Paris: Atlas, 1981, pp.&nbsp;2173–2187.
* Bruce, J.M. "The First Fighting SPADs". *[[Air Enthusiast]]*, Issue 15, April–July 1981, pp.&nbsp;58–77. Bromley, Kent: Pilot Press. ISSN 0143-5450.
* Connors, John F., Don Greer and Perry Manley. *SPAD Fighters in Action* (Aircraft in Action No. 93). Carrollton, Texas: Squadron-Signal Publications, 1989. ISBN 0-89747-217-9.
* Crosby, Francis. *A Handbook of Fighter Aircraft*. London: Hermes House, 2003. ISBN 1-84309-444-4.
* Sharpe, Michael. *Biplanes, Triplanes, and Seaplanes*. London: Friedman/Fairfax Books, 2000. ISBN 1-58663-300-7.
* *United States Air Force Museum Guidebook*. Wright-Patterson AFB, Ohio: Air Force Museum Foundation, 1975.

## Liên kết ngoài

*Spad VIIs in the United States Air Service and Lafayette Flying Corps
SPAD S.XII

**SPAD S.XII** hay **SPAD 12** là một mẫu máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Pháp trong Chiến tranh thế giới I. Được phát triển từ loại SPAD 7.

## Quốc gia sử dụng
;
; / 
*Không quân Đế quốc Nga
*Không quân Liên Xô - Sau chiến tranh.
;
;
*Quân đoàn Không quân Hoàng gia
;
*Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ
;
*Không quân Hoàng gia Nam Tư - Sau chiến tranh

## Tính năng kỹ chiến thuật (S.XII)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* Taylor, John W. R., and Jean Alexander. "Combat Aircraft of the World" New York: G.P. Putnam's Sons, 1969 Library of Congress Catalog Card Number 68-25459 (Pg.127)
* Bruce, J.M. *The Aeroplanes of the Royal Flying Corps (Military Wing)*. London:Putnam, 1982. ISBN 0-370-30084-X.
* Davilla, James J., & Soltan, Arthur M., *French Aircraft of the First World War.* Stratford, Connecticut: Flying Machines Press, 1997. ISBN 0-9637110-4-0.
*Green, William and Swanborough, Gordon. *The Complete Book of Fighters*. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
*Guttman, Jon, *SPAD XII/XIII aces of World War I.* Osprey Publishing, 2002. ISBN. 1841763160, 9781841763163.
SPAD S.XI

**SPAD S.XI** hay **SPAD 11** là một loại máy bay trinh sát/tiêm kích hai tầng cánh của Pháp trong Chiến tranh thế giới I.

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Bỉ
;
;
;
*Regia Aeronautica
; / 
*Không quân Đế quốc Nga
*Không quân Liên Xô - Sau chiến tranh.
;
;
*Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (SPAD S.XI A2)

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Angelucci, Enzo. *The Rand McNally Encyclopedia of Military Aircraft, 1914-1980.* San Diego, California: The Military Press, 1983. ISBN 0-517-41021-4.
* Davilla, James J., & Soltan, Arthur M., *French Aircraft of the First World War.* Stratford, Connecticut: Flying Machines Press, 1997. ISBN 0-9637110-4-0
* Green, William and Gordon Swanborough. *The Complete Book of Fighters*. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
* Munson, Kenneth. *Aircraft of World War I*. London: Ian Allan, 1967. ISBN 0-7110-0356-4.

## Liên kết ngoài
* SPAD 16 at the National Air and Space Museum
* Photos of Billy Mitchell's Spad XVI
SPAD S.XIV

**SPAD XIV** là một loại thủy phi cơ tiêm kích hai tầng cánh của Pháp, do hãng Société Pour L'Aviation et ses Dérivés (SPAD) chế tạo, trang bị cho Hải quân Pháp trong Chiến tranh thế giới I.

