Danh sách hóa chất thực vật trong thực phẩm

**[[Hóa chất thực vật]]**, tiếng Anh: **phytochemical**, là những hóa chất tự nhiên (natural substances) có nguồn gốc và tồn tại trong thực vật (trái cây, rau, đậu, ngũ cốc và các loại hạt) được chứng minh là có những tác dụng dược lý, ích lợi khác nhau đối với sức khỏe dựa trên nhiều kết quả, báo cáo nghiên cứu về những lợi ích sức khỏe đem lại từ chế độ ăn nhiều thực vật. Dựa trên cơ sở đó, các nghiên cứu y học hiện nay tập trung vào việc xác định xem liệu các chất dinh dưỡng hoặc các hóa thực vật cần thiết cụ thể có những tác dụng cụ thể gì đối với sức khỏe.

Dưới đây là danh sách các hóa thực vật có mặt trong các thực phẩm tiêu dùng phổ biến:
## [[Terpenoid]] (isoprenoid)

### [[Carotenoid]] (Các [[tetraterpenoid]])
#### [[Carotene]]
Màu da cam.
* α-Carotene – đến vitamin A .
* β-Carotene – đến vitamin A .
* γ-Carotene - đến vitamin A, 
* δ-Carotene
* Lycopene .
* Neurosporene
* Phytofluene .
* Phytoene .

#### [[Xanthophyll]]
Màu vàng.
* Canthaxanthin .
* Cryptoxanthin đến vitamin A .
* Zeaxanthin .
* Astaxanthin .
* Lutein .
* Rubixanthin .

### [[Triterpenoid]]
* **Các [[Saponin]]** .
* Oleanolic acid .
* Ursolic acid .
* Betulinic acid .
* Moronic acid - Rhus javanica (a sumac), mistletoe

### [[Monoterpene]]
* Limonene .
* Perillyl alcohol .

### [[Steriod|Steroid]]
* *Các [[Phytosterol]]* .
** Campesterol .
** beta Sitosterol .
** gamma sitosterol
** Stigmasterol .
* *[[Tocopherol]]s ([[vitamin E]])*

## Các hợp chất Phenol
### [[Monophenol tự nhiên]]
* Apiole .
* Carnosol .
* Carvacrol .
* Dillapiole .
* Rosemarinol .

### [[Polyphenol]]
#### [[Flavonoid]]
Sắc tố đỏ, xanh, tím 
* *Các [[Flavonol]]*
** Quercetin .
** Gingerol .
** Kaempferol .
** Myricetin .
** Fisetin .
** Rutin .
** Isorhamnetin .
* *[[Flavanone]]s*
** Hesperidin .
** Naringenin .
** Silybin .
** Eriodictyol
* *Các [[Flavone]]*
** Acacetin .
** Apigenin .
** Chrysin .
** Diosmetin .
** Tangeritin .
** Luteolin .
* *[[Flavan-3-ol]]s (flavanols)*
** Catechins .
*** (+)-Catechin
*** (+)-Gallocatechin
*** (-)-Epicatechin
*** (-)-Epigallocatechin
*** (-)-Epigallocatechin gallate (EGCG) .
*** (-)-Epicatechin 3-gallate
** Theaflavin .
*** Theaflavin-3-gallate 
*** Theaflavin-3'-gallate 
*** Theaflavin-3,3'-digallate 
** Các Thearubigin.
** Các Proanthocyanidin.
* *Các [[Flavanonol]]*
* *Các [[Anthocyanidin]] (các flavonal) hoặc các Anthocyanin * .
** Pelargonidin .
** Peonidin .
** Cyanidin .
** Delphinidin .
** Malvidin .
** Petunidin

#### [[Isoflavonoid]]
* *[[Isoflavone]]s ([[phytoestrogen]]s)* sử dụng khung 3-phenylchromen-*4-one* (không được thay thế bởi nhóm hydroxyl ở carbon vị trí số 2) .
** Daidzein (formononetin) 
** Genistein (biochanin A)
** Glycitein
* Isoflavanes.
* Isoflavandiols.
* Isoflavenes.
* Pterocarpans hoặc *[[Coumestan]]s ([[phytoestrogen]]s)*
* Coumestrol .

#### [[Flavonolignan]]
* Silymarin .

#### [[Lignan]]
Gồm các **[[phytoestrogen]]** .
* Matairesinol .
* Secoisolariciresinol .
* Pinoresinol và lariciresinol  .

