Boris Yefimovich Nemtsov

**Boris Efimovich Nemtsov** (; 9 tháng 10 năm 1959 - 27 tháng 2 năm 2015) là một chính trị gia cấp tiến Nga, từng là phó thủ tướng Nga, cùng chủ tịch đảng chính trị RPR-PARNAS, một trong những lãnh tụ phong trào Solidarnost và cũng là một người chỉ trích Vladimir Putin có tiếng nhất.

Nemtsov đã là chủ tịch tỉnh Nizhny Novgorod (1991–97). Sau đó ông làm việc cho chính phủ Nga với chức vụ bộ trưởng bộ Năng lượng (1997), phó thủ tướng Nga và thành viên hội đồng an ninh quốc gia (1997 - 1998). Vào năm 1998 ông sáng lập phong trào thanh niên cấp tiến Nga.

## Nguồn gốc
Mẹ của Nemtsov, Dina Jakowlewna Eidman là một bác sĩ nhi đồng, cha ông Jefim Dawydowitsch Nemtsov là một cán bộ của Đảng Cộng sản Liên Xô  và có thời gian làm phó bộ trưởng Xây dựng Liên Xô. Sau khi ly dị với chồng, mẹ của Nemtsov dọn với các con về Gorky (từ năm 1991 gọi là Nizhny Novgorod). Nemtsov có nhắc tới rõ ràng trong một cuộc phỏng vấn là gốc người Do thái. (течёт еврейская кровь)

## Học vấn
Nemtsov học từ năm 1976 cho tới 1981 ngành Vật lý Phóng xạ tại đại học Gorki. 1985 ông được bằng tiến sĩ về Vật lý và Toán học. cho tới năm 1990. Nemtsov làm việc với tư cách là một khoa học gia tại viện nghiên cứu Vật lý Phóng xạ Gorki (Горьковский научно-иссследовательский радиофизический институт, НИРФИ).
Trong những năm đầu của thập niên 1980, lúc ông tham dự đoàn thanh niên Cộng sản Komsomol, Nemtsov làm quen với thủ tướng sau này Sergei Vladilenovich Kiriyenko, người mà cũng lớn lên ở Gorki.

## Thư mục

Từ 2008, Nemtsov và Vladimir Milov đã cho ấn hành nhiều bài tường trình chỉ trích chính phủ Putin và đề nghị những con đường khác để phát triển quốc gia:
**Putin. Kết quả* – tháng 2 năm 2008
**Putin và Gazprom* – tháng 9 năm 2008
**Putin và cuộc khủng hoảng* – tháng 2 năm 2009
**Sochi và thế vận hội (mùa đông)* – tháng 4 năm 2009: bao nhiêu tiền nhà nước đã lọt vào các ngõ ngách bí ẩn và túi của tư nhân.
*''Putin. kết quả 10 năm'' – tháng 6 năm 2010. Được dịch sang tiếng Anh: ''Putin: What 10 Years of Putin Have Brought'', một ấn bản cập nhật bài tường trình *Putin. Kết quả* của năm 2008.
**[[Putin. Tham nhũng]]* – tháng 3 năm 2011. Được viết bởi cùng chủ tịch đảng tự do nhân dân Nemtsov, Milov, Ryzhkov và phát ngôn viên phong trào Đoàn kết (Solidarnost) Olga Shorina. *Nemtsov đang chuẩn bị xuất bản bài tường trình kế tới chứng minh sự hiện diện của quân đội Nga ở Đông Ukraina khi ông ta bị ám sát.

## Cuộc phỏng vấn cuối cùng
Ba giờ trước khi bị ám sát, Boris Nemtsov đã có một cuộc phỏng vấn lần cuối cùng, kéo dài 45 phút, với đài truyền thanh Moskva Echo. Cuộc phỏng vấn được hình thành nhân dịp cuộc xuống đường chống khủng hoảng dự định vào ngày chủ nhật, mà Nemtsov và các phe đối lập đã kêu gọi. Theo lời ông, "Cuộc xuống đường này đòi hỏi chấm dứt ngay chiến tranh với Ukraina. Putin hãy ngưng ngay thái độ hung hăng". 
Theo Nemtsov, những hành động của Putin trong cuộc xung đột với nước láng giềng gây nên cuộc khủng hoảng kinh tế nặng nề ở Nga. "Những cuộc trừng phạt kinh tế, việc tiền đầu tư chạy ra ngoài: tất cả vì sự hung hăng vô lý của Putin đối với Ukraina." Trong cuộc phỏng vấn Nemtsov lập đi lập lại lời cáo buộc, Moskau đã giúp đỡ phe ly khai ở Đông Ukraina bằng quân đội của mình, việc mà Kremlin luôn phủ nhận.

