open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stagonopleura guttata

***Stagonopleura guttata*** là một loài chim trong họ Estrildidae.
Đây là loài đặc hữu của Úc. Loài này có phạm vi phân bố loang lổ và thường chiếm giữ các khu rừng khô hơn và rừng cỏ ở phía tây của Great Dividing Range từ đông nam Queensland đến Bán đảo Eyre ở Nam Úc. Mặc dù là một loài chim nhỏ chắc nịch nhưng nó là một trong những loài chim di lớn nhất ở Úc. Những con chim này rất đặc biệt với một dải lông ức màu đen trên bộ ngực màu trắng. Lông hai bên sườn có màu đen với những đốm trắng và nó có một nốt đỏ và một lông đuôi màu đen.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Sẻ đầu tía đỏ

**Sẻ đầu tía đỏ**, tên khoa học ***Neochmia modesta***, là một loài chim trong họ Estrildidae.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*BirdLife Species Factsheet
Taeniopygia bichenovii

***Taeniopygia bichenovii*** là một loài chim trong họ Estrildidae.

## Phân loài
* *Taeniopygia bichenovii bichenovii*
* *Taeniopygia bichenovii annulosa*

## Hình ảnh

Image:Double-barred Finch RWD2.jpg
Image:Double-barred finch444.jpg
Image:Taeniopygia bichenovii -Bees Creek, Northern Territory, Australia-8a (1).jpg
Image:Double-barred Finch94.ogg
File:Double-barred-finch444.jpg

## Chú thích

## Tham khảo
*
Erythrura trichroa

***Erythrura trichroa*** là một loài chim trong họ Estrildidae.

## Hình ảnh

Tập tin:Blue-faced Parrot-finch Pengo.jpg
Tập tin:Blue-faced Parrotfinch.jpg
Tập tin:Areale E. trichroa.JPG
Tập tin:Blue-faced Parrotfinch Distribution.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Di Fiji

**Di Fiji**, tên khoa học ***Erythrura pealii***, là một loài chim trong họ Estrildidae. Đây là loài đặc hữu của Fiji mà trước đây là một phân loài của *[[Erythrura cyaneovirens]]*.

## Hình ảnh

Tập tin:USEE erythrura pealii.jpg
Tập tin:ErythruraPealeiGoodchild.jpg
Tập tin:Areale E. pealii.JPG
Tập tin:Fiji Parrotfinch colo jun07.jpg
Tập tin:HideawayFiji.JPG
Tập tin:Erythrura chick mouth.jpg
Tập tin:Fiji goshawk savusavu june 2008.JPG


## Chú thích

## Tham khảo

* 
*
*
Erythrura regia

***Erythrura regia*** là một loài chim trong họ Estrildidae.
Di hoàng gia là loài đặc hữu của Vanuatu. Nó được tìm thấy phổ biến ở các khu vực có độ cao trung bình trên các hòn đảo lớn hơn như Espiritu Santo, trên 300 m. Nhưng nó cũng có thể được tìm thấy tại khu vực có hòn đảo nhỏ ở mực nước biển có quả sung trong bìa rừng tại Emae và Tongoa. Loài này thường được tìm thấy ở đơn lẻ, theo cặp hoặc nhóm nhỏ ăn sung trong tán rừng.

## Hình ảnh

Tập tin:Erythrura regia Smit.jpg
Tập tin:Erythrura cyaneovirens serena Smit.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Erythrura kleinschmidti

***Erythrura kleinschmidti*** là một loài chim trong họ Estrildidae.

## Hình ảnh

Tập tin:PinkbilledparrotfinchFinsch1878.jpg
Tập tin:1976.05.02 Pink-billed Parrot-Finch Savura Creek, Fiji 2755.jpg
Tập tin:Fiji goshawk savusavu june 2008.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
*
Euodice malabarica

***Euodice malabarica*** là một loài chim trong họ Estrildidae.

## Hình ảnh

Tập tin:Lonchura malabarica.jpg
Tập tin:Indian Silverbill I IMG 8877.jpg
Tập tin:Indian Silverbill (Lonchura malabarica) in nest on Acacia W IMG 0023.jpg
Tập tin:Indian Silverbills (Lonchura malabarica) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 134.jpg
Tập tin:Indian Silverbill (Lonchura malabarica) in nest on Acacia W2 IMG 0027.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Di cam

**Di cam**, tên khoa học ***Lonchura striata***, là một loài chim trong họ Estrildidae. 
Di cam là loài bản địa của châu Á nhiệt đới trên lục địa và một số đảo lân cận, và đã được du nhập vào một số khu vực của Nhật Bản. Loài chim lai được thuần hóa **[[Society Finch]]** hoặc **Bengalese Finch**, được nuôi trên khắp thế giới và là một sinh vật mô hình trong sinh học.

## Hình ảnh

Tập tin:Lonchura striata 547.jpg
Tập tin:White-rumped Munia.jpg
Tập tin:White-rumpedMunia (Lonchura striata)- acuticauda race preening after bath at Narendrapur W IMG 4248.jpg
Tập tin:Sarang pipit tuli 3.JPG
Tập tin:White-rumpedMunia (Lonchura striata)- acuticauda race preening after bath at Narendrapur W IMG 4254.jpg
Tập tin:White-rumped munia 01762g.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Di đá

***Lonchura punctulata*** là một loài chim trong họ Estrildidae. Nó gồm 11 phân loài chỉ hơn khác nhau về hình dáng và kích thước.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Di nâu

**Di nâu**, tên khoa học ***Lonchura atricapilla***, là một loài chim trong họ Estrildidae.

## Phân loài
* *Lonchura atricapilla atricapilla*
* *Lonchura atricapilla rubroniger*
* *Lonchura atricapilla sinensis*
* *Lonchura atricapilla formosana*
* *Lonchura atricapilla deignani*
* *Lonchura atricapilla brunneiceps*
* *Lonchura atricapilla jagori*
* *Lonchura atricapilla selimbauensis*
* *Lonchura atricapilla obscura*
* *Lonchura atricapilla batakana*
## Chú thích

## Tham khảo
* 
* *Birds of India* by Grimmett, Inskipp and Inskipp, 
* *Munias and Mannikins* by Robin Restall, 
* BirdLife Species Factsheet
Lonchura nevermanni

***Lonchura nevermanni*** là một loài chim trong họ Estrildidae.

## Chú thích

*BirdLife Species Factsheet

## Tham khảo
*
Heteromunia pectoralis

***Heteromunia pectoralis*** là một loài chim trong họ Estrildidae. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu đồng cỏ đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và savanna khô.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Erythrura psittacea

**Di họng đỏ** (danh pháp hai phần: *Erythrura psittacea*) là một loài chim trong họ Chim di.
Di họng đỏ được tìm thấy ở New Caledonia. Nó có một phạm vi phân bố từ 20.000 đồng đến 50.000&nbsp;km ².
Loài chim này được tìm thấy trong cả hai khu rừng thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và môi trường sống của các loài cây bụi. Tình trạng của loài này được đánh giá là loài ít quan tâm.
## Hình ảnh

Tập tin:Red-throated Parrotfinch.jpg
Tập tin:Red-throated Parrot Finch 001.jpg
Tập tin:Erythrura psittacea - Zoo Frankfurt 2.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Huỳnh Minh

**Huỳnh Minh** (tên thật: **Huỳnh Khắc Vịnh**, 1913-?) là một nhà biên khảo chuyên viết sách về thể loại lịch sử và văn hóa của vùng đất Nam Bộ Việt Nam, đồng thời còn là một thầy thuốc Đông y.

## Sự nghiệp
Huỳnh Minh sinh tại một làng thuộc tổng Hòa Quới ở cù lao An Hóa, đương thời thuộc tỉnh Mỹ Tho, nay là xã Giao Long, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Ông vốn là chủ cơ sở xuất bản *Cánh Bằng* ở số 585/88 đường Phan Đình Phùng (nay là đường Nguyễn Đình Chiểu), Sài Gòn. Huỳnh Minh là người đam mê sưu tập các nguồn tư liệu xưa và nay về lịch sử, văn hóa, xã hội ở Nam Bộ. Ngoài ra, ông còn nghiên cứu Đông y.

