Toriyama Akira

là một họa sĩ và tác giả truyện tranh người Nhật Bản, nổi tiếng với tác phẩm *[[Dr. Slump]]* và ''Dragon Ball''. Nét vẽ của ông có ảnh hưởng từ hai bộ *[[Astro Boy]]* (Osamu Tezuka) và *[[Một trăm linh một chú chó đốm|101 con chó đốm]]* (Walt Disney).

Lần đầu tiên ông đạt được sự công nhận rộng rãi khi tạo ra bộ truyện tranh nổi tiếng Dr. Slump , trước khi tiếp tục sáng tác Dragon Ball (tác phẩm nổi tiếng nhất của anh ấy) và đóng vai trò là nhà thiết kế nhân vật cho một số trò chơi điện tử nổi tiếng như loạt phim *[[Dragon Quest]]*, *[[Chrono Trigger]]* và *[[Blue Dragon]]*. Toriyama được coi là một trong những tác giả quan trọng nhất trong lịch sử manga với các tác phẩm của ông có sức ảnh hưởng lớn và nổi tiếng, đặc biệt là Dragon Ball, tác phẩm được nhiều họa sĩ manga coi là nguồn cảm hứng. Ông đã giành được Giải thưởng Manga Shogakukan năm 1981 cho manga shōnen hay nhất với Dr. Slump, và nó đã bán được hơn 35 triệu bản tại Nhật Bản. Nó đã được chuyển thể thành một bộ anime thành công, với anime thứ hai được ra mắt vào năm 1997, 13 năm sau khi manga kết thúc. Bộ truyện tiếp theo của ông, Dragon Ball, trở thành một trong những manga nổi tiếng và thành công nhất trên thế giới, bán được 260 - 300 triệu bản trên toàn thế giới tính đến năm 2019. Ở nước ngoài, anime chuyển thể từ Dragon Ball đã thành công hơn manga và được cho là đã thúc đẩy sự phổ biến của anime ở thế giới phương Tây.

## Sự nghiệp
Ông khởi đầu với tác phẩm Wonder Island (1979) được đăng trên Weekly Shonen Jump. Tại đây, sự nghiệp của ông bắt đầu tỏa sáng với bộ Dr. Slump. Năm 1982, ông giành giải thưởng Shogakukan Manga Award cho bộ này với giải manga cho thể loại shounen và shoujo hay nhất năm.

*Dr. Slump*, được đăng nhiều kỳ trên tạp chí Weekly Shōnen Jump từ năm 1980 đến năm 1984, đã thành công rực rỡ và đưa Toriyama trở thành một cái tên quen thuộc. Phim kể về cuộc phiêu lưu của một giáo sư biến thái và người máy nhỏ bé nhưng siêu mạnh Arale của ông. Một bản chuyển thể anime bắt đầu được phát sóng cùng năm đó, trong khung giờ giờ cao điểm lúc 19:00 Thứ Tư trên Fuji TV. Các bản chuyển thể từ tác phẩm của Toriyama sẽ chiếm khoảng thời gian này liên tục trong 18 năm — cho đến *Dr. Slump* phần đầu tiên, *Dragon Ball* và hai phần tiếp theo của nó, và cuối cùng là phần khởi động lại *Dr. Slump* kết thúc vào năm 1999. Đến năm 2008, *Dr. Manga Slump đã bán được hơn 35 triệu bản tại Nhật Bản.

Mặc dù *Dr. Slump* rất nổi tiếng, Toriyama muốn kết thúc bộ truyện trong vòng khoảng sáu tháng kể từ khi tạo ra nó, nhưng nhà xuất bản [[Shueisha]] sẽ chỉ cho phép ông làm như vậy nếu ông đồng ý bắt đầu một series khác cho họ ngay sau đó. Vì vậy, ông đã làm việc với Torishima trên một số [[One-shot (truyện tranh)|one-shots]] cho tuần san Weekly Shōnen Jump và nguyệt san Fresh Jump. Năm 1981, Toriyama là một trong mười nghệ sĩ được chọn để tạo tác phẩm dài 45 trang cho cuộc thi Lựa chọn của độc giả Weekly Shōnen Jump*. Manga *[[Pola & Roid]]* của ông đã giành vị trí đầu tiên. Toriyama lại được chọn tham gia cuộc thi vào năm 1982 và gửi *[[Mad Matic]]*. Oneshot *[[Pink (manga)|Pink]]* của anh đã được xuất bản trên tạp chí Fresh Jump số tháng 12. Được chọn tham gia cuộc thi Lựa chọn của độc giả Weekly Shōnen Jump* lần thứ ba, Toriyama đã xui xẻo khi giành được vị trí đầu tiên và phải làm việc trong dịp đầu năm mới trên *Chobit*. Tức giận vì nó không được ưa chuộng, Toriyama quyết định thử lại và tạo ra [[Chobit 2]]* (1983).

