open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baidu

**Công ty hữu hạn kỹ thuật mạng trực tuyến Bách Độ (Bắc Kinh)** (Trung văn giản thể: 百度在线网络技术（北京）有限公司, Trung văn phồn thể: 百度在線網絡技術（北京）有限公司, Hán Việt: *Bách Độ tại tuyến võng lạc kĩ thuật (Bắc Kinh) hữu hạn công ty*), gọi tắt là **Bách Độ** hay **Baidu**, là công ty cung cấp dịch vụ tìm kiếm dữ liệu trên mạng lớn nhất Trung Quốc đại lục, do Lý Ngạn Hoành và Từ Dũng thành lập vào tháng 1 năm 2000 tại Trung Quan Thôn, Bắc Kinh, Trung Quốc.

Tên gọi "Bách Độ" bắt nguồn từ một câu trong bài từ "Thanh ngọc án - Nguyên tịch" của thi nhân Nam Tống Tân Khí Tật: "Chúng lý tầm tha thiên **bách độ**, mạch nhiên hồi đầu, na nhân khước tại đăng hỏa lan san xứ" (chữ Hán: 眾裡尋他千百度，驀然回首，那人卻在，燈火闌珊處).

Baidu cung cấp một danh mục hơn 740 triệu trang web, 80&nbsp;triệu hình ảnh và 10&nbsp;triệu tập tin đa truyền thông. Baidu chia sẻ những nội dung đa truyền thông như nhạc MP3, phim ảnh và là trang web đầu tiên ở Trung Quốc cung cấp giao thức ứng dụng không dây (WAP) và trình tìm kiếm di động dùng trên thiết bị kỹ thuật số hỗ trợ cá nhân.

Baidu Baike là từ điển bách khoa toàn thư tương tự như Wikipedia. Tuy nhiên, khác với Wikipedia, theo quy định ở Trung Quốc, chỉ có những thành viên đã đăng ký mới có thể sửa đổi. Quyền truy cập vào Wikipedia bị chặn gián đoạn hay một số bài viết bị lọc tại Trung Quốc từ năm 2004. Đã có nhiều tranh cãi xoay quanh mức độ hợp tác giữa Baidu với vấn đề kiểm duyệt của chính quyền Trung Quốc.

Baidu là công cụ tìm kiếm lớn thứ 2 trên thế giới - sau Google, nắm giữ 76.05% thị phần tìm kiếm ở Trung Quốc. Tháng 12 năm 2007, Baidu trở thành công ty Trung Quốc đầu tiên có tên trong chỉ số NASDAQ-100. Tháng 5 năm 2018, vốn hóa thị trường của công ty đạt đỉnh 99 tỷ USD. Tháng 10 năm 2018, Baidu lần đầu tham gia vào tổ chức Partnership on AI của Mỹ.

## Lịch sử hình thành
## Sản phẩm và dịch vụ

## Kiểm duyệt

## Sự tranh cãi

## Chú thích
Shreve, Lamb and Harmon

**Shreve, Lamb và Harmon** là công ty kiến trúc nổi tiếng nhất năm 1931 đã xây dựng tòa nhà Empire State, tòa nhà cao nhất ở Thành phố New York, và trên thế giới, tại thời điểm đó.

Công ty được thành lập vào năm 1929 bởi Richmond Harold Canada (RH) Shreve, Lamb William F. từ Brooklyn, và Arthur Loomis Harmon từ Chicago. Shreve, Lamb đã làm việc với nhau và hành nghề trong năm 1924., Shreve là doanh nhân và tổ chức, và Lamb là người thiết kế.
Harmon đi vào quan hệ đối tác trong năm 1929, sau khi tòa nhà Empire State đã được tiến hành. Trong cuộc họp đầu tiên của họ với các khách hàng John Jacob Raskob, Lamb hỏi Raskob về tầm nhìn của ông để xây dựng. Raskob đứng một bút chì cuối cùng và nói, "Bạn có thể xây nhà cao đến mức nào mà nó không bị sập?"

## Chú thích
Bingu wa Mutharika

**Bingu wa Mutharika** (24 tháng 2 năm 1934 – 5 tháng 4 năm 2012) là tổng thống Malawi. Ông lần đầu tiên được bầu vào ngày 24 tháng 5 năm 2004. Ông cũng là Chủ tịch Đảng cầm quyền Dân chủ Tiến bộ, Đảng chiếm đa số trong quốc hội Malawi sau cuộc tổng tuyển cử năm 2009. Ông qua đời vì một cơn đau tim tại Lilongwe vào ngày 5 tháng 4 năm 2012.

## Tuổi trẻ và sự nghiệp
Bingu wa Mutharika sinh ra với tên Ryson Webster Thom vào ngày 24 tháng 2 năm 1934 tại Thyolo. Cả hai cha mẹ của Mutharika, Ryson Thom Thom Mutharika và Eleni Mutharika, đều là thành viên của Giáo hội của Scotland nhiệm vụ mà sau này trở thành CCAP. Cha ông là một giáo viên trong 37 năm, mẹ ông đã dạy cho các phụ nữ của nhóm Mvano.

Sau khi học xong tiểu học của mình tại Ulongwe Mission và Chingoli, Mulanje, Ntambanyama, Malamulo, ở Thyolo và Viện Henri Henderson, Blantyre, Thom đã giành được Grade A Cambridge Overseas School Leaving Certificate tại Trường trung học Dedza năm 1956.

## Tham khảo
Diana (thần thoại)

**Nữ thần Diana** (trong tiếng La Mã có nghĩa là "*trên trời*" hoặc "*thiên thần*") là một thần nữ trong thần thoại La Mã, Diana là nữ thần săn bắn đồng thời là nữ thần Mặt Trăng và tượng trưng cho sự sinh sản. Diana thường được cho là bản sao của nữ thần săn bắn Artemis trong thần thoại Hy Lạp và đánh đồng với vị thần này mặc dù cô đã có một nguồn gốc độc lập ở Ý. Nữ thần Diana được thờ cúng trong tôn giáo La Mã cổ đại và được tôn kính ở La Mã, Neopaganism và Stregheria. Nữ thần này thường kết hợp với động vật hoang dã và những vùng đất trồng cây, cô có sức mạnh siêu nhiên, có thể nói chuyện và tương thông với các loài động vật và có thể kiểm soát chúng. Diana đã được biết đến là một nữ thần đồng trinh và một trong biểu tượng của phụ nữ. Cô là một trong ba nữ thần thời con gái là Diana, Minerva và Vesta những người đã thề không bao giờ kết hôn. Theo thần thoại, Diana đã được sinh ra cùng với Apollo anh em trai sinh đôi của cô trên đảo Delos, con gái của Jupiter và Latona. Diana đã thực hiện một bộ ba với hai vị thần La Mã: Egeria nữ thần nước, người đầy tớ của cô và nữ hộ sinh phụ tá Virbius, thần rừng. Trong nghệ thuật, Diana thường được tạc tượng theo quy ước là tư thế di chuyển, dương cung và không mặc quần áo, để phân biệt với phong cách tượng nữ thần Artemis với trang phục Hy Lạp.
## Thần thoại La Mã

Theo thần thoại La Mã thì Diana là con gái của Jupiter và là chị ruột của Apollo, thần Mặt trời. Lúc sơ sinh, hai chị em bị Junon sai con mãng xà Python săn đuổi phải trốn tránh ngoài hoang đảo đến khi khôn lớn mới gặp được cha. Thấy nàng cực kỳ xinh đẹp, thần Jupiter muốn gả chồng cho con gái và giữ nàng lại thiên đình. Nhưng Diana nhất định không chịu. Nàng chỉ muốn sống độc thân để làm bạn với thiên nhiên. Jupiter nói: "*em trai con là Apollo đã làm thần Mặt trời. Vậy ta cho con làm thần Mặt Trăng để soi sáng ban đêm và làm Trái Đất mát dịu. Muốn làm bạn với thiên nhiên, hãy giữ cho Trái Đất được xanh tươi. Các Nymphes ([[thần nữ|nữ thần khe suối]]), nữ thần [[Flora]] (thần mùa xuân, làm mặt đất nở hoa), [[Zephyr]] (nữ thần gió mát)... sẽ giúp con làm việc đó*". Ta cho con một bộ cung tên. Con sẽ là một thiện xạ đủ sức chống lại mọi ác thú, kể cả Python.
## Hình ảnh

