open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yakovlev Yak-44

**Yakovlev Yak-44** là một dự án máy bay cảnh báo sớm trên không (AEW) trang bị 2 động cơ cánh quạt phản lực, tương tự như mẫu máy bay cảnh báo E-2 Hawkeye của Hải quân Hoa Kỳ, dự án này nhằm mục đích trang bị máy bay cảnh báo sớm cho lớp tàu sân bay ''Ulyanvosk'' của Hải quân Xô viết. Nhưng dự án máy bay này cũng với lớp tàu sân bay cũng bị hủy bỏ khi Liên Xô tan rã. Một mô hình với kích thước như thật đã được chế tạo và hiện được trưng bày tại Nga.

## Thiết kế và phát triển
Nhằm đáp ứng nhu cầu về một mẫu máy bay có nhiệm vụ hỗ trợ các đơn vị chiến đấu của Hải quân Xô viết, OKB Yakovlev đã được trao nhiệm vụ chế tạo một mẫu máy bay cảnh báo sớm trên không vào năm 1979, nó có tính năng tương đường như mẫu máy bay E-2 Hawkeye của Hải quân Hoa Kỳ, mẫu máy bay này phải đáp ứng được những đòi hỏi của điều kiện thời tiết và tác chiến. Mục đích chế tạo loại máy bay này là nhằm biên chế chúng trên các tàu sân bay hoạt động tầm xa, nên Yak-44 được thiết kế với mẫu cánh cụp cánh xòe nhằm giảm bớt diện tích khi sắp xếp máy bay vào khoang chứa. Nó được trang bị nhưng radar phát hiện mục tiêu sớm mạnh nhất thời đó, radar trang bị trên Yak-44 có thể phát hiện 400 mục tiêu và theo dõi 120 mục tiêu, nó có thể theo dõi một mục tiêu trong phạm vi 300&nbsp;km, với 2 mục tiêu là 120&nbsp;km. Nhưng dự án đã bị đình chỉ khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.

## Thông số kỹ thuật

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 5
***Chiều dài**: 20.5 m
***[[Sải cánh]]**:
****Cánh xòe**: 25.7 m
****Cánh cụp**: 12.5 m
***Chiều cao**: 7 m
***Diện tích **: 49.2 m²
***Trọng lượng rỗng**: 21.200&nbsp;kg
***Trọng lượng cất cánh**: n/a
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 30.400&nbsp;kg
***Động cơ**: 2x động cơ cánh quạt phản lực Progres/Motor Sich D-27, công suất 10.440&nbsp;kW mỗi chiếc
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc tuần tiễu]]**: 680&nbsp;km/h
***[[Tầm bay]]**: 4000&nbsp;km (nếu tiếp dầu trên không)
***[[Trần bay]]**: 13.000 m
***[[Vận tốc lên cao]]**: n/a
***[[Lực nâng của cánh]]**: n/a
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: n/a
### Radar
***Góc quét**: 360°
***Bán kính quét**: 350–370&nbsp;km ở độ cao từ 0-30.000 m
***Phát hiện tối đa**: 400 mục tiêu
***Theo dõi**: 120 mục tiêu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Photo of full-scale mockup
*Line drawing 

## Nội dung liên quan
### Máy bay có tính năng tương đương
* E-2 Hawkeye

### Xem thêm
* Yakovlev
.tc

**.tc** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Quần đảo Turks và Caicos.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* IANA.tc whois information 
* .tc domain registration website
* Smartdots free.tc third-level domains 
* biz.tc free subdomains
.tf

**.tf** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Vùng đất Nam cực và phía nam thuộc Pháp (Pháp). Cùng với .fr và .re, nó được quản lý bởi AFNIC. Trước 23 tháng 10 năm 2004, Adamsnames, dưới danh nghĩa của Cambridge đã quản lý tên miền này.

Cũng có dịch vụ miễn phí cộng thêm đưa ra dịch vụ tên cấp.tf, dưới tên Tổ chức Tên thống nhất. Họ dành 13 tên miền cấp 2, bao gồm.eu.tf,.us.tf,.net.tf, và.edu.tf. Chúng được điều hành trong cùng 1 công ty là smartdots.com, và được dùng cho chuyển hướng URL.

Phần lãnh thổ này, theo chính phủ Pháp, là một phần của lục địa Nam cực thuộc Pháp, mặc dù tuyên bố này không được đa số quốc gia khác công nhận. Điều này đã tạo nên sự chồng chéo giữa tên miền của lãnh thổ.tf với tên miền Nam cực .aq.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* IANA.tf whois information 
* AFNIC 
* official information website
* Adamsnames
.sz

**.sz** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Eswatini. Tổ chức ISP Eswatini ("SISPA") chịu trách nhiệm cấp phát tên miền.SZ.

## Liên kết ngòi
* IANA .sz whois information 
* .sz domain registration website 

## Tham khảo
.tg

**.tg** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Togo.

Trong khi rõ ràng không có hạn chế đối với người đăng ký tên miền, nó vẫn không được dùng nhiều ngoài Togo.

Đến năm 2007, không có tính năng đăng ký trực tuyến và bảo trì tên miền ở trang nhà đăng ký, mặc dù khả năng whois theo web vẫn có.

Trang đăng ký bằng tiếng Pháp và không hề có tiếng Anh.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* IANA .tg whois information 
* CAFE-CAFE Internet (en français)
.tk

**.tk** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Tokelau, vùng lãnh thổ của New Zealand nằm ở Nam Thái Bình Dương.

Tokelau cung cấp tên miền.tk dưới 2 dạng: miễn phí và có phí. Tên miền miễn phí cấp cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào muốn sử dụng với số lượng không hạn chế.

Những tên miền miễn phí có số truy cập ít hơn 25 lần trong 90 ngày sẽ tự động bị từ chối. Để đăng ký lại bạn sẽ phải trả phí. Tên miền miễn phí không cung cấp tên chủ thể khi tra cứu (Whois).

Phí đăng ký tên miền.tk cho 2 năm là 19,9$.

Những tên có giá trị tiềm năng có ít hơn 4 chữ cái không cho đăng ký miễn phí, và phải được mua - thường là ở giá hạng sang hơn $1000 USD.

Ban đầu tên miền.tk miễn phí chỉ có chức năng chuyển tiếp sang tên miền khác (redirect domain) chứ không có chức năng cao cấp như DNS. Những tên miền miễn phí này được chỉ tới máy chủ tên Tokelau, thông qua 2 khung HTML: một khung nhỏ phái trên nhằm đặt quảng cáo, khung lớn bên dưới chuyển hướng đến HTTP đến trang web chỉ định, kèm theo một thanh quảng cáo phía trên. Tên miền cũng chuyển hướng năm địa chỉ email đến địa chỉ email ngoài. Vì sự chuyển hướng này, việc sử dụng tên miền.tk miễn phí cho những dịch vụ khác (như máy chủ lưu trữ cho giao thức khác như FTP và IRC, hoặc tạo ra tên chủ và tên miền con ở dưới) thì không được.

Nhà cung cấp dịch vụ Internet Road Runner trên Time Warner Cable, có lần đã khóa tất cả các trang với tên miền.tk trừ dot.tk và tcl.tk. Tên miền.tk sau đó đã được mở khóa. Hiện vẫn không biết lý do chính xác vì sao lại bị khóa như vậy.

Kể từ tháng 11 năm 2009, dot.tk đã cung cấp thêm tính năng DNS hoàn toàn miễn phí cho tất cả các tên miền.tk. Ngoài ra tên miền.tk cũng không bắt buộc đặt quảng cáo nữa, người dùng có thể tùy chọn tạo các quảng cáo trao đổi với nhau thông qua hệ thống trao đổi tự động của Website. Như vậy.TK không chỉ là tên miền cấp 1 mà còn có đầy đủ chức năng của tên miền, bao gồm cả DNS, Forward... điều khiển từ trang quản trị (Domain Control Panel).

## Liên kết ngoài
* IANA .tk whois information 
* .tk registration

## Nguồn tham khảo
.tl

**.tl** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) mới của Đông Timor.

Tên miền trước đây của Đông Timor là .tp. Tên miền này, theo IANA, được gán vào năm 1997.

