open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Họ Chích bụi

**Họ Chích bụi** (danh pháp khoa học: **Cettiidae**) là một họ chim gồm các loài chim biết hót nhỏ. Họ này gồm *[[Cettia]]* và các họ hàng của chúng. Các loài trong họ này chủ yếu có mặt ở châu Á và châu Phi, phân bố đến Wallacea và châu Âu.

## Các chi
Họ này gồm các chi:
* *[[Erythrocercus]]* – 3 loài
* *[[Scotocerca]]* – 1 loài
* *[[Hemitesia]]* – 2 loài
* *[[Urosphena]]* – 3 loài
* *[[Cettia]]* – 1-2 loài
* *[[Oligura]]* – 2 loài
* *[[Tesia]]* – 4 loài
* *[[Abroscopus]]* – 3 loài
* *[[Phyllergates]]* – 2 loài
* *[[Tickellia]]* - 1 loài
* *[[Horornis]]* – 13 loài (tách ra từ *Cettia*)
### Nghi vấn
* *[[Pholidornis]]* – Tit Hylia (chi này từng được xếp trong các họ Sylviidae, Estrildidae, Dicaeidae, Nectariniidae, Remizidae, Hyliidae và Meliphagidae; có khuynh hướng được xếp vào họ này hoặc xếp cùng *Hylia* trong họ Hyliidae).
* *[[Hylia]]* – Hylia lục (Có khuynh hướng được xếp vào đây hoặc xếp cùng *Pholidornis* trong họ Hyliidae).

## Chú thích

## Tài liệu

*  (2006): Phylogeny and classification of the avian superfamily Sylvioidea. *[[Molecular Phylogenetics and Evolution|Mol. Phylogenet. Evol.]]* **38**(2): 381–397. PMID 16054402 PDF fulltext 
*  (2006): *[[Handbook of Birds of the World]]* (Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers). Lynx Edicions, Barcelona.ISBN 84-96553-06-X
*  (2003): Phylogenetic relationships of African sunbird-like warblers: Moho *Hypergerus atriceps*, Green Hylia *Hylia prasina* and Tit-hylia *Pholidornis rushiae*. *Ostrich* **74**(1-2): 8-17. PDF fulltext
Pteroclididae

**Pteroclididae** là một họ chim duy nhất trong bộ **Pteroclidiformes**, gồm 2 chi và 16 loài. Thông thường, chúng được xếp trong 2 chi, gồm hai loài ở Trung Á thuộc chi *[[Syrrhaptes]]* và 14 loài khác phân bố ở châu Phi và châu Á thuộc chi *[[Pterocles]]*. Chúng sống ở những vùng đất trống, không có cây cối, chẳng hạn như đồng bằng, thảo nguyên và bán sa mạc. Chúng phân bố khắp miền bắc, nam và đông châu Phi, Madagascar, Trung Đông và từ Ấn Độ đến Trung Á. *[[Pterocles orientalis]]* và *[[Pterocles alchata]]* thậm chí còn phân bố rộng đến Bán đảo Iberia và Pháp. *[[Syrrhaptes paradoxus]]* thỉnh thoảng còn tăng tưởng quần thể với số lượng lớn so với phạm vi phân bố bình thường của loài ở châu Á.

## Phân loại học
Pteroclididae trước đây thuộc bộ Galliformes do sự tương đồng với họ true grouse. Tuy nhiên, những phát hiện sau đó cho thấy sự tương đồng này là không rõ ràng và nó là kết quả của sự hội tụ tiến hóa. Sandgrouse sau đó được đặt gần với bộ Columbiformes chủ yếu là do khả năng uống bằng cách "hút" hoặc "bơm" của thực quản nhu động. Tuy nhiên, một nhóm duy nhất khác cũng thể hiện hành vi tương tự là Pteroclidae, đã được xếp gần với bồ câu chỉ dựa vào các đặc tính rất cũ không nghi ngờ này. Gần đây, nó được cho là không thể hút nước theo cách này, và chúng hiện được xếp vào một bộ riêng của chính nó là **Pteroclidiformes**. Chúng được xem là các loài chim gần giống chim sẻ và một vài loài có quan hệ gần với chim bãi biển.

Một nghiên cứu DNA do Fain và Houde thực hiện năm 2004 kết luận rằng chúng thuộc nhóm Metaves, cùng với bộ Cu cu (Columbiformes). Trong một nghiên cứu rộng hơn của Hackett (2008) chúng một lần nữa được xếp gần với Columbiformes nhưng cũng gần với Mesite.

### Các loài

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Sandgrouse videos on the Internet Bird Collection
Câu lạc bộ Paris

**Câu lạc bộ Paris** (tiếng Anh: Paris Club, tiếng Pháp: Club de Paris) là một diễn đàn không chính thức của 22 quốc gia có nền kinh tế lớn, mức độ tín nhiệm cao và tiềm lực tài chính mạnh, chuyên cung cấp các dịch vụ tài chính như cho vay nợ tái thiết, nợ ân hạn hoặc hoãn - xoá nợ cho các nước đang mắc nợ khó trả.

Con nợ của Câu lạc bộ Paris thường là những nước được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) chỉ định (gần như bảo lãnh) nếu các cuộc thương lượng trước đó không đi đến bất kỳ một thoả thuận cho vay nào.

## Lịch sử hình thành
Câu lạc bộ Paris ra đời từ một cuộc đàm phán tổ chức tại Paris lần đầu tiên vào năm 1956 giữa quốc gia con nợ lúc bấy giờ là Argentina và hàng loạt chủ nợ lớn của nước này.

## Hoạt động
Tổ chức này nhóm họp một lần mỗi tháng (trừ tháng 2 và tháng 8). Mỗi phiên họp thường kéo dài một ngày - được gọi là "Tour d'Horizon", trong đó các chủ nợ của Câu lạc bộ Paris thảo luận với nhau về tình hình nợ nước ngoài của các nước vay hoặc các vấn đề liên quan đến phương pháp giải quyết nợ cho các nước đang phát triển. Cuộc họp sẽ diễn ra tại trụ sở Bộ Kinh tế, Tài chính và Công nghiệp Pháp tại thủ đô Paris. Người chủ trì thường là chuyên viên cấp cao trực thuộc Bộ Tài chính Pháp.

## Thành viên
Thành viên thường trực của Câu lạc bộ Paris hiện nay bao gồm có Úc, Áo, Bỉ, Brasil, Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Ireland, Israel, Ý, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Na Uy, Nga, Tây Ban Nha, Thuỵ Điển, Thụy Sĩ, Anh và Mỹ. Ngoài ra, Câu lạc bộ Paris còn có một hệ thống quan sát viên, bao gồm các tổ chức quốc tế liên quan mật thiết đến tiền tệ thế giới như IMF, Ngân hàng Thế giới, OECD, Ủy ban Châu Âu,...

## Tư cách tham dự
Đại diện của các nước thành viên thường trực không có nghĩa vụ chủ nợ nhưng vẫn có thể tham dự cuộc họp với vai trò quan sát viên hoặc cố vấn. Đại diện của các nước không phải thành viên thường trực nhưng cùng có vai trò chủ nợ với cùng quốc gia con nợ được đề cập trong cuộc họp của câu lạc bộ đồng thời có được sự đồng ý của các thành viên thường trực cũng được phép tham gia họp.

## Tham khảo
Avro 549 Aldershot

**Avro 549 Aldershot** là một loại máy bay ném bom của Anh, do hãng Avro chế tạo.

## Biến thể
;Avro 549 Aldershot I
;Avro 549A Aldershot II
;Avro 549B Aldershot III
;Avro 549C Aldershot IV

## Quốc gia sử dụng
;
* Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Aldershot III)

## Xem thêm

## Ghi chú

## Tham khảo

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
* British Aircraft Directory
Armstrong Whitworth A.W.16

**Armstrong Whitworth A.W.16** (hay **A.W.XVI**) là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Anh, do hãng Armstrong Whitworth Aircraft thiết kế chế tạo.