File:Franz Xaver Kosler - Diana.jpg
File:Jules Joseph Lefebvre - Diana, Chasseresse.jpg
File:Charles Landelle - Ismenie, Nymph of Diana - Google Art ProjectFXD.jpg
File:Diane Chasseresse (Gentileschi).jpg
File:Diana Statues in Metropolitan Museum of Art 20240523.jpg
File:Diana model Saint-Gaudens.jpg
File:Diane chasseresse - Jean-Antoine Houdon - Musée du Louvre Sculptures CC 204 ; N 15496.jpg
File:Diana Cazadora - panoramio.jpg
File:Diana Fountain, Hyde Park.jpg
File:Berlin, Museumsinsel Statue Diana(1898).jpg
File:Sculpture of Diana by Reinhold Felderhoff.jpg
File:Diana Fountain - Hyde Park - London, UK - DSC06529.jpg
File:Pfeil by Niederkasseler - panoramio.jpg

## Chú thích
Nữ thần nước

**Nữ thần nước** hay **Naiads** là một vị thần nữ trong thần thoại Hy Lạp (tiếng Hy Lạp: *Ναϊάδες* là từ ghép giữa từ *νάειν* có nghĩa "dòng chảy", và *νᾶμα* có nghĩa là "nước") đây là vị thần thường ngự trên đài phun nước, giếng, khe và suối. Họ khác biệt với các vị thần sông, họ ngự trên những con sông thường sống ở vùng nước tĩnh lặng của hồ đầm lầy, ao và đầm phá. Bản chất của Naiads giống hình thù của một con nhộng nước vì vậy nếu cơ thể của cô khô héo thì cô sẽ phải chết. Naidas phản ánh khát vọng của người Hy Lạp cổ về sự cần thiết của yếu tố nước. Naiads có thể trở nên khá nguy hiểm đối với những người bộ hành và những người đi lạc, những cô nữ thần Naiads sẽ xuất hiện biến hóa và quyến rũ những khách bộ hành này.

## Hình ảnh

File:Draper-The Water Nymph.jpg
File:Henner - Naiad.png
File:John William Waterhouse - A Naiad or Hylas with a Nymph, 1893.jpg
File:Hylas and the Nymphs (detail).png

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*The Naiades
*Naiad Nymphs
Nữ thần sông

**Nữ thần sông** (tiếng Anh: **potamide**, cũng được gọi là **potameide** (tiếng Hy Lạp cổ đại: ΠοταμηΓδες)) là một loại nữ thần nước trong thần thoại Hy Lạp–La Mã. Họ được xếp vào một lớp nữ thần nước ngọt được gọi là naiad và do đó thuộc về nhóm ngự trị sông suối.

## Nguồn gốc và nơi ở
Các potamide được xác định bằng tên gắn liền với các dòng sông gắn liền với nguồn gốc của họ như các *[[Anigrides|Anigride]]* từ sông Anigrus, *Ismenide*, *Amnisiade*, các *Pactolide* từ sông Pactolus và *Acheloide* từ sông Achelous. Tuy nhiên, họ có tên riêng và đôi khi cũng có thể được phân biệt bằng tên quốc gia nơi họ sinh sống.

## Tham khảo

:* 
:* 
:* 
:* 
:* 
:* 
:* 
:* 
:* 
:* 
:*
Nữ thần núi

**Nữ thần núi** hay **Orestiad** (tiếng Hy Lạp: Ὀρεάδες/Όρεστιάδες từ ὄρος có nghĩa là "*núi*") là những vị thần nữ trong thần thoại Hy Lạp sống trong núi, thung lũng, khe núi. Những vị thần núi này hay xuất hiện cùng với nữ thần Artemis khi nữ thần ra ngoài săn bắn, những nữ thần núi hay thích bám vào các vách đá. Thuật ngữ *Orestiad* có khả năng xuất phát từ thuật ngữ Hi Lạp hóa.
## Các vị thần
* Britomartis
* Claea (ở núi Calathion, Messenia)
* Cyllene hay Kyllene (ở núi Cyllene)
* Daphnis (ở núi Parnassos)
* Echo (ở núi Cithaeron)
* Idaeae (núi Ida, Crete):
** Adrasteia
** Cynosura
** Helike
** Ida
* Nomia (ở núi Nomia, Arcadia)
* Othreis (ở núi Othrys, Malis)
* Sinoe (ở núi Sinoe, Arcadia)
* Sphragitides  hay Cithaeronides (núi Cithaeron)
* Những nữ thần núi Nysa
## Chú thích

## Tham khảo
* Antoninus Liberalis, *The Metamorphoses of Antoninus Liberalis* translated by Francis Celoria (Routledge 1992). Online version at the Topos Text Project.
*Apollodorus, *Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes.* Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. . Online version at the Perseus Digital Library.
*Plutarch. *Lives, Volume II: Themistocles and Camillus. Aristides and Cato Major. Cimon and Lucullus.* Translated by Bernadotte Perrin. Loeb Classical Library No. 47. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1914. . Online version at Harvard University Press. ''Aristides'' at the Perseus Digital Library.
* Aristophanes, *[[Thesmophoriazusae]]* in *The Complete Greek Drama, vol. 2.* Eugene O'Neill, Jr. New York. Random House. 1938. Online version at the Perseus Digital Library.
* Hyginus, Gaius Julius, *[[De Astronomica]]*, in *The Myths of Hyginus*, edited and translated by Mary A. Grant, Lawrence: University of Kansas Press, 1960. Online version at ToposText.
* Liddell, Henry George, Robert Scott, *[[A Greek-English Lexicon]]*, revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones with the assistance of Roderick McKenzie, Clarendon Press Oxford, 1940. Online version at the Perseus Digital Library.
* Pausanias, *Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes.* Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. Online version at the Perseus Digital Library.
*Propertius, *Elegies* Edited and translated by G. P. Goold. Loeb Classical Library 18. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1990.  Online version at Harvard University Press.

## Tham khảo
Potamides (định hướng)

Trong tiếng Việt, **Potamides** có thể là:
* **[[Potamides]]** một loài ốc, Potamides conicus một loài đặc hữu
* **[[Nữ thần sông]]** trong thần thoại Hy Lạp
Đảo Saint John

**Đảo Saint John** hay **Sakijang Bendera** là một trong những hòn đảo nằm ở vùng biển phía Nam của Singapore. Nó có diện tích 40,5 héc-ta với địa hình nhiều đồi núi và cách 6,5&nbsp;km về phía Nam so với đảo Singapore chính, nằm ngoài khơi tại eo biển Singapore. Hòn đảo vốn nổi tiếng bởi những câu chuyện ma theo lời kể của dân địa phương, là nơi dừng chân của đoàn hải hành của Stamford Raffles vào năm 1819 khi ông gặp mặt các tù trưởng người Mã Lai ở địa phương.

Trước đây, Sakijang Bendera từng là trạm kiểm dịch đối với những người nhập cư bị bệnh tả và từ năm 1901 thì những người bệnh tê phù cũng được đưa tới đảo để điều trị. Từ thập niên 1930, Sakijang Bendera được quốc tế công nhận là trung tâm kiểm dịch dành cho các di dân người châu Á cũng như các khách hành hương từ Mecca về. Các bệnh nhân thuộc những loại bệnh khác - tỉ như bệnh phong về sau cũng được đưa về đây. Khi việc di cư quy mô lớn chấm dứt vào giữa thế kỷ 20, Sakijang Bendera trở thành nơi tọa lạc các nhà tù cũng như trại cai nghiện. Từ năm 1975, Sakijang Bendera được cải tạo thành một khu nghỉ dưỡng với hồ bơi, bãi biển, nơi cắm trại, đường đi bộ và sân bóng đá. Đồng thời, Sakijang Bendera cũng là một hòn đảo có hệ sinh thái đa dạng với quần động thực vật phong phú và hấp dẫn khách du lịch. Ở phía Nam của đảo cũng có một hệ thống đê chắn sóng và bến phà để đón khách đi và đến từ đảo Singapore chính.

