Chi Giáng hương

**Chi Giáng hương**, tên khoa học ***Pterocarpus***, là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu.

Nó là chi thuộc phân họ Faboideae và gần đây được gán vào nhánh đơn ngành với tên gọi không chính thức là *nhánh Pterocarpus*trong phạm vi tông Dalbergieae. Phần lớn các loài của *Pterocarpus* sản sinh ra gỗ có giá trị, được buôn bán quốc tế dưới các tên gọi như **padauk**, **padouk**, **mukwa** hay **narra**. Gỗ của *[[Pterocarpus santalinus|P. santalinus]]* được đánh giá cao tại Trung Quốc và tại đây người ta gọi nó là tử đàn (紫檀). Gỗ từ giáng hương ấn (*[[Pterocarpus indicus|P. indicus]]*) và giáng hương chân (*[[Pterocarpus macrocarpus|P. macrocarpus]]*) cũng được tiếp thị quốc tế dưới tên gọi **amboyna** khi chúng được trồng thành dạng có mắt gỗ.

## Từ nguyên
Tên khoa học là dạng viết chữ Latinh của các từ tiếng Hy Lạp cổ πτέρυξ (ptérux) và καρπός (karpós), có nghĩa là "quả cánh", để nói tới hình dạng bất thường của quả đậu trong chi này.

## Các loài
Có 35-66 loài hiện được chấp nhận trong chi này, tùy theo quan điểm phân loại: Danh sách 41 loài dưới đây lấy theo Plants of the World Online.

