Square Enix

là công ty holding và tập đoàn giải trí của Nhật Bản, nổi tiếng với những loạt trò chơi nhập vai như *[[Final Fantasy]]*, *[[Dragon Quest]]*, *[[Kingdom Hearts]]*, và nhiều loạt tác phẩm khác. Bên cạnh xuất bản và phát hành trò chơi điện tử, Square Enix còn kinh doanh sản phẩm ăn theo, trang thiết bị trò chơi điện tử/arcade, và xuất bản manga dưới ấn hiệu Gangan Comics.

Square Enix ban đầu được thành lập vào tháng 4 năm 2003 thông qua sự sáp nhập của 2 công ty Square và Enix. Mỗi cổ phiếu phổ thông của Square được quy đổi bằng 0,85 cổ phiếu của Enix. Vào thời điểm đó, 80% nhân viên Square Enix là nhân viên cũ của Square. Cựu chủ tịch Square là Mada Yoichi được bổ nhiệm làm chủ tịch tập đoàn mới, và cựu chủ tịch Enix là Honda Keiji được chỉ định làm phó chủ tịch. Fukushima Yasuhiro là cổ đông lớn nhất của tập đoàn, đồng thời là người sáng lập Enix, nên trở thành chủ tịch hội đồng quản trị. Tháng 10 năm 2008, Square Enix đã tiến hành phân chia công ty. Square Enix tái tổ chức thành công ty holding Square Enix Holdings Co., Ltd., và công ty con mới có tên là **Square Enix Co., Ltd** chuyên thực hiện các công việc liên quan đến sản xuất và phát hành trò chơi điện tử.

Một số loạt tác phẩm của Square Enix đã bán được hơn 10 triệu bản trên toàn thế giới, với *Final Fantasy* bán được 144 triệu, *Dragon Quest* bán được 78 triệu, và *Kingdom Hearts* bán được 30 triệu. Năm 2005, Square Enix mua lại tập đoàn trò chơi arcade Taito, nổi tiếng với những game như *[[Space Invaders]]*, *[[Bubble Bobble]]* và *[[Darius (trò chơi điện tử)|Darius]]*. Năm 2009, Square Enix mua lại nhà phát hành trò chơi Eidos Interactive của Anh, được sáp nhập vào Square Enix Europe để xuất bản những tựa game như *[[Tomb Raider]]*, *[[Deus Ex]]* và *[[Just Cause (loạt)|Just Cause]]*. Square Enix đặt trụ sở chính tại tòa nhà Shinjuku Eastside Square ở Shinjuku, Tokyo và có hơn 5000 nhân viên trên toàn cầu thông qua các công ty con.

## Lịch sử công ty

### Nguồn gốc và trước khi sáp nhập (1975–2003)

#### Enix (1975–2003)
Kiến trúc sư kiêm doanh nhân người Nhật Bản Fukushima Yasuhiro thành lập Enix ngày 22 tháng 9 năm 1975, với tên gọi Eidansha Boshu Service Center. Enix tập trung vào việc xuất bản trò chơi, thường là của các công ty hợp tác độc quyền với công ty và có lẽ nổi tiếng nhất với việc xuất bản loạt game console  *Dragon Quest* do Chunsoft phát triển. Các thành viên chủ chốt trong đội ngũ nhà phát triển bao gồm đạo diễn Koichi Nakamura, nhà văn Horii Yuji, họa sĩ Toriyama Akira và nhà soạn nhạc Sugiyama Koichi, cùng những người khác. Trò chơi đầu tiên là Dragon Warrior, nằm trong loạt game nhập vai dựa trên Famicom, được phát hành vào năm 1986 và cuối cùng sẽ bán được 1,5 triệu bản ở Nhật Bản, thiết lập loạt *Dragon Quest* là loạt sinh lợi nhất của công ty. Bất chấp thông báo rằng đối thủ cạnh tranh lâu năm của Enix là Square sẽ phát triển độc quyền cho  PlayStation, Enix đã thông báo vào tháng 1 năm 1997 rằng họ sẽ phát hành trò chơi cho cả Nintendo và Sony. Điều này khiến lượng hàng tồn kho của cả Enix và Sony đều tăng đáng kể. Đến tháng 11 năm 1999, Enix được liệt kê lần đầu tiên trên Sở giao dịch chứng khoán Tokyo, cho thấy nó là một "công ty lớn".