Đảo Sakijang Bendera cũng là nơi tọa lạc của Viện Hải dương học Nhiệt đới và Cục Nông nghiệp-Thực phẩm và Thú y (*Agri-Food & Veterinary Authority* - AVA) của Trung tâm Nuôi trồng hải sản Singapore. Một trại tạm giam dành cho người nhập cư bất hợp pháp vẫn còn tồn tại ở đây.

Khách thập phương nếu muốn ở lại trên đảo một thời gian ngắn có thể đăng ký trọ tại khách sạn mang tên Holiday Bungalow với số lượng thành viên có thể lên tới 10 người và chỗ ở có sẵn một nhà bếp. Những đoàn du khách được tổ chức có thể trú ngụ tại các khu nhà ở tập thể tại Holiday Camps với sức chứa lên tới 60 người. Holiday Camps được trang bị sẵn những dụng cụ nấu nướng tối thiểu và du khách cũng có thể đọc sách dưới ánh mặt trời. Việc ở qua đêm tại đảo này chỉ được cho phép cho các du khách đăng ký tại hai khu trọ trên.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Satellite image of Pulau Sakijang Bendera - Google Maps
*Info for visitors on wildsingapore
*Ferry Schedule to Saint John's and Kusu Islands
*Blog posts about St. John's Island from various blogs compiled on the wildsingapore google reader
*Photos of marine life at St. John's Island from wildsingapore
*Saint John's Island History  from Guidegecko.com
Nữ thần săn bắn

Trong tiếng Việt, nữ thần săn bắn có thể là:
* Nữ thần **[[Artemis]]**, nữ thần của Hy Lạp
* Nữ thần **[[Diana (thần thoại)|Diana]]**, nữ thần của La Mã
* Nữ thần **[[Skadi]]**, nữ thần của vùng Bắc Âu
Nguyễn Đình Đống

**Nguyễn Đình Đống** (1716 - 1783): còn có tên là **Nguyễn Đình Dĩnh**, húy là **Nguyễn Đình Tôn**, thụy **Mẫn Nhuệ**, một danh tướng cuối thời Lê Trung Hưng được phong **Dĩnh Quận Công ** tước **Đoan Nam Vương** Sử gọi là **Dũng Liệt Đại Vương **.

## Hành trạng

Nguyễn Đình Đống còn có tên là Nguyễn Đình Dĩnh, húy là Nguyễn Đình Tôn, thụy Mẫn Nhuệ, trực hệ đời thứ 10 của dòng họ Nguyễn Hoành Từ, hậu duệ đời thứ 16 của anh hùng dân tộc, công thần khai quốc Thái sư Cương Quốc công Nguyễn Xí. Ông sinh năm Bính Thân (1716), tại làng Phương Duệ, tổng Hoa Duệ, phủ Kỳ Hoa, trấn Nghệ An (nay là làng Hưng Mỹ, Cẩm Thành, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) - là nhân vật lịch sử Thế kỷ XVIII.

Ban đầu ông xuất thân theo đường binh nghiệp, tham gia trấn áp cuộc khởi nghĩa của Lê Duy Mật dưới quyền Trấn thủ Nghệ An Bùi Thế Đạt. Nhờ có chiến công, ông được thăng thưởng tước Dĩnh Vũ hầu.

Khi Hoàng Ngũ Phúc đem quân vào nam đánh họ Nguyễn, Dĩnh Vũ hầu Nguyễn Đình Đống được phong chức Tiền Tướng quân. Ông tham gia nhiều trận đánh lớn với quân Nguyễn.

Khi đánh đồn Hối Miệt ở Quảng Nam, Nguyễn Đình Đống bắt được mẹ và vợ của Định vương Nguyễn Phúc Thuần, người cậu là Nghiêm Quận công Nguyễn Phúc Nghiễm.

Sau đó, Nguyễn Đình Đống tham gia các trận đánh Cẩm Lệ, Cẩm Sa giao chiến với quân Tây Sơn của Nguyễn Văn Nhạc, Tập Đình và Lý Tài. Do lập chiến công, ông được phong tước Quận công (gọi là Dĩnh Quận công), hàm Thái bảo.

Khi Hoàng Ngũ Phúc mất, ông được cử ở lại Phú Xuân phụ tá cho Bùi Thế Đạt lĩnh chức Bình Nam Phó Tướng quân kiêm Đốc lĩnh Thuận Hóa.

Sau đó, trong nước có loạn, triều đình lại mời ông ra cầm quân và phong chức Đại tư mã, tước Đoan Nam Vương
Nguyễn Đình Đống mất trước khi Tây Sơn chiếm Phú Xuân.

Tháng chạp, năm Nhâm Dần (1782), dưới triều Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 43, ông tạ thế khi đang đương chức, thọ 67 tuổi. Vua Lê Hiển Tông ra sắc chỉ phong tặng chức Đại tư đồ, Bao phong phúc thần Dũng liệt tráng du tuẩn tích địa vương, linh cữu được rước về an táng tại quê nhà, tổ chức an táng theo nghi thức của triều đình và giao cho làng Phương Duệ lập đền thờ tự.

Dưới các triều vua, Thành Thái năm thứ 6 (1894), Khải Định năm thứ 9 (1924) đều có sắc phong ghi công trạng, phong thần và giao cho làng Phương Duệ quê hương ông hàng năm tổ chức tế lễ theo nghi lễ quốc gia.

Tôn vinh những người đã có công với lịch sử dân tộc, ngày 29/5/2009 UBND tỉnh Hà Tĩnh đã có quyết định số 1571/QĐ-UBND công nhận Khu mộ và Nhà thờ Nguyễn Đình Dĩnh là di tích lịch sử văn hóa. Lễ đón nhận bằng công nhận đã được Đảng ủy, HĐND, UBND và UBMTTQ xã Cẩm Thành (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) tổ chức trọng thể vào sáng ngày 27/10/2009.

## Dòng dõi

Cháu ông là danh tướng Đắc Vũ hầu Nguyễn Đình Đắc của Nguyễn Phúc Ánh và Nguyễn Trọng Thao

## Nguồn tham khảo

1. Đại Nam Thực Lục - Tập 1 - Quốc sử quán triều Nguyễn

2. Đại Nam chính biên liệt truyện - Tập 2 - Quốc sử quán triều Nguyễn

3. Cương Mục - Quốc sử quán triều Nguyễn

## Tham khảo
Tiếng Đại Liên

**Tiếng Đại Liên** hay (chữ Hán phồn thể: 大連話) là phương ngữ Đại Liên của Quan thoại.

## Giọng nói

### Phụ âm
#### Bảng Phụ âm

* Các màu đậm là nguyên âm.

### Nguyên âm
#### Bảng nguyên âm - 1

#### Nguyên âm bảng - 2

* Các màu đậm là tổng hợp nguyên âm.

#### Nguyên âm bảng - 3

### Thanh điệu

* Thanh điệu số 1 + thanh điệu số 1 hoặc thanh điệu số 4 + thanh điệu số 1 → thanh điệu số 5 + thanh điệu số 1.
* Thanh điệu số 1 + thanh điệu số 4 → thanh điệu số 1 + thanh điệu số 6.
* Thanh điệu số 4 + thanh điệu số 4 → thanh điệu số 5 + thanh điệu số 6.

## Khác
### Phân bổ của Tiếng Lai
* Vùng Bán đảo: Bán đảo Sơn Đông, Bán đảo Liêu Đông.
* Vùng Biên giới: Áp Lục, Ussuri.
## Tham khảo
Tiếng Lai

**Ngôn ngữ Lai** hay **Lai Chin** là ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin trung tâm khác nhau được sử dụng bởi người Lai, một dân tộc thuộc "nhóm Kuki-Chin" cư trú chủ yếu ở bang Mizoram Ấn Độ, bang Chin Myanmar, và một số ở Bangladesh.

Nó bao gồm *Lai Holh* (tiếng Hakha-Chin) được nói xung quanh thủ phủ Haka (Hakha/Halkha) của bang Chin ở Myanmar và ở quận Lawngtlai của bang Mizoram, Ấn Độ. Ở Bangladesh là tiếng Bawm của người Bawm. Được biết đến ở địa phương là *Hakha Holh*, nó có thể là ngôn ngữ được nói nhiều nhất ở bang Chin. Một chi nhánh khác của "Lai Kuki" bao gồm Falam Lai (Laizo, Zahau and Sim), được biết đến với tên "*Laitong*".