## Quốc gia sử dụng
;
**[[Aeronavale]]*

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Tham khảo

* Taylor, John W. R., and Jean Alexander. "Combat Aircraft of the World" New York: G.P. Putnam's Sons, 1969 Library of Congress Catalog Card Number 68-25459 (Pg.128-129
Standard E-1

**Standard E-1** là một mẫu máy bay tiêm kích của Hoa Kỳ, được thử nghiệm năm 1917.

## Quốc gia sử dụng
;
*Cục Không quân Lục quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Angelucci, Enzo. *The Rand McNally Encyclopedia of Military Aircraft, 1914-1980.* San Diego, California: The Military Press, 1983. ISBN 0-517-41021-4.
* Donald, David, ed. "Standard Aircraft." *Encyclopedia of World Aircraft*. Etobicoke, Ontario: Prospero Books, 1997. ISBN 0-7607-0592-5.
* Taylor, Michael J. H. *Jane's Encyclopedia of Aviation*. London: Studio Editions, 1989. ISBN 0-517-69186-8.
* *United States Air Force Museum Guidebook*. Wright-Patterson AFB, Ohio: Air Force Museum Foundation, 1975.

## Liên kết ngoài
* Standard E-1 in Fantasy of Flight Museum
* aerofiles.com
SPAD S.XIII

**SPAD S.XIII** là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Pháp trong Chiến tranh thế giới I, do hãng *[[Société Pour L'Aviation et ses Dérivés]]* (SPAD) phát triển từ loại SPAD S.VII.

## Quốc gia sử dụng

;: (2)
;
*Không quân Bỉ
;
;: (Sau chiến tranh)
;: (1)
;
;
*Không quân Hy Lạp
;
*Regia Aeronautica
;
;
*Không quân Ba Lan (Sau chiến tranh)
;
*Không quân Đế quốc Nga
;
*Không quân Liên Xô – kế thừ từ Không quân Đế quốc Nga.
; Xiêm La
*Không quân Hoàng gia Xiêm La
; Vương quốc Tây Ban Nha
;
*Không quân Thổ Nhĩ Kỳ
;
*Quân đoàn Không quân Hoàng gia
;
*Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ
*Cục Không quân Lục quân Hoa Kỳ
;
*Không quân Uruguay

## Tính năng kỹ chiến thuật (SPAD S.XIII)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Chú thích

### Tài liệu

* Andrews, C.F. *Profile No 17: The SPAD XIII C.1*. Leatherhead, Surry, UK: Profile Publications, 1965.
* Bruce, J.M. *The Aeroplanes of the Royal Flying Corps (Military Wing)*. London: Putnam, 1982. ISBN 0-370-30084-X.
* Bruce, J.M. "The First Fighting SPADs". *[[Air Enthusiast]]*, Issue 15, April–July 1981, pp.&nbsp;58–77. Bromley, Kent: Pilot Press. ISSN 0143-5450.
* Bruce, J.M. "Spad Story: Part One". *[[Air International]]*, Vol. 10, No. 5, May 1976, pp.&nbsp;237–242. Bromley, UK: Fine Scroll.
* Bruce, J.M. "Spad Story: Part Two". *Air International*, Vol. 10, No. 6, June 1976, pp.&nbsp;289–296, 310–312. Bromley, UK: Fine Scroll.
* Bruce, J.M., Michael P. Rolfe and Richard Ward. *AircamAviation Series No 9: Spad Scouts SVII–SXIII*. Canterbury, UK: Osprey, 1968. ISBN 0-85045-009-8.
* Maurer, Maurer, ed. *The U.S. Air Service in World War I: Volume I: The Final Report and a Tactical History*. Washington, D.C.: The Office of Air Force History, USAF, 1978.
* Sharpe, Michael. *Biplanes, Triplanes, and Seaplanes.* London: Friedman/Fairfax Books, 2000. ISBN 1-58663-300-7.
* Winchester, Jim. *Fighter: The World's Finest Combat Aircraft - 1913 to the Present Day*. New York: Barnes & Noble Publishing, Inc. and Parragon Publishing, 2006. ISBN 0-7607-7957-0.

## Liên kết ngoài
* Air Force Association Fact Sheet (pdf) 
* Spad S. XIII shown in Belgique maximum card
* Spad XIII in the United States Air Service with pursuit group histories
Sud Aviation Vautour

**Sud Aviation (SNCASO) S.O. 4050 Vautour II** là một mẫu máy bay tiêm kích đánh chặn, ném bom và cường kích của Pháp, phát triển bởi Sud Aviation và đựoc sử dụng bởi *Không quân Pháp (Armée de l'Air, AAE)*.