.tl phù hợp với chuẩn ISO 3166-1 dành cho mã 2 ký tự cho tên quốc gia, và có thể được dùng làm tên viết tắt cho hai tên chính thức của đất nước: *Timor Lorosa'e* ở Tetum hoặc *Timor Leste* ở tiếng Bồ Đào Nha.

Trong một thời gian dài, thông tin Whois về.tl ở IANA cho thấy không có tổ chức tài trợ hoặc cơ quan đăng ký, và tên miền dường như không hoạt động mặc dù quốc gia này cho rằng đang chuyển sang sử dụng nó. Tuy nhiên, đến ngày 30 tháng 9 năm 2005, đã có thông tin liên lạc trong IANA Whois và trang cơ quan đăng ký là **nic.tl**.

Theo cơ quan đăng ký, tất cả các người đăng ký ở **.tp** sẽ tự động được có tên miền tương đương trong **.tl**, và không cho phép đăng ký **.tp** nữa.

Tên miền con duy nhất được sử dụng là **gov.tl**, dành cho cơ quan chính phủ. Ví dụ, Cổng điện tử chính phủ là '''www.timor-leste.gov.tl''' 

Một công ty của Đức đã dùng tên miền con de.tl để cho tên miền miễn phí, với cùng một nền tảng với de.vu , sử dụng tên miền .vu của Vanuatu. Rõ ràng đa số tên miền.tl thuộc về công ty này.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* IANA.tl whois information 
* Official registry site
.tm

**.tm** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Turkmenistan. Nó được điều hành bởi Cục Máy tính Internet.

Nó đã được quảng bá làm tên miền cho doanh nghiệp có thương hiệu, do tên thường dùng "TM" trong tình huống này, nhưng những đăng ký mới có lúc đã bị ngưng lại do chính phủ Turkmenistan lo ngại tên miền có thể được dùng với mục đích "sai đạo đức".

## Các tên miền cấp 2 hạn chế
* com.tm
* co.tm
* org.tm
* net.tm
* nom.tm
* edu.tm
* gov.tm
* mil.tm
(chỉ có gov.tm và edu.tm là thực sự được dùng)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* IANA.tm whois information
.tn

**.tn** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Tunisia.

## Các tên miền cấp 2
Đăng ký thực hiện trực tiếp ở cấp 2, hoặc ở cấp 3 dưới các tên sau:

.com.tn

.ens.tn

.fin.tn

.gov.tn

.ind.tn

.intl.tn

.nat.tn

.net.tn

.org.tn

.info.tn

.perso.tn

.tourism.tn

.edunet.tn

.rnrt.tn

.rns.tn

.rnu.tn

.mincom.tn

.agrinet.tn

.defense.tn

## Tham khảo
PDF File
## Liên kết ngoài
* IANA.tn whois information
Tom Heaton

**Thomas David Heaton** (sinh ngày 15 tháng 4 năm 1986) còn được biết đến với tên gọi **Tom Heaton** là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Manchester United và đội tuyển quốc gia Anh.

Heaton trưởng thành từ học viện Manchester United nhưng không thể chen chân vào đội một, phải thi đấu dưới dạng cho mượn tại Swindon Town, Royal Antwerp, Cardiff City, Queens Park Rangers, Rochdale và Wycombe Wanderers, trước khi chính thức gia nhập Cardiff City sau khi hết hạn hợp đồng với United vào tháng 7 năm 2010. Sau đó, anh chuyển sang Bristol City theo bản hợp đồng một năm với tùy chọn năm thứ hai nhưng đã từ chối vào tháng 5 năm 2013 để chuyển đến Burnley, nơi anh ở lại trong 6 năm trước khi gia nhập Aston Villa năm 2019. Sau 2 năm gắn bó với Aston Villa, anh đã trở lại Manchester United vào tháng 7 năm 2021.

Trước đây là một tuyển thủ từ cấp độ U-16 đến U-21, Heaton đã có trận ra mắt đội tuyển quốc gia trong trận gặp Áo vào ngày 27 tháng 5 năm 2016 trong trận đấu khởi động cho UEFA Euro 2016.

## Sự nghiệp câu lạc bộ
### Trở lại Manchester United
Sau hết hạn hợp đồng với Aston Villa, Heaton đã đồng ý trở lại Manchester United vào ngày 2 tháng 7 năm 2021 theo dạng chuyển nhượng tự do. Hợp đồng của anh và United có thời hạn hai năm cùng tùy chọn gia hạn thêm một năm.

Ngày 8 tháng 12 năm 2021, Heaton đã có trận ra mắt đội một khi vào sân thay cho Dean Henderson ở phút 68 trận đấu gặp BSC Young Boys tại UEFA Champions League 2021–22.

## Danh hiệu
**Cardiff City**
*Á quân Football League Cup: 2011–12

**Manchester United**
*Vô địch Cúp liên đoàn Anh: 2022-23
**Burnley**
*Football League Championship: 2015–16; á quân: 2013–14

**Đội tuyển quốc gia Anh**
*Hạng ba UEFA Nations League: 2018–19

**Cá nhân**
*PFA Team of the Year: Championship 2015–16

## Tham khảo
Yakovlev Yak-8

**[[Yakovlev]] Yak-8** (tên ký hiệu của NATO: **Crib**), đây là một mẫu máy bay vận tải được OKB Yakovlev tại Liên Xô thiết kế. Yak-8 là một sự cải tiến nâng cấp của Yak-6.

## Thiết kế và phát triển
Bắt đầu với việc cải tiến Yak-6, mẫu máy bay này đã được mở rộng khả năng vận chuyển bởi một đội thiết kế nhỏ được đứng đầu bởi Oleg Antonov, người trong thời gian trước và sau chiến tranh có một phòng thiết kế cho riêng mình. Yak-8 được trang bị 2 động cơ M-11FM công suất 145&nbsp;hp, cánh quạt là loại VISh-327, cho phép thân máy bay làm lớn hơn, cabin chính có thể chứa được tới 6 hành khách. Phần mũi và thân máy bay phía sau ít bị thay đổi, và chiều rộng phần trung tâm của máy bay là 1.24 m, nhưng chiều dài của nó tăng lên 1 m và chiều sâu tăng lên từ 1.5 đến 1.76 m. Điều này giúp cho khoảng trống phía trên khoang máy bay lớn hơn, và lối vào cũng được làm đơn giản hóa bằng việc thiết kế với một cái cửa lớn ở bên trái phía trên cánh. Cabin có 4 của sổ ở mỗi bên. Nó được gia cố bằng những khung hình hộp dày 88&nbsp;mm, được phủ ngoài bằng lớp da dày 2&nbsp;mm. Đuôi của máy bay được mở rộng với những mép thẳng hơn.

Mẫu thử nghiệm được sơn màu biểu trưng cho VVS, và bắt đầu thực hiện các chuyến bay thử nghiệm vào đầu năm 1944. Nó đã vượt qua được những cuộc thử nghiệm và được giới thiệu để đưa vào sản xuất hàng loạt, nhưng giống như Yak-5, người ta đã đưa ra ý kiến rằng mẫu máy bay tương lai cần phải làm hoàn toàn bằng kim loại.

## Thông số kỹ thuật

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 2
***Sức chứa**: 6 hành khách
***Chiều dài**: 11.35 m (37&nbsp;ft 3 in)
***[[Sải cánh]]**: 14.8 m (48&nbsp;ft 7 in)
***Chiều cao**: n/a
***Diện tích **: 30.0 m² (322.92&nbsp;ft²)
***Trọng lượng rỗng**: 1750&nbsp;kg (3858&nbsp;lb)
***Trọng lượng cất cánh**: 2700&nbsp;kg (5953&nbsp;lb)
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: n/a
***Động cơ**: 2x động cơ Shvetsov M-11FM, 140&nbsp;hp (104&nbsp;kW) mỗi chiếc
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 248&nbsp;km/h (154&nbsp;mph)
***[[Tầm bay]]**: 890&nbsp;km (553 miles)
***[[Trần bay]]**: 3900&nbsp;m (12800&nbsp;ft)
***[[Vận tốc lên cao]]**: n/a
***[[Lực nâng của cánh]]**: n/a
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: n/a

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*http://avia.russian.ee/air/russia/yak-8.php 
*http://www.pilotfriend.com/photo_albums/timeline/ww2/2/Yakovlev%20Yak%206%20Yak%208.htm

## Nội dung liên quan
### Máy bay có cùng sự phát triển
* Yakovlev Yak-6

### Xem thêm
* Yakovlev
Khu thắng cảnh Vũ Di Sơn

**Khu thắng cảnh Vũ Di Sơn** nằm ở thành phố Vũ Di Sơn, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Thắng cảnh này là một phần quan trọng của Dãy núi Vũ Di được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Đây cũng là một trong số ít đô thị tại Trung Quốc thúc đẩy phát triển kinh tế kèm với du lịch bền vững.

