open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Độc Lập, Hưng Hà

**Độc Lập** là một xã cũ của huyện Hưng Hà, Thái Bình, Việt Nam.

## Địa lý
Quốc lộ 39B chạy cắt ngang xã, phía đông giáp Minh Hòa, phía Nam giáp Hồng Minh, phía tây giáp Sông Hồng và phía Bắc giáp xã Minh Tân.

## Lịch sử
Theo Nghị quyết số 1664/NQ-UBTVQH15 tháng 6 năm 2025, sáp nhập toàn tỉnh Thái Bình vào tỉnh Hưng Yên. Hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 3 xã thuộc huyện Hưng Hà là Minh Tân, Độc Lập và Hồng An thành xã mới Lê Quý Đôn thuộc huyện Hưng Hà tỉnh Hưng Yên.

## Hành chính
Xã có các làng như: Long Nãi, Phú Vinh, Lộc Thọ, Xuân La, Đồng Phú, Bùi Xá.

## Truyền thống và văn hóa

Là quê hương của nhà bác học nổi tiếng Lê Quý Đôn (Thôn Đồng Phú). Người dân trong xã theo tín ngưỡng dân gian và thờ ông bà tổ tiên. Trên địa bàn xã có hai con đường chính đi qua là QL39B(QL39B chạy cắt ngang xã) và đường đê sông Hông.

Xã có nhiều đền thờ và chùa chiền cổ có trên 100 năm tuổi nên các dịp lễ tết thì hội làng và lễ rước thần vẫn được tổ chức long trọng. Là một xã thuần nông đậm nét của làng quê Việt nên con người nơi đây hồn hậu chất phác, cố kết cộng đồng và sống rất có tình làng nghĩa xóm.

Nhân dân trong xã bao đời có thuyền thống hiếu học, cần cù và yêu nước. Đã có rất nhiều anh hùng liệt sĩ, thương binh đã ra đi từ nơi đây để lại máu thịt trên chiến trường cho hòa bình và thống nhất đất nước trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước. Là nơi nuôi dưỡng và trú ngụ(hậu phương) cho nhiều gia đình cách mạng Miền Nam Việt nam(sơ tán) trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong xã xuất hiện nhiều nhân tài, nhiều giáo sư tiến sĩ, nhiều nhà nghiên cứu khoa học giỏi, nhiều tướng tá trong lực lượng vũ trang nhân dân, nhiều doanh nhân thành đạt.

## Danh nhân xã Độc Lập

## Di tích
* Miếu Lộc Thọ là di tích thờ Đàm Hoàng Thái Hậu Đàm Thị (thân mẫu Vua Đinh) cùng các tướng lĩnh Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ, Phạm Thành đã về làng Lộc Thọ lập căn cứ chống Phạm Phòng Át.
* Đình làng Lộc Thọ tại xã Độc Lập, huyện Hưng Hà, Thái Bình, thờ 4 vị Thành Hoàng làng là các Tướng Đinh Điền, Phạm Thành, Lưu Công, Sát Công đã tận trung với triều Đinh.

## Tham khảo

## Xem thêm
Tiền Mục

**Tiền Mục** (, bính âm: Qian Mu; Wade-Giles: Ch'ien Mu, 30 tháng 7 năm 1895&mdash; 30 tháng 8 năm 1990), tên tự là **Tân Tứ** (), là một sử gia, nhà giáo, triết gia và nhà nho người Trung Hoa. Ông chuyên nghiên cứu về Nho học và lịch sử, văn hóa Trung Quốc cổ. Ông sáng lập Đại học Tân Á và là tiến sĩ danh dự của Đại học Hồng Kông và Đại học Yale.

## Tác phẩm tiêu biểu
# *Quốc sử đại cương* (國史大綱);*
# *Lưỡng Hán kinh học kim cổ văn bình luận* (兩漢經學今古文評議)
# *Chu Tử tân học án* (朱子新學案)
# *Trung Hoa cận tam bách niên học thuật sử* (中國近三百年學術史)
# *Tần Hán sử* (*Qin Han shi* 秦漢史)
# *Tống Minh lý học* (*Song Ming Lixue* 宋明理學)
# *Tòng Trung Quốc lịch sử lai khán Trung Quốc dân tộc tính cập Trung Quốc văn hóa* (從中國歷史來看中國民族性及中國文化)

==Tưởng niệm==
*[[Thư viện Tiền Mục thuộc Học viện Tân Á]]

==Liên kết ngoài==
*[http://www2.scu.edu.tw/chienmu/ Chienmu's House in Shilin] 
*[http://www.confucius2000.com/scholar/dlsdyzwqyjydqmzgldzzds.htm 近代的中国人，只因我们一时科学落后，遂误以为中国以往历史上一切文物制度全都落后了。"（《中国历史研究法》] 
*[http://www.mitbbs.cn/article_t/History/31195412.html 钱穆在《中国历代政治得失》中深刻揭示"清朝是导致中国落后的根源] 
*[http://blog.bcchinese.net/fatmars/archive/2004/12/08/5780.aspx 军机处则明明是一种军事统治的名称。既然最高法令均属于军机，当然只能说它是军事统治了] 

==Chú thích==


==Xem thêm==
* Jerry Dennerline, *Qian Mu and the World of Seven Mansions'' (New Haven: Yale University Press,  1988).
Dương Đức Hòa

**Dương Đức Hoà** (sinh năm 1955) là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XI, Ủy viên Quân ủy Trung ương, nguyên Tư lệnh Quân khu 2 (2011&ndash;2016).

## Thân thế và binh nghiệp
Ông sinh ngày 04 tháng 04 năm 1955, Thị trấn Hưng Hóa, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
* Nghề nghiệp, chức vụ: Đại biểu Hội đồng nhân dân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XI, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Trung tướng, Tư lệnh Quân khu 2
* 2003 - 2007: Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Binh chủng công binh 
* 2007 - 2010: Tư lệnh Binh chủng công binh 
* 2011- 2016, Tư lệnh Quân khu 2.
* Thiếu tướng (2007), Trung tướng (2011)

## KỶ LUẬT
Theo thông tin của Văn phòng T.Ư Đảng, ngày 28.7, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã chủ trì cuộc họp của Ban Bí thư để xem xét thi hành kỷ luật một số đảng viên vi phạm theo đề nghị của Ủy ban Kiểm tra T.Ư.
Tại cuộc họp, Ban Bí thư kết luận, trung tướng Dương Đức Hoà, nguyên Ủy viên T.Ư Đảng, nguyên Phó bí thư Đảng uỷ, nguyên Tư lệnh Quân khu 2, Bộ Quốc phòng, trong thời gian giữ cương vị Ủy viên T.Ư Đảng, Phó Bí thư Đảng uỷ, Tư lệnh Quân khu 2 đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc của Đảng uỷ Quân khu 2 và vi phạm quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng đất quốc phòng.
Theo Ban Bí thư, vi phạm của ông Dương Đức Hoà là nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, của quân đội và cá nhân ông Hòa.
Từ đó, Ban Bí thư quyết định thi hành kỷ luật ông Dương Đức Hoà bằng hình thức khiển trách.