## Biến thể

* **S.O. 4050-01**: phiên bản tiêm kích thử nghiệm hạng nặng 2 chỗ ngồi, hoạt động trong mọi thời tiết, trang bị 2 động cơ phản lực Atar 101B công suất 23.5 kN (5,291-lb)
* **S.O. 4050-02**: Phiên bản cường kích thử nghiệm 1 chỗ ngồi , trang bị 2 động cơ phản lực Atar 101D công suất 27.6 kN (6,217-lb).
* **S.O. 4050-03**: Phiên bản máy bay ném bom thử nghiệm 2 chỗ ngồi, trang bị 2 động cơ phản lực Armstrong Siddeley.
* **IIA**: Phiên bản cường kích 1 chỗ ngồi, trang bị pháo và 4 giá treo bom và rocket phóng loạt T10 140, T10 151, SNEB 23.
* **IIN**: Phiên bản đánh chặn 2 chỗ ngồi, trang bị radar DRAC-25AI hoặc DRAC-32AI, trang bị pháo và kèm theo 4 tên lửa không đối không Matra R511 hoặc AA-20 Nord.
* **IIB**: Phiên bản ném bom 2 chỗ ngồi với 4 giá treo và phần mũi được loại bỏ pháo, thay vào đó là khoang ngắm dành cho hoa tiêu.

### Sản xuất
Tổng cộng có 149 chiếc được chế tạo gồm:
* **Mẫu thử**: 3
* **Mẫu tiền sản xuất**: 6
* **IIA**: 30 (13 cho Pháp, 17 cho Israel)
* **IIB**: 40 (36 cho Pháp, 4 cho Israel)
* **IIN**: 70 (63 cho Pháp, 7 cho Israel)

## Quốc gia sử dụng

;
*Armee de l'Air: 112 chiếc, sử dụng từ năm 1956 tới năm 1978
;
*Không quân Israel: 31 chiếc, sử dụng từ Tháng Năm, 1958 tới Tháng Tư, 1972

Image:vautour110israelweb.jpg|Vautour A
Image:vautour292aquitaineweb.jpg|Vautour B
Image:vautour230normandieweb.jpg|Vautour N


## Tính năng kỹ chiến thuật (Vautour IIA)

## Xem thêm

## Tham khảo

### Ghi chú

### Tài liệu

* Gunston, Bill. *Fighters of the Fifties*. Cambridge, England. Patrick Stephens Limited, 1981. ISBN 0-85059-463-4.

## Liên kết ngoài

* The Vautour Pages
Quốc huy Lào

**Quốc huy Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào** hiện nay có dạng hình tròn, viền ngoài bởi hai bó lúa và dải đỏ quấn quanh quốc huy, tượng trưng nước Lào vẫn là một nước nông nghiệp. Phía bên trong là các biểu tượng của Lào như ngọn tháp Thạt Luổng, đập nước Nậm Ngừm. Ngoài ra, còn có hình ảnh của một kên thủy lợi, con đường trải nhựa, cánh đồng ruộng vuông vắn và biểu tượng rừng già, tượng trưng cho nguồn tài nguyên thiên nhiên, rừng và nước phong phú của đất nước Lào.

Phía dưới quốc huy có biểu tượng nửa bánh răng tượng trưng cho công nhân. Trên dải đỏ, có viết **ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ** (*"Hòa bình, Độc lập, Dân chủ"*) ở phía bên trái và **ເອກະພາບ ວັດຖະນາຖາວອນ** (*"Thống nhất, Thịnh vượng"*) ở phía bên phải. Phía dưới là dòng chữ **ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ** (*"Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào"*).

