Ajuga

**Chi Cân cốt thảo**, **chi Cỏ gân cốt** hay **chi Bi ga** (danh pháp khoa học: ***Ajuga***) là một chi thực vật có hoa thân thảo sống một năm hay lâu năm thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae).

Phần lớn các loài trong chi này là bản địa châu Âu, châu Á, và châu Phi, nhưng có 2 loài ở đông nam Australia. Chúng cao tới 5–50&nbsp;cm, với các lá mọc đối.

## Các loài
Chi *Ajuga* gồm khoảng 70 loài:
# *[[Ajuga arabica]]* P.H.Davis - Saudi Arabia
# *[[Ajuga australis]]* R.Br. - Australia
# *[[Ajuga bombycina]]* Boiss. - Quần đảo Aegean, Thổ Nhĩ Kỳ
# *[[Ajuga boninsimae]]* Maxim. - Ogasawara-shoto (quần đảo Bonin, Nhật Bản)
# *[[Ajuga brachystemon]]* Maxim. - Uttarakhand, Nepal, bắc Ấn Độ
# *[[Ajuga campylantha]]* Diels - Vân Nam
# *[[Ajuga campylanthoides]]* C.Y.Wu & C.Chen - Tây Tạng, miền trung Trung Quốc
# *[[Ajuga chamaecistus]]* Ging. ex Benth. - Iran, Aghanistan
# *[[Ajuga chamaepitys]]* (L.) Schreb. - Trung và Nam Âu, Trung và Tây Nam Á
# *[[Ajuga chasmophila]]* P.H.Davis - Syria
# *[[Ajuga ciliata]]* Bunge - Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản
# *[[Ajuga davisiana]]* Kit Tan & Yildiz - Thổ Nhĩ Kỳ
# *[[Ajuga decaryana]]* Danguy ex R.A.Clement - Madagascar
# *[[Ajuga decumbens]]* Thunb. - Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Đài Loan, quần đảo Lưu Cầu
# *[[Ajuga dictyocarpa]]* Hayata - Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan, quần đảo Lưu Cầu
# *[[Ajuga fauriei]]* H.Lév. & Vaniot - Triều Tiên
# *[[Ajuga flaccida]]* Baker - Madagascar
# *[[Ajuga forrestii]]* Diels - Trung Quốc, Tây Tạng, Nepal
# *[[Ajuga genevensis]]* L. - Trung và Nam Âu, Kavkaz; tự nhiên hóa tại Bắc Mỹ
# *[[Ajuga grandiflora]]* Stapf - South Australia
# *[[Ajuga incisia]]* Maxim - Đảo Honshu (Nhật Bản)
# *[[Ajuga integrifolia]]* Buch.-Ham. - Trung và Đông Phi, Nam Á (Saudi Arabia, Iran, Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia, v.v.), New Guinea
# *[[Ajuga iva]]* (L.) Schreb. - Khu vực Địa Trung Hải, từ quần đảo Canary Island và Madeira tới Thổ Nhĩ Kỳ và Palestin
# *[[Ajuga japonica]]* Miq. - Nhật Bản
# *[[Ajuga laxmannii]]* (Murray) Benth. - Đông Nam Âu, từ Cộng hòa Séc tới Hy Lạp; Thổ Nhĩ Kỳ, Kavkaz
# *[[Ajuga leucantha]]* Lukhoba - Uganda, Zaire, Ethiopia
# *[[Ajuga linearifolia]]* Pamp. - Trung Quốc
# *[[Ajuga lobata]]* D.Don - Trung Quốc, Nepal, Bhutan, Assam, Myanma
# *[[Ajuga lupulina]]* Maxim. - Trung Quốc, Nepal, Bhutan, Assam
# *[[Ajuga macrosperma]]* Wall. ex Benth. - Cân cốt thảo quả to, bi ga hột to. Trung Quốc, Nepal, Bhutan, Assam, bắc và đông Ấn Độ, bắc Đông Dương
# *[[Ajuga makinoi]]* Nakai - Đảo Honshu (Nhật Bản)
# *[[Ajuga mollis]]* Gladkova - Krym
# *[[Ajuga multiflora]]* Bunge - Trung Quốc, Triều Tiên, khu vực Chita của Siberi, Amur, Primorye.
