open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cá răng gai mảnh

**Cá răng gai mảnh**, tên khoa học ***Ctenochaetus strigosus***, còn gọi là **cá răng gai viền mắt vàng**, hoặc là **Kole** trong tiếng Hawaii, là một loài cá biển thuộc chi *[[Ctenochaetus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

## Từ nguyên
Tính từ định danh của loài cá này, *strigosus*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "mảnh mai, mảnh khảnh", không rõ hàm ý điều gì, có lẽ đề cập đến bộ răng mảnh và dài của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*C. strigosus* có phạm vi phân bố giới hạn ở Trung Thái Bình Dương. Đây là một loài cá đặc hữu của quần đảo Hawaii và đảo Johnston gần đó. *C. strigosus* sống gần các rạn san hô, chủ yếu là ở vùng nước nông, nhưng cũng đã được ghi nhận ở độ sâu đến 113 m.

Một số tài liệu ghi nhận sự có mặt của *C. strigosus* ở vùng biển Việt Nam đã được xác định là nhầm lẫn với một loài cá đuôi gai khác.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *C. strigosus* là 24&nbsp;cm. Có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu xám sẫm với những đường sọc màu xanh lam nhạt dọc theo chiều dài cơ thể, và các đốm tròn nhỏ cùng màu phủ khắp đầu (nhưng không lan rộng đến thân trước và ngực). Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam ánh kim; vây ngực màu vàng nâu. Đuôi lõm sâu, hình cánh nhạn. Một đốm vàng đặc trưng bao quanh mắt của loài cá này. Cá con có màu vàng tươi đến màu vàng nâu trên toàn cơ thể.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 25–28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 22–25.

## Sinh thái học

*C. strigosus* thường được quan sát là sống đơn độc. *C. strigosus* và những loài còn lại trong chi *[[Ctenochaetus]]* chủ yếu ăn các loại tảo và vụn hữu cơ. Chúng dùng răng của mình để đẩy cát đá trên nền đáy và xúc những mảnh tảo vụn vào miệng. Các loài *Ctenochaetus* đều có chung một đặc điểm là dạ dày có thành dày.

## Thương mại
*C. strigosus* cùng với *[[Zebrasoma flavescens]]*, *[[Acanthurus achilles]]* và *[[Naso lituratus]]* chiếm đến 90% tổng sản lượng những loài được thu thập để nuôi làm cá cảnh ở Hawaii.

## Tham khảo

### Xem thêm
* 
* 
*
Thụ phấn nhờ gió

**Thụ phấn nhờ gió** (*anemophily*) là một dạng thụ phấn  của thực vật, trong đó các hạt phấn được gió phân tán. Các loại hoa thụ phấn nhờ gió thường nhỏ, không có mùi thơm, màu sắc không mấy sặc sỡ, không có tuyến mật, tràng hoa đơn giản hoặc không có. Mày hoa cực nhỏ, tách các mày ra để bao phấn bật tung ra ngoài. Đặc điểm: Hoa thường tập trung ở ngọn cây, bao hoa thường tiêu giảm, chỉ nhị dài, bao phấn treo lủng lẳng, hạt phấn rất nhiều, nhỏ và nhẹ, đầu hoặc vòi nhụy dài, có nhiều lông. Một số loài thực vật thụ tinh nhờ gió là bồ công anh, cây lúa, cây ngô, cây lau, cây trinh nữ, cây phi lao.

## Hình ảnh

Tập tin:Pollen from pine tree.jpg
Tập tin:Plantago lanceolata3.jpg
Tập tin:Populier mannelijke bloeiwijze (Populus canadensis male inflorescences).jpg
Tập tin:Cedar male cones shedding pollen.JPG


## Chú thích

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Acanthurus olivaceus

***Acanthurus olivaceus*** là một loài cá thuộc họ Cá đuôi gai. Nó sống ở vùng biển nhiệt đới phía đông Ấn Độ Dương và phía tây Thái Bình Dương.

## Miêu tả
*Acanthurus olivaceus* là một loài cá hình bầu dục với chiều dài tối đa 35&nbsp;cm (14&nbsp;in), mặc dù chiều dài điển hình hơn là 25&nbsp;cm (10&nbsp;in). Cả vây lưng và vây hậu môn đều dài và thấp, kéo dài đến tận cuống đuôi. Vây lưng có chín gai và 23 đến 25 tia mềm trong khi vây hậu môn có ba gai và 22 đến 24 tia mềm. Vây đuôi có hình lưỡi liềm, các điểm phát triển dài hơn khi cá già đi. Cá trưởng thành có màu nâu xám; một đường thẳng đứng sắc nét thường tách nửa phía trước của cá ra khỏi phần sau tối hơn. Gần khuôn mặt có một vệt màu cam đặc biệt, được bao quanh bởi một viền màu đen tía, ngay phía sau đỉnh mang, và các đường màu xanh và màu cam ở đáy của vây. Giống như tất cả các loài cá đuôi gai, loài này có một cặp vảy giống như dao mổ, nhô lên từ cuống đuôi. Những con đực lớn hơn phát triển một mõm lồi giúp phân biệt rõ ràng chúng với con cái. Cá con có màu vàng.

## Phân bố và nơi ở
Loài cá này được tìm thấy ở vùng nhiệt đới phía đông Ấn Độ Dương và phía tây Thái Bình Dương. Phạm vi sinh sống của nó kéo dài từ đảo Giáng sinh và quần đảo Cocos (Keeling) đến miền nam Nhật Bản, Tây, Bắc và Đông Úc, Indonesia, Philippines và Hawaii. Nó sống gắn bó với các rạn san hô, thường ở các sườn bên ngoài và ở các vị trí tiếp xúc nhiều hơn. Khi trưởng thành, nó sống đơn độc hoặc đôi khi gia nhập các đàn cá, với độ sâu trong khoảng từ 9 đến 46 m (30 đến 150&nbsp;ft), nhưng cá con được tìm thấy tại nước nông trong các nhóm nhỏ.

## Sinh học
Loài cá này ăn mạt vụn và tảo phát triển dưới đáy biển, cũng như các lớp phủ tảo cát và tảo sợi mọc trên cát và các chất nền khác. Chúng thường hình thành các đàn với cá mó, cá đuối gai và các loài cá đuôi gai khác, tất cả đều có chế độ ăn tương tự; cách ăn của chúng rất quan trọng trong việc duy trì đa dạng sinh học bằng cách giữ cho đá không bị tảo phát triển quá mức để ấu trùng san hô có thể tìm được môi trường sống thích hợp để định cư. Cá có thể đổi màu da của mình từ tối sang nhợt nhạt gần như ngay lập tức. Tuổi thọ dài nhất được báo cáo của loài này là 32 năm, tại Rạn san hô Great Barrier của Úc.

## Bị đe doạ và tình trạng bảo tồn
*Acanthurus olivaceus* đôi khi được tìm thấy trong các chợ cá và trong nghề buôn bán cá cảnh nhưng không phải là một mục tiêu quan trọng của nghề này. Không có mối đe dọa lớn nào được công nhận, vì vậy Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đã liệt kê tình trạng bảo tồn của loài này là "it quan tâm".

## Hình ảnh

Tập tin:Surgeonfish.jpg
Tập tin:OrangeSpot Surgeonfish 2.jpg
Tập tin:OrangeBand Surgeonfish.jpg
Tập tin:Fish (6247444408).jpg
Tập tin:Orangeband surgeonfish Acanthurus olivaceus (7663520492).jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Acanthurus

***Acanthurus*** là một chi cá biển thuộc họ Cá đuôi gai, với các loài được tìm thấy trên khắp các vùng biển thuộc Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương và Đại Tây Dương. Đây là chi có số lượng thành viên đông nhất trong họ Cá đuôi gai.

## Từ nguyên
Danh pháp của loài cá này, *acanthurus*, trong tiếng Latinh có nghĩa là "đuôi có ngạnh" (*acanthus*: "gai, ngạnh", *oura*: "đuôi"), hàm ý đề cập đến ngạnh sắc ở hai bên cuống đuôi của tất cả các thành viên trong chi này.

