Giacôbê, con của Anphê

**Giacôbê, con của Anphê** (tiếng Anh: ; Tiếng Hy Lạp Koine: , ; tiếng Aramaic: ;  ; ; ) là một trong Mười Hai Tông Đồ của Chúa Giêsu, xuất hiện dưới tên này trong cả ba danh sách tông đồ của các sách Phúc Âm Nhất Lãm. Ông thường được xác định là Giacôbê Hậu (tiếng Anh: ;  , Mark 15:40) và thường được biết đến với tên đó trong truyền thống Giáo hội. Ông cũng được gọi là "Giacôbê Con" hoặc "Giacôbê Trẻ" tùy theo bản dịch. Ông khác với Giacôbê, con của Zêbêđê và trong một số cách giải thích cũng khác với Giacôbê, anh trai của Chúa Giêsu (Giacôbê Công Chính). Ông chỉ xuất hiện bốn lần trong Tân Ước, mỗi lần đều trong danh sách mười hai sứ đồ.

## Danh tính
### Danh tính có thể là Giacôbê Hậu
Giacôbê là con trai của Anphê, thường được xác định là Giacôbê Hậu và chỉ được nhắc đến bốn lần trong Kinh Thánh, mỗi lần đều liên quan đến mẹ của ông.  đề cập đến "Mary, mẹ của Giacôbê Hậu và của Giôxép", trong khi  và Matthew 27:56 đề cập đến "Mary, mẹ của Giacôbê"".

Vì trong số mười hai tông đồ đã có một người tên là Giacôbê (Giacôbê, con trai của Zêbêđê), nên việc đồng nhất Giacôbê, con trai của Anphê, với "Giacôbê Hậu" là hợp lý. (Giacôbê, con trai của Zêbêđê, đôi khi gọi là "Giacôbê Tiền").

Giêrônimô đồng nhất Giacôbê, con trai của Anphê, với Giacôbê Hậu, viết trong tác phẩm có tên "Sự Trinh Khiết Vĩnh Cửu của Đức Mẹ Maria" (*Adversus Helvidium*) như sau:

Đôi khi người ta cho rằng Papias thành Hierapolis, sống khoảng năm 70–163 sau Công nguyên, trong những đoạn còn sót lại của tác phẩm "Giải thích các lời dạy của Chúa" của ông, đã kể rằng Mary, vợ của Anphê, là mẹ của Giacôbê Hậu:

Tuy nhiên, đây có lẽ là một sự gán ghép sai. Thay vào đó, câu trích dẫn này nên được gán cho nhà từ điển học thế kỷ thứ mười một Papias, chứ không phải Papias của Hierapolis thế kỷ thứ hai, và thực tế đoạn văn này đã được tìm thấy trực tiếp trong các tác phẩm của nhà từ điển học này.

Các học giả Kinh Thánh hiện đại vẫn có ý kiến ​​trái chiều về việc liệu việc đồng nhất Giacôbê con của Anphê với Giacôbê Hậu là đúng hay không. John Paul Meier cho rằng điều đó khó xảy ra. Trong giới tín đồ Tin Lành, "Từ điển Kinh Thánh Mới" ủng hộ quan điểm nhận dạng truyền thống, trong khi Don Carson và Darrell Bock Cả hai đều cho rằng việc xác định danh tính là có thể, nhưng không chắc chắn.

### Danh tính có thể là Giacôbê, anh trai của Chúa Giê-su
Thánh Giêrônimô thể hiện quan điểm chung của Giáo hội sơ khai, duy trì giáo lý về sự trinh khiết vĩnh viễn của Đức Mẹ Maria. Ông cho rằng Giacôbê, con trai của Anphê, chính là người được nhắc đến với danh xưng "Giacôbê, anh trai của Chúa"." (Galatians 1:19) nhưng thuật ngữ "anh trai" phải được hiểu là "anh em họ" Quan điểm của Giêrônimô, hay "quan điểm Hieronymian," đã được chấp nhận rộng rãi trong Giáo hội Công giáo La Mã, mặc dù một số nhà Kháng Cách nhất định không tán đồng quan điểm này. Geike (1884) nói rằng Hausrath, Delitzsch, và Schenkel nghĩ rằng Giacôbê, anh trai của Chúa Giêsu, là con trai của Clophas-Anphê.