Từ năm 1963 đến năm 1973, Huỳnh Minh đã cho ra đời 10 tập sách thuộc dạng viết về lịch sử và văn hóa của những vùng đất Nam Bộ. Cuốn *Địa linh nhân kiệt - Kiến Hòa xưa và nay* viết về Bến Tre, quê hương ông là cuốn đầu tiên ông viết được xuất bản. Kế tiếp là những cuốn nổi tiếng được nhiều người biết đến như: *Bạc Liêu xưa và nay, Cần Thơ xưa và nay, Định Tường xưa và nay, Sa Đéc xưa và nay, Gia Định xưa và nay, Tây Ninh xưa và nay, Vũng Tàu xưa và nay, Vĩnh Long xưa và nay,*...

Các quyển sách thuộc dạng "sưu khảo" này - chữ dùng của tác giả - ngoài phần văn chương (chiếm tỷ lệ không cao) còn có những tư liệu bổ ích về lịch sử, văn hóa, xã hội và kinh tế...

Theo giới nghiên cứu và sưu tầm sách, thì những đóng góp của nhà biên khảo Huỳnh Minh đã giới thiệu về đất nước và con người của mỗi địa phương mà ông đã đi qua nhất là những giá trị nhân văn mà ông gửi gắm qua từng trang viết (trong điều kiện chiến tranh) rất quan trọng. Tuy nhiên, trong một số các công trình biên khảo của ông vẫn có nhiều sai sót cơ bản cần phải đính chính.

## Tác phẩm
### Loại sách sưu khảo các tỉnh thành năm xưa

- Địa linh nhơn kiệt (Kiến Hòa [Bến Tre] xưa và nay).

- Bạc Liêu xưa và nay

- Cần Thơ xưa và nay - Cánh Bằng XB năm 1966

- Vũng Tàu xưa và nay - Tác giả xuất bản năm 1970

- Định Tường xưa và nay

- Tây Ninh xưa và nay - Tác giả xuất bản 1972

- Gia Định xưa và nay

- Vĩnh Long xưa và nay - Cánh Bằng năm 1967

- Sa Đéc xưa và nay

- Gò Công xưa và nay

### Các thể loại khác
- Ánh sáng chơn lý

- Ăn chay có lợi gì

- Bá bệnh thần phương

- Danh nhân tư tưởng

- Đời khổ hạnh ông Đạo Dừa

- Đời người qua nét bút I, II, III

- Huyền bí học

- Lược sử tu sĩ Nguyễn Thành Nam

- Luyện chí

- Sống tranh đấu

- Sống vui hay sống khổ

- Thần phương khảo luận

- Thế giới vô hình người và ma

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
* Huỳnh Minh
* Tác giả Huỳnh Minh
Bầu cử tổng thống Hàn Quốc 2012

**Bầu cử tổng thống Hàn Quốc 2012** diễn ra vào 19 tháng 12 năm 2012 với sự tham gia của số lượng cử tri đông nhất từ trước đến nay. Có 30,3 triệu cử tri trong tổng số 40,5 triệu cử tri Hàn Quốc đã đi bỏ phiếu, đạt 75,84%. Đây là cuộc tranh đua vào chức vụ Tổng thống Hàn Quốc giữa hai ứng cử viên sáng giá nhất là bà Park Geun-hye của Đảng Thế giới mới cầm quyền và ông Moon Jae-in của Đảng Dân chủ Thống nhất.

Theo kết quả sơ bộ, bà Park Geun-hye được 51,6% số phiếu bầu, trong khi ứng cử viên Moon Jae In được 48,0%. Park Geun-hye trở thành phụ nữ đầu tiên thắng cử Tổng thống Hàn Quốc. Cương lĩnh tranh cử của bà Park Geun-hye tập trung vào những vấn đề cơ bản gồm thành lập một chính phủ năng động và khôi phục lòng tin của người dân thông qua cải cách chính trị, xây dựng một xã hội không có sự phân biệt đối xử, nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, thực hiện kinh tế công bằng, đảm bảo động lực tăng trưởng thông qua mô hình kinh tế sáng tạo và tạo ra nhiều việc làm, hướng tới một nền giáo dục hạnh phúc, hệ thống phúc lợi đảm bảo các quyền của người dân, bảo đảm hòa bình trên bán đảo Triều Tiên trên cơ sở tin cậy lẫn nhau.

## Tham khảo
Tinamidae

**Tinamidae** là một họ chim duy nhất trong bộ **Tinamiformes**, họ này gồm 47 loài, phân bố ở Trung và Nam Mỹ. Là một trong những nhóm chim cổ nhất còn sinh tồn, chúng có quan hệ gần với đà điểu. Nhìn chung, chúng sống trên mặt đất, các loài này được tìm thấy trong nhiều môi trường sống khác nhau.
## Phân loại
Họ này có 47 loài trong các phân họ và chi như sau:
* Phân họ Tinaminae
** Chi Tinamus 
*** *[[Tinamus guttatus]]* 
*** *[[Tinamus tao]]* 
*** *[[Tinamus solitarius]]* 
*** *[[Tinamus osgoodi]]* 
*** *[[Tinamus major]]* 
** Chi Nothocercus 
*** *[[Nothocercus bonapartei]]* 
*** *[[Nothocercus julius]]* 
*** *[[Nothocercus nigrocapillus]]* 
** Chi Crypturellus 
*** *[[Crypturellus berlepschi]]* 
*** *[[Crypturellus soui]]* 
*** *[[Crypturellus cinereus]]* 
*** *[[Crypturellus ptaritepui]]* 
*** *[[Crypturellus obsoletus]]* 
*** *[[Crypturellus undulatus]]* 
*** *[[Crypturellus transfasciatus]]* 
*** *[[Crypturellus strigulosus]]* 
*** *[[Crypturellus duidae]]* 
*** *[[Crypturellus erythropus]]* 
*** *[[Crypturellus noctivagus]]* 
*** *[[Crypturellus atrocapillus]]* 
*** *[[Crypturellus cinnamomeus]]* 
*** *[[Crypturellus boucardi]]* 
*** *[[Crypturellus kerriae]]* 
*** *[[Crypturellus variegatus]]* 
*** *[[Crypturellus brevirostris]]* 
*** *[[Crypturellus bartletti]]* 
*** *[[Crypturellus parvirostris]]* 
*** *[[Crypturellus casiquiare]]* 
*** *[[Crypturellus tataupa]]* 
* Phân họ Nothurinae 
** Chi Rhynchotus 
*** *[[Rhynchotus rufescens]]* 
*** *[[Rhynchotus maculicollis]]* 
** Chi Nothoprocta 
*** *[[Nothoprocta taczanowskii]]* 
*** *[[Nothoprocta ornata]]* 
*** *[[Nothoprocta perdicaria]]* 
*** *[[Nothoprocta cinerascens]]* 
*** *[[Nothoprocta pentlandii]]* 
*** *[[Nothoprocta curvirostris]]* 
** Chi Nothura 
*** *[[Nothura boraquira]]* 
*** *[[Nothura minor]]* 
*** *[[Nothura darwinii]]* 
*** *[[Nothura maculosa]]* 
*** *[[Nothura chacoensis]]* 
** Chi Taoniscus 
*** *[[Taoniscus nanus]]* 
** Chi Eudromia 
*** *[[Eudromia elegans]]* 
*** *[[Eudromia formosa]]* 
** Chi Tinamotis 
*** *[[Tinamotis pentlandii]]* 
*** *[[Tinamotis ingoufi]]*

## Chú thích

 
## Tham khảo
Anomalospiza imberbis

***Anomalospiza imberbis*** là một loài chim trong họ Viduidae. Nó có mặt ở những đồng cỏ châu Phi miền nam Sahara. Con trống có chủ yếu là vàng và lục trong kho con mái màu da bò với các vạch sẫm. Trứng của chúng đẻ trong tổ của những con chim khác.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Vanessa Redgrave

**Vanessa Redgrave**, CBE (sinh ngày 30 tháng 1 năm 1937) là một diễn viên sân khấu, điện ảnh và truyền hình danh tiếng ngưới Anh.

