open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cơ Hỉ

**Cơ Hỉ** (chữ Hán: 姬喜) có thể là một trong những vua chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc:
* **[[Tào Di bá]]**, vua thứ 6 nước Tào, cai trị từ năm 864 TCN - 835 TCN
* **[[Yên vương Hỉ]]**, vua cuối cùng nước Yên, cai trị từ năm 254 TCN - 222 TCN
* **[[Chu Liệt vương]]**

Yên vương Hỉ là người có họ xa với Chu Vũ Vương, còn Tào Di bá là con cháu thuộc huyết thống Chu Vũ Vương, thuộc thế hệ thứ 6.
Johns Hopkins

**Johns Hopkins** (19/5/1795 - 24/12/1873) là một doanh nhân giàu có, nhà từ thiện và người theo phong trào bãi nô người Mỹ vào thế kỷ 19 ở Baltimore, Maryland, được nhiều người biết đến vì những đóng góp trong việc tạo ra từ thiện của tổ chức mang tên ông, cụ thể là Bệnh viện Johns Hopkins, và Đại học Johns Hopkins và các cơ sở liên quan, đặc biệt là trường y, điều dưỡng và y tế công cộng. Một cuốn tiểu sử mang tên Johns Hopkins: Silhouette được viết bởi anh em họ của mình, Helen Hopkins Thom, được xuất bản vào năm 1929 bởi Johns Hopkins University Press.
Johns Hopkins sinh ngày 19 tháng 5 năm 1795 ở Whitehall trong một đồn điền trồng thuốc lá rộng 2 km² ở quận Anne Arundel, Maryland. Tên đầu tiên của ông, Johns (không John), là họ. Bà cố của ông, Margaret Johns, kết hôn với Gerard Hopkins, và họ đặt tên con trai của họ, Johns Hopkins, một quy ước đặt tên không phổ biến không vào thời điểm đó, tên gọi này đã được truyền đến cháu nội của ông. Cha mẹ ông là Samuel Hopkins (1759-1814), quận Anne Arundel, và Hannah Janney (1774-1864), quận Loudoun, Virginia.
## Tham khảo
Mèo rừng châu Á

**Mèo rừng châu Á** (*Felis lybica ornata*) là tên của một phân loài mèo rừng châu Phi chủ yếu sống ở sa mạc Rajasthan và Đầm lầy mặn Kutch, bao hàm cả vùng đồng cỏ Banni của Ấn Độ và vùng sa mạc Sindh ở Pakistan nằm kế bên. Nó có quan hệ họ hàng với mèo rừng châu Phi, tổ tiên của mèo nhà. So với mèo nhà, mèo rừng châu Á lớn hơn một chút. Mèo rừng châu Á có bô lông màu vàng nhạt ở phần trên cơ thể với những đốm đen ở lưng và vằn đen ở chân cùng với phần lông bụng màu trắng nhạt. Mắt của mèo rừng châu Á màu vàng. Loài mèo này hiện sống ở những khu vực biệt lập tại những vùng rừng câu bụi và nhiều núi đá chưa có người khai phá. Thức ăn của chúng là nhiều loài động vật có vú nhỏ và các loài gặm nhấm, chúng là động vật săn mồi về đêm. Khu bảo tồn động vật hoang dã Jalore, tọa lạc gần Jalore, Rajasthan, Ấn Độ là một trong những nơi hiếm hoi có quần thể mèo rừng châu Á quy mô đáng kể.

## Hình ảnh

Tập tin:Die Gartenlaube (1868) 565.jpg
Tập tin:Die Gartenlaube (1868) b 565.jpg
Tập tin:Europeisk vildkatt (6070779950).jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài

*IUCN/SSC Cat Specialist Group: ''Asiatic Wildcat''
Nhà để xe

**Nhà để xe** hay **nơi để xe**, hay còn gọi thông dụng là **ga ra**, **ga-ra**, hay **garage**, là một phần của một căn nhà hay một tòa nhà, hoặc được xây dựng, thiết kế bố trí hoặc tận dụng diện tích để sử dụng làm nơi giữ xe (xe cá nhân). Cần phân biệt thuật ngữ này với bãi đậu xe dùng để chỉ những sân bãi có diện tích lớn dùng để đáp ứng cho nhu cầu đậu xe, giữ xe với mục đích công cộng và có thể có thu phí. Những nhà ở Anh và ở Mỹ thường có một nhà để xe có một nhà để xe được xây dựng trong tòa nhà chính.

## Xây dựng
Ga ra là giải pháp hiệu quả khi xây nhà vì giải quyết được chỗ để xe và hệ thống kỹ thuật, cũng như cách âm cho tầng trên và tăng diện tích sử dụng. Khi thiết kế nhà để xe nên cân nhắc đến diện tích tương xứng với quy mô nhà ở. Nếu nhà có nhiều tầng và cần khu vực để xe rộng, thì làm gara sẽ rất thuận lợi. Trường hợp không quá cần thiết hoặc không thể đào xuống sâu, thì nên làm hầm theo dạng như một tầng trệt có chiều cao thấp, từ ngoài vào gặp cầu thang dẫn thẳng lên tầng lửng để vừa giảm chi phí làm móng bè cho gara, vừa dễ giải quyết các yếu tố thông thoáng chiếu sáng.

Nếu nhà làm theo kiểu lệch tầng, có thể đặt bếp ở phía sau cao hơn gara mà thấp hơn phòng khách, phía trước dùng để đỗ xe và làm lối vào, phía sau làm hồ nước ngầm hoặc máy phát điện. Nhà xây tại vùng đất yếu, ga ra đồng nghĩa với một mảng móng bè, giúp chống thấm ngược, tránh được tình trạng lún không đều nếu làm móng theo kiểu độc lập.

## Trên thế giới
Ở Mỹ có một gara ô tô khá đặc biệt, hầu như không có tường bao, mang phong cách thiết kế hiện đại, sang trọng, nằm ở thành phố Miami, tiểu bang Florida được khuyến khích trưng dụng để tổ chức tiệc tùng. Tòa gara có 7 tầng và mỗi tầng mang một phong cách thiết kế khác nhau và đặc biệt có kích thước khác nhau, với trần cao từ 2m đến 10m. Tầng trệt được thiết kế để làm các cửa hàng thời trang, còn tầng thượng chủ yếu dùng làm kho cho các hộ gia đình sống trong tòa gara, và một không gian lớn để tổ chức tiệc tùng.

## Chú thích

## Xem thêm
* Tầng hầm
* Bãi đậu xe
* Sân

## Hình ảnh

File:Seattle - 1047 Belmont Pl E garage.jpg|
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Kantoor en garage van de Gouvernements Automobieldienst TMnr 60021702.jpg|1919
File:Paulina Driveway 1938 Russell Lee.jpg|1938
File:Strasbourg-Hôtel Brion (10).jpg|
File:Savigny-sur-Orge 081.jpg|
File:Ost Dřevěná garáž.JPG|
File:2012-01 Wiederitzsch 03.jpg|
File:Bochum Dahlhausen - Dr.-C.-Otto-Str. 186 01 ies.jpg|
Carlo Collodi

**Carlo Lorenzini** (24 tháng 11 năm 1826 - 26 tháng 10 năm 1890), được biết nhiều hơn với bút danh Carlo Collodi, là một nhà văn Ý của trẻ em nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết cổ tích nổi tiếng thế giới *[[Những cuộc phiêu lưu của Pinocchio]]*. Collodi sinh ra tại Firenze.
Ông còn là một nhà báo, vừa là một nhân viên cao cấp trong Chính phủ, đã từng được thưởng Quân công bội tinh.
Trong các cuộc chiến tranh độc lập năm 1848 và 1860 Collodi đã làm một tình nguyện viên quân đội Tuscan. Mối quan tâm tích cực của ông trong các vấn đề chính trị có thể được nhìn thấy trong các tác phẩm văn học đầu tiên của mình cũng như trong các sáng lập của tờ báo Il Lampione châm biếm. Tờ báo này đã được kiểm duyệt theo đơn đặt hàng của Đại công tước của Tuscany vào năm 1849 nhưng lại xuất hiện tháng 5 năm 1860.