Vũ Di Sơn không phải là một ngọn núi độc lập mà là dãy các đồi thấp kiểu Địa mạo Đan Hà điển hình. Đỉnh chính của dãy núi là Hoàng Cương Sơn cao 2158 mét, là đỉnh cao nhất Đông Trung Quốc. Tại đây có một con sông chảy về phía đông tạo thành những khúc cua uốn lượn. 

Nơi đây được định cư từ thời đại đồ đồng có thể thấy qua dấu tích tại Vũ Di Sơn Nhai Mộ Quần. Vào thời nhà Tây Hán, Hán Vũ Đế đã gửi sứ thần đến đây để lập bàn thờ để thờ thần núi Vũ Di Quân. Tên của dãy núi được đặt theo tên đó. 

Núi Vũ Di hoàn toàn không có dấu tích xây dựng của con người, tất cả đều do thiên nhiên ban tặng. Khu thắng cảnh núi Vũ Di dài 60&nbsp;km, nổi tiếng bởi địa thế của vùng đất Đan Hạ, xung quanh bao bọc bởi núi và nước, có nhiều đỉnh núi có hình thù kỳ quái, được gọi là "Tam tam, lục lục". "Tam tam" nghĩa là 3x3=9, chín khe suối nước trong xanh. 6x6=36, 36 đỉnh núi cao chọc trời. Trong đó, nổi tiếng nhất là đỉnh Đại Vương, đỉnh Ngọc Nữ và đỉnh Thiên Du... Thế núi đa dạng và phong phú.

## Tham khảo
Vũ Di Sơn

**Vũ Di Sơn** có thể chỉ các địa danh sau tại Trung Quốc:
* Dãy núi Vũ Di.
* Vũ Di Sơn (thành phố cấp huyện)
* Khu thắng cảnh Vũ Di Sơn.
* Vườn quốc gia Vũ Di Sơn.
Họ Cá cháo lớn

**Họ Cá cháo lớn** (danh pháp khoa học: ***Megalopidae***) là họ bao gồm 2 loài cá lớn sinh sống ven biển. Khi bơi trong các vùng nước thiếu oxy, cá cháo lớn có thể hít thở không khí từ mặt nước. Họ này chỉ có 2 loài trong một chi duy nhất là ***Megalops***, một loài có nguồn gốc Đại Tây Dương, còn loài kia sinh sống trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trong các vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới nhưng đôi khi cũng di chuyển vào vùng nước lợ.

Danh pháp khoa học của chi và họ cá này có nguồn gốc từ tính từ trong tiếng Hy Lạp *megalo* nghĩa là 'lớn', và danh từ *pous*, nghĩa là 'chân'.
## Đặc điểm
Bề ngoài màu trắng bạc. Vây lưng duy nhất không có gai. Số lượng tia vây lưng: 13-21, tia vây lưng cuối cùng dạng sợi. Các vây ngực rất thấp. Vây hậu môn với 22-29 tia vây. Vây hông với 10-11 tia vây. Bong bóng nằm đối diện với hộp sọ, dài khoảng 2&nbsp;cm. Cá bột trong mờ, đầu hẹp. 
## Các loài
* *[[Megalops atlanticus]]*, (đồng nghĩa: *M. elongatus*, *Clupea gigantea*, *Tarpon atlanticus*): Cá cháo lớn Đại Tây Dương, một loài cá chủ yếu phục vụ cho mục đích câu thể thao. Chúng có thể dài tới 2,44&nbsp;m (8&nbsp;ft) và đôi khi nặng tới 90&nbsp;kg (200 pao).
* *[[Cá cháo lớn|Megalops cyprinoides]]* (đồng nghĩa *M. curtifilis*, *M.filamentosus*, *M. indicus*, *M. kundinga*, *M. macrophthalmus*, *M. macropterus*, *M. oligolepis*, *M. setipinnis*, *Brisbania staigeri*, *Cyprinodon cundinga*, *Clupea cyprinoides*, *Clupea thrissoides*): Cá cháo lớn, nhỏ hơn loài trên với chiều dài tối đa khoảng 1,5&nbsp;m (5&nbsp;ft) và nặnmg tối đa 18&nbsp;kg (40 pao).
## Hình ảnh

Tập tin:Tarpon3.JPG
Tập tin:Megalops cyprinoides.jpg
Tập tin:Atlantic tarpon.jpg


## Tham khảo
Cá cháo biển

**Họ Cá cháo biển**, đôi khi còn gọi là **họ Cá măng biển** (danh pháp khoa học: ***Elopidae***) là một họ cá vây tia chỉ chứa một chi duy nhất là ***Elops***.

**Cá cháo biển** là các loài cá sinh sống ven biển, được tìm thấy trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Việc sinh sản của chúng diễn ra ngoài biển nhưng cá bột lại di cư vào các vùng nước lợ ven bờ. Thức ăn chủ yếu của chúng là các loài cá nhỏ hay động vật giáp xác như tôm tép. Kích thước tối đa của chúng là khoảng 90–120&nbsp;cm dài và cân nặng tối đa khoảng 10&nbsp;kg. Thân hình thon và có tiết diện hình ôvan; mắt lớn và được che phủ một phần bởi các mí mắt dày nhiều mỡ.

Cá bột có đầu hẹp – trông giống như dải ruy băng và trong suốt. Sau phát triển ban đầu chúng co ngắn lại và biến hóa thành dạng giống như cá trưởng thành.

Tên gọi khoa học của họ, chi này có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp *ellops* – một dạng rắn.

## Các loài
Hiện tại, người ta biết 7 loài trong họ này:

**[[Elops affinis]]*: Cá cháo Thái Bình Dương
**[[Elops hawaiensis]]*: Cá cháo Hawaii
**[[Elops lacerta]]*: Cá cháo Tây Phi hay cá cháo Guinea.
**[[Elops machnata]]*: Cá cháo Ấn Độ Dương
**[[Elops saurus]]*: Cá cháo Đại Tây Dương
**[[Elops senegalensis]]*: Cá cháo Senegal
* *[[Elops smithi]]* McBride, C. R. Rocha, Ruiz-Carus & Bowen, 2010 (Malacho)

## Tham khảo
Vikas Uppal

**Vikas Uppal** (1986 - 30 tháng 6 năm 2007), người Ấn Độ, là một trong những người cao nổi tiếng, được coi là người đàn ông cao nhất Ấn Độ khi còn sống.

Ngày 12 tháng 1 năm 2004, tạp chí *The Tribune* đưa tin Uppal cao 2,51 m và còn tiếp tục phát triển đến khi trưởng thành. Ngày 10 tháng 6 năm 2005, website rediff.com đưa tin Uppal đã cao đến 2,66 m. Anh qua đời năm 2007 do có khối u não.

## Chú thích
Nho (định hướng)

**Nho** có thể chỉ:
*Thực vật: chi Nho (*Vitis*) và quả nho
*Nho giáo.
*Chữ Nho.
*Mực nho
Bộ Cá chó

**Bộ Cá chó** (danh pháp khoa học: ***Esociformes***) là một bộ nhỏ trong nhóm cá vây tia, với 2 họ là Umbridae (cá tuế bùn) và Esocidae (cá chó/cá măng). Danh pháp khoa học của chi cá chó (chi *[[Chi Cá chó|Esox]]*) là nguồn gốc danh pháp khoa học của bộ này. Bộ này có 10-12 loài.

Bộ này có quan hệ họ hàng rất gần với bộ Cá hồi (*Salmoniformes*), hai bộ này cùng với bộ Cá ốt me (*Osmeriformes*) tạo thành siêu bộ Protacanthopterygii. Các loài cá dạng cá chó lần đầu tiên xuất hiện vào giữa kỷ Creta – các thành viên ban đầu của sự phân tỏa trong nhóm Euteleost vào thời gian đó. Ngày nay, chúng chỉ được tìm thấy trong các vùng nước ngọt ở Bắc Mỹ và khu vực miền bắc của đại lục Á-Âu.

