Chi Rùa cổ dài

**Chi Rùa cổ dài** (danh pháp khoa học: ***Chelodina***), nói chung được gọi là **rùa cổ dài** hay **rùa cổ rắn**, là một chi lớn và đa dạng, chứa 12 loài rùa cổ dài còn sinh tồn trong họ Chelidae với lịch sử danh pháp sinh học phức tạp. Mặc dù trong quá khứ *Macrochelodina* và *Macrodiremys* đã từng có thời được coi là các chi tách biệt, nhưng giống như sớm hơn trước đó thì hiện nay chúng được coi là các phân chi của chi *Chelodina*.
 
*Chelodina* là một nhóm cổ xưa các loài rùa họ Chelidae bản địa Úc, New Guinea và đảo Rote (Indonesia). Các loài rùa trong chi này có kích thước từ nhỏ tới trung bình, với mai hình ô van. Chúng là các loài rùa cổ bên, nghĩa là chúng gập đầu lại vào trong một bên cơ thể khi bị đe dọa thay vì thụt lùi đầu thẳng vào bên trong.

*Macrochelodina* chứa các loài thường được gọi là *Chelodina* nhóm B, hay rùa cổ rắn cổ dày. Phân chi này được Wells & Wellington miêu tả năm 1985 (như một chi mới) nhưng đã không được công nhận cho tới gần đây khi người ta chỉ ra rằng tên gọi này là hợp lệ. Như tên gọi gợi ý, chúng là rùa cổ bên của họ Chelidae với cổ cực dài với đầu bẹt và dài. Chúng chuyên ăn cá với phương thức kiếm ăn là đớp và há miệng ra nuốt. Chúng là các loài rùa từ trung bình tới lớn trong chi, với loài to lớn nhất là *Chelodina (M.) expansa* có mai dài tới 45&nbsp;cm (18 inch). Những hóa thạch đầu tiên (*C. (M.) alanrixi*) được biết đến tại Queensland có niên đại từ thế Eocen (Lapparent de Broin, F. de, & Molnar, R. E., 2001).

*Macrodiremys* từng được coi là chi đơn loài tách ra từ phần còn lại của chi *Chelodina*. Thành viên duy nhất của phân chi này là loài *Chelodina (Macrodiremys) colliei* kỳ dị có ở Tây Australia.

## Phân loại
Phân loại trong bài này lấy theo Georges & Thomson, 2010

* **Phân chi:** ***Chelodina***  – Rùa cổ dài
** *[[Chelodina canni|Chelodina (C.) canni]]*  – Rùa cổ dài Canns
** *[[Chelodina longicollis|Chelodina (C.) longicollis]]*  – Rùa cổ dài miền đông
** *[[Rùa cổ rắn đảo Roti|Chelodina (C.) mccordi]]*  – Rùa cổ dài McCords, rùa cổ rắn đảo Roti
** *[[Chelodina novaeguineae|Chelodina (C.) novaeguineae]]*  – Rùa cổ dài New Guinea
** *[[Chelodina pritchardi|Chelodina (C.) pritchardi]]*  – Rùa cổ dài Pritchards
** *[[Chelodina reimanni|Chelodina (C.) reimanni]]*  – Rùa cổ dài Reimanns
** *[[Chelodina steindachneri|Chelodina (C.) steindachneri]]* }} – Rùa cổ dài Steindachners
* **Phân chi:** ***Macrochelodina***  – Rùa cổ rắn
** † *[[Chelodina alanrixi|Chelodina (M.) alanrixi]]* 
** † *[[Chelodina insculpta|Chelodina (M.) insculpta]]* 
** *[[Chelodina burrungandjii|Chelodina (M.) burrungandjii]]*  – Rùa cổ rắn sa thạch
** *[[Chelodina expansa|Chelodina (M.) expansa]]*  – Rùa mai rộng
** *[[Chelodina parkeri|Chelodina (M.) parkeri]]*  – Rùa cổ rắn Parkers
** *[[Chelodina rugosa|Chelodina (M.) oblonga]]*  – Rùa cổ rắn miền bắc
* **Phân chi:** ***Macrodiremys***  – Rùa cổ thon
** *[[Rùa cổ thon|Chelodina (M.) colliei]]*  – Rùa cổ thon, rùa cổ rắn ngực hẹp.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*Taxonomic history of the genus ''Chelodina'' 
*GBIF Biodiversity Data Portal 
*Turtles of the World > Species ''Chelodina'' (Snake-necked turtles) 
*Overview of ''Chelodiona'' (and related) species  - distribution maps, descriptions, photos