## Nguồn tham khảo
*Thông tin về Tư lệnh Dương Đức Hoà trên Báo điện tử cộng sản Việt Nam

## Tham khảo
Nàng

**Nàng** là một cách gọi thân mật.

Nàng cũng có thể là:
*Nàng - một bộ phim tình cảm - tâm lý xã hội
*Nàng công chúa Ếch - một câu chuyện cổ tích.
*Nàng tiên - nhân vật trong các thần thoại hoặc trong truyền thuyết.
*Nàng tiên cá - nhân vật trong thần thoại.
*Nàng Tô Thị - một nhân vật trong sự tích hòn vọng phu.
*Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn - một câu truyện cổ tích.
*Nàng Vasilisa xinh đẹp - một câu chuyện cổ tích.
*Nàng Anna tội nghiệp - một bộ phim lịch sử.
Matsudaira Tadanao

là một Đại danh Nhật Bản, người cai trị lãnh địa Echizen trong thời kỳ Giang Hộ của lịch sử Nhật Bản. Bên cạnh là một lãnh chúa Matsudaira Tadanao còn là một tu sĩ Phật giáo với pháp danh là **Nhất Bá** (一伯).

## Cuộc đời
Matsudaira Tadanao có tên khai sinh Matsudaira Senchiyo, con trai cả của Yūki Hideyasu với vợ lẽ là bà Nakagawa. Hideyasu qua đời năm 1607, Senchiyo sau đó được đổi tên thành Tadanao. Bốn năm sau, ông kết hôn với Katsuhime người anh em họ của mình và là con gái thứ hai của Tướng quân Tú Trung Đức Quang (Tokugawa Hidetada).

Ông đã lãnh đạo quân đội vùng Echizen trong một trận chiến tại chiến dịch vào mùa đông ở Osaka, nhưng chiến dịch này quân đội của ông đã phải hứng chịu một tỷ lệ thương vong cao, mà ông đã bị chỉ trích nặng nề bởi ông nội của ông. Sau đó ông tham chiến cùng với Sanada Yukimura và hăng hái dẫn quân tấn công lâu đài Osaka. Tuy nhiên ông không nhận công lao về mình và sau đó chịu thiệt thòi trong các cuộc phân phát.

Tadanao bất mãn và đến năm 1621, ông giả vờ bị bệnh và không đến Edo năm 1622, thậm chí ông còn thực hiện một số hành vi kỳ quái với vợ và gia đình mình cũng như những thuộc hạ của mình. Năm 1623, Tướng quân Tú Trung đã ra lệnh cho ông về vườn. Tadanao vào chức linh mục của Phật giáo, lấy tên là **Ippaku** (一 伯). Ông bị lưu đày Funai thuộc tỉnh Bungo và chết ở đó năm 1650 ở tuổi 56.

## Trong văn hóa
Matsudaira Tadanao là một nhân vật trong bộ truyện tranh Amakusha 1636 (tên tiếng Việt: Anh thư nữ kiệt), trong bộ truyện này ông được mô tả là một người có phong thái, nét lãng có chút trầm ngâm và đượm buồn. Thực sự tuy là một tu sĩ phật giáo nhưng ông chính là một tín đồ Thiên chúa giáo. Ông tuy lập nhiều công lao nhưng đã bị Tướng quân lập mưu hãm hại, vu không cho những tội danh không đâu và đày đến đảo Bungo và bị giám sát chặt chẽ. Ông hết lòng ủng hộ Hayumi (tức Thiên Thảo Nhất Huy) sau đó ông được phong làm tướng quân của miền Nam.

## Chú thích

## Tham khảo
* Line of Succession for the Takada Domain 
* Line of Succession for the Fukui Domain 
* *Much of this content is derived from the corresponding article on the Japanese Wikipedia
* Fukuda, Chizuru (2005). *Oie-sōdō''. Tokyo: Chūōkōron-shinsha.
Lygosoma veunsaiensis

**Lygosoma veunsaiensis** là một loài thằn lằn thuộc họ Scincidae.

Loài này được phát hiện khi các nhà sinh học của tổ chức Fauna & Flora International (FFI) và Conversation International (CI) khảo sát số lượng sinh vật trong khu bảo tồn Veun Sai-Siem Pang thuộc tỉnh Rattanakiri ở phía đông bắc Campuchia.

*Lygosoma veunsaiensis* có chân rất ngắn và đuôi thì dài hơn thân. Da của chúng có khả năng khúc xạ ánh sáng nên khi nhìn vào da của chúng dưới ánh nắng mặt trời, con người sẽ thấy ngũ sắc sặc sỡ như cầu vồng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Cú lợn Sulawesi

**Cú lợn Sulawesi** (danh pháp hai phần: ***Tyto rosenbergii***) là một loài chim thuộc Chi Cú lợn, Họ Cú lợn (*[[Tytonidae]]*).. Cú lợn Sulawesi có nguồn gốc từ Indonesia nhưng vùng sinh sống khá rộng.

## Chú thích

## Tham khảo
* BirdLife International 2004. Tyto rosenbergii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.
Quốc kỳ Bahrain

**Quốc kỳ Bahrain** () gồm một dải trắng bên trái, ngăn cách với phần màu đỏ bên phải bằng năm tam giác màu trắng xếp dọc liên tiếp như một đường phân cách.

Đỏ là màu truyền thống của các quốc gia Ả Rập ở Vịnh Ba Tư. Màu trắng nằm bên phía gần với cột cờ. Năm tam giác tượng trưng cho năm cột trụ của Hồi giáo.

Quốc kỳ Bahrain về hình thức tương tự như quốc kỳ nước láng giềng Qatar. Tuy nhiên quốc kỳ Qatar đường phân cách có nhiều tam giác hơn, cũng như có màu hạt dẻ.

## Lịch sử

Lá cờ cổ nhất được biết tới ở Bahrain là toàn màu đỏ. Năm 1820, Bahrain cùng một số nước Ả Rập ký một hiệp ước với Vương quốc Anh, chấp nhận sự bảo hộ của Anh, màu trắng được thêm vào thể hiện sự tôn trọng hiệp ước. Năm 1932, dải răng cưa được thêm vào để phân biệt quốc kỳ Bahrain với một số nước láng giềng.

Ban đầu dải răng cưa gồm 28 tam giác, sau đó giảm xuống còn tám vào năm 1972. Năm 2002 con số đó chỉ còn có năm, tương ứng với năm cột trụ của Hồi giáo.


File:Flag of Bahrain (before 1820).png|Quốc kỳ trước 1820.
File:Flag of Bahrain (1820-1932).png|Quốc kỳ từ 1820 đến 1932.
File:Flag of Bahrain (1932 to 1972).svg|Quốc kỳ từ 1932 đến 1972.
File:Flag of Bahrain (1972-2002).svg|Quốc kỳ từ 1972 đến 2002.
File:Royal Standard of Bahrain.svg|Quốc kỳ hoàng gia từ 2002.