## Quốc huy Lào 1975-1991
Quốc huy ban đầu của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào có hình dạng gần tương tự như quốc huy Lào hiện nay. Tuy nhiên, với Hiến pháp năm 1991, quốc huy cũ được sửa đổi đôi chút, thay biểu tượng ngôi sao đỏ và biểu tượng búa liềm bằng biểu tượng tháp Thạt Luổng để có hình dạng như Hiến pháp Lào quy định:

## Các quốc huy trong lịch sử

File:Royal Seal of the Kingdom of Laos.svg|Quốc huy Vương quốc Lào (1949 - 1975)
File:Emblem of Laos (1975-1991).svg|Quốc huy Cộng hòa Nhân dân Lào (1975-1991)

File:Emblem of Laos (1991-2025).svg|Quốc huy Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (1991-nay)

## Chú thích

## Tham khảo
Danh sách tập phim Gravity Falls

Đây là danh sách những tập phim của series phim chính thức của Disney, *[[Gravity Falls]]*. Bộ phim kể về cặp sinh đôi 12 tuổi Dipper và Mabel Pines. Cả hai được đi nghỉ hè với ông bác "Grunkle" Stan. Ông sống trong một cái khu du lịch gọi là Lều Bí Ẩn ở thị trấn Gravity Falls, Oregon, nơi những hiện tượng huyền bí xảy ra. Ngày 12 tháng 3 năm 2013, Gravity Falls đã ra mắt mùa thứ hai.

Vào ngày 15 tháng 2 năm 2016, chương trình kết thúc bằng tập phim dài 1 tiếng gồm 2 phần: **Weirdmageddon III: Take back the Falls** và **Weirdmageddon IV: Somewhere in the woods.**

## Các mùa của phim

## Danh sách các tập phim
### Mùa 1 (2012-2013)

### Mùa 2 (2014-2016)
## Xem thêm
*Gravity Falls

## Liên kết ngoài
*List of *[http://thefutoncritic.com/showatch/gravity-falls/listings/ Gravity Falls]* episodes at TheFutonCritic.com
*List of *[http://tv.msn.com/tv/series-episodes/gravity-falls/?ipp=40 Gravity Falls] * episodes at tv.msn.com
* 

## Tham khảo
Chùa Tranh

**Chùa Tranh** nằm trong khu đô thị mới của huyện Ninh Giang, thuộc Xã Đồng Tâm, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương. Bên cạnh chùa là Đền Tranh. Chùa có 100 gian mới được hoàn thành năm 2012.
## Tham khảo
Biết Linh

**Biết Linh** hoặc **Miết Linh** () là tên một vị tướng quốc của nước Thục trong khoảng thời gian tương đương với thời Xuân Thu- Chiến Quốc ở Trung Nguyên, sau trở thành vua đầu tiên của triều đại Khai Minh ở nước này, trước đây ông là tông chủ của dòng họ Khai Minh - một danh gia vọng tộc có quyền thế lớn mạnh ở nước Thục thời kỳ đó.

## Thân thế và sự nghiệp
Theo truyền thuyết, Biết Linh vốn là người đất Kinh (nay là Hồ Nam và Hồ Bắc), sau khi chết, thi thể trôi nổi ngược dòng đến Thành Đô thì sống lại và được Đỗ Vũ lập làm tướng. Biết Linh sinh trưởng ở vùng Kinh Sở có nhiều sông hồ, thông thạo sông nước, lại có kinh nghiệm trị thủy, vì thế khi nhậm chức làm tướng đã hoàn thành sự nghiệp trị thủy, bình ổn dòng nước của Dân Giang, dân Thục vì thế mà an cư, siêng năng cày cấy.

Bấy giờ quân chủ nước Thục là Vọng đế Đỗ Vũ hoang dâm vô độ, không biết chừng mực, ông ta chỉ mải mê hưởng lạc chẳng màng đến việc quốc gia đại sự gì. Quyền hành nước Thục lúc ấy đều do tướng quốc Biết Linh nắm giữ, Vọng đế nhiều lần lợi dụng Biết Linh xuất thành đi công cán ở nơi xa liền thông dâm với phu nhân của ông. Sự việc bàn tán trong triều đình đến tai tướng quốc Biết Linh, Vọng đế cả thẹn bèn chính thức xuống chiếu thiện nhượng đế vị cho Biết Linh còn mình lui về trong cung an dưỡng. Biết Linh lên ngôi, xưng Tùng Đế (叢帝), chính thức xác lập ra triều đại Khai Minh (開明) ở nước Thục, truyền được 12 đời thì bị nước Tần tiêu diệt vào năm 316 TCN.