## Phạm vi phân bố
Đa số những thành viên trong chi *Acanthurus* có phạm vi phân bố trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Nhiều loài được tìm thấy ở cả hai đại dương này, trong đó có *[[Acanthurus guttatus]]* và *[[Acanthurus xanthopterus]]* có thể mở rộng phạm vi đến Đông Thái Bình Dương.

Một số ít thành viên trong chi này được tìm thấy ở Đại Tây Dương, là *[[Acanthurus bahianus]]*, *[[Acanthurus chirurgus]]*, *[[Acanthurus coeruleus]]*, *[[Acanthurus monroviae]]* và *[[Acanthurus tractus]]*.

## Mô tả
Tất cả các loài *Acanthurus* đều có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. Ngạnh này không có độc, nhưng vẫn có thể gây thương tích nếu sơ ý chạm phải, kể cả cho con người và những loài cá khác.

Cơ thể của các loài *Acanthurus* có hình bầu dục thuôn dài. Vây đuôi lõm, có hình lưỡi liềm; một số loài có thùy đuôi khá dài. *Acanthurus* có thể có màu sắc sặc sỡ, hoặc có màu chủ đạo là nâu với các tông màu khác nhau, từ nâu sẫm, nâu xám đến nâu lục.

Nhiều loài *Acanthurus* có dạ dày với vách dày như mề. Đối với những loài này, chúng thường nuốt cả cát vào bụng để giúp nghiền nát những mảnh tảo trong dạ dày.

Ở một số loài, cá con đang phát triển và cá trưởng thành có màu sắc hoàn toàn khác nhau. Đáng chú ý trong chi này là *[[Acanthurus pyroferus]]* và *[[Acanthurus tristis]]*, vì cá con của chúng bắt chước hình thái giống hệt với một số loài cá bướm thuộc chi *[[Centropyge]]*.

## Lai tạo trong tự nhiên
Trong tự nhiên, nhiều loài *Acanthurus* được ghi nhận là có thể tạo ra những cá thể lai với nhau.

* *[[Acanthurus achilles]]*, *[[Acanthurus japonicus]]*, *[[Acanthurus leucosternon]]* và *[[Acanthurus nigricans]]* là 4 loài chị em với nhau, trong đó *A. nigricans* có phạm vi phân bố rộng nhất, do vậy mà chúng thường lai tạo với 3 loài còn lại.
* *[[Acanthurus pyroferus]]* và *[[Acanthurus tristis]]*
* *[[Acanthurus triostegus]]* và *[[Acanthurus polyzona]]*
**[[Acanthurus olivaceus]]* và *[[Acanthurus nigricauda]]*
**[[Acanthurus olivaceus]]* và *[[Acanthurus tennentii]]*

## Sinh thái và hành vi
Thức ăn chủ yếu của *Acanthurus* là tảo và vụn hữu cơ, trong đó có một số ít loài là ăn động vật phù du. Ngoài ra, có hai loài trong chi này được ghi nhận là ăn phân do những loài cá khác thải ra, là *[[Acanthurus coeruleus]]* và *[[Acanthurus mata]]*.

Chúng thường bơi thành từng nhóm nhỏ hoặc hợp thành đàn lớn, nhưng cũng có khi sống đơn độc. Cũng như những chi cá đuôi gai khác, *Acanthurus* nghỉ ngơi vào ban đêm, và chúng ngủ trong các hang hốc, kẽ đá.

## Các loài

Tính tới hiện tại, có tất cả 40 loài được công nhận là hợp lệ trong chi này, bao gồm:

## Tham khảo

### Xem thêm
*
Acanthurus nigrofuscus

***Acanthurus nigrofuscus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

## Từ nguyên
Từ định danh *nigrofuscus* trong tiếng Latinh có nghĩa là "đen sẫm" (*nigro*: "đen" và *fuscus*: "sẫm màu"), hàm ý đề cập đến màu nâu đen của loài cá này (thực ra là màu nâu tía hoặc nâu xanh lam khi chúng còn sống).

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Biển Đỏ dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, *A. nigrofuscus* được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Pitcairn, băng qua phần lớn những vùng biển thuộc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản và quần đảo Hawaii, xa nhất ở phạm vi phía nam là đến bờ đông Úc (gồm cả các đảo Lord Howe và đảo Norfolk), cũng như đảo Rapa Iti (Polynésie thuộc Pháp).

Ở Việt Nam, *A. nigrofuscus* được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), vịnh Nha Trang (Khánh Hòa), Ninh Thuận, cù lao Câu và ngoài khơi Bình Thuận, Côn Đảo cũng như tại quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

*A. nigrofuscus* sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ và trong đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 25 m.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. nigrofuscus* là 21&nbsp;cm, nhưng thường thấy với kích thước phổ biến là 25&nbsp;cm. Loài cá này có một ngạnh sắc chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi.

Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, màu nâu sẫm đến nâu tím, có những sọc ngang gợn sóng màu lam nhạt ở hai bên thân. Đầu và ngực chi chít những đốm cam. Vây lưng và vây hậu môn có dải viền màu xanh óng ở rìa. Vây đuôi lõm sâu, hình lưỡi liềm. Có hai đốm đen lớn ở gốc sau của vây lưng và vây hậu môn (tiếp giáp với cuống đuôi). Hai đốm này giúp phân biệt *A. nigrofuscus* với *[[Ctenochaetus striatus]]*.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 24–27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 22–24; Số tia vây ở vây ngực: 16–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 20–24.

## Sinh thái học
Thức ăn của *A. nigrofuscus* là tảo, chủ yếu là tảo đỏ. Cá trưởng thành thường bơi theo từng nhóm nhỏ, nhưng có thể hợp thành đàn lớn ở nhiều nơi trong phạm vi phân bố; cá con có thể bắt gặp trong đàn của những loài cá khác.

Tuổi thọ cao nhất được ghi nhận ở *A. nigrofuscus* là 16 năm tuổi.

## Đánh bắt
*A. nigrofuscus* là một trong những loài cá thực phẩm được tiêu thụ ở nhiều nơi trong khu vực phân bố của chúng. Loài này cũng được nuôi làm cá cảnh, với giá bán trực tuyến dao động từ 30 đến 80 USD một con tùy theo kích cỡ.

## Tham khảo

### Xem thêm
* 
* 
* 
*
Acanthurus tennentii

***Acanthurus tennentii*** là một loài cá biển thuộc họ Cá đuôi gai, có chiều dài tối đa 31&nbsp;cm (12&nbsp;in). Nó được tìm thấy ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

## Miêu tả
*Acanthurus tennentii* là một loài cá hình bầu dục với chiều dài tối đa là 31&nbsp;cm (12&nbsp;in), mặc dù chiều dài điển hình hơn là 25&nbsp;cm (10&nbsp;in). Da của loài cá này thường có màu cam be, nâu ôliu hoặc xám, nhưng có thể chuyển sang màu nâu sẫm đỏ ửng với màu đỏ hoặc tím khi bị căng thẳng. Một đường tối chạy dọc theo gốc vây lưng với một đường tương tự ở gốc vây hậu môn. Có hai vệt tối phía sau mắt, và các vảy giống như dao mổ lồi ra từ cuống đuôi có màu đen và được bao quanh bởi một đốm đen lớn với đường viền màu xanh. Cả vây lưng và vây hậu môn đều dài, kéo dài đến tận cuống đuôi. Vây đuôi có hình lưỡi liềm, nó phát triển dài hơn khi cá già đi. Một dải màu trắng xanh bao quanh nó.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Loài này có sự phân bố tại vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới tại Ấn Độ DươngThái Bình Dương; phạm vi sinh sống của nó kéo dài từ Đông Phi và Madagascar đến miền nam Ấn Độ, Sri Lanka, Malaysia, Thái Lan và Indonesia. Nó sống trên đá và rạn san hô, trên các rạn san hô và trong các kênh giữa các rạn san hô, ở độ sâu xuống khoảng 35&nbsp;m (115&nbsp;ft).