## Danh mục phim

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*
*
*
* 
*
* Vanessa Redgrave: Actress and Campaigner
* "She's Got Issues" – ''The Observer'', ngày 19 tháng 3 năm 2006
Truyền hình thực tế

**Truyền hình thực tế** là thể loại chương trình truyền hình chú trọng vào việc phô bày các tình huống xảy ra không theo kịch bản diễn xuất với nội dung mang chất liệu thực tế mà không hư cấu, các nhân vật trung tâm là những người bình thường thay vì diễn viên chuyên nghiệp nhằm để thu hút xúc cảm hoặc tiếng cười. Ngày nay, hai mảng chính của truyền hình thực tế là các cuộc thi có giải thưởng lớn và các chương trình/phim ghi hình tình huống hài hước theo dạng sêri. Theo định dạng thông dụng, khán giả có thể can thiệp vào việc đánh giá thí sinh (đối với cuộc thi) và nội dung (đối với chương trình/phim tình huống). Được ra đời vào năm 1948, truyền hình thực tế thực sự bùng nổ từ đầu thập niên 2000. Tuy nhiên, phim tài liệu và thời sự thường không được xếp vào loại truyền hình thực tế.

Truyền hình thực với tính chất chú trọng vào những tình huống thực tiễn nên có thể giúp trẻ em hiểu hơn về cuộc sống. Nhưng với tính chất hư cấu sẽ làm cho truyền hình thực tế khó xem với các bạn trẻ.

## Chú thích
Ishikawajima Ne-20

**Ne-20** (ネ-20) là loại động cơ máy bay tuốc bin phản lực được phát triển bởi xưởng công binh Không lực Hải quân cho máy bay phản lực đầu tiên của Nhật Bản là chiếc Nakajima Kikka trong chiến tranh thế giới thứ hai. Nó được phát triển dựa theo bản vẽ động cơ BMW 003 của Đức quốc xã được giao cho Nhật trong chiến tranh, động cơ đã qua được các giai đoạn thử nghiệm, kết hợp các nâng cấp và đưa vào sản xuất hàng loạt nhưng chưa được nhiều trước khi chiến tranh kết thúc.

## Phát triển
Việc phát triển loại động cơ này được thực hiện khi yêu cầu về một loại máy bay có tốc độ cao để có thể tránh được cácđòn tấn công của các tiêm kích cơ đối phương và tiếp cận mục tiêu trong thời gian ngắn, chỉ có các máy bay phản lực mới đạt được yêu cầu đó. Vì thế xưởng công binh Không lực Hải quân đã hợp tác với tập đoàn công nghiệp nặng Ishikawajima để phát triển loại động cơ này. Vấn đề chính khi phát triển động cơ là vật liệu chịu lực và nhiệt mà tại thời điểm đó việc sử dụng các kim loại hiếm như coban hay niken vốn sử dụng trong thiết kế của Đức rất hạn chế, vì thế Nhật đã phát triển một loại hợp kim thép không gỉ đặc biệt là Cr-W để sử dụng cho động cơ.

Động cơ đã hoàn tất được các cuộc thử nghiệm và khoảng 50 động cơ đã được chế tạo khi tiến hành sản xuất hàng loạt nhưng việc chế tạo bị hủy bỏ do chiến tranh kết thúc và một số động cơ hoàn thiện đã bị mang sang Hoa Kỳ để quân đội nghiên cứu số khác bị phá hủy để ngăn công nghệ lọt vào tay Liên Xô còn những động cơ dở dang bị bỏ không cho hoàn thiện. Nhưng vẫn còn một số động cơ vẫn tồn tại cho đến hiện tại và những kinh nghiệm khi phát triển loại động cơ này được sử dụng để phát triển loại động cơ kế tiếp là J3.

## Liên kết ngoài

*http://www.ne.jp/asahi/airplane/museum/nakajima/KIKKA/ne-20.html
*http://airandspace.si.edu/collections/artifact.cfm?id=A19610121002 
*http://shusui.org/2kugishou/kikka.html
Charlotte Rampling

**Charlotte Rampling**, OBE (tên khai sinh: **Tessa Charlotte Rampling**; sinh ngày 05/02/1946) là một diễn viên người Anh. Trong sự nghiệp điện ảnh gần 50 năm, ngoài các phim của Anh, bà còn tham gia nhiều phim của Pháp và Mỹ

## Danh mục phim

## Tham khảo

## Đọc thêm
* Nicolaevitch, S. 2008. "Charlotte Forever". *Citizen K International*; 46 (Spring): 244–253.
* Marieke Boom, Dirk Bogarde, Nagisa Oshima et al.: *Charlotte Rampling with compliments*. Munich: Schirmer-Mosel, 1986, ISBN 3-88814-220-2
**Charlotte Rampling: with compliments*; with a portrait by Dirk Bogarde. London: Quartet, 1987 ISBN 0704326426

## Liên kết ngoài

* Charlotte Rampling Website  – *a Fanpage dedicated to CR*
* 
* 
*
Chi Cướp biển

***Stercorarius*** hay **Chim cướp biển** là một chi duy nhất trong họ **Stercorariidae** gồm khoảng 7 loài chim biển..

Các loài này làm tổ trên mặt đất ở những vùng ôn đới và bắc Cực, và là những loài chim dư cư với khoảng cách lớn. Chúng thậm chí được nhìn thấy ở Nam Cực.

## Các loài
* *[[Stercorarius antarcticus]]*
** *Stercorarius (antarcticus) antarcticus*
** *Stercorarius (antarcticus) hamiltoni*
** *Stercorarius (antarcticus) lonnbergi*
* *[[Stercorarius chilensis]]*
* *[[Stercorarius longicaudus]]*
* *[[Stercorarius maccormicki]]*
* *[[Stercorarius parasiticus]]*
* *[[Stercorarius pomarinus]]*
* *[[Stercorarius skua]]*

## Hình ảnh

Skua antarctica uscg04.jpg|*Stercorarius* ở Nam Cực
Baby Skua.jpg|Chim non trong tổ


## Chú thích

## Tham khảo

* Harrison, Peter *Seabirds: An Identification Guide* ISBN 0-7470-1410-8
*Skua videos on the Internet Bird Collection
Trịnh Hoàn công

**Trịnh Hoàn công** (chữ Hán: 鄭桓公; trị vì: 806 TCN&ndash;771 TCN), tên thật là **Cơ Hữu** (姬友), là vị vua đầu tiên của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Trịnh Hoàn công là con nhỏ của Chu Lệ Vương – vua thứ 10 nhà Chu và em cùng mẹ của Chu Tuyên Vương. Năm 827 TCN, anh ông là Cơ Tĩnh lên ngôi, tức là Chu Tuyên vương. Năm 806 TCN, Chu Tuyên Vương phong ông làm vua chư hầu nước Trịnh Yển, kinh đô đóng tại Hoa huyện.

Vừa làm vua nước Trịnh, Trịnh Hoàn công còn được vua anh Tuyên vương phong làm khanh sĩ nhà Chu, đảm nhận công việc trong triều đình.

 

## Di dời lãnh thổ
Do sự bất ổn trong thời kỳ trị vì của Chu U Vương, Trịnh Hoàn Công tới bày tỏ nguyện vọng của mình với Thái Sử Bá (太史伯) rằng ông muốn di dời lãnh thổ của mình về phía tây hoặc lưu vực sông Trường Giang. Thái Sử Bá nói rằng khó mà giữ vững được lãnh thổ nếu lập quốc ở phía Tây vì những người ở phía Tây vốn là những kẻ tham lam và thủ đoạn, và việc lập quốc ở lưu vực sông Trường Giang thì không có lợi lắm vì nước Sở ở phương Nam đang dần mở rộng lãnh thổ. Cuối cùng, Trịnh Hoàn Công nghe theo lời khuyên của Thái Sử Bá và dời đô đến phía đông của Lạc Dương, phía nam sông Hoàng Hà và Tế Thủy (濟水) và đặt tên cho nó là Tân Trịnh (新鄭).

Sau khi dời đô, những nước lân cận như nước Cối (鄶) và Đông Quắc tặng 10 thành cho Trịnh Hoàn Công và chúng đều được sát nhập vào lãnh thổ của nước Trịnh.
## Bảo vệ Chu U Vương

Đến thời Chu U Vương, vua nhà Chu mê mỹ nhân Bao Tự, phế bỏ Thân hậu và thái tử Nghi Cữu, lập Bao Tự làm hậu và con Bao Tự là Bá Phục làm thái tử. Cha Thân hậu gọi quân Khuyển, Nhung vào đánh Cảo Kinh, giết chết Chu U vương. Trịnh Hoàn công theo bên cạnh U vương, dù chiến đấu rất anh dũng nhưng ông cũng bị quân Khuyển Nhung sát hại.