Torishima gợi ý rằng, vì Toriyama thích phim kung fu nên anh ấy nên tạo một manga kung fu *shōnen*. Điều này dẫn đến hai phần *[[Dragon Boy (manga)|Dragon Boy]]*, được xuất bản trên tạp chí Fresh Jump số tháng 8 và tháng 10 năm 1983. Nó kể về một chàng trai thông thạo võ thuật hộ tống một công chúa trên hành trình trở về quê hương. Dragon Boy được đón nhận nồng nhiệt và phát triển thành loạt phim Dragon Ball* vào năm 1984. Nhưng trước đó, *Cuộc phiêu lưu của Tongpoo* đã được xuất bản trên tạp chí Weekly Shōnen Jump* số 52 năm 1983 và cũng chứa các yếu tố sẽ có trong *Dragon Ball* '.

Năm 1984, ông cho ra mắt bộ Dragon Ball và tạo nên một cú sốc lớn – 35 triệu bản đã được tiêu thụ chỉ riêng ở Nhật Bản. Hơn thế nữa, tác phẩm lọt vào hàng top truyện bán chạy nhất với trên 500 triệu bản trên toàn thế giới. Ngay cả ở Mỹ và các nước Mỹ Latinh đó, bộ truyện cũng rất thành công. Dragon Ball là một bộ Anime nổi tiếng bậc nhất thế giới, một trong những bộ Manga được tiêu thụ nhiều nhất mọi thời đại.

Ngày nay, Toriyama như được biết đến bởi tác phẩm này. Trong suốt thời gian xuất bản, tạp chí Jump như đang ở trong thời đại hoàng kim bởi doanh số bán luôn cao chót vót. Sau thành công, ông vẫn tiếp tục vẽ bộ này từ năm 1984 đến năm 1995. Suốt thời gian đó, ông đã cho ra mắt 519 chapters - tức 42 volumes. Mỗi vol đều xấp xỉ 200 trang. Ngoài ra, bộ truyện còn được làm thành nhiều thứ khác nhau như anime, vật dụng, games,...cho mãi đến nay vẫn rất thịnh hành. Khi ông quyết định dừng vẽ bộ này, người biên tập đồng tình và nói với mọi người "anh ta sẽ còn tìm thấy những hướng đi mới". Tác giả của bộ truyện nổi tiếng Bleach cũng là người được ông động viên để có những thành công ngày nay. Bộ truyện kế tục Dragon Ball Z sau đó cũng cực kỳ nổi tiếng, theo chân Goku khi trưởng thành và nổi bật với những trận chiến cường độ cao cũng như nỗ lực không ngừng nghỉ của Goku để trở thành người mạnh nhất. Bộ truyện cũng đã được chuyển thể từ một số trò chơi điện tử nổi tiếng và tiếp tục phát hành một số loạt phim hoạt hình và phim chiếu rạp mới cho đến bộ phim nổi tiếng trong năm 2022 Dragon Ball Super: Super Hero.

Trong sự nghiệp của mình, Toriyama có thiết kế cho nhân vật trong series game RPG nổi tiếng Dragon Quest. Trước đó cũng có một game là Chrono Trigger cũng đạt được thành công lớn. Một số game khác mà ông có tham gia: Tobal No.1-2, Blue Dragon. Sau đó ông tiếp tục sự nghiệp sáng tác truyện của mình.