## Tham khảo
Sao Mai điểm hẹn 2012

**Sao Mai điểm hẹn 2012** là năm thi thứ năm của cuộc thi âm nhạc trên truyền hình *[[Sao Mai điểm hẹn]]*. Đây là lần thứ hai, ban tổ chức chương trình tiếp tục định dạng và luật thi. Số lượng thí sinh quay về con số 12 tương tự ba lần tổ chức đầu tiên.

## Các thí sinh

## Chủ đề và bài hát

## Thứ tự bị loại

: Thí sinh có số lượng bình chọn **CAO** nhất trong tuần (đối với 5 tuần đầu) hoặc trong đêm có thí sinh bị loại (tuần 6-9)
: Thí sinh có số lượng bình chọn thấp nằm trong nhóm không an toàn, được giám khảo **GIỮ** đi tiếp vòng sau
: Thí sinh bị loại do có số lượng bình chọn **THẤP**
: Thí sinh **RÚT LUI** khỏi cuộc thi vì lý do cá nhân

*Tuần 5, bốn thí sinh có số lượt bình chọn cao nhất tính từ đầu, được an toàn bước vào vòng kế tiếp. Hai trong số 8 thí sinh còn lại được hội đồng nghệ thuật (gồm 3 giám khảo chuyên môn, và Thanh Lam, Đỗ Bảo, nhà sản xuất Huyền Thanh) chọn đi tiếp. Trong số 2 vé vớt có Việt Anh (đã thắng bình chọn khán giả), do đó quyền giải thoát được dành cho thí sinh thứ ba trong danh sách của hội đồng là Đông Hùng.
*Tuần 6, Hà Anh tuyên bố rút lui khỏi cuộc thi. Nhóm không an toàn của tuần không được công bố.
*Tuần 7, Trung Quân và Phú Quý rơi vào nhóm không an toàn. Không ai bị loại.

## Chú thích
Chi Thằn lằn chân ngắn

**Chi Thằn lằn chân ngắn** (***Lygosoma***) là một chi thuộc họ Scincidae, nơi chúng tạo thành chi điển hình của phân họ Lygosominae. Chúng chủ yếu sinh sống ở Ấn Độ nhưng một vài loài cũng sinh sống ở các vùng khác. Chúng có chân ngắn, thân dài giống rắn nhưng chậm chạp.
## Các loài


* *[[Lygosoma afrum]]*
* *[[Lygosoma albopunctata]]*
* *[[Lygosoma angeli]]*
* *[[Lygosoma anguinum]]*
* *[[Lygosoma ashwamedhi]]*
* *[[Lygosoma boehmei]]*
* *[[Lygosoma bowringii]]*
* *[[Lygosoma carinatum]]*
* *[[Lygosoma corpulentum]]*
* *[[Lygosoma frontoparietale]]*
* *[[Lygosoma fernandi]]* &ndash; True Fire Skink
* *[[Lygosoma goaensis]]*
* *[[Lygosoma grandisonianum]]*
* *[[Lygosoma guentheri]]*
* *[[Lygosoma haroldyoungi]]*
* *[[Lygosoma isodactylum]]*
* *[[Lygosoma koratense]]*
* *[[Lygosoma laeviceps]]*
* *[[Lygosoma lanceolatum]]*
* *[[Lygosoma lineata]]*
* *[[Lygosoma lineolatum]]*

* *[[Lygosoma mabuiiforme]]*
* *[[Lygosoma mafianum]]*
* *[[Lygosoma mocquardi]]*
* *[[Lygosoma muelleri]]*
* *[[Lygosoma paedocarinatum]]*
* *[[Lygosoma pembanum]]*
* *[[Lygosoma popae]]*
* *[[Lygosoma productum]]*
* *[[Lygosoma pruthi]]*
* *[[Lygosoma punctata]]*
* *[[Thằn lằn chân ngắn|Lygosoma quadrupes]]*
* *[[Lygosoma simonettai]]*
* *[[Lygosoma singha]]*
* *[[Lygosoma smaragdinum]]*
* *[[Lygosoma somalicum]]*
* *[[Lygosoma tanae]]*
* *[[Lygosoma tersum]]*
* *[[Lygosoma veunsaiensis]]*
* *[[Lygosoma vinciguerrae]]*
* *[[Lygosoma vosmaeri]]*



## Cước chú

## Tham khảo
*  (2008): A replacement name for *Sphenomorphus keiensis* (Kopstein, 1926) from the southeastern Moluccas, Indonesia (Reptilia: Squamata: Scincidae) with a redescription of the species. *[[Zoologische Mededelingen]] Leiden* **82**(52): 737-747. PDF
Hoàng Phủ Đoan

**Hoàng Phủ Đoan**, tên hiệu **Tử Nhiêm Bá** (), là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Thủy hử. Ông là một trong 72 Địa Sát Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.

## Xuất thân
Tác phẩm mô tả Hoàng Phủ Đoan có ngoại hình khác người: mắt biếc, râu vàng và dài quá bụng, do vậy có tên hiệu *Tử Nhiêm Bá* (*Ông râu tía*).

Hoàng Phủ Đoan quê ở U Châu, vốn làm nghề thú y trong phủ Đông Xương. Ông chuyên trị chữa ngựa bị thương và ngựa ốm, có tài xem tướng ngựa.

## Gia nhập Lương Sơn Bạc
Hoàng Phủ Đoan là đầu lĩnh cuối cùng trong số 108 anh hùng lên Lương Sơn. Trong trận đánh phủ Đông Xương, quân Lương Sơn bắt và thu phục được Trương Thanh. Vốn làm tướng trong phủ Đông Xương, Trương Thanh giới thiệu Hoàng Phủ Đoan làm và Tống Giang đồng ý thu nhận ông. Khi định ngôi thứ và phân việc, Hoàng Phủ Đoan trở thành đầu lĩnh trông coi việc chăm sóc, chữa bệnh cho ngựa ở Lương Sơn Bạc.

## Sau khi chiêu an
Sau khi nhận chiêu an, ông cùng các đầu lĩnh tham gia các chiến dịch đánh dẹp quân Liêu và các lực lượng khác chống đối triều đình nhà Tống. Trước chiến dịch đánh Phương Lạp, ông cùng Kim Đại Kiên bị vua Tống lưu lại kinh đô để phục vụ trong triều đình. Do vậy Hoàng Phủ Đoan không tham gia chiến dịch này. Từ đó ông trở thành bác sĩ thú y của triều đình.