#### Square (1983–2003)
Miyamoto Masafumi thành lập Square vào tháng 10 năm 1983  với tư cách là bộ phận phần mềm trò chơi máy tính của Den-Yu-Sha, một công ty xây dựng đường dây điện do cha ông làm chủ. Mặc dù vào thời điểm đó, việc phát triển trò chơi thường được tiến hành — bởi chỉ một lập trình viên, Miyamoto tin nếu có các nhà thiết kế đồ họa, lập trình viên và người viết cốt truyện chuyên nghiệp làm việc cùng nhau thì sẽ hiệu quả hơn nhiều.

### Sáp nhập (2003)
Kết quả của việc sáp nhập, Enix là công ty còn tồn tại và Square Co., Ltd. bị giải thể. Vào tháng 7 năm đó, trụ sở của Square Enix được chuyển đến Yoyogi, Shibuya, Tokyo, để giúp kết hợp hai công ty.

### Sau sáp nhập và mua lại (2004–2012)
Kể từ khi sáp nhập vào năm 2003, Square Enix đã mua lại một số công ty và tạo ra một số công ty con. Tháng 3 năm 2004, Square Enix đã mua lại nhà phát triển ứng dụng di động UIEvolution để củng cố chỗ đứng trong thị trường không dây, mặc dù sau đó nó đã được bán vào tháng 12 năm 2007, thay vào đó, tháng 1 năm 2008 công ty thành lập Square Enix MobileStudio để tập trung vào các sản phẩm di động. Tháng 1 năm 2005, Square Enix thành lập Square Enix Trung Quốc, mở rộng lợi ích của công ty tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

### Tái cấu trúc (2013)
Ngày 26 tháng 3 năm 2013, với lý do doanh số của các trò chơi lớn ở thị trường phương Tây quá thấp, Square Enix tuyên bố tái cấu trúc lớn, dự kiến mất 10 tỷ yên, chủ tịch Wada Yoichi từ chức và người thay thế là Matsuda Yosuke. Phil Rogers được bầu làm Tổng giám đốc mới, trong số những người khác.

Song song với việc tái cấu trúc này, Giám đốc điều hành Square Enix của Mỹ là Mike Fischer rời công ty vào tháng 5, với cựu Giám đốc điều hành Square Enix Châu Âu Phil Rogers trở thành CEO của Châu Mỹ và Châu Âu.

### Sau tái cấu trúc (2013 - nay)
Tháng 3 năm 2013, Square Enix Ấn Độ mở cửa tại Mumbai; tuy nhiên nó đã đóng cửa vào tháng 4 năm 2014. Cũng như Square Enix Latin America ở Mexico, đã bị đóng cửa năm 2015. Một xưởng di động có tên là Smileworks thành lập tại Indonesia tháng 6 năm 2013; tuy nhiên nó đã bị đóng cửa vào tháng 1 năm 2015.

Năm 2019, Square Enix đã mở một văn phòng Ấn Độ một lần nữa ở Bangalore, mở rộng sang xuất bản trò chơi di động cho thị trường Ấn Độ vào năm 2021.

Tháng 3 năm 2021, Forever Entertainment, một xưởng ở Ba Lan, được cho là đang làm việc để đưa một số tài sản của Square Enix lên các hệ máy hiện đại.

## Cơ cấu công ty
Ngày 1 tháng 10 năm 2008, Square Enix đã chuyển đổi thành công ty cổ phần và đổi tên thành Square Enix Holdings. Đồng thời, các việc kinh doanh mảng trò chơi điện tử và phát hành đã chuyển sang một công ty có tên là Square Enix, với cùng lãnh đạo công ty và văn phòng với công ty mẹ. Các văn phòng chính cho Square Enix và Square Enix Holdings nằm trong Tòa nhà Shinjuku Eastside Square ở Shinjuku, Tokyo.