Các ngôn ngữ Lai khác là tiếng Senthang và phương ngữ Zokhua của *Hakha Holh* được nói ở làng Zokhua.

Ngôn ngữ Lai được sử dụng tại các thị trấn Hakha, Falam, Matupi và Thantlang của bang Chin. Tuy nhiên, ngôn ngữ Lai được nói ở thị trấn Falam được gọi là "Laizo" (Hlawnceu), phương ngữ Zahau và Sim và hơi khác so với phiên bản được nói trong Hakha Lai. Tuy nhiên, 87% việc sử dụng nó trong phương ngữ Laizo và Falam Lai hoặc Laizo là như nhau. Do đó, có thể thông hiểu lẫn nhau giữa Falam Lai và Hakha Lai. Tiếng Laizo rất gần với tiếng Mizo anh chị em của nó, chủ yếu được sử dụng ở bang Mizoram Ấn Độ. Do sự gần gũi với tiếng Mizo, các từ vựng ngôn ngữ Laizo đã được nhìn thấy khá phổ biến trong tiếng Mizo. Có lẽ là do lịch sử mà một số người Mizo đã sống ở phía tây của bang Chin trước khi họ di cư đến Mizoram hiện nay. Lịch sử cũng cho thấy tiếng Mizo có nguồn gốc từ tiếng Zahau (Lai).

## Tham khảo

;Xem thêm
* Haye-Neave, D.R. (1948) Lai Chin grammar and dictionary, Rangoon: Superintendent of Government Printing and Stationery, Burma.
* George Bedell, AGREEMENT IN MIZO - Papers from the Eleventh Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, Tempe, Arizona: Program for Southeast Asian Studies, Arizona State University, pp.&nbsp;51–70, 2001.
* George Bedell, AGREEMENT IN LAI - Papers from the Fifth Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, Tempe, Arizona: Program for Southeast Asian Studies, Arizona State University, pp.&nbsp;21–32, 1995.

## Liên kết ngoài
Bergmann 1896

**Bergmann 1896** là loại súng ngắn bán tự động do nhà thiết kế người Đức Theodor Bergmann phát triển. Cùng thời với hai khẩu súng ngắn khác là Mauser C96 và Borchardt C-93 nhưng không được sử dụng rộng rãi bằng và chỉ có khoảng 2000 khẩu được chế tạo. Vì thế Bergmann đã không tiếp tục nâng cấp loại súng này mà chuyển sang phát triển các mẫu mới tốt hơn cũng như tham gia phát triển súng tiểu liên với kết quả là khẩu MP 18 rất thành công sau đó.

## Thiết kế
Bergmann 1896 sử dụng cơ chế nạp đạn blowback. Khi bắn vỏ đạn sẽ được đẩy ra ngoài qua khe nằm phía trên. Búa điểm hỏa nằm ở bên ngoài phía sau khối trược, trước khi bắn người sử dụng sẽ phải lên cò búa điểm hỏa trước nhưng khi bắt đầu bắn thì khối trược bị đẩy về phía sau sẽ tự động lên cò và nạp đạn sau mỗi lần bắn. Hộp đạn của súng là cố định gắn phía trước cò súng, mỗi lần nạp đạn thì người sử dụng sẽ mở hộp đạn ra và nạp 5 viên đạn vào bằng kẹp hay từng viên bằng tay.

Loại đạn dầu tiên của loại súng này không có khía ở vỏ đạn và các đầu đạn được mài nhọn để tránh việc bị kẹt đạn nhưng phải nạp đạn từng viên bằng tay. Tuy nhiên các loại đạn sau đó bắt đầu được cắt khía ở vỏ đạn để có thể kẹp lại thành từng nhóm 5 viên giúp việc nạp đạn được dễ dàng hơn.

Khi bắn quá nhanh sẽ khiến cho khối trượt chưa kịp hoàn tất chu trình nạp đạn thì búa điểm hỏa đã hoạt động và đẩy khối trượt lùi lại nhả vỏ đạn ra ngoài với tốc độ nhanh hơn khi nó được cố định rồi mới bắn vì thế vỏ đạn được đẩy ra khỏi súng khi áp suất trong nòng súng còn rất cao. Việc chênh lệch áp suất cũng như tốc độ của khối trược lùi lại quá nhanh này tác động rất mạnh vào cấu trúc của súng khiến cho súng trở nên dễ vỡ.

## Tham khảo

*Gerhard Bock: Moderne Faustfeuerwaffen und ihr Gebrauch 1911 by Verlag J. Neumann, Neudamm, DE.
*Melvin Johnson & Charles T. Haven Automatic Weapons of the World Copyright 1945 by M. Johnson. Publ. William Morrow and Co. New York, NY, USA.
*W.H.B.Smith & Joseph E.Smith Small Arms of the World 1957 by W.H.B.Smith. Publ. The Stackpole Co. Harrisburg, PA, USA.
*Jaroslav Lugs Handfeuerwaffen 1956 Praha, Herausgeber: Militärverlag der DDR.
*Reiner Lidschun & Günter Wollert Infanteriewaffen 1918-1945 Copyright 1998 by Brandenburgisches Verlagshaus Berlin. ISBN 3-89488-057-0

## Liên kết ngoài

* Bergmann 1896 nº 2 in 5x15mm 
* http://www.genitron.com/Unique-Handgun/2/Bergmann-1896-Pistol
* http://www.forgottenweapons.com/bergmann-no-2-1896-pistol/
Cua nhện

**Cua nhện** có thể là tên gọi của nhiều loài cua khác nhau trong siêu họ Majoidea. Đừng nhầm lẫn với họ Nhện cua (*Thomisidae*).

* *[[Hyas (Oregoniidae)|Hyas]]*, một chi cua nhện, bao gồm loài cua nhện khổng lồ (*[[Hyas araneus]]*) sinh sống tại Đại Tây Dương và biển Bắc
* *[[Macrocheira kaempferi]]*, hay Cua nhện Nhật Bản, loài cua lớn nhất Trái Đất, sống ở vùng đáy biển Thái Bình Dương.
* *[[Libinia emarginata]]*, hay *cua nhện béo*, sống ở vùng cửa sông ở duyên hải phía Đông của Bắc Mỹ.
* *[[Maja squinado]]*, đôi khi được gọi là "cua nhện châu Âu"
* *[[Hyastenus pleione]], tên thông dụng tại Việt Nam là cua nhện
* *Doclea rissoni, tên thông dụng tại Việt Nam là cua nhện
Libinia emarginata

**Libinia emarginata**, hay **Cua nhện béo**, là một loài cua nhện trong họ Epialtidae. Loài này thường sống ở vùng cửa sông ở duyên hải phía Đông của Bắc Mỹ.
## Phân bố
*L. emarginata* phân bố từ Nova Scotia đến Florida Keys và thông qua vịnh Mexico. Nó sống ở độ sâu lên đến 160&nbsp;ft (49 m), đặc biệt với các hồ sơ ghi nhận độ sâu đến 400&nbsp;ft (120 m).
## Mô tả
L. emarginata có hình tam giác, mai dài khoảng 4 in (100&nbsp;mm) và sải chân 12 inch (300&nbsp;mm). cua toàn bộ khaki, mai được bao phủ trong gai và nốt.
## Hình ảnh

Tập tin:41794428 spidercrab noaa 203.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Hyas (chi cua nhện)

***Hyas***, một chi cua nhện, bao hàm loài cua nhện khổng lồ (Hyas araneus) sinh sống tại Đại Tây Dương và biển Bắc. Chi này có 5 loài còn tồn tại.
**[[Hyas alutaceus]]* Brandt, 1851
**[[Hyas araneus]]* (Linnaeus, 1758)
**[[Hyas coarctatus]]* Leach, 1815
**[[Hyas lyratus]]* Dana, 1851
**[[Hyas ursinus]]* Rathbun, 1924
## Hình ảnh

Tập tin:Spider Crabs Fighting.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
*
Hyas coarctatus

***Hyas coarctatus*** là một loài cua nhện trong họ Inachidae. Cua nhện đỏ có một hình cây đàn lia hình tam giác ở mai, có chiều dài lên đến 61&nbsp;mm.