Lorenzini đã nổi danh sớm nhất là vào năm 1856 với cuốn tiểu thuyết của *In vapore* và cũng đã bắt đầu hoạt động với cường độ cao trên các tờ báo chính trị khác, chẳng hạn như Il Fanfulla, tại cùng một thời gian ông làm việc của Ủy ban kiểm duyệt Kịch trường. Trong thời gian này, ông sáng tác phác thảo khác nhau châm biếm và những câu chuyện (đôi khi đơn giản bằng cách đối chiếu bài viết trước), bao gồm Macchiette (1880), Occhi e nasi (1881), Storie allegre (1887).

Năm 1875, ông đã bước vào lĩnh vực văn học thiếu nhi với *Racconti delle fate*, một bản dịch của câu chuyện cổ tích Pháp của nhà nhà văn Perrault. Năm 1876, Lorenzini viết *Giannettino* (lấy cảm hứng từ Giannetto của Alessandro Luigi Parravicini), Minuzzolo, và *Il viaggio per l'Italia di Giannettino*, một loạt truyện khám phá lại sự thống nhất của Ý thông qua những suy nghĩ mỉa mai và hành động của nhân vật Giannettino.

Lorenzini đã trở nên cuốn hút bởi ý tưởng của việc sử dụng một nhân vật đáng yêu, vô lại như một phương tiện thể hiện niềm tin của mình thông qua câu chuyện ngụ ngôn. Năm 1880, ông bắt đầu viết Storia di un burattino ("Câu chuyện về một con rối"), còn gọi là Lê avventure di Pinocchio (*[[Những cuộc phiêu lưu của Pinocchio]]*), được xuất bản hàng tuần trong Il Giornale dei Bambini (Ý tờ báo đầu tiên cho trẻ em), tác phẩm đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và đã được hãng Walt Disney chuyển thể thành phim Pinocchio.
C. Collodi sáng lập ra tờ báo trào phúng Le Lampion và tờ Scaramouche. Ông còn trợ bút cho nhiều tờ báo và tạp chí khác.

Ông đã xuất bản các sách: "Tiểu thuyết trên xe lửa", "Giannettino", "Mắt và Mũi", "Những truyện vui", "Bút ký lý thú"
Lorenzini đã qua đời tại Florence vào năm 1890, không biết của sự nổi tiếng và phổ biến của *[[Những cuộc phiêu lưu của Pinocchio]]*.
Lorenzini được chôn cất tại Vương cung thánh đường San Miniato al Monte.

## Tham khảo
Thợ máy

**Thợ máy** hay **thợ cơ khí** là một ngành nghề trong xã hội (nhất là xã hội công nghiệp) trong đó một công nhân hoặc kỹ thuật viên sử dụng các công cụ, phụ tùng một cách thành thạo để lắp đặt, thay thế, phục hồi hoặc sửa chữa máy móc hoặc sửa chữa để vận hành máy móc. Trong tiếng Việt, thợ máy là thợ lắp ráp, sửa chữa, bảo dưỡng các máy móc.

Có nhiều loại thợ máy, mỗi loại hình chuyên về một lĩnh vực cụ thể với những thao tác đặc thù như cơ khí tự động, cơ khí xe đạp, cơ khí xe gắn máy, cơ khí nồi hơi, cơ khí bảo dưỡng công nghiệp, điều hòa không khí và cơ khí điện lạnh, cơ khí máy bay, cơ khí động cơ diesel, và cơ khí. Một số có thể có trình độ chuyên môn trong các lĩnh vực điện, nước trong khi những người khác có thể chuyên môn trong các lĩnh vực đơn thuần là cơ khí. Các lĩnh vực khác có thể liên quan đến sửa chữa tay lái, hộp số tự động, phanh (thắng).... sửa chữa động cơ hoặc kiểm tra theo yêu cầu hay phản ảnh của khách hàng.

## Trên thế giới
Thợ máy là ngành nghề quan trọng, thợ máy ở Anh có giá hơn luật sư. Tiền thuê thợ máy ôtô ở Anh đắt hơn tiền trả cho luật sư hoặc bác sĩ, theo tạp chí *What Car?*. Tạp chí nói rằng khách hàng thường trả trung bình cho thợ máy 174 USD mỗi giờ (thấp nhất là ở Scotland 85 USD/giờ, và cao nhất ở London với 243 USD mỗi giờ cho thợ máy sửa xe BMW). Ở Việt Nam, cộng đồng vẫn chưa đánh giá cao vai trò của người thợ khi họ vẫn hình dung thợ máy là những người lấm lem dầu nhớt, ít kiến thức, thợ là sự lựa chọn sau cùng khi vào đời dù họ rất cần và tin tưởng người thợ khi phải sửa chữa các hỏng hóc, tu bổ xe cộ… Sự trân trọng dành cho người thợ còn nhạt nhòa.

## Chú thích
Võ Bá Hạp

**Võ Bá Hạp** (武伯合, 1876-1948), tự: **Nguyên Bích**, hiệu: **Trúc Khê**; là một nhà chí sĩ Việt Nam thời cận đại.

## Tiểu sử
**Võ Bá Hạp** sinh năm Bính Tý (1876) tại Hải Dương. Cha ông là Võ Văn Giáp, người làng Phong Lâm (Hải Dương), làm nghề đóng giày và hia, sau được gọi vào kinh (Huế) để phục vụ cho triều đình.... Tuy làm nghề thủ công, nhưng ông Giáp lại là người trọng văn học, thường hay giúp đỡ những người gặp khó khăn nên Trại Bò của ông, cũng là nơi cụ sinh sống hằng ngày, thường đón tiếp các sĩ phu và sĩ tử.

Khoảng năm 1896, Phan Bội Châu vào Huế dạy học, đồng thời tìm đồng chí để hoạt động chống Pháp, đã từng ở lại nhà ông Giáp nhiều lần. Do đó, Phan Bội Châu và Võ Bá Hạp (con trai ông Giáp), trở thành đồng chí thân cận.

Năm 1900, Phan Bội Châu thi đỗ Giải nguyên, còn Võ Bá Hạp thi đỗ Cử nhân; nhưng cả hai đều không ra làm quan, bởi cùng quyết chí mở cuộc vận động duy tân tự cường.

Kể từ đó, trong suốt quãng đời hoạt động cách mạng, dù nhiều lần bị bắt giam, nhưng Võ Bá Hạp vẫn giữ vững khí tiết, không để bị cám dỗ, mua chuộc. Trước sau vẫn một lòng, tận tụy mưu việc ích nước lợi dân, nuôi giấu các đồng chí hoạt động bí mật trong tổ chức "Việt Nam Quang phục Hội" do Phan Bội Châu lãnh đạo. Trong quyển *Việt Nam nghĩa liệt truyện*, nhắc đến các liệt sĩ đã hy sinh, Phan Bội Châu vẫn ghi nhớ sự đóng góp của Võ Bá Hạp. Trên báo *Tiếng Dân*, Huỳnh Thúc Kháng cũng nhắc đến ông với lòng quý mến, cảm phục.

Theo tài liệu, thì chính Võ Bá Hạp đã đứng ra lo liệu cho Phan Bội Châu và Tăng Bạt Hổ ra nước ngoài (Trung Quốc và Nhật Bản) vận động cứu nước vào năm 1905. Ngoài ra, cũng chính ông cũng là người đã giới thiệu Lê Thị Đàn (tức liệt nữ Ấu Triệu) cho cụ Phan.

Năm Mậu Tý (1948), Võ Bá Hạp mất tại Thừa Thiên. Hiện nay, mộ ông nằm trong khu *Di tích lưu niệm Phan Bội Châu* ở tại số 53, đường Phan Bội Châu, phường Trường An, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên – Huế.

## Chân tình với đồng chí

Khi Tăng Bạt Hổ trở về nước rồi lâm bệnh nặng, Võ Bá Hạp đã hết lòng chăm sóc thuốc thang cho đến khi người đồng chí này qua đời (1906). Sau đó, ông và Dương Bá Trạc còn lo chôn cất tử tế.