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Kwangsi
;
*Không quân Trung Hoa Dân quốc

## Tính năng kỹ chiến thuật (A.W.16)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Virtual Aviation Museum 
* British Aircraft Directory
Tháp cổng

**Tháp cổng** (tiếng Đức: Torturm) là tháp được xây dựng bên trên hoặc bên cạnh một cổng chính.

## Xem thêm
*Tháp

## Tham khảo
Yên Hiếu vương

**Yên Hiếu vương** (chữ Hán: 燕孝王; trị vì: 257 TCN-255 TCN), là vị vua thứ 43 hoặc 44 của nước Yên thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Yên Hiếu vương là con của Yên Vũ Thành vương. Năm 258 TCN, Vũ Thành vương qua đời, Hiếu vương lên nối ngôi.

Sử sách không nói tới các sự kiện liên quan tới nước Yên trong thời gian Yên Hiếu vương làm vua.

Năm 255 TCN, Yên Hiếu vương qua đời. Ông ở ngôi 3 năm. Con ông là thái tử Cơ Hỉ lên nối ngôi, tức là Yên vương Hỉ.

## Xem thêm
*Yên Vũ Thành vương
*Yên vương Hỉ

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Yên Thiệu công thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
Dirty Projectors

**Dirty Projectors** là một nhóm nhạc alternative rock của Hoa Kỳ, bao gồm các thành viên: David Longstreth (hát, ghita), Amber Coffman (hát, ghita), Haley Dekle (hát), Nat Baldwin (bass), Olga Bell (hát, keyboard), và Michael Johnson (trống). Tính từ năm 2003 cho đến nay, họ đã phát hành tổng cộng 7 album phòng thu, cùng một số EP, trong đó có một EP hợp tác với Björk.

## Danh sách đĩa nhạc
### Album
* *[[The Glad Fact]]* (2003)
* *[[Morning Better Last!]]* (2003)
* *[[Slaves' Graves and Ballads]]* (2004)
* *[[The Getty Address]]* (2005)
* *[[Rise Above (album của Dirty Projectors)|Rise Above]] (2007)
* *Bitte Orca* (2009)
* *Swing Lo Magellan* (2012)

===EP===
* *New Attitude EP* (2006)
* *About to Die EP* (2012)

===Các đĩa nhạc khác===
* *Highlights from the Getty Address* (2006)
* *Ascending Melody* (2010)
* *Mount Wittenberg Orca* (với [[Björk]]) (phát hành phiên bản kĩ thuật số năm 2010; bản đĩa nhựa bởi [[Domino Records]] năm 2011)



==Tham khảo==

==Liên kết ngoài==

*
*[http://www.dominorecordco.com/artists/dirty-projectors/ Dirty Projectors Domino Records page]
*[http://www.westernvinyl.com/dirty_projectors.htm Dirty Projectors Western Vinyl page]
*[http://usefulchamber.com/ Useful Chamber – Dirty Projectors fansite] 
*
*[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=15735067 Dirty Projectors in concert on NPR Music]
*[http://www.beyondrace.com/inside/latestissue/1432-dirty-projectors Dirty Projectors]  on [http://beyondrace.com/ *Beyond Race Magazine* (*BRM'')] 
*Dead Oceans Page 
*Dirty Projectors & Björk on the Rob da Bank show
Nylon 6

**Nylon 6** hay **polycaprolactam** là loại polymer được phát triển bởi Paul Schlack và là một dạng polyamit bán kết tinh. Không như những nylon khác, nylon 6 không hình thành từ quá trình ngưng tụ polymer mà từ quá trình polymer hóa mở vòng. Cùng với nylon 6,6; nylon 6 đóng góp một phần quan trọng trong công nghiệp sợi tổng hợp.

## 1. Tính chất vật lý
* - Nhiệt độ nóng chảy là 220oC; nhiệt độ chuyển pha là: 40-50oC.
* - Giới hạn khối lượng phân tử khoảng 105 g/ mol
* - Khối lượng riêng 1,13 g/cm3.
* - Có khả năng chịu tải tốt ở nhiệt độ cao.
* - Có đặc tính hoá học và độ chịu mài mòn tốt.
* - Hệ số ma sát nhỏ.
* - Có tính cứng và chịu va đập.
Hình 2: Nylon 6 dạng sợi

## 2. Tính chất hoá học
* - Nylon 6 không bền trong môi trường axit và base.
* - Nhóm amit bị thủy phân tạo thành amin và carboxyl:
* Chúng dễ bị thủy phân trong môi trường axit, base sẽ làm mạch polymer hoặc có thể thủy phân hoàn toàn thành các monomer tạo thành chúng.
* Thủy phân Nylon 6 trong môi trường axit hoặc base:
c) Phương pháp tổng hợp Nylon 6:
Trùng ngưng axit ε – aminocaproic

Phương trình phản ứng: 
axit ε – aminocaproic + nhiệt độ => polycaproamit

Cơ chế phản ứng:
* Sự tương tác giữa nhóm cacbonyl của phân tử caprolactam với H của phân tử H2O. Trong môi trường axit thì phản ứng càng dễ xảy ra tạo thành 1 cacbocation. Nhóm cacbonyl trong phân tử ε – caprolactam sẽ lấy một nguyên tử H của phân tử nước.
 
Nhóm OH- tấn công vào cacbocation trên:
 
Phản ứng mở vòng tạo thành aminoaxit: ε-aminocaproic.
 
ε – aminocaproic này có chứa N có cặp electron chưa tham gia liên kết sẽ tấn công vào cacbocation

Phản ứng tiếp tục xảy ra sẽ tạo ra Nylon-6.
 
Ngoài ra có thể tổng hợp Nylon- 6 bằng cách trùng ngưng amino acid: ε – aminocaproic

e) Ứng dụng của Nylon-6:
* Nylon−6 có tính dai, bền, mềm óng mượt, ít thấm nước, mau khô, kém bền nhiệt, axit, kiềm. Dùng dệt vải, may mặc, vải lót săm lốp xe, bít tất, dây cáp, dây dù, đan lưới, ...
* Trong may mặc thì tơ Nylon ngày càng được sử dụng rộng rãi và được quan tâm nhiều hơn nó dần thay thế các loại vải dệt thủ công, số lượng ít, màu sắc đơn điệu.... bằng các loại polyme có chất lượng cao, màu sắc thì phong phú,đáp ứng được như cầu sử dụng. thẩm mỹ người tiêu dùng....
* Nylon-6 còn có thể sử dụng để chế tạo các chi tiết máy:
* Thành phần chế tạo ra các bánh răng, bộ phận kết nối và bộ phận dẫn động trong động cơ.
* Thiết bị ngắt mạch điện, lõi cuộn dây điện, phích điện.
* Chế tạo các bỏ bọc loại màng mỏng.
* Vỏ bọc các loại dây điện. Hộp vỏ của các thiết bị điện.
* Là sợi cơ bản trong máy xén cỏ hay trong dây để câu cá. Bánh, lốp các loại xe.
* Tạo các khuân cho các loại bình đựng.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* The Promise of Nylon 6: A Case Study in Intelligent Product Design by William McDonough & Michael Braungart
Jean-Baptiste Lully

**Jean-Baptiste Lully** (tiếng Ý: Giovanni Battista Lulli; sinh năm 1632 tại Florence, mất năm 1687 tại Paris là nhà soạn nhạc, nghệ sĩ đàn violin, nhạc trưởng người Pháp gốc Ý và là một trong những gương mặt quan trọng của thời kỳ Baroque. Ông cũng nổi tiếng về việc sử dụng cây gậy (baton) để chỉ huy dàn nhạc thay vì sử dụng cuộn giấy hay tay không như các nhạc trưởng khác cùng thời kỳ.