* *[[Pterocarpus acapulcensis]]* Rose, 1897: Venezuela, Colombia và Mexico. 
* *[[Pterocarpus albopubescens]]* Hauman, 1954: CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus amazonum]]* (Benth.) Amshoff, 1939: Nhiệt đới Nam Mỹ.
* *[[Pterocarpus amphymenium]]* DC., 1825: Tây nam Mexico.
* *[[Pterocarpus angolensis]]* DC., 1825- Kiaat. Phân bố: Angola, Botswana, dải Caprivi, Congo, KwaZulu-Natal, Malawi, Mozambique, Namibia, các tỉnh Bắc của Nam Phi, Swaziland, Tanzania, Zambia, CHDC Congo, Zimbabwe.
* *[[Pterocarpus antunesii]]* (Taub.) Harms, 1901: Namibia, Zambia.
* *[[Pterocarpus belizensis]]* Standl., 1926: Belize, Honduras, Panamá.
* *[[Pterocarpus brenanii]]* Barbosa & Torre, 1957: Malawi, Mozambique, Zambia, Zimbabwe.
* *[[Pterocarpus casteelsi]]* De Wild., 1924: CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus claessensii]]* De Wild., 1924: CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus dalbergioides]]* DC., 1814 - Andaman padauk, Andaman redwood, East Indian mahogany. Quần đảo Andaman, du nhập vào Bangladesh, Java, Madagascar.
* *[[Pterocarpus dubius]]* (Kunth) Spreng., 1827: Miền bắc Brasil, Guyana, Venezuela.
* *[[Pterocarpus erinaceus]]* Poir., 1804 - Muninga, barwood, vène. Benin, Burkina, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Chad, Gabon, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Bờ Biển Ngà, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Togo.
* *[[Pterocarpus gilletii]]* De Wild., 1924: CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus hockii]]* De Wild., 1913: CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus homblei]]* De Wild., 1914: CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus indicus]]* Willd., 1802 - Giáng hương ấn, giáng hương mắt chim, gióc, huỳnh bá rừng. Bản địa quần đảo Andaman, Bangladesh, quần đảo Bismarck, Borneo, Campuchiaa, quần đảo Caroline, trung nam và đông nam Trung Quốc, Ấn Độ, Java, quần đảo Tiểu Sunda, Malaysia bán đảo, Maldives, Maluku, Myanmar, quần đảo Lưu Cầu, New Guinea, Philippines, quần đảo Santa Cruz, quần đảo Solomon, Sulawesi, Sumatra, Đài Loan, Thái Lan, Vanuatu, Việt Nam. Du nhập vào các đảo trong vịnh Guinea, Kenya, Mauritius, Mozambique, New South Wales, Lãnh thổ Bắc Úc, Queensland, Seychelles, Sierra Leone, Sri Lanka, Tanzania, Trinidad-Tobago, CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus lucens]]* Guill. & Perr., 1831: Burkina, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Chad, Eritrea, Ethiopia, Gambia, Ghana, Guinea, Bờ Biển Ngà, Mali, Mauritania, Niger, Nigeria, Senegal, Sudan, Togo, Uganda, CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus macrocarpus]]* Kurz, 1874 - Giáng hương, giáng hương chân, song lã, giáng hương quả to. Phân bố: Bản địa Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam. Du nhập vào Assam, Cuba, Puerto Rico.
* *[[Pterocarpus marsupium]]* Roxb., 1799 - Indian kino, Malabar kino, *benga, bijiayasal* (Tây Nepal), *venkai*. Bản địa Bangladesh, Ấn Độ, Nepal, Sri Lanka. Du nhập vào Madagascar, Trinidad-Tobago.
* *[[Pterocarpus megalocarpus]]* Harms, 1915: Mozambique.
* *[[Pterocarpus michelianus]]* N. Zamora, 2000: Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, tây nam Mexico (Guerrero), Nicaragua.
* *[[Pterocarpus mildbraedii]]* Harms, 1922: Benin, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Congo, Gabon, Ghana, các đảo trong vịnh Guinea, Bờ Biển Ngà, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, Togo.
* *[[Pterocarpus monophyllus]]* Klitg., L.P.Queiroz & G.P.Lewis, 2000: Đông bắc Brasil (Bahia).
* *[[Pterocarpus mutondo]]* De Wild., 1902: CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus officinalis]]* Jacq., 1763: Từ miền nam Mexico tới nhiệt đới Nam Mỹ.
* *[[Pterocarpus orbiculatus]]* DC., 1825: Mexico (trung, tây nam và vùng vịnh).
* *[[Pterocarpus osun]]* Craib, 1910: Cameroon, Congo, Gabon, Nigeria, CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus rohrii]]* Vahl, 1791:: Từ miền nam Mexico tới miền nam nhiệt đới Nam Mỹ.
* *[[Pterocarpus rotundifolius]]* (Sond.) Druce, 1917: Angola, Botswana, dải Caprivi, KwaZulu-Natal, Malawi, Mozambique, Namibia, các tỉnh Bắc của Nam Phi, Swaziland, Zimbabwe.
* *[[Pterocarpus santalinoides]]* L'Hér. ex DC., 1825 - Mututi. Phân bố: Trinidad tới miền nam nhiệt đới Nam Mỹ, tây và tây trung nhiệt đới châu Phi. 
* *[[Pterocarpus santalinus]]* L. f., 1782 - Tử đàn lá nhỏ, red sandalwood, red sanders. Miền nam Ấn Độ.
* *[[Pterocarpus soyauxii]]* Taub., 1895 - African padauk, African coralwood. Angola (tỉnh Cabinda), Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Congo, Guinea Xích đạo, Gabon, Nigeria, CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus steinbachianus]]* Harms, 1926: Bolivia đến miền bắc Brasil (Acre).
* *[[Pterocarpus tessmannii]]* Harms, 1910: Guinea Xích đạo, Gabon.
* *[[Pterocarpus tinctorius]]* Welw., 1858: Angola, Malawi, Mozambique, Tanzania, Zambia, CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus velutinus]]* De Wild., 1914: CHDC Congo.
* *[[Pterocarpus vidalianus]]* Rolfe, 1884: Đặc hữu Philippines.
* *[[Pterocarpus villosus]]* (Mart. ex Benth.) Mart. ex Benth., 1860: Đông bắc Brasil.
* *[[Pterocarpus zehntneri]]* Harms, 1921: Miền đông Brasil.
* *[[Pterocarpus zenkeri]]* Harms, 1899: Đặc hữu Cameroon.

## Hình ảnh

Tập tin:Pteroc indic 071125 1716 ipb.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
*