## Phân loại
* BỘ **ESOCIFORMES**
** Họ Esocidae
*** Chi *[[Esox]]*: 5 loài cá chó
** Họ Umbridae
*** Chi *[[Dallia]]*: 1-3 loài
*** Chi *[[Novumbra]]*: 1 loài
*** Chi *[[Umbra]]*: 3 loài

## Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài vẽ theo Betancur và ctv (2013).

## Cá chó
Các loài cá chó có xu hướng nằm chờ đợi, nghĩa là chúng là các kẻ săn mồi theo kiểu phục kích, với mõm dài, thân hình nhiều cơ bắp và dài, đuôi xẻ thùy, và các vây lưng và vây hậu môn được sắp xếp đối nhau để có thể tạo ra gia tốc lớn dọc theo một đường thẳng, cho phép chúng nhanh chóng phóng ra từ chỗ ẩn nấp để chụp con mồi. Con mồi bị xiên qua thân mình bởi các răng sắc và nhọn, sau đó cá chó lùi về chỗ nấp, xoay con mồi và nuốt nó từ phần đầu trở xuống.

Về mặt giải phẫu, cá chó có các răng hàm trên như ở cá mập, có xương quạ, không có vây béo, có các u bướu sinh sản và ruột tịt môn vị.

Hai loài đáng chú ý nhất là *Esox lucius* hay cá chó phương bắc, có thể dài tới 1,5 m, và cá chó sông Ohio (*E. masquinongy*), thậm chí còn to lớn hơn.

## Cá tuế bùn
Cá tuế bùn nhỏ hơn nhiều so với anh em cùng bộ, thông thường không dài quá 20&nbsp;cm. Tuy nhiên, chúng là những kẻ săn mồi theo kiểu mai phục cực kỳ lợi hại, thức ăn chủ yếu của chúng là các loài động vật không xương sống trong các vùng nước ấm và tù đọng. Trong số 3 loài có ở Bắc Mỹ của chi *Umbra*, một loài (*U. limi*), có khả năng hạn chế trong việc hít thở không khí. Các loài trong chi *Umbra* nói chung được tìm thấy ở khu vực ven biển Đại Tây Dương của Bắc Mỹ, trong các đầm lầy, ít oxy ven sông Mississippi cũng như trong các môi trường tương tự ở châu Âu.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Esociformes. FishBase. Chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 10 năm 2004. N.p.: FishBase, 2004.
*
Đại học Woodbury

**Viện Đại học Woodbury** hay **Đại học Woodbury** (tiếng Anh: *Woodbury University*) là một viện đại học tư thục, phi lợi nhuận tọa lạc trên một khu trường sở ở Burbank, California.  Woodbury được thành lập năm 1884 với tên gọi Trường Đại học Kinh doanh Woodbury (Woodbury's Business College) bởi người có cùng tên, Francis Chute Woodbury, trước đó là một đối tác ở Heald's Business College ở San Francisco, do đó khiến nó là một trong những cơ sở đào tạo đại học cổ nhất ở California và vùng Tây Hoa Kỳ.  Có một thời gian, Woodbury có thể tự hào rằng 10% công dân của Los Angeles đang theo học ở đây và danh sách những cựu sinh viên của trường tạo thành một literal who's who của Los Angeles thế kỷ 19. Nhiệm vụ ban đầu của trường là giáo dục đào tạo cho người Los Angeles trong các lĩnh vực thực hành kinh doanh, thủ thư, luật thương mại và điện báo. Năm 1931, trường cao đẳng này đã lập một ban nghệ thuật chuyên nghiệp tập trung vào giải trí và thiết kế. Năm  1974, Trường Đại học Woodbury (Woodbury College) đã trở thành Viện Đại học Woodbury (Woodbury University) và năm 1984 trường đã bổ sung ngành kiến trúc vào lĩnh vực đào tạo của mình. Năm 1987, Woodbury University dời đến khu trường sở rộng 22,4 a hiện nay tại Burbank, trên nền đất của Villa Cabrini, nơi ngày nay trường vẫn còn giữa cam kết sớm nhất cho sự tăng trưởng năng lực kinh tế của vùng Nam California.

## Tham khảo
Tình ca (bài hát của Phạm Duy)

"**Tình ca**" là một bài hát, được nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác năm 1952. Bài hát mang đậm nét dân ca Bắc Bộ này rất nổi tiếng ở Việt Nam, trình diễn lần đầu với giọng hát của Anh Ngọc và sau đó gắn liền với tiếng hát Thái Thanh. Năm 2006, sau khi nhạc Phạm Duy được phổ biến lại ở Việt Nam, mười nốt đầu của bài được hãng truyền thông Sơn Ca mua về làm nhạc hiệu với giá 100 triệu đồng.

## Hoàn cảnh sáng tác

Phạm Duy không chịu được cuộc sống gò bó mất tự do tư tưởng trong chiến khu Việt Minh nên cùng vợ con rời đi. Ông viết Tình ca để thể hiện lòng yêu nước của mình đồng thời kêu gọi tinh thần ái quốc, đoàn kết ba miền trong bối cảnh đối đầu Quốc gia-Cộng sản.

## Nội dung - nghệ thuật
### Phần lời
Nhạc phẩm Tình ca nói lên tình quê hương đất nước của một người Việt Nam qua sự phân chia có chủ ý:

*Lời 1 bày tỏ tình yêu với tiếng Việt, bắt đầu với câu "Tôi yêu tiếng nước tôi từ khi mới ra đời...", rồi diễn giải cái 'tiếng nước tôi' đó qua tiếng mẹ ru, câu hò, câu hát, tiếng 'khóc cười theo mệnh nước nổi trôi'.
*Lời 2 bày tỏ tình yêu đối với non sông đất nước Việt: "Tôi yêu đất nước tôi, nằm phơi phới bên bờ biển xanh...", những hình ảnh dãy Trường Sơn, sông Cửu Long, sông Hương, sông Hồng... xuất hiện như vẽ lên một dải đất nước nối liền.
*Lời 3 bày tỏ tình yêu với con người Việt Nam với "Tôi yêu bác nông phu, đội sương nắng bên bờ ruộng sâu...", từ những người chân lấm tay bùn mà vẫn hiên ngang "mình đồng da sắt" suốt vài ngàn năm lịch sử đau thương, cho đến những đời Vua chúa nối nhau giành lại độc lập cho dân tộc.

Ở cuối mỗi phần lời, Phạm Duy dùng bốn câu thơ lục bát, là thể thơ riêng của Việt Nam.

Lời ca khúc này rất được yêu thích vì tính chất tụng ca, tự sự mới mẻ và ít thấy trong nền tân nhạc. Bên cạnh đó, tác giả còn vận dụng một cách điêu luyện những thủ pháp, hình thức quen thuộc của các thể ca dao, dân ca trong văn học dân gian Việt Nam.

### Phần nhạc

## Nhận xét

## Biểu diễn trực tiếp
Năm 2012, Nguyên Thảo trình diễn trong chương trình *Điều còn mãi*.

## Xem thêm
*"Tình ca" (bài hát của Hoàng Việt)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Đền Hai Bà Trưng

**Đền Hai Bà Trưng** có thể là:

* Đền Hai Bà Trưng (Đồng Nhân) ở phường Đồng Nhân, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội
* Đền Hai Bà Trưng (Hạ Lôi) ở thôn Hạ Lôi, xã Mê Linh, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội
* Đền Hát Môn ở xã Hát Môn, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội
* Đền Hai Bà Trưng ở quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Lạm phát phi mã

**Lạm phát phi mã** là tình trạng tăng mức giá chung của nền kinh tế với tốc độ hai hay ba chữ số. Samuelson và đồng nghiệp cho rằng: "*Lạm phát hai, ba con số, từ 20% đến 100% hay 200% mỗi năm gọi là lạm phát phi mã*".