Trịnh Hoàn công ở ngôi được 36 năm. Người nước Trịnh lập con ông là Cơ Quật Đột lên nối ngôi, tức là Trịnh Vũ công.

## Xem thêm
*Chu Tuyên Vương
*Chu U Vương
*Trịnh Vũ công

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
***Chu bản kỷ*
** *Trịnh thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
Trịnh Vũ công

**Trịnh Vũ công** (chữ Hán: 鄭武公; trị vì: 771 TCN&ndash;744 TCN), tên thật là **Cơ Quật Đột** (姬掘突), là vị vua thứ hai của nước Trịnh &ndash; chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Quật Đột con trai của Trịnh Hoàn công &ndash; vị vua đầu tiên của nước Trịnh. Năm 771 TCN, Chu U Vương bị quân Khuyển Nhung đánh, Trịnh Hoàn công đem quân giúp U Vương, bị Khuyển Nhung giết chết. Quật Đột khi ấy là thế tử, liền đem quân trợ giúp nhà Chu diệt Khuyển Nhung báo thù cho cha. Quân Trịnh phối hợp với quân các nước Tấn, Tần, Vệ đánh tan Khuyển Nhung, đưa Chu Bình Vương lên ngôi. Để tưởng thưởng, Bình Vương thăng cho ông từ tước *"bá"* lên tước *"công"* và cho kế nhiệm cha làm Khanh sĩ nhà Chu.

Cơ Quật Đột kế vị cha, trở thành *Trịnh Vũ công*, sau đó dời đô sang đất Tân Trịnh.

Năm 760 TCN, Trịnh Vũ công lập Vũ Khương, con gái Thân hầu làm Phu nhân. Vũ Khương sinh 2 con trai là Cơ Ngộ Sinh và Cơ Đoàn. Vì sinh Ngộ Sinh bị ngược và suýt chết, Vũ Khương tỏ ra lạnh nhạt với Ngộ Sinh, và có ý thiên vị Cơ Đoàn. Vũ công lập con trưởng Ngộ Sinh làm thế tử, điều này khiến bà bất mãn.

Năm 744 TCN, Vũ công lâm bệnh, Vũ Khương xin ông phế Ngộ Sinh lập Cơ Đoàn nhưng Vũ công không nghe, vì Ngộ Sinh là Đích trưởng tử. Vũ công qua đời, Ngộ Sinh nối ngôi, tức Trịnh Trang công.

## Xem thêm
*Trịnh Hoàn công
*Trịnh Trang công
*Chu Bình Vương

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Trịnh thế gia*
*Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản thế giới
* Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện, tập 1*, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

## Chú thích
Trịnh Linh công

**Trịnh Linh công** (chữ Hán: 鄭靈公/郑灵公; trị vì: 606 TCN&ndash;605 TCN), hay **Trịnh U công**, tên thật là **Cơ Tử Di** (姬子夷), là vị vua thứ 10 của nước Trịnh &ndash; chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Tử Di là con trai của Trịnh Mục công &ndash; vị vua thứ 9 của nước Trịnh. Năm 607 TCN, Trịnh Mục công qua đời, Tử Di lên nối ngôi, tức là **Trịnh Linh công**.

## Bị giết

Từ cuối thời Mục công, nước Trịnh đã bỏ Tấn theo Sở. Cùng năm 606 TCN, Tấn Thành công lên ngôi, sai Triệu Thuẫn đem quân hỏi tội nước Trịnh.

Năm 605 TCN, nước Sở biếu Trịnh Linh công một con rùa lớn. Trịnh Linh công đãi thịt rùa cho các đại phu, công tử Quy Sinh và công tử Tống đến dự. Công tử Tống thấy tay chỉ động, nói với Quy Sinh rằng lần này sẽ được ăn vật lạ. Trịnh Linh công nghe thế bèn bỏ bớt phần của công tử Tống. Công tử Tống xấu hổ, cố nhúng tay vào nồi nấu rùa mút để tỏ ra là mình đã ăn được thịt rùa. Trịnh Linh công tức giận muốn giết công tử Tống.

Công tử Tống thấy vậy bèn bàn với công tử Quy Sinh giết Trịnh Linh công. Ban đầu Quy Sinh không chịu, nhưng sau đó đồng tình.

Mùa hè năm đó, công tử Tống và công tử Quy Sinh làm loạn giết Trịnh Linh công. Trịnh Linh công không có con. Người nước Trịnh muốn lập công tử Khứ Tật lên ngôi nhưng Khứ Tật từ chối và đề nghị lập công tử Kiên. Người nước Trịnh bèn lập công tử Kiên lên làm vua, tức Trịnh Tương công.

## Được cải thụy hiệu
Ban đầu, quyền thần là công tử Quy Sinh đặt thụy hiện cho ông là **U công** (nghĩa là u tối). Năm 599 TCN, Quy Sinh chết, vua mới Trịnh Tương công trị tội những người cùng cánh với Quy Sinh, cải táng cho ông và đặt thụy hiệu mới là Linh công.

## Xem thêm
*Trịnh Tương công
*Trịnh Mục công

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Trịnh thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
* Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện, tập 3*, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

## Chú thích
Trận sông Ailette (1940)

Trong **[[Trận chiến nước Pháp]]** năm 1940 trên Mặt trận phía Tây vào thời Chiến tranh thế giới thứ hai, sông Ailette và cao nguyên Chemin des Dames là nơi diễn ra trận đánh quyết định đến con đường tới Paris của quân đội Đức Quốc xã, đã diễn ra từ ngày 18 tháng 5 cho đến ngày 7 tháng 6 năm 1940, trên tuyến phòng ngự Weygand của quân đội Pháp. Trận sông Ailette đã diễn ra sau cuộc đột phá của quân đội Đức tại Sedan ở khu vực sông Meuse. Cho tới ngày 6 tháng 6, lực lượng bộ binh của Tập đoàn quân số 9 của Đệ tam Đế chế Đức đã chọc thủng được chiến tuyến của Tập đoàn quân số 6 của Pháp. Mặc dù bị đánh bật ở phía trước Chemin des Dames, họ đã buộc Tập đoàn quân số 6 của Pháp về bờ nam sông Aisne. Sự thất bại của Tập đoàn quân số 6 của Pháp đã khiến cho Tập đoàn quân số 7 của Pháp bị hở sườn phải của mình, và họ bắt đầu triệt thoái. Vào ngày 7 tháng 6 năm 1940, quân Đức chiếm được Noyon, và vào ngày 9 tháng 6, họ đã tới Rouen và tình hình cho thấy sự thất thủ của Paris chỉ còn là vấn đề thời gian.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* *Les Grandes Unités Françaises - Historiques Succincts, Service Historique de l’Armée de Terre* - Volumes 1 à 3, 1967
* Mémoire des hommes - Militaires décédés durant le conflit (1939-1945)
Trịnh Điệu công

**Trịnh Điệu công** (chữ Hán: 鄭悼公; trị vì: 586 TCN&ndash;585 TCN), tên thật là **Cơ Phí** (姬沸), là vị vua thứ 12 của nước Trịnh &ndash; chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Phí con trai của Trịnh Tương công &ndash; vị vua thứ 11 của nước Trịnh. Năm 587 TCN, Trịnh Tương công qua đời, Cơ Phí lên nối ngôi, tức là Trịnh Điệu công.

Vì việc Trịnh Tương công đánh Hứa khi sắp mất, Hứa Linh công kiện nước Trịnh với Sở Cung vương. Sở Cung vương triệu kiến nước Trịnh. Năm 586 TCN Trịnh Điệu công phải sang nước Sở và bị đuối lý, vua Sở bắt 2 đại phu nước Trịnh là Hoàng Tuất và Tử Quốc.

Trở về nước, Trịnh Điệu công tính quay sang theo nước Tấn, bèn sai công tử Yển tới nước Tấn xin giảng hòa. Tháng 8 năm 586 TCN, ông cùng đại phu Triệu Đồng nước Tấn ký minh ước tại Thùy Cức. Cuối năm đó, Trịnh Điệu công lại hội họp chư hầu với nước Tấn và các nước Tề, Tống, Vệ, Tào, Kỷ, Châu.