## Cuộc đời và sự nghiệp
Jean-Baptiste Lully vốn sinh ra ở nước Ý - nơi nền âm nhạc thời Baroque rất phát triển - nhưng được đưa sang Pháp từ nhỏ để phục vụ trong hoàng cung. Ông đã bắt đầu học nhạc ở đây và sau đó được tuyển vào dàn nhạc của hoàng cung năm 1652. Lully cũng đồng thời trở thành diễn viên kịch câm, vũ công, kiêm nhà soạn nhạc cho những vở ballet trong cung đình. Năm 1662, ông được phong danh hiệu nhà soạn nhạc của triều đình. Trong năm 1663, ông hợp tác với nhà viết kịch nổi tiếng Molière để chuyển thể các vở hài kịch của Moliére thành các vở ballet hài. Lully bắt đầu lãnh đạo Viện Hàn lâm Âm nhạc hoàng gia (nhà hát opera) năm 1672 khiến ông chuyển sang viết các vở opera cũng như trở thành nhạc trưởng và đạo diễn.

## Cái chết
Năm 1687, vua Louis XIV bị đau răng. Các bác sĩ chữa trị cho Louis XIV đã vụng về làm hỏng một mảnh hàm răng trên của nhà vua. Họ hàn vết thương lại bằng thanh sắt nóng đỏ. Mọi người đều nghĩ rằng nhà vua sẽ chết nhưng vết thương lại tiến triển tốt. Để chúc mừng Louis XIV may mắn bình phục, Lully đã soạn bản Te Deum và lên kế hoạch trình diễn với 300 nhạc công triều đình. Vào ngày 8 tháng 1 năm 1687, tai nạn xảy ra khi ông đang trình diễn. Như thường lệ, ông sử đụng cây gậy gỗ dài 1.5m để gõ nhịp thật mạnh xuống sàn nhà nhằm tạo ra cảm giác uy lực cho bản nhạc. Ông đã vô tình gõ cây gậy vào đúng bàn chân của mình. Các bác sĩ đã quyết định cắt bỏ bàn chân của ông nhưng ông từ chối vì ông cho rằng nó sẽ ảnh hưởng đến sự nghiệp của ông là một vũ công. Vết thương bị nhiễm trùng và dần hoại tử. Ông qua đời không lâu sau đó vào ngày 22 tháng 3 năm 1687 với biết bao sự thương tiếc và cảm thông.

## Phong cách sáng tác
Lully là người đặt nền móng cho nghệ thuật opera Pháp, và là người cho ra đời loại bi kịch trữ tình với một kiểu nhạc mở màn (tiếng Anh gọi là overtureư) mới, dựa trên 
*sự luân phiên của các mức tốc độ nhanh-chậm
*tăng cường thành phần dàn nhạc
*sử dụng rông rãi trong âm nhạc những tiết tấu múa dân gian Pháp

đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nghệ thuật ballet. Sáng tác của Jean-Baptiste Lully ảnh hưởng lâu bền trong sự phát triển của nghệ thuật opera-ballet Pháp và thế giới.

## Tác phẩm
Lully đã sáng tác 15 vở bi kịch trữ tình, tiêu biểu có:
**[[Alceste]]* (1674)
**[[Persée]]* (1682)
**[[Acis và Galathée]]* (1686)

30 vở opera hài, 11 vở ballet hài, vở opera-ballet Psyché (1678), nhạc nền cho kịch của Pierre Corneille, Molière, những tiểu phẩm khí nhạc, aria và ca khúc.

### Nghe thử một số trích đoạn

## Nguồn tham khảo

## Liên kết ngoài
*Jean Baptiste Lully - L' Orchestre du Roi Soleil
*Jean-Baptiste Lully - Ballet des Arts (complete)

*
*
*
*Jean-Baptiste Lully Collection tại Đại học Bắc Texas
*Bibliothèque Nationale de France;sưu tầm autographs về Lully trực tuyến.
*
*
Walkman

**Walkman** là một dòng máy nghe nhạc ra đời vào năm 1979 của Sony. Sony đã bán được tới 50 triệu máy Walkman trong vòng 1 thập kỷ, biến nó trở thành biểu tượng nhạc di động trong thời kỳ ấy.

Phiên bản thử nghiệm đầu tiên của dòng máy Walkman được chế tạo bởi kỹ sư Kihara Nobutoshi cho đồng chủ tịch hãng Sony Morita Akio. Morita muốn có thể thoải mái nghe nhạc trong các chuyến bay công tác xa thường xuyên của mình. Dòng Walkman đầu tiên ra mắt công chúng ở Nhật Bản vào năm 1979 và sang năm sau nó đã xuất hiện ở các nước khác dưới tên gọi Soundabout ở Hoa Kỳ, Freestyle ở Thụy Điển và Stowaway ở Anh. Sản phẩm này đã thu hút được nhiều người tiêu dùng bất chấp những rào cản trong sự khác biệt về ngôn ngữ. Thật ra Chủ tịch Morita không thích cái tên "Walkman" và từng yêu cầu đổi tên, tuy nhiên sau đó ông rút lại yêu cầu này khi được một nhân viên thông báo rằng kế hoạch quảng cáo đã được tiến hành với cái tên "Walkman" và vì vậy chuyện đổi tên sẽ gây ra nhiều chi phí rất tốn kém.

Những cái tên "Walkman", "Pressman", "Watchman", "Scoopman", "Discman", và "Talkman" đều là thương hiệu của Sony trong các loại máy nghe nhạc cầm tay như thế này. Cái tên "Walkman" được đặt ra dựa theo tên một sản phẩm cùng loại trước đó là máy ghi âm dùng băng cassette Pressman. Phiên bản thử nghiệm đầu tiên của Walkman thực tế được chế tạo bằng cách thay thế bộ phận thu âm và phát âm của Pressman với một thiết bị khuếch đại âm thanh nổi. Thương hiệu "Walkman" được Sony tiếp tục sử sụng cho các loại máy thu phát âm cầm tay mà họ chế tạo sau này, nhất là sau khi dòng máy "Discman" (dùng cho đĩa CD) bị loại bỏ vào cuối thập niên 1990.

Tháng 3 năm 2007, Sony mở rộng thành phần của dòng máy Walkman khi cho ra lò một sản phẩm Walkman số hóa hoàn toàn là A800, với chữ A là viết tắt của khẩu hiệu "**A**ll in one, **A**dvanced, and **'A**ttractive" (Tất cả trong một, Tối tân và Hấp dẫn).

## Điện thoại thương hiệu Walkman

Liên doanh giữa Sony và Ericsson là Sony Ericsson cũng đã cho ra đời nhiều dòng điện thoại di động mang thương hiệu Walkman, chú trọng vào khả năng nghe nhạc với sự cho phép của Sony. Trong khoảng thời gian từ 2005-2007, dòng điện thoại Walkman thu được nhiều thành công đáng kể trước khi lép vế bởi sự ra đời của Apple Iphone kèm theo cuộc cách mạng cảm ứng trên điện thoại di động.

## Chú thích
Fujoshi

**Hủ nữ**, gọi đầy đủ là **Hủ nữ tử** (腐女子, ふじょし, Fujoshi), dùng cho các nhân vật nữ trong truyện tranh Nhật Bản, mà các nhân vật này lại thích BL (Boy's love), và cũng có người lại thích GL (Girl's love) sống trong mơ tưởng tình yêu giữa nam với nam và giữa nữ với nữ. Đây là một từ Nhật gốc Hán, bắt nguồn từ cách dùng của người Nhật (tức từ chữ Hán Nhật - Kanji). Chữ Hủ (腐) trong từ Hủ nữ (腐女) nghĩa gốc chữ Hán là "cổ hủ" (rất cũ, cổ lỗ sĩ, lạc hậu), nhưng do đây là từ Hán Nhật nên nghĩa trong tiếng Nhật lại là "vô phương cứu chữa", "hết cách", "bó tay". Cách gọi này hài hước trào lộng vì trong tiếng Nhật phát âm giống từ Phụ nữ tử (妇女子 - nghĩa là phụ nữ)（ふじょし - Fujoshi).