## Các tác phẩm
### Manga

### Artbook
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Anime
* *Dr. Slump – Arale-chan* (1981–1986, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên manga *Dr. Slump*
* *[[Crusher Joe]]* (1983, phim) – thiết kế trạm vũ trụ MAX 310
* *[[Dragon Ball – 7 viên ngọc rồng#Dragon Ball|Dragon Ball]]* (1986–1989, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên nửa đầu của manga *Dragon Ball*
*  – ý tưởng gốc, kịch bản và thiết kế nhân vật
* *[[Dragon Quest#Anime|Dragon Quest]]* (1989–1991, phim truyền hình) – thiết kế nhân vật gốc
* *[[Dragon Ball Z]]* (1989–1996, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên nửa sau của manga *Dragon Ball*
*  – ý tưởng gốc, dựa trên manga *Pink*
*  – ý tưởng gốc, dựa trên manga cùng tên
* *Go! Go! Ackman* (1994, phim) – ý tưởng gốc, dựa trên manga cùng tên
* *[[Gulliver Boy|Imagination Science World Gulliver Boy]]* (1995, phim truyền hình) – thiết kế cơ khí
* *[[Dragon Ball GT]]* (1996–1997, phim truyền hình) – thiết kế nhân vật, tiêu đề và logo
* *Doctor Slump* (1997–1999, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên *Dr. Slump*
*  – dựa trên manga cùng tên
* *[[Blue Dragon]]* (2007–2008, phim truyền hình) – thiết kế nhân vật gốc
* *[[Dragon Ball: Ossu! Kaette Kita Son Gokū to Nakama-tachi!!|Dragon Ball: Yo! Son Goku and His Friends Return!!]]* (2008, phim ngắn) – ý tưởng gốc, cốt truyện
* *[[Dragon Ball Kai]]* (2009–2011, 2014–2015, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên nửa sau của *Dragon Ball*.
* *[[Dragon Ball Z: Kami to Kami|Dragon Ball Z: Battle of Gods]]* (2013, phim) - ý tưởng gốc, cốt truyện và thiết kế nhân vật
* *[[Bảy viên ngọc rồng: 'F' hồi sinh|Dragon Ball Z: Resurrection 'F']]* (2015, phim) - ý tưởng gốc, kịch bản, thiết kế nhân vật và tiêu đề
* *[[Dragon Ball Super]]* (2015–2018, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, cốt truyện, thiết kế nhân vật và tiêu đề
* *[[Dragon Ball Super: Broly]]* (2018, phim) - ý tưởng gốc, kịch bản và thiết kế nhân vật
* *[[Dragon Ball Super: Super Hero]]* (2022, phim) - ý tưởng gốc, kịch bản và thiết kế nhân vật

### Trò chơi điện tử
* Series *[[Dragon Quest]]* (1986–nay) – thiết kế nhân vật
* *Dragon Ball: Shenlong no Nazo* (1986) – thiết kế một số nhân vật bao gồm 
* *[[Famicom Jump II: Saikyō no Shichinin]]* (1991) – thiết kế quái vật trùm
* *[[Chrono Trigger]]* (1995) – thiết kế nhân vật và bối cảnh. Cùng với Toei Animation, ông ấy và studio của mình đã tạo ra các đoạn cắt cảnh hoạt hình dành cho hệ máy PlayStation 1999
* *[[Tobal No. 1]]* (1996) – thiết kế nhân vật
* *[[Tobal 2]]* (1997) – thiết kế nhân vật
* *[[Blue Dragon]]* (2006) – thiết kế nhân vật
* *[[Blue Dragon Plus]]* (2008) – thiết kế nhân vật
* *[[Blue Dragon: Awakened Shadow]]* (2009) – thiết kế nhân vật và lồng tiếng cho nhân vật Toripo
* *[[Chōsoku Henkei Gyrozetter]]* (2012) – thiết kế nhân vật Beeman 500SS
* *[[Dragon Ball FighterZ]]* (2018) – thiết kế nhân vật Android 21
* *[[Dragon Ball Legends]]* (2018) – thiết kế các nhân vật  và 
* *[[Jump Force]]* (2019) – thiết kế một số nhân vật gốc
* *[[Dragon Ball Z: Kakarot]]* (2020) – thiết kế nhân vật Bonyū