## Sinh thái
*Acanthurus tennentii* ăn các loài tảo phát triển dưới đáy biển và mạt vụn, cũng như màng tảo mọc trên cát và các chất nền khác. Việc sinh sản liên quan đến việc giải phóng tinh trùng và trứng xuống biển. Cá con sống ngoài biển và trở lại hệ sinh thái rạn san hô khoảng bảy tuần sau đó. Lúc đầu, chúng có thể có màu đen hoặc vàng với vòng mắt đen, nhưng sau đó chúng giống với cá trưởng thành, ngoài các vết đen phía sau mắt, ở một giai đoạn phát triển ở tuổi vị thành niên có hình móng ngựa. Loài cá này ăn ngoài trời vào ban ngày, thường trong các nhóm nhỏ với cá vẹt và các loài khác.

## Bị đe dọa và tình trạng bảo tồn
Đây là một loài cá phổ biến trong phần lớn phạm vi sống của nó. Nó đôi khi bị đánh bắt để con người tiêu dùng. Môi trường sống của nó dễ bị phá hủy, nhưng hiện tại một số cá thể của loài này đang được bảo vệ. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đã đánh giá tình trạng bảo tồn của loài này là "ít quan tâm".

## Hình ảnh

Tập tin:Acanthurus tennentii Labroides dimidiatus.jpg
Tập tin:Acanthurus tennenti1.jpg
Tập tin:Acanthurus tennentii EOL.jpg
Tập tin:Acanthurus tennentii Maldivas.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
*
Acanthurus guttatus

***Acanthurus guttatus*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Acanthurus]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

## Từ nguyên
Từ *guttatus* trong danh pháp của loài cá này trong tiếng Latinh có nghĩa là "lốm đốm", ám chỉ các đốm trắng trên vây lưng, vây hậu môn và nửa thân sau của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống

*A. guttatus* có phạm vi phân bố rộng rãi ở vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, cũng như Đông Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài cá này được ghi nhận thưa thớt ở một vài địa điểm: quần đảo Mascarene và Seychelles; Maldives và quần đảo Chagos; đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling). Từ đảo Sumatra, *A. guttatus* xuất hiện ở hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á (trừ Biển Đông và vịnh Thái Lan), băng qua Papua New Guinea và vùng biển bao quanh các đảo quốc thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến quần đảo Pitcairn thuộc Polynesia thuộc Pháp); phạm vi phía bắc trải dài đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) và quần đảo Hawaii; phía nam đến rạn san hô Great Barrier (Úc) và New Caledonia.

Nhiều cá thể *A. guttatus* được ghi nhận ở vùng biển bao quanh đảo Clipperton (2005) và đảo Cocos (2016 - 2017), trở thành điểm cực đông phạm vi của loài cá này ở vùng biển nhiệt đới phía đông Thái Bình Dương.

*A. guttatus* lần đầu tiên được ghi nhận ở vùng biển Hoa Kỳ vào năm 2003, khi một cá thể của loài này được quan sát ở ngoài khơi West Palm Beach, Florida. Không một cá thể *A. guttatus* nào được phát hiện thêm ở Hoa Kỳ trong hơn 10 năm kể từ đó.

*A. guttatus* sống gần các rạn san hô ở độ sâu khá nông, khoảng 6 m trở lại.

## Mô tả

Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *A. guttatus* là 26&nbsp;cm. Đầu, thân, vây lưng và vây hậu môn màu nâu xám sẫm. Thân trước có 2 dải: một dải xám trên đầu sau mắt và một dải ở sau gốc vây ngực; 2 dải khác mờ hơn nằm ở thân sau. Vùng ngực màu xám bạc. Thân sau, vây lưng và vây hậu môn tập trung nhiều đốm trắng. Vây bụng màu vàng tươi. Vây đuôi màu vàng nhạt với dải rộng màu đen ở rìa sau. Hai bên cuống đuôi có một gai nhọn đặc trưng của họ Cá đuôi gai.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 27 - 30; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 26; Số tia vây ở vây ngực: 15 - 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái
*A. guttatus* không phải là một loài có tính lãnh thổ. Ở Samoa thuộc Mỹ, *A. guttatus* được quan sát thấy là hợp thành đàn khoảng từ 50 đến 500 cá thể để sinh sản vào lúc hoàng hôn. Loài cá này sinh sản quanh năm ở những vùng nước ấm (khoảng 27&nbsp;°C đến 30°).

*A. guttatus* ăn chủ yếu các loại tảo sợi, nhưng cũng có thể ăn một số loại tảo vôi như *Jania*.

## Tham khảo
Saraqip

**Saraqib** ( cũng viết là **Saraqeb**) là một thành phố ở tây bắc Syria, về hành chính thuộc Idlib Governorate, tọa lạc ở phía đông Idlib. Thành phố nằm ở độ cao 370 m trên mực nước biển. Địa điểm cổ đại Ebla tọa lạc 5&nbsp;km về phía nam thành phố. Theo Tổng cục thống kê Syria, thành phố Saraqib có dân số 32.495 người theo điều tra dân số năm 2004.

## Lịch sử
Một cộng đồng lớn người Nawar đã định cư ở Saraqib trong thời Ottoman. Cùng với Khan Shaykhun và Ma'arat al-Numan, Saraqib nổi tiếng với sản phẩm thêu vải cotton màu đen tinh xảo. Ngày 26 tháng 2 năm 1959, cựu tổng thống Gamal Abdel Nasser đã đọc diễn văn trước thành phố kỷ niệm liên minh gần đây giữa Ai Cập và Syria lập nên Cộng hòa Ả Rập Thống nhất.
Cư dân của Saraqib đã tham dự trong nội chiến Syria chống lại chính quyền của Bashar al-Assad từ ít nhất tháng 4 năm 2011. Theo Cơ quan theo dõi nhân quyền Syria (Syrian Observatory for Human Rights) đối lập, các lực lượng an ninh Syria đã bắt giữ hơn 200 người được tin là các nhà hoạt động chống chính quyền ở thành phố này sau khi chiếm thành phố ngày 11 tháng 8 năm 2011.

## Tham khảo

## Thư mục

*
*
*
*
*
Mạc Chiết Niệm Sanh

**Mạc Chiết Niệm Sinh** (, ? – 527), dân tộc Khương, người Tần Châu  một trong những thủ lĩnh của phong trào Lục Trấn khởi nghĩa phản kháng nhà Bắc Ngụy.

## Sự nghiệp
Tháng 6 năm Chính Quang thứ 5 (524), cha là thủ lĩnh nghĩa quân Tần vương Mạc Chiết Đại Đề mất, Mạc Chiết Niệm Sinh kế tục thống lãnh nghĩa quân, xưng Tần thiên tử, niên hiệu là Thiên Kiến. Sau đó, Niệm Sinh phái em trai Thiên Sinh đi về phía đông đánh Kỳ Châu, chém Đô đốc Nguyên Chí, thứ sử Bùi Phân Chi.

Năm sau (525), Tiêu Bảo Di phụng mệnh đến Quan Trung đánh dẹp cuộc khởi nghĩa Hà Tây do Mạc Chiết Niệm Sinh cầm đầu.

Năm Hiếu Xương thứ 3 (527), Mạc Chiết Niệm Sinh đánh bại Tiêu Bảo Di ở Kính Châu. Người Kỳ Châu bắt thứ sử Ngụy Lan Căn hưởng ứng, cánh nghĩa quân Đông chinh cũng đã đến Đồng Quan. Tháng 9, Mạc Chiết Niệm Sinh bị bộ hạ Đỗ Sán giết chết. Bộ thuộc do Mặc Kỳ Sửu Nô thống lãnh.

## Tham khảo
* Ngụy thư
* Bắc sử
* Tư trị thông giám, quyển 150, quyển 151

## Xem thêm
* Trần Dần Khác, *Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử giảng diễn lục* (Vạn Thằng Nam chỉnh lý) Hoàng Sơn thư xã, 2000
* Đỗ Sĩ Đạc, *Bắc Ngụy sử*, Nhà xuất bản Sơn Tây Cao Hiệu Liên Hiệp, 1992
* Trâu Kỷ Vạn, *Trung Quốc thông sử: Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử*, Nhà xuất bản Cửu Châu, 2009

## Chú thích
Mạc Chiết Đại Đề

**Mạc Chiết Đại Đề** (, ? - 524), dân tộc Khương, người Tần Châu  một trong những thủ lĩnh của phong trào Lục Trấn khởi nghĩa phản kháng nhà Bắc Ngụy.

