open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Thang cường độ địa chấn Nhật Bản

**Thang cường độ địa chấn Nhật Bản** (hay thang địa chấn JMA) là một thang địa chấn được sử dụng ở Nhật Bản và Đài Loan để đo độ mạnh của các trận động đất. Đơn vị của nó được gọi là . Khác với thang độ lớn moment, thang JMA này miêu tả cấp độ lắc tại một điểm trên bề mặt Trái Đất. Do đó, động đất sẽ khác nhau giữa các điểm, và được đánh giá là "shindo 4 ở Tokyo, shindo 3 ở Yokohama, shindo 2 ở Shizuoka".

JMA vận hành 180 địa chấn kế và 627 máy đo cường độ địa chấn và báo các trận động đất theo thời gian thực cho các phương tiện truyền thông và qua internet.

## Lịch sử
Nhật Bản có khoảng 400 trận động đất mỗi ngày, đa số chúng đều nằm trong thang này ở mức "0".

JMA đặt ra thang này đầu tiên với bốn mức *Shindo* năm 1884, gồm: 微 (không rõ), 弱 (yếu), 強 (mạnh), và 烈 (dữ dội).

Năm 1898, thang này đổi sang hệ số đếm, với các mức từ 0–7.

Năm 1908, các mức trong thang này được miêu tả, và các trận động đất được áp vào các mức dựa trên những tác động của chúng đối với con người. Thang này được sử dụng rộng rãi vào thời kỳ Minh Trị, và được sử đổi trong suốt thời kỳ Shōwa khi xem xét nhiều khía cạnh hơn.

Sau trận động đất Kobe 1995, mức 5 và 6 được tách làm 2, nên hiện tại có 10 mức: 0–4, 5 yếu/mạnh（５弱、５強）, 6 yếu/mạnh（６弱、６強） và 7.

Thang *Shindo* không có thay đổi kể từ  năm 1996.

## Các cấp trong thang JMA

Thang JMA có giá trị từ 0 đến 7, với 7 là cấp mạnh nhất. Thang cường độ Mercalli đôi khi được sử dụng cùng với thang *Shindo*; tuy nhiên, nó thường không được sử dụng nhiều ở Nhật Bản. Các báo cáo động đất theo thời gian thực được tính tự động từ các trạm đo đạc gia tốc nền. JMA báo cáo các trận động đất dựa trên gia tốc nền, được đo đạc tự động từ các trạm ghi địa chấn. Không có mối quan hệ tuyến tính hay một quan hệ đơn giản nào khác giữa số trong thang Shindo và gia tốc nền cực đại,, vì vậy giá trị trong bảng bên dưới chỉ thể hiện xu hướng phỏng đoán.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Up dating information of earth earthquakes in Japan in last 7 days, Japanese language. Circled number is *Shindo*(震度) Number.　Format is Hypocenter of earthquakes, location, north  latitude, east longitude and depth.
*JMA Seismic Intensity Scale  in both Japanese and English language.
Bán đảo Oshika

**Bán đảo Oshika** (牡鹿半島 Oshika-hantō, cũng đọc là "Ojika") là một bán đảo chĩa theo hướng đông nam vào Thái Bình Dương từ bởi biển tỉnh Miyagi ở đông bắc Honshū, đảo chính của Nhật Bản.

Bán đảo này được người ta tham quan nhiều nhất do nó là cửa ngõ vào đảo thiêng Kinkasan.

## Động đất và sóng thần 2011
Trong đợt động đất và sóng thần Sendai 2011, bán đảo Oshika là khu vực gần nhất của Honshu so với tâm chấn, đảo Kinkasan ở phía đông chỉ gần hơn một tý. Một báo cáo ngày 14 tháng 3 năm 2011 cho thấy có 1000 xác người được phát hiện dạt vào bờ bán đảo này. Trận động đất ngày 11 tháng 3 đã di chuyển bán đảo Oshika 3,5 m về phía tâm chấn và hạ thấp nó 1,2 m, theo thông tin từ Ban quản lý ở Tsukuba. Nhiều xóm nhỏ dọc theo bờ biển của bán đảo, quản lý bởi thành phố Ishinomaki đã bị phá huỷ nặng nề.

## Tham khảo
Mô men địa chấn

**Mô men địa chấn** là đại lượng được các nhà địa chất học động đất sử dụng để ước lượng độ lớn của động đất. Mô men địa chấn M_0 là đại lượng xác định bởi công thức:
M_0=\mu AD, với
*\mu là mô đun cắt (shear modulus) của đá tham gia trong quá trình động đất (đo bằng dyne / cm2)
*A là diện tích nứt gãy của đứt gãy địa chất nơi động đất xảy ra (đo bằng cm2), và
*D là chuyển vị trung bình trên A (bằng cm).

Đối với các trận động đất trong thời hiện đại, mô men địa chấn thường được ước lượng từ các bản ghi chuyển động nền đất gọi là địa chấn kế.

Mô men địa chấn làm cơ sở cho thang độ lớn mô men được Hiroo Kanamori đưa ra, thang này thường được sử dụng để so sánh nhiều trận động đất với nhau và rất có hiệu quả khi so sánh cho các trận động đất lớn.

## Xem thêm
*Thang Richter
*Thang độ lớn mô men

## Tham khảo

*

*
*Hanks, C., and H. Kanamori (1979). A moment magnitude scale, J Geophys Res 84, 23482350.
Tàu ngầm lớp Ula

**Tàu ngầm lớp Ula** là loại tàu ngầm do Na Uy thiết kế và lắp ráp tại Đức trong cuối những năm 1980 đến đầu những năm 1990. Có sáu chiếc trong lớp này đã được đóng và hoạt động trong lực lượng hải quân Hoàng gia Na Uy.

## Lịch sử
Yêu cầu thiết kế loại tàu ngầm mới của Na Uy bắt nguồn từ quyết định ban hành năm 1972 về việc hiện đại hóa đội tàu ngầm của lực lượng hải quân Hoàng gia Na Uy. Nó bao gồm luôn cả các chiếc tàu ngầm lớp Kobben cũ kỹ.

Việc đóng các con tàu này là một dự án mang tính quốc tế. Hệ thống chiến đấu được thực hiện tại Na Uy do Kongsberg đảm nhiệm, bộ phận sóng âm chính do Đức đảm nhiệm và các bộ phận sóng âm gắn ở sườn tàu giao cho Pháp. Vỏ tàu được sản xuất tại Na Uy và đượcmang qua Đức để lắp ráp tại Thyssen Nordseewerke, Emden. Tại Đức thiết kế này còn được biết với tên U-Boot-Klasse 210.

Tàu ngầm lớp Ula là loại tàu ngầm đầu tiên của Na Uy có giường cho tất cả thủy thủ đoàn cũng như có phòng tắm.

Đây là loại tàu ngầm hoạt động khá im lặng và có độ cơ động cao. Nó kết hợp kích thước tương đối nhỏ khiến cho việc phát hiện nó trở nên khó khăn hơn cùng với ý tưởng có thể hoạt động linh hoạt tại các khu vực ven biển. Giá thành của nó cũng khá rẻ đối với lực lượng hải quân Hoàng gia Na Uy.

## Nhiệm vụ
Một số tàu ngầm lớp Ula đã được đưa vào hoạt động tại vùng biển Địa Trung Hải để trợ giúp NATO trong chiến dịch Active Endeavour, tại đây khả năng thu thập thông tin tình báo của loại tàu ngầm này đã vượt qua sự mong đợi. Khả năng linh hoạt của nó trong các tình huống của nó được cho là cao nhất trong các loại tàu tham gia chiến dịch. Tuy nhiên việc triển khai xuống gần vùng xích đạo như thế khiến cho các thuyền viên của nó cảm thấy rất nóng nực khi nó luôn hoạt động trong vùng nước ấm. Chính vì điều này mà hải quân Hoàng gia Na Uy đã gắn thêm hệ thống làm mát cùng việc mở thêm hai khóa huyến luyện để các thuyền viên có thể thích nghi hoạt động tốt hơn tại vùng nhiệt đới.