## Tham khảo

* 
*
Tai nạn tàu hỏa tại Buenos Aires

Một tai nạn tàu hỏa tại Buenos Aires, thủ đô Argentina, khi một đoàn tàu chở khách bị trật đường ray và đâm vào nhà ga đúng giờ cao điểm buổi sáng tại, làm ít nhất 50 người thiệt mạng và hơn 700 người bị thương.
Những người sống sót trong vụ tai nạn đường sắt tồi tệ nhất của Argentina ba thập kỷ qua kể rằng con tàu chở quá tải này đã không thể dừng bánh được khi tiến vào nhà ga Once ở phía tây thành phố. Nguyên nhân chính xác của vụ tai nạn vẫn chưa được làm rõ. Các nguồn tin cho hay con tàu không hãm phanh được nên đâm vào thanh chắn ở cuối đường sắt. Các nguồn khác nghi ngờ tàu đã chạy với tốc độ quá nhanh khi vào nhà ga. 
Đây là vụ tai nạn đường sắt gây tử vong nhiều thứ ba ở Buenos Aires trong vòng 6 tháng kể từ thời điểm tai nạn, và là tai nạn tàu lửa tồi tệ nhất trong lịch sử của Argentina, sau các thảm họa đường sắt Benavidez vào năm 1970 (làm 142 người chết và 368 người bị thương) và tai nạn tàu Estrella del Norte vào năm 1978 (khiến 55 người chết và bị thương một số không rõ). 
## Vụ tai nạn
Người ta báo cáo rằng con tàu đã chạy quá nhanh vào ga và không thể nào hãm phanh để dừng lại trước khi kết thúc đoạn đường ray ở nhà ga Once. Con tàu đã nên đâm vào thanh chắn ở cuối đường sắt với tốc độ 26&nbsp;km/h. Toa đầu máy và ba toa xe đầu tiên đã bị bẹp dúm. Một trong những toa chạy lao 6 m vào sâu vào toa trước nó, một hiện tượng gọi là "lồng". Nhiều hành khách mô tả tác động như một vụ nổ. Theo một nhà lãnh đạo công đoàn, chiếc tàu bị nạn trước đó đã vận hành tốt, và không có vấn đề với hệ thống phanh tại các nhà ga trước đó. Những hành khách cũng đã báo cáo tương tự.
Đến thời điểm 23 tháng 2 năm 2012, vụ tai nạn để lại 50 xác nhận đã chết, trong đó có ba trẻ em. Người đứng đầu Sistema de Atención dược de Emergencia (SAME), Alberto Crescenti, cảnh báo rằng số người chết có thể tăng lên khi làm việc trên các vị trí tai nạn tiếp tục.
## Chú thích

## Tham khảo
Nghĩa Khánh

**Nghĩa Khánh** là một xã thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Nghĩa An, Nghĩa Đức và Nghĩa Khánh của huyện Nghĩa Đàn trong đợt Sáp nhập tỉnh thành Việt Nam 2025.

## Địa lý
Xã Nghĩa Khánh có vị trí địa lý:

* Phía Đông giáp xã Nghĩa Lộc;
* Phía Nam giáp xã Tân Phú;
* Phía Tây giáp xã Minh Hợp;
* Phía Bắc giáp xã Nghĩa Hưng, phường Thái Hòa và xã Đông Hiếu.

Xã Nghĩa Khánh có diện tích tự nhiên 77,72&nbsp;km².

## Hành chính và tên gọi
Xã Nghĩa Khánh được thành lập theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam, ban hành ngày 16 tháng 6 năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Nghĩa An, Nghĩa Đức và Nghĩa Khánh thuộc huyện Nghĩa Đàn trước đây thành một xã mới có tên gọi là xã Nghĩa Khánh.

Trước đó, theo Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tỉnh Nghệ An, xã này là xã Nghĩa Đàn 6.

Sau sắp xếp xã có diện tích tự nhiên: 77,72&nbsp;km², quy mô dân số: 25.653 người.

## Chú thích
Acylomus abjectus

***Acylomus abjectus*** là một loài bọ cánh cứng trong họ Phalacridae. Loài này được Casey miêu tả khoa học năm 1916.
## Chú thích

 
## Tham khảo
Ancyronyx punkti

***Ancyronyx punkti*** là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Elmidae. Loài này được Freitag & Jäch miêu tả khoa học năm 2007.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Heterelmis longula

***Heterelmis longula*** là một loài người trong họ Elmidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1887.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Ptinidae

***Ptinidae*** là một họ bọ cánh cứng với ít nhất 220 chi và 2.200 loài được mô tả trên toàn thế giới. Các loài bọ này có thân tròn, chân dài thon thả, và cánh thiếu. Chúng thường là 1–5&nbsp;mm dài. Cả ấu trùng và những con trưởng thànhlà loài ăn xác thối. Chúng sinh sản ở tỷ lệ 2-3 thế hệ mỗi năm.

Trước đây, họ này cùng với họ *Anobiidae* là hai họ riêng biệt. Tuy nhiên, các tài liệu gần đây đã xếp chúng cùng với nhau và hạ thành phân họ *[[Anobiinae]]* trong họ *Ptinidae*.

## Phân họ

* Alvarenganiellinae Viana and Martínez, 1971
* Anobiinae Fleming, 1821
* Dorcatominae C. G. Thomson, 1859
* Dryophilinae LeConte, 1861
* Ernobiinae Pic, 1912
* Eucradinae LeConte, 1861
* Mesocoelopodinae Mulsant & Rey, 1864
* Ptilininae Shuckard, 1840
* Ptininae Latreille, 1802
* Xyletininae Gistel, 1856

## Chú thích

## Tham khảo

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Ptinidae Photo page
Thuật toán Borůvka

**Thuật toán Borůvka** là một thuật toán để tìm cây bao trùm nhỏ nhất trên đồ thị.

Thuật toán này được xuất bản lần đầu năm 1926 bởi Otakar Borůvka dưới dạng một phương pháp để xây dựng mạng lưới điện cho Moravia.
Thuật toán này được tìm ra lại nhiều lần sau đó bởi Choquet năm 1938; bởi Florek,  Łukasiewicz, Perkal, Steinhaus, và Zubrzycki năm 1951; và một lần nữa bởi Sollin
 năm 1965. Do Sollin là nhà nghiên cứu khoa học máy tính duy nhất trong danh sách trên sống ở một quốc gia nói tiếng Anh, nên thuật toán này thường được gọi là **thuật toán Sollin**, đặc biệt là trong tính toán song song.

Ban đầu thuật toán khởi tạo cây bao trùm cần tìm là một tập rỗng và dần dần từng bước thêm các cạnh vào tập hợp đó. Trong mỗi bước, thuật toán kiểm tra một đỉnh bất kì của đồ thị, thêm vào cây bao trùm cạnh nhỏ nhất kề với đỉnh đó, và hợp hai đỉnh ở hai đầu cạnh mới thêm lại làm một. Lặp lại bước trên cho tới khi đồ thị chỉ còn đúng một đỉnh.

## Mã giả

Định nghĩa một "thành phần" là một đỉnh hay một tập hợp liên thông các đỉnh, sau đây là mã giả của thuật toán Borůvka (không mất tính tổng quát giả sử các cạnh đồ thị *G* có trọng số khác nhau):
  1 Khởi tạo một tập rỗng *T*
  2 Chừng nào các đỉnh của *G* vẫn chưa liên thông bởi tập cạnh trong *T*:
  3   Khởi tạo một tập rỗng *E*
  4   Với mỗi thành phần:
  5     Thêm cạnh nhỏ nhất nối *S* với một đỉnh không thuộc *S* vào *E*
  6   Thêm tập hợp *E* vào *T*.
  7 Tập hợp *T* là một cây bao trùm nhỏ nhất của *G*.