## Xem thêm
*Giảm phát
*Lạm phát
*Thiểu phát
*Siêu lạm phát

## Tham khảo

* Samuelson, Paul A., Nordhaus, William D., and Mandel, Michael J. (1995), *Economics*, 15th Edition, Mcgraw-Hill College, ISBN 0070549818, p.&nbsp;579.
* Frisch, Helmut (1983), *Theories of Inflation*, Reprinted in 1990, Press Syndicate of the University of Cambridge, pp.&nbsp;11–12.
Toyoda Kiichirō

là nhà tư bản công nghiệp người Nhật Bản và là con trai của người sáng lập Toyoda Loom Works - Toyoda Sakichi. Toyoda Kiichiro là người đã đưa quyết định chuyển Toyoda Loom Works sang lĩnh vực sản xuất xe hơi, được coi như là một doanh nhân mạo hiểm ở đúng thời điểm. Một thời gian ngắn trước khi Toyoda Sakichi chết, ông khuyên con trai nên theo đuổi ước mơ của mình, theo đuổi ngành sản xuất ô tô, Kiichirō sau đó đã sáng lập ra công ty Motor Toyota.

Ông quyết định từ chức khỏi công ty vào năm 1948 sau những việc buôn bán và lợi nhuận giảm sút, ông qua đời bốn năm sau đó. Vào năm 1957, người em họ và cũng là bạn thân của ông Toyoda Eiji trở thành chủ tịch của công ty Toyota Motor, sau đó Toyoda Eiji đã chứng kiến công ty trong suốt quãng thời gian nó vươn ra thành công khắp các thị trường thế giới cũng như sự ra đời của dòng sản phẩm xe hơi sang trọng nổi tiếng nhất Nhật Bản - Lexus.

## Tham khảo
Nghi Xương

**Nghi Xương** (tiếng Trung: 宜昌市, bính âm: Yíchāng Shì, âm Hán-Việt: *Nghi Xương thị*) là địa cấp thị lớn thứ hai tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.

Nghi Xương nằm ở phía tây tỉnh Hồ Bắc, chắn cửa phía đông của đập Tam Hiệp. Tên gọi trước đây là Di Lăng.

## Phân chia hành chính
Địa cấp thị Nghi Xương chia ra thành 5 quận nội thành (khu), 3 thành phố cấp huyện, 3 huyện và 2 huyện tự trị.
*Quận:
** Tây Lăng (西陵)
** Ngũ Gia Cương (伍家岗)
** Điểm Quân khu (点军)
** Khiêu Đình khu (猇亭)
** Di Lăng khu (夷陵)
*Thành phố cấp huyện
** Chi Giang (枝江)
** Nghi Đô (宜都)
** Đương Dương (当阳)
*Huyện
** Viễn An (远安)
** Hưng Sơn (兴山)
** Tỉ Quy (秭归)
*Huyện tự trị
** Huyện tự trị người Thổ Gia Trường Dương (长阳土家族自治县)
** Huyện tự trị người Thổ Gia Ngũ Phong (五峰土家族自治县)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Hoàng Thạch

**Hoàng Thạch** (tiếng Trung: 黄石市, bính âm: Huángshí Shì, âm Hán-Việt: *Hoàng Thạch thị*) là một địa cấp thị tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.

## Các đơn vị hành chính
* Quận: Hoàng Thạch Cảng, Tây Tắc Sơn, Hạ Lục, Thiết Sơn
* Huyện: Dương Tân
* Thành phố cấp huyện: Đại Dã 

## Tham khảo
Tổng thống Afghanistan

**Tổng thống Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan**, thường được gọi là **Tổng thống Afghanistan** là chức danh của nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ của Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan. Tổng thống đồng thời là tổng tư lệnh của Quân đội Afghanistan, giữ chức vụ cao nhất trong lực lượng vũ trang của Afghanistan.

Afghanistan là một nước cộng hòa không liên tục - giữa thời kỳ 1973-1992 và từ 2001-2021 - vào những lúc khác thì quốc gia này được trị vì bởi vua, thủ hiến và các nhà cai trị Hồi giáo dưới các chế độ mujahideen và Taliban trong thập niên 1990. Rồi xuyên suốt cuộc nội chiến, đất nước được công nhận là Nhà nước Hồi giáo Afghanistan và Tiểu vương quốc Ả Rập Hồi giáo Afghanistan. Sau Cuộc tấn công của Taliban vào năm 2021, chính phủ Cộng hòa chính thức sụp đổ sau sự kiện Kabul thất thủ, kéo theo sự sụp đổ của phủ tổng thống và chức danh.

Hiến pháp Afghanistan hiện nay quy định quyền hạn của rộng rãi của tổng thống về các vấn đề quân đội và lập pháp, với một Quốc hội khá yếu. Đã có một chủ đề tranh cãi đáng kể khi được Loya Jirga quốc gia này thảo luận tháng 12 năm 2003. Tuy nhiên, chức vụ tổng thống được chính quyền lâm thời và những quốc gia hậu thuẫn phương Tây xem là cốt yếu để đảm bảo tính ổn định cho Afghanistan.

Tổng thống Hamid Karzai đã trở thành nguyên thủ quốc gia đầu tiên được bầu theo hình thức dân chủ tại Afghanistan vào ngày 7 tháng 12 năm 2004. Quốc hội là cơ quan lập pháp quốc gia của Afghanistan. Nó là một hội đồng lưỡng viện gồm Meshrano Jirga (Thượng viện) và Wolesi Jirga (Hạ viện). Cơ quan lập pháp hiện nay được bầu vào ngày 18 tháng 9 năm 2005. Các thành viên của Tòa án Tối cao đã được tổng thống bổ nhiệm để hình thành bộ máy tư pháp. Bên cạnh đó, hệ thống này cung cấp một tập hợp các kiểm tra và cân bằng chưa từng có trong nước. Ngoài ra, hệ thống còn khá mới mẻ, việc thi hành chỉ được bắt đầu từ năm 2004, sau nhiều thập kỷ chiến tranh giữa các phe phái và lãnh chúa khác nhau. Những tàn tích của các lãnh chúa gần như không còn tồn tại. Liên Hợp Quốc và các chính phủ cùng các tổ chức khác đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng lại môi trường chính trị dân chủ mới mẻ này.

## Các đời tổng thống
 

## Chú thích

## Xem thêm
*Phó Tổng thống Afghanistan 
*Thủ tướng Afghanistan
*Danh sách vua Afghanistan

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ Tổng thống Afghanistan
Ngạc Châu

**Ngạc Châu** (tiếng Trung: 鄂州市, bính âm: Èzhōu Shì, âm Hán-Việt: *Ngạc Châu thị*) là một địa cấp thị tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Địa cấp thị này có diện tích 1504 &nbsp;km², dân số năm 2004 là 1,03 triệu người.

## Hành chính
Ngạc Châu được chia ra làm 3 đơn vị hành chính cấp huyện, toàn bộ các đơn vị hành chính đó đều là quận.
*Quận: Lương Tử Hồ (梁子湖区), Hoa Dung (华容区), Ngạc Thành (鄂城区)
## Tham khảo
Hoàng Cương, Hồ Bắc

**Hoàng Cương** (tiếng Trung: 黄冈市, bính âm: Huánggāng Shì, âm Hán-Việt: *Hoàng Cương thị*) là một địa cấp thị tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.

## Phân chia hành chính
Hoàng Cương chia thành 12 đơn vị cấp huyện, bao gồm 1 quận, 2 thành phố cấp huyện và 7 huyện:

## Tham khảo
Kinh Môn, Hồ Bắc

**Kinh Môn** (tiếng Trung: 荆门市, bính âm: Jīngmén Shì, âm Hán-Việt: *Kinh Môn thị*) là một địa cấp thị tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.
Địa cấp thị này được chia thành 2 quận, 2 thành phố cấp huyện và 1 huyện.
* Quận Đông Bảo
* Quận Xuyết Đao
* Thành phố cấp huyện Chung Tường
* Thành phố cấp huyện Kinh Sơn
* Huyện Sa Dương
Thập Yển

**Thập Yển** (tiếng Trung: 十堰, bính âm: *Shíyàn*) là một địa cấp thị nằm ở tây bắc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Có ranh giới tiếp giáp tỉnh Hà Nam về phía đông bắc, Thiểm Tây về phía bắc và tây bắc, thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh về phía tây nam.
## Các đơn vị hành chính
* 3 quận: Mao Tiễn, Trương Loan, Vân Dương.
* 1 thành phố cấp huyện: Đan Giang Khẩu.
* 4 huyện: Trúc Sơn, Phòng, Vân Tây, Trúc Khê

## Văn hóa
Dãy núi Võ Đang theo hướng đông-tây nằm ngang qua phía nam địa cấp thị này. Đỉnh núi Võ Đang  trong nhai đạo Võ Đang Sơn thuộc huyện cấp thị Đan Giang Khẩu là một trong những trung tâm văn hóa quan trọng nhất của Đạo giáo. Khoảng 200 đạo quán, điện thờ nằm rải rác xung quanh đỉnh núi này.