## Liên kết ngoài

*GlobalSecurity.org datasheet about the ''Ula'' class 
*''Ula'' model boat 
*Nordseewerke's page about the ''Ula'' class
* Østlandets Blad, "Fire dager i dypet" 
*Dagbladet articles about the class:
: "Oppdaterer ubåtene"
: "Her tar den norske ubåten smuglerskipene"
: "Hestehviskerne"
Vận thăng

**Vận thăng** là một thiết bị nâng hạ dùng để thi công các công trình nhà cao tầng, hoặc một số trường hợp đặc biệt dùng để thi công các công trình ngầm dưới lòng đất, thả từ đỉnh núi xuống.

## Cấu tạo
Vận thăng nâng hàng bao gồm các kết cấu kim loại, cơ cấu truyền động, hệ thống điện điều khiển, thiết bị an toàn.

**Kết cấu kim loại**

Kết cấu kim loại gồm: Khung đế, đốt khung thân, giằng tường, Bàn nâng, cần tự lắp. Khung đế là bộ phận cơ bản liên kết thiết bị với nền móng bê tông, để định vị, lắp ghép các bộ phận của thiết bị như: khung thân, motor, hộp giảm tốc, tang cáp, Puly dẫn hướng cáp.

Bàn nâng hàng là bộ phận quan trọng nhất của vận thăng dùng để nâng vật liệu tư hàng hóa, được chế tạo bằng hệ khung thép, phần thân có các con lăn dẫn hướng.

Cần tự lắp gồm móc cẩu, cần, puly dẫn hướng cáp, cơ cấu cuốn cáp và cáp nâng. Dùng để cẩu các bộ phận của vận thăng như: giằng tường, đốt tiêu chuẩn khi nâng chiều cao của vận thăng.

**Cơ cấu truyền động**

Cơ cấu truyền động được bố trí trên khung đế có nhiệm vụ nâng hạ bàn nâng hàng thông qua hệ thống cáp tải và tang cuốn cáp.

**Thiết bị an toàn**

Thiết bị an toàn của vận thăng là các công tắc giới hạn hành trình dưới, công tắc giới hạn hành trình trên và thiết bị phòng rơi.

## Nguyên lý hoạt động
Tời điện sẽ tạo ra Mô men lực để kéo dây cáp, dây cáp truyền lực kéo đến bộ phận nâng thông qua hệ thống ròng rọc. Bộ phận nâng sẽ nâng vật hay người đến độ cao yêu cầu. Khi vận thăng hoạt động, vách đứng và giá máy đóng vai trò là điểm tựa vững vàng giúp cho máy chịu tải trọng và giữ máy vận hành ổn định.

## Phân loại
Máy vận thăng được phân loại theo các tiêu chí sau:

### Theo cấu tạo
**Vận thăng tự do**

Vận thăng tự do thích hợp với công trình có nhu cầu trọng lượng ít, chịu tải nhẹ, cấu tạo đơn giản, dễ dàng di chuyển, vận chuyển.

**Vận thăng dựa tường**

Vận thăng dựa tường là thiết bị hoạt động thẳng đứng có cấu tạo đơn giản sử dụng để nâng hàng hóa vật liệu, người. Vận thăng dựa tường chỉ nâng được tải trọng tối đa 500&nbsp;kg và chiều cao từ 9m đến 100m. Một hạn chế nữa là thiết bị chuyển động theo phương thẳng đứng nên hạn chế không gian phục vụ.

**Vận thăng lồng**

Vận thăng lồng có thể tải từ 1 đến 2 tấn vật liệu, đáp ứng công trình xây dựng lớn. Vận thăng lồng có cấu tạo phức tạp, giá cả cao.

### Theo cách nâng bàn
+ Vận thăng loại cáp kéo.

+ Vận thăng loại tự leo.

### Theo công dụng
+ Vận thăng chở hàng.

+ Vận thăng chở hàng và người.

## Tham khảo
Cá vây cung

**Cá vây cung** (*Amia calva*) là một loài cá xương có quan hệ xa với cá láng trong liên thứ bộ Holostei. Trong tiếng Anh, nó có các tên gọi như bowfin, mudfish, mud pike, dogfish, griddle, grinnel, swamp trout, choupique. Đây là loài còn sinh tồn duy nhất của bộ Amiiformes, xuất hiện từ kỷ Jura, tồn tại đến nay. Dù cá vây cung đã tiến hoá đáng kể, nó vẫn hay được coi là một loài "cá nguyên thủy" do sự lưu giữ một vài đặc điểm hình thái học từ loài tổ tiên.

Cá vây cung là cá tầng đáy nước ngọt bản xứ Bắc Mỹ. Bằng chứng hoá thạch cho thấy bộ Amiiformes từng hiện diện ở cả môi trường nước ngọt lẫn nước mặn với phạm vi phân bố rộng khắp châu Mỹ, châu Âu, châu Á và châu Phi. Ngày nay phạm vi phân bố của chúng co lại còn miền đông Hoa Kỳ, cùng vùng lân cận ở Canada, bao gồm lưu vực sông Mississippi, Ngũ Đại hồ cùng nhiều con sông đổ ra Đông Duyên hải Hoa Kỳ và vịnh Mexico. Môi trường sống ưa thích là bãi ngập có cây cối mọc, sông hồ vùng đồng bằng, nơi đầm lầy và nước đọng; đôi khi nó cũng sống ở nước lợ. Đây là loài nằm chờ phục kích con mồi, bơi đến chỗ nước nông vào ban đêm để săn cá hay động vật không xương sống như tôm hùm đất, thân mềm và côn trùng thủy sinh.

Giống cá láng, cá vây cung có thể thở cả trong không khí lẫn trong nước. Mang cho phép nó lấy oxy từ trong nước, nhưng nó cũng có bong bóng vừa giúp nó nổi vừa giúp nó thở không khí, thông qua một ống hơi nối ruột trước với bong bóng. Nó có thể trồi lên mặt nước lấy khí, giúp nó sống trong môi trường nước nghèo oxy đến mức đủ giết các loài cá khác.

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
Dương Tiễn (hoạn quan)

**Dương Tiễn** (, ? – 1121) là hoạn quan và đại thần nhà Bắc Tống trong lịch sử Trung Quốc.

## Thăng tiến
Dương Tiễn vào cung làm hoạn quan từ nhỏ. Ông được giao hầu hạ các cung nữ được sủng ái.

Khi Tống Huy Tông lên ngôi dùng ông làm người hầu hạ. Dương Tiễn khéo biết tâm lý vua nên rất được lòng vua Huy Tông. Huy Tông sai ông phụ trách việc nội thị tỉnh trong cung. Ông hoàn thành việc xây minh đường, đúc nhiều đỉnh lớn, xây các dinh phủ lớn, cung Long Đức.

Năm 1114, Dương Tiễn được phong làm Tiết độ sứ Chương Hóa quân. Ông thường dẫn quân đi hộ vệ cho vua Huy Tông. Sau đó do được lòng vua, Dương Tiễn được phong từ Kiểm hiệu lên Thái truyền.

## Đề xướng chính sách tô thuế
Nghe theo lời của một viên lại nhỏ dưới quyền là Đỗ Công Tài, Dương Tiễn đề nghị vua Huy Tông tăng cường thu thuế sản lượng nông nghiệp của nông dân, thậm chí tính thuế trên cả những vùng đất bãi hoang, đồi trọc, đầm hồ mà họ không canh tác được cũng cưỡng bức dân phải nộp.

Việc này được áp dụng thí điểm ở Nhữ châu, sau đó nhân rộng ra Kinh Đông, Hoài Tây, Kinh Tây, Hoài Bắc. Sau khi đã xác định mức tô mà từng vùng phải nộp, kể cả khi vùng đó bị thiên tai lũ lụt hay hạn hán cũng không hề giảm thuế cho nông dân.

Không những thế, Dương Tiễn còn kiến nghị Tống Huy Tông lập ra cơ quan quản lý gọi là *Sở tây thành*. Mỗi huyện ngoài mức thuế thông thường còn phải nộp thêm 10 vạn quan tiền.

Chính sách này được vua Huy Tông cho áp dụng và Dương Tiễn càng được ân sủng của vua. Năm 1121, Dương Tiễn qua đời, được truy tặng chức Thái sư, hiệu là *Ngô quốc công*.