# *[[Ajuga nipponensis]]* Makino - Cân cốt thảo hoa tím, bi ga Nhật. Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Việt Nam, Đài Loan
# *[[Ajuga novoguineensis]]* A.J.Paton & R.J.Johns - New Guinea
# *[[Ajuga nubigena]]* Diels - Tây Tạng, Tứ Xuyên, Vân Nam
# *[[Ajuga oblongata]]* M.Bieb. - Iraq, Kavkaz
# *[[Ajuga oocephala]]* Baker - Madagascar
# *[[Ajuga ophrydis]]* Burch. ex Benth. - Nam Phi, Swaziland, Lesotho
# *[[Ajuga orientalis]]* L. - Đông Địa Trung Hải
# *[[Ajuga ovalifolia]]* Bureau & Franch. - Trung Quốc
# *[[Ajuga palaestina]]* - Palestine (vùng), Thổ Nhĩ Kỳ
# *[[Ajuga pantantha]]* Hand.-Mazz. - Vân Nam
# *[[Ajuga parviflora]]* Benth. - Afghanistan, Pakistan, bắc Ấn Độ, Nepal
# *[[Ajuga piskoi]]* Degen & Bald. - Albania, Nam Tư
# *[[Ajuga postii]]* Briq. - Thổ Nhĩ Kỳ
# *[[Ajuga pygmaea]]* A.Gray - Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, quần đảo Lưu Cầu
# *[[Ajuga pyramidalis]]* L. - Trung và Nam Âu
# *[[Ajuga relicta]]* P.H.Davis - Thổ Nhĩ Kỳ
# *[[Ajuga reptans]]* L. - châu Âu, Algeria, Tunisia, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Kavkaz; tự nhiên hóa tại New Zealand, Bắc Mỹ và Venezuela
# *[[Ajuga robusta]]* Baker - Madagascar
# *[[Ajuga salicifolia]]* (L.) Schreb. - Balkan, Krym, Nam Nga, Thổ Nhĩ Kỳ
# *[[Ajuga saxicola]]* Assadi & Jamzad - Iran
# *[[Ajuga sciaphila]]* W.W.Sm..- Tây nam Trung Quốc
# *[[Ajuga shikotanensis]]* Miyabe & Tatew - Nhật Bản, quần đảo Kuril
# *[[Ajuga sinuata]]* R.Br. - New South Wales
# *[[Ajuga spectabilis]]* Nakai - Triều Tiên
# *[[Ajuga taiwanensis]]* Nakai ex Murata - Đài Loan, quần đảo Lưu Cầu, Philippines
# *[[Ajuga tenorei]]* C.Presl in J.S.Presl & C.B.Presl - Italia
# *[[Ajuga turkestanica]]* (Regel) Briq. - Tajikistan
#*[[Ajuga vesiculifera]]* Herder - Kyrgyzstan
# *[[Ajuga vestita]]* Boiss. - Thổ Nhĩ Kỳ, Iran
# *[[Ajuga xylorrhiza]]* Kit Tan - Thổ Nhĩ Kỳ
# *[[Ajuga yesoensis]]* Maxim. ex Franch. & Sav. - Nhật Bản
# *[[Ajuga zakhoensis]]* Rech.f. - Iraq

## Hình ảnh

Ajuga-reptans01.jpg
Ajuga reptans (flowers).jpg
Ajuga pyramidalis.jpg
Ajuga vestita.jpg
Ajuga_genevensis_150505.jpg|Blue bugle (*Ajuga genevensis*)
Illustration Ajuga reptans0.jpg|Common bugle from Thomé, *Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz*, 1885
Ajuga nipponica Makino, USNH 1962.jpg|Color specimen of *Ajuga nipponica Makino*, 1962
Ajuga pyramidalis RF.jpg|Pyramid bugle (*Ajuga pyramidalis*)


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*