## Bối cảnh thời đại

## Sự nghiệp
Năm Chính Quang thứ 5 (524), Tần Châu thứ sử Lý Ngạn tỏ ra tham lam bạo ngược, binh sĩ là bọn Tiết Trân, Lưu Khánh liên kết nhân dân các dân tộc Hán, Khương, Đê,... trong thành Tần Châu khởi nghĩa, bắt giết Lý Ngạn. Mạc Chiết Đại Đề được cử làm thủ lĩnh, xưng Tần vương. Binh sĩ ở Nam Tần Châu  là bọn Trương Trường Mệnh, Hàn Tổ Hương, Tôn Yểm chiếm thành phản Ngụy, chém Thứ sử Thôi Du, tích cực hưởng ứng.

Đại Đề phái Bặc Triều đánh hạ trấn Cao Bình, giết Trấn tướng Hách Liên Lược và Hành đài Cao Nguyên Vinh. Cùng năm bệnh mất. Bộ thuộc do con trai thứ tư là Mạc Chiết Niệm Sinh thống lãnh.

## Tham khảo
* Ngụy thư
* Bắc sử
* Tư trị thông giám, quyển 150

## Xem thêm
* Trần Dần Khác, *Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử giảng diễn lục* (Vạn Thằng Nam chỉnh lý) Hoàng Sơn thư xã, 2000
* Đỗ Sĩ Đạc, *Bắc Ngụy sử*, Nhà xuất bản Sơn Tây Cao Hiệu Liên Hiệp, 1992
* Trâu Kỷ Vạn, *Trung Quốc thông sử: Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử*, Nhà xuất bản Cửu Châu, 2009

## Chú thích
Tiên Vu Tu Lễ

**Tiên Vu Tu Lễ** (, ? - 526), dân tộc Đinh Linh, một trong những thủ lĩnh nghĩa quân ở Hà Bắc trong giai đoạn sau của phong trào Lục Trấn khởi nghĩa phản kháng nhà Bắc Ngụy.

## Bối cảnh thời đại

## Sự nghiệp
Ông vốn là binh sĩ của trấn Hoài Sóc. Mùa thu năm Hiếu Xương thứ 2 (526), Tiên Vũ Tu Lễ hưởng ứng khởi nghĩa Đỗ Lạc Chu, tụ chúng nổi dậy ở thành Tả Nhân, Định Châu, đặt niên hiệu Lỗ Hưng.

Triều đình phái Trưởng Tôn Trĩ và Hà Gian vương Nguyên Sâm trấn áp, bị Tu Lễ đánh bại (cha Vũ Văn Thái là Vũ Văn Quăng cũng chết trong hàng ngũ nghĩa quân ở trận này). Tháng 8 năm sau (527), ông bị bộ hạ Nguyên Hồng Nghiệp sát hại. Sau đó Cát Vinh giết chết Nguyên Hồng Nghiệp, kế tục lãnh đạo khởi nghĩa.

## Tham khảo
* Ngụy thư
* Bắc sử
* Tư trị thông giám

## Xem thêm
* Trần Dần Khác, *Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử giảng diễn lục* (Vạn Thằng Nam chỉnh lý) Hoàng Sơn thư xã, 2000
* Đỗ Sĩ Đạc, *Bắc Ngụy sử*, Nhà xuất bản Sơn Tây Cao Hiệu Liên Hiệp, 1992
* Trâu Kỷ Vạn, *Trung Quốc thông sử: Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử*, Nhà xuất bản Cửu Châu, 2009

## Chú thích
Antonov A-7

**Antonov A-7** là một loại tàu lượn quân sự chở lính của Liên Xô trong Chiến tranh thế giới II.

## Quốc gia sử dụng
; 
* Không quân Xô viết

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* A-7 (RF-8) at Ugolok Neba 
*Plan and description
DFS 230

**DFS 230** là một loại tàu lượn vận tải quân sự của Đức, trang bị cho Luftwaffe trong Chiến tranh thế giới II. Nó được Deutsche Forschungsanstalt für Segelflug (DFS) phát triển vào năm 1933, do Hans Jacobs làm đội trưởng.

## Biến thể
;DFS 230 A-1
;DFS 230 A-2
;DFS 230 B-1
;DFS 230 B-2
;DFS 230 C-1
;DFS 230 D-1
;DFS 230 F-1

## Tính năng kỹ chiến thuật (DFS 230 B-1)

## Xem thêm

## Ghi chú

## Tài liệu
* 

## Liên kết ngoài
* http://www.warbirdsresourcegroup.org/LRG/dfs230.html
* http://www.luftarchiv.de/flugzeuge/dfs/dfs230.htm
General Aircraft Hamilcar

**General Aircraft Limited GAL. 49 Hamilcar** hay **Hamilcar Mark I** là một loại tàu lượn quân sự cỡ lớn của Anh trong Chiến tranh thế giới II. Nó được thiết kế để chở hàng hạng nặng như xe tăng Tetrarch hoặc M22 Locust.

## Quốc gia sử dụng
;
*Lục quân Anh
*Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* 
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài

* British Aircraft of WWII
* Hamilcar Glider page on d-daytanks.org.uk  - includes pictures of the Hamilcar Glider parked and being towed.
*''Flight'' ngày 14 tháng 12 năm 1944
*Hamilcar X ''Flight'' 1945
*''Popular Mechanics'', December 1944 cover illustration of Hamilcar
*''Huge Gliders Spill Tanks Behind Enemy Lines'', December 1944, Popular Mechanics - Mistakenly highlights M22 Locust light tank inside Hamilcar when in fact tank shown is the Tetrach. Also, mis-labels them as being used in Operation Tonga. But the cover artwork and the inside article on page 17 are excellent.
Gotha Go 242

**Gotha Go 242** là một loại tàu lượn vận tải của Đức, trang bị cho *[[Không quân Đức|Luftwaffe]]* trong Chiến tranh thế giới II.

## Biến thể
***Go 242 A-1**
***Go 242 A-2**
***Go 242 B-1**
***Go 242 B-2**
***Go 242 B-3**
***Go 242 B-4**
***Go 242 B-5**
***Go 242 C-1**

## Tính năng kỹ chiến thuật (Go 242B-3)

## Xem thêm

## Ghi chú

## Tham khảo
*
## Liên kết ngoài
* "War in the Air." *FLIGHT*, 12th February 1942, p.&nbsp;130, early intelligence photo of Go 242, bottom of page.
Kokusai Ku-8

**Kokusai Ku-8-II**, (**Tàu lượn vận tải đặc biệt Kokusai Kiểu 4**), là một loại tàu lượn quân sự của Nhật Bản trong Chiến tranh thế giới II.

## Biến thể
***Ku-8I**: Mẫu thử.
***Ku-8II**: Tàu lượn vận tải quân sự. Phiên bản sản xuất.

## Quốc gia sử dụng
* Nhật Bản

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Tham khảo

*http://www.topsid.com/index.php?war=japonsko&unit=kokusaiku-8-ii
*Pacific War Online Encyclopedia
[Weapons and Warfare book 16, page 1682]
Messerschmitt Me 321

**Messerschmitt Me 321 ''Gigant*** là một loại tàu lượn chở hàng cỡ lớn của Đức, được phát triển và sử dụng trong [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Chiến tranh thế giới II]]. Nó được phát triển thành loại máy bay [[Messerschmitt Me 323|Messerschmitt Me 323 *Gigant*]] có 6 động cơ.