Tài liệu còn kể rằng một hôm Võ Bá Hạp đã gặp lại đồng chí của mình là Đỗ Đăng Tuyển trong cảnh bị xiềng chung. Nhân đi qua đoạn cây cầu gỗ bên dòng Thạch Hãn (Quảng Trị), ông Võ giả vờ nói với ông Đỗ: *"Chúng ta nhảy xuống sông nầy kết liễu cuộc đời cho khỏe"*. Ông Tuyển cười và đáp lại: *"Phải lựa một cái chết xứng đáng hơn, nơi nầy không phải chỗ để chúng ta chết"*. Rồi, mỗi người đi nhận án lưu đày mỗi ngã. Trước khi từ biệt, Võ Bá Hạp đề thơ tiển bạn, trong đó có mấy câu như sau: 
:Văn chi Lao Bảo ly my hương,
:Ngã vi Lao Bảo du hào tẩu.
Tạm dịch là:
:*Người ta nói Lao Bảo là chốn ma quỷ, rừng thiên nước độc,
:*Tôi cho rằng chốn ấy là nơi anh hùng hào kiệt tụ họp*.
Và:
:Đãn khuynh Hãn thủy tác biệt tửu,
:Cộng tả bình sinh khối lỗi chi hung hoài!.
Tạm dịch là:
:*Tôi xin nghiêng dòng Thạch Hãn lấy nước làm rượu tiễn biệt,*
:*Đồng thời tôi gữi theo khối u hoài bình sinh chất chứa trong đáy lòng!*.
 
==Sách tham khảo chính==
*[[Nguyễn Q. Thắng]]-Nguyễn Bá Thế, *Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam''. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
## Chú thích
Bãi biển

**Bãi biển** là một dạng địa hình địa chất bằng phẳng trải dài dọc theo bờ biển của một đại dương, một vùng biển hay hồ, sông với một diện tích rộng. Nó thường bao gồm cát hoặc sỏi đá, đá cuội. Bãi biển hoang dã là những bãi biển mà không có sự hiện diện thường xuyên của con người hoặc các thiết bị, nhân viên cứu hộ hoặc các phương tiện hiện đại gần đó, chẳng hạn như khu nghỉ mát và khách sạn nó là những bãi biển chưa khai phá, phát triển hoặc chưa được khám phá.

## Tổng quan

Bãi biển thường xuất hiện ở khu vực dọc theo bờ biển có sóng đặc trưng. Bãi biển nhân tạo là những bãi biển do con người xây dựng bằng các phương pháp hiện đại để tạo cảnh quan giống như thật. Các bãi biển thường có hệ sinh thái nhất định. Ngày nay bãi biển là nơi phục vụ cho hoạt động tắm biển của con người, các hoạt động du lịch, vui chơi, giải trí. Mặc dù các bờ biển có liên quan với từ bãi biển, bãi biển được hình thành bởi các hồ và cùng với các con sông lớn, cũng như các biển hay đại dương.

Bãi biển là kết quả của những làn sóng bởi sóng hoặc dòng di chuyển của cát trầm tích và lắng đọng, tập trung tại một địa điểm cụ thể. Một số bãi cát trắng trên bãi biển xuất phát từ sự xói mòn của thạch anh ở dãy núi kề cận và rặng san hô ngoài khơi là một nguồn quan trọng dẫn đến các hạt cát. Hình dạng của một bãi biển phụ thuộc vào có hay không những con sóng. Sóng đẩy các vật liệu tấp vào bờ hình thành nên các bãi.

## Sử dụng

Nhiều bãi biển rất phổ biến vào những ngày nắng ấm hoặc mùa hè. Trong thời nay nhiều khu nghỉ mát ở bãi biển đã được dựng lên và đã được trang bị hiện đại phục vụ tối đa cho du khách. Thông thường, những người đến tắm bãi biển hay mặc các loại áo quần mát mẽ, bó sát như bộ bikini, bộ đồ bơi, quần short ngắn, quần đùi, quần lót, dép bãi biển dành cho phụ nữ, đối với nam giới họ thường ở trần và đi chân đất. Do áp lực sinh hoạt của con người với cường độ cao và dân số không ngừng tăng, một số bãi biển sử dụng chôn lấp chất thải và xả rác, nhiều bãi biển là một khu vực xả nước thải từ đó gây ra ô nhiễm môi trường.

## Xem thêm
* Bãi biển Việt Nam
* Bờ biển
* Khu nghỉ mát
* Bóng đá bãi biển

## Tham khảo
Matterhorn

**Matterhorn** (, ; , ; , ) là một ngọn núi ở dãy Pennine Alps trên biên giới giữa Thụy Sĩ và Ý. Đỉnh núi này có độ cao 4.478 mét trên mực nước biển, là một trong những đỉnh núi cao nhất trong dãy Alps, bốn cạnh núi dốc thẳng đứng vươn lên trên các dòng sông băng xung quanh. Núi đối diện thị trấn Zermatt ở bang Valais ở phía đông bắc và Breuil-Cervinia trong thung lũng Aosta ở phía nam. Đèo Theodul, nằm ở cơ sở phía đông của đỉnh, là điểm thông qua thấp nhất giữa phía bắc và phía nam.

Matterhorn là đỉnh Alpine lớn cuối cùng để leo lên và lần đầu con người leo lên đỉnh này vào năm đã đánh dấu sự kết thúc của thời đại hoàng kim của những người leo núi Alpe. Đợt leo này do một nhóm đứng đầu bởi Edward Whymper thực hiện vào năm và kết thúc trong thảm họa khi bốn thành viên của đoàn rơi và chết khi họ xuống núi. Mặt phía bắc đã không được người ta leo cho đến 1931, và là một trong sáu mặt núi lớn phía bắc của dãy Alps. Matterhorn là một trong những đỉnh núi nguy hiểm nhất trong dãy Alps: từ 1865 - khi nó lần đầu tiên leo lên đến 1995, đã có 500 người leo núi tử nạn ở đây.
Matterhorn đã trở thành một hình ảnh biểu tượng của dãy núi Alps của Thụy Sĩ và dãy núi Alps nói chung. Từ cuối thế kỷ 19, khi đường sắt được xây dựng, núi đã thu hút du khách và vận động viên leo núi đến đây. Mỗi mùa hè một số lượng lớn của leo núi cố gắng leo lên đỉnh Matterhorn qua sườn phía đông bắc Hörnli, con đường phổ biến nhất để lên đỉnh núi này.
## Tham khảo
Gam (định hướng)

**Gam** có thể là:
*Đơn vị đo khối lượng: Gam hay gram, bằng 1/1000&nbsp;kg
*Khái niệm âm nhạc: Gam (nhạc)
Người Himba

**Himba** là một nhóm dân tộc khoảng 50.000 người sống ở miền bắc Namibia, trong khu vực Kunene (trước đây Kaokoland). Người Himba sống du mục trên vùng đất khô cằn, sinh tồn chủ yếu bằng săn bắn, hái lượm và nuôi một ít bò, dê.

Phụ nữ bộ lạc Himba được cho là đẹp nhất châu Phi, họ để ngực trần, chỉ quấn cái khố nhỏ bằng da bò để che phần dưới thân thể. Họ dùng một loại hợp chất đặc biệt bôi lên người, gọi là Otjize. Hợp chất này làm từ bột màu, đất đỏ, bơ cùng các loại thảo mộc khác, có tác dụng bảo vệ cơ thể họ khỏi ánh nắng mặt trời gay gắt

## Gallery

File:Himba village.jpg|Một ngôi làng Himba cách Opuwo, Namibia khoảng 15&nbsp;km về phía bắc.
File:Namibie Himba 0712a.jpg|Ngôi nhà của người Himba
File:Namibie Himba 0718a.jpg|Cô gái Himba với bộ ngực trần, tóc bện đất sét
File:Himba_Boy.jpg|Một câu bé Himba
File:Himba-Hirten.jpg|Những người du mục Himba


## Tham khảo
Dmitriy Iosifovich Ivanovskiy

**Dmitri Iosifovich Ivanovsky** là nhà vi khuẩn học xuất sắc người Nga. Ông sinh năm 1864 tại St Petersburg, nước Nga và mất năm 1920. Sau khi học xuất sắc ở trung học, ông được vào đại học tổng hợp St Petersburg. Năm 1887, tại vùng trồng cây thuốc lá ở Krym và Moldova, xảy ra một loại bệnh trên lá cây gọi là bệnh khảm, đe dọa nghiêm trọng đến nghề trồng loại cây này. Lúc đó, ông đã được cử đến đây nghiên cứu, và ông bắt đầu tìm tòi, khám phá và làm nên sự nghiệp của đời mình như một **người khám phá ra virus** bằng thực nghiệm.