Năm 585 TCN, Cơ Hỗn ở nước Sở xin đại phu Tử Phản giúp mình về nước. Tử Phản đồng ý, đưa Cơ Hỗn về Trịnh. Cùng năm đó, Sở Cung vương đem quân đánh Trịnh, Tấn Cảnh công đem quân cứu Trịnh.

Cùng năm đó, Trịnh Điệu công qua đời. Ông ở ngôi chỉ được 2 năm. Em ông là Cơ Hỗn lên kế vị, tức Trịnh Thành công.

## Xem thêm
*Trịnh Tương công
*Trịnh Thành công

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Trịnh thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
Bãi cạn

**Bãi cạn**, **bãi nông**, **bãi cát** hoặc **đê cát** (tiếng Anh: *shoal*, *sandbank*, *sandbar*) là loại địa hình tích tụ trầm tích có mặt ở thềm lục địa/biển, sông, hồ và thường được tạo thành bởi cát, đất bùn hoặc cuội nhỏ. Tại thềm lục địa, theo quy ước thông thường thì bãi cạn có độ sâu dưới 10 mét (33&nbsp;ft) khi thủy triều thấp.

Khái niệm này được sử dụng để chỉ rất nhiều loại đối tượng địa lý với các kích thước rất khác nhau, từ vài mét cho đến hàng trăm kilômét. *[[Mũi nhô]]*, *doi cát*, *[[đảo chắn]]* cũng có thể được gọi là bãi cạn. Trong ngành hàng hải, khái niệm *bãi cạn* có thể dùng để gọi một bãi cát nổi/ngầm hay một rạn đá ngầm có thể gây nguy hiểm cho tàu thuyền; có thể tìm thấy rất nhiều ví dụ về cách dùng khái niệm "bãi cạn" khi xem xét các thực thể địa lý trong Biển Đông: bãi cạn Truro (rạn đá ngầm), bãi cạn Scarborough (rạn san hô vòng), cụm bãi cạn Luconia (các rạn đá ngầm hình thành từ san hô),...

## Hình ảnh

Tập tin:Hibokwhiteisl.jpg|Đảo Trắng ở Camiguin, Philippines. Đây thực chất là một đê cát ngoài khơi và hình thành trên một rạn san hô.
Tập tin:Mississippi River-sand bars.jpg|Các bãi cát thuộc sông Mississippi trong địa phận tiểu bang Arkansas và Mississippi của Mỹ.
Tập tin:DoomBarRiverCamelCornwall2.jpg|Doom Bar là một bãi cát nằm tại cửa sông Camel thuộc Cornwall, Anh.
Tập tin:SandbarLongIsland1.jpg|Một đê cát ngoài khơi quận Suffolk thuộc Long Island, tiểu bang New York.
Tập tin:Scarborough Shoal Landsat.jpg|Rạn san hô vòng Scarborough cũng được gọi là "bãi cạn".


## Xem thêm
* Cầu của Adam
* Bãi ngầm
* Đảo chắn
* Bãi cuội bờ biển

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Trung đoàn 101, Sư đoàn 325, Quân đội nhân dân Việt Nam

**Trung đoàn 101** hay còn được biết đến với cái tên **Trung đoàn Trần Cao Vân** (hay còn gọi là chi đội Trần Cao Vân) là một trung đoàn của Quân đội nhân dân Việt Nam được thành lập từ thời chống Pháp và đóng ở Thừa Thiên – Huế, sau đổi tên thành Trung đoàn 101. Hiện trung đoàn đang thuộc biên chế Sư đoàn 325, Quân đoàn 2
## Lịch sử
Thành lập ngày 5/9/1945 từ những tổ đội vũ trang của các huyện Phong Điền, A Lưới, Hương Thủy... tỉnh Thừa Thiên. Thời gian đầu là 1 chi đội du kích vũ trang, từ cấp tiểu đoàn phát triển lên cấp trung đoàn với tên gọi "trung đoàn Trần Cao Vân" hoạt động ở đồng bằng Thừa Thiên. Sau đó thành lập đại đoàn Bình Trị Thiên với 3 trung đoàn 18, 95, 101. Trung đoàn 101 chiến đấu chống lại quân Pháp và cả Quốc gia Việt Nam, rồi ra phía Bắc Trung Bộ bổ sung quân số và về lại chiến trường cũ. Ngày 11-3-1951, trung đoàn được biên chế trong đội hình của Sư đoàn 325, liên tiếp tham gia và lập nhiều chiến công ở Trung Hạ Lào và Đông Bắc Campuchia.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Quân đội nhân dân Việt Nam thành lập mới nhiều E101 bổ sung cho các chiến trường khác nhau. Nhiều trận đánh của trung đoàn đã trở thành dấu ấn trong lịch sử. Năm 1972, đơn vị kiên cường giữ vững tuyến phòng thủ ở phía Đông Bắc Thành cổ Quảng Trị và tiếp đó chiến đấu tại Cửa Việt, Quảng Trị. Quân đoàn 2 Đến cuộc Tổng tiến công mùa Xuân 1975, trung đoàn là lực lượng mở màn chiến dịch giải phóng Huế – Đà Nẵng. Trong hai ngày 23 và 24-3-1975, trung đoàn đã tấn công, làm chủ các điểm cao 310, 312, 44, tiêu diệt gọn một tiểu đoàn địch, sau đó thọc sâu vào nội đô, giải phóng Huế và cắm cờ chiến thắng trên đỉnh Phu Văn Lâu ngày 25-3-1975. Ngay hôm sau, đơn vị cơ động về Vĩnh Lộc – Cửa Tư Hiền, truy quét và bắt sống toàn bộ Lữ đoàn Thủy quân lục chiến 147 của Ngụy khi chúng đang chờ tàu rút chạy.

Sau chiến thắng Đà Nẵng, trung đoàn tiếp tục được giao nhiệm vụ tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh với những cuộc hành quân “thần tốc” trong đội hình Sư đoàn 325. Trên đường tiến quân, đơn vị phối hợp hiệp đồng binh chủng, giải phóng nhiều thị xã, thành phố, đập tan tuyến phòng thủ Phan Rang do Quân đoàn 3 Ngụy chiếm giữ, bắt sống toàn bộ Bộ Tham mưu – Chỉ huy tiền phương của Quân đoàn 3 do Trung tướng Vĩnh Nghi cầm đầu, qua đó mở “Cánh cửa Thép” phía Đông Sài Gòn. Trung đoàn sau đó tiếp tục cùng các cánh quân tiến vào nội đô, đánh chiếm nhiều căn cứ then chốt và góp phần trực tiếp trong chiến thắng tại Dinh Độc Lập. Cuối cuộc chiến, E101 thuộc sư đoàn 325 được điều ra miền Bắc.

Không dừng lại ở đó, trung đoàn còn tiếp tục tham gia nhiều chiến dịch lớn sau ngày toàn thắng, vừa thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp bạn, vừa chiến đấu bảo vệ vững chắc biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Trung đoàn hiện đóng quân tại xã Hồng Giang, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.

Nếu bạn đã đọc cuốn Tuổi thơ dữ dội của tác giả Phùng Quán, bạn sẽ rõ hơn về Trung đoàn Trần Cao Vân.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Bình Trị Thiên 90 ngày đêm đọ sức
* Người lính già của trung đoàn Cao Vân
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2012

**[[Giải thưởng Âm nhạc Mỹ]] lần thứ 40** được diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 2012 tại nhà hát Nokia Theatre ở Los Angeles. Lễ trao giải này tôn vinh những nghệ sĩ và album xuất sắc nhất trong năm 2012 và được truyền hình trực tiếp trên kênh ABC. Các đề cử được công bố vào ngày 9 tháng 10 năm 2012 bởi Christina Aguilera. Đề cử lần này có thêm một hạng mục mới là Nhạc Dance Điện tử. Justin Bieber đã giành chiến thắng cả ba hạng mục mà anh được đề cử. Còn trong tổng số bốn đề cử của mình, Nicki Minaj thắng hai, còn Rihanna, Adele và Taylor Swift thắng một.