## Bị ám sát

Trước nửa đêm ngày 27 tháng 2 năm 2015, Nemtsov đã bị bắn 4 phát vào lưng khi ông đang đi bộ cách điện Kremlin và Quảng trường Đỏ ở Moskva gần 200 mét (tọa độ 55,7495 ° N 37,62421 ° E) với người bạn gái của ông, Anna Duryzka, một người mẫu gốc Ukraina. Theo các phương tiện truyền thông Nga khi Nemtsov đã đi qua cầu Moskvoretsky Bolshoy thì "một số người" đi trên một chiếc xe màu trắng đã ngừng lại, ra khỏi xe và bắn vào ông từ phía sau. Đài truyền hình Moskva TWZ đã công bố một video từ một máy quay phim giám sát. Theo đó Nemtsov và người bạn gái đã bị theo đuổi tại cầu vào khoảng 23g30'. Một chiếc xe dọn tuyết chạy chậm đã qua mặt họ. 1 phút sau đó khi họ bị che khuất bởi một chiếc xe này thì một người đàn ông chạy từ bên đó leo lên một chiếc xe đang chờ và chạy mất. Một người, có lẽ là bạn gái ông, đã nói chuyện vài phút với tài xế xe hốt tuyết. Mười phút sau thì cảnh sát tới.

Vụ giết người này đã xảy ra chỉ 2 ngày trước khi ông dự định tổ chức một cuộc biểu tình hòa bình ở Moskva chống lại sự tham gia của Nga trong cuộc chiến tranh ở Ukraine và phản đối cuộc khủng hoảng tài chính ở Nga.

Theo đài BBC tường thuật: "Trong tin nhắn trên Tweeter cuối cùng của mình, Nemtsov đã gửi lời kêu gọi tới phe đối lập bị chia rẽ của Nga, yêu cầu họ đoàn kết trong một cuộc diễu hành chống chiến tranh mà ông đã lên kế hoạch tổ chức vào ngày chủ nhật 1 tháng 3 năm 2015, và dẫn lời ông nói *"Nếu các bạn ủng hộ việc ngăn chặn cuộc chiến tranh của Nga với Ukraine, nếu các bạn hỗ trợ việc ngăn chặn sự xâm lăng của Putin, thì hãy tới tham gia cuộc diễu hành mùa xuân vào ngày 1 tháng Ba ở Maryino"*. Nhà báo Nga Kseniya Sobchak nói, Nemtsov đang chuẩn bị một bài tường trình chứng minh sự hiện diện của quân đội Nga ở Đông Ukraina.

Ngay trong đêm 27 tháng 2 năm 2015, sau vụ ám sát, nhà chức trách đã lục soát căn hộ của Nemtsov trên đường phố Malaya Ordynka, và đã tịch thu tất cả các tài liệu cùng các thiết bị điện tử trong căn hộ này.

Trang tin Sobesednik của Nga cho biết: Ngày 10 tháng 2 năm 2015, gần 3 tuần lễ trước khi bị giết, Nemtsov đã viết "Tôi sợ rằng Putin sẽ giết tôi". Garri Kasparow, cựu vô địch cờ vua, cũng thuộc nhóm đối lập, không tin là Putin đã trực tiếp ra lệnh. Ông cho là lỗi nằm ở bầu không khí mà bị đầu độc đầy thù hận, được truyền hình nhà nước nuôi dưỡng cả ngày.

Các hãng thông tấn cho biết người phát ngôn điện Kremlin nói rằng tổng thống Putin đã lên án vụ ám sát này.

Kiểm sát viên Nga đang điều tra mọi hướng, tuy nhiên họ cho là cái chết của Nemtsow không có dính líu gì tới việc ông ta chỉ trích Putin.