## Tham khảo
Tương Dương

**Tương Dương** (tiếng Trung: 襄阳 / 襄陽; bính âm: Xiāngyáng) là một địa cấp thị ở phía tây bắc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Nó được tạo thành từ hai thành phố nổi tiếng trong văn hóa và lịch sử Trung Quốc là Tương Dương và Phàn Thành, vì thế cho tới ngày 2 tháng 12 năm 2010 tên gọi chính thức của địa cấp thị này là **Tương Phàn** (tiếng Trung: 襄樊市, bính âm: Xiāngfán Shì, âm Hán-Việt: *Tương Phàn thị*). Năm 2008 địa cấp thị Tương Dương có dân số 5.843.800 người.

## Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Tương Dương có 9 đơn vị cấp huyện, bao gồm 3 quận, 3 thành phố cấp huyện và 3 huyện.
* Khu Tương Thành (襄城区)
* Khu Phàn Thành (樊城区)
* Khu Tương Châu (襄州区). Tên gọi cho tới 2-12-2010 là khu Tương Dương (襄阳县)
* Thành phố cấp huyện Tảo Dương (枣阳市)
* Thành phố cấp huyện Nghi Thành (宜城市)
* Thành phố cấp huyện Lão Hà Khẩu (老河口市)
* Huyện Nam Chương (南漳县)
* Huyện Cốc Thành (谷城县)
* Huyện Bảo Khang (保康县)

Các đơn vị này lại được chia ra thành 159 đơn vị cấp hương, bao gồm 106 trấn, 29 hương và 24 phó khu.

## Ghi chú
Hàm Ninh

**Hàm Ninh** (tiếng Trung: 咸宁市, bính âm: Xiánníng Shì, âm Hán-Việt: *Hàm Ninh thị*) là một địa cấp thị tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Diện tích 9.861&nbsp;km² trong đó có 56% là rừng, dân số hơn 2.772.000 người chủ yếu là người Hán.

## Phân chia hành chính
* Quận:
** Hàm An (Hàm Ôn)
* Huyện:
** Thông Sơn
** Sùng Dương
** Thông Thành
** Gia Ngư
* Thành phố cấp huyện:
** Xích Bích.

## Địa lý, khí hậu
Hàm Ninh nằm ở đông nam tỉnh Hồ Bắc, phía nam Vũ Hán và Ngạc Châu, giữa bờ nam sông Dương Tử ở phía bắc và dãy núi Mạc Phụ ở phía nam. Nó có ranh giới với Giang Tây ở phía đông nam và Hồ Nam ở phía tây nam, Kinh Châu ở phía tây bắc, Hoàng Thạch ở phía đông bắc và Hoàng Cương ở phía đông. Nó được gọi là cổng vào phía nam (nam đại môn) của tỉnh Hồ Bắc. Địa cấp thị Hàm Ninh là một khu vực đồi núi (đặc biệt ở phần phía nam), với một ít đồng bằng (chủ yếu ở phía bắc) và hồ.

Khí hậu của Hàm Ninh mang đặc trưng ôn đới/lục địa. Nhiệt độ trung bình năm là 17&nbsp;°C và lượng giáng thủy đạt 1.400&nbsp;mm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Website chính thức (tiếng Hoa)
Hiếu Cảm

**Hiếu Cảm** (tiếng Trung: 孝感市, bính âm: *Xiào Gǎn shì*, âm Hán-Việt: *Hiếu Cảm thị*) là một địa cấp thị tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Diện tích 8.910&nbsp;km². Dân số 5.217.600 người.

## Phân chia hành chính
Địa cấp thị Hiếu Cảm bao gồm 1 quận, 3 thành phố cấp huyện và 3 huyện.

Quận:
* Hiếu Nam
Thành phố cấp huyện:
* An Lục
* Hán Xuyên
* Ứng Thành
Huyện:
* Hiếu Xương
* Đại Ngộ
* Vân Mộng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web chính quyền Hiếu Cảm
Estée Lauder

**Estée Lauder** (1/7/1908 - 24/4/2004) là người đồng sáng lập những công ty của Estée Lauder (Estée Lauder Companies), một công ty đi tiên phong trong lĩnh vực mỹ phẩm trang điểm. Bà được sinh ra tại Corona, Queens, New York, là con gái của dân nhập cư Do Thái Hungary. Bà là người phụ nữ duy nhất lọt vào danh sách 20 nhà thiên tài kinh doanh có tầm ảnh hưởng nhất thế kỷ 20 của tạp chí Time năm 1998. Bà cũng là người được nhận huân chương Tự do Tổng thống (*Presidential Medal of Freedom*).

Bà cưới Joseph Lauder năm 1930. Họ có hai con. Estée li dị Joseph năm 1939, và tái hôn với ông năm 1942. Cặp đôi này sau đó đã duy trì hôn nhân cho đến khi Joseph qua đời năm 1982. Gia đình nhà Lauder đổi họ sang họ "Lauder" vào cuối những năm thập niên 1930. Con cả của bà Estée, Leonard Lauder, là giám đốc điều hành của Estée Lauder và hiện giờ là chủ tịch của công ty. Con thứ của bà Estée, Ronald Lauder, là một nhà bác ái nổi tiếng, một doanh nhân, thành viên đảng cộng hòa dưới thời của tổng thống Reagan, cùng nhiều những hoạt động khác.

Lauder chết ở tuổi 97 tại nhà riêng ở Manhattan sau một cơn đau tim.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Time Magazine profile 
* CNN report of passing
* Biography channel profile 
* Biography resources dedicated to Estée Lauder
Độ bền kéo

**Độ bền kéo** (tiếng Anh: *tensile strength*) là đặc tính chịu được lực kéo đứt vật liệu. Đơn vị tính thông thường là Kg/cm², hay N/mm².

## Mô tả
Độ bền kéo có thể được hiểu là khi một lực tác động tăng dần đến khi vật liệu dạng sợi hay trụ bị đứt. Ở giá trị lực kéo giới hạn cho sự đứt của vật liệu được ghi lại được ký hiệu σk. Độ bền kéo được ứng dụng rất nhiều cho các vật liệu trong các lĩnh vực như thiết kế chế tạo máy, xây dựng, khoa học vật liệu.

Công thức tính toán ứng suất kéo: \sigma = \frac{F}{A}

Trong đó F(N) là lực kéo đứt vật liệu có thiết diện A(mm²)

## Tham khảo
Tùy Châu

**Tùy Châu** (, âm Hán-Việt: *Tùy Châu thị*) là một địa cấp thị nằm ở phía bắc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Thành phố có diện tích 9.610 km², dân số năm 2020 là 2.047.923 người, mật độ dân số đạt 213,1 người/km². Vùng đô thị có diện tích 266 km², dân số năm 2017 là 508.000 người.

## Lịch sử
Tùy Châu là quê hương của Viêm Đế, nằm ở phía bắc tỉnh Hồ Bắc, năm 2000 được nâng cấp lên địa cấp thị. Tùy Châu là thành phố lịch sử văn hóa cấp quốc gia tại Trung Quốc.

Trấn Lệ Sơn (hiện nay thuộc huyện Tùy) được coi là quê hương của vị vua huyền thoại Viêm Đế Thần Nông.

Trong địa phận của địa cấp thị này người ta đã khai quật mộ Tằng Hầu Ất và phát hiện được một lượng lớn cổ vật, bao gồm các loại chuông cổ, là một trong những phát hiện khảo cổ tối trọng yếu tại Trung Quốc.

Thời kỳ phong kiến, vùng đất này có các tên gọi như huyện Tùy, châu Tùy. Tùy Văn Đế Dương Kiên từng làm thứ sử Tùy Châu tới 20 năm. Năm 581, Dương Kiên thành lập nhà Tùy, nghĩa là lấy tên gọi vùng đất được thụ phong để đặt tên cho triều đại của mình. Do kiêng chữ "tùy" (随) có nghĩa là "tùy tòng", cộng thêm chữ "sước" (辶) có nghĩa là tùy theo nước chảy mà đi hay dừng là không có lợi, nên đã cho cải chữ "tùy" (随) này thành chữ "tùy" (隋) khác.