## Trong ''Thủy hử''
Dương Tiễn trong tác phẩm *[[Tục Thủy hử|Thủy hử]]* của Thi Nại Am và La Quán Trung được mô tả là một gian thần, cùng phe với Cao Cầu, Sái Kinh và Đồng Quán luôn có mưu đồ cướp đoạt công lao và làm hại các anh hùng Lương Sơn Bạc.

Tại hồi cuối cùng, khi Tống Giang, Lư Tuấn Nghĩa cùng các thủ lĩnh Lương Sơn Bạc còn sống sót trở về được phong chức, Dương Tiễn đồng mưu với 3 người vu cáo họ có mưu đồ làm phản. Huy Tông tỏ ra nghi ngờ, Dương Tiễn cùng 3 đại thần sai thủ hạ bỏ độc vào đồ ăn uống mà Huy Tông ban cho Tống Giang, Lư Tuấn Nghĩa để sát hại họ. Kết quả kéo theo cái chết của Lý Quỳ, Ngô Dụng và Hoa Vinh. Khi vụ việc bị phát giác do Tống Công Minh hiện hồn báo mộng cho Huy Tông, Dương Tiễn và mấy người cùng phe đổ trách nhiệm cho người hầu trực tiếp bỏ thuốc độc cho Tống Giang và Lư Tuấn Nghĩa và ám hại người này. Dương Tiễn, Đồng Quán, Cao Cầu, Sái Kinh chỉ bị Huy Tông trách mắng qua loa không bị trị tội.

## Xem thêm
*Tống Huy Tông
*Đồng Quán
*Sái Kinh

## Tham khảo
*Vương Xuân Du (1996), *Kể chuyện các hoạn quan Trung Quốc*, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
*Thi Nại Am, La Quán Trung (1999), *Hậu Thủy hử*, Nhà xuất bản Văn học

## Chú thích
Câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa (định hướng)

**Câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa** là danh xưng được dùng để chỉ một số đội bóng đá của địa phương Thanh Hóa gồm:
* (*Halida Thanh Hóa*, *Xi măng Công Thanh Thanh Hóa*, *Lam Sơn Thanh Hóa*, *FLC Thanh Hóa*, *Đông Á Thanh Hóa*).
*Một tên gọi tắt của *[[Đội bóng đá Công an Thanh Hóa]]*.
Giải Cánh diều 2010

**[[Giải Cánh diều]] năm 2010** là giải thưởng điện ảnh Cánh diều lần thứ 9 được Hội Điện ảnh Việt Nam tổ chức trao cho các phim, công trình nghiên cứu, lý luận phê bình điện ảnh bằng tiếng Việt, của Việt Nam được thực hiện trong năm 2010.

## Tham dự và đoạt giải
### Giải tác phẩm

### Giải cá nhân

## Các tác phẩm nhiều tham dự và giải thưởng
* 3 giải cánh diều vàng:
** Long thành cẩm giả ca: cánh diều vàng phim truyện nhựa, biên kịch và họa sĩ phim truyện nhựa.
** Cánh đồng bất tận: cánh diều vàng nhạc sĩ, diễn viên nữ chính và nam phụ phim truyện nhựa. Ngoài ra *Cánh đồng bất tận* còn đoạt giải cánh diều bạc cho phim nhựa và giải báo chí bình chọn.
** Bí thư Tỉnh ủy: cánh diều vàng phim truyện video - truyền hình, biên kịch và diễn viên nữ chính phim truyện video - truyền hình.
* 2 giải cánh diều vàng:
** Người con của Rồng: cánh diều vàng phim hoạt hình và đạo diễn phim hoạt hình.
** Tội ác rừng xanh: cánh diều vàng phim tài liệu và đạo diễn phim tài liệu.
** Vó ngựa trời Nam: cánh diều vàng đạo diễn và diễn viên nam chính phim truyện video - truyền hình.
** Khát vọng Thăng Long: cánh diều vàng đạo diễn và diễn viên nam chính phim truyện nhựa. Ngoài ra *Khát vọng Thăng Long* còn đoạt giải cánh diều bạc cho phim nhựa cùng *Cánh đồng bất tận*.
** Vũ điệu đam mê: cánh diều bạc cho phim truyện nhựa, quay phim xuất sắc và diễn viên nữ phụ xuất sắc phim truyện nhựa.

## Lễ trao giải
Trao giải diễn viên nam và nữ chính phim truyện nhựa: Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thế Anh và Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Như Quỳnh

*Xem thêm [[Giải Cánh diều cho phim điện ảnh xuất sắc|Danh sách phim điện ảnh đạt giải Cánh Diều Vàng]]*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ngày Điện ảnh  - trang chủ của Hội Điện ảnh Việt Nam
Họ Cá vây cung

**Họ Cá vây cung** (danh pháp khoa học: ***Amiidae***) là một họ cá vây tia nguyên thủy. Chỉ một loài, là cá vây cung (*Amia calva*), còn sống sót tới ngày nay, mặc dù các loài bổ sung trong 4 phân họ cũng đã được biết đến từ các hóa thạch trong kỷ Jura, kỷ Creta và thế Eocen.

## Phân loại
Họ này chia ra thành 4 phân họ, với 11 chi đã được miêu tả.
* Họ **Amiidae**
** Phân họ †Amiopsinae
*** Chi †*[[Amiopsis]]*
** Phân họ †Solnhofenamiinae
*** Chi †*[[Solnhofenamia]]*
** Phân họ †Vidalamiinae
*** Chi †*[[Maliamia]]*
*** Chi †*[[Calamopleurus]]*
*** Chi †*[[Vidalamia]]*
*** Chi †*[[Pachyamia]]*
*** Chi †*[[Melvius]]*
** Phân họ Amiinae
*** Chi †*[[Pseudoamiatus]]*
*** Chi †*[[Cyclurus]]*
*** Chi *[[Amia]]*
** Phân họ "incertae sedis"
*** Chi †*[[Nipponamia]]*

## Phát sinh chủng loài

## Hình ảnh

Tập tin:Cyclurus kehreri 001.jpg|phải|Hóa thạch của *[[Cyclurus kehreri]]*.
Tập tin:Bowfin063007Coosa.jpg|phải|Cá vây cung ở sông Coosa, Wetumpka, Alabama


## Ghi chú
Tàu ngầm lớp Albacora

**Tàu ngầm lớp Albacora** là loại tàu ngầm tấn công chạy bằng điện-diesel phát triển cho hải quân Bồ Đào Nha thiết kế của nó dựa vào tàu ngầm lớp Daphne của Pháp.

Năm 1964 chính phủ Bồ Đào Nha đã đặt hàng đóng 4 chiếc tại xưởng đóng tàu Dubigeòn-Normándie.

Khi chiếc đầu tiên được hạ thủy ngày 01 tháng 10 năm 1967. Hải quân Bồ Đào Nha đã sử dụng nó trong khu vực ven biển lẫn ngoài biển, đặc biệt là trong vùng đặc quyền kinh tế quốc gia của Bồ Đào Nha.

Các tàu ngầm này đã làm nhiệm vụ cuối cùng năm 2010. Chúng đã bị thay thế bởi hai chiếc tàu ngầm Kiểu 209.

## liên kết ngoài
* ''Área Militar'': Albacora class submarine  (in Portuguese)
* NRP ''Barracuda'' profile  at the Portuguese Navy website (in Portuguese)
Đài phát thanh - truyền hình Belarus

**Công ty truyền hình và phát thanh Nhà nước Cộng hòa Belarus** (tiếng Belarus: *Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь*, viết tắt: **Belteleradio**, **BTRC**) là tên gọi hãng truyền thông công cộng có quy mô lớn nhất Belarus.

## Lịch sử

## Tranh cãi
### Tuyên truyền quá nhiều
Các chuyên gia quốc tế và phe đối lập Belarus gọi kênh truyền hình này là một trong những công cụ tuyên truyền tổng thống Alexander Lukashenko. Ngoài ra, kênh này đang bị cáo buộc thông tin sai lệch, ủng hộ đàn áp chính trị và gian lận bầu cử.