Về phần Vọng đế sau khi thiện nhượng cho tướng quốc thì bị ngược đãi phải bỏ nước mà đi, sau này chết đói ở vùng rừng núi hóa thành con chim ngày đêm nhớ nước mà kêu "quốc, quốc".

## Xem thêm
* Đỗ Vũ
* Thiện nhượng
* Nước Thục

## Tham khảo

* Từ điển Truyện Kiều của Đào Duy Anh, điển tích chim Đỗ Quyên
Nữ Hoa

**Nữ Hoa** () là một nhân vật nữ trong thần thoại Trung Quốc, theo Sử Ký Tư Mã Thiên - Tần bản kỷ thì bà là con gái của Thiếu Điển.

Cũng theo Sử Ký thì Nữ Hoa lấy con trai của Nữ Tu là Cao Dao mà sinh ra Bá Ích, sau khi chồng chết mà con trai thì còn bận đi theo Hạ Vũ công tác trị thủy. Nữ Hoa ở nhà lo toan tiếp quản công việc pháp quan của chồng rất nghiêm minh khiến dân tình đều cảm phục, như vậy có thể suy luận Nữ Hoa sống vào khoảng thời đại thiện nhượng của nhà Đường nhà Ngu.

Trong các thư tịch cổ Trung Quốc có thấy ba lần nhắc đến câu "Thiếu Điển chi tử" đó là Viêm đế họ Thần Nông, Hiên Viên Hoàng Đế và Nữ Hoa. Từ đó ta khẳng định được rằng Thiếu Điển không phải là tên người mà là tên của quốc gia bộ lạc từng tồn tại trước khi thành lập nhà Hạ, ba nhân vật trên mỗi người cách nhau cả mấy trăm năm không thể là anh em ruột được.

## Xem thêm
* Thiếu Điển
* Cao Dao
* Bá Ích
* nước Từ

## Tham khảo

* Sử Ký Tư Mã Thiên - Tần bản kỷ và Triệu thế gia
* Tư trị thông giám - phần ngoại kỷ
* Trung Quốc toàn sử
Acanthosoma haemorrhoidale

***Acanthosoma haemorrhoidale*** là một loài côn trùng. Thức ăn chính của nó là quả cây táo gai (Crataegus monogyna) nhưng con trưởng thành có thể trải qua mùa đông dựa trên một chế độ ăn lá cây, và các cá thể có thể được tìm thấy trên một số cây thực phẩm tiềm năng, bao gồm cả sồi Anh, sồi không cuống và *[[Thanh lương trà|Sorbus]]*. Chúng có thể dài đến 17&nbsp;mm, và được ngụy trang trong bằng màu xanh của thân nó như màu lá cây. Chúng có thể phát tiết ra mùi khó chịu khi bị quấy rầy.
Loài bọ này được tìm thấy trên khắp châu Âu, từ Bồ Đào Nha đến Nga, và phổ biến ở phần phía nam của Vương quốc Anh. Phân bố của nó dường như lan rộng về phía bắc, chỉ được ghi nhận xa tận phía bắc đến Birmingham vào năm 1892, nhưng đã mở rộng phạm vi của nó đến miền Bắc nước Anh và thậm chí cả cao nguyên Scotland.

Ở Anh và Tây bắc châu Âu loài nói chung là hoạt động giữa các tháng trong tháng 4 và tháng 10, mặc dù một số cá thể có thể xuất hiện trở lại từ ngủ đông trong suốt thời gian của thời tiết ấm áp trái mùa trong mùa đông.

## Hình ảnh

Tập tin:Acanthosoma haemorrhoidale-pjt2.jpg
Tập tin:Acanthosoma haemorrhoidale-pjt1.jpg
Tập tin:Wipfel-Stachelwanze 3841.jpg
Tập tin:Acanthosoma haemorrhoidale01.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Tanna japonensis

***Tanna japonensis***, còn gọi là Higurashi (蜩, 茅 蜩, ひぐらし), là một loài ve sầu thuộc chi Tanna. Loài này phân bố trên toàn khu vực Đông Á, và là phổ biến nhất ở Nhật Bản. Tiếng kêu của nó chói tai của nó có thể được nghe nhiều nhất vào buổi sáng và buổi tối.