## Sự nghiệp
Tại Krym và Moldova, ông thấy rằng bệnh khảm lây lan rất nhanh, từ các đốm màu lục nhạt, nhỏ sau lớn dần làm lá thuốc lá úa vàng rồi cả cây héo rũ. Chẳng bao lâu sau thì cả cánh đồng thuốc lá bị héo rũ như lửa đốt. Mọi thứ thuốc chữa bệnh cây do con người chế tạo lúc ấy đều vô hiệu quả.
Ông đem lá cây giã nhỏ, ép lấy dịch lỏng, soi dưới kính hiển vi thì không thấy gì cả. Nhưng khi ông đem dịch này bôi lên các lá lành thì bệnh truyền rất nhanh. Ông thử nuôi cấy để nhân số lượng vi khuẩn soi kính nhưng vẫn vô ích. Ông kiên trì lọc dịch này qua màng lọc vi khuẩn nhưng khi bôi dịch này lên cây,cây vẫn lây bệnh. Bằng thực nghiệm, ông đã tạm rút ra kết luận:

Ông pha loãng dịch đó ra nhưng thứ nước ấy vẫn gây được bệnh. Vì vậy ông đã có đủ căn cứ để rút ra kết luận:"*Bệnh khảm không phải là một chất độc hóa học mà có bản chất của một mầm bệnh sống nhưng có kích thước vô cùng bé, nhỏ hơn cả vi khuẩn nhiều lần, không thể nhìn thấy dưới kính hiển vi quang học thông thường*". Năm 1892, ông công bố kết quả nghiên cứu của mình. Đây chính là năm khai sinh ra ngành khoa học mới đó là "khoa học về virus" mà người cha đẻ chính là Ivanovsky.

Năm 1897, nhà bác học người Hà Lan là M.W.Beijerinck mới chính thức đề nghị đặt tên mầm bệnh đó là "virus" (tiếng Latinh có nghĩa là "nọc độc"). Cũng năm này, người ta tìm ra thêm hàng loạt virus gây bệnh khác. Năm 1917, F.H.d'Herelle khám phá ra "thể thực khuẩn" ở virus.

Năm 1930, M.Schleing đã chứng minh rằng "mỗi virus chỉ gồm một phân tử DNA hay RNA bọc trong một vỏ protein". Năm 1935, nhà bác học W.M.Stanley đã làm cho virus kết tinh thành tinh thể.

Nhờ các nhà bác học ấy, và mở đầu là Ivanovsky mà khoa học về virus đã đạt được những thành tưu trên, từ đó đã tìm ra mô hình cấu tạo và phân lập được chúng và khám phá ra nhiều loại virus có hại cho con người.

## Tham khảo

Từ điển Danh nhân thế giới,**Nhà xuất bản Giáo dục** (2003)
Điện ảnh Andorra

**Điện ảnh Andorra** (tiếng Catalan: *Cinema d'Andorra*, tiếng Pháp: *Cinéma d'Andorre*, tiếng Tây Ban Nha: *Cine de Andorra*) là tên gọi ngành công nghiệp điện ảnh của Công quốc Andorra từ 1896 đến nay.

## Lịch sử hình thành và phát triển
### Hãng phim
* Đài phát thanh - truyền hình Andorra
### Phim nổi tiếng

* *[[El frailecillo y su caridad]]* (1965)
* *[[Coneix Vostè Andorra ?]]* (1971)
* *[[La Jaula]]*
* *[[Llegendes d'Andorra]]*
* *[[Cusachs intimitats d'una escultura]]*
* *[[Reportatge d'Andorra]]*
* *[[Nadalenca]]*
* *[[Fotogrames-68]]* (1969)
* *[[Automòbil club]]* (1969)
* *[[No pronunciaras el nombre de dios en vano]]* (1999)
* *[[El hombre del saco]]* (2000)
* *[[Calada]]* (2000)
### Nhà làm phim tên tuổi

* Antoni Jover Dalmau
* Lluís Burgués
* Jordi Gigó
* Joan Burgués
* Jordi Lorente
* Joan Burgués Martisella
* Mitjà Llobera
* Xavier Llobera
* Josep Guirao
* Jean-Yves Hamon
### Diễn viên nổi tiếng

* Marc Cartes
## Xem thêm

* IMDb
* Thông tin trên Website AndorraBlog
* Thông tin trên Website FilmBirth
Đàm Thiệu Quang

**Đàm Thiệu Quang** () (1835 - 7 tháng 12 năm 1863) là một tướng lĩnh quan trọng của Thái Bình Thiên Quốc. Ông được phong là *Mộ Vương* (慕王). Khi còn nhỏ, ông tham gia vào khởi nghĩa Kim Điền, vài năm sau được phong làm tướng quân và đã chỉ huy quân Thái Bình đánh thắng nhiều trận. Năm 1861, ông được phong Kiến Thiên Nghĩa. Năm 1862, ông được phong Mộ vương, cùng năm với Lý Tú Thành. Ông bị những kẻ làm phản giết sau khi tra hỏi vào năm 1863.

## Chiến công
Quân Thanh ở Đại doanh Giang Nam (江南大營) đã vây Nam Kinh hai lần, vào tháng 3 năm 1858 và tháng 5 năm 1860. Lần vây đầu tiên quân Thái Bình gồm 200.000 quân được Lý Tú Thành chỉ huy, vào năm 1860, sau khi chiếm được tỉnh Giang Tô (ngoại trừ Thượng Hải). Đàm Thiệu Quang cũng tham gia cùng Quân Thái Bình đánh Thượng Hải lần thứ hai (1861).

## Hi sinh
Phủ Trung vương của Lý Tú Thành được xây tại Tô Châu, đến nay vẫn còn di tích. Vào tháng 7 năm 1863, Lý Tú Thành yêu cầu con rể Đàm Thiệu Quang tiếp quản Tô Châu. Lý Hồng Chương dẫn Hoài quân, liên kết cùng "Thường Thắng quân" của tướng Mỹ Frederick Townsend Ward do Charles George Gordon chỉ huy, công phá Tô Châu.

Sáu ngày trước khi Đàm Thiệu Quang bị giết, Lý Hồng Chương bí mật nghị họp với 8 tướng lĩnh bao gồm Nạp vương Bộ Vĩnh Khoan, Tỷ vương Ngũ Quý Văn, Khang vương Uông An Quân, Ninh vương Chu Văn Giai và các tướng Phạm Khải Phát, Trương Đại Châu, Uông Hoài Vũ, Uông Hữu Vệ trên thuyền ở hồ Dương Trừng, yêu cầu họ giết Đàm Thiệu Quang, đổi lại ông ta hứa đảm bảo an toàn cho họ.

Trước khi Tô Châu thất thủ, 8 phản tướng gặp Đàm Thiệu Quang ở nội vương phủ, ông kết tội họ thiếu can đảm, họ nổ súng giết ông. Hai ngày trước đó, Lý Tú Thành trước khi rời khỏi Tô Châu đã cảnh báo Đàm Thiệu Quang về âm mưu phản trắc của họ, nhưng Đàm Thiệu Quang không tin và không chịu đi cùng Lý Tú Thành. Sau khi giết Đàm Thiệu Quang, 8 tên phản tướng mở cửa thành, hơn 200.000 quân Thái Bình đầu hàng. Lý Hồng Chương hạ được thành không mất một quân.

## Gia đình
Lý Tú Thành có ba cô con gái; hai trong số đó lấy tướng lĩnh quân Thái Bình:
*Đàm Thiệu Quang
*Trần Bỉnh Văn

## Xem thêm
*Đầu Danh Trạng (The Warlords)

## Nguồn
*Thiên Quốc Chí (天國志)

## Chú thích
Thái Bình Thiên Quốc (phim truyền hình Trung Quốc)

***Thái Bình Thiên Quốc*** là bộ phim truyền hình dài tập của Trung Quốc dựa trên những sự kiện từ cuộc khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc, và sự hình thành và suy tàn của Thái Bình Thiên Quốc vào cuối thời nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc. Bộ phim dài 48 tập được phát sóng lần đầu tiên trên kênh CCTV tại Trung Quốc vào năm 2000, ngoài ra còn được phát sóng trên kênh STAR Chinese Channel ở Đài Loan và ATV ở Hong Kong. Khởi quay từ tháng 3 năm 1998, 115 triệu Nhân dân tệ trong tổng số kinh phí sản xuất 150 triệu Nhân dân tệ được dùng để xây dựng phim trường ở quận Nam Hải, Quảng Đông.