==Biến thể==
**'Me 321 A-1**:
***Me 321 B-1*':

==Tính năng kỹ chiến thuật (Me 321B)==


==Xem thêm==


==Tham khảo==
===Ghi chú===

===Tài liệu===

* Dabrowski, Hans-Peter. *Messerschmitt Me 321/323: The Luftwaffe's "Giants" in World War II*. Atglen, PA: Schiffer Military History, 2001. ISBN 0-7643-1442-4.
* Green, William. *Warplanes of the Third Reich*. London: Macdonald and Jane's (Publishers) Ltd., 1970 (4th imp. 1979). ISBN 0-356-02382-6.
* Hyland, Gary and [[Anton Gill]]. *Last Talons of the Eagle: Secret Nazi Technology Which Could Have Changed the Course of World War II*. Toronto, Ontario, Canada: McArthur & Company, 1999. ISBN 0-7472-5964-X.
* Mondey, David. *The Concise Guide to Axis Aircraft of World War II*. New York: Bounty Books, 1996. ISBN 1-85152-966-7.
* Smith, J.R. and Anthony L. Kay. *German Aircraft of the Second World War*. London: Putnam and Company Ltd., 1972 3rd imp. 1978). ISBN 0-370-00024-2.
* Staerck, Christopher, Paul Sinnott and [[Anton Gill]]. *Luftwaffe: The Allied Intelligence Files*. London: Brassey's, 2002. ISBN 1-57488-387-9.
* Zabecki, David T. *World War II in Europe*. Taylor & Francis, 1999. ISBN 0-8240-7029-1.


==Liên kết ngoài==
* [http://www.waffenhq.de/flugzeuge/me321.html WaffenHQ.de Pictures and description (German)]*Broken link''
* Archive video with Me 321 being towed (comment in English)
Maeda Ku-1

**Maeda Ku-1** là một loại tàu lượn quân sự cỡ nhỏ của Nhật Bản. Nó chủ yếu dùng để huấn luyện.

## Tính năng kỹ chiến thuật (Ku-1)

## Xem thêm
*Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
*Danh sách tàu lượn quân sự trong Chiến tranh thế giới II

## Tham khảo
Slingsby Hengist

**Slingsby Hengist** là một loại tàu lượn quân sự của Anh, do Slingsby Sailplanes Ltd thiết kế chế tạo.

## Tính năng kỹ chiến thuật (Hengist Mk I)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Bishop, Chris. *The Encyclopedia of Weapons of World War II: The Comprehensive Guide to Over 1,500 Weapons Systems, Including Tanks, Small Arms, Warplanes, Artillery, Ships and Submarines*. New York: Sterling Publishing Company, Inc., 2002. ISBN 1-58663-762-2.
* Brown, Robert G. *On the Edge: Personal Flying Experiences During the Second World War*. Renfrew, Ontario, Canada: General Store Publishing House, 1999. ISBN 978-1-896182-87-2.
* Ellison, Norman. *British Gliders and Sailplanes*. London: A & C Black ltd, 1971. ISBN 07136118985 .
* Flint, Keith. *Airborne Armour: Tetrarch, Locust, Hamilcar and the 6th Airborne Armoured Reconnaissance Regiment 1938-1950*. Solihull, W. Midlands, UK: Helion & Company Ltd, 2006. ISBN 1-874622-37-X.
* Lynch, Tim. *Silent Skies: Gliders At War 1939-1945*. Barnsley, UK: Pen & Sword Military, 2008. ISBN 0-7503-0633-5.
* March, Daniel J. *British Warplanes of World War II*. London: Aerospace Publishing, 1998. ISBN 1-874023-92-1.
* Mondey, David. *The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II*. London: Chancellor Press, 2002. ISBN 1-85152-668-4.
* Munson, Kenneth. *Aircraft of World War II*. New York: Doubleday and Company, 1972. ISBN 0-385-07122-1.
* Otway, Lieutenant-Colonel T.B.H. *The Second World War 1939-1945 Army: Airborne Forces*. London: Imperial War Museum, 1990. ISBN 0-901627-57-7.
* Simons, Martin. *Slingsby Sailplanes*. London: Airlife Publishing Ltd, 1996. ISBN 1-85310-732-8.
* Smith, Claude. *History of the Glider Pilot Regiment*. London: Pen & Sword Aviation, 1992. ISBN 1-84415-626-5.
* Swanborough, Gordon. *British Aircraft at War, 1939-1945*. East Sussex, UK: HPC Publishing, 1997. ISBN 0-9531421-0-8.
* Thetford, Owen. *Aircraft of the Royal Air Force 1918-57*. London: Putnam, 1968. ISBN 0-370-00101-X.
Ethephon

**Ethephon** là hóa chất điều hòa sinh trưởng thực vật được sử dụng rộng rãi.

Trong thực vật, ethephon được chuyển hóa thành ethylen, là chất điều hòa sinh trưởng thực vật và thúc chín hiệu quả. Ethephon  thường được sử dụng trên  lúa mì, cà phê, thuốc lá, bông và lúa để thúc chín quả.

Ethephon cũng được sử dụng rộng rãi trên dứa để tạo chồi dứa cũng như tạo màu vàng đều cho quả dứa.

## Chú thích
Đỗ Lạc Chu

**Đỗ Lạc Chu** (, ? – 528) còn gọi là **Thổ Cân Lạc Chu** (吐斤洛周), dân tộc Cao Xa, một trong những thủ lĩnh nghĩa quân ở Hà Bắc trong giai đoạn sau của phong trào Lục Trấn khởi nghĩa phản kháng nhà Bắc Ngụy.

## Bối cảnh thời đại

## Quá trình khởi nghĩa
Tháng 8 năm Hiếu Xương đầu tiên (525), Đỗ Lạc Chu ở Thượng Cốc tụ chúng khởi nghĩa phản kháng nhà Bắc Ngụy, đặt niên hiệu là Chân Vương. Nghĩa quân đánh hạ các quận, huyện gần đó. Nghĩa quân vây đánh Yến Châu  thứ sử Thôi Bỉnh.

Tháng 9, triều đình sai U Châu  thứ sử Thường Cảnh làm Hành đài, cùng U Châu đô đốc Nguyên Đàm cùng lĩnh quân chinh thảo nghĩa quân. Bấy giờ, Thường Cảnh bố trí quan binh ở ven đường từ Lư Long tái  đến Quân Đô quan, chiếm lĩnh nơi hiểm yếu, ngăn trở nghĩa quân đánh xuống phía nam.

Tháng giêng năm Hiếu Xương thứ 2 (526), khoảng 2 vạn quan quân đóng ở An Châu  phản Ngụy, hưởng ứng Đỗ Lạc Chu, gia nhập nghĩa quân. Đỗ Lạc Chu đưa nghĩa quân đến cùng họ hội họp, Thường Cảnh phái quân ở Quân Đô quan chặn đón, bị nghĩa quân đánh bại.

Tháng 4, nghĩa quân từ Thượng Cốc nam hạ, tấn công Kế Thành, gặp quan quân đón đánh, lui chạy.

Tháng 11, nghĩa quân vây đánh Phạm Dương.

Tháng 12, dân trong thành tiến hành bạo động, bắt tướng Ngụy là Thường Cảnh và U Châu thứ sử Vương Duyên Niên. Nhờ đó, Đỗ Lạc Chu được vào thành.

Tháng giêng năm Vũ Thái đầu tiên (528), nghĩa quân đánh chiếm 2 châu Định, Doanh, rồi ở Quảng Xương  đẩy lui 1 vạn viện binh tinh kỵ Nhu Nhiên. Sau đó xua quân nam hạ.

Tháng 2, Đỗ Lạc Chu bị thủ lĩnh một cánh nghĩa quân khác là Cát Vinh giết chết, bộ chúng quy về dưới tay Cát Vinh.

## Tham khảo
* Ngụy thư
* Bắc sử
* Tư trị thông giám

## Xem thêm
* Trần Dần Khác, *Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử giảng diễn lục* (Vạn Thằng Nam chỉnh lý) Hoàng Sơn thư xã, 2000
* Đỗ Sĩ Đạc, *Bắc Ngụy sử*, Nhà xuất bản Sơn Tây Cao Hiệu Liên Hiệp, 1992
* Trâu Kỷ Vạn, *Trung Quốc thông sử: Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử*, Nhà xuất bản Cửu Châu, 2009

## Chú thích
Đĩa ăn

**Đĩa ăn** (gọi tắt là đĩa, phương ngữ Bắc Bộ) hay gọi là **Dĩa** (phương ngữ Nam Bộ) là một dụng cụ tròn, dẹt, có thể lõm ở giữa dùng đựng thức ăn khi đang ăn.