## Hình ảnh

Tập tin:H. coarctatus.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Molybdenit

**Molybdenit** là một khoáng vật molybden disulfide, MoS2. Khoáng vật này có hình dạng tương tự như than chì, và có hiệu ứng bôi trơn do cấu trúc phân lớp của nó. Cấu trúc nguyên tử bao gồm các tấm nguyên tử molybden xen kẹp với các tấm nguyên tử lưu huỳnh. Các liên kết Mo-S là mạnh, nhưng tương tác giữa các nguyên tử lưu huỳnh ở đỉnh và đáy của ba lớp xen kẹp riêng biệt thì yếu làm cho chúng dễ trượt lên nhau như mặt phẳng cát khai.

Molybdenit kết tinh theo hệ lục phương thường gặp là các dạng đa hình 2H và cũng có kết tinh theo hệ ba phương như đa hình 3R.

## Phân bố

Molybdenit có mặt trong các tích tụ quặng nhiệt dịch nhiệt độ cao. Các khoáng vật đi kèm gồm pyrit, chalcopyrit, thạch anh, anhydride, fluorit, và scheelit. Các mỏ quan trọng như ở Questa, New Mexico và Henderson và Climax ở Colorado. Molybdenit cũng có mặt trong các mỏ đồng ban tinh ở Arizona, Utah, và México.

Nguyên tố rheni luôn có mặt trong molybdenit ở dạng thay thế cho molybden, thường có hàm lượng vài ppm nhưng có thể lên đến 1–2%. Hàm lượng rheni cao trong nhiều kiểu cấu trúc khác nhau có thể được phát hiện từ các kỹ thuật tán xạ tia X. Các quặng molybdenit là nguồn duy nhất cung cấp rheni. Việc đồng vị phóng xạ rheni-187 và các đồng vị con của osmi-187 cung cấp kỹ thuật định tuổi niên đại địa chất hữu ích.

## Chất bán dẫn
Các vảy molybdenit là một chất bán dẫn có độ rộng vùng cấm với  khả năng linh động điện tử tốt và có thể được sử dụng để tạo ra các transitor điện thế thấp hoặc transitor nhỏ  có thể dễ hơn graphen.

## Xem thêm
*Powellit (calci molybdat: CaMoO4)
*Rheniit (ReS2
*Wulfenit (chì molybdat: PbMoO4)

## Tham khảo
Diều Harris

**Diều Harris** (danh pháp hai phần: ***Parabuteo unicinctus***) là một loài chim săn mồi lớn trung bình thuộc Họ Ưng. Chúng sinh sản từ vùng tây nam Hoa Kỳ ở phía nam Chile và trung bộ Argentina. Loài chim đôi khi được báo cáo có nhiều ở Tây Âu, đặc biệt là Anh, nhưng nó là một loài chim phổ biến và những trường hợp ghi chép là do chúng sổng khỏi lồng nuôi.

Nó là thành viên duy nhất của chi *[[Parabuteo]]*. Diều Harris có chiều dài từ 46 đến 76&nbsp;cm (18 đến 30) và thường có một sải cánh khoảng 1,1&nbsp;m (3,6&nbsp;ft). Con trống và con mái có bề ngoài khác nhau, con mái lớn hơn con trống khoảng 35%. Tại Hoa Kỳ, trọng lượng trung bình đối với con trống là khoảng 710 g (25&nbsp;oz), trong khi mức trung bình của con mái là 1.020 g (36&nbsp;oz). Chúng có tiếng kêu rít rất khó nghe.

## Phân loài
* *P. u. harrisi*
* *P. u. superior*
* *P. u. unicinctus*
## Chú thích

## Tham khảo
Adaina planaltina

**Adaina planaltina** là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Brazil (Distrito Federal). Con trưởng thành có sải cánh dài 14&nbsp;mm. Đầu màu trắng vàng. Cánh trước màu trắng vàng với các vết nâu đậm và rìa trắng hơi nâu. Phía dưới màu nâu xám. Cánh sau màu xám nâu nhạt với các rìa trắng hơi nâu, phía dưới màu nâu xám. Con trưởng thành bay vào tháng 8 trong năm.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Adaina simplicius

**Adaina simplicius** là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ (bao gồm Mississippi và Florida), Brasil, Costa Rica, Ecuador, Paraguay và Puerto Rico. Nó đã được du nhập vào Nam Phi để làm tác nhân kiểm soát sinh học đối với *[[Campuloclinium macrocephalum]]*. Con trưởng thành có sải cánh dài 10&nbsp;mm mm. Đầu màu hơi vàng nhạt. Cánh sau màu đục. Con trưởng thành bay vào tháng trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật *[[Carphephorus odoratissimus]]*, *[[Carphephorus paniculatus]]*, *[[Conoclinium coelestinum]]* và *[[Pluchea odorata]]*. Chúc đục lỗ hoa của cây chủ.
## Chú thích

## Tham khảo
Adaina zephyria

**Adaina zephyria** là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở California, México (Oaxaca), Peru (Huanaca), Venezuela, Bolivia, Costa Rica và Ecuador. Con trưởng thành có sải cánh dài 14–17&nbsp;mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1 đến tháng 5 và 9, 10 trong năm. Con trưởng thành có màu trắng hơi nâu nhưng đầu hơi đậm hơn ở trước và nhạt giữa các râu.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Hellinsia coquimboicus

**Hellinsia coquimboicus** là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Chile. Con trưởng thành có sải cánh dài 19&nbsp;mm. Cánh trước màu xám nâu với các đốm nâu đậm. Cánh sau màu nâu và rìa màu trắng xám. Con trưởng thành bay vào tháng 11 trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật.
## Chú thích

## Tham khảo
*
T-159

**Tàu T-159** là một tàu tuần tiễu từng đặt trong biên chế của Quân chủng Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

## Thông tin
T-159 là chiếc tàu duy nhất thuộc kiểu tàu tuần tiễu 40T (40 tấn) trong Quân chủng Hải quân được ghi chép lại.

Chiếc tàu tham gia vào cuộc Chiến tranh Việt Nam trong khoảng thời gian không quân và hải quân Hoa Kỳ tấn công nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Năm 1973, tàu bị loại khỏi biên chế do hư hỏng nặng, không còn khả năng khôi phục.

## Tham khảo
* *Lịch sử ngành Kỹ thuật Hải quân Việt Nam - Tập 1*.
* *Lịch sử Hải quân Nhân dân Việt Nam (1955-2005)*. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2005.
Hellinsia sulphureodactylus

**Hellinsia sulphureodactylus** là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ. Con trưởng thành có sải cánh dài 25&nbsp;mm. Đầu màu đất son. Cánh sau hơi trắng, có lốm đốm màu xám tro. Các rìa đồng nhất màu. Con trưởng thành bay vào tháng trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật *[[Helianthus pumilus]]*.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Maniola jurtina

** Maniola jurtina** là một loài bướm ngày được tìm thấy trong khu vực sinh thái Cổ Bắc giới. Phạm vi của nó bao gồm phía nam của châu Âu 62 N, về phía đông Ural thuộc Nga, Tiểu Á, Iraq, Iran, Bắc Phi và quần đảo Canaria. Con ấu trùng ăn cỏ.
## Mô tả
Loài tương tự là *[[Pyronia tithonus]]* (thích nghỉ ngơi với cánh mở) và *[[Coenonympha pamphilus]]* (nhỏ hơn).
Đây là loài có tính lưỡng hình giới tính ở loài này. Con đực ít nhiều màu sắc, với những đốm mắt nhỏ hơn và giảm nhiều khu vực màu cam trên cánh trước trên. Con đực hoạt động nhiều hơn và di chuyển nhiều nơi hơn còn con cái bay ít hơn và thường có thể không rời các khu vực nơi họ lớn lên.
## Chế độ ăn
Các loài cây sâu bướm loài bướm này ăn gồm *[[Poa trivialis]]*, *[[Poa pratensis]]*, Festuca spp., Agrostis spp., *[[Dactylis glomerata]]*, *[[Brachypodium sylvaticum]]*, *[[Helictotrichon pubescens]]*. Loài cây chúng ít ăn hơn gồm có *[[Poa]]*, *[[Bromus]]*, *[[Festuca]]*, *[[Milium (plant)|Milium]]*, *[[Brachypodium]]*, *[[Lolium]]*, *[[Avena]]*, *[[Alopecurus]]*, *[[Anthoxanthum]]*.