## Diễn viên

### Quân Thái Bình

### Quân nhà Thanh

## Âm nhạc
**Hạo hạo càn khôn* (浩浩乾坤)
Lời: Trương Tuấn Dĩ
Nhạc: Mạnh Khánh Vân, Thích Kiến Ba
Trình bày: Hàn Lỗi
**Đại anh hùng* (大英雄)
Trình bày: Diêm Duy Văn
**Thái Bình ca* (太平歌)
Lời: Trương Tuấn Dĩ
Nhạc: Thích Kiến Ba
Trình bày: Mao A Mẫn
**Phong trung lệ* (风中泪)
Trình bày: Mãn Văn Quân

## Xem thêm
**[[Thái Bình Thiên Quốc (phim truyền hình Hồng Kông)]]*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* ''Taiping Tianguo''  on Sina
* ''Taiping Tianguo'' on Baidu Baike
* ''Taiping Tianguo''  at the Chinese Movie Database
* ''Taiping Tianguo'' page on ATV's website
* Transcript of interview with the history consultants of ''Taiping Tianguo''
Chính phủ Cộng hòa Abkhazia

**Chính phủ Cộng hòa Abkhazia** là chính phủ của Abkhazia, một quốc gia được công nhận hạn chế.

## Chính phủ
Tổng thống là người đứng đầu Abkhazia có một phó tổng thống. Từ năm 2020, tổng thống đương nhiệm là Aslan Bzhania, phó tổng thống đương nhiệm là Badr Gunba. Thủ tướng là người đứng đầu Nội các. Thủ tướng đương nhiệm là Alexander Ankvab.

### Nội các đương nhiệm

## Lập pháp
Hội đồng Nhân dân là cơ quan lập pháp của Abkhazia.

## Tư pháp

### Tòa án quân sự
Tòa án quân sự và Viện kiểm sát quân sự được thành lập vào tháng 3 năm 1993.

## Xem thêm

* Chính phủ Cộng hòa Tự trị Abkhazia

## Tham khảo
Kuznetsk

**Kuznetsk** (tiếng Nga: Кузнецк) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Penza Oblast. Dân số: 

## Thành phố kết nghĩa

*  Gyula, Hungary (1970)
*  Dimitrovgrad, Nga (1972)

## Tham khảo
Lobnya

**Lobnya** (tiếng Nga: Лобня) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Moskva Oblast. Dân số:    30.000 (1970).

## Người nổi tiếng

* Mikhail Mishustin (s. 1966), Thủ tướng Nga

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Official website of Lobnya  
* Unofficial website of Lobnya
Chaykovsky, Perm Krai

**Chaykovsky, Perm Krai** (tiếng Nga: Чайковский) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Perm Krai. Thành phố có dân số 86.714 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 189 của Nga theo dân số năm 2002.
## Tham khảo
Berdsk

**Berdsk** (tiếng Nga: Бердск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Novosibirsk Oblast. Thành phố có dân số 88.445 người (theo điều tra dân số năm 2002),97.296 ( Điều tra dân số năm 2010 ). Đây là thành phố lớn thứ 185 của Nga theo dân số năm 2002.

## Dân số
Dân số thành phố qua từng năm:

*1914: 6,000  
*1925: 4,544  
*1930: 5,751  
*1939: 11,000  
*1959: 29,000  
*1967: 45,000  
*1970: 53,200  
*1973: 58,000  
*1976: 63,000  
*1979: 67,300
*1982: 68,000  
*1986: 76,000
*1989: 79,200
*1992: 81,200
*1996: 85,600
*1998: 85,800
*2000: 86,600
*2001: 87,300
*2003: 88,400
*2005: 90,700

## Thư viện ảnh

Tập tin:Berdsk Gorokhov mill 1920s.jpg|Nhà máy Gorokhov trong những năm 1920
Tập tin:Berdsk city centrer in 1920s.jpg|Trung tâm thành phố trong những năm 1920
Tập tin:Transfiguration Cathedral in Berdsk.jpg|Nhà thờ Lễ Biến hình, được xây dựng vào năm 2004
Tập tin:The Ob sea.jpg|Quang cảnh hồ chứa Novosibirsk


## Tham khảo
Thảm sát Dersim

**Thảm sát Dersim** diễn ra vào năm 1937 và 1938 tại Dersim, ngày nay là tỉnh Tunceli, Thổ Nhĩ Kỳ. Cuộc thảm sát này đã giết chết gần 14.000 người trong cuộc nổi loạn của người Kurd trong lực lượng kháng chiến của các tù trưởng phong kiến chống lại Luật tái định cư 1934 của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vào thời điểm đó. Hàng ngàn người Kurd Alevi và Zaza đã chết và nhiều người khác đã bị di chuyển khỏi nơi ở do các cuộc xung đột giữa các phiến quân địa phương và các lực lượng quốc gia.

Sự kiện này đã được một số người cho là một hành động quân sự hợp pháp nhưng ý kiến khác cho rằng đây là một tội ác diệt chủng thanh trừng sắc tộc. Năm 2011, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã đưa ra một lời xin lỗi chính thức về vụ thảm sát, mô tả nó là "một trong những sự kiện bi thảm nhất của lịch sử gần đây của chúng ta". ông Erdogan nói rằng nếu cần xin lỗi để có lợi cho đất nước thì ông sẽ làm việc đó. Nhưng ông đã yêu cầu Đảng Cộng Hòa Nhân dân của ông Kilicdaroglu cũng đưa ra lời xin lỗi của chính họ về những vụ sát hại này bởi vì vào thời gian đó đảng này đang cầm quyền tại Thổ Nhĩ Kỳ.

## Diễn biến

Năm 1934, Thổ Nhĩ Kỳ đã thông qua Luật tái định cư, nhằm đồng hóa các cộng đồng dân tộc thiểu số trong nước. Biện pháp của nó bao gồm việc di dời bắt buộc của người dân trong nước, để thúc đẩy tính đồng nhất văn hóa. Trong năm 1935, Luật Tunceli đã được thông qua là để áp dụng các quy định của pháp luật tái định cư đến các khu vực mới được đặt tên Tunceli, cho đến nay vẫn gọi Dersim là nơi định cư của người Kurd Alevi và Zaza Kurds. Khu vực này đã vốn đã có nhiều cuộc nổi loạn, đã là nơi diễn ra 7 đợt nổi loạn riêng biệt trong 40 năm trước đó.

Sau buổi họp công khai vào tháng 1 năm 1937, một bức thư phản đối quy định của pháp luật là văn bản được gửi đến chính quyền địa phương. Theo các nguồn tin của người Kurd, các sứ giả của lá thư đã bị bắt và hành quyết. Trong tháng, người Kurd phục kích một đoàn xe cảnh sát phản ứng, hành động đầu tiên của một cuộc xung đột địa phương.

Khoảng 25.000 quân đã được triển khai để dập tắt cuộc nổi loạn. Nhiệm vụ này đã cơ bản hoàn thành vào mùa hè và các nhà lãnh đạo của cuộc khởi nghĩa, bao gồm cả lãnh đạo bộ tộc Sayiid Riza, đã bị treo cổ. Tuy nhiên, tàn dư của các lực lượng nổi dậy tiếp tục kháng cự và số lượng của quân đội trong khu vực đã tăng gấp đôi. Các phương pháp tàn bạo đã được quân đội sử dụng, bao gồm cả việc giết hại hàng loat thường dân, cướp phá nhà cửa và trục xuất người từ khu vực ít thù địch hơn. Khu vực này cũng bị ném bom. Quân nổi dậy tiếp tục chống lại cho đến khi khu vực được bình định trong tháng 10 năm 1938. 

## Số tử vong
Con số đương đại của Anh ước tính số người chết là 40.000 người, mặc dù các nhà sử học cho rằng con số này có thể được phóng đại lên. Người ta cho rằng tổng số người chết có thể được 7.594, hơn 10.000 người, hoặc hơn 13.000 người. Khoảng 3.000 người đã buộc phải trục xuất khỏi Dersim.