Đĩa thường được làm từ sành sứ, kim loại, thủy tinh. Ngoài ra cũng có các loại đĩa dùng một lần làm từ nhựa, giấy, lá cây.

## Tham khảo
Zebrasoma xanthurum

***Zebrasoma xanthurum*** là một loài cá biển thuộc chi *[[Zebrasoma]]* trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1852.

## Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này, *xanthurum*, được ghép từ 2 âm tiết trong tiếng Latinh: *xanthos* ("màu vàng") và *oura* ("vây đuôi"), hàm ý đề cập đến vây đuôi màu vàng tươi của chúng.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống

*Z. xanthurum* có phạm vi phân bố tương đối phổ biến ở Tây và Bắc Ấn Độ Dương. Từ Biển Đỏ, loài cá này xuất hiện ở khắp các vùng biển bao quanh bán đảo Ả Rập, và từ vịnh Ba Tư trải dài theo vùng bờ biển Pakistan ở phía đông, với một lần duy nhất được nhìn thấy ở Maldives. *Z. xanthurum* cũng đã được ghi nhận ở ngoài khơi công viên biển Hoi Ha Wan (Hồng Kông), có lẽ là một con cá cảnh được thả ra. *Z. xanthurum* sống gần các rạn san hô ở độ sâu đến 50 m.

### Loài du nhập
Từ năm 2001 đến 2005, *Z. xanthurum* đã được quan sát nhiều lần ở vùng biển ngoài khơi Boca Raton, Florida (Hoa Kỳ). Vào năm 2018, *Z. xanthurum* một lần nữa được quan sát ở Boca Raton, gần xác tàu Sea Emperor.

*Z. xanthurum* lần đầu tiên được ghi nhận ở Địa Trung Hải, khi một cá thể của loài này được phát hiện ở ngoài khơi đảo Sardinia (Ý) vào năm 2015, có lẽ là một con cá cảnh được thả ra.

## Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *Z. xanthurum* là 36,7&nbsp;cm, nhưng chiều dài thường bắt gặp ở loài cá này là từ 10 đến 20&nbsp;cm.

Đầu, thân và các vây đều có màu xanh lam thẫm; ngoại trừ vây đuôi có màu vàng tươi nổi bật, và vây ngực có thêm dải màu vàng ở rìa vây. Các đốm đen chi chít trên bụng, thân trước và đầu của chúng. Cá con có màu tương tự như cá trưởng thành, nhưng có thêm các dải sọc ngang màu đen ở hai bên thân. Ở nhiều khu vực, *Z. xanthurum* trưởng thành cũng còn xuất hiện những dải sọc đen này trên cơ thể.

Số gai ở vây lưng: 4 - 5; Số tia vây ở vây lưng: 24 - 25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 19 - 20; Số tia vây ở vây ngực: 15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

## Sinh thái và hành vi
Thức ăn của *Z. xanthurum* được cho là các loại tảo dạng sợi, vì chúng có nhiều răng nhỏ ở họng.

## Tham khảo
Sở Túc vương

**Sở Túc vương** (chữ Hán: 楚肅王, trị vì 380 TCN-370 TCN), tên thật là **Hùng Tang** (熊疑), hay **Mị Tang** (羋疑), là vị vua thứ 37 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Theo Sử ký, Hùng Tang là con của Sở Điệu vương, vua thứ 36 của nước Sở.

## Trị vì
Năm 381 TCN, Sở Điệu vương mất. Do sinh thời Sở Điệu vương trọng dụng Ngô Khởi, tiến hành cải cách chấn hưng đất nước nhưng lại đụng chạm đến quyên lợi của quý tộc nước Sở nên bọn quý tộc oán ghét Ngô Khởi, bèn nhân Điệu vương mất, khởi binh đánh Ngô Khởi, Ngô Khởi chạy đến ôm thây Điệu vương, quân của quý tộc giơ cung bắn Ngô Khởi, nhưng lại bắn cả vào thi thể của Sở Điệu vương. Sau Hùng Tang lên ngôi, sai em là Hùng Lương Phu điều tra chuyện bắn vào thi thể Điệu vương, bắt được hơn 70 họ quý tộc khởi loạn đều đem tru di toàn bộ.

Năm 377 TCN, nước Ba thường quấy nhiễu nước Sở, Sở Túc vương phải điều quân đến Trúc Thiên Quan (nay thuộc phía Tây Hồ Bắc) để ngăn chặn quân Ba.

Năm 375 TCN, Ngụy và Sở xảy ra chiến tranh, Sở thua, mất đất Vu Du Quan. Năm 371 TCN, Ngụy lại đánh Sở, chiếm được Lỗ Dương.

Năm 370 TCN, Sở Túc vương mất, ông ở ngôi 11 năm. Do Túc vương không có con trai ngôi nên em ông là Hùng Lương Phù lên nối ngôi, tức là Sở Tuyên vương.

## Xem thêm
*Sở Điệu vương
*Sở Tuyên vương

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Sở thế gia*
*Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
Sở Uy vương

**Sở Uy vương** (chữ Hán: 楚威王; 378 TCN - 329 TCN), tên thật là **Hùng Thương** (熊商) hoặc **Mị Thương** (芈商), là vị vua thứ 39 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 339 TCN đến năm 329 TCN, tổng cộng 11 năm.

Sở Uy vương là con của Sở Tuyên vương, vị quốc vương thứ 38 của nước Sở. Bấy giờ ông là một vị quân chủ nổi tiếng trong thời đại Chiến Quốc, được xem là vị quân chủ trung hưng nước Sở rất có công lao. Nước Sở dưới thời Sở Uy vương đã đạt đến cực thịnh nhất trong lịch sử tồn tại của nó, cương vực rộng lớn nhất trong Thất hùng.

Theo Sử ký - Tô Tần liệt truyện viết về nước Sở: *"Tây có Kiềm Trung, Vu quận, đông có Hạ Châu, Hải Dương, Nam tới Đổng Đình, Thương Ngô, bắc tới Tuân Dương, đất rộng năm nghìn dặm, cỗ xe năm nghìn, áo giáp trăm vạn..."*, cho thấy sự thịnh trị cực đại của nước Sở dưới thời Uy vương.

## Trị vì
Năm 339 TCN, Sở Tuyên Vương mất, Hùng Thương nối ngôi, tức là Sở Uy vương.

Năm 337 TCN, sau khi Tần Hiếu công mất, Thái tử Doanh Tứ lên ngôi tức Tần Huệ Văn vương. Huệ Văn vương giết tướng quốc Thương Ưởng, Sở Uy vương nghe tin bèn cùng Hàn và Triệu đã sai sứ đến chúc mừng vua Tần. Năm 337 TCN, Sở Uy vương cùng Hàn Chiêu hầu, Triệu Túc hầu sai sứ thông hiếu với Tần.

Năm 334 TCN, nghe tin nước Việt (越國) chuẩn bị tấn công Tề, Tề Uy Vương bèn gửi sứ thần tới thuyết phục vua Việt tấn công Sở thay vì tấn công nước mình, Việt ồ ạt đem quân đánh Sở, tuy nhiên sau một thời gian giằng co, Sở đánh bại Việt, nhân đó Sở Uy Vương sai Cảnh Thúy đánh Việt, giết Việt vương và chiếm nước Việt. Người nước Việt ly tán và chống lại nước Sở, mãi tới thời Hoài vương, năm 306 TCN mới thôn tính hết được.

Năm 334 TCN, Tề Uy vương và Ngụy Huệ vương hội ở Từ Châu cùng xưng vương. Sở Uy vương thấy vậy tức giận, sai Cảnh Thúy đánh nước Tề. Cảnh Thúy đại thắng quân Tề ở Từ Châu.

Năm 332 TCN, theo Sử ký, Tô Tần hợp tung chống Tần, đến thuyết Uy vương cùng sáu nước chống Tần, tuy nhiên các sử gia hiện đại xác định rằng thời gian hoạt động của Tô Tần muộn hơn trong Sử ký nêu khoảng 40 năm và không có đến thuyết Sở Uy vương.