### Phản ứng
* Tổng thống Putin trong một điện tín gởi mẹ Nemtsov, Dina Eidman: "Chính phủ sẽ làm mọi nỗ lực, để mà trừng phạt thủ phạm và những kẻ tổ chức cuộc ám sát gian xảo và vô nhân đạo này." .
* Cựu thủ tướng Nga (2000-2004) Kasyanov tin là, nơi hạ sát không phải là tình cờ. Với hành động ám sát này họ muốn đe dọa tất cả những người suy nghĩ tự do tại nước Nga.
* Chính trị gia ngoại giao đảng CDU Đức, chủ tịch ủy ban ngoại giao của quốc hội liên bang Đức, Norbert Röttgen, chỉ trích tổng thống Nga Vladimir Putin, đã tạo nên một bầu không khí, mà đã khích động việc ám sát chính khách đối lập Boris Nemtsov.
* Michael, Thumann viết trên tờ "die Zeit", sự hận thù mà nhà nước nuôi dưỡng, đã giết chết Nemtsov.
* Giáo sư Georgy Mirsky, làm việc tại viện kinh tế thế giới và quan hệ quốc tế Moskva, trên trang mạng của đài phát thanh Ekho Moskvy: 

* Cựu vô địch thế giới cờ vua Garry Kimovich Kasparov trong chương trình Günther Jauch với chủ đề "Nước Nga của Putin-đang trên đường tới một chế độ độc tài?" ngày 08.03.2015 qua Skype từ New York phê phán: „ Nhà độc tài phải chịu trách nhiệm cho việc ám sát đối thủ chính trị của mình, ngay cả khi ông ta không ban ra lệnh này." Con gái Boris Nemtsov, Schanna Nemtsova, người hướng dẫn chương trình đài tin tức kinh tế RBK, mở đầu buổi thảo luận cho là, nước Nga hiện đang có một chế độ độc tài và những người lãnh đạo chính trị nước Nga phải chịu trách nhiệm về cái chết của cha bà.

## Nhận xét
* Tổng thống Putin nhân vụ ám sát: "Luôn nói thẳng và thành thật quan điểm của mình".
* Thủ tướng Dmitry Medvedev đánh giá Nemtsov là "một người có nguyên tắc", "cởi mở và kiên trì" để bênh vực quan điểm của mình.

## Chú thích

## Xem thêm
* Chinayeva, Elena. 1996. "Boris Nemtsov, A Rising Star of the Russian Provinces". *Transitions* 2 (No. 4): 36-38.
* *Dow Jones International News*. 2005. "Ukraine President Appoints Former Liberal Russian Lawmaker." ngày 14 tháng 2 năm 2005, (Accessed via Factiva, ngày 26 tháng 10 năm 2006) http://global.factiva.com/.
* *Dow Jones International News*. 2005. "Ukraine Lawmakers Urge Yushchenko To Sack Russian Adviser." ngày 3 tháng 6 năm 2005, (Accessed via Factiva, ngày 26 tháng 10 năm 2006) http://global.factiva.com/.
* Nicholson, Alex. "Prosecutors: money laundering found at Russian bank headed by frmer government minister." *Associated Press* Newswires, ngày 9 tháng 12 năm 2005, (Accessed via Factiva, ngày 26 tháng 10 năm 2006) http://global.factiva.com/.
* Nemtsov, Boris. 2000. "Reform for Russia: Forging a New Domestic Policy." *Harvard International Review* 22 (No. 2): 16-21.
* Pronina, Lyuba. "Nemtsov resigns from bank post." *Moscow Times*, ngày 20 tháng 12 năm 2005, (Accessed via ISI Emerging Markets ngày 28 tháng 10 năm 2006) http://site.securities.com/.
* *RIAN – Events in Russia*. 2006. "Ukraine President Dismisses Boris Nemtsov from Adviser Post." ngày 9 tháng 10 năm 2006. (Accessed via ISI Emerging Markets ngày 28 tháng 10 năm 2006) http://site.securities.com/.
* Shlapentokh, Vladimir. 1999. "Social Inequality in Post Communist Russia: The Attitudes of the Political Elite and the Masses (1991-1998)." *Europe-Asian Studies* 151 (No. 7): 1167-1181.
* Yeltsin, Boris N. 2000. *Midnight Diaries*. Translated by Catherine A. Fitzpatrick. New York: Public Affairs

## Liên kết ngoài
*Official site  
*Nemtsov's page on the Solidarity website  
*Nemtsov's blog i LiveJournal  
*Reports on Putin 
*Interview with Boris Nemtsov on BBC's HARDtalk (Air date ngày 7 tháng 2 năm 2011)
*Rusia opposition politician Boris Nemtsov shot dead
*Những lời cuối cùng của ông Nemtsov trước khi bị sát hại
* Ai ám sát Boris Nemtsov?  dịch từ Nina L. Khrushcheva, “Kremlin Murder Incorporated,” Project Syndicate