Bướm trưởng thành ăn mật hoa các loài cây sau *[[Centaurea]] *, *[[Cirsium]]*, *[[Leontodon]]*, *[[Erica]]*, *[[Rubus]]*, Heracleum*, *Eupatorium, *[[Origanum]]*, *[[Senecio]]*, *[[Scabiosa]]*, *[[Succisa]]*, *[[Ligustrum]]*, *[[Filipendula]]*....

## Hình ảnh

Tập tin:Maniola-jurtina-06 (xndr).jpg|♀
Tập tin:Satyridae - Maniola jurtina - male (2).JPG|♂
Tập tin:Satyridae - Maniola jurtina - female.JPG|♀
Tập tin:Maniola.jurtina.male.jpg|♂
Tập tin:Maniola jurtina Slavgorod.jpg|♂
Tập tin:Grosses Ochsenauge4.jpg|♀
Tập tin:Maniola.jurtina.7020.jpg|♀


## Chú thích

## Tham khảo

*  (2005): The role of eyespots as anti-predator mechanisms, principally demonstrated in the Lepidoptera. *[[Biological Reviews|Biol. Rev.]]* **80**(4): 573–588. (HTML abstract)
Polygonia interrogationis

**Polygonia interrogationis** là một loài bướm giáp sinh sống ở Bắc Mỹ. Chúng sống trong các khu vực rừng và công viên thành phố, hay nói chung trong khu vực có cây xanh và không gian tự do. Con bướm trưởng thành có sải cánh dài 4,5-7,6&nbsp;cm (1,8-3,0 in). Chúng bay là từ tháng năm-tháng chín. Trong tiếng Anh nó được gọi là **Dấu hỏi** "Dấu màu bạc ở mặt dưới của hindwing được chia thành hai phần, một đường cong và một dấu chấm, tạo ra một nhãn hiệu hình? Cung cấp cho các loài tên phổ biến của nó là bướm dấu hỏi."
## Hình ảnh

File:Question Mark Polygonia interrogationis Flower 2506px.jpg
File:Question Mark Polygonia interrogationis Clethra Flower 2000px.jpg
File:Polygonia interrogationis on Fire Island.jpg
File:Question Mark.jpg|Worn wings


## Tham khảo
Dryadula phaetusa

***Dryadula phaetusa*** là một loài bướm ngày thuộc Họ Bướm giáp. Đây là đại diện duy nhất của chi. Loài này bản địa từ Brasil đến trung México, và trong mùa hè, nó có thể được tìm thấy hiếm khi xa về phía bắc trung Kansas. Sải cánh của nó dài khoảng từ 86 đến 89&nbsp;mm, và nó có màu cam tươi sáng với các sọc đen dày ở con đực, và một màu da cam đục hơn với sọc đen ở con cái.

Chúng ăn chủ yếu là mật hoa của hoa và phân chim, sâu bướm ăn *[[Passiflora|Passiflora tetrastylis]]*. Nó thường được tìm thấy ở các thung lũng và cánh đồng nhiệt đới đất thấp. Loài này không phải là mồi ngon của các loài chim.

Trước khi mùa giao phối, con đực của loài này tụ thành đàn hàng trăm con trên đất ẩm có chứa muối khoáng. Khi chúng không thể tìm thấy đất như thế, chúng sẽ tìm đến các động vật khác nhau để uống dịch mặn từ da và lỗ mũi của chúng.

## Chú thích

## Tham khảo

* 
*''Dryadula phaetusa'', *Butterflies of North America*, from the United States Geological Survey, Northern Prairie Wildlife Research Center.
*Minnesota Zoo's Butterfly Garden  – features the *Dryadula phaetusa* butterfly.
Apaturinae

**Apaturinae** là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 20 chi.
## Các chi
*[[Apatura]]*
*[[Apaturina]]*
*[[Apaturopsis]]*
*[[Asterocampa]]*
*[[Chitoria]]*
*[[Dilipa]]*
*[[Doxocopa]]*
*[[Euapatura]]*
*[[Eulaceura]]*
*[[Euripus]]*
*[[Helcyra]]*
*[[Herona]]*
*[[Hestina]]*
*[[Hestinalis]]*
*[[Mimathyma]]*
*[[Rohana]]*
*[[Sasakia]]*
*[[Sephisa]]*
*[[Thaleropis]]*
*[[Timelaea]]*
## Hình ảnh

Tập tin:Hestina assimilis assimilis female.jpg
Tập tin:Doxocopa laure Male 1.jpg
Tập tin:Apatura ilia 2.jpg
Tập tin:Hackberry Emperor, Megan McCarty46.jpg
Tập tin:Sasakia charonda.jpg
Tập tin:Doxocopa agathina agathina MHNT ventre femelle.jpg
Tập tin:Grand mars changeant.jpg
Tập tin:VB 023 Indian Purple Emperor.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Checklist Nearctic Nymphalidae  List of North American species with images.
*Pteron Images.In Japanese but binomial names.
Nymphalinae

**Nymphalinae** là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 6 tông.
## Các tông
Có 6 tông thường được công nhận thuộc Nymphalinae được liệt kê ở chuỗi phát sinh loài giả định.

* Coeini (6-7 chi)
* Nymphalini – (khoảng 15 chi, 2 hóa thạch)
* Kallimini (khoảng 5 chi)
* Victorinini (4 chi, trước đây trong Kallimini)
* Junoniini (khoảng 5 chi)
* Melitaeini – fritillaries (khoảng 25 chi)
Các chi *[[incertae sedis]]*:
* *[[Rhinopalpa]]* – The Wizard
* *[[Kallimoides]]* Shirôzu & Nakanishi, 1984

* *[[Vanessula]]* Dewitz, 1887

*[[Crenidomimas]]* đôi khi được đặt ở đây, nhưng có thể thực sự thuộc về Limenitidinae chi *[[Euryphura]]*.

Hóa thạch Late Eocene chi *[[Lithodryas]]* có thể thuộc về nơi này, nhưng nó thường được giao cho các Lycaenidae.

## Hình ảnh

Kallima.limborgi.tribonia.jpg
Historis odius (Dos).jpg
Siproeta superba MHNT dos.jpg
Common Jester at Samsing, Duars, West Bengal W IMG 6378.jpg
Paon-du-jour MHNT CUT 2013 3 14 Cahors Dos.jpg


* Savela, Markku (2010): Markku Savela's Lepidoptera và some other life forms – Nymphalinae. Version of 2010-JUN-30. Truy cập 2011-FEB-08.
Biblidinae

**Biblidinae** là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này đôi khi được sáp nhập vào Limenitidinae, nhưng nay người ta đã công nhận là khác dòng. Phân họ này có 38 chi với khoảng 340 loài.

## Các chi
## Hình ảnh

Tập tin:Pyrrhogyra neaerea hypsenor MHNT ventre.jpg
Tập tin:Butterfly-bright.jpg
Tập tin:Catonephele Orites 085.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Coenonympha pamphilus

**Coenonympha pamphilus** là một loài bướm thuộc Họ Bướm giáp, (phân họ Satyrinae). Loài này phổ biến rộng rãi ở Âu Á và tây bắc châu Phi, thích môi trường sống khô hơn các loài thuộc *[[Coenonymphae]]* khác. Các cây chủ của ấu trùng là cỏ, đặc biệt là cừu của cây roi nhỏ và đồng cỏ cỏ *[[Poa trivialis]]*.
Loài này gần giống như loài *[[Maniola jurtina]]* nhưng màu nâu của cánh xuất hiện đáng chú ý nhạt màu trong chuyến bay. 
Ấu trùng có tuổi thọ của chiều dài khác nhau, thậm chí trong cùng một khí hậu, do đó hình ảnh của một thế hệ có thể được nhìn thấy qua một thời gian dài. Bướm thường có 2, thỉnh thoảng ba, con non và cánh từ giữa tháng năm đến đầu tháng Mười (cuối tháng sáu đến giữa tháng Tám ở vùng khí hậu lạnh hơn). Các côn trùng trải qua mùa đông trong giai đoạn ấu trùng của nó.
Loài này cũng giống như loài *[[Lasiommata megera]]*, đã bị suy giảm nghiêm trọng ở hầu khắp miền Nam nước Anh vì lý do không rõ ràng, và phù hợp được chỉ định là một loài ưu tiên BAP Anh quốc (chỉ nghiên cứu) bởi DEFRA trong năm 2007.