## Cái chết
Uy vương vì chuyện nước Tề xưng vương nên ăn không ngon ngủ không yên đến năm 329 TCN thì phát bệnh chết. Con là Hùng Hoè kế vị tức Sở Hoài vương

## Gia quyến
*Thân phụ: Sở Tuyên vương.
*Thê thiếp: Sở Uy hậu là công chúa của nước Triệu.
*Con cái: Sở Hoài vương Hùng Hoè / Mị Hoè (355 TCN - 296 TCN, trị vì:328 TCN - 299 TCN)

## Xem thêm
* Sở Tuyên vương
* Sở Hoài vương
* Việt (nước)

## Tham khảo
*Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên *Sở thế gia*, *Tô Tần liệt truyện*
## Chú thích
The CW

**The CW Television Network** (**The CW**) là một mạng lưới truyền hình Mỹ. Mạng lưới này được sở hữu bởi CBS Entertainment Group của Paramount Global hợp tác với Warner Bros. của Warner Bros. Discovery.

**The CW** ra mắt vào ngày 18 tháng 9 năm 2006, sau hai người tiền nhiệm, UPN và WB, đã ngừng hoạt động độc lập vào ngày 15 và 17 tháng 9 năm đó. Hai đêm lập trình đầu tiên của The CW - vào ngày 18 và 19 tháng 9 năm 2006 - bao gồm các chương trình chạy lại và các chương trình đặc biệt liên quan đến khởi động. CW đã đánh dấu ngày ra mắt chính thức vào ngày 20 tháng 9 năm 2006, với buổi ra mắt hai giờ của chu kỳ thứ bảy của America's Next Top Model

Tên của The CW đều là chữ cái đầu của (The) **C**BS và **W**aner Bros

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ The CW
Nhài hồng

**Nhài hồng** (***Jasminum polyanthum***) là một loài cây leo trong chi Nhài bản địa Trung Quốc. Chồi hoa màu hồng hơi đỏ cuối mùa đông và đầu mùa xuân sau đó nở hoa năm cánh như ngôi sao có mùi thơm, đường kính khoảng 2&nbsp;cm. Nó có lá kép với 5-7 lá nhỏ có màu xanh lá cây đậm ở mặt trên và màu xanh lá cây nhạt hơn ở mặt dưới. Loài này được mô tả khoa học lần đầu bởi Adrien René Franchet trong Revue Horticole 1891, 270.
Nhài hồng là một loài cây trồng ở Mỹ và châu Âu. Nó phát triển nhanh.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Jasminum Polyanthum Creative Gardening 
* ''Jasminum polyanthum'' in Flora of China, Vol. 15, with illustration
* Herbarium specimen
* ''Jasminum polyanthum'' at www.esveld.nl
* Weeds of Blue Mountains Bushland (Australia): ''Jasminum polyanthum'' 
* ''Jasminum polyanthum''  as a New Zealand weed
* ''Jasminum polyanthum''  in NZPCN (New Zealand Plant Conservation Network)
Aigle

**Aigle** là một thị xã Thụy Sĩ, trong huyện Aigle của bang Vaud. Dân số là 8100 người. Trụ sở Liên đoàn Xe đạp Quốc tế đóng ở thị xã này. Aigle nằm ở độ cao 415&nbsp;m (1362&nbsp;ft), cự ly khoảng 13&nbsp;km (8,1 dặm) phía đông nam thành phố Montreux. Thành phố nằm ở bờ phía đông của thung lũng Rhône, dưới chân dãy núi Alps của Thụy Sĩ.
Aigle có diện tích 16,41&nbsp;km vuông, trong đó 5,59&nbsp;km² hoặc 34,1% được sử dụng cho mục đích nông nghiệp, trong khi 6,13&nbsp;km² hoặc 37,4% là rừng. Diện tích còn lại của đất nước, 4,2% km² hoặc 25,6% là khu là khu định cư (các tòa nhà hoặc đường sá), 0,45&nbsp;km² (0,17 sq mi) hoặc 2,7% hoặc là sông, hồ và 0,1&nbsp;km² (25 mẫu Anh) hoặc 0,6% là đất không sản xuất.

## Tham khảo
Rượu trái giác

**Rượu trái giác** là một loại rượu được sản xuất từ trái giác (*[[Cayratia trifolia]]*). Nguyên liệu chính để sản xuất rượu trái giác là Trái giác, đường và rượu.

Để sản xuất loại rượu này, người ta dùng trái giác ủ chung với đường để lên men. Sau một thời gian lên men, từ hỗn hợp này sẽ cho ra đời một loại mật có màu đỏ tím và mùi vị rất ngon. Tùy vào mục đích sử dụng mà người ta có thể dùng mật mày để pha chế thành các sản phẩm khác nhau.

Rượu trái giác được sản xuất bằng công nghệ lên men tự nhiên do đó sẽ lưu giữ những gì tinh túy nhất của trái giác rừng, một loại trái cây đặc trưng của vùng đất U Minh Thượng, Kiên Giang.

Trái giác từ xưa đã được dùng làm một loại gia vị đặc biệt trong các món ăn của người dân vùng U Minh. Trái giác được dùng không chỉ vì hương vị đặc biệt của nó mà còn là vì những tác dụng dược học của nó đối với cơ thể con người.

Ông cha ta có câu: khách tới nhà không trà cũng rượu. Do đó, đến với vùng đất U Minh, ngoài những giây phút thoải mái khi được đắm mình vào thiên nhiên ra, bạn còn có thể thưởng thức được món rượu Trái giác, một đặc sản của vùng đất U Minh Thượng, được sơ sở sản xuất rượu thủ công VangKen sản xuất, đây cũng chính là món quà mà cơ sở muốn dành tặng cho các bạn phương xa và cũng là món quà mà bạn có thể mua để tặng cho những người thân yêu của mình, minh chứng cho một lần đến U Minh, nơi thành đồng.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Stephen Hunt

**Stephen Hunt** có thể chỉ:
*Stephen Hunt (cầu thủ bóng đá sinh năm 1956), cầu thủ bóng đá Anh
*Stephen Hunt (cầu thủ bóng đá sinh năm 1981), cầu thủ bóng đá Cộng hòa Ireland 
*Stephen Hunt (cầu thủ bóng đá sinh năm 1984), cầu thủ bóng đá Anh
*Stephen Hunt (tác gia) (born 1966), tác gia Anh
*Stephen J. Hunt, nhà xã hội học Anh
*Stephen Hunt (born 1981), diễn viên Úc nổi tiếng với vai Matt Hancock
*Steve Hunt, nhạc công piano Mỹ
Waco CG-4

**Waco CG-4A** là loại tàu lượn quân sự chuyên dùng để vận tải được sử dụng rộng rãi nhất của Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới II. Không quân Lục quân Hoa Kỳ định danh cho nó là **CG-4A**, người Anh đặt tên là **Hadrian**.

## Biến thể

;**XCG-4**:
;**CG-4A**:
;**XCG-4B**:
;**XPG-1**:
;**XPG-2**:
;**XPG-2A**:
;**PG-2A**:
;**XPG-2B**:
;**LRW-1**:
;**G-2A**:
;**G-4A**:
;**G-4C**:
;**Hadrian Mk.I**:
;**Hadrian Mk.II**:

## Quốc gia sử dụng

;:
* Không quân Hoàng gia Canada
;:
* Không quân Tiệp Khắc
;:
*Quân đoàn Không quân Lục quân
;:
* Không quân Lục quân Hoa Kỳ
* Hải quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (CG-4A)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Chú thích

;Tài liệu

* Andrade, John M. *U.S. Military Aircraft Designations and Serials since 1909.* Earl Shilton, Leister, UK: Midland Counties Publications, 1979. ISBN 0-904597-22-9.
* Diehl, Alan E., PhD. *Silent Knights: Blowing the Whistle on Military Accidents and Their Cover-ups.* Dulles, Virginia: Brassey's, Inc., 2002. ISBN 1-57488-412-3.
* Fitzsimons, Bernard, ed. "Waco CG-4A." *Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare,* Volume 11. London: Phoebus, 1978. ISBN 978-0-241-10864-2.