## Đề cử và người thắng
*Tên người đoạt giải được in đậm

## Biểu diễn

## Giới thiệu
*Ryan Seacrest giới thiệu hạng mục Nam Nghệ sĩ Pop/Rock được Yêu thích Nhất và sau đó, giới thiệu Stevie Wonder
*Eric Stonestreet giới thiệu hạng mục Nữ Nghệ sĩ Đồng quê được Yêu thích Nhất
*Lucy Hale & Phillip Phillips giới thiệu Carly Rae Jepsen
*Randy Jackson giới thiệu Kelly Clarkson
*Stacy Keibler & Ne-Yo giới thiệu hạng mục Album Rap/Hip-Hop được Yêu thích Nhất
*Cyndi Lauper giới thiệu Ke$ha
*Karmin giới thiệu No Doubt
*Kerry Washington & Apolo Ohno giới thiệu hạng mục Nghệ sĩ Alternative được Yêu thích Nhất
*Florida Georgia Line giới thiệu Taylor Swift
*Jennifer Morrison & Ginnifer Goodwin giới thiệu hạng mục Nam Nghệ sĩ Soul/R&B được Yêu thích Nhất
*Lady Antebellum giới thiệu hạng mục Nam Nghệ sĩ Đồng quê được Yêu thích Nhất
*Heidi Klum giới thiệu P!nk
*Backstreet Boys giới thiệu hạng mục Nghệ sĩ Mới của Năm
*Colbie Caillat & Gavin DeGraw giới thiệu hạng mục Ban nhạc/Cặp đôi/Nhóm nhạc Đồng quê được Yêu thích Nhất
*Carly Rae Jepsen giới thiệu Justin Bieber
*Elisha Cuthbert & Kelly Rowland giối thiệu hạng mục Nhạc Dance Điện tử được Yêu thích Nhất
*Gloria Estefan giới thiệu Christina Aguilera
*Luke Bryan & Jenny McCarthy giới thiệu hạng mục Album Pop/Rock được Yêu thích Nhất và giới thiệu Carrie Underwood
*Brandy giới thiệu Swizz Beatz, Chris Brown & Ludacris
*Hayden Panettiere & 50 Cent giới thiệu hạng mục Nghệ sĩ Rap/Hip-Hop được Yêu thích Nhất
*Neon Trees giới thiệu hạng mục Album Đồng quê được Yêu thích Nhất
*will.i.am giới thiệu hạng mục Nghệ sĩ của Năm và giới thiệu PSY

## Tham khảo
Ludovico Ariosto

**Ludovico Ariosto** (8 tháng 9, 1474 - 6 tháng 7, 1533) là một nhà thơ người Italia vào thế kỉ 16, bài thơ được biết đến nhiều nhất của ông là *[[Orlando furioso]]* (1516).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Biography and works by Ludovico Ariosto, www.interbooks.eu
* The Poetics of Variatio in Orlando Furioso.pdf, Daniel Javitch
* Works by Ariosto
Trịnh Li công

**Trịnh Li công** hay **Trịnh Hi công** (chữ Hán: 鄭釐公 hay 鄭僖公; trị vì: 570 TCN&ndash;566 TCN), tên thật là **Cơ Uẩn** (姬恽), hay còn gọi là **Cơ Khôn Ngoan** (姬髡顽), là vị vua thứ 15 của nước Trịnh &ndash; chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Uẩn là con trai của Trịnh Thành công &ndash; vị vua thứ 11 của nước Trịnh.

## Làm vua lần thứ nhất

Theo Tả truyện, năm 582 TCN, vua cha Trịnh Thành công đã theo Sở nhưng vẫn muốn giữ quan hệ với nước Tấn bèn sang triều kiến Tấn Cảnh công, bị vua Tấn bắt giữ. Đại phu Bá Quyên đến xin giảng hòa, cũng bị giết, Tấn Cảnh công lại cử Loan Thư đi đánh Trịnh. Đầu năm 582 TCN, quân Tấn tiến đến nước Trịnh. Trước tình hình đó, công tử Ban lập chú ông là công tử Nhu làm vua, tức Trịnh quân Nhu để nước Tấn thả Trịnh Thành công. Tuy nhiên tháng sau, người nước Trịnh giết công tử Nhu, lập Khôn Ngoan làm vua, tức Trịnh Hi công. Công tử Ban trốn sang nước Hứa.

Theo kế hoạch của Công Tôn Thân, Trịnh bèn mang quân vây nước Hứa. Tháng 5 năm 582 TCN, nước Tấn tập hợp liên minh Tề, Tống, Tào đi đánh Trịnh. Loan Thư thấy Trịnh đã tân quân bèn bàn nên trả lại Trịnh Thành công. Nước Trịnh sai công tử Hãn mang đồ quý là chuông Tương Chung đi hối lộ cho nước Tấn, công tử Nhiên đi hội thề với nước Tấn ở đất Vu Trạch, công tử Tứ đi làm con tin, Tấn Lệ công bèn thả Trịnh Thành công về nước, Khôn Ngoan phải nhường lại ngôi vua.

Tuy nhiên theo ghi chép trong Sử kí-Trịnh thế gia thì sau khi nghe tin nước Trịnh lập Trịnh quân Nhu, Tấn Cảnh công thả Trịnh Thành công. Sau người nước Trịnh giết Trịnh Nhu để đón Thành công, không nhắc tới lần lên ngôi này của Trịnh Hi công.

## Làm vua lần thứ 2
Năm 571 TCN, Trịnh Thành công qua đời. Người nước Trịnh lại lập Khôn Ngoan lên ngôi lần thứ hai. Tháng 7 năm đó, nước Tấn hội minh tại đất Thích của nước Vệ bàn kế phạt Trịnh. Khanh sĩ nước Lỗ là Trọng Tôn Miệt muốn đắp thành Hổ Lao để khống chế nước Trịnh, Trịnh Hi công phải xin hòa, thần phục nước Tấn.

Năm sau, 570 TCN, Trịnh Hi công đến dự hội chư hầu với các nước Tấn, Tống, Vệ, Lỗ, Cử, Chu ở Tiêu Ngư, tha hết tù binh của nước Trịnh, rút hết quân đội khỏi nước Trịnh. Nước Trịnh lại theo Tấn.

Năm 568 TCN, Tấn Điệu công lại hội chư hầu, Trịnh cùng các nước Tấn, Tống, Trần, Vệ, Lỗ, Tào, Cử, Chu, Đằng, Tiết và Ngô hội thề ở đất Vệ.

Trịnh Li công không coi trọng lễ. Khi còn là thế tử nước Trịnh đi dự hội chư hầu ông đã nhiều lần vô lễ, vì vậy các công tử trong nước không bằng lòng. Có người can ngăn bị ông giết chết.

Năm 566 TCN, tể tướng nước Trịnh là Tử Tứ đến triều kiến Trịnh Hi công, Trịnh Hi công cũng không giữ lễ.
 
Tử Tứ tức giận bèn bí mật đầu độc giết chết ông, rồi tuyên cáo với chư hầu rằng Hi công bị bệnh mất. Tử Tứ lập con ông là công tử Gia mới 5 tuổi lên nối ngôi, tức Trịnh Giản công.

## Xem thêm
*Trịnh Thành công
*Trịnh Giản công
*Trịnh quân Nhu

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Trịnh thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
*Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện*, tập 4, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

## Chú thích
Linh mục

**Linh mục** (còn được gọi là **thầy cả** trong tài liệu tiếng Việt xưa) là một chức phẩm của Giáo hội Công giáo Rôma, là giáo sĩ có quyền thực hiện các lễ nghi tôn giáo trực tiếp cho giáo dân. Chức linh mục là chức phẩm cơ bản để được tấn phong lên chức cao hơn là Giám mục. Chức linh mục gồm hai loại: linh mục triều là các linh mục có giáo tịch tại một giáo phận nào đó dưới quyền một Giám mục (hoặc giám chức), linh mục dòng là các linh mục thành viên của một dòng tu Công giáo, dưới quyền một vị bề trên. Tùy theo sự bổ nhiệm của Giám mục hoặc bề trên mà các linh mục có thể đảm nhận các nhiệm vụ như: quản trị một giáo xứ, làm việc cho các cơ quan của giáo hội hoặc đi truyền giáo. Giáo Luật Giáo hội Công giáo La Mã không truyền chức linh mục cho nữ giới.