## Xem thêm
* Зимовский: Белтелерадиокомпания стоит больше, чем "Белтрансгаз" 

## Tham khảo
Điện ảnh Tajikistan

**Điện ảnh Tajikistan** (tiếng Nga: *Таджикистана кинематографа*) là tên gọi ngành công nghiệp Điện ảnh của nước Cộng hòa Tajikistan từ 1932 đến nay.

## Lịch sử hình thành và phát triển
### Hãng phim
* Tajikfilm
### Phim nổi tiếng

* *[[Dokhounda]]* (1956)
* *[[Truyền thuyết tình yêu]]* (1963)
* *[[Rustam và Sohrab]]* (1971)
* *[[Bihisht faqat baroi murdagon]]* (2006)

### Nhà làm phim tên tuổi
* Lydia Pechorina
* Bension Kimyagarov
* Mukadas Makhmudov
* Takhir Sabirov
* Anvar Turayev
* Suvat Khamidov
* Jamshed Usmonov

### Diễn viên nổi tiếng
## Xem thêm
* Tajik Cinema: A View From Outside 

## Tham khảo
Type 039 (lớp tàu ngầm)

**Tàu ngầm Hình 039** (tiếng Trung:039型潜水艦, 039 Hình Tiềm Thủy Hạm), NATO gọi loại tàu ngầm này là **lớp Tống**, là loại tàu ngầm chạy bằng điện-diesel do  hải quân Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc chế tạo. Đây là loại tàu ngầm đầu tiên do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tự mình thiết kế cũng như là loại tàu ngầm đầu tiên của nước này sử dụng thiết kế thân tàu hình giọt nước.

## Thiết kế
Đây là loại tàu ngầm đầu tiên do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tự mình thiết kế và chế tạo để thay thế cho các tàu ngầm Đề án 633 do Liên Xô cung cấp. Trung quốc đã chế tạo một số lượng lớn theo thiết kế của Đề án 633 với tên là Hình 035 Minh nhưng sau đó thiết kế này đã bị lỗi thời. Nên Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã quyết định thiết kế hoàn toàn mới một loại tàu ngầm riêng mà kết quả là Hình 039.

Nó được thiết kế để tấn công cả tàu ngầm lẫn tàu nổi với ngư lôi, nó sử dụng thiết kế hình giọt nước để có hình dáng khí động học hơn khi di chuyển. Nó có 4 bánh lái với 1 chân vịt duy nhất. Để giảm tiếng ồn động cơ được gắn bộ phận giảm xót và thân tàu được bọc các miếng cao su để chống phản hồi âm thanh. Tuy nhiên chỉ có duy nhất một chiếc được chế tạo theo thiết kế ban đầu (320) vì vấn đề tiếng ồn và khả năng di chuyền dưới nước đã bắt buộc phải sửa lại thiết kế.

Phiên bản cải tiến mới là Hình 039G đã trở thành phiên bản được đóng nhiều trong lớp này với bảy chiếc. Nó loại bỏ tháp tiềm vọng dạng bật trong thiết kế đây cũng chính là điểm để phân biệt các phiên bản khác nhau trong lớp này. Có ba thiết kế trong lớp này là Hình 039, Hình 039G, Hình 039A. Hình 039 có tháp tiềm vọng hình bậc thang, Hình 039G có tháp tiềm vọng giống như các loại tàu ngầm khác, Hình 039A có tháp tiềm vọng giống như các loại tàu ngầm khác nhưng nó không có hai cánh ngang giống như hai Hình trước. Ngoài ra còn một chiếc Hình 039G1 dùng để thử nghiệm động cơ đẩy không cần không khí.

## Hệ thống vũ khí
Tàu ngầm Hình 039 sử dụng ngư lôi Yu-4 533m sản xuất trong nước có khả năng tìm mục tiêu thụ động bằng âm thanh với tốc độ 40 knot (74&nbsp;km/h) dựa trên SAET-50 và có thể so sánh với SAET-60. Nó có thể tấn công các mục tiêu nổi với phạm vi 15&nbsp;km. Ngư lôi Yu-6 điều khiển bằng dây cước cũng có thể được sử dụng. Nó có thể phóng tên lửa đối hạm YJ-8 bằng chính ống phóng ngư lôi để tấn công các mục tiêu  ở phạm vi 80&nbsp;km. Hoặc nó có thể mang từ 24 đến 36 thủy lôi cũng được thả qua các ống ngư lôi. Nó cũng đã thành công trong việc bắn thử nghiệm tên lửa chống tàu ngầm CY-1.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Type 039 Song Class Diesel-Electric Submarines at sinodefense.com
HMS Bonaventure

Tám tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên **HMS ''Bonaventure***:

*[[HMS Bonaventure (1489)|HMS *Bonaventure* (1489)]] là một tàu chiến được đóng năm [[1489]] và bị mất năm [[1509]]
*[[HMS Bonaventure (1551)|HMS *Bonaventure* (1551)]], còn gọi là *Edward Bonaventure*, là một tàu chiến chế tạo năm [[1551]] và bị đắm vào năm [[1556]]
*[[HMS Bonaventure (1567)|HMS *Bonaventure* (1567)]], còn gọi là *Elizabeth Bonaventure*, là một tàu chiến 47 khẩu pháo được mua năm [[1567]] và phục vụ cho đến năm [[1599]]
*[[HMS Bonaventure (1621)|HMS *Bonaventure* (1621)]] là một tàu chiến 32 khẩu pháo hạ thủy năm [[1621]] và bị mất trong chiến đấu năm [[1653]]
*[[HMS Bonaventure (1650)|HMS *Bonaventure* (1650)]] là một tàu chiến 42 khẩu pháo nguyên mang tên HMS *President*, được đổi tên thành HMS *Bonaventure* năm [[1660]], được cải tạo vào năm [[1711]] thành một tàu chiến hạng tư 50 khẩu pháo, được đổi tên thành HMS *Argyll* vào năm [[1715]], cuối cùng bị đánh chìm như đê chắn sóng vào năm [[1748]]
*[[HMS Bonaventure (1892)|HMS *Bonaventure* (1892)]] là một [[tàu tuần dương bảo vệ]] hạng hai thuộc [[Astraea (lớp tàu tuần dương)|lớp *Astraea*]] hạ thủy năm [[1892]], được sử dụng như một [[tàu tiếp liệu tàu ngầm]] t̀ư năm [[1910]] và bị tháo dỡ năm [[1920]]
*[[HMS Bonaventure (31)|HMS *Bonaventure* (31)]] là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] [[Dido (lớp tàu tuần dương)|lớp *Dido*]] hạ thủy năm [[1939]] và bị đánh chìm năm [[1941]]
*[[HMS Bonaventure (F139)|HMS *Bonaventure*]] là một tàu tiếp liệu tàu ngầm cho kiểu [[tàu ngầm XE]], hạ thủy năm [[1942]] và bị bán năm [[1948]]

== Xem thêm ==
* [[HMCS Bonaventure (CVL 22)|HMCS *Bonaventure*]] là một [[tàu sân bay]] [[Majestic (lớp tàu sân bay)|lớp *Majestic*]] hạ thủy vào năm [[1945]] như là chiếc HMS *Powerful* nhưng chưa bao giờ hoàn tất. Nó được bán cho [[Hải quân Hoàng gia Canada]] vào năm [[1952]] và được đổi tên thành HMCS *Bonaventure''. Nó bị tháo dỡ vào năm 1971.

## Tham khảo
* 
* Submarine depot ships
* Submarine depot ships of WWII
HMS Bonaventure (31)

**HMS ''Bonaventure** (31)* là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[Dido (lớp tàu tuần dương)|lớp *Dido*]] của [[Hải quân Hoàng gia Anh|Hải quân Hoàng gia]] [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]]. Nó được đưa ra hoạt động trong [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Chiến tranh Thế giới thứ hai]] và đã bị đánh chìm tại [[Địa Trung Hải]] do trúng phải [[ngư lôi]] của [[tàu ngầm]] [[Ý]] [[Ambra (tàu ngầm Ý)|*Ambra*]] vào ngày [[31 tháng 3]] năm [[1941]].