Một hội nghị năm 2008 bởi Kurdish PEN tổ chức đạt kết luận rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã phạm tội diệt chủng, ước tính rằng 50.000-80.000 đã thiệt mạng trong các đợt nổi loạn Dersim.
## Tham khảo
Mikhail Myasnikovich

**Mikhail Uladzimiravich Myasnikovich** (tiếng Belarus: Міхаіл Уладзіміравіч Мясніковіч, tiếng Nga: Михаил Владимирович Мясникович; tên khai sinh là **Novy Snov**, nơi sinh ở huyện Nesvizh, khu vực Minsk, Cộng hòa XHCN Xô Viết Belarus, Liên Xô, ngày 6 tháng năm 1950) là một chính khách Belarus. Ông là cựu Thủ tướng Belarus. Ông được Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko bổ nhiệm làm Thủ tướng Chính phủ sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2010.
Ông tốt nghiệp Học viện Xây dựng và Kỹ thuật công trình Brest vào năm 1972, và Trường Đảng Cộng sản trong năm 1989 tại Minsk. Ông có bằng tiến sĩ kinh tế, có thể nói tiếng Anh. Ông có một con trai, một con gái và hai cháu. 
Các chức vụ trước đây của ông gồm Chánh văn phòng Tổng thống (1995-2001) và Chủ tịch Học viện Khoa học Quốc gia (2001-2010).
## Tham khảo
Sứa bờm sư tử

**Sứa bờm sư tử** (danh pháp hai phần: ***Cyanea capillata***) là loài sứa lớn nhất trong các loài sứa được biết. Phạm vi phân bố của loài này giới hạn vùng nước lạnh, phương bắc của Bắc Cực, phía bắc Đại Tây Dương, và phía bắc Thái Bình Dương, hiếm khi tìm thấy xa hơn về phía nam hơn 42° vĩ bắc. Loài tương tự như con loài này, mà có thể là cùng một loài, sinh sống ở vùng biển gần Australia và New Zealand.

## Đặc điểm
Các mẫu vật lớn nhất ghi lại được tìm thấy, trôi dạt vào bờ biển của vịnh Massachusetts vào năm 1870, đã có một chuông (cơ thể) có đường kính 2,29 mét và xúc tu dài 120 feet (37 m). Đang có tranh cãi về phân loại loài sứa này, một số nhà động vật học đã cho thấy rằng tất cả các loài trong chi này phải được coi là một. Hai cách phân loại riêng biệt, tuy nhiên, xuất hiện cùng nhau trong ít nhất miền Bắc phía đông Đại Tây Dương, với sứa màu xanh (Cyanea lamarckii Peron & Lesueur, 1810) khác nhau trong màu sắc (màu đỏ) màu xanh da trời và kích thước nhỏ hơn (đường kính 10–20&nbsp;cm, hiếm khi 35&nbsp;cm).

Quần thể ở Tây Thái Bình Dương với phạm vi phân bố xung quanh Nhật Bản đôi khi được phân biệt như Cyanea nozakii Kisinouye, năm 1891, hay Cyanea capillata nozakii. Cơ thể là một khối tròn mềm, màu hung hung đỏ là chủ yếu. Tự vệ bằng cách dùng tua dài quất vào đối phương. Những tua dạng sợi đó tạo ra những vết hằn đỏ trên da, giống như ban đỏ, mỗi nốt ban giống như một mũi kim bị nung đỏ châm vào dây thần kinh. Vết thương có màu hồng, nhìn kỹ các đường này là do tiếp nối hằng hà sa số những mụn nhọt li ti.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Trần Minh Sanh

**Trần Minh Sanh** (5 tháng 6 năm 1956 – 5 tháng 10 năm 2019) là một nhà chính trị Việt Nam. Ông sinh tại xã Long Tân, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Ông nguyên là Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Trình độ văn hóa: 10/10. Trình độ chuyên môn: Cử nhân Kinh tế. Trình độ lý luận chính trị: Cao cấp. Gia nhập Đảng vào ngày: 25 tháng 12 năm 1977, chính thức vào ngày 20 tháng 08 năm 1979.

Sau một thời gian lâm bệnh nặng, Trần Minh Sanh đã từ trần vào lúc 11 giờ 40 phút, ngày 5 tháng 10 năm 2019, hưởng thọ 63 tuổi.

## Tham khảo
Đỉa trâu

**Đỉa trâu** (danh pháp hai phần: ***Hirudinaria manillensis***) là một loài đỉa thuộc ngành Giun đốt (Annelida), lớp Đỉa (Hirudinea, hay còn gọi là lớp giun không tơ achaeta) và là sinh vật sống ngoại ký sinh, nguồn thức ăn chính là máu của các loài động vật thuộc nhóm động vật có xương sống.

## Đặc điểm
Đỉa trâu có môi trường sống ở các đầm lầy, ao hồ, nơi vùng trũng có nhiều trâu bò hay động vật có máu nóng, loại đỉa này cũng thường sống ký sinh trên rau sống. Đỉa trâu sống ký sinh, sinh sản phát triển ngay trong cơ thể động vật và có sức sống khá mãnh liệt trong nhiều môi trường.

Đỉa trâu là loại sinh vật hút máu động vật và người rất đáng sợ, lượng máu hút của đỉa trâu lớn và khi hút máu xong có thể để lại sẹo trên da người. Nếu ấu trùng đỉa trâu lọt vào cơ thể động vật và người, nó có thể sinh sống và phát triển. Đỉa trâu khi bám vào sinh vật chủ, răng sẽ cứa vào da làm chảy máu vật chủ, nhờ có chất hirudin có hoạt tính gây tê cục bộ và chống đông máu tiết ra từ tuyến đơn bào trên thành hầu làm máu vật chủ không bị đông và đỉa rời vật chủ khi đã hút no máu. Sinh vật chủ khi bị đỉa cắn sẽ khó nhận biết và vị trí bị cắn khó cầm máu.

Trong y học hiện đại, một số nghiên cứu đang có xu hướng ly trích và sử dụng hoạt chất hirudin để sản xuất thuốc điều trị các bệnh về tim mạch, tắc nghẽn mạch máu, xơ vữa động mạch...

## Ở Việt Nam

Loài đỉa này có phân bố ở Việt Nam, hiện nay nhiều hộ dân ở Việt Nam nuôi loại đỉa này để bán sang Trung Quốc, mỗi ký đỉa trâu được các chủ vựa mua khắp nơi từ 80.000-150.000 đồng (năm 2011) rồi cấp đông chuyển qua Trung Quốc. Trong quá trình sơ chế đỉa, loài hút máu này mặc nhiên phát tán sinh sôi ngay giữa khu dân cư, trở thành nỗi ám ảnh của người dân địa phương. Có cảnh báo cho rằng đỉa là loài động vật không quý hiếm nhưng có những chức năng với hệ sinh thái đất. Việc bắt đỉa với số lượng lớn sẽ ảnh hưởng đến hệ sinh thái, đến các thực vật, động vật khác.

Từng có nhiều trường hợp ở Việt Nam, đỉa trâu ký sinh vào trong cơ thể, thậm chí đỉa trâu chui vào phổi, phế quản người qua con đường ăn uống và bệnh nhân phải nhập viện. Các bệnh do đỉa chui vào cơ thể thỉnh thoảng vẫn xuất hiện tại Việt Nam và các nước trên thế giới. Bệnh thường do người bệnh uống nước lã từ các nguồn nước thiên nhiên như khe suối, ao hồ. Đỉa chui vào miệng thường bám vào niêm mạc họng, xuống thanh quản, khí quản, thực quản, nhưng cũng có khi chui tận phế quản.

## Hình ảnh

Tập tin:Blodigle på handa.JPG
Tập tin:Hirudo medicinalis anatomy by Syme.png
Tập tin:Grazing marsh - geograph.org.uk - 599668.jpg
Tập tin:Hirudo medicinalis - sanguisuga 1070197.JPG


## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
* 
*
Chi Mèo

**Chi Mèo (Felis)** là một chi động vật có vú nằm trong Họ Mèo gồm các loài mèo kích thước nhỏ và vừa hầu hết có nguồn gốc từ châu Phi và phía nam vĩ độ 60° ở châu Âu và châu Á đến Bán đảo Đông Dương. Chi này bao gồm mèo nhà cùng một số loài mèo rừng có quan hệ gần gũi nhất với mèo nhà. Mèo rừng phân bổ rộng rãi ở Châu Âu, miền Trung Á, Nam Á và Châu Phi; còn mèo nhà thì đã được phổ biến trên toàn thế giới.

Loài thuộc Chi Mèo nhỏ nhất là mèo chân đen với đầu và thân dài từ 38 đến 42&nbsp;cm (15 đến 17 in). Lớn nhất là mèo ri với đầu và thân dài từ 62 đến 76&nbsp;cm (24 đến 30 in). Chúng sinh sống ở nhiều loại vùng sinh thái khác nhau, từ đầm lầy cho đến hoang mạc, và thường ăn các loài gặm nhấm nhỏ, chim và nhiều loại động vật nhỏ khác - tùy vào nguồn thức ăn nơi sinh sống.