## Tham khảo

## Đọc thêm
*fujyoshi.jp - Includes a glossary of fujoshi-specific terminology.
*
*
*
*
*
Mnemosyne

**Mnemosyne** (, /mnɛːmosýːnɛː/) là nữ thần của ký ức trong thần thoại Hy Lạp, là con của Gaia và Uranus, có chín người con với Zeus sau 9 đêm liên tiếp được gọi là Muse.

Theo tập thi ca *Theogony* của Hesiod thì các vị vua và thi sĩ có được sức mạnh trong lời nói của mình là vì họ có quan hệ với các Muse để sử dụng được sức mạnh của Mnemosyne.

Sức mạnh của Mnemosyne đối trọng với Hades dưới âm ty qua hai con suối "Lethe" và "Mnemosyne". Ai uống nước từ suối Lethe sẽ không thể nhớ được mình là ai trước khi chết.

## Tham khảo
Avro Bison

**Avro 555 Bison ** là một loại máy bay trinh sát của Anh, do hãng Avro chế tạo,

## Quốc gia sử dụng
;
* Không quân Hoàng gia
** Không quân Hải quân Hoàng gia

## Biến thể
;Avro 555 Bison
;Avro 555 Bison I
;Avro 555 Bison IA
;Avro 555A Bison II
;Avro 555B Bison I

## Tính năng kỹ chiến thuật (Bison II)

## Xem thêm

## Tham khảo

* 
* 
* 
*
Boulton Paul Overstrand

**Boulton Paul P.75 Overstrand** là một loại máy bay ném bom hạng trung hai tầng cánh của Không quân Hoàng gia Anh.

## Quốc gia sử dụng
; 
* Không quân Hoàng gia
* Các đơn vị ở thê đội hai của RAF

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Brew, Alec. *Boulton Paul Aircraft since 1915*. London: Putnam, 1993. ISBN 0-85177-860-7.
* Halley, James J. *Royal Air Force Aircraft: K1000 to K9999*. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians) Ltd., 1976. ISBN 08513300480 .
* Lewis, Peter. *The British Bomber since 1914: Fifty Years of Design and Development*. London: Putnam & Company Ltd./Fallbrook, California: Aero Publishers Inc., 1967.
* March, Daniel J. 'British Warplanes of Chiến tranh thế giới II*. Rochester, Kent, UK: Grange Books, 2000. ISBN 1-84013-391-0.
* Mason, Francis K. *The British Bomber since 1912*. London: Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
* Taylor, John W.R. "Boulton and Paul Overstrand". *Combat Aircraft of the World from 1909 to the Present*. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
* Taylor, Michael J.H., ed. "Boulton Paul Overstrand".*Jane's Encyclopedia of Aviation*, Vol. 2. Danbury, Connecticut: Grolier Educational Corporation, 1980. ISBN 0-7106-0710-5.
* Winchester, Jim. *Bombers of the 20th Century''. London: Airlife Publishing Ltd., 2003. ISBN 1-84037-386-5.

## Liên kết ngoài
* Avia.russian.ee
Boulton Paul Sidestrand

**Boulton Paul P.29 Sidestrand** là một loại máy bay ném bom hạng trung hai tầng cánh của Anh, nó được trang bị cho Không quân Hoàng gia. Loại máy bay này được đặt tên theo một làng ở bờ biển Norfolk gần nhà máy của Boulton & Paul ở Norwich.

## Biến thể
;Sidestrand I
;Sidestrand II
;Sidestrand III
;Sidestrand V

## Quốc gia sử dụng
; 
* Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Mk III)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Brew, Alec. *Boulton Paul Aircraft since 1915*. London: Putnam, 1993. ISBN 0-85177-860-7.
* Jarrett, Philip. "By Day and By Night: Sidestrand and Overstrand, Part 1." *Aeroplane Monthly*, Vol. 22, No. 11, Issue 259, November 1994, pp.&nbsp;18–23. London: IPC. ISSN 0143-7240..
* Jarrett, Philip. "By Day and By Night: Sidestrand and Overstrand, Part 2." *Aeroplane Monthly*, Vol. 22, No. 12. Issue 260, December 1994, pp.&nbsp;18–23. London: IPC. ISSN 0143-7240.
* Mason, Francis K. *The British Bomber since 1912*. London: Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
* Taylor, John W.R. "Boulton and Paul Sidestrand". *Combat Aircraft of the World from 1909 to the Present*. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
* Taylor, Michael J.H., ed. "Boulton Paul Sidestrand".*Janes's Encyclopedia of Aviation*, Vol. 2. Danbury, Connecticut: Grolier Educational Corporation, 1980. ISBN 0-7106-0710-5.
* Thetford, Owen. "By Day and By Night: Sidestrand and Overstrand, Part 3 Service History." *Aeroplane Monthly*, Vol. 23, No. 1, Issue 261, January 1995, pp.&nbsp;32–39. ISSN 0143-7240.
* Winchester, Jim. *Bombers of the 20th Century*. London: Airlife Publishing Ltd., 2003. ISBN 1-84037-386-5.
*

## Liên kết ngoài
* Boulton-Paul Sidestrand 1926
Kongō

**Kongō** **([[Phiên âm Hán-Việt|Hán Việt]]:** Kim cương**)** có thể là:
* Kongō - một ngọn núi ở tỉnh Osaka, Nhật Bản.
* Kongō - một lớp tàu chiến-tuần dương của Hải quân Đế quốc Nhật Bản.
* Kongō (thiết giáp hạm Nhật) - chiếc đầu tiên trong lớp tàu chiến tuần dương nói trên.
* Kongō - một lớp tàu khu trục tên lửa Aegis của Lực lượng Tự vệ Biển Nhật Bản.
* JDS Kongō (DDG-173) - chiếc đầu tiên trong lớp tàu khu trục nói trên.

## Tham khảo
Bristol F.2 Fighter

**Bristol F.2 Fighter** là một loại máy bay tiêm kích và máy bay trinh sát hai tầng cánh của Anh trong Chiến tranh thế giới I, thuộc Quân đoàn Không quân Hoàng gia.

## Quốc gia sử dụng

;
*Không quân Afghan
;
*Không quân Argentina
;
*Quân đoàn Không quân Australia
;
*Không quân Bỉ
;
*Không quân Bolivia
;
*Bộ Hàng không Canada
*Không quân Hoàng gia Canada
;
*Không quân Honduras
;
*Cục Không quân Ireland
*Quân đoàn Không quân Ireland
;
*Không quân Hy Lạp
*Hải quân Hy Lạp
;
*Không quân Mexico
;
*Không quân Thường trực New Zealand
;
*Cục Không quân Lục quân Na Uy
;
*Không quân Peru
;
*Không quân Ba Lan
;
*Không quân Liên Xô
; Vương quốc Tây Ban Nha
*Không quân Tây Ban Nha
;
*Không quân Hoàng gia Thụy Điển
;
*Không quân Hoàng gia Nam Tư
;
*Quân đoàn Không quân Hoàng gia / Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (F.2B)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Barnes, C.H. *Bristol Aircraft since 1910*. London: Putnam, 1964.
* Bruce, J.M. "The Bristol Fighter". ''Flight'', ngày 7 tháng 11 năm 1952, pp.&nbsp;587–591.
* Bruce, J.M. "Bristol's Fighter Par Excellence". *[[Air Enthusiast]]*, Thirty-five, January–April 1988. pp.&nbsp;24–47. ISSN 0143-5450.
* Bruce, J.M. *Warplanes of the First World War, Vol. 1*. London: Macdonald, 1965.
* Cheesman, E.F., ed. *Fighter Aircraft of the 1914–1918 War*. Letchworth, Harleyford, UK: Aero Publishers, Inc., 1960.
* Gutman, J. *Bristol F2 Fighter Aces of World War 1*. London: Osprey Publishing, 2007. ISBN 978-1-84603-201-1.
* Kopański, Tomasz Jan. *Samoloty Brytyjskie w Lotnictwie Polskim 1918–1930* (British Aircraft in the Không quân Ba Lan 1918–1930) (in Polish). Bellona, Warsaw: 2001. ISBN 83-11-09315-6.