== Thiết kế và chế tạo ==
Do gặp phải sự thiếu hụt trong khi chế tạo, *Bonaventure* cùng các tàu chị em [[HMS Dido (37)|*Dido*]] và [[HMS Phoebe (43)|*Phoebe*]] được hoàn tất chỉ với bốn thay vì năm [[tháp pháo]]  nòng đôi, và được thay thế bằng một khẩu pháo  bắn [[pháo sáng]]. Nó được chế tạo tại xưởng đóng tàu của hãng Scotts Shipbuilding & Engineering Co., [[Greenock]], [[Scotland]], được đặt lườn vào ngày [[30 tháng 8]] năm [[1937]]; được hạ thủy vào ngày [[19 tháng 4]] năm [[1939]], và được đưa ra hoạt động vào ngày [[24 tháng 5]] năm [[1940]].

== Lịch sử hoạt động ==
Thoạt tiên *Bonaventure* phục vụ cùng với [[Hạm đội Nhà Anh Quốc|Hạm đội Nhà]] trong vai trò hộ tống các đoàn tàu vận tải WS. Trong khi hộ tống đoàn tàu vận tải WS5a vào ngày [[25 tháng 12]] năm [[1940]], đoàn tàu bị chiếc [[tàu tuần dương]] [[Đức Quốc xã|Đức]] [[Admiral Hipper (tàu tuần dương Đức)|*Admiral Hipper*]] tấn công, nhưng cả hai bên đều không bị thiệt hại. Hầu như ngay sau đó, nó được lệnh đi đến [[Mặt trận Địa Trung Hải trong Thế Chiến II|Mặt trận Địa Trung Hải]]. Vào ngày [[28 tháng 12]], *Bonaventure* ngăn chặn chiếc tàu Đức *Baden* tải trọng ) đang vượt qua sự phong tỏa ngoài khơi [[Santa Cruz de Tenerife]] thuộc [[quần đảo Canaria|quần đảo Canary]]. *Baden* đang trên đường từ Tenerife quay về [[Pháp]]. Không thể chiếm giữ con tàu địch do thời tiết xấu, *Bonaventure* đã đánh chìm nó bằng ngư lôi.

*Bonaventure* nằm trong thành phần Lực lượng "F" tham gia [[Chiến dịch Excess]] để tiếp tế cho [[Malta]] vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1941]]. Vào ngày [[10 tháng 1]], nó bị các [[tàu phóng lôi]] Ý *Circe* và *Vega* tấn công ở về phía Nam [[Pantelleria]], và đã phản công đánh chìm được *Vega*, nhưng phải chịu tổn thất hai người thiệt mạng trong khi giao chiến. Ngày [[22 tháng 3]], trong khi hộ tống một đoàn tàu vận tải đi đến Malta, nó bị hư hại bởi những phát suýt trúng khi ở tại Malta. Sau đó nó tham gia [[Chiến dịch Lustre]], nhưng vào ngày [[31 tháng 3]] năm [[1941]], trong khi hộ tống một đoàn tàu vận tải từ [[Hy Lạp]] đến [[Alexandria]], nó trúng phải [[ngư lôi]] phóng từ [[tàu ngầm]] [[Ý]] [[Ambra (tàu ngầm Ý)|*Ambra'']], và bị chìm ở về phía Nam đảo Crete, ở tọa độ , với tổn thất 139 người thiệt mạng.

## Tham khảo
* 
* WWII cruisers
* HMS Bonaventure at Uboat.net
USS Omaha

Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên **USS ''Omaha*** để vinh danh thành phố [[Omaha, Nebraska|Omaha]] thuộc tiểu bang [[Nebraska]]:

* [[USS Omaha (1869)|USS *Omaha* (1869)]], là một [[tàu xà-lúp]] gỗ chân vịt [[Algoma (lớp tàu xà-lúp)|lớp *Algoma*]] phục vụ trong những thập niên sau cùng của [[thế kỷ 19]].
* [[USS Omaha (CL-4)|USS *Omaha* (CL-4)]] là chiếc dẫn đầu của [[lớp tàu tuần dương hạng nhẹ]] [[Omaha (lớp tàu tuần dương)|*Omaha*]] phục vụ cho đến hết [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế Chiến II]].
* [[USS Omaha (SSN-692)|USS *Omaha* (SSN-692)]] là một [[tàu ngầm tấn công]] [[Los Angeles (lớp tàu ngầm)|lớp *Los Angeles'']] phục vụ trong những năm sau cùng của cuộc Chiến tranh Lạnh.
USS Columbus

Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên **USS ''Columbus***, hai chiếc đầu tiên theo tên nhà thám hiểm hàng hải [[Cristoforo Colombo|Christopher Columbus]], và hai chiếc sau theo tên thành phố [[Columbus, Ohio|Columbus]], thủ phủ tiểu bang [[Ohio]]:

* [[USS Columbus (1774)|USS *Columbus* (1774)]] là một tàu chiến 24 được [[Hải quân Lục Địa]] mua năm [[1775]], hoạt động cho đến khi bị Anh chiếm và đốt cháy năm [[1778]]
* [[USS Columbus (1819)|USS *Columbus* (1819)]] là một [[tàu chiến tuyến]] 74 khẩu pháo đưa ra hoạt động năm [[1819]], phục vụ cho đến khi bị đánh đắm năm [[1861]] để tránh rơi vào tay phe [[Liên Hiệp Hoa Kỳ|Liên Hiệp]]
* [[USS Columbus (CA-74)|USS *Columbus* (CA-74)]] là một [[tàu tuần dương hạng nặng]] [[Baltimore (lớp tàu tuần dương)|lớp *Baltimore*]] đưa ra hoạt động vào cuối [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế Chiến II]], được cải biến thành [[tàu tuần dương tên lửa điều khiển]] *CG-12* vào năm [[1959]], và ngừng hoạt động năm [[1975]]
* [[USS Columbus (SSN-762)|USS *Columbus* (SSN-762)]] là một [[tàu ngầm tấn công]] chạy năng lượng hạt nhân [[Los Angeles (lớp tàu ngầm)|lớp *Los Angeles'']] đưa ra hoạt động năm 1993 và hiện vẫn đang phục vụ
Chính phủ lưu vong Tây Tạng

**Chính quyền Trung ương Tây Tạng** (tiếng Tạng: བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་; Wylie: btsan-byol bod gzhung, tiếng Anh: *Central Tibetan Administration*), chính thức là **Chính quyền Trung ương Tây Tạng của ngài Đạt-lại Lạt-ma**, là một tổ chức đóng ở Ấn Độ một phần thuộc Đạt-lại Lạt-ma thứ 14 và một phần thuộc Thủ tướng Tây Tạng, với mục tiêu "đưa người tị nạn Tây Tạng về quê và phục hồi tự do và hạnh phúc ở Tây Tạng". Được thành lập năm 1959 ở Ấn Độ, nó thường được gọi là **[[chính phủ lưu vong]] Tây Tạng**, nhưng trong khi cơ cấu nội bộ tổ chức này giống như một chính phủ, tổ chức này lại tuyên bố là không được thiết kế để giành quyền lực ở Tây Tạng mà sẽ giải thế ngay khi tự do được khôi phục ở Tây Tạng và chính quyền được lập bởi người Tạng ở bên trong Tây Tạng. Ngoài nhiệm vụ chính trị, chính quyền này còn quản lý một mạng lưới các trường học và một số hoạt động văn hóa cho người Tạng ở Ấn Độ. Ngày 1 tháng 2 năm 1991, chính quyền lưu vong này đã trở thành thành viên sáng lập của Tổ chức Nhân dân và Quốc gia chưa được đại diện (UNPO) trong một cuộc lễ tổ chức ở Cung điện Hòa bình ở Den Haag, Hà Lan.

