Phùng Hồ Hải

**Phùng Hồ Hải** (sinh năm 1970) là giáo sư, tiến sĩ khoa học toán học Việt Nam. Ông là Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam từ năm 2017 đến 2022 và là Tổng thư ký Hội Toán học Việt Nam từ năm 2013 đến 2018. Ông là Giáo sư đầu tiên trong nước được xét diện đặc cách vào năm 2012. Ông là người Việt Nam đầu tiên giành được danh hiệu Thành viên trẻ của Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới.

## Tiểu sử
Phùng Hồ Hải sinh năm 1970 tại Hà Nội, quê gốc tại Đức Thọ, Hà Tĩnh. Phùng Hồ Hải học trung học phổ thông tại Khối chuyên Toán thuộc Khoa Toán – Cơ – Tin học, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (cũ), nay là Trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ông tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Lomonosov Mátxcơva ở Nga năm 1992.

Năm 1996, ông bảo vệ luận văn Tiến sĩ tại Đại học Tổng hợp Ludwig Maximilian Munich ở Đức với đề tài *Über Quantengruppen und Koquasitiranguläre Hopf-Algebren in Verzopften Kategorien*.

Năm 2005, ông bảo vệ luận văn Tiến sĩ khoa học tại Đại học Duisburg-Essen ở Đức.

Ông được phong hàm phó giáo sư năm 2006 và hàm Giáo sư năm 2012. Ông là Giáo sư trẻ nhất đợt này và là Giáo sư đầu tiên trong nước được xét diện đặc cách.

Phùng Hồ Hải là Phó Viện trưởng (2012–2017) và Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam (2017–2022). Ông là Tổng thư ký Hội Toán học Việt Nam (2013–2018) và Phó Tổng biên tập tạp chí *Acta Mathematica Vietnamica* (2008–2020).

## Sự nghiệp

Ông nghiên cứu về "cấu trúc và biểu diễn của các nhóm ma trận lượng tử", "đối ngẫu Tannaka-Krein cho các phạm trù monoid" và "Ứng dụng của đối ngẫu Tannaka vào việc nghiên cứu nhóm cơ bản". Tính đến nay ông đã công bố hơn 40 bài báo khoa học trên các tạp chí toán học quốc tế.

Ông chủ yếu dành thời gian giảng dạy tại Viện Toán học và nhiều trường đại học khác tại Việt Nam. Ông cũng từng giảng dạy tại đại học Essen (Đức) trong khoảng 2003–2008; được nhận Học bổng Heisenberg trong các năm 2005–2010.

Ông đã giành được nhiều giải thưởng về học tập và khoa học: Huy chương đồng Olympic toán năm 1986; Giải thưởng Viện Toán học năm 2003; Giải Baedeker dành cho luận án Tiến sĩ khoa học xuất sắc nhất năm 2005 của Trường Đại học Duisburg-Essen; Trong những năm 2003–2008, ông nhận Heisenberg fellowship và giải thưởng Von-Kaven của Quỹ Nghiên cứu khoa học Đức (DFG).

Ông là Thành viên trẻ của Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (TWAS) nhiệm kỳ 2009–2014 và là người Việt Nam đầu tiên giành được danh hiệu này.