Các nghiên cứu về di truyền chỉ ra rằng các chi trong Phân họ Felinae: Felis, Otocolobus và Prionailurus đã chuyển hướng từ một loài tổ tiên từ Á-Âu của Họ Mèo khoảng 6,2 triệu năm trước, và các loài trong Chi Mèo tách ra từ 3,04 đến 0,99 triệu năm trước.

## Phân loài
Hiện nay chi Mèo được cho là bao hàm 7 loài còn sống, mặc dù một số ý kiến cho rằng mèo nhà, mèo rừng châu Phi và mèo núi Trung Hoa được xem là các phân loài của mèo rừng châu Âu *F. silvestris*.

Bản thân việc phân loài và sắp xếp các thành viên thuộc chi Mèo và họ Mèo đã trải qua nhiều thay đổi, có những lúc gần như toàn bộ các loài thuộc họ Mèo đều được xếp vào chi Mèo.

Chi Mèo bao hàm phần lớn các giống mèo nhỏ hiện nay và đã từng có thời gian chứa rất nhiều loài. Vào năm 1951 nhà tự nhiên học Reginald Innes Pocock nhận diện 40 "loài" mèo thật ra chỉ là những phân loài nằm trong loài mèo rừng *Felis silvestris*, vì thế số loài trong chi này giảm đi rõ rệt. Hiện nay, khá ít các phân loài trong số ấy được công nhận là riêng biệt, trong khi nhiều loài "mèo nhỏ" khác đã được xếp vào các chi riêng, tỉ như chi Gấm hay Mèo hổ (*Leopardus*), chi báo sư tử (*Puma*).

Mèo Pallas hay mèo Manul có một "lịch sử" phân loài phức tạp hơn. Chi mèo này về sau bị chia thành nhiều chi nhỏ hơn, dẫn đến việc hiện nay mèo Pallas là đại diện duy nhất của chi *Otocolobus*. Tuy nhiên vào cuối thế kỉ 20 mèo Pallas lại bị coi là có quan hệ họ hàng gần gũi với các loài thuộc chi Mèo và thế là được xếp vào chi này. Cuối cùng, các nghiên cứu gần đây cho thấy mèo Pallas có quan hệ họ hàng gần với cả chi Mèo báo hay mèo cá (*Prionailurus*), và thế là chi *Otocolobus* lại được khôi phục như cũ.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

https://camnangnuoitrong.com/meo-canh/
From the Yellow Room

***From the Yellow Room*** là album phòng thu thứ ba của nghệ sĩ piano người Hàn Quốc Yiruma. Album chứa một trong những nhạc phẩm nổi tiếng nhất của anh, "Kiss the Rain".

## Danh sách bài hát

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Website chính thức của Yiruma
* Yiruma trên Myspace
Girls Aloud

**Girls Aloud** là nhóm nhạc pop nữ người Anh-Ailen, thành lập bởi chương trình tìm kiếm tài năng của đài ITV1, ** năm 2002. Những thành viên trong ban nhạc gồm ca sĩ Cheryl Cole, Nadine Coyle, Sarah Harding, Nicola Roberts và Kimberley Walsh. Nhóm đã đạt được 20 đĩa đơn liên tiếp nằm trong top 10 tại Anh, trong đó có bốn đĩa đơn quán quân. Họ đồng thời còn nhận được sáu chứng nhận album, trong đó, hai album đã vươn lên vị trí đầu bảng. Ngoài ra, ban nhạc còn giành được giải Đĩa đơn Xuất sắc nhất năm 2009 tại giải Brit trong tổng số năm đề cử tại lễ trao giải này, với ca khúc "The Promise".

Các tác phẩm mà Girls Aloud đã cộng tác với Brian Higgins cùng đội sản xuất của anh Xenomania đều nhận được khen ngợi từ những nhà đánh giá âm nhạc, bởi các ca khúc đã góp phần tiếp cận và thay đổi dòng nhạc pop chính thống.

## Thành tích
Nhóm nhạc này ra đời năm 2002, album đầu tiên là Sound of the underground phát hành giữa năm 2003 chiếm hạng nhì top Anh. Đĩa đơn I"ll Stand by You hát lại của nhóm The Pretenders được ghi âm để ủng hộ cho quỹ giúp đỡ trẻ em BBC "Children In Need". Giai điệu của Girls Aloud rất sôi động, sử dụng nền nhạc điện tử đa dạng.

Nhóm từng được ghi tên trong sách kỷ lục Guinness âm nhạc thế giới với tư cách là nhóm nhạc nữ có 10 bản nhạc liên tiếp lọt vào bảng xếp hạng ăn khách nhất ở Anh. Nhóm được biết đến là những ca sĩ nổi tiếng lập nên từ show truyền hình thực tế Popstar: *[[The Rivals]]* năm 2002. Nhóm từng giữ kỷ lục có 19 đĩa đơn liên tiếp lọt vào Top 10 ở Anh, trong đó có 4 bài xếp hạng nhất như "The Promises" tung ra vào tháng 10 năm 2008. Nhờ "The Promises" nên album thứ năm của Girls Aloud sau đó là "Out of Control" đã từng nhảy lên ngôi vị số một tại Anh. Trong sự nghiệp ca hát, nhóm từng có hai tuần huy hoàng khi giữ vững hạng nhất trên bảng xếp hạng Anh quốc nhờ đĩa đơn đầu tiên trong sự nghiệp "I"ll Stand by You" (Polydor phát hành). Họ phải vượt qua những tên tuổi đang nổi như cồn thời bấy giờ

## Tan rã
Trong năm 2007, nhóm chỉ còn 4 thành viên bởi đã có bất hòa xảy ra giữa họ với thành viên còn lại là Nadine Coyle sau đó nhóm Girls Aloud đã từng tuyên bố sẽ tái hợp trong năm 2011 nhưng sau đó vì một số trục trặc mọi chuyện đã lùi vào đến năm 2012.

## Chú thích
Sarah Harding

**Sarah Nicole Harding** (tên khai sinh **Sarah Nicole Hardman**; sinh ngày 17 tháng 11 năm 1981 - mất 5 tháng 9 năm 2021) là một ca sĩ-nhạc sĩ, kiêm diễn viên và người mẫu ảnh nước Anh và là một thành viên của nhóm nhạc pop Girls Aloud, cô cùng với nhóm nhạc được chương trình truyền hình thực tế Popstars:The Rivals  từ đó đã trở thành một trong những ngôi sao giải trí đạt được thành công liên tục và tích lũy một tài sản lên đến 25 triệu bảng Anh vào tháng 5 năm 2009. Năm 2010, cô bắt đầu bước vào sự nghiệp hát solo.

## Tiểu sử

### Thiếu thời
Harding sinh ra ở vùng Ascot, Berkshire. Cô lớn lên, cùng với hai anh em và cư trú ở Staines, Surrey, sau đó đến Stockport, Manchester. Cô sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống âm nhạc, cha cô là John Adam Hardman, người đã giới thiệu cô đến phòng thu khi còn nhỏ. Lúc lên 15 tuổi, cha cô ly thân, cha mẹ sau đó đã ly dị và cô không còn liên lạc với cha. Cô lớn lên và làm nhiều công việc, Sarah cũng từng đi lưu diễn Tây Bắc nước Anh biểu diễn tại các quán rượu, các hộp đêm, công viên để kiếm sống.

### Thành công

Năm 2002, cô quyết định thử giọng cho Popstars, sau đó cùng với 04 thành viên nữ khác thành lập nhóm Girls Aloud, từ đó liên tiếp gặt hái nhiều thành công. Sarah Harding có một vẻ đẹp cá tính và quyến rũ và là "quả bom" tóc vàng nổi nhất của Girls Aloud với thân hình gợi cảm và có một mái tóc vàng quyến rũ, cô từng được bầu chọn là một trong 10 phụ nữ quyến rũ nhất hành tinh của FHM và trở thành gương mặt mới cho hãng đồ lót danh tiếng Ultimo. Sarah sẽ xuất hiện trong bộ sưu tập đồ lót thu đông bao gồm các mẫu thiết kế nội y mới nhất và các trang phục mặc nhà dành cho lứa tuổi từ 16 tới 30. Sau đó cô đã chuẩn bị và bước ra hát solo, đây cũng là một phần nguyên nhân làm cho nhóm nhạc này tan rã.