Quy định đối với một người linh mục là khác nhau giữa các giáo hội địa phương trực thuộc Giáo hội Công giáo, cụ thể là Giáo hội Latinh và 23 giáo hội Công giáo Đông phương. Các linh mục thuộc Giáo hội Latinh phải tuyên giữ lời khấn khiết tịnh (sống độc thân), còn linh mục thuộc phần lớn các giáo hội Công giáo Đông phương thì không và những người đàn ông đã có gia đình thì vẫn được thụ phong linh mục. Các thầy phó tế phải là nam giới và thường trực thuộc một giáo sĩ đoàn giáo phận; tuy nhiên khác với tuyệt đại đa số các linh mục thuộc Giáo hội Latinh và toàn bộ giám mục Công giáo Đông phương và Tây phương, các thầy phó tế thì được phép cưới vợ trước khi thụ phong thánh chức của họ. Giáo hội Công giáo dạy rằng khi một người nam lãnh nhận chức vụ linh mục trong bí tích Truyền Chức Thánh, người ấy hành động , tức là chính Chúa Kitô hành động nơi linh mục khi họ truyền phép bánh, rượu và giải tội.

## Chú thích
Procavia capensis

**Procavia capensis** là một trong bốn loài chuột còn sống của bộ Hyracoidea, và loài duy nhất còn sống của chi *Procavia*. Nó có trọng lượng khoảng gần 4&nbsp;kg, bên ngoài giống chuột lang nhà với tai và đuôi ngắn. Loài này được tìm thấy khắp châu Phi và Trung Đông trong môi trường sống với các khe đá để thoát khỏi các kẻ thù. Chúng thường sống trong các nhóm của 10-80 cá thể, và đi kiếm ăn theo nhóm. Hành vi của họ nổi bật nhất là việc sử dụng lính gác: một hoặc nhiều cá thể đứng ở trên một điểm thuận lợi và báo động bằng tiếng kêu khi thấy loài săn mồi.

Chúng hoạt động nhiều nhất vào buổi sáng và buổi tối, mặc dù mô hình hoạt động của chúng thay đổi đáng kể với mùa và khí hậu.
Loài này có thân dài đến  và cân nặng khoảng , và một chút dị hình giới tính; con đực nặng hơn khoảng 10% so với con cái. Bộ lông dày và màu nâu xám dù màu lông khác nhau nhiều theo môi trường sinh sống.

Loài này hiện diện ở châu Phi hạ Sahara, ngoài trừ lưu vực Congo và Madagascar. Một phân loài lớn hơn với lông dài hơn có nhiều ở trong các trầm tích băng ở vùng núi cao của núi Kenya . Phân bố tiếp tục vào miền Bắc Algeria, Libya và Ai Cập, Trung Đông, với quần thể ở Israel, Jordan, Syria, bán đảo Ả Rập và đông Thổ Nhĩ Kỳ.
Kẻ săn mồi của loài này là báo, rắn hổ mang Ai Cập, Bitis arietans, linh miêu tai đen, chó hoang, và đại bàng. Đại bàng đen châu Phi đặc biệt là loài chuyên săn loài này.

## Hình ảnh

Tập tin:The contemporary land mammals of Egypt (including Sinai) (1980) Fig. 144.png
Tập tin:Twohyraxes.jpg
Tập tin:Hyraxfootcloseup.jpg
Tập tin:Procavia-capensis-Frontal.JPG

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Animal Diversity: ''Procavia capensis''
* Cute dassie on Table Mountain
Dị đoan

Trong Tiếng Việt, từ **dị đoan** có thể là:

*Mê tín (hay thường viết chung là mê tín dị đoan): niềm tin cơ bản không đúng với sự thật, không hợp lý một cách cơ bản.
*Một cách khác rộng hơn để chỉ sự Dị giáo: bất cứ niềm tin hay lý thuyết nào không đúng với niềm tin chuẩn mực tôn giáo hoặc phong tục có sẵn đương thời. Dị giáo khác với cải đạo, tức việc từ bỏ quan hệ với một tôn giáo hay nguyên tắc nào đó
Loài sắp bị đe dọa

**Loài sắp bị đe dọa** (trong phân loại tình trạng bảo tồn là "**Near Threatened**", viết tắt là **NT**) là một tình trạng bảo tồn dùng để chỉ những loài hoặc cấp phân loại thấp hơn có thể được xem là bị đe dọa tuyệt chủng trong tương lai gần, mặc dù nó hiện không hội đủ điều kiện cho tình trạng bị đe dọa. IUCN ghi nhận tầm quan trọng của việc đánh giá lại phân loại bị đe dọa ở những giai đoạn thích hợp. Hiện tại IUCN áp dụng phiên bản phân loại 3.1.

IUCN lưu ý tầm quan trọng của việc đánh giá lại các đơn vị phân loại gần bị đe dọa ở những khoảng thời gian thích hợp.

Lý do được sử dụng cho các đơn vị phân loại *sắp bị đe dọa* thường bao gồm các tiêu chí của đơn vị phân loại dễ bị tổn thương ở mức độ được thừa nhận gần như đáp ứng, chẳng hạn như giảm số lượng cá thể hoặc thu hẹp phạm vi sinh sống. Loài sắp bị đe dọa được đánh giá từ năm 2001 trở đi cũng có thể là phụ thuộc vào những nỗ lực bảo tồn để ngăn ngừa chúng trở thành nhóm bị đe dọa, trong khi trước nhóm này, loài phụ thuộc bảo tồn được xếp vào một danh mục riêng biệt ("Phụ thuộc bảo tồn").

Ngoài ra, có 402 đơn vị loài phụ thuộc bảo tồn cũng có thể được xem là sắp bị đe dọa.

## Tiêu chí và xếp loại của IUCN phiên bản 2.3

Trước năm 2001, IUCN đã sử dụng Danh mục và Tiêu chí phiên bản 2.3 để ấn định tình trạng bảo tồn, trong đó bao gồm một danh mục riêng cho các loài phụ thuộc bảo tồn ("Phụ thuộc vào khu bảo tồn", LR/cd). Với hệ thống danh mục này, Gần bị đe dọa và Phụ thuộc vào bảo tồn đều là các danh mục phụ của danh mục "Rủi ro thấp hơn". Các đơn vị phân loại được đánh giá lần cuối trước năm 2001 có thể vẫn giữ trạng thái LR/cd hoặc LR/nt, mặc dù ngày nay nếu phân loại được gán cùng thông tin thì loài này sẽ được chỉ định đơn giản là "Gần bị đe dọa (NT)" trong cả hai trường hợp.

## Hình ảnh

Hình:Otter in Southwold.jpg|Rái cá châu Âu được xếp vào nhóm sắp bị đe dọa.
Hình:Maned wolf-aguara guazu.jpeg|Sói bờm là một loài sắp bị đe dọa do mất môi trường sống, đặc biệt là do khu vực tồn chuyển thành đất nông nghiệp.
File:Gray Bat USACE.jpg|Loài dơi xám đã được chuyển từ "có nguy cơ tuyệt chủng" sang "sắp nguy cấp" do những nỗ lực bảo tồn thành công. Bây giờ nó đã được chuyển đến phân loại dễ bị tổn thương.
File:Plains zebra in Mlilwane Wildlife Sanctuary 02.jpg|Ngựa vằn đồng bằng (hoặc *Equus quagga*) được IUCN liệt vào danh sách 'gần bị đe dọa'.
File:Python regius.jpg|Trăn hoàng gia, trước đây là một loài phổ biến, đã gần như bị đe dọa do nạn buôn bán bất hợp pháp và săn trộm.


## Xem thêm
*Danh sách đỏ IUCN các loài gần bị đe dọa, sắp xếp theo bậc phân loại.
*:Thể loại: Loài sắp bị đe dọa, sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Danh sách các loài sắp bị đe dọa được xác định theo Sách đỏ IUCN
Wat Si Saket

**Chùa Sisaket** (ວັດສີສະເກດ - **Wat Sisaket**) là một trong những ngôi chùa quan trọng nhất tại Vientiane, toạ lạc ngay trên con phố dẫn đến Phủ Thủ tướng Lào.