### Các tác phẩm khác

* *Fuel Album* (album của George Tokoro, 1981) – thiết kế hình minh họa
*  – thiết kế bìa album
* *Polkadot Magic* (album của Koyama Mami, 1984) – thiết kế bìa album, viết lời bài hát "Crilla" và "Helicopter"
* *[[Vườn thú và vườn thực vật Higashiyama]]* (1984) – thiết kế logo cho một cuộc triển lãm gấu túi tại vườn thú
* *Fine Molds* (1985) – minh họa bao bì và hướng dẫn cho mô hình figure Lisa
*  – minh họa bìa sách
*  – thiết kế nhân vật
* *[[V Jump]]* (1990) – thiết kế nhân vật  cho tạp chí, về sau nhân vật này xuất hiện trong các trò chơi điện tử *[[Dragon Quest X]]* (2012), *[[Gaist Crusher]]* (2013) và *[[Monster Strike]]* (2014)
* *Weekly Jump F-1 Club* (1990) – thiết kế linh vật  cho tạp chí *[[Weekly Shōnen Jump]]*
* *Fine Molds* (1991) – thiết kế linh vật cho nhà sản xuất mô hình 
* *Super Sense Story* (tài liệu về an toàn giao thông đường bộ của Honda, 1991) – thiết kế nhân vật
* *Fine Molds* (1994) – thiết kế 7 dòng mô hình World Fighter Collection, bao bì và hướng dẫn của chúng
* *V-Net* (1994) – thiết kế các linh vật  và  cho tạp chí *Weekly Shōnen Jump*
* *Souvenirs entomologiques* (sách của Jean-Henri Fabre, 1996) – minh họa bìa cho bản dịch tiếng Nhật của ấn bản Shūeisha Bunko
* *Bitch's Life Illustration File* (artbook, 2001) – thiết kế hình minh họa
* *[[Shūeisha]]* (2002) – thiết kế nhân vật  cho lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Shūeisha Bunko
*  – viết và minh họa cho cuốn sách
* *QVOLT* (ô tô điện, 2005) – thiết kế ô tô
* *Jump Shop* (2005) – thiết kế nhân vật  cho cửa hàng trực tuyến của *Weekly Shōnen Jump*
* *[[Rule/Sparkle]]* (đĩa đơn của Hamasaki Ayumi, 2006) – minh họa ca sĩ Hamasaki Ayumi trong vai Son Goku, được in trên phiên bản CD và DVD
*  – minh họa về Chiaki cho bìa sách
* *Weekly Shōnen Jump* (2009) – thiết kế nhân vật  cho trang web của tạp chí
* *Invade* (album của Jealkb, 2011) – bìa album
* *Journey to the West: Conquering the Demons* (2014) – minh họa nhân vật Tôn Ngộ Không cho áp phích phim phát hành tại Nhật Bản
* *[[Weekly Shōnen Jump|My Jump]]* (2016) – thiết kế các nhân vật  và  cho ứng dụng trên thiết bị di động

## Qua đời
Ngày 8 tháng 3 năm 2024, người thân của Toriyama thông báo ông đã qua đời trước đó một tuần (ngày 1 tháng 3 năm 2024). Gia đình hoàn tất tang lễ riêng tư, theo ý nguyện của họa sĩ. Theo *The Guardian*, ông qua đời do tụ máu dưới màng cứng cấp tính. Thông tin này được xác nhận bởi Bird Studio - Công ty manga (truyện tranh) do Toriyama thành lập vào năm 1983. Bird Studio cho biết tang lễ của Toriyama được tổ chức kín đáo theo mong muốn của nghệ sĩ. Gia đình không nhận hoa, lễ vật hay quà chia buồn. Hiện công ty và người thân của ông cũng chưa có kế hoạch thực hiện buổi tưởng nhớ cho khán giả.

Sau khi tin tức ông qua đời được công bố nhiều chính khách trên thế giới bao gồm Tổng thống Pháp, Tổng thống El Salvador, Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản,... và nhiều diễn viên nổi tiếng như Thành Long, Nozawa Masako (seiyu lồng tiếng cho các nhân vật Son Goku, Son Gohan, Son Goten), Horikawa Ryō (seiyu lồng tiếng cho nhân vật Vegeta),... đã bày tỏ niềm tiếc thương đối với Toriyama trên mạng xã hội. Nhiều tác giả manga nổi tiếng cũng đã gửi lời tiếc thương trong bài điếu văn gửi đến Toriyama. Tác giả One Piece Oda Eiichirō đã viết: "Quá sớm. Một lỗ hổng để lại quá lớn. Bởi vì chúng tôi yêu thầy Toriyama đến tận xương tủy". Tác giả Naruto Kishimoto Masashi đã tri ân người tiền bối của mình rằng: "Thầy luôn là ngôi sao dẫn đường của tôi. Tôi ngưỡng mộ ông ấy. Ông ấy thực sự là vị thần cứu rỗi manga đối với tôi". Họa sĩ vẽ chính cho bộ manga Dragon Ball Super của Toriyama Toyotarou đã nói: "Tôi vẽ manga vì muốn được thầy Toriyama khen ngợi. Đó là tất cả của tôi".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*