### Phát triển tổ chức
Sau khi sáp nhập năm 2003, bộ phận phát triển của Square Enix được tổ chức thành tám Square và hai Enix , mỗi nhóm tập trung vào các nhóm trò chơi khác nhau. Các bộ phận được trải rộng xung quanh các văn phòng khác nhau; ví dụ, Product Development Division 5 (*Phòng Phát triển Sản phẩm 5*) có văn phòng ở Osaka và Tokyo.

* **Creative Business Unit I,** trưởng bộ phận là Kitase Yoshinori, người đứng đầu Business Division 1 và tập trung vào các tựa game *Final Fantasy* chơi đơn, spin-off và *Kingdom Hearts.* Bộ phận này bao gồm Business Division 1 trước đây *(Final Fantasy như* *[[Final Fantasy XIII]]* và *[[Final Fantasy VII Remake]]*), Business Division 3 (*Kingdom Hearts*, spin-off của *Final Fantasy*, *[[The World Ends with You]]*, loạt *[[SaGa]]*), và Business Division 4 (spin-off của *Final Fantasy* khi xuất bản với các công ty thuê ngoài, *[[Dissidia Final Fantasy NT]]*, *[[Theatrhythm Final Fantasy]]*, *[[Final Fantasy Record Keeper]]*).

* **Creative Business Unit II,** trưởng bộ phận là Miyake Yuu, người đứng đầu Business Divisionh 6 và tập trung vào loạt Dragon Quest, Nier và Bravely, cũng  như như các trò chơi arcade. Bộ phận này bao gồm cựu Business Division 6 (loạt *[[Dragon Quest]]*, loạt *[[Nier (trò chơi điện tử)|Nier]]*), Business Division 7 (*[[Lord of Vermilion]]*, *[[Gunslinger Stratos]]*) và Business Division 11 (loạt *[[Bravely Default|Bravely]]*, *[[Octopath Traveler]]*).
* **Creative Business Unit III,** trưởng bộ phận là Yoshida Naoki, người đứng đầu Bộ phận Kinh doanh 5 và tập trung chủ yếu vào MMORPG, Final Fantasy XVI chuyển đổi sang chơi đơn năm 2020. Bộ phận chủ yếu bao gồm cựu Business Division 5 trước đây (*[[Final Fantasy XI]]*, *[[Final Fantasy XIV]]*, loạt *[[Dragon Quest Builders]]*).

* **Creative Business Unit IV,** trưởng bộ phận là Nishikado Hirokazu và tập trung vào loạt Mana, cùng với việc đồng phát triển và xuất bản các bản làm lại và chuyển đổi. Bộ phận này bao gồm Business Division 8 (loạt *[[Mana (loạt)|Mana]],* cùng với các bản làm lại và chuyển đổi của nhiều loạt khác), Business Division 9 (*[[Schoolgirl Strikers]]*, *[[Grimms Notes]]*), và Business Division 10 (loạt *[[Million Arthur]]*, loạt *[[Chaos Rings]]*).

### Mô hình kinh doanh
Mô hình kinh doanh của Square Enix sau sáp nhập tập trung vào ý tưởng về "nội dung đa hình", bao gồm phát triển nhượng quyền thương mại trên nhiều phương tiện truyền thông tiềm năng thay vì bị hạn chế bởi một nền tảng chơi trò chơi duy nhất. Một ví dụ ban đầu của chiến lược này là bộ manga *[[Cang giả kim thuật sư|Fullmetal Alchemist]]* của Enix, đã được chuyển thể thành hai bộ phim truyền hình anime, hai phim rạp, và một số tiểu thuyết và trò chơi video. Các dự án đa hình khác gồm *[[Tổng hợp Final Fantasy VII]]*, *[[Code Age]]*, *[[World of Mana]]*, *[[Ivalice Alliance]]* và loạt phụ *[[Fabula Nova Crystallis Final Fantasy]]*. Theo Wada Yoichi "Rất khó để trúng số. Khi chúng tôi quyết định, chúng tôi phải vắt hết tất cả nước của nó". Tương tự như chương trình Greatest Hit của Sony, Square Enix cũng phát hành lại các trò chơi bán chạy nhất của họ với giá giảm theo nhãn chỉ định "Ultimate Hits".