## Liên kết ngoài

* Austin & Longbridge Aircraft Production
* Bristol F.2B – World Military Aircraft
*Photo of a US version of the Bristol F.2 Fighter – the Dayton-Wright XB-1A
*Sound recordings of the Bristol Fighter preserved by the Shuttleworth collection
Fairey III

**[[Fairey Aviation Company|Fairey]] III** là một dòng máy bay trinh sát hai tầng cánh của Anh. Dòng máy bay này được sản xuất và sử dụng lâu dài.

## Biến thể
;Fairey N.10
;Fairey IIIA
;Fairey IIIB
;Fairey IIIC
;Fairey IIID
;Fairey IIIE
;Fairey IIIF
;;Fairey IIIF I
;;Fairey IIIF II
;;Fairey IIIF III
;;Fairey IIIF IV
;;Fairey IIIF Mk V
;;Fairey IIIF Mk VI
;Queen IIIF
;Fairey IIIM
;Fairey F.400

## Quốc gia sử dụng
; 
* Không quân Hoàng gia Australia
; 
*Không quân Hải quân Argentina
;
*Không quân Hoàng gia Canada
; 
* Không quân Chile
* Chilean Navy
;
; 
* Không quân Ai Cập
* Hải quân Ai Cập
; 
* Quân đoàn Không quân Ireland
; 
* Cục Không quân Hải quân Hà Lan
; 
* Không quân Hoàng gia New Zealand
; 
* Không quân Bồ Đào Nha
* Không quân Hải quân Bồ Đào Nha
; 
* Không quân Liên Xô
; 
* Không quân Hoàng gia Thụy Điển
; 
* Không quân Hoàng gia
* Không quân Hải quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Fairey IIIF IV)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

*Halley, James J. *The Squadrons of the Royal Air Force*. Tonbridge, UK: Air Britain (Historians), 1980. ISBN 0-85130-083-9.
*Isaacs, Keith. "The Fairey IIID In Australia". *[[Air Enthusiast]]*, Number 24, April–June 1984. Bromley, Kent, UK:Pilot Press. ISSN 0143-5450. các trang 40–49.
*Jackson, A.J. *British Civil Aircraft since 1919: Volume 2*. London:Putnam, 1973. ISBN 0-370-10010-7.
*Jarrett, Philip. "Database: Fairey IIIF". *[[Aeroplane Monthly|Aeroplane]]*, November 2011, Vol 39 No 11 Issue 463. London: Kelsey Publishing Group. các trang 69–85. ISSN 0143-7240.
*Jarrett, Philip. "Fairey IIIF: Part 1". *[[Aeroplane Monthly]]*, March 1994, Vol 22 No 3 Issue 251. London:IPC. các trang 58–63. ISSN 0143-7240.
*Jarrett, Philip. "Fairey IIIF: Part 2". *Aeroplane Monthly*, April 1994, Vol 22 No 4 Issue 252. London:IPC. các trang 50–55. ISSN 0143-7240.
*Mason, Francis K. *The British Bomber since 1914*. London:Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
*Taylor, H.A. *Fairey Aircraft since 1915*. London:Putnam, 1988. ISBN 0-370-00065-X.
*Thetford, Owen. *British Naval Aircraft since 1912*. London:Putnam, Fourth edition 1978. ISBN 0-370-30021-1.
*Thetford, Owen. "Fairey IIIF and Gordon in Service: Part 1". *Aeroplane Monthly*, June 1994, Vol 22 No 5 Issue 253. London:IPC. các trang 32–38. ISSN 0143-7240.

## Liên kết ngoài
* Fairey IIIF in Greek service
Fairey Fawn

**[[Fairey Aviation|Fairey]] Fawn** là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ của Anh trong thập niên 1920. Nó được thiết kế nhằm thay thế cho loại Airco DH.9A và phục vụ trong Không quân Hoàng gia giai đoạn 1924-1929.

## Biến thể
;Fawn Mk I
;Fawn Mk II
;Fawn Mk III
;Fawn Mk IV

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Fawn Mk III)

## Xem thêm

## Tham khảo

*
*
*
*
*
Fairey Flycatcher

**Fairey Flycatcher** là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh trên tàu sân bay của Anh, do hãng Fairey Aviation thiết kế chế tạo, phục vụ trong giai đoạn 1923-1934.

## Biến thể

;Flycatcher Mk I
;Flycatcher Mk II

## Quốc gia sử dụng
; 
* Không quân Hoàng gia
** Không quân Hải quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Flycatcher I)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* Crosby, Francis. *The World Encyclopedia of Naval Aircraft*. Lorenz Books, 2008. ISBN 978-0-7548-1670-6.
* Mason, Francis K. *The British Fighter since 1912*. Annapolis, Maryland, USA: Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
* Taylor, H A. *Fairey Aircraft since 1915*. London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-00065-X.
* Thetford, Owen. *British Naval Aircraft since 1912*. London: Putnam, Fourth edition, 1978. ISBN 0-370-30021-1.

## Liên kết ngoài

* Fairey Flycatcher 
* Flycatcher
* Fairey Flycatcher 1922
Fairey Hendon

**Fairey Hendon** là một loại máy bay ném bom hạng nặng của Anh, nó được trang bị cho Không quân Hoàng gia. Do hãng Fairey Aviation chế tạo vào cuối thập niên 1920.

## Biến thể
; Hendon Mk.I
; Hendon Mk.II

## Quốc gia sử dụng
; 
* Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Hendon II)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Crosby, Francis. *The World Encyclopedia of Fighters and Bombers*. London: Lorenz Books ISBN 0-7548-1616-8
* Gallop, Alan. *Time Flies: Heathrow At 60*. Stroud: Sutton Publishing, 2005. ISBN 0-7509-3840-4
* Mason, Francis K. *The British Bomber since 1914*. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5
* Taylor, H.A. *Fairey Aircraft since 1915*. London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-00065-X
* Thetford, Owen. *Aircraft of the Royal Airforce, 1918-1957*. London: Putnam, 1957.
Fairey Seal

**Fairey Seal** là một loại máy bay trinh sát trên tàu sân bay của Anh trong thập niên 1930.

## Biến thể
* **Fairey IIIF Mk VI**
* **Fairey Seal**

## Quốc gia sử dụng
; 
*Hải quân Argentina
; 
; 
* Hải quân Latvia
; 
* Không quân Peru
* Hải quân Peru
; 
* Không quân Hoàng gia
* Không quân Hải quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật

## Xem thêm

## Tham khảo

*
*
*

## Liên kết ngoài
*Fleet Air Arm Archive 
*Aircraft of WWII
*Latvian Aviation
Gloster Gamecock

**Gloster Gamecock** là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Không quân Hoàng gia, một phát triển của loại Mk III Grebe.
 

## Biến thể
* **Gamecock Mk I**
* **Gamecock Mk II**
* **Gamecock Mk III**

## Quốc gia sử dụng

;
* Không quân Phần Lan
;
* Không quân Hoàng gia
;
*Không lực Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Nakajima A1N của Nhật Bản là một bản sao chép theo giấy phép của Gamecock.

## Tính năng kỹ chiến thuật (Mk. I)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* Green, William and Swanborough, Gordon. "The Era-Ending Gamecock". *[[Air Enthusiast]]*, Number 21, April-July 1983.Bromley, Kent:Pilot Press. p.&nbsp;1-8, 58-62. ISSN 0143-5450.
* James, Derek N. *Gloster Aircraft since 1917.* London: Putnam, 1971. ISBN 0-370-00084-6.
* James, Derek N. *Gloster Aircraft since 1917.* London: Putnam and Company Ltd., 1987. ISBN 0-85177-807-0.
* Taylor, M.J.H. (editor) *Jane's Encyclopedia of Aviation*. London:Bracken, 1989. ISBN 1-85170-324-1.
* Thetford, Owen. *Aircraft of the Royal Air Force 1918-57*. London:Putnam, First edition 1957.
*British Aircraft Directory accessed ngày 21 tháng 2 năm 2008 

## Liên kết ngoài

* Virtual Aircraft Museum 
* Ed Coates collection
Gloster Grebe

**[[Gloster]] Grebe** được phát triển từ Gloster Grouse (một loại máy bay thử nghiệm, sau được phát triển thành máy bay huấn luyện), đây là máy bay tiêm kích đầu tiên của Không quân Hoàng gia sau Chiến tranh thế giới I, Grebe đưa vào biên chế năm 1923.