Ngày 19 tháng 8 năm 1983, chính phủ Trung Quốc bãi bỏ huyện Tùy, thành lập thành phố cấp huyện Tùy Châu. Ngày 11 tháng 10 năm 1988, tiếp tục bãi bỏ huyện Ứng Sơn để thành lập thành phố cấp huyện Quảng Thủy. Năm 1994, Tùy Châu là thành phố cấp huyện trực thuộc tỉnh Hồ Bắc. Ngày 25 tháng 6 năm 2000, chính phủ Trung Quốc bãi bỏ thành phố cấp huyện trực thuộc tỉnh Tùy Châu để thành lập địa cấp thị Tùy Châu; trong địa cấp thị Tùy Châu thành lập khu Tằng Đô, trước đây là khu vực hành chính của thành phố cấp huyện Tùy Châu cũ. Đồng thời, thành phố cấp huyện Quảng Thủy cũng được giao cho địa cấp thị Tùy Châu trực tiếp quản lý.
 
Từ năm 2007 tới năm 2009, đã có một cuộc thảo luận về việc thành lập huyện Liệt Sơn, do Liệt Sơn gắn liền với truyền thuyết về quê hương của Viêm Đế. Tuy nhiên, tháng 4 năm 2009, kế hoạch thành lập huyện mới đã được phê chuẩn với tên gọi là huyện Tùy. Tháng 5, một bộ phận của khu Tằng Đô được tách ra để về huyện Tùy. Ngày 29 tháng 7 năm 2009, các cơ quan hành chính của huyện Tùy chính thức đi vào hoạt động.

## Phân chia hành chính
Tính đến ngày 29 tháng 7 năm 2009, địa cấp thị Tùy Châu được chia thành 3 đơn vị hành chính gồm 1 quận, 1 thành phố cấp huyện và 1 huyện.
*Khu Tằng Đô (曾都区), là nơi đặt trụ sở hành chính của địa cấp thị Tùy Châu. Trụ sở hành chính của khu đặt tại đại lộ Liệt Sơn.
*Thành phố cấp huyện Quảng Thủy (广水市).
*Huyện Tùy (随县), chính thức hoạt động từ ngày 29 tháng 7 năm 2009. Trụ sở hành chính tại trấn Lệ Sơn.
Các đơn vị cấp huyện này được chia tiếp thành 54 đơn vị cấp hương, bao gồm 7 nhai đạo, 36 trấn và 11 hương.

## Nhân khẩu

Dân số của địa cấp thị Tùy Châu là khoảng 2,57 triệu (năm 2002), trong đó quận Tằng Đô có 1,66 triệu, thành phố cấp huyện Quảng Thủy có 910.000 người.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Trang web chính quyền thành phố Tùy Châu (bằng tiếng Trung giản thể)
William Blake

**William Blake** (28 tháng 11 năm 1757 – 12 tháng 8 năm 1827) – là nhà thơ, họa sĩ Anh, một trong những nhà thơ lớn của thế kỷ XVIII. Thơ ca của William Blake là một hiện tượng, chuyển từ thơ ca thế kỉ Ánh sáng sang thơ ca lãng mạn của John Keats, Percy Bysshe Shelley. Năm 1957 Hội đồng Hòa bình Thế giới kỷ niệm 200 năm ngày sinh của ông. Năm 2002 đài BBC bầu chọn 100 người Anh vĩ đại nhất mọi thời đại, William Blake được bầu ở vị trí 38.

## Tiểu sử

William Blake sinh ở Broad Street, Golden Square, London, là con trai của một nhà buôn hàng vải. Lên 10 tuổi bắt đầu học vẽ, năm 1778 vào học Royal Academy ở Old Somerset House. Năm 1780 công bố bức tranh đầu tiên. Năm 1783 bạn bè bỏ tiền in cho cuốn *Poetical Sketches* (Những phác họa thơ ca), năm 1784 cưới Catherine Boucher và mở cửa hàng bán tranh. Đến năm 30 tuổi William Bake chỉ được một số ít người biết đến nhưng bắt đầu nổi tiếng sau khi minh hoạ cho cuốn *Night Thoughts* (Những suy ngẫm về đêm). 
Năm 1818 Blake làm quen và kết bạn với họa sĩ trẻ John Linnell, người gợi ý và tài trợ cho Blake vẽ minh hoạ cuốn *Job* của Kinh Thánh. Sau đó, cũng với sự giúp đỡ của John Linnell, Blake vẽ những bức tranh minh hoạ cho phần *Inferno* (Địa ngục) của Dante.

Về thơ ca, William Blake cũng là một trong những nhà thơ hàng đầu. Thơ của Blake bao gồm thơ trữ tình và thơ triết học. Năm 1789 ông in cuốn *Songs of Innocence* (Những khúc hát ngây thơ), gồm những bài thơ và hình minh hoạ. Năm 1794 *Songs of Innocence* in cùng *Songs of Experience* (Những khúc ca từng trải). Blake đón chào Cách mạng Pháp bằng trường ca *The French Revolution, 1791.*

Từ sau năm 1790, Blake xuất bản một loạt sách minh hoạ, gồm *The Marriage of Heaven and Hell* (Đám cưới của Thiên đường và Địa ngục); *Proverbs of Hell* (Cách ngôn của Địa ngục); *The First Book of Urizen* (Cuốn sách đầu của Urizen); *America, a Prophecy* (Nước Mỹ và tiên tri); *The Book of Ahania* (Sách Ahania); *The Song of Los* (Bài ca của Los); *The Book of Los* (Sách của Los);* Europe* (Châu Âu); *Vala, a Dream of Nine Nights* (Vala, giấc mộng của chín đêm) *Jerusalem* (Jerusalem); *The Everlasting Gospel* (Sách Phúc âm muôn thuở); *Milton: a Poems* (Milton: Thơ)…

William Blake mất năm 1827 tại London. 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* An Archive of an Exhibit of his Work at the National Gallery of Victoria
* Ch'an Buddhism and the Prophetic Poems of William Blake
* Contents, The Complete Poetry and Prose of William Blake edited by David V. Erdman
* See Blake's notebook online using the British Library's Turning the Pages system (requires Shockwave). 
* Tate's online resource on William Blake with notes for teachers 
* The recent re-discovery of the location of William Blake's grave 
* The William Blake Archive, a hypermedia archive sponsored by the Library of Congress and supported by the University of North Carolina at Chapel Hill.
* William Blake and Visual Culture: A special issue of the journal ''ImageText''
* William Blake Collection  at the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin
* William Blake Online exhibition Beyond human action
Tây Đệ

**Thôn Tây Đệ** nằm tại huyện Y, thành phố Hoàng Sơn, phía Nam tỉnh An Huy Trung Quốc. Huyện được thành lập từ thời nhà Tần nhưng mãi đến thời Bắc Tống thôn mới được xây dựng với tổng diện tích 13ha. Năm 2000, khu di tích thôn cổ Nam bộ An Huy, tiêu biểu là Tây Đệ và Hoành thôn đã được UNESCO ghi nhận là "Di sản văn hóa thế giới" nhờ dấu ấn đậm nét của một làng quê mang đậm phong cách Trung Quốc: đường cổ, cầu cổ, bia cổ, thư viện cổ, các pho tượng bằng đất và rất nhiều tác phẩm điêu khắc bằng đá và gỗ.

Tây Đệ được mệnh danh là "ngôi làng trong Đào Nguyên Minh". Tương truyền ông tổ của thôn này là Hồ Thị Thủy, con của Đường Chiêu Tông, do đi lánh nạn, lưu lạc khắp nơi sau đó đến sống ở đây rồi đổi thành họ Hồ. Thôn Tây Đệ được xây dựng theo sự chỉ dẫn của thầy địa lý. Thôn có hình dáng của một con thuyền, dài 700m, rộng 300m. Cách bố trí của thôn ngụ ý "trôi theo dòng nước về phía Tây sẽ được các vị thần giúp đỡ lấy chân kinh, từ đó sẽ đại cát đại lợi".