## Kinh doanh

### Trò chơi điện tử
Sự tập trung chính của Square Enix là vào trò chơi video và chủ yếu được biết đến với các loạt trò chơi video nhập vai. Trong số các tài sản, loạt *Final Fantasy*, bắt đầu vào năm 1987, là sản phẩm bán chạy nhất, với tổng doanh số trên toàn thế giới là hơn 110 triệu bản tính đến tháng 6 năm 2014. Loạt *Dragon Quest*, bắt đầu từ năm 1986, cũng có doanh số cao; được coi là một trong những loạt trò chơi phổ biến nhất ở Nhật Bản và các phần mới thường bán chạy hơn các trò chơi khác vào thời điểm phát hành, với tổng doanh số trên toàn thế giới là hơn 71 triệu bản. Gần đây, loạt *Kingdom Hearts* (hợp tác phát triển cùng với Interactive Studios của Disney bắt đầu từ năm 2002) cũng bắt đầu trở nên phổ biến, với hơn 20 triệu bản bán ra tính đến tháng 3 năm 2014. Các loạt phổ biến khác do Square Enix phát triển bao gồm loạt *SaGa* với gần 10 triệu bản từ năm 1989, loạt *Mana* với doanh số hơn 6 triệu kể từ năm 1991, và loạt *[[Chrono (loạt)|Chrono]]* với hơn 5 triệu từ năm 1995. Ngoài doanh thu bán hàng, nhiều trò chơi Square Enix cũng được đánh giá cao; 27 trò chơi Square Enix từng được đưa vào tạp chí "Top 100 trò chơi hàng đầu" năm 2006 của tạp chí *[[Famitsu]]*, với 7 trong top 10 và *[[Final Fantasy X]]* giữ vững vị trí số 1. Công ty cũng đã giành giải thưởng của IGN cho Nhà phát triển xuất sắc nhất năm 2006 cho PlayStation 2.

Các trò chơi và loạt thuộc sở hữu của Square Enix bao gồm:

* nhượng quyền cũ của Square, chẳng hạn như *[[Seiken Densetsu]] (Mana)*;
* nhượng quyền cũ của Enix, chẳng hạn như *[[Star Ocean]]*;
* Square Enix tạo các loạt, chẳng hạn như *[[Drakengard]]*;
* các loạt trò chơi của Taito trước khi mua lại, chẳng hạn như *[[Space Invaders]]*;
* Taito sau khi mua lại đã tạo loạt như một công ty con, chẳng hạn như *[[Groove Coaster]];*
* Square Enix America tạo ra các trò chơi, chẳng hạn như Quantum Conundrum, Motley Blocks;
* nhượng quyền cũ của Eidos, chẳng hạn như *[[Gex (loạt)|Gex]]*, *[[Legacy of Kain]]* ;
* Square Enix Europe tạo ra các loạt, chẳng hạn như *[[Life Is Strange (loạt)|Life Is Strange]]* .

### Game engine
Square Enix đã phát triển hai công cụ trò chơi nội bộ đáng chú ý. Năm 2004, Square Enix bắt đầu hoạt động theo "định dạng 3D chung" cho phép toàn bộ công ty phát triển các tựa game mà không bị giới hạn trong một nền tảng cụ thể: điều này dẫn đến việc tạo ra một công cụ trò chơi có tên Crystal Tools, tương thích với PlayStation 3, Xbox 360, Windows-trên nền PC và ở một mức độ nào đó của Wii. Nó lần đầu tiên trình chiếu bản demo công nghệ tại E3 2005 và sau đó được sử dụng cho *Final Fantasy XIII* dựa trên sự tiếp nhận của bản demo. Crystal Tools cũng được sử dụng cho *Final Fantasy Versus XIII* trước khi đổi tên thương hiệu thành *[[Final Fantasy XV]]* và chuyển sang các nền tảng thế hệ tiếp theo. Việc tinh chỉnh tiếp tục thông qua việc phát triển *Final Fantasy XIII-2*, và trải qua đại tu lớn cho *[[Lightning Returns: Final Fantasy XIII]]*. Sau lần phát hành đó, không có tựa game mới nào dùng Crystal Tools nào được công bố và người ta tin rằng sự phát triển của công cụ này đã bị dừng vĩnh viễn.