Có thể chứng minh vòng lặp ngoài của thuật toán Borůvka thực hiện O(log |*V*|) lần, và mỗi lần mất thời gian O(|E|) nên thuật toán chạy trong thời gian O(|*E*|log |*V*|), trong đó *E* là tập hợp cạnh, và *V* là tập hợp đỉnh *G*. Trong đồ thị phẳng, và tổng quát hơn là các lớp đồ thị đóng bởi toán tử đồ thị con đồng phôi, có thể làm thuật toán chạy trong thời gian tuyến tính, bằng cách loại đi tất cả các cạnh ngoại trừ cạnh nhỏ nhất giữa hai thành phần.

Một vài thuật toán khác cho bài toán này bao gồm thuật toán Prim (thực ra được tìm ra đầu tiên bởi Vojtěch Jarník) và thuật toán Kruskal. Một thuật toán ngẫu nhiên một phần dựa trên thuật toán Borůvka tìm ra bởi Karger, Klein, và Tarjan chạy trong thời gian kì vọng O(|E|). Thuật toán đơn định tốt nhất hiện nay cho cây bao trùm nhỏ nhất là của Bernard Chazelle cũng một phần dựa trên thuật toán Borůvka và chạy trong thời gian O(|*E*| α(|V|)), trong đó α là hàm ngược của hàm Ackermann. Các thuật toán này kết hợp các bước của thuật toán Borůvka để giảm số thành phần liên thông, với một bước khác để giảm số cạnh giữa các thành phần.

## Ghi chú
Tiêu Bân

**Tiêu Bân** (chữ Hán: 萧斌, ? – 453), người Nam Lan Lăng, là tướng lĩnh nhà Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời
### Phụng sự Văn đế
Cha ông là Tiêu Mô Chi, làm Đan Dương doãn, truy tặng Chinh lỗ tướng quân.

Tiêu Bân được Lưu Tống Văn đế cất nhắc. Bành Thành vương Lưu Nghĩa Khang trấn Dự Chương, dùng làm Đại tướng quân tư nghị tham quân, Dự Chương thái thú, trải qua các chức vụ Nam Man hiệu úy, Thị trung, Phụ quốc tướng quân, Thanh, Ký 2 châu thứ sử.

Năm Nguyên Gia thứ 27 (450), Tiêu Bân thống lĩnh các cánh quân của bọn Vương Huyền Mô đi đánh Bắc Ngụy. Huyền Mô không hạ nổi Hoạt Đài, Bân đành lui quân về Lịch Hạ.

Năm thứ 28 (451), Tư Mã Thuận Tắc tự xưng tông thất nhà Tấn, đặt hiệu Tề vương, tụ binh chiếm thành Lương Trâu. Lại có sa môn Tư Mã Bách Niên, đặt hiệu An Định vương và bọn Tần Khải Chi, Tổ Nguyên Minh nổi lên hưởng ứng Thuận Tắc. Bân chỉ huy việc trấn áp, chém được Thuận Tắc, Bách Niên.

Bân vì thua chạy Hoạt Đài, miễn quan. Một thời gian sau, được phục chức làm Nam Bình vương Lưu Thước hữu quân trường sử.

### Phụng sự Nguyên Hung
Đêm 21/2 năm thứ 30 (453), thái tử Lưu Thiệu gọi Tiêu Bân và bọn Tả vệ soái Viên Thục, Trung xá nhân Ân Trọng Tố, Tả tích nỗ tướng quân Vương Chính Kiến vào cung, cùng nhau tiến hành binh biến. Sáng hôm sau, Bân ngồi xe với Thiệu, xông vào cung giết chết Văn đế, bọn đại thần Từ Trạm Chi, Giang Trạm và mấy chục người thân tín của Văn đế.

Lưu Thiệu lên ngôi (thụy là Nguyên Hung), muốn đổi niên hiệu, sai Tiêu Bân làm chiếu, ông từ chối: "Phép cũ phải sang năm mới đổi!" Thiệu theo lời Vương Tăng Xước, đổi thành Thái Sơ năm đầu. Dùng Bân làm Tán kị thường thị, thượng thư bộc xạ, lĩnh quân tướng quân.

Vũ Lăng vương Tuấn khởi binh, Thiệu lấy Bân làm Tổng chúng sự, trong ngoài giới nghiêm. Thủy Hưng vương Tuấn và Bân khuyên Thiệu đưa thủy quân từ thượng du xuống tấn công nghĩa quân, nếu không xong, thì cố thủ Lương Sơn. Giang Hạ vương Nghĩa Cung sợ thuyền, phảng của nghĩa quân nhỏ bé, không địch nổi đài quân, nên chê bai Vũ Lăng là trẻ con, nghĩa quân vừa ô hợp vừa mệt mỏi, khuyên Thiệu cố thủ đài thành, chẳng phải vất vả đến Lương Sơn làm gì, Thiệu thích kế ấy. Bân rơi nước mắt mà can ngăn, Thiệu không nghe.

Đại thần, tướng lĩnh của Thiệu nối nhau đầu hàng nghĩa quân, lòng người tan rã. Ngày 21/4, bọn Liễu Nguyên Cảnh đến Tân Đình. Ngày 22, Thiệu sai Bân thống lĩnh bộ quân, Trử Trạm Chi thống lĩnh thủy quân, tấn công Tân Đình, bị nghĩa quân đánh bại. Thiệu dốc toàn quân tấn công, lại bị đánh bại. Ông bị trúng tên vào cánh tay, Thiệu hoảng sợ chạy về đài thành.

Ngày 3/5, nghe tin cầu Đại Hàng thất thủ, Tiêu Bân bàng hoàng sợ hãi, sai bộ hạ cởi giáp, cầm cờ trắng từ Thạch Đầu đến gặp Hiếu Vũ đế (Vũ Lăng vương đã lên ngôi) xin hàng. Nhưng không được dung, lập tức bị chém đầu ở cửa quân.

## Tham khảo
* Tống thư
* Tư trị thông giám

## Chú thích
Nam Iwo Jima

**Nam Iwo Jima** ( chính thức  *Minami-iōtō*, cũng thường viết là *Minami-iōjima*: "đảo nam lưu huỳnh") là đảo cực nam của nhóm đảo Kazan (Núi lửa) của quần đảo Ogasawara, 60&nbsp;km về phía nam của Iwo Jima. Hòn đảo cách 1300&nbsp;km về phía nam của Tokyo, 330&nbsp;km nam tây nam của Chichijima. Diện tích của đảo là 3,4&nbsp;km², chiều dài bờ biển là 7,5&nbsp;km, và đỉnh cao nhất là 916m, cao nhất cả quần đảo Ogasawara. Đảo thuộc làng Ogasawara của Tokyo và không có cư dân sinh sống. Cách phát âm tiếng Nhật của đảo được chuyển đổi từ ngày 18 tháng 6 năm 2007 thành *Minami-iōtō*, còn kanji vẫn giữ nguyên.  Hòn đảo tiếp theo ở phía nam là Farallon de Pajaros của Quần đảo Mariana.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang Nam Iwo Jima page bằng tiếng Nhật
Quần đảo Kazan

là một nhóm gồm ba hòn đảo ở tại phía nam của quần đảo Ogasawara của Nhật Bản và về mặt hành chính thuộc về Ogasawara. Các đảo đều là các núi lửa nằm trên đỉnh một cung đảo kéo dài về phía nam đến quần đảo Mariana của Mỹ.