Trong hai tác phẩm nhỏ nhưng có tiềm năng quan trọng, được một số người cho là của Hippôlytô thành Roma, "Về Mười Hai Tông Đồ của Chúa Kitô" và "Về Bảy Mươi Tông Đồ của Chúa Kitô", ông đã thuật lại như sau:

Giacôbê, anh trai của Chúa Giê-su cũng được cho là đã chết cùng lúc; ông cũng bị người Do Thái ném đá đến chết. Lời chứng này của "Hippolytus", nếu xác thực, sẽ làm tăng thêm tính khả thi rằng Giacôbê, con trai của An-pha-ê, chính là Giacôbê, anh trai của Chúa Giê-su.

Hai tác phẩm này của "Hippolytus" thường bị bỏ qua vì các bản thảo đã bị thất lạc trong phần lớn thời kỳ Kitô giáo và sau đó được phát hiện ở Hy Lạp vào thế kỷ 19. Vì hầu hết các học giả coi chúng là giả mạo, nên chúng thường được gán cho cái tên "". Hai tác phẩm này được đưa vào phần phụ lục của các tác phẩm của Hippolytus trong bộ sưu tập đồ sộ các Giáo phụ thời kỳ đầu của Giáo hội.

Theo những đoạn văn còn sót lại của tác phẩm "Giải thích các lời dạy của Chúa" của Papias thành Hierapolis, Cleophas và Anphê là cùng một người, Mary, vợ của Cleophas hoặc Anphê, sẽ là mẹ của Giacôbê, anh trai của Chúa Giêsu, và của Simon và Giuđa (Tađêô), và của một người tên là Joseph.

Như vậy, Giacôbê, anh trai của Chúa, sẽ là con trai của Anphê, chồng của Mary xứ Cleophas, hoặc Mary, vợ của Anphê. Tuy nhiên, nhà thần học Anh giáo J.B. Lightfoot cho rằng đoạn văn được đề cập là giả mạo.

Theo như được ghi chép trong Golden Legend, một tuyển tập tiểu sử thánh nhân do Jacobus de Voragine biên soạn vào thế kỷ XIII:
	

### Danh tính có thể là anh của Mátthêu
Anphê cũng là tên của cha người thu thuế Levi được nhắc đến trong . Người thu thuế này xuất hiện với tên Mátthêu trong , điều này đã khiến một số người kết luận rằng Giacôbê và Mátthêu có thể là anh em. Trong Kinh Thánh, bốn lần Giacôbê, con trai của Anphê, được nhắc trực tiếp (mỗi lần đều trong danh sách các Tông đồ), nhưng mối quan hệ gia đình duy nhất được nêu rõ là cha ông là Anphê. Trong hai danh sách các Tông đồ, Giacôbê và Gioan được liệt kê là anh em, và cha của họ là Zêbêđê.
## Cái chết
Một người tên Giacôbê đã bị bắt cùng với một số tín đồ Cơ đốc khác và bị vua Herod Agrippa hành quyết trong cuộc bách hại Giáo hội. (Acts 12, ).Tuy nhiên, Giacôbê trong  có một người anh trai tên là Gioan. Giacôbê, con trai của Zebedee, cũng có một người anh trai tên là Gioan (Matthew 4, ) và chúng ta không bao giờ được cho biết một cách rõ ràng rằng Giacôbê con trai của Anphê có anh em hay là không. Robert Eisenman và Achille Camerlynck Cả hai đều cho rằng cái chết của Giacôbê trong Công vụ 12:1-2 là Giacôbê, con trai của Zêbêđê, chứ không phải Giacôbê con trai của Anphê.

Trong nghệ thuật Kitô giáo, Giacôbê Hậu được miêu tả đang cầm một cây gậy của thợ dệt. Một truyền thuyết cho rằng ông đã bị đóng đinh trên thập tự giá tại Ostrakine ở Hạ Ai Cập, nơi ông rao giảng Phúc Âm.

Trong Giáo hội Chính thống giáo Đông phương, lễ bổn mạng là ngày 9 tháng 10 (theo nghi lễ Chính thống giáo Đông phương) và ngày 30 tháng 6 (kính Mười hai tông đồ)).
## Tham khảo