### Trò chơi trực tuyến
Square Enix cũng đã tạo ra các trò chơi trình duyệt và các trò chơi trên Facebook, như *Legend World*, *[[Chocobo (loạt)|Chocobo's Crystal Tower]]* và *Knights of the Crystals*, và những trò chơi trực tuyến cho Yahoo! Japan, như *Monster x Dragon*, *Sengoku Ixa*, *Bravely Default: Praying Brage*, *Star Galaxy*, và *Crystal Conquest*.

### Trò chơi trên đám mây
Tháng 9 năm 2014, công ty mở một công ty trò chơi trên đám mây có tên là Shinra Technologies (trước đây là Project Flare), nhưng nó đã bị đóng cửa vào tháng 1 năm 2016. Ngày 9 tháng 10 năm 2014, Square Enix ra mắt một dịch vụ trò chơi trực tuyến khác tại Nhật Bản có tên *Dive In*, cho phép người chơi truyền phát các trò chơi trên máy chơi game đến các thiết bị iOS hoặc Android. Dịch vụ này thu lợi nhuận từ lượng thời gian người chơi dùng để chơi, với mỗi trò chơi sẽ được miễn phí trong ba mươi phút. Dịch vụ đã bị hủy vào ngày 13 tháng 9 năm 2015. Một số trò chơi Square Enix có sẵn tại Nhật Bản trên dịch vụ phát trực tuyến cụm G. 

### Trò chơi arcade/Giải trí

Với việc sáp nhập việc kinh doanh của Taito vào Square Enix, công ty đã giành được quyền sở hữu các cơ sở hạ tầng và arcade của Taito và tham gia vào thị trường arcade vào năm 2005. Năm 2010 Taito đã tiết lộ NESiCAxLive, một hệ thống lưu trữ trò chơi dựa trên đám mây và thay đổi chúng thông qua internet thay vì phải mua các bản sao vật lý. Hệ thống này đã được thêm vào nhiều địa điểm chơi trò chơi arcade. Công ty tiếp tục phục vụ khách hàng arcade tại Nhật Bản với các tựa trò chơi arcade độc quyền, với các nhà sản xuất trò chơi vào năm 2015 nói rằng Square Enix có một lượng người hâm mộ trung thành, coi trọng trải nghiệm chơi trò chơi arcade.

Tháng 11 năm 2019, Square Enix công bố công viên giải trí "Ninja Tower Tokyo" từ bộ phận *Live Interactive Works* mới thành lập.

### Phim
Công ty có ba bộ phim đột phá trong ngành công nghiệp điện ảnh. Đầu tiên là *[[Final Fantasy: The Spirits Within]]* (2001) do công ty con Square là Square Pictures sản xuất trước khi sáp nhập với Enix; Square Pictures hiện là công ty con hợp nhất của Square Enix. Thất bại về mặt doanh thu phòng vé của nó khiến Enix trì hoãn việc sáp nhập, điều này đã được xem xét trước khi tạo ra bộ phim cho đến khi Square có lãi một lần nữa. Năm 2005, Square Enix phát hành *[[Final Fantasy VII Advent Children]]*, một phim hoạt hình CGI dựa trên *[[Final Fantasy VII]]* phiên bản dành cho máy PlayStation, lấy bối cảnh hai năm sau các sự kiện trong trò chơi. Một bộ phim khác là *[[Deus Ex (trò chơi video)|Deus Ex]]* đã được sản xuất từ năm 2012 nhưng đến năm 2014 thì vẫn đang trong quá trình viết lại kịch bản. Năm 2016 Square Enix tiết lộ một bộ phim có tên *[[Kingsglaive: Final Fantasy XV]]* lấy cơ sở là thế giới của *[[Final Fantasy XV]]* và một loạt web mới phát hành trên YouTube và Crunchyroll có tên *[[Brotherhood: Final Fantasy XV]]*.
### Manga