## Biến thể
* **[[Gloster Grouse]]**:
* **Grebe Mk I**:
* **Grebe Mk II**:
* **Grebe (Dual)**:
## Quốc gia sử dụng
;
* Không quân Thường trực New Zealand
* Không quân Hoàng gia New Zealand
;
* Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Grebe Mk.II)

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* Goulding, James. *Interceptor: RAF Single-Seat Multi-Gun Fighters*. London: Ian Allen, 1986. ISBN 0-7110-1583-X.
* Green, William and Gordon Swanborough. "The Era-Ending Gamecock". *[[Air Enthusiast]]*, Twenty-one, April–July 1983. ISSN 0143-5450.
* James, Derek N. *Gloster Aircraft since 1917.* London: Putnam, 1971. ISBN 0-370-00084-6.
* James, Derek. "Aeroplane Database. The Gloster Grebe". *[[Aeroplane Monthly|Aeroplane]]*, August 2009, Vol 37 No 8. pp.&nbsp;61–73. ISSN 9770143724248.
* Mason, Francis K. *The British Fighter since 1912*. Annapolis, Maryland, USA: Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
* Thetford, Owen. Aircraft of the Royal Air Force 1918-57. London:Putnam, First edition 1957.
* Thetford, Owen. "On Silver Wings — Part 4". *[[Aeroplane Monthly]]*, January 1991, Vol 19 No 1. pp.&nbsp;10–16. ISSN 0143-7240.
Gloster Sparrowhawk

**Gloster Sparrowhawk** một loại máy bay tiêm kích của Anh vào đầu thập niên 1920.

## Biến thể
;Sparrowhawk I
;Sparrowhawk II
;Sparrowhawk III

## Quốc gia sử dụng
;
*Hải quân Đế quốc Nhật Bản

## Tính năng kỹ chiến thuật (Sparrowhawk III)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* .
* .
*.
*
* 

## Liên kết ngoài
*Photo of Sparrowhawk
Handley Page Heyford

**[[Handley Page]] Heyford** là một loại máy bay ném bom hai tầng cánh của Anh trong thập niên 1930.

## Biến thể
;Heyford I
;Heyford IA
;Heyford II
;Heyford III

## Quốc gia sử dụng
;
* Không quân Hoàng gia

## Tính năng kỹ chiến thuật (Heyford IA)

## Xem thêm

## Tham khảo
### Ghi chú

### Tài liệu

* Barnes, C. H. *Handley Page Aircraft Since 1907*. London: Putnam, 1976. ISBN 0-370-00030-7.
* Barnes, C. H. *Handley Page Aircraft Since 1907*. London: Putnam & Company, Ltd., 1987.
* Clayton, Donald C. *Handley Page, an Aircraft Album*. Shepperton, Surrey, UK: Ian Allan Ltd., 1969. ISBN 0-7110-0094-8.
* Halley, James J. *Royal Air Force Aircraft: K1000 to K9999*. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians) Ltd., 1976. ISBN 0-85130-048-0.
* Jarrett, Philip. "By Day and By Night: Handley Page Heyford:Part One". *Aeroplane Monthly*. Vol 23 No 11, November 1995. các trang 12–18. ISSN 0143-7240.
* Jarrett, Philip. "By Day and By Night: Handley Page Heyford:Part Two". *Aeroplane Monthly*. Vol 23 No 12, December 1995. các trang 16–21. ISSN 0143-7240.
* Mason, Francis K. *The British Bomber Since 1914*. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
* Moyes, Philip J.R. * Bomber Squadrons of the RAF and their Aircraft*. London: Macdonald and Jane's (Publishers) Ltd., 1964 (new edition 1976). ISBN 0-354-01027-1.
* Moyes, Philip J.R. *The Handley Page Heyford (Aircraft in Profile number 182)*. Leatherhead, Surrey, UK: Profile Publications Ltd., 1967.
* Thetford, Owen. *Aircraft of the Royal Air Force 1918-57*. London: Putnam, 1st edition, 1957.
* Thetford, Owen. "By Day and By Night: Handley Page Heyford: Service History:Part One". *[[Aeroplane Monthly]]*. Vol 24 No 1, January 1996. các trang 38–43. ISSN 0143-7240.
* Thetford, Owen. "By Day and By Night: Handley Page Heyford: Service History:Part Two". *Aeroplane Monthly*. Vol 24 No 2, February 1996. các trang 62–66. ISSN 0143-7240.

## Liên kết ngoài
*Handley page Aircraft
Họ Mực ống

**Loliginidae** là một họ mực trong bộ Mực ống.

## Loài

Phân loại dưới đây được liệt kê theo Vecchione *et al.* (2005) và Tree of Life Web Project (2010).

*Chi *[[Afrololigo]]*
***[[Afrololigo mercatoris]]*
*Chi *[[Alloteuthis]]*
***[[Alloteuthis africanus]]*
***[[Alloteuthis media]]*
***[[Alloteuthis subulata]]*
*Chi *[[Doryteuthis]]*
**Phân chi *Amerigo*
****[[Doryteuthis gahi]]*
****[[Doryteuthis ocula]]*
****[[Doryteuthis opalescens]]*
****[[Doryteuthis pealeii]]*
****[[Doryteuthis surinamensis]]*
**Phân chi *Doryteuthis*
****[[Doryteuthis plei]]*
****[[Doryteuthis roperi]]*
**Phân chi chưa đặt tên unnamed
****[[Doryteuthis sanpaulensis]]*
*Chi *[[Heterololigo]]*
***[[Heterololigo bleekeri]]*
*Chi *[[Loligo]]*
***[[Loligo forbesii]]*
***[[Loligo reynaudii]]*
***[[Mực ống châu Âu|Loligo vulgaris]]*
*Chi *[[Loliolus]]*
**Phân chi *Loliolus*
****[[Loliolus affinis]]*
****[[Loliolus hardwickei]]*
**Phân chi *Nipponololigo*
****[[Loliolus beka]]*
****[[Loliolus japonica]]*
****[[Loliolus sumatrensis]]*
****[[Loliolus uyii]]*
*Chi *[[Lolliguncula]]*
**Phân chi *Loliolopsis*
****[[Lolliguncula diomedeae]]*
**Subgenus *Lolliguncula*
****[[Lolliguncula argus]]*
****[[Lolliguncula brevis]]*
****[[Lolliguncula panamensis]]*
*Chi *[[Pickfordiateuthis]]*
***[[Pickfordiateuthis bayeri]]*
***[[Pickfordiateuthis pulchella]]*
***[[Pickfordiateuthis vossi]]*
**''Pickfordiateuthis'' sp. A
*Chi *[[Sepioteuthis]]*
***[[Sepioteuthis australis]]*
***[[Mực lá|Sepioteuthis lessoniana]]*
***[[Sepioteuthis sepioidea]]*
*Chi *[[Uroteuthis]]*
**Phân chi *Aestuariolus*
****[[Uroteuthis noctiluca]]*
**Phân chi *Photololigo*
****[[Uroteuthis abulati]]*
****[[Uroteuthis arabica]]*
****[[Uroteuthis bengalensis]]*
****[[Uroteuthis chinensis]]*
****[[Uroteuthis duvauceli]]*
****[[Uroteuthis edulis]]*
****[[Uroteuthis robsoni]]*
****[[Uroteuthis sibogae]]*
****[[Uroteuthis singhalensis]]*
****[[Uroteuthis vossi]]*
**Phân chi *Uroteuthis*
****[[Uroteuthis bartschi]]*
**Phân chi *incertae sedis*
****[[Uroteuthis pickfordi]]*
****[[Uroteuthis reesi]]*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Tree of Life web project: Loliginidae
Gấu Kodiak