## Tổng quan
Ngôi chùa này được xây dựng bởi vua **[[Anouvong|Chao Anuvong]]**, vị vua cuối cùng của vương quốc **[[Lan Xang]]**, vào năm 1818. Chùa nằm gần ngôi chùa nổi tiếng khác là chùa Phra Keo, nơi có bức tượng Phật ngọc nổi tiếng. Vào thời điểm này, Lào vừa trở thành nước chư hầu của Xiêm, điều này lý giải tại sao ngôi chùa này có kiến trúc **Bangkok** (với mái 5 tầng và hồi lang bao quanh chùa chính). Có lẽ chính vì vậy mà Wat Sisaket đã không bị phá hủy khi quân Xiêm tấn công Vientiane năm 1828,chỉ bị cướp bức tượng Phật ngọc. Vì lý do đó mà Wat Sisaket được biết đến là ngôi chùa cổ nhất tại **Vientiane**. Nhưng cũng có truyền thuyết cho rằng, khi quân Xiêm định tấn công chùa, một đám mây đen phủ kín bầu trời, tất thảy quan quân thất kinh hồn vía, cho là cơn giận dữ của trời đất nên đã tự động rút lui. Nhờ thế mà duy nhất chùa Sisaket còn tồn tại, tiếp tục đóng vai trò là chốn tu hành thiêng liêng trong suốt thế kỷ XIX và cho đến tận ngày nay.

Một chi tiết thu hút du khách là dãy hành lang bao quanh " sim " (chùa chính). Những tường phía trong hành lang là nơi trưng bày hơn 2000 tượng phật lớn nhỏ được làm trong TK 16 – 19. Xung quanh hành lang có đặt hơn 300 tượng phật mang phong cách điêu khắc Lào bằng chất liệu gỗ, đá hoặc thiếc được làm tại Vientiane vào thế kỉ 16 và 19. Giá phía dưới cũng trưng bày hơn 300 tượng phật theo phong cách Lào. Dãy hành lang phía Tây có trưng bày một loạt những bức tượng bị vỡ - kết quả của cuộc tấn công của quân Xiêm năm 1828.

Nơi đây cũng là một bảo tàng - nơi lưu giữ hơn 8000 cuốn sách có giá trị và 6840 tượng phật được làm bằng nhiều chất liệu như đồng, đá, gỗ, bạc hay thạch cao... Mặt trong của chính điện có hàng ngàn hốc nhỏ, mỗi hốc đặt một bức tượng Phật, tạo cảm giác che chở cho người cầu nguyện. Hệ thống trường lang bên ngoài cũng đặt hàng trăm bức tượng Phật lớn nhỏ. Tại đây còn có một thư viện gần 400 năm tuổi với nhiều kinh sách Phật cổ viết bằng tay trên lá cọ...

## Hình ảnh

Vientiane-Wat Sisaket-04-Sim-gje.jpg
Vientiane-Wat Sisaket-08-Sim-Giebelfeld-gje.jpg
Vientiane-Wat Sisaket-18-Buddha-Galerie-gje.jpg
Vientiane-Wat Sisaket-32-Bibliothek-gje.jpg
Sisaket.2.jpg
Vat Sisaket toits.JPG
Laonaga.jpg
Vientiane-Wat Sisaket-38-Graeber-gje.jpg


## Tham khảo
Chùa Phra Keo

**Chùa Phra Keo** hay **Haw Phra Kaew** là ngôi chùa Phật ngọc của Thủ đô **Viêng Chăn** (Lào).

Trước đây ngôi chùa là nơi mà Hoàng tộc thường đến để cầu nguyện. Do vậy, chùa còn có tên là chùa Hoàng gia và có rất nhiều đồ vật quý hiếm đã được đặt ở đây. Trong đó, phải kể đến là một bức tượng Phật bằng ngọc. Ngày nay, chùa không còn được sử dụng làm nơi thờ cúng nữa mà được chuyển thành một nhà bảo tàng.
thumb|Tượng Phật ngọc từng ở chùa Phra Keo, sau bị đem sang Bangkok.
Chùa được vua Setthathirat cho xây dựng năm 1565 để làm nơi lưu giữ bức tượng phật ngọc (cái tên Phra Kaew có nghĩa là hình ảnh của Phật Ngọc). Sau cái chết của cha là vua Phothisarat, ông buộc phải rời Lanna – nơi ông đang cai trị để trở về Vientiane và mang theo bức tượng này từ Chiang Mai về theo. Bức tượng ngày nay không còn ở trong chùa nữa.

Khi người Thái Lan dưới sự chỉ huy của vị tướng Chakri (sau nay sẽ là vua Rama đệ nhất) cướp phá Vientiane vào năm 1779, họ đã mang theo bức tượng phật ngọc về Thái Lan và đặt tại chùa Wat Phra Kaew (Chùa Phật ngọc) ở Bangkok. Sau cuộc tấn công đó, Chùa Haw Phra Kaew đã bị phá hủy. Người Lào đã phục dựng lại nhưng rồi ngôi đền này lại bị phá hủy một lần nữa khi người Thái lại tấn công nơi đây vào năm 1828. Sau khi tiến đánh Lào và chiếm pho tượng phật quý, vị vua Thái Lan khi đó vốn là một Phật tử đã làm lại một bức tượng y hệt và trả lại cho đất nước Lào. Bức tượng này được đặt thay thế vào vị trí bức tượng đã bị lấy đi.

Vào năm 1936 và 1942, Haw Phra Kaew được xây dựng lại dưới sự giám sát của hoàng tử Souvanna Phouma - được đào tạo chuyên ngành kiến trúc tại Pháp và sau này là thủ tướng đầu tiên của Lào.

Haw Phra Kaew cũng là một công trình kiến trúc độc đáo: được xây trên nền đá, chạy dọc cầu thang là 2 rồng Lào chạm khắc từ đá.

Ngày nay, có thể thưởng lãm một số tượng phật bằng nhiều chất liệu khác nhau tại Haw Phra Kaew như đồng, đá, đất nung... được tạc theo phong cách Lào - sắc sảo và thanh tú. Đặc biệt, các bức tượng Phật bao quanh chùa mang các sắc thái biểu cảm khác nhau tạo nên một sự đa dạng và độc đáo ở nơi đây. Không bức tượng nào giống bức tượng nào. Và điều quan trọng nhất là cái hồn của bức tượng được thể hiện rất thành công. Các bức tượng ở đây cũng được dát vàng tại những điểm quan trọng như đầu, ngực, bụng...Những bức tượng này như che chở cho người dân Lào có một cuộc sống ấm no và hạnh phúc. Trên các mảng cửa sổ, cửa lớn còn trang trí tượng thần vũ nữ Apsara...

Haw Phra Kaew hiện đang lưu giữ nhiều hiện vật quý: một chiếc ngai vàng, tượng phật Kh'mer, một số tác phẩm điêu khắc gỗ hay các văn tự được khắc trên đá liên quan đến Phật giáo. Đây là những tư liệu rất quý hiếm mà đất nước Lào coi như báu vật quốc gia.

## Hình ảnh

Vientiane-Wat Phra Keo-06-Sim-gje.jpg
Vientiane-Wat Phra Keo-08-Sim-gje.jpg
Vientiane-Wat Phra Keo-12-Sim-Waechter-gje.jpg
Vientiane-Wat Phra Keo-14-Sim-Treppe-gje.jpg 
Vientiane-Wat Phra Keo-20-Sim-Buddha-gje.jpg
Vientiane-Wat Phra Keo-28-Sim-Buddha-gje.jpg
Vientiane-Wat Phra Keo-18-Sim-Khmer-Loewe-gje.jpg
Vientiane-Wat Phra Keo-30-Bibliothek-gje.jpg


## Tham khảo
Ponginae

**Ponginae** là một phân họ trong họ Người (hominidae). Phân họ này từng được xếp vào họ Pongidae (Pilbeam, 1977) mà nay là tên đồng nghĩa của họ Người.

## Các chi
Phân họ này gồm một số chi, nhưng chỉ có một chi còn sinh tồn là đười ươi:
*†*[[Ankarapithecus]]*
*†*[[Gigantopithecus]]*
*†*?[[Griphopithecus]]*
**[[Đười ươi|Pongo]]* (đười ươi)
*†*[[Khoratpithecus]]*
*†*[[Lufengpithecus]]*
*†*[[Ouranopithecus]]*
*†*[[Sivapithecus]]*

## Hình ảnh

Tập tin:SUMATRAN ORANGUTAN.jpg
Tập tin:Ape skeletons (bg).png
Tập tin:Ape skeletons hr.PNG
Tập tin:Ape skeletons pt.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*