Công ty có một bộ phận xuất bản manga tại Nhật Bản (ban đầu là từ Enix) được gọi là Gangan Comics, nơi xuất bản nội dung độc quyền cho thị trường Nhật Bản. Tuy nhiên vào năm 2010, Square Enix đã ra mắt một cửa hàng manga kỹ thuật số dành cho khán giả Bắc Mỹ thông qua các dịch vụ Thành viên, trong đó có một số loạt đáng chú ý được xuất bản trong tuyển tập Gangan. Các tiêu đề được xuất bản bởi Gangan Comics bao gồm *[[Fullmetal Alchemist]]*, *[[Soul Eater (manga)|Soul Eater]]* và nhiều tựa khác. Các tựa khác bao gồm các bộ chuyển thể manga của nhiều trò chơi Square Enix khác nhau, như *[[Dragon Quest (manga)|Dragon Quest]]*, *[[Kingdom Hearts#Manga|Kingdom Hearts]]* và *[[Star Ocean]]*. Một số tựa game này cũng đã được chuyển thể thành manga. *Fullmetal Alchemist* là thương hiệu chuyển thể anime thành công nhất trong nhánh manga của Square Enix, với hơn 64 triệu tập bán ra trên toàn thế giới. Phim được Viz Media cấp phép ở Bắc Mỹ, trong khi hai bộ phim chuyển thể anime là do Funimation Entertainment cấp phép tại Hoa Kỳ.

Bắt đầu từ Q4 2019, Square Enix bắt đầu xuất bản một số bộ manga bằng tiếng Anh.

### Các mặt hàng lưu niệm
Square Enix đã tạo ra hàng lưu niệm cho hầu hết tất cả các loạt trò chơi video của họ, mặc dù nhiều mặt hàng chỉ có ở Nhật Bản. Cổng thông tin chơi game trực tuyến cũ của Square Enix là PlayOnline đã bán hàng lưu niệm từ các loạt như *[[Parasite Eve (trò chơi điện tử)|Parasite Eve]]*, *[[Vagrant Story]]*, *[[Chocobo Racing]]*, *[[Front Mission]]*, *[[Chrono Cross]]*, và *[[Final Fantasy]]*. Mascot từ loạt trò chơi là trọng tâm trong việc phổ biến đồ lưu niệm, chẳng hạn như Chocobo từ *Final Fantasy*, có thể kể đến vịt cao su, gấu bông Chocobo cho trẻ em, và cốc cà phê. Square Enix cũng thiết kế trang phục nhân vật Chocobo để phát hành *[[Final Fantasy Fables: Chocobo Tales|Chocobo Tales]]*. Nhân vật Slime từ* Dragon Quest *cũng thường được sử dụng trong các món hàng lưu niệm của Square Enix, đặc biệt là ở Nhật Bản. Trên trang web mua sắm Square Enix của Nhật Bản cũng có một phần tập trung vào Slime được gọi là "Smile Slime". đồ lưu niệm slime bao gồm đồ chơi nhồi bông, hộp bút chì, móc khóa, bộ điều khiển trò chơi, bút stylus và một số trò chơi thẻ bài, bao gồm bản *Dragon Quest Slime Racing*. Tại Nhật Bản có bán cả bánh bao nhân thịt heo có hình dạng như slime. Để kỷ niệm 25 năm của* Dragon Quest*, công ty đã bán các mặt hàng đặc biệt, bao gồm danh thiếp, túi tote và tượng nhỏ pha lê. Rabites từ Mana đã xuất hiện trong một số mặt hàng của Square Enix, bao gồm búp bê nhồi bông, đệm, bật lửa, bàn di chuột, dây đai, thẻ điện thoại, và áo phông. Square Enix cũng sản xuất đồ lưu niệm cho loạt sản phẩm mà họ không sở hữu, bao gồm cả tượng Mass Effect và Halo. Công ty còn có các cửa hàng gọi là "Square Enix Cafe" ở Tokyo, Osaka và Thượng Hải, nơi này trưng bày và bán đồ lưu niệm, cũng như phục vụ các món ăn nhẹ kèm cà phê.

## Các công ty con

### Công ty con hiện tại

### Cựu công ty con

## Ghi chú

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*