## Quan điểm về Tây Tạng

Lãnh thổ Tây Tạng hiện nay do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quản lý. Chính quyền Trung ương Tây Tạng coi tình trạng này là sự chiếm đóng quân sự bất hợp pháp. Quan điểm của Chính quyền Trung ương Tây Tạng là rằng Tây Tạng là một nước riêng biệt có một lịch sử độc lập lâu đời. Tuy nhiên, quan điểm chính thức của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là rằng chính quyền trung ương Trung Quốc đã quản lý Tây Tạng tiếp tục trong thời gian kéo hơn 700 năm, rằng Tây Tạng không bao giờ là quốc gia độc lập, và rằng sự độc lập của Tây Tạng "không là cái gì ngoài một điều hư cấu của những kẻ đế quốc đã công kích Trung Quốc trong lịch sử cận đại". Chính sách hiện hành của Đạt-lại Lạt-ma là rằng ngài không theo đuổi độc lập đầy đủ cho Tây Tạng nhưng sẽ chấp nhận chế độ tự trị cho Tây Tạng trong Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

## Thủ tướng Tây Tạng
Ông Lobsang Sangay, một học giả Harvard, hiện là Thủ tướng Tây Tạng lưu vong và hứa chống lại "chủ nghĩa thực dân" Trung Quốc và chống chính sách đồng hóa thô bạo của Bắc Kinh.

## Nội các
Thành viên đáng chú ý trong quá khứ của Nội các gồm có: Gyalo Thondup, anh trai cả của Đức Đạt Lai Lạt Ma, từng là Chủ tịch Nội các và Bộ trưởng Bộ Công an, và Jetsun Pema, em gái của Đức Đạt Lai Lạt Ma, người từng giữ các chức vụ như Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Giáo dục.

* Lobsang Sangay - Thủ tướng Chính phủ, Kalon Tripa
* Tempa Tsering - đại diện của Đức Đạt Lai Lạt Ma, New Delhi
* Dolma Gyari - Bộ trưởng Bộ Quê Hương (Home)
* Dickyi Choeyang - Bộ trưởng Bộ Thông tin & Quan hệ quốc tế
* Pema Chinnjor - Bộ trưởng Bộ Tôn Giáo Và Văn Hoá
* Ngodup Drongchung - Bộ trưởng Bộ An ninh
* Tsering Dhondup - Bộ trưởng Bộ Tài chính
* Tsering Wangchuk - Bộ trưởng Bộ Y tế

## Xem thêm
Đảng Nhân dân Nội Mông

Đạt Lai Lạt Ma thứ 14

Tây Tạng (1912–1951)

## Chú thích
Phenobarbital

**Phenobarbital** (INN) hay **phenobarbitone** (BAN cũ) là một barbiturate, lần đầu đưa ra thị trường với tên **Luminal** bởi Friedr. Bayer et comp. Nó được sử dụng rộng rãi nhất chống co giật trên khắp thế giới, và là loại thuốc cũ nhất vẫn còn được sử dụng phổ biến.

Phenobarbital có trong danh mục thuốc thiết yếu Việt Nam ban hành lần thứ tư năm 1999 (Thuốc hướng tâm thần).

## Tham khảo
Rossville, Georgia

**Rossville** là một thành phố ở quận Walker, tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Thành phố Rossville được đặt theo tên từ trưởng da đỏ John Ross, người đã sống ở đó cho đến khi bị buộc phải di chuyển với người dân của mình đến Oklahoma trong đợt di dời người da đỏ. Túp nhà bằng gỗ ghép của từ trưởng John Ross vẫn còn nằm trong thành phố. Dân số là 3.511 người vào điều tra dân số năm 2000. Thành phố là một phần của khu vực thống kê đô thị Chattanooga, Tennessee.

## Địa lý
Theo điều tra dân số Hoa Kỳ Văn phòng, thành phố có tổng diện tích là 1,8 dặm vuông (4,7&nbsp;km ²), tất cả đều là diện tích mặt đất.

Rossville là một vùng ngoại ô của Chattanooga, Tennessee, và các thành phố được chỉ cách nhau đường ranh giới hai bang Tennessee/Georgia.

## Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2000, thành phố đã có dân số 3.511 người, 1.507 hộ gia đình, và 955 gia đình sống trong thành phố. Mật độ dân số là 1,945.7 người trên một dặm vuông (753.1/km ²). Có 1.693 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 938.2/sq mi (363.2/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư thành phố là 93,51% người da trắng, 3,90% người Mỹ gốc Phi, 0,57% người Mỹ bản xứ, 0,34% ở châu Á, 0,48% từ các chủng tộc khác, và 1,20% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào được 1,28% dân số.

Có 1.507 hộ, trong đó 29,6% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 39,9% là đôi vợ chồng sống với nhau, 19,0% có nữ hộ và không có chồng, và 36,6% gia đình được không. 32,6% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 16,4% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,26 và cỡ gia đình trung bình là 2,85.

Về cơ cấu độ tuổi dân cư thành phố, có 24,6% ở độ tuổi dưới 18, 8,9% 18-24, 26,7% 25-44, 19,4% 45-64, và 20,4% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 37 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 80,1 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, có 74,5 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong thành phố là 23.612 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 29.423 USD. Phái nam có thu nhập trung bình 26.346 USD so với 21.875 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của thành phố là 14.175 USD. Có 16,6% các gia đình và 20,3% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 30,0% những người dưới 18 tuổi và 14,7% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

## Tham khảo
Quần đảo Virgin

**Quần đảo Virgin** là nhóm đảo phía tây của quần đảo Leeward, thuộc phần phía bắc của Tiểu Antilles, tạo nên ranh giới giữa biển Caribe và Đại Tây Dương. Về chủ quyền, các đảo đông bắc tạo thành Quần đảo Virgin thuộc Anh và phía tây nam là Quần đảo Virgin thuộc Mỹ. Quần đảo cũng được gọi là Quần đảo Thủ lĩnh cướp biển.

Về mặt lý thuyết tên chính thức của quần đảo Virgin thuộc Anh chỉ đơn thuần là "Quần đảo Virgin" và tên gọi chính thức của Quần đảo Virgin thuộc Mỹ là "Quần đảo Virgin của Hoa Kỳ", nhưng trong thực tế từ năm 1977 cả hai vùng lãnh thổ hầu như đều được gọi là "Quần đảo Virgin thuộc Anh" và "Quần đảo Virgin thuộc Mỹ" để phân biệt. Quần đảo nằm về phía đông của Puerto Rico.

Quần đảo Virgin thuộc Anh là một lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland bao gồm các hòn đảo Tortola, Virgin Gorda, Jost Van Dyke, hơn năm mươi hòn đảo nhỏ lân cận, và hòn đảo Anegada xa hơn về phía bắc. Quần đảo Virgin thuộc Mỹ là một lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ gồm có các đảo St. John, St. Thomas, các đảo nhỏ xung quanh và hòn đảo St. Croix về phía nam.

Christopher Columbus đã đặt tên cho quần đảo là *Santa Ursula y las Once Mil Vírgenes*, rút ngắn lại là *Las Vírgenes*. Tuy nhiên trước đó đã có các thổ dân Người Arawak, Người Carib và người Cermic trên đảo, tuy nhiên họ đã bị tuyệt chủng do dịch bệnh, lao động nặng nhọc và bị thực dân châu Âu tiêu diệt. Sau đó, quần đảo được thực dân châu Âu thuộc địa hóa, với nô lệ được mang từ châu Phi sang. Hiện nay, đa số dân cư tại quần đảo đều là con cháu của những người nô lệ này. Năm 1917, Đan Mạch đã bán thuộc địa của mình trên quần đảo cho Hoa Kỳ.

Xe cơ giới chạy bên trái đường ở cả hai phần quần đảo thuộc Anh và Mỹ, mặc dù vậy hầu hết xe đều có tay lái bên trái do được nhập khẩu từ Hoa Kỳ. Ngoài ra, đồng đô la Mỹ là đơn vị tiền tệ chính thức trên cả Quần đảo Virgin thuộc Anh và Quần đảo Virgin thuộc Mỹ.

## Xem thêm
* Quần đảo Virgin thuộc Anh
* Quần đảo Virgin thuộc Mỹ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang tin chính thức Quần đảo Virgin thuộc Mỹ
Caribe thuộc Hà Lan

**Caribê thuộc Hà Lan** (, tiếng Papiamento: Hulanda Karibe) là tên gọi chung cho ba hòn đảo tự trị thuộc Hà Lan tại khu vực biển Caribe ở châu Mỹ là Bonaire, Sint Eustatius và Saba. Những đảo này còn được gọi là quần đảo BES. BES là từ viết tắt dùng để chỉ các chữ cái đầu tên trong tên của các hòn đảo. Từ 10 tháng 10 năm 2010, các hòn đảo này trở thành một bộ phận thuộc Hà Lan. Trước đó, các đảo là một bộ phận của Antille thuộc Hà Lan, nguyên là một quốc gia cấu thành của Vương quốc Hà Lan.