## Phân loài
Loài này có các phân loài
**C. p. lyllus* (Esper, 1806)
**C. p. marginata* Heyne, [1894]
**C. p. fulvolactea* Verity (1926)
**C. p. centralasiae* Verity (1926)
**C. p. infrarasa* Verity (1926)
**C. p. juldusica* Verity (1926)
**C. p. ferghana* Stauder (1924)
**C. p. nitidissima* Verity (1924)
**C. p. asiaemontium* Verity (1924)
**C. p. rhoumensis* Harrison (1948)

(MHNT) Coenonympha pamphilus - Foret de Bouconne, France - male dorsal.jpg|*Coenonympha pamphilus pamphilus* ♂ 
(MHNT) Coenonympha pamphilus - Foret de Bouconne, France - male ventral.jpg|*Coenonympha pamphilus pamphilus* ♂ △
(MHNT) Coenonympha pamphilus marginata - Foret de Bouconne, France - female dorsal.jpg|*Coenonympha pamphilus marginata* ♀ 
(MHNT) Coenonympha pamphilus marginata - Foret de Bouconne, France - female ventral.jpg|*Coenonympha pamphilus marginata* ♀ △


## Hình ảnh

Coenonympha pamphilus-02 (xndr).jpg
Coenonympha pamphilus qtl1.jpg
Coenonympha.pamphilus.couple.jpg
Farthing Downs grassland.JPG
South1906Plate93.jpg


## Chú thích

 
## Tham khảo
*Butterfly Conservation species page 
*Images of Small Heath
*Small Heath, Moths and Butterflies of Europe and North Africa
Calinaginae

**Calinaginae** là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 1 chi *Calinaga* phân bố ở châu Á.
## Loài
**[[Calinaga lhatso]]* Oberthür, 1893
**[[Calinaga buddha]]* Moore, 1857 - The Freak
**[[Calinaga cercyon]]* de Nicéville
**[[Calinaga davidis]]* Oberthür
**[[Calinaga gautama]]* Moore, 1896 - The Sikkim Freak
**[[Calinaga aborica]]* Tytler, 1915 - The Abor Freak
**[[Calinaga sudassana]]* Melville, 1893
**[[Calinaga funeralis]]* Monastyrskii & Devyatkin, 2000

## Tham khảo

*. 2000. The life histories of Asian butterflies vol. 2. Tokai University Press, Tokyo.
*Markku Savela's webpage

## Liên kết ngoài
Bướm phượng đuôi kiếm răng tù

**Bướm phượng đuôi kiếm răng tù** (danh pháp hai phần: *Teinopalpus imperialis*) là một loài bướm phượng quý hiếm được tìm thấy từ Nepal và Bắc Ấn Độ, đông bắc Việt Nam. Màu sắc xanh ở cánh là do cấu trúc lượng tử ảnh sáng của các vảy và là đối tượng của nhiều cuộc nghiên cứu.
Loài bướm phượng đuôi kiếm răng tù có phạm vi phân bố hẹp, ở tây nam Trung Quốc,Nêpan, Đông Bắc Ấn Độ (Sikkim, Assam), Mianma, Bắc Thái Lan, Lào. Ở Việt Nam loài này phân bố rải rác từ miền Bắc: Lào Cai (Vườn quốc gia Hoàng Liên), Cao Bằng (Khu bảo tồn Pioac), Vĩnh Phúc (Vườn quốc gia Tam Đảo), vào tới Kontum (Khu bảo tồn Ngọc Linh).

## Hình ảnh

Tập tin:BinghamTeinopalpus.jpg
Tập tin:Teinopalpus imperialis female.jpg
Tập tin:Insect Safari - lepidopteran 023.jpg
Tập tin:Teinopalpus imperialis.jpg
Tập tin:Teinopalpus imperialis 1091.JPG


## Chú thích

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sinh vật rừng Việt Nam
Eulaceura

**Eulaceura** là một chi thuộc phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Chi này có 2 loài.
## Các loài
* *[[Eulaceura manipuriensis]]*
* *[[Eulaceura osteria]]*
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Apatura

**Apatura** là một chi thuộc phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp thường được gọi là "hoàng đế". Chi này có loài.
## Các loài
Các loài xếp theo bảng chữ cái
* *[[Apatura ilia]]* ([Denis and Schiffermüller], 1775)
* *[[Apatura iris]]* (Linnaeus, 1758)
* *[[Apatura laverna]]* Leech, 1893
* *[[Apatura metis]]* Freyer, 1829

Đã chuyển đến chi *[[Chitoria]]*:
* *[[Chitoria facciola|Apatura fasciola]]* (Leech, 1890) nay ở trong *[[Chitoria fasciola]]*
* *[[Chitoria sordida|Apatura sordida]]* (Moore, 1865) nay ở trong *[[Chitoria sordida]]*
* *[[Chitoria ulupi|Apatura ulupi]]* (Doherty, 1889) – nay ở trong *[[Chitoria ulupi]]*
* *[[Chitoria vietnamica|Apatura vietnamica]]* Nguyen, 1979 nay ở trong *[[Chitoria vietnamica]]*

Đã chuyển đến chi *[[Mimathyma]]*:
* *[[Mimathyma ambica|Apatura ambica]]* (Kollar, 1844) nay ở trong *[[Mimathyma ambica]]*
* *[[Mimathyma chevana|Apatura chevana]]* Moore 1865 – nay ở trong *[[Mimathyma chevana]]*
* *[[Mimathyma nycteis|Apatura nycteis]]* Ménétriès, 1859 nay ở trong *[[Mimathyma nycteis]]*
* *[[Mimathyma schrenckii|Apatura schrenckii]]* Ménétriès, 1858 nay ở trong *[[Mimathyma schrenckii]]*

## Hình ảnh

Tập tin:Apatura iris Weinsberg 20080614 4.jpg
Tập tin:Schillerfalter.jpg
Tập tin:Apatura.iris.-.lindsey.jpg
Tập tin:Apatura iris - Großer Schillerfalter.jpg
Tập tin:Apatura eat frog 2010 G1.jpg
Tập tin:Väike-kiirgliblikas.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Tháng 4 năm 2012

**Tháng 4 năm 2012** bắt đầu vào Chủ Nhật và kết thúc sau 30 ngày vào thứ Hai.

## [[Chủ đề:Thời sự]]

## Tham khảo
Chitoria vietnamica

**Chitoria vietnamica** là một loài bướm giáp thuộc chi Chitoria. Danh pháp hai phần trước đây là *Apatura vietnamica*. Loài này được mô tả năm 1979.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Chitoria ulupi

**Chitoria ulupi** là một loài bướm giáp sinh sống ở châu Á nhiệt đới.
## Phân loài
Loài này có 6 phân loài:
**Chitoria ulupi ulupi* (Assam, Manipur, Burma)
**Chitoria ulupi dubernardi (Oberthür)</small> (Tây Trung Hoa: Vân Nam)
**Chitoria ulupi arakii (Naritomi) (Đài Loan)
**Chitoria ulupi kalaurica Tytler, 1926</small> (Myanma)
**Chitoria ulupi fulva Leech, 1891 (Triều Tiên, đông Trung Hoa, Tứ Xuyên)
*''Chitoria ulupi tong Yoshino, 1997 (Guanxi)

## Chú thích

## Tham khảo
*
Chitoria sordida

***Chitoria sordida*** là một loài bướm giáp thuộc chi Chitoria trong phân họ Apaturinae, Họ Bướm giáp. Sải cánh dài 68–80&nbsp;mm. Loài này phân bố đông bắc Ấn Độ và Đông Nam Á.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Apatura iris