## Công trình khoa học chính

* Phùng Hồ Hải, João Pedro dos Santos, Regular-singular connections on relative complex schemes, Annali della Scuola Normale Superiore di Pisa, Classe di Scienze, 2023: VOL. XXIV, ISSUE 3, (SCI-E, Scopus).
* Phùng Hồ Hải, João Pedro dos Santos, Finite torsors on projective schemes defined over a discrete valuation ring, Algebraic Geometry, 10, (2023), page 1-40, (SCI-E, Scopus).
* Phùng Hồ Hải, João Pedro dos Santos, On the Structure of Affine Flat Group Schemes Over Discrete Valuation Rings, II , International Mathematics Research Notices, 12 (2021), Pages 9375–9424, (SCI(-E), Scopus).
* Phùng Hồ Hải, On an injectivity lemma in the proof of Tannakian duality, Journal of Algebra and Its Applications, 15 (2016),SCI(-E); Scopus.
* Phùng Hồ Hải, Gauss-Manin stratification and stratified fundamental group schemes, Annales de l'institut Fourier, 63 (2013), 2267-2285, doi: 10.5802/aif.2829, SCI(-E); Scopus.
* Phùng Hồ Hải, H. Esnault, Two small remarks on Nori fundamental group scheme, In: Advanced Studies in Pure Mathematics, 60 (2010), 237 -- 243.
* Phùng Hồ Hải, Tannaka-Krein duality for Hopf algebroids, Israel J. Math. 167 (2008), 193 - 225, preprint arXiv:math/0206113.
* Phùng Hồ Hải, H. Esnault, The fundamental groupoid scheme and applications, Annales de l’Institut Fourier, 58 (2008), 2381-2412.
* Hélène Esnault, Phùng Hồ Hải, The Gauss-Manin connection and Tannaka duality, Int. Math. Res. Not. 2006, Art. ID 93978, 35 pp.
* Phùng Hồ Hải, On the representation categories of matrix quantum groups of type A, Vietnam J. Math. 33 (2005), 357 - 367.
* Phùng Hồ Hải, Realizations of quantum hom-spaces, invariant theory, and quantum determinantal ideals, J. Algebra 248 (2002), 50 - 84.
* Phùng Hồ Hải, The integral on quantum supergroups of type AR|S, Asian J. Math. 5 (2001), 751 - 769.
* Phùng Hồ Hải, Splitting comodules over Hopf algebras and application to representation theory of quantum groups of type A0|0. J. Algebra 245 (2001), 20 - 41.
* Phùng Hồ Hải, On matrix quantum groups of type A_n. Internat. J. Math. 11 (2000), 1115 - 1146.
* Phùng Hồ Hải, Hecke symmetries. Commutative algebra, homological algebra and representation theory (Catania/Genoa/Rome, 1998). J. Pure Appl. Algebra 152 (2000), 109 - 121.
* Phùng Hồ Hải, On structure of the quantum supergroups GLq(m|n). J. Algebra 211 (1999), 363 - 383.
* Phùng Hồ Hải, Poincaré series of quantum spaces associated to Hecke operators. Acta Math. Vietnam. 24 (1999), 235 - 246.
* Phùng Hồ Hải, Central bialgebras in braided categories and coquasitriangular structures. J. Pure Appl. Algebra 140 (1999), 229 - 250.
* Phùng Hồ Hải, Koszul property and Poincaré series of matrix bialgebra of type A_n. J. Algebra 192 (1997),734 - 748.
* Phùng Hồ Hải, Poincaré series of quantum matrix bialgebras determined by pairs of quantum spaces. Comm. Algebra 23 (1995), 879 - 890.

## Vinh danh

### Ghi nhận học thuật

* Thành viên trẻ của Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (TWAS) nhiệm kỳ 2009–2014

### Giải thưởng khoa học

* Huy chương đồng Olympic toán năm 1986
* Giải thưởng Viện Toán học năm 2003
* Giải Baedeker dành cho luận án Tiến sĩ khoa học xuất sắc nhất năm 2005 của Trường Đại học Duisburg-Essen
* Giải thưởng Von-Kaven của Quỹ DFG (Đức) năm 2006

## Gia đình
Cả bố và mẹ ông đều là những nhà khoa học. Bố ông là Giáo sư Phùng Hồ, một nhà vật lý bán dẫn, nguyên giảng viên Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội. Mẹ là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Kiều Thị Xin, nguyên là giảng viên Khoa Khí tượng, Thủy văn và Hải dương học, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ông có một khoảng thời gian 5 năm (2003–2008) đưa cả gia đình sang Đức nhưng rồi lại trở về Việt Nam vì không muốn con mình thành người Đức.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Bài Phát biểu của GS.TSKH. Phùng Hồ Hải,ngày: 31/12/12, tại Lễ công bố Quyết định và trao Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2012 tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám .
*"TẠP CHÍ TOÁN HỌC", tạp chí Acta Mathematica Vietnamica .

## Xem thêm
* Viện Toán học (Việt Nam)
* Hội Toán học Việt Nam