Bonaire (bao gồm cả đảo nhỏ Klein Bonaire) nằm về phía đông của Aruba và Curaçao, gần bờ biển Venezuela. Sint Eustatius và Saba nằm phía nam của Sint Maarten và phía tây bắc của Saint Kitts và Nevis. Ba hòn đảo có tình trạng chính trị như hiện tại sau khi Antille thuộc Hà Lan giải thể vào ngày 10 tháng 10 năm 2010. Tổng dân sốlà 18.000 người dân và diện tích là 328&nbsp;km ² (127 sq mi) tương ứng với khoảng 1/1000 dân số và 1/100 diện tích của phần đất Hà Lan ở Châu Âu. Múi giờ là UTC -4; mã quốc gia là 599,  dùng chung với Curaçao và Sint Maarten. Điểm cao nhất là Núi Scenery cao  tại Saba, đây cũng là điểm cao nhất Vương quốc Hà Lan. Các đảo có khí hậu nhiệt đới quanh năm.

Cho đến 1/11/2011, 3 hòn đảo sử dụng đồng guilder Antille thuộc Hà Lan và sau đó cả ba chuyển sang dùng đô la Mỹ, trong khi phần Hà Lan ở châu Âu sử dụng đồng Euro còn hai hòn đảo khác vốn cũng thuộc Antille thuộc Hà Lan là Curaçao và Sint Maarten sử dụng đồng guilder Caribe.

{| class="vatop"
|

## Xem thêm
Vương quốc Hà Lan
## Chú thích
Izatha walkerae

***Izatha walkerae*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở đông bắc South Island.

Sải cánh dài 18–20&nbsp;mm đối với con đực. Con trưởng thành bay vào tháng 11 and tháng 1.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha

***Izatha*** là một chi bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Chi này chỉ hiện diện ở New Zealand.

## Các loài
*Nhóm attactella:
***[[Izatha attactella]]* Walker, 1864
***[[Izatha blepharidota]]* Hoare, 2010
***[[Izatha voluptuosa]]* Hoare, 2010
***[[Izatha austera]]* (Meyrick, 1884)
***[[Izatha psychra]]* (Meyrick, 1884)
*Nhóm mira
***[[Izatha copiosella]]* (Walker, 1864)
***[[Izatha walkerae]]* Hoare, 2010
***[[Izatha florida]]* Phipott, 1927
***[[Izatha mira]]* Philpott, 1913
*Nhóm apodoxa
***[[Izatha notodoxa]]* Hoare, 2010
***[[Izatha katadiktya]]* Hoare, 2010
***[[Izatha apodoxa]]* (Meyrick, 1888)
***[[Izatha acmonias]]* Philpott, 1921
***[[Izatha lignyarcha]]* Hoare, 2010
***[[Izatha picarella]]* (Walker, 1864)
*Nhóm balanophora
***[[Izatha metadelta]]* Meyrick, 1905
***[[Izatha balanophora]]* (Meyrick, 1897)
***[[Izatha churtoni]]* Dugdale, 1988
***[[Izatha dulcior]]* Hoare, 2010
***[[Izatha epiphanes]]* (Meyrick, 1884)
***[[Izatha mesoschista]]* Meyrick, 1931
***[[Izatha haumu]]* Hoare, 2010
***[[Izatha quinquejacula]]* Hoare, 2010
***[[Izatha heroica]]* Philpott, 1926
***[[Izatha hudsoni]]* Dugdale, 1988
***[[Izatha huttonii]]* (Butler, 1879)
***[[Izatha peroneanella]]* (Walker, 1864)
***[[Izatha taingo]]* Hoare, 2010
*Nhóm oleariae
***[[Izatha oleariae]]* Dugdale, 1971
***[[Izatha spheniscella]]* Hoare, 2010
***[[Izatha prasophyta]]* (Meyrick, 1884)
*Nhóm caustopa
***[[Izatha caustopa]]* (Meyrick, 1892)
***[[Izatha dasydisca]]* Hoare, 2010
***[[Izatha manubriata]]* Meyrick, 1923
*Nhóm convulsella
***[[Izatha convulsella]]* (Walker, 1864)
***[[Izatha gekkonella]]* Hoare, 2010
***[[Izatha gibbsi]]* Hoare, 2010
***[[Izatha minimira]]* Hoare, 2010
***[[Izatha rigescens]]* Meyrick, 1929
***[[Izatha phaeoptila]]* (Meyrick, 1905)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Động vật New Zealand - Izatha (Insecta: Lepidoptera: Gelechioidea: Oecophoridae)
Izatha attactella

***Izatha attactella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở both the North and South Island đến phía nam tận Canterbury.

The wingspan 24.5–38&nbsp;mm đối với con đực và 22–36&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 12.

Larvae have been reported feeding under the bark of dead *[[Elaeocarpus dentatus]]*, *[[Aristotelia serrata]]*, *[[Họ Cử phương nam|Nothofagus]]*, *[[Myoporum laetum]]* and *[[Rhopalostylis sapida]]*, feeding on the soft inner surface of the bark. Nó cũng được tìm thấy ở dead wood của *[[Chi Dẻ Trùng Khánh|Castanea]]*, *[[Litsea calicaris]]*, *[[Olearia paniculata]]*, *[[Pinus patula]]*, *[[Pinus radiata]]* and *[[Chi Khổ sâm|Sophora]]* species. 
## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha blepharidota

***Izatha blepharidota*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is confined tới miền bắc half of the North Island.

Sải cánh dài 22.5–26&nbsp;mm đối với con đực và 23–29&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 4.

Larvae have been reared from nhánh chết của *[[Gỗ giáo|Pseudopanax crassifolius]]*, thân chết của *[[Ripogonum scandens]]*, nhánh chết của *[[Coriaria arborea]]* và *[[Kunzea ericoides]]* chết.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha austera

***Izatha austera*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is widespread throughout the North Island, with a single South Island record từ tây bắc Nelson.

Sải cánh dài 13–19&nbsp;mm đối với con đực và 16.5–25&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 12 đến tháng 2.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Niihau

**Niihau** (tiếng Hawaii: ) là đảo cực tây và là đảo có người ở lớn thứ bảy trong quần đảo Hawaii. Nó cách Kauai  về phía tây nam. Diện tích đảo là . Nhiều hồ tạm thời trên đảo cung cấp môi trường đất ngập nước cho các loài động vật như *[[Fulica alai]]*, *[[Himantopus himantopus]]*, và *[[Anas wyvilliana]]*. Đây là nơi sinh sống của *[[Brighamia insignis]]*, một loài thực vật đặc hữu và đang bị đe dọa của quần đảo Hawaii. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ xác định rằng Niihau và đảo lân cận Lehua là Điểm Thống kê 410 của Quận Kauai, Hawaii. Thống kê 2000 cho biết đảo có 160 dân; thống kê 2010 ghi nhận rằng dân số đã tăng lên 170.

Elizabeth Sinclair mua Niihau năm 1864 từ Vương quốc Hawaii, và quyền sở hữu tư nhân được giao lại cho con cháu của bà, gia đình Robinson. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, hòn đảo là nơi diễn ra tai nạn Niihau: một chiếc máy bay của hải quân Nhật Bản rơi trên đảo và làm cư dân tại đây hoảng sợ. Người dân Niihau được biết đến với việc tạo tác *[[Lei (Hawaii)|lei pūpū]]* (shell lei), và việc sử dụng tiếng Hawaii như ngôn ngữ chính. Từ năm 1987, một số hoạt động du lịch và săn bắt được giám sát chặt chẽ trên đảo đã được mở ra cho du khách. Hiện đảo được quản lý bởi anh em Bruce Robinson và Keith Robinson.