Tên kanji của nó bắt nguồn từ chữ Miscanthus, một loại cây sậy mà nó sinh sống. Tại Nhật Bản, cũng được biết đến với tên kanakana (カナカナ?) Vì tiếng ồn mà nó gây ra.
## Miêu tả
Con đực trưởng thành có chiều dài cơ thể của 28–38&nbsp;mm, con cái dài 21–25&nbsp;mm. Bụng của con đực dài hơn và dày hơn so với bụng của con cái, nên dễ dàng để phân biệt con đực và con cái. Ngoài ra, khoang ổ bụng của con đực phát triển hơn, khiến cho nó tiếng kêu vọng.

Cơ thể chúng có màu đỏ nâu với màu xanh lá cây xung quanh mắt kép và ở trung tâm của ngực, mẫu vật ở núi có xu hướng tối hơn.
## Hình ảnh

Tập tin:Epipomponia nawai on Tanna japonensis.JPG
Tập tin:Epipomponia nawai 1st instar larva.jpg
Tập tin:Tanna japonensis.JPG
Tập tin:Higurashi 06c5856.ogg


## Chú thích

## Tham khảo
Buồng trứng

**Buồng trứng** là một cơ quan sinh sản sinh ra tế bào trứng, thường có một cặp, là một phần thuộc hệ sinh dục ở con cái/mái của các động vật có xương sống. Buồng trứng ở các cá thể cái có vai trò tương tự như tinh hoàn ở cá thể đực/trống, chúng đều là các bộ phận sinh dục và tuyến nội tiết.

## Giải phẫu học người
### Hoóc môn
Buồng trứng tiết ra estrogen và progesterone. Estrogen có vai trò hình thành đặc điểm giới tính thứ cấp của nữ ở tuổi dậy thì và cho sự trưởng thành và duy trì các cơ quan sinh dục ở trạng thái chức năng trưởng thành của các cơ quan này. Progesterone tạo sự chuẩn bị cho tử cung mang thai, và tiết sữa ở tuyến vú. Các chức năng của progesterone cùng với estrogen làm thúc đẩy những thay đổi của chu kỳ kinh nguyệt trong nội mạc tử cung.

### Dây chằng

Ở người, cặp buồng trứng nằm trong khoang chậu, về hai phía của tử cung, qua đó chúng được gắn với nhau bằng sợi dây gọi là dây chằng buồng trứng. Buồng trứng không bị che phủ trong khoang phúc mạc, nhưng được gắn vào thành cơ thể qua dây chằng treo buồng trứng. Một phần của các dây chằng tử cung che phủ buồng trứng được gọi là *mesovarium*. Như vậy, buồng trứng là cơ quan duy nhất trong cơ thể người đó là hoàn toàn không có vỏ bọc nằm trong màng bụng.

## Bệnh ở buồng trứng
Bệnh buồng trứng có thể được phân loại như rối loạn nội tiết hoặc như là một rối loạn của hệ thống sinh sản.

Nếu trứng không được xuất ra từ các nang trong buồng trứng, một u nang buồng trứng có thể hình thành. U nang buồng trứng nhỏ rất phổ biến ở phụ nữ khỏe mạnh. Một số phụ nữ có nang nhiều hơn bình thường (hội chứng Đa nang buồng trứng), ức chế các nang phát triển bình thường và điều này sẽ gây ra chu kỳ kinh nguyệt bất thường.