Thôn Tây Đệ bốn mặt đều giáp núi. Nước trong thôn trong xanh, cây cối um tùm, tường nhà màu trắng, ngói màu đen. Những ngôi nhà cổ ở đây được xây hoặc liền sát nhau hoặc được xây tách rời độc lập. Các ngôi nhà đều có giếng trời, bốn xung quanh có tường bao bọc, không khí vào trong nhà theo giếng trời, xung quanh tường không có cửa sổ, nếu có thì cũng rất nhỏ và ở trên cao. Tường và mái của các giếng trời đều nghiêng vào trong mảnh đất để nước mưa chảy vào trong, ngụ ý nước non phì nhiêu không chảy ra ngoài.

## Tham khảo
Mũi Điện

**Mũi Điện** (còn được gọi là **Mũi Đại Lãnh**) là một mũi đất nhô ra biển từ một nhánh của dãy Trường Sơn, hướng thẳng ra bãi Môn, thuộc địa phận xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

## Địa lý
Mũi Đại Lãnh cách phường Tuy Hòa 35&nbsp;km về phía Đông Nam. Mũi Đại Lãnh do một tướng người Pháp tên Varella phát hiện nên có tên gọi trước đây là **Cap Varella** trên các bản đồ cũ. Đây là điểm địa thu hút khách du lịch nổi tiếng ở Việt Nam và được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích Danh thắng cấp Quốc gia vào năm 2008. Trải qua nhiều tranh cãi, mũi Đại Lãnh dần được xem là điểm xa thứ hai về phía Đông, sau mũi Đôi ở xã Đại Lãnh, Khánh Hòa và là một trong những nơi đón bình minh đầu tiên trên đất liền của lãnh thổ Việt Nam.

## Hải đăng
Ngày 25 tháng 8 năm 1883, Hòa ước Harmand được ký kết, trong đó điều 8 cho phép thực dân Pháp xây dựng ngọn hải đăng tại mũi Varella. Từ đó hải đăng được chính thức xây dựng vào năm 1890 bởi những kiến trúc sư người Pháp. Sau khi hoàn tất, nó được đưa vào hoạt động trong vòng 55 năm đến khi Thế chiến thứ 2 nổ ra thì bị tạm dừng vận hành. Vào năm 1961, ngọn hải đăng này được Chính quyền Việt Nam Cộng hòa khôi phục nhưng sau đó lại bị hủy bỏ hoàn toàn, đến năm 1995 mới được phục dựng và giữ nguyên hình dạng đến hiện tại.

Hiện ngọn hải đăng mũi Đại Lãnh gồm khối nhà cao 5&nbsp;m với diện tích 320 mét vuông, dưới nền nhà có bể ngầm chứa nước mưa và trần nhà đặt hệ thống pin mặt trời. Tháp đèn hải đăng là một khối hình trụ thon đều, màu xám, cao 26,5&nbsp;m so với nền nhà, 110&nbsp;m so mực nước biển và có thể phát tín hiệu ánh sáng đi xa đến 27 hải lý (xấp xỉ 40&nbsp;km), giữ nhiệm vụ quan trọng trong việc điều hướng tàu bè trên biển. Đây là ngọn hải đăng xa nhất về phía Đông trên đất liền của Việt Nam.

## Trong văn hóa

Có sự tích kể lại rằng sự hình thành mũi Đại Lãnh là do một con chim thần khổng lồ từ phương Bắc lao xuống khu vực này và hóa thành mũi núi nhô ra biển.

Năm 1836, hình tượng mũi biển Đại Lãnh được vua Minh Mạng cho thể hiện trên một trong chín chiếc Cửu Đỉnh đặt ở Thế Tổ Miếu bên trong Hoàng thành Huế.

## Sinh thái
Năm 2013, một loài thằn lằn mới có tên gọi là thằn lằn chân ngón kingsadai (danh pháp hai phần: *Cyrtodactylus kingsadai*) được phát hiện tại khu vực mũi Đại Lãnh và được công nhận là loài mới trên tạp chí Zootaxa số 3686 phát hành tháng 7 cùng năm. Đây là loài ăn đêm và thường nằm sâu trong các hốc đá quanh đèo Cả và mũi Đãi Lãnh. Thằn lằn chân ngón kingsadai cũng là loài đặc hữu của Việt Nam.

## Chú thích

## Xem thêm
* Du lịch Việt Nam
* Danh sách các hải đăng tại Việt Nam

## Liên kết ngoài
* Mũi Đại Lãnh trên website Tổng cục Du lịch Việt Nam
* Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Yên
Yakovlev Yak-10

**[[Yakovlev]] Yak-10** là một mẫu máy bay liên lạc, vận tải của Liên Xô được OKB Yakovlev chế tạo.

## Lịch sử
Trước khi có tên gọi Yak-10, mẫu máy bay này có tên gọi là Yak-14 là một máy bay truyền thống, cánh cao, bốn chỗ, giống với một phiên bản hiện đại hóa của AIR-6. Động cơ được trang bị là loại Shvetsov M-11FM công suất 145&nbsp;hp, mẫu thử nghiệm có một cánh được giằng với 2 thanh xà dọc bằng gỗ, khung và các cơ cấu khác được bao phủ bằng vải. Thân máy bay dựa vào một bó của ống thép được hàn, với sự bao phủ cơ cấu trừ ra phần mũi, của và của sập khoang hành lý D1. Cánh nhỏ và đuôi cũng được bọc vải. Bộ bánh máy bay không thể rút vào được sản xuất bằng cao su. Kỹ sư trưởng của chương trình là G.I.Gudimenko. Mẫu thử nghiệm quân sự bay lần đầu tiên do phi công F.L.Abramov điều khiển vào tháng 1 năm 1945, và nó đã biểu hiện không tốt trong hệ thống điều khiển tay. Sau những sự cải tiến lặp lại (phần lớn là những chi tiết phụ), và sự thay đổi trong tên gọi thành Yak-10, nó qua các cuộc thử nghiệm nhà nước vào tháng 6 năm 1945.

## Các phiên bản
Dù thực tế nó không phải là một máy bay hoàn toàn được chế tạo bằng kim loại nhưng nó vẫn được sản xuất, và nhà máy sản xuất bắt đầu sản xuất Yak-10 tại Dolgoprudnyi ở ngoại ô Moskva vào năm 1946. Nó được trang bị động cơ Shvetsov M-11FR 160&nbsp;hp và được chế tạo thành 2 phiên bản:
***Yak-10V** (Vyvoznoi, vận tải) - điều khiển kép, 4 chỗ.
***Yak-10S** (Sanitarnyi) - chỗ dành cho phi công và nhân viên y tế kèm theo.

Vào năm 1946, một máy bay được cải tiến với những cái phao nổi trên mặt nước giống như AIR-6. Nó có tên gọi là **Yak-10G** (Gidro), nó đã qua được những cuộc thử nghiệm ở nhà máy chế tạo. Vào tháng 2 năm 1947, một loạt máy bay đã được gắn các ván trượt để sử dụng trong khu vực có băng tuyết, làm bằng gỗ nặng 20.25&nbsp;kg.

## Thông số kỹ thuật (Yak-10)

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 1
***Sức chứa**: 3 chỗ
***Chiều dài**: 8.45 m (27&nbsp;ft 9 in)
***[[Sải cánh]]**: 12.0 m (39&nbsp;ft 4 in)
***Chiều cao**: n/a
***Diện tích **: 22.0 m² (236.81&nbsp;ft²)
***Trọng lượng rỗng**: 792&nbsp;kg (1746&nbsp;lb)
***Trọng lượng cất cánh**: 1230&nbsp;kg (2712&nbsp;lb)
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**:
***Động cơ**: 1 động cơ Shvetsov M-11FM, 145&nbsp;hp
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 200&nbsp;km/h (124&nbsp;mph)
***[[Tầm bay]]**: 576&nbsp;km (358 miles)
***[[Trần bay]]**: 3400&nbsp;m (11150&nbsp;ft)
***[[Vận tốc lên cao]]**: 1000 m trong 5.5 phút
***[[Lực nâng của cánh]]**: 56&nbsp;kg/m²
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: n/a

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*http://avia.russian.ee/air/russia/yak-10.php 
*http://www.ctrl-c.liu.se/misc/ram/yak-10.html 

## Nội dung liên quan
### Máy bay có cùng sự phát triển
* Yakovlev AIR-6
* Yakovlev Yak-12
* Yakovlev Yak-13

### Xem thêm
* Yakovlev