## Địa lý
Quần đảo Kazan gồm:
*Kita Iwo Jima (北硫黄島 *Kita-Iō-jima* hay *Kita-Iō-tō*, nghĩa là: *Đảo Bắc Lưu huỳnh*), diện tích 5.57&nbsp;km², điểm cao nhất: 792&nbsp;m (Sakaki-ga-mine)
*Iwo Jima (硫黄島 *Iō-jima* hay *Iō-tō*, nghĩa là: *Đảo Lưu huỳnh*), diện tích 20,60&nbsp;km², điểm cao nhất: 166&nbsp;m (Suribachi-yama).
*Minami Iwo Jima (南硫黄島 *Minami-Iō-jima* hay *Minami-Iō-tō*, nghĩa là: *Đảo Nam Lưu huỳnh*) diện tích 3,54&nbsp;km², độ cao lớn nhất 916&nbsp;m.

Có một căn cứ của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản với khoảng 400 nhân viên. Ngoài ra, không có cư dân cư trú trên các đảo.

## Lịch sử
Hòn đảo không có dân cư sinh sống cho đến năm 1889, khi hai hòn đảo ở phía bắc có những người Nhật đến định cư từ quần đảo Izu. Các đảo được sáp nhập vào Nhật Bản năm 1891.

Dân số trên các đảo đạt 1100 vào năm 1939, phân bổ thành 5 điểm định cư là Higashi, Minami, Nishi, Kita và Motoyama (lần lượt có nghĩa là "Đông", "Nam", "Tây", "Bắc" và "Bản Sơn") tại Iwo Jima và hai điểm dân cư tại Kita Iwo Jima, Ishinomura ("đô thị Ishino") và Nishimura ("đô thị Tây"). Các cơ cấu hành chính này tồn tại cho đến năm 1940 (khi bị hợp nhất vào Ogasawara, Tokyo) và có văn phòng ở Higashi.

Iwo Jima là nơi diễn ra trận Iwo Jima trong Thế chiến II.

## Xem thêm

* Quần đảo Nanpō
* Địa lý Nhật Bản

## Tham khảo
Quần đảo Nanpō

là một thuật ngữ chung đến chỉ các nhóm đảo nằm ở phía nam của quần đảo Nhật Bản. Kéo dài từ bán đảo Izu ở phía tây vịnh Tokyo về phía nam 1200&nbsp;km (750&nbsp;mi). Quần đảo Nanpō nằm dưới quyền hành chính của thủ đô Tokyo.

Ban Thủy văn học và Đại dương học của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản định nghĩa Nanpō Shotō như sau:
* **Nanpō Shotō** (Quần đảo Nanpō)
****Izu Shotō** (Quần đảo Izu)
** **Ogasawara Shotō** (Quần đảo Ogasawara) với một ý nghĩa rộng hơn)
*** **Ogasawara Guntō** (Quần đảo Ogasawara)
**** **Mukojima Rettō**
**** **Chichijima Rettō**
**** **Hahajima Rettō**
*** **Kazan Rettō** (Quần đảo Kazan) bao gồm Nishinoshima
*** **[[Okinotorishima]]**
*** **[[Minamitorishima]]**
Cơ quan Thông tin Địa lý Nhật Bản, một tổ chức chính quyền khác chịu trách nhiệm tiêu chuẩn hóa các địa danh, không sử dụng thuật ngữ Nanpō Shotō mặc dù nó đồng ý với Lự lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản về tên gọi của các nhóm đảo nhỏ hơn của Nanpō Shotō.

## Tham khảo
Hatoma

**Hatoma** (鳩間島, *Hatoma-jima* tiếng Yaeyama và tiếng Okinawa: *Hatuma*) là một hòn đảo nhỏ thuộc quần đảo Yaeyama. Đảo nằm dưới quyền quản lý của làng Taketomi, tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Hatoma nằm ở phía bắc của đảo Iriomote. Đảo có diện tích 0,96&nbsp;km², chu vu 3,8&nbsp;km, đường kính 1&nbsp;km và có khoảng 60 cư dân.

Hatoma đã liên tục có cư dân ít nhất là từ vài thế kỷ. Các cuộc khai quật trên đảo đã chỉ ra rằng cho đến trước thời gian gần đây, các cư dân Hatoma sinh sống nhờ thu lượng sò hến ở vùng nước nông bao quanh và trồng rau.Đầu thập niên 1900s, Hatoma phát triển thành một cảng cảng cá ngừ và số cư dân lên đến hàng trăm. Đến năm 1968, do hoạt động đánh bắt sụt giảm, số cư dân trên đảo giảm xuống. Do xa xôi và dân số thấp nên đến những năm 1960, đảo mới có điện

## Tham khảo
Kuroshima, Okinawa

**Kuroshima** (黒島, *Hắc đảo*; tiếng Yaeyama: *Fishiima* tiếng Okinawa: *Kurushima*), là một hòn đảo thuộc thị trấn Taketomi, Okinawa, và là một quần của quần đảo Yaeyama. Hòn đảo có hình gần giống với biểu tượng của trái tim khi nhìn ở trên không và còn được gọi là "Đảo Trái tim".

Hòn đảo có diện tích 10&nbsp;km² và dân số xấp xỉ 210 và năm 2006. Kuroshima là một hòn đảo tương đối bằng phẳng, điểm cao nhất cao 15 m so với mực nước biển.

Chăn nuôi gia súc là ngành kinh tế chính và một lễ hội bò sữa được tổ chức hàng năm. Thỉnh thoảng đảo cũng được gọi là "Đảo bò sữa" và số bò trên đảo vượt cả số cư dân. Hoạt động du lịch bao gồm lặn biển và tắm nắng.

Kuroshima có thể tiếp cận bằng phá từ Ishigaki vài lần mỗi ngày. Xe đạp được cho thuê ở một cảng nhỏ phía bắc hòn đảo. Tất cả các thắng cảnh trên đảo đều có thể tiếp cận dễ dàng chỉ bằng việc đi bộ. Có một vài nhà nghỉ (*minshuku*) tại Kuroshima. Trong làng, có một cửa hàng và bưu điện.


Image:黒島灯台P1243438.jpg|Hải đăng Kuroshima
File:KuroshimaLandscape.jpg|Địa hình
File:KuroshimaNakamotoKaigan.jpg|Bờ biển *Nakamoto Kaigan*
File:KuroshimaMainStreet.jpg|Đường chính của làng Kuroshima
File:KuroshimaTower.jpg|Tháp ở trung tâm đảo


## Tham khảo
Taketomi

**Taketomi** (竹富島, *Trúc Phú đảo*; tiếng Yaeyama: *Teedun* tiếng Okinawa: *Dakidun*) là một hòn đảo thuộc Yaeyama tỉnh Okinawa, Nhật Bản.  Nằm cách 10 phút đi thuyền từ đảo Ishigaki, hòn đảo có một ngôi làng ở trung tâm, cũng gọi là Taketomi.  Taketomi có dân số khoảng 361 (năm 2006) và diện tích là 6,32&nbsp;km². Hình dạng của đảo khá tròn, có thể đi bộ đến khắp nơi.