**Apatura iris** hay **bướm hoàng đế tím** là một loài bướm giáp thuộc chi Apatura, phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Loài này có 9 phân loài. Loài này được tìm thấy trong rừng khắp Trung Âu và miền nam nước Anh. Con trưởng thành có đôi cánh màu nâu sẫm với đường trắng và một vòng xuyến nhỏ màu cam trên các cánh sau. Con đực có màu ánh xanh tím mà con cái thiếu. Con sâu bướm có màu xanh với những mảng màu trắng và màu vàng và có hai cái sừng.
Chúng chủ yếu sinh sống trong tán cây, chỉ bay xuống lúc đẻ trứng. Con đực cũng dành nhiều thời gian của chúng trong các ngọn cây, bảo vệ lãnh thổ của chúng khỏi bị đối thủ xâm chiếm, mặc dù đôi khi chúng bay xuống để uống nước hay ăn. Không giống như hầu hết các loài bướm, loài này không ăn mật hoa mà ăn dịch ngọt tiết ra bởi rầy mềm và nước tiểu, phân và xác động vật.
## Các loài
## Hình ảnh

Apatura iris Weinsberg 20080618 2.jpg
Apatura iris - Gro%C3%9Fer Schillerfalter.jpg
Apatura eat frog 2010 G3.jpg
Apatura iris Weinsberg 20080618 3.jpg
Großer Schillerfalter - Jungraupe 01 (HS).JPG
Apatura iris MHNT CUT 2013 3 18 Compiegne.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Apatura ilia

**Apatura ilia** là một loài bướm giáp thuộc chi trong phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Loài này là loài bản địa phần lớn châu Âu và châu Á. Loài này giống với *[[Apatura iris]]*. Sải cánh dài 55–60&nbsp;mm. Chúng bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.
## Hình ảnh


Apatura ilia MHNT CUT 2013 3 18 Compiegne Dos.jpg|♂ *Apatura ilia ilia*
Apatura ilia MHNT CUT 2013 3 18 Compiegne Ventre.jpg| ♂ △ *Apatura ilia ilia*
Apatura_ilia_1.jpg
Apatura_ilia_3.jpg
Kleiner_Schillerfalter_-_Jungraupe_02_%28HS%29.JPG|Caterpillar


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*Apartura ilia at Native Butterflies of Europe
*Apartura ilia  at ButterflyCorner.net
Đinh Phụng

**Đinh Phụng** (chữ Hán: 丁奉; *bính âm*: Ding Feng; ???- 271) tự **Thừa Uyên** (承淵), Ông là một tướng lĩnh của Đông Ngô trong thời Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Ông được biết đến là người dũng cảm và tháo vát, trưởng thành từ vị trí của một tiểu tốt dần thăng chức lên Tả thượng thư Bộ Binh. Em trai của ông, Đinh Phong (丁封), cũng phục vụ cho Đông Ngô.

## Tiểu sử
Đinh Phụng quê ở An Huy ông bắt đầu sự nghiệp của mình bằng cách phục vụ cho quân Ngô và làm một đội trưởng dưới quyền Cam Ninh, trong các trận chiến, ông luôn xung phong đi đầu và hăng hái chiến đấu, lập nhiều chiến công vang dội. Sau này Đinh Phụng là một trong những tướng võ thời Tam Quốc. Ông theo phò Ngô từ thời Tôn Sách, hay cầm quân chung với viên tướng Từ Thịnh. Sau khi Tôn Sách chết ông theo phò Tôn Quyền và tiếp đến là Tôn Hưu và Tôn Hạo.

Năm 258, quyền thần Tôn Lâm phế truất Ngô chủ Tôn Lượng rồi lập Tôn Hưu lên ngôi. Tôn Hưu thấy Tôn Lâm chuyên quyền, độc đoán nên rất lo sợ, bí mật bàn với Trương Bố kế sách diệt trừ Lâm. Trương Bố tiến cử Đinh Phụng, ông nói "Lão tướng Đinh Phụng là người lão luyện chính sự, lắm mưu nhiều kế, quyết đoán mà cẩn trọng, nên nhờ cậy ông ấy". Tôn Hưu liền mật gọi Đinh Phụng hỏi kế sách. Đinh Phụng nói rằng "Tướng quốc(Tôn Lâm) và anh em hắn có nhiều vây cánh. Triều thần nhiều người về phe của hắn. Chúng ta nên tránh đối đầu trực tiếp. Thần kiến nghị mai phục binh mã vào Tết Lạp Bát". Tôn Hưu theo kế sách đã định, tổ chức tiệc vào Tiết Lạp Bát và mời Tôn Lâm tới dự. Khi Tôn Lâm vừa bước vào sảnh, Đinh Phụng và Trương Bố hét quân mai phục đổ ra chém chết Tôn Lâm. Nhờ công trạng này, Đinh Phụng được phong làm Đại Đô Đốc nắm giữ binh quyền.

Năm 263, tướng của Tư mã Chiêu là Đặng Ngải sang đánh lấy Thục, con Gia Cát Lượng là Gia Cát Chiêm viết thư cầu cứu Đông Ngô, lão tướng Đinh Phụng vẫn còn cầm quân sang cứu Thục nhưng không thành công. Ngô Chúa sau này là Tôn Hạo ngông cuồng nên bị Tấn Công Tư Mã Viêm sai Đỗ Dự đánh lấy Đông Ngô lúc đó Đinh Phụng đã mất nên rường cột không còn, góp phần làm Đông Ngô nhanh chóng sụp đổ.

## Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trong Tam Quốc diễn nghĩa, Đinh Phụng được nhắc đến khi là tướng cùng với Từ Thịnh đem quân rượt đuổi đoàn xe của Lưu Bị và Tôn phu nhân khi hai người định chạy về Kinh Châu. Lúc này Tôn phu nhân dừng xe và quát mắng Đinh Phụng và Từ Thịnh, cả hai người đều kinh sợ và rút lui.

Trong trận Lữ Mông đuổi theo và giết chết Quan Vũ, Đinh Phụng cùng với Từ Thịnh là một trong các tướng cùng nhau rượt đuổi Quan Vũ và góp phần làm Quan Vũ tử trận. Quân của Đinh Phụng phục từ trong hang núi xông ra với khí thế dậy đất, chiêng trống rầm trời, vây khốn Quan Công mà đánh.

## Xem thêm
* Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
* Danh sách nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
* Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

## Tham khảo
Rắn cạp nong đầu đỏ

**Rắn cạp nong đầu đỏ** (danh pháp hai phần: *Bungarus flaviceps*) là một loài cạp nong thuộc họ Rắn hổ. Loài này được mô tả năm 1843 bởi Reinhardt. Loài này phân bố ở nam Thái Lan, nam Myanmar, Campuchia, Việt Nam, Malaysia (bán đảo Mã Lai, đảo Tioman), Indonesia (Bangka, Sumatra, Java, Billiton, Borneo). Loài này có thể dài đến 2,1 mét. Chúng sinh sống ở rừng mưa thấp.

## Các phân loài
Có hai phân loài:
**Bungarus flaviceps flaviceps* Reinhardt, 1843
**Bungarus flaviceps baluensis* Loveridge, 1938

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Rắn cạp nia nam

**Rắn cạp nia Mã Lai** hay **cạp nia miền nam**, **rắn hổ khoang**, **rắn vòng bạc** (danh pháp hai phần: ***Bungarus candidus***) là một loài rắn cạp nia thuộc họ Rắn hổ. Loài này được mô tả năm 1758 bởi Linnaeus. Loài này phân bố ở Campuchia, Indonesia (Java, Sumatra, Bali, Sulawesi), Malaysia (Malaya), Singapore, Thái Lan, Việt Nam.

## Nọc độc
Ở chuột,  IV của loài này là 0,1&nbsp;mg/kg. Nọc rắn cạp nia nam gây tử vong tới 50% ngay cả khi điều trị bằng huyết thanh chống nọc độc; còn khi không điều trị bằng huyết thanh thì tỷ lệ tử vong là 70% đối với người

## Tham khảo

## Liên kết ngoài