Các điều kiện khác bao gồm:

* u buồng trứng, bao gồm Ung thư buồng trứng
* Luteoma
* thiểu năng sinh dục
* Hyperthecosis
* xoắn buồng trứng
* ngập máu buồng trứng (vỡ)
* suy buồng trứng sớm
* Anovulation
* U nang buồng trứng: u nang nang trứng, u nang thể vàng, Theca-lutein u nang, u nang Sôcôla
* u tế bào mầm buồng trứng: Dysgerminoma, Choriocarcinoma, Yolk sac khối u, u quái
* các khối u không phải tế bào mầm buồng trứng
* cystadenoma huyết thanh
* cystadenocarcinoma huyết thanh
* cystadenoma nhầy
* cystadenocarcinoma nhầy
* khối u Brenner
* u tế bào granulosa
* khối u Krukenberg

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* From the American Medical Association 
* Merck Online Medical Library: Female Reproductive System
Vương Hằng

**Vương Hằng** ) là thành viên của gia tộc họ Tử, là vị thủ lĩnh đời thứ 8 của nước Thương thời nhà Hạ. Theo Giáp cốt văn thì ông là con thứ của Minh, là em của Vương Hợi và là chú của Thượng Giáp Vi.
## Khiếm khuyết tư liệu trong sử sách
Trong lịch sử thì vai trò của Vương Hằng không được đề cập tới nhiều bởi vì ông chỉ đảm nhiệm chức thủ lĩnh lâm thời trong giai đoạn kháng chiến chống quân Hữu Dịch xâm lăng của nước Thương. Sử Ký Tư Mã Thiên không nhắc đến nhân vật này, mãi đến khi người ta khai quật được văn tự Giáp Cốt thì mới biết đến vị trí của ông trên vũ đài chính trị. Thời điểm ấy vua nước Thương là Vương Hợi bị thủ lĩnh Miên Thần của nước Hữu Dịch lân bang giết chết, con Vương Hợi là Thượng Giáp Vi còn nhỏ được ông dẫn đi chạy trốn trong rừng sâu tổ chức chiến tranh du kích nhằm kháng cự lâu dài với kẻ thù. Chẳng rõ cuộc chiến tranh này kéo dài bao nhiêu năm không thấy thư tịch nào nói chi tiết, nhưng sau khi đánh bại được Miên Thần thì ông trao lại ngôi vị cho Thượng Giáp Vi rồi lui về an dưỡng.

Sử sách không thấy quyển nào ghi chép về năm sinh năm mất và gia đình cùng hậu duệ của Vương Hằng là những ai, cũng không có tài liệu nào nhắc đến hành trạng của ông trước và sau khi đảm nhiệm thủ lĩnh lâm thời tộc Thương.
## Xem thêm
* Tử Tiết
* Hữu Dịch
* Vương Hợi
* Thượng Giáp Vi

## Tham khảo

* Giáp cốt văn
* Vương triều và Hoàng Đế Trung Quốc - phần viết về nhà Thương
* Trúc thư kỉ niên
Trần Thọ (Đà Nẵng)

**Trần Thọ** (sinh ngày 2 tháng 8 năm 1956) là một chính khách Việt Nam. Ông nguyên là Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Đà Nẵng, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII. Ngày 31 tháng 1 năm 2013 ông được phân công phụ trách Thành ủy Thành phố Đà Nẵng. Ngày 30 tháng 8 năm 2013 ông được bầu giữ chức Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, ông giữ chức vụ này cho đến ngày 16 tháng 10 năm 2015.

Ngày 1 tháng 4 năm 2013, Trần Thọ tiếp tục được bầu giữ chức Chủ tịch Hội đồng nhân dân Tp Đà Nẵng. Ông giữ chức vụ này cho đến ngày 16 tháng 6 năm 2016.

Ông có trình độ học vấn Thạc sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng.