## Liên kết ngoài

*3D-model of Waco CG-4
*"Silent Partner of the Plane." ''Popular Science'', February 1944, pp. 94-101. First large article on CG-4A published during World War II; rare photos and drawings
*"Glider Parade" *Popular Mechanics*,August 1944, pp.&nbsp;14–15.
*The Assault Glider Trust 
*Silent Wings Museum 
*U.S. Army Airborne and Special Operations Museum, World War II CG-4A Glider Exhibit, Fort Bragg NC 
*Detailed photos of the CG-4A in the National Soaring Museum
*More detailed photos of the CG-4A in the National Soaring Museum, including manual pages
*http://www.nationalinfantrymuseum.com/
Waco CG-13

**Waco CG-13** là một loại tàu lượn vận tải quân sự của Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới II.

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Hoàng gia
;
*USAAF

## Tính năng kỹ chiến thuật (CG-13A)

## Xem thêm

## Tham khảo
 
*Mondey, David, *The Concise Guide to American Aircraft of World War II.* London: Chancellor, 1996. I185152 706 0.SBN
* Silent Ones WWII Invasion Glider Test and Experiment Clinton County Army Air Field Wilmington Ohio
## Liên kết ngoài
*Army Glider Can Carry A Fully Loaded Truck August 1944 article on CG-4A
Waco CG-15

**Waco CG-15** là một loại tàu lượn quân sự của Hoa Kỳ, được phát triển từ CG-4.

## Biến thể
;**XCG-15**:
;**XCG-15A**:
;**CG-15A**:
;**PG-3**:
;**XLR2W-1**:
;**G-3A**:
;**G-15A**:

## Quốc gia sử dụng
;:
*Không quân Lục quân Hoa Kỳ
*Hải quân Hoa Kỳ

## Tính năng kỹ chiến thuật (CG-15A)

## Xem thêm
### Máy bay có cùng sự phát triển
*CG-4A Waco
### Máy bay có tính năng tương đương
*Airspeed Horsa
*Slingsby Hengist
*General Aircraft Hamilcar
*General Aircraft Hotspur
*DFS 230
### Danh sách
*Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
*Danh sách tàu lượn quân sự trong Chiến tranh thế giới II

## Tham khảo
*
*
Tống Mẫn công

**Tống Mẫn công** trong Tiếng Việt có thể là một trong các vị vua nước Tống, chư hầu nhà Chu:
## Danh sách
* Tống Mẫn công (宋湣公), tên thật là Tử Cộng, vua thứ 5 nước Tống
* Tống Mẫn công (宋閔公), tên thật là Tử Tiệp, vua thứ 17 nước Tống
## Xem thêm
*Mẫn công
*Trung Mẫn công
*Cung Mẫn công
*Trang Mẫn công 
*Tống Hoàn công
*Tống Chiêu công
*Tống Minh Vương
*Tống Minh Đế
*Tống Thiếu Đế
Tống Mẫn công (Cung)

**Tống Mẫn công** (chữ Hán: 宋湣公), tên thật là **Tử Cung** (子共), là vị vua thứ năm của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tử Cộng là con của Tống Đinh công – vua thứ 4 nước Tống. Sau khi Tống Đinh công mất, Tử Cộng lên nối ngôi, tức là Tống Mẫn công. Năm thứ 9 nước Tống gặp lũ. Tống Mẫn công có hai người con trai, trưởng tử Phất Phụ Hà, thứ tử Phụ Tự. Tống Mẫn công không lập con mà lập em Dương công. Dẫn đến Phụ Tự bất mãn. Phụ Tự giết Tống Dương công giành ngôi rồi phong cho Phất Phụ Hà làm khanh.

Sau này không rõ Tống Mẫn công mất năm nào. Em ông là Tử Hi lên nối ngôi, tức là Tống Dương công.

## Xem thêm
*Tống Dương công
*Tống Đinh công

## Tham khảo

*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Tống Vi Tử thế gia*
Nĩa

**Nĩa**, hay **xiên** là một dụng cụ ăn uống nhưng cũng có thể là một vũ khí khi ở kích thước lớn (còn gọi là *đinh ba*). Nĩa thường được làm bằng thép không gỉ, bạc, nhựa hoặc gỗ. Cùng với dao và thìa, nĩa là một phần không thể thiếu trên bàn ăn.

Nĩa có nguồn gốc từ phương Tây, được sử dụng rộng rãi từ thời Trung Cổ. Nĩa du nhập vào Việt Nam theo chân người Pháp (nên cũng có khi được gọi là phuốc sét - *fourchette*) tuy nhiên do những khác biệt về lối sống và văn hóa ẩm thực của người dân Việt Nam, nên thói quen dùng nĩa vẫn chưa thực sự phổ biến rộng rãi, chỉ được sử dụng chủ yếu trong những món ăn mang phong cách phương Tây hoặc những món đặc biệt như cơm tấm.

Nĩa thường được cầm ở tay trái trong khi dao được cầm ở tay phải. Khi không có dao, nĩa thường được chuyển sang tay phải để lấy thức ăn.

## Lịch sử

Nĩa bằng xương đã được tìm thấy trong những khu khảo cổ của Văn hóa Tề Gia (2400–1900 TCN), triều đại nhà Thương (c. 1600–c. 1050 TCN), cũng như một số triều đại Trung Hoa sau này. Một hòn đá từ một ngôi mộ Đông Hán tại Tuy Đức, Du Lâm, tỉnh Thiểm Tây, vẽ ba cái nĩa hai cạnh trong một bữa ăn. Những cái nĩa tương tự cũng xuất hiện trên bếp trong những ngôi mộ Đông Hán khác.

Ở Ai Cập cổ đại, những cái nĩa lớn được dùng làm vật dụng nấu ăn.

Trong Đế quốc La Mã, nĩa làm bằng đồng và bạc được sử dụng, nhiều hiện vật được phát hiện nay được trưng bày ở những bảo tàng khắp châu Âu. Mục đích sử dụng tùy thuộc vào phong tục địa phương, giai cấp xã hội và loại thức ăn, nhưng trong giai đoạn đầu nĩa chủ yếu được dùng để nấu ăn và ăn uống.

Mặc dù nguồn gốc của nó có thể xuất phát từ Hy Lạp cổ đại, nĩa ăn cá nhân nhiều khả năng xuất hiện ở đế quốc Byzantine, nơi chúng được dùng rộng rãi vào thế kỷ thứ 4 sau công nguyên. Ghi chép cho thấy đến thế kỷ thứ 9 một số quý tộc của Ba Tư dùng một vật dụng tương tự gọi là *barjyn*. Đến thế kỷ thứ 10, nĩa ăn đã xuất hiện phổ biến khắp vùng Trung Đông.

Đến thế kỷ thứ 11, nĩa ngày càng phổ biến ở bán đảo Ý trước những vùng châu Âu khác do mối liên hệ lâu dài với Byzantium. Ngoài ra, pasta trở thành một phần của thực đơn nước Ý, khiến nĩa ngày càng thông dụng, thay thế những cái xiên gỗ trước đó nhờ vào khả năng gắp sợi mì tốt hơn. Đến thế kỷ 14, nĩa ăn đã xuất hiện khắp nước Ý, và đến thế kỷ 17 đã đến với toàn bộ tầng lớp thượng lưu. Theo thông lệ, một người khách thường phải mang nĩa và thìa của mình trong một chiếc hộp gọi là *cadena*; phong tục này được đem đến nước Pháp bởi Caterina de' Medici.

Ở Bồ Đào Nha, tuy nĩa lần đầu được sử dụng vào khoảng năm 1450 bởi Beatrice, Nữ công tước của Viseu, mẹ của Vua Manuel I, phải đến thế kỷ 16 thì nó mới được sử dụng rộng rãi ở Nam Âu, lan ra đến Tây Ban Nha, rồi đến Pháp và phần còn lại của châu Âu trong thế kỷ 18.

Tại Bắc Mỹ, nĩa không thật sự phổ biến cho đến thời kỳ trước Cách mạng Mỹ. Thiết kế bốn cạnh bắt đầu xuất hiện từ đầu thế kỷ 19 và trở nên thông dụng.

## Xem thêm
* Dao
* Muỗng

## Tham khảo