Taketomi được biết đến với những ngôi nhà truyền thống Ryukyu, các tường rào đá, và các đường bằng cát, và là một điểm du lịch quen thuộc.

## Hình ảnh

Tập tin:Village in Taketomi Island - located at southwest Japan.jpg
Tập tin:Taketomi.JPG
Tập tin:Suigyusha-Taketomijima.jpg
Tập tin:Taketomi kusukumui.jpg
Tập tin:Taketomi island - West jetty.jpg
Tập tin:Kihoin by shig2006 in Taketomi, Okinawa.jpg
Tập tin:Taketomi kondoi hama.jpg
Tập tin:Taketomi kaiji hama.jpg
Tập tin:Taketomi asatoya.jpg


## Tham khảo
Kohama

(tiếng Yaeyama: *Kumoo* tiếng Okinawa: *Kubama*), là một hòn đảo thuộc quần đảo Yaeyama ở cực tây nam của quần đảo Ryukyu, và là một phần của Taketomi, Huyện Yaeyama, Okinawa, tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Đảo có diện tích 7,84&nbsp;km², với một khu vự bao quanh rộng 16,6&nbsp;km². Hòn đảo cách 25 phút đi phà từ đảo Ishigaki, tức là trung tâm kinh tế và giao thông của cả quần đảo Yaeyama.

Phim truyền hình năm 2001 của NHK mang tên *[[Churasan]]* được thực hiện trên đảo này. Shinobu Miyara, cựu thành viên của Da Pump, đến từ Kohamajima.

## Hình ảnh

File:KohamaMountain.jpg|Nhìn từ núi Ufudaki
File:Ufu-daki Kohamajima Okinawa Japan01s3s4440.jpg|Núi Ufudaki
File:KohamaKohaguraso.jpg|Kiến trúc truyền thống: *Kohaguraso*
File:KohamaHighSt.jpg|Đường ở làng Kohama
File:KohamaSchool.jpg|Trường ở làng Kohama
File:KohamaMuseum.jpg|Bảo tàng


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Quần đảo Taketomi
Shō Chū

là vị quốc vương thứ ba của vương quốc Lưu Cầu.

Shō Chū là con trai thứ của vua Shō Hashi. Sau khi Shō Hashi diệt thành Nakijin của vua Bắc Sơn là Hananchi và sáp nhập lãnh thổ Bắc Sơn vào Trung Sơn, Shō Chū được cử làm giám thủ của Bắc Sơn. Năm 1439, Shō Hashi qua đời, Shō Chū trở thành người kế vị. Trong thời gian tại vị, ông từng cử sứ thần mang theo ngựa sang triều cống nhà Minh; ngoài ra còn phái sứ giả tới Java để mua hồ tiêu và tô mộc, phát triển mạnh thương mại với vùng phương nam. Năm 1442 (năm Chính Thống thứ 7), Shō Chū sai trưởng sang nhà Minh thỉnh cầu sắc phong. Minh Anh Tông sau đó đã cử người sang sắc phong chính thức. Ông ở ngôi được 5 năm thì băng hà.

## Tham khảo
Shō Shitatsu

là vị quốc vương thứ tư của vương quốc Lưu Cầu. Ông có thần hiệu là *Quân Nhật*. Shō Shitatsu là con trai của vua Shō Chū. Kế vị ông là người chú Shō Kinpuku.

## Tham khảo
Bắc Iwo Jima

**Bắc Iwo Jima** ( chính thức *Kita-iōtō*, cũng đọc là *Kita-iōjima*: "đảo lưu huỳnh bắc") và đảo cực bắc của nhóm đảo Kazan (Núi lửa) của quần đảo Ogasawara, 80&nbsp;km về phía bắc của Iwo Jima. Hòn đảo nằm cách 1170&nbsp;km về phía nam của Tokyo, 207&nbsp;km nam tây nam của Chichijima.

## Địa lý
Hòn đảo gồm có một đỉnh bị xoái mòn mạnh của núi lửa dạng tầng, cao 792&nbsp;m trên mực nước biển (804&nbsp;m theo các nguồn khác). Đỉnh này được gọi là Sakagigamine (榊ヶ峰), ngoài ra còn có một đỉnh khác tên là Shimizu (清水峰, 665m). Đảo có diện tích 5,57&nbsp;km², và chiều dài bờ biển là 8,0&nbsp;km. Về mặt hành chính, đảo là một phần của làng Ogasawara và không có cư dân sinh sống. Cách đọc tiếng Nhật của đảo là Kita-iōtō từ ngày 18 tháng 6 năm 2007.

## Lịch sử
Hòn đảo vốn không có cư dân sinh sống. Những người Nhật từ quần đảo Izu đã đến vào năm 1889, và họ tạo nên hai khu dân cư, *Ishinomura* (đông) và *Nishimura* (tây). Khi bắt đầu Thế chiến II, dân cư trên đảo là 103 người, tuy nhiên sau đó đã được sơ tán. Hòn đảo chưa được tổ chức hành chính cho đến năm 1940, khi nó trở thành một phần của Iōtō năm 1940, và thuộc Ogasawara-mura năm 1968 sau khi Hoa Kỳ trao trả lại đảo cho Nhật Bản.

Khi diễn ra Nhật thực 22 tháng 7 năm 2009, hòn đảo có nhiệt thực toàn phần trong 6 phút rưỡi, nhiều hơn bất kỳ nơi nào khác.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Bắc Iwo Jima
Shō Kinpuku

là vị vua thứ năm của vương quốc Lưu Cầu. Ông tại vị từ năm 1449 đến năm 1453 và có thần hiệu là **Quân Chí**. Ông là con trai của vua Shō Hashi và là đệ của Shō Chū.

Năm 1451, Shō Kinpuku tiếp kiến nhà Minh và được nhận sắc phong. Trong thời gian tại vị, một người Trung Quốc tên là Hoài Cơ giữ vai trò nhiếp chính và đã cho xây một đường đê ở cảng Naha dài 1000 mét, tức Trường Hồng đê.

Năm 1453, Shō Kinpuku mất,  người con là Shiro và người em là Furi tranh đoạt vương vị, sử xưng "Chí Lỗ Bố Lý chi loạn". Hai bên bị tổn thất nghiêm trọng, thành Shuri bị tiêu hủy phần lớn. Sau đó dưới đề nghị của Kanamaru, Shō Taikyū, đệ của Bố Lý là người kế thừa vương vị.

## Tham khảo
Shō Taikyū

là một vị vua thứ sáu của vương quốc Lưu Cầu. Thời gian trị vì của ông chứng kiến việc nhiều ngôi chùa được xây dựng, và việc đúc chiếc chuông Vạn Quốc Tân Lương (万国津梁の鐘, *Bankoku shinryō no kane*).