## Quá trình công tác
*10/1975 - 9/1983: công tác trong ngành Giáo dục. Hiệu trưởng các trường THCS Hòa Khương, Hòa Phong, Hòa Phát, huyện Hòa Vang.
*10/1983 - 7/1985: cán bộ Ban Tuyên huấn Huyện ủy Hòa Vang.
*8/1985 - 9/1985: Phó chánh Văn phòng Huyện ủy Hòa Vang.
*10/1985 - 7/1992: Huyện ủy viên, Chánh Văn phòng Huyện ủy Hòa Vang.
*8/1992 - 3/1993: Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy, Chánh Văn phòng Huyện ủy Hòa Vang.
*4/1993 - 12/1994: Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy, Trưởng ban Tổ chức Huyện ủy Hòa Vang.
*1/1995 - 9/1996: Tỉnh ủy viên Quảng Nam - Đà Nẵng (khóa XVI), Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Hòa Vang.
*10/1996 - 12/1996: Tỉnh ủy viên, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Trưởng ban Tổ chức Chính quyền tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng.
*1/1997 - 2/2005: Thành ủy viên, Trưởng ban Tổ chức Chính quyền, Giám đốc Sở Nội vụ. Các chức vụ kiêm nhiệm: Ủy viên UBND thành phố, Ủy viên Ban Cán sự Đảng UBND thành phố, Phó ban Tổ chức Thành ủy Đà Nẵng.
*3/2005 - 11/2005: Thành ủy viên, Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Đà Nẵng.
*12/2005 - 11/2008: Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Đà Nẵng.
*1/12/2008 - 1/2013: Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng.
*31/1/2013 - 30/8/2013: Phó Bí thư Thường trực phụ trách Thành ủy Đà Nẵng.
*30/8/2013 - 16/10/2015: Bí thư Thành ủy Đà Nẵng.
*1/4/2013 - 16/6/2016: Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng.
*Từ tháng 6/2016, ông nghỉ hưu.

## Tham khảo
Supermarine Type 224

**Supermarine Type 224** là một loại máy bay tiêm kích của Anh, do kỹ sư R.J. Mitchell của hãng Supermarine thiết kế.

## Tính năng kỹ chiến thuật (Supermarine Type 224)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

*Andrews, C.F. and Morgan, E.B. *Supermarine Aircraft since 1914*. London: Putnam, 1987. ISBN 0-85177-800-3.
*Buttler, T. *British Secret Projects: fighters and bombers 1935-1955*. Midland, 2004. ISBN 1-85780-179-2
*Mitchell, Gordon. *R.J. Mitchell: Schooldays to Spitfire*. London: Tempus Publishing, 2009. ISBN 978-0-7524-3727-9.
*Price, Alfred. *The Spitfire Story: Second edition*. London: Arms and Armour Press Ltd., 1986. ISBN 0-85368-861-3.
*Mason, Francis K. *The British Fighter since 1912*. London: Putnam, 1992. ISBN 0-85177-852-6.

## Liên kết ngoài
*Supermarine Type 224 - Colour drawing and description
Sukhoi/HAL FGFA

**Sukhoi/HAL Fifth Generation Fighter Aircraft** (**FGFA** – *Máy bay tiêm kích thế hệ thứ 5*) là một loại máy bay tiêm kích phản lực thế hệ thứ 5, được Ấn Độ và Nga hợp tác phát triển. Đây là một đề án bắt nguồn từ PAK FA (T-50 là mẫu thử) đang được phát triển. Tuy nhiên đầu năm 2018 Ấn Độ đã quyết định hủy bỏ chương trình này.

## Tính năng kỹ chiến thuật (PAK FA và FGFA – theo đề án)
Hầu hết các thống số là dựa trên mẫu thử Sukhoi T-50 và chưa phải của HAL FGFA.

## Xem thêm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* air-attack NEWS 
* Indo-Russian 5th Generation Fighter Agreement Signed
* HAL's Baweja: Two different prototypes of 5th Gen fighter, etc
* http://nongsain.indopia.in/India-usa-uk-news/latest-news/378802/National/1/20/1
* http://timesofindia.indiatimes.com/India/India_Russia_to_develop_fifth-generation_stealth_fighter/articleshow/2471943.cms
* http://www.my-india.net/cgi-bin/n/viewnews.cgi?newsid1192722387,3270,
* Indo-Russian fifth generation fighter aircraft to fly by 2015
* Indo-Russian FGFA to be developed on Sukhoi's platform 
* http://www.business-standard.com/india/news/india-russia-close-to-pactnext-generation-fighter/381718/
Supermarine 525

**Supermarine Type 525** là một mẫu thử máy bay tiêm kích phản lực hải quân của Anh trong thập niên 1950.

## Quốc gia sử dụng
*Supermarine (Vickers-Armstrong)
*Viện khoa học hàng không và vũ khí thử nghiệm

## Tính năng kỹ chiến thuật (Type 525)

## Ghi chú

## Tham khảo

*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài
* British Pathe film: First Flight Of The Supermarines 525, 1954