**Gấu Kodiak** (danh pháp ba phần: *Ursus arctos middendorffi*), cũng gọi là **gấu nâu Kodiak** hoặc **gấu xám Alaska** hay **gấu nâu Mỹ**, sinh sống ở các đảo của quần đảo Kodiak ở tây nam Alaska. Tên của phân loài gấu này trong tiếng Alutiiq là *Taquka-aq*. Nó là phân loài lớn nhất của gấu nâu.
## Miêu tả
Nhà phân loại học C.H. Merriam là người đầu tiên công nhận gấu Kodiak là duy nhất và định danh cho nó là loài "*Ursus middendorffi*" để vinh danh nhà tự nhien học Baltic tiến sĩ. A. Th. von Middendorff. Các phiên bản phân loại sau đó sáp nhập phần lớn các gấu nâu Bắc Mỹ vào một phân loài duy nhất (*Ursus arctos horribilis*), nhưng gấu Kodiak vẫn được xem là một phân loài duy nhất (*Ursus arctos middendorffi*).
Các điều tra gần đây về các mẫu gen của những con gấu trên Kodiak cho thấy rằng họ liên quan chặt chẽ đến các gấu nâu trên bán đảo Alaska và Kamchatka, Nga. Dường như gấu Kodiak đã bị cô lập về mặt di truyền kể từ ít nhất là thời kỳ băng hà cuối cùng (10.000 đến 12.000 năm trước đây) và có sự đa dạng về di truyền rất ít trong quần thể. 
Ít con gấu Kodiak hoang dã đã được cân, do đó một số chỉ số cân nặng là ước tính. Một vài con cái cân nặng từ 225&nbsp;kg (500&nbsp;lbs) đến 315&nbsp;kg (700&nbsp;lbs) và con đực nặng 360&nbsp;kg (800&nbsp;lbs) đến 635&nbsp;kg (1400&nbsp;lbs). Con đực trưởng thành nặng trung bình 480–533&nbsp;kg (1.058–1.175&nbsp;lb) suốt thời gian trong năm, và có thể cân nặng tới 680&nbsp;kg (1500&nbsp;lbs) vào thời gian đỉnh cao. Con cái thường nhỏ hơn khoảng 20% và cân nhẹ hơn khoảng 30% so với con đực và kích thước con trưởng thành đạt được ở 6 năm tuổi. Gấu nặng ít nhất khi chúng chui ra khỏi hang ổ của chúng vào mùa xuân, và có thể tăng trọng lượng của chúng thêm 20–30% vào cuối mùa hè và mùa thu. Gấu trong điều kiện nuôi nhốt đôi khi có thể đạt được trọng lượng khá lớn hơn gấu trong hoang dã.
Gấu đực trưởng thành trung bình dài  và cao  ở vai. Một con gấu đực cân nặng  có chiều dài chân sau . Một con gấu Kodiak đực trưởng thành cao đến 1,5&nbsp;m (5&nbsp;foot) tại vai khi nó đứng bằng cả bốn chân. Khi nó đứng thẳng hoàn toàn trên hai chân sau, một con gấu đực lớn có thể cao đến 3&nbsp;m (10&nbsp;ft). Kích thước lớn nhất đã được kiểm tra của một con gấu Kodiak nuôi nhốt là một con đang sinh sống tại vườn thú Dakota tại Bismarck, North Dakota. Biệt danh là "Clyde", con gấu này cân nặng 966,9&nbsp;kg khi nó chết tháng 6 năm 1987 ở độ tuổi 22 năm. Theo giám đốc vườn thú Terry Lincoln, Clyde có lẽ đã cân nặng gần mức 1090&nbsp;kg một năm trước đó. Nó vẫn còn một lớp mỡ dày 9 inch khi nó chết. Một mức trọng lượng  đã được xuất bản cho phân loài này nhưng các chi tiết không được ghi rõ.
Chúng là các phân loài gấu nâu lớn nhất, và có thể so sánh kích thước gấu Bắc Cực. Điều đó làm cho gấu Kodiak và loài gấu bắc cực là hai thành viên lớn nhất của họ gấu và hai động vật ăn thịt lớn nhất còn tồn tại trên mặt đất.

## Tham khảo

## Hình ảnh

Tập tin:Kodiak bear in germany.jpg
Tập tin:2010-kodiak-bear-1.jpg
Tập tin:Kodiak Brown Bear.jpg
Tập tin:2010-brown-bear.jpg
Gấu xám Tây Tạng

***Ursus arctos pruinosus*** (tên tiếng Anh: *Gấu xanh Tây Tạng*) là một phân loài của gấu nâu (*Ursus arctos*) được tìm thấy ở đông cao nguyên Tây Tạng. Nó cũng có tên gọi **gấu xám Himalaya**, **gấu tuyết Himalaya**, **gấu nâu Tây Tạng**, hoặc gấu ngựa. Trong tiếng Tạng nó được gọi là *Dom gyamuk*. Là một trong những phân loài gấu quý hiếm nhất trên thế giới, gấu xanh hiếm khi được nhìn thấy trong tự nhiên. Con xanh được biết đến ở phương tây chỉ thông qua một số lượng nhỏ các mẫu lông và xương. Nó lần đầu tiên được phân loại năm 1854.

## Hình ảnh

Tập tin:Tibetan Blue Bear - Ursus arctos pruinosus - Joseph Smit crop.jpg

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Tử Chi

**Tử Chi** (chữ Hán: 子之; trị vì: 317 TCN-314 TCN), là vị vua thứ 39 hoặc 40 của nước Yên thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Được nhường ngôi
Tử Chi là người nước Yên. Ông được sử sách đề cập từ thời Yên vương Khoái, được phong làm tướng quốc, điều hành việc triều chính.

Sau một thời gian, Yên vương Khoái tuổi cao, nhận thấy tài năng của mình không bằng Tử Chi, và nghe theo lời khuyên của Lộc Mao Thọ, quyết định nhường ngôi vua cho Tử Chi.

Năm 317 TCN, Yên Khoái trao ấn, làm lễ nhường ngôi vua cho Tử Chi. Tử Chi nhận ngôi vua của Yên Khoái, từ đó cai trị nước Yên.

## Thất bại và bị giết
Việc Tử Chi lên ngôi khiến người trong nước Yên bất bình. Năm 314 TCN, thái tử Cơ Bình cùng tướng quân Thị Bị không thần phục Tử Chi, tập hợp dân chúng nổi dậy chống lại Tử Chi, kéo đến đánh kinh thành. Hai bên đánh nhau nhiều ngày, hàng vạn người bị chết, trong nước đại loạn. Tử Chi đánh bại và giết chết Thị Bị, thái tử Bình bỏ trốn.

Nhân lúc nước Yên có loạn, Tề Mẫn vương sai Khuông Chương mang quân đánh nước Yên, công phá thành trì. Người dân nước Yên vì bất bình với Tử Chi nên không ủng hộ ông, các sĩ tốt không chiến đấu, không đóng cửa thành kháng cự quân Tề. Quân Tề đại thắng, tiến thẳng vào kinh đô. Yên Khoái bị sát hại, Tử Chi bỏ trốn nhưng rồi bị quân Tề bắt và xử lăng trì.

Tử Chi ở ngôi được 3 năm thì bị giết. Người nước Yên lập thái tử Bình lên làm vua, tức là Yên Chiêu vương.