Về phần đời tư, cô kiên quyết khẳng định không lao vào vòng xoáy rắc rối như ca sĩ Britney Spears (đang có tai tiếng trong giai đoạn này), cô tự tin rằng mình có đủ khả năng kiểm soát cuộc sống của mình. Đến nay cô vẫn chưa lập gia đình.

### Sự nghiệp solo
Từ năm 2009, Sarah Harding đã có kế hoạch tách ra khỏi nhóm để khởi nghiệp solo, cô đang bắt tay cộng tác cùng Filthy Dukes trong bản soundtrack của bộ phim sắp ra mắt "Wild Child" Bộ soundtrack của "Wild Child" là một album hay với sự góp mặt của nhiều tên tuổi lớn như Rihanna, Robbie Williams và Nelly Furtado. Và Sarah Harding cũng không phải thành viên duy nhất trong nhóm đang có những kế hoạch hợp tác bên ngoài. Cheryl Cole trong giai đoạn này cũng đang hợp tác với nam ca sĩ William trong track Heartbreaker trong khi Nadine Coyle cũng có ý định tách ra hát solo. Và đến năm 2010, cô đã có bước phát triển mới trong sự nghiệp solo.

## Chú thích

## Xem thêm
* Girls Aloud
* Cheryl Cole
Bathykorus bouilloni

***Bathykorus bouilloni*** là một loài sứa đã được mô tả đầu tiên trong năm 2010. Nó là một loài biển sâu được tìm thấy ở Bắc Băng Dương và dường như sinh sống phổ biến ở độ sâu dưới . Đây là loài duy nhất trong chi của nó, Bathykorus. Tên chi đến từ bathy Hy Lạp có nghĩa là "sâu" và korus có nghĩa là "mũ chụp", đề cập đến độ sâu mà ở đó các loài này được tìm thấy và hình dạng của chuông. Tên cụ thể đặt theo Tiến sĩ Jean Bouillon (1926-2009), một nhà động vật học biển.
Loài này trong suốt màu hơi xanh nhạt, chiều rộng khoảng 2&nbsp;cm.
Bathykorus bouilloni được tìm thấy ở Bắc Băng Dương, đặc biệt là xung quanh Greenland và phía bắc của Canada. Sứa chỉ có thể được tìm thấy ở độ sâu dưới nước từ 800 đến 2.500 m (2.600 - 8.200&nbsp;ft), nhưng nó phổ biến hơn ở độ sâu trung bình của phạm vi này.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Chủ nghĩa xã hội Phật giáo

**Chủ nghĩa xã hội Phật giáo** là một ý thức hệ chính trị có nội dung ủng hộ chủ nghĩa xã hội dựa trên các lý thuyết của Phật giáo. Chủ trương của những người theo chủ nghĩa xã hội Phật giáo là kêu gọi và đấu tranh cho việc xóa bỏ hoặc giảm bớt sự phân biệt giai cấp, cho việc cung ứng những nhu cầu cấp thiết về thực phẩm, nhà ở, thuốc men, quần áo của người dân, củng cố các giá trị luân lý dựa trên giáo lý nhà Phật và giúp đỡ người dân vượt qua được sự tham lam về của cải vật chất.

Những cá nhân được đánh giá là người theo chủ nghĩa xã hội Phật giáo có thể kể đến như Bhimrao Ambedkar, Buddhadasa Bhikkhu, S. W. R. D. Bandaranaike, Hàn Long Vân, U Nu và Norodom Sihanouk.

Nhà triết học Bhikkhu Buddhadasa (người Thái Lan) là người đặt ra "chủ nghĩa xã hội Đạt Ma" (*Dhammic socialism*). Ông tin rằng chủ nghĩa xã hội là một trạng thái tự nhiên, điều này có nghĩa tất cả mọi sự vật trên thế gian đều tồn tại cùng nhau trong một hệ thống.

Về phía mình, thi sĩ Hàn Long Vân (người Triều Tiên) cho rằng bình đẳng là một trong những nguyên lý cơ bản của Phật giáo. Trong một buổi phỏng vấn được ấn hành vào năm 1931, ông bày tỏ mong muốn của mình trong việc khai phá và tìm hiểu chủ nghĩa xã hội Phật giáo.

Đạt Lai Lạt Ma XIV Đăng-châu Gia-mục-thố lưu vong của Tây Tạng (Trung Quốc) đã nhận định như sau về chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa xã hội:

## Bình luận thêm

Bhimrao Ambedkar, một tiến sĩ Ấn Độ theo đạo Phật với cuốn "Đức Phật hay Karl Marx" cho là chủ nghĩa xã hội của Marx sai lầm khi khuyến khích cách thức cực đoan nhờ chế độ độc tài và bạo lực dù ông cũng ủng hộ một xã hội phi giai cấp, theo ông thì chế độ độc tài chỉ được coi là quá trình quá độ tạm thời cho một nền dân chủ trong khi nền dân chủ và hòa bình lại thật rất cần thiết cho sự đi lên và cải cách, ông ủng hộ một chế độ trung dung và ôn hòa, ông phê phán tính mâu thuẫn của tư tưởng Marx mà điển hình cho sự không tưởng đó là ở Liên Xô, đạo đức và tôn giáo như đạo Phật là rất quan trọng và thiết thực cho đời sống xã hội và tính cách con người chứ không hề mờ ảo và cực đoan theo cách đánh giá diễn giải phiếm diện của Marx, đặc biệt là với cách nhìn chống Ki-tô giáo, ông còn cho rằng nhà nước vẫn sẽ tồn tại nếu nó là sự đảm bảo cho sự phát triển và tiến bộ của xã hội, ông ủng hộ sự cân bằng giữa nhu cầu tinh thần và vật chất, và cho rằng sự bóc lột về văn hóa còn nghiêm trọng hơn bóc lột trong mối quan hệ kinh tế đơn thuần, ông thể hiện mong muốn xây dựng một xã hội không những bình đẳng mà còn có sự tự do và bác ái, tất cả việc làm và vấn đề đều là vì chân lý và công lý cũng như chính nghĩa.

## Xem thêm
*Kinh tế học Phật giáo
*Phật giáo dấn thân
*Chủ nghĩa xã hội tôn giáo
*Công minh đảng

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Dhammic Socialism , a Buddhist response to social suffering.
Cung điện Thân vương Monaco

**Cung điện Thân vương Monaco** là nơi ở chính thức của các Thân vương Monaco. Xây dựng vào năm 1191 với tên pháo đài Genoese, trong quá trình lịch sử lâu dài và thường kịch tính của tòa cung điện này, ấn tượng của nó đã tấn công dồn dập và bị bao vây bởi các cường quốc nước ngoài. Từ cuối thế kỷ 13, nó đã là một thành trì và nhà ở của dòng họ Grimaldi, những người lần đầu tiên chiếm pháo đài này vào năm 1297. Grimaldi đã là lãnh chúa phong kiến cai trị khu vực giai đoạn đầu tiên, còn từ thế kỷ 17 cai trị với tư cách các Thân vương có chủ quyền, nhưng quyền lực của họ thường bắt nguồn từ các thoả thuận mong manh với những quốc gia láng giềng lớn hơn và mạnh mẽ.

Vì vậy, trong khi nước có chủ quyền châu Âu khác xây dựng các cung điện theo phong cách kiến trúc Phục Hưng và Baroque xa xỉ và hiện đại thì yếu tố chính trị và nhận thức chung yêu cầu cung điện của những người cai trị phải được gia cố. Yêu cầu độc đáo này, ở giai đoạn cuối trong lịch sử, đã khiến cung điện Thân vương Monaco là một trong những cung điện khác thường ở châu Âu. Trớ trêu thay, khi các công sự của nó cuối cùng đã bị buông lỏng trong thời gian cuối thế kỷ 18, nó đã bị người Pháp chiếm giữ và họ đà tước đoạt những kho tàng của nó, trong khi nhà Grimaldi lưu vong hơn 20 năm.
Việc chiếm giữ cung điện của nhà Grimaldi cũng là bất thường bởi vì, không giống như các gia đình cầm quyền châu Âu khác, sự vắng mặt của cung điện thay thế và tình trạng thiếu đất đã dẫn đến việc họ sử dụng một nơi cư trú cho hơn bảy thế kỷ. Vì vậy, vận may và chính trị của họ là trực tiếp phản ánh sự thay đổi của cung điện. Vì vậy, Palace của Hoàng tử phản ánh lịch sử không chỉ của Monaco, mà của gia đình, vào năm 1997 kỷ niệm 700 năm cai trị từ cùng một cung điện.
## Tham khảo