#### [[Stilbenoid]]
*Resveratrol .
*Pterostilbene .
*Piceatannol .
*Pinosylvin

#### [[Curcuminoid]]
* Curcumin (oxy hóa thành vanillin) .

#### [[Tannin]]
##### [[Tannin thủy phân]]
Còn gọi là hydrolysable tannin
* Ellagitannin .
** Punicalagin .
** Castalagin
** Vescalagin
** Castalins
** Casuarictin
** Grandinin
** Punicalin
** Roburin A
** Tellimagrandin II
** Terflavin B
*Gallotannin
**Digalloyl glucose
**1,3,6-Trigalloyl glucose

##### [[Tannin ngưng tụ]]
Còn gọi là condensed tannin
* Proanthocyanidins .
* Polyflavonoid tannin
* Catechol-type tannin
* Pyrocatecollic type tannin
* Flavolan

##### [[Phlorotannin]]
.

##### [[Flavono-ellagitannin]]
.

### [[Axit vòng thơm]]
#### [[Axit Phenol]]
* Salicylic acid .
* Vanillin .
* Gallic acid .
* Ellagic acid .
* Tannic acid .

#### [[Axit Hydroxycinnamic]]
* Caffeic acid .
* Chlorogenic acid .
* Cinnamic acid .
* Ferulic acid .
* Coumarin .

### [[Phenylethanoid]]
* Tyrosol .
* Hydroxytyrosol .
* Oleocanthal .
* Oleuropein .

### Hợp chất nhóm phenol khác
* Capsaicin .
* Gingerol .
* Các Alkylresorcinol .

## Các hợp chất Glucosinolate

### Tiền thân của [[isothiocyanate]]s
* Sinigrin (tiền thân của allyl isothiocyanate) .
* Glucotropaeolin (tiền thân của benzyl isothiocyanate) 
* Gluconasturtiin (tiền thân của phenethyl isothiocyanate) 
* Glucoraphanin (tiền thân của sulforaphane) .
### Các dẫn xuất Aglycone
* **[[Dithiolthione]]s ([[isothiocyanate]]s)**
**Sulforaphane - như **Glucoraphanin**
** Allyl isothiocyanate
** Benzyl Isothiocyanate
**Phenethyl Isothiocyanate
*Oxazolidine-2-thiones
*Nitriles
*Thiocyanates

### Các hợp chất Organosulfide/ Organosulfur
* **[[Polysulfide]]s (các hợp chất [[allium]])**
** Allyl methyl trisulfide .
***Các [[Sulfide]]**
** Diallyl disulfide như **Allyl methyl trisulfide**.

### Các hợp chất Indole
* Indole-3-carbinol .
* 3,3'-Diindolylmethane hoặc DIM - như **Indole-3-carbinol**
* Allicin - tỏi
* Alliin - tỏi
* Allyl isothiocyanate .
* Piperine - hồ tiêu
* Syn-propanethial-S-oxit .

## Các [[Betalain]]
* Các Betacyanin 
** betanin .
** isobetanin - như **betanin**
** probetanin - như **betanin**
** neobetanin - như **betanin**
* Betaxanthins (non glycosidic versions)
** Indicaxanthin .
** Vulgaxanthin .

## Các [[Chlorophyll]]
* Chlorophyllin
## Các axit hữu cơ khác

*Các axit vòng đơn
** Phytic acid (inositol hexaphosphate) .
** Quinic acid
* Oxalic acid .
* Tartaric acid .
* Anacardic acid .
* Caftaric acid
* Coutaric acid
* Fertaric acid

## Các [[cacbonhydrat]]
### Các [[monosaccharide]]
*Hexose .
*Pentose .

### Các [[polysaccharide]]
*Beta-glucan
**Chitin .
**Lentinan .
*Fructan
**Inulins .
*Lignin .
*Pectins .

## Các chất ức chế protease
* Protease inhibitors .

## Bảo tồn phytochemical trong thực phẩm khi chế biến

## Xem thêm
* Chất dinh dưỡng
* Chất dinh dưỡng thiết yếu
* Danh sách chất dinh dưỡng đa lượng
* Danh sách chất dinh dưỡng vi lượng
* Suy dinh dưỡng

## Chú thích