## Xem thêm
*Yên Chiêu vương
*Yên vương Khoái
* Tề Mẫn vương

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Yên Thiệu công thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
* Chu Thiệu Hầu (2003), *Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1*, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
* Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng

## Chú thích
Yên Mẫn công

**Yên Mẫn công** (chữ Hán: 燕閔公; trị vì: 438 TCN-415 TCN hoặc 433 TCN-403 TCN), là vị vua thứ 33 hoặc 34 của nước Yên – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sử sách không ghi rõ quan hệ giữa Yên Mẫn công và vị vua mà ông kế vị là Yên Thành công, và không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Yên trong thời gian ông làm vua.

Khoảng năm 415 TCN hoặc 403 TCN, Yên Mẫn công mất. Yên Hậu Giản công được lập lên ngôi. Sử sách cũng không ghi rõ quan hệ giữa Hậu Giản công và Mẫn công.

## Xem thêm
*Yên Thành công
*Yên Hậu Giản công

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Yên Thiệu công thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
Đan Nguyên

**Nguyễn Đặng Đan** (sinh ngày 9 tháng 7 năm 1984) thường được biết đến với nghệ danh **Đan Nguyên**, là một ca sĩ người Mỹ gốc Việt thành công với dòng nhạc vàng trước năm 1975. Anh từng cộng tác với Trung tâm Asia từ năm 2007 đến năm 2016 và Trung tâm Thúy Nga từ năm 2016 đến nay.

## Tiểu sử
**Đan Nguyên** tên thật là **Nguyễn Đặng Đan**, sinh ngày 9 tháng 7 năm 1984 tại thị trấn Phú Lộc, Phú Lộc, Thừa Thiên – Huế. Năm 1998, anh cùng mẹ và 2 em gái, 1 em trai sang định cư ở Hoa Kỳ theo diện Rover. Nơi sống đầu tiên của Đan Nguyên là Quận Cam, California. Họ Nguyễn tên Đan, nên anh đã lấy nghệ danh là Đan Nguyên, tên gọi thân mật là “Đan”. Hiện nay, Đan Nguyên thường xuyên góp mặt trong các chương trình ca nhạc của người Việt ở hải ngoại, cũng như lưu diễn ở Anh, Canada và Úc...

Năm 2006, Đan Nguyên bắt đầu tham dự các cuộc thi tuyển lựa ca sĩ tại hải ngoại và đã chiếm được tới 4 giải nhất, 1 giải nhì trong tổng cộng 6 cuộc thi từ miền Bắc California tới miền Nam California. Trong lần gặp gỡ ca sĩ Trish Thùy Trang tại một đại nhạc hội ở San Jose, California, Đan Nguyên đã nhờ Trish đưa CD của Đan đến tận tay Trúc Hồ và Thy Vân (giám đốc trung tâm Asia). 2 ngày sau thì Đan Nguyên nhận được điện thoại của Trúc Hồ mời Đan Nguyên đến thử giọng. Đan Nguyên bay xuống ngay ngày sau đó và thâu thử giọng bài *Xin làm người xa lạ*. Giọng ca đặc biệt ấy đã khiến Trung tâm Asia chú ý và mời trình diễn trong chương trình "Asia 55 - Hát Với Thần Tượng" thu hình mùa hè năm 2007. Trong lần đầu tiên xuất hiện đó, anh đã gây dấu ấn với khán giả khi song ca thành công cùng ca sĩ thần tượng âm nhạc của anh là Chế Linh, nhạc phẩm nổi tiếng *Thói đời* của nhạc sĩ Trúc Phương. Từ đó, Đan Nguyên bước vào con đường ca hát và mau chóng chiếm được sự ái mộ của rất nhiều người. Đầu năm 2016, Đan Nguyên bắt đầu cộng tác với Trung tâm Thúy Nga từ cuốn *Paris By Night 118: "50 năm âm nhạc [[Đức Huy]]"*.

Đan Nguyên được khán giả trong nước và hải ngoại biết đến nhờ ngoại hình cơ bắp, chất giọng trầm buồn, cách phát âm “TR” đặc trưng - lôi cuốn những người trẻ tuổi và thậm chí những khán giả lớn tuổi đã từng đam mê với dòng nhạc vàng. Người hâm mộ đặt biệt danh cho anh là “**Người Hùng Phong Trần**” hay “**Lãng tử Phong Trần**”.

Ngoài ca hát, Đan Nguyên cũng sáng tác nhạc. Một số sáng tác của anh là *Một lòng yêu em*, *Cánh diều mưa*.

Năm 2018, Đan Nguyên vào vai chính Đan trong bộ phim Cánh Diều Mưa của đạo diễn Cường Ngô. Trong phim này có hai MV là *Cánh Diều Mưa* và *Đắp Mộ Cuộc Tình* cũng do Đan Nguyên thể hiện.

## Album
Không tính các album tổng hợp. Những album ký hiệu LP là đĩa than.

Những album ký hiệu KR là karaoke.

## Các tiết mục trình diễn trên sân khấu
### Trung tâm Asia

#### Chương trình thu hình khác

### Trung tâm Thúy Nga
#### Paris By Night

#### Chương trình thu hình khác

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Đan Nguyên trả lời phỏng vấn (Phần 1) - SBTN, 2010
*Đan Nguyên trả lời phỏng vấn (Phần 2) - SBTN, 2010
Gấu nâu Ussuri

**Gấu nâu Ussuri** hay **gấu nâu Amur**, **gấu xám đen** hay **gấu ngựa** (*Ursus arctos lasiotus*) là một phân loài gấu nâu. Phân bố tại Nga: miền nam quần đảo Kuril, Sakhalin, vùng Primorsky và khu vực sông Ussuri/Amur ở phía nam rặng núi Stanovoy, Trung Quốc: đông bắc Hắc Long Giang, Nhật Bản: Hokkaidō.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Gấu nâu Đông Sibir

**Gấu nâu Đông Siberia** (danh pháp ba phần: *Ursus arctos collaris*) là một phân loài của gấu nâu có phạm vi phân bố từ miền đông Siberia Trong đó, bắt đầu từ sông Yenisei, xa tận Trans-Baikaliya, dãy núi Stanovoy, sông Lena, Kolyma và Yakutia và nhìn chung qua các dãy núi Yakutia và Altai. Phân loài này cũng hiện diện ở miền Bắc Mông Cổ [1].
Gấu nâu Đông Siberi có kích thước gần bằng gấu nâu Á-Âu và gấu nâu Kamchatka, mặc dù một số cá thể lớn có thể đạt được kích như hai phân loài gấu kia.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Sở Ti Ngao

**Sở vương Bỉ** (chữ Hán: 楚王比, ?-529 TCN), còn gọi là **Sở Ti Ngao** (楚訾敖) tên thật là **Hùng Bỉ** (熊比), tự là **Tử Can** (子干), là vị vua thứ 30 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con thứ ba của Sở Cung vương, vua thứ 26 của nước Sở, em Sở Khang vương, vua thứ 27 của nước Sở và Sở Linh vương, vua thứ 29 của nước Sở.

## Sự nghiệp
Năm 541 TCN, Sở Linh vương giết vua Sở là Sở Giáp Ngao đoạt ngôi, đuổi công tử Bỉ sang nước Tấn.

Năm 529 TCN, Sở Linh vương đánh nước Từ, em ông là Sái công Khí Tật theo ý của cựu thần nước Sái (nước Sái đã bị Sở Linh vương diệt), nổi loạn chống Linh vương rồi đón Hùng Bỉ và một người em khác của ông là Hùng Hắc Quang về nước và tôn ông làm vua, Tử Tích (tức Hắc Quang) được phong làm Lệnh doãn. Các đại phu khuyên ông:*"Không giết Khí Tật thì sau sẽ mang họa"* nhưng ông không nghe. Năm tháng sau, Khí Tật lại nổi loạn, giả danh Sở Linh vương đem quân về kinh, Hùng Bỉ không chống lại được cùng Tử Tích tự tử. Khí Tật lên ngôi, tức Sở Bình vương, cho an táng thi hài của ông ở Ti Gia, nên ông còn được gọi là Ti Ngao.
## Xem thêm
*Sở Linh vương
*Sở Bình vương
## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên *Sở thế gia*
## Chú thích