## Địa lý
Niihau cách Kauai khoảng  về phía tây nam. Đảo hoang Lehua cách  về phía bắc. Niihau rộng 6,2 dặm và dài 18,6 dặm (10&nbsp;km x 30&nbsp;km). Độ cao tối đa (Paniau) là . Hòn đảo khoảng 4,9 triệu năm tuổi, trẻ hơn đảo Kauai 5 triệu năm tuổi lân cận. Niihau có một núi lửa đã tắt ở phần đông.

## Chú thích
Đoàn Chính Thuần

**Đoàn Chính Thuần** (chữ Hán: 段正淳, bính âm: Duàn Zhèngchún, ? - ?) là vị hoàng đế trong lịch sử nước Đại Lý (giai đoạn Hậu Đại Lý, từ năm 1096 đến năm 1253). Vị vua cuối cùng của Tiền Đại Lý, Đoàn Chính Minh, là anh ruột của ông.

## Trong lịch sử
Năm sinh và năm mất của Đoàn Chính Thuần hiện nay vẫn chưa rõ. Tổ phụ của ông là vua Hiếu Đức đế Đoàn Tư Liêm.

Năm 1094, quyền thần Cao Thăng Thái bức ép hoàng đế cuối cùng của thời kỳ Tiền Đại Lý là Đoàn Chính Minh thoái vị nhường ngôi, tự lập làm vua, cải quốc hiệu là Đại Trung. Tuy nhiên, chưa được 3 năm thì Cao Thăng Thái bệnh chết. Trước khi chết, Cao Thăng Thái có di chiếu lại cho con là Cao Thái Minh trả lại ngôi cho họ Đoàn, lập em của Đoàn Chính Minh là Đoàn Chính Thuần lên ngôi. Do thời gian gián đoạn 3 năm ngôi vị vào tay họ Cao, nên vương triều Đại Lý từ Đoàn Chính Thuần trở đi gọi là Hậu Đại Lý.

Trong những năm trì vị, Đoàn Chính Thuần sử dụng các niên hiệu sau:
* Thiên Thụ (1096)
* Khai Minh (1097-1102)
* Thiên Chính (1103-1104)
* Văn An (1105-1107)
Đoàn Chính Thuần trị vì đến năm 1107 thì nhường ngôi cho con là Đoàn Dự, xuất làm sư theo Phật giáo Mật Tông. Sau khi qua đời, ông được tôn thụy hiệu là Văn An Đế.

## Trong tiểu thuyết
Đoàn Chính Thuần cũng là một nhân vật trong tiểu thuyết kiếm hiệp *[[Thiên Long Bát Bộ]]* của nhà văn Kim Dung. Ông được Kim Dung miêu tả ở lần đầu tiên, khi xuất hiện bên Tiểu Kính hồ: *"*Gương mặt hình chữ quốc, khoảng chừng ngoài bốn mươi nhưng chưa đến năm mươi, hình mạo uy võ nhưng áo thùng thình, xem chừng có vẻ tiêu sái*"*. Lúc đấy, Đoàn Chính Thuần là em trai của đương kim hoàng đế nước Đại Lý Bảo Định Đế, giữ chức vụ Trấn Nam vương, tước hiệu Hoàng Thái đệ (sẽ được kế vị ngôi Hoàng đế). Ông được mô tả là một con người đa tình, "Yêu mỹ nữ hơn giang sơn", quan hệ với rất nhiều mỹ nữ nhưng tình cảm của ông dành cho họ đều rất thật lòng. Sau cùng, ông tự sát khi chứng kiến Mộ Dung Phục giết những nhân tình của mình nhằm uy hiếp ông thoái vị.

## Trên phim
Tạ Hiền (1982),
Phan Chí Văn (1997),
Thang Trấn Tông (2003),
Lưu Tích Minh (2013)

## Tham khảo

*Thiên Long Bát Bộ bản dịch của Nguyễn Duy Chính
*Phim truyền hình Thiên Long Bát Bộ do đài truyền hình Trung ương Trung Quốc sản xuất.
Molokai

**Molokai** hay **Molokai** ( trong tiếng Anh và (ˈmoloˈkɐʔi) trong tiếng Hawaii là một hòn đảo ở quần đảo Hawaii. Hòn đảo có kích thước dài 61&nbsp;km và rộng 16&nbsp;km (38 by 10&nbsp;mi) với tổng diện tích là , đây là hòn đảo lớn thứ 5 tại Hawaii và thứ 27 tại Oahu cách 40-km (25&nbsp;mi) và ở phía bắc của đảo Lānai. Ban đêm anh sáng từ Honolulu có thể được nhìn thấy từ phía tây của Molokai, trong khi các đảo gần đó là Lānai và Maui có thể quan sát rõ ràng từ bất cứ nơi nào dọc theo bờ biển phía nam của hòn đảo. Điểm cao nhất là *Kamakou* ở Đông Molokai có độ cao 

Molokai là một phần của bang Hawaii và nằm ở Quận Maui, ngoại trừ bán đảo Kalaupapa, được quản lý bởi Quận Kalawao. Dân số của đảo là 7404 người (năm 2000).

## Thị trấn và làng
*Kaunakakai
*Kualapuu
*Maunaloa
*Kalaupapa

## Chú thích

## Đọc thêm
*
* Article about traditional *[[hula]] halau* on Molokai
*
* Article about Hawaiian limpets, a traditional delicacy known locally as *opihi*.
*

## Liên kết ngoài
* Official Molokai Visitors Association website 
* The Molokai Dispatch weekly print community newspaper.
Izatha lignyarcha

***Izatha lignyarcha*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is known only from higher altitudes on the North Island volcanoes (Mount Taranaki and Mount Ruapehu), except for one specimen from Taupo and one from Masterton.

Sải cánh dài 24.5–30&nbsp;mm đối với con đực và 24–31&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 11, tháng 12, tháng 1 and tháng 2.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Lanai

**Lānai** hay **Lanai** ( trong tiếng Anh và (laːˈnɐʔi) hay (naːˈnɐʔi)} trong tiếng Hawaii) là hòn đảo lớn thứ 6 tại quần đảo Hawaii. Thị trấn duy nhất trên đảo Thị trấn Lānai, một thị trấn thưa dân. Hòn đảo cũng được gọi là **Đảo Dứa** bởi vì trước đây trên đảo trồng nhiều loại quả này. Chiều rộng là  theo hướng dài nhất. Diện tích đảo là , đảo là đảo lớn thứ 42 tại Hoa Kỳ. Hòn đảo cách đảo Molokai về phía bắc, và cách Maui về phía đông. Cơ quan Điều tra Dân số Hoa Kỳ xếp đảo Lānai thuộc Quận Maui. Tổng dân số trên đảo là 3.193 trong thống kê năm 2000.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Izatha churtoni

***Izatha churtoni*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is widespread in the North Island.

Sải cánh dài 18–31.5&nbsp;mm đối với con đực và 24.5–30&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 10 đến tháng 2.

Larvae have been recorded in dead branches của *[[Coriaria arborea]]*. One specimen was reared from a larva in
dead *[[Fuchsia excorticata]]*. Further rearing records are from dead wood của *[[Alnus rubra]]*, *[[Sồi|Quercus]]* species and *[[Pittosporum tenuifolium]]*.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha haumu

***Izatha haumu*** (Maori name **Pepepepe haumu o Ngāti Kuri**) là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở Aupouri peninsula of Northland.

Sải cánh dài 18–22&nbsp;mm đối với con đực và khoảng 23&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 10 and tháng 11..

## Etymology
The Māori word *haumu* means *hairy* and refers to the grizzled appearance of the moth.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha heroica

***Izatha heroica*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is widespread in the South Island, but mainly in the west.

Sải cánh dài 23–29&nbsp;mm đối với con đực và 27–32&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 1, tháng 2 and đầu tháng 3.

Larvae have been reared from erect dead *[[Leptospermum]]*. The host may have been *[[Kunzea ericoides]]* hoặc *[[Leptospermum scoparium]]*, since both were placed thuộc chi Leptospermum at this time.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha hudsoni

***Izatha hudsoni*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, nơi nó hiện diện ở Đảo Bắc.

Sải cánh dài 19–26&nbsp;mm đối với con đực và 20–27.5&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 1.
Ấu trùng ăn cây chết của loài *[[Aristotelia serrata]]*.

## Chú thích

## Tham khảo
*