Shō Taikyū là con trai thứ 7 của Shō Hashi, người sáng lập nên vương quốc Lưu Cầu và triều đại nhà Shō. Năm 1453, ông được đặt tên là vương tử Goeku, và được giao gian thiết (magiri) Goeku  (nay là một phần của thành phố Okinawa) làm lãnh địa.

Khi vua Shō Kinpuku mất vào năm 1453, một cuộ tranh giành quyền kế vị đã diến ra giữ con trai của vua là  và người em trai là . Thành Shuri đã bị đốt trong cuộc xung đột này, cuối cùng cả Shiro và Furi đều chết, và Shō Taikyū bước lên ngai vàng.

Từng được tu học với một vị sư thầy Thiền tông đến từ Kyoto, Shō Taikyū đã cho lập một số ngôi chùa, bao gồm Kōgen-ji, Fumon-ji, Manju-ji, và Tenryū-ji., and the so-called "Bridge of Nations" Bell cast. Một chiếc chuông đã được đúc trong thời kỳ này, với một câu khắc miêu tả sự thịnh vượng của vương quốc trong thương mại hàng hải và ngoại giao, được treo trong thành Shuri hàng thế kỷ và trở thành mộ biểu tượng nổi tiếng của thành và cả vương quốc.

Thời kỳ trị vì của Shō Taikyū thực sự là một giai đoạn hưng thịnh của thương mại hàng hải. Sử gia George H. Kerr đã viết rằng các thương nhân Lưu Cầu thỉnh thoảng kiếm được nhiều đến nỗi mang về hàng nghìn loại hành hòa xa xỉ, và rằng Naha đã phát triển đầy đủ hơn để hình thành nên một đô thị cảng thịnh vượng, và đất đai của các lãnh chúa (*[[án ti]]*) cũng phát triển hơn. Tuy nhiên, Kerr cũng ghi rằng sự bảo trợ của Shō Taikyū đối với Phật giáo và việc xây chùa đã vượt quá xa nhu cầu hay sự ủng hộ của người dân, và các hoạt động này đã làm bần cùng ngân khố quốc gia.

Triều đại của Shō Taikyū cũng chứng kiến một trong nhiều hồi tranh chấp chính trị giữa các "án ti" trong lịch sử vương quốc. Amawari, án ti của thành Katsuren và là phò mã của nhà vua, cho rằng Gosamaru, án ti của thành Nakagusuku và là nhạc phụ của vua Shō Taikyū, có mưu đồ chiếm ngai vàng, Shō Taikyū đã cho phép Amawari dẫn một đội cấm quân tấn công Nakagusuku. Sau khi Gosamaru bị đánh bại và chết, nhà vau đã khám phá ra sự thật là Amawari đã có âm mưu chống lại ông từ đầu, và đã lên kế hoạch tiêu diệt một người trung thành với hoàng tộc. Katsuren sau đó bị tấn công, và án ti Amawari bị bắt và hành quyết.

Sau khi ông chết vào năm 1460, kế vị là người con trai Shō Toku.

## Xem thêm
* Danh sách vua Lưu Cầu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Kerr, George H. (1965). *Okinawa, the History of an Island People.* Rutland, Vermont: C.E. Tuttle Co. OCLC  39242121
Shō Toku

là vị vua thứ 7 của vương quốc Lưu Cầu, trị vì từ năm 1460 đến năm 1469. Shō Toku là con trai của vua Shō Taikyū, thần hiệu là **Bát Phiên Án Ti**, hựu xưng **Thế Cao Vương**. Shō Toku là vị vua cuối cùng của nhà Shō I. Trong giai đoạn này, Lưu Cầu đã chinh phục các đảo Kikai, quần đảo Kerama, đảo Kume, đưa chúng nằm dưới quyền lực của các án ti.

Shō Toku là vương tử thứ ba của Shō Taikyū. Sau khi phụ vương qua đời, Shō Toku đã phái sứ thần sang nhà Minh thông báo việc vua cha li thế và đồng thời thỉnh cầu ban sắc phong cho mình là người kế vị. Shō Toku từng cử sứ giả sang Malacca để khai thông mậu dịch, mở rộng thị trường giao thương của Lưu Cầu. Theo hướng bắc đến Triều Tiên và Nhật Bản, nam đến Malacca và Ayuthaya, và đặc biệt là Trung Quốc, điều này đã hình thành nên một thời đại giao dịch của vương quốc.

Năm 1466, Shō Toku mang theo 2000 binh viễn chinh đến đảo Kikai, mở rộng lãnh thổ của vương quốc. Đồng thời, Lưu Cầu cũng cử sứ tiết đến Tướng Quân Ashikaga Yoshimasa ở Nhật Bản, đồng thời, tặng anh vũ và khổng tước cho Triều Tiên.

Năm 1469, Shō Toku đột nhiên tử vong khi mới 29 tuổi. Sử sách của Lưu Cầu không đề cập đến lý do tử vong, còn George H. Kerr đặt nghi vẫn rằng ông bị mưu sát hoặc chết trong một cuộc biến loạn.

Việc ông qua đời đã kéo theo nội loạn, vương triều Shō I bị diệt vong. Kanamaru sau đó đã lên ngôi và lập ra triều đại Shō II.

## Xem thêm
* Danh sách vua Lưu Cầu

## Tham khảo
Ba Đồ Lỗ

**Ba Đồ Lỗ** (tiếng Mãn Châu: , phiên âm: Baturu, chữ Hán: 巴图鲁) là một danh hiệu vinh dự của người Mãn Châu vào thời nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc. Ba Đồ Lỗ là danh hiệu dành cho những tướng lĩnh và những binh sĩ chiến đấu dũng cảm, can trường và thiện chiến trong chiến trường hay trong những trận đánh, các cuộc đọ sức.

Trong tiếng Mãn Châu, Ba Đồ Lỗ có nghĩa là Dũng sĩ hay Dũng sĩ Mãn Châu/Nữ Chân hay Dũng sĩ của Bát Kỳ (Mãn Kỳ dũng sĩ) dùng để chỉ về những chiến binh dũng cảm. Ba Đồ Lỗ bắt nguồn từ tiếng Mông Cổ là **[[Baghatur|Bạt Đô]]** (*Batu* hay *Baγatur*) cũng có nghĩa tương tự là Dũng sĩ. Đây là sự ảnh hưởng văn hóa tương đồng giữa hai dân tộc du mục ở phía bắc Trung Quốc. Batu hay Baturu có phát âm tương đồng với Babur/babr/Bābur (**بابر**) hay Ba-lưa (**Бар**), tiếng Mông Cổ có nghĩa là Hổ.

Vào lúc bắt đầu của triều đại nhà Thanh, chỉ có người Mãn Châu và người Mông Cổ mới được đặc cách có đủ điều kiện để nhận danh hiệu Ba Đồ Lỗ. Trong giai đoạn cai trị của Hoàng đế Gia Khánh tức hơn 100 năm sau khi triều đại của người Mãn Châu được thành lập trên lãnh địa Trung Quốc, các nhà Vương giả Mãn Châu mới bắt đầu công nhận danh hiệu này cho một số binh sĩ có nguồn gốc là người Hán. Kể từ khi giai đoạn Hoàng đế Hàm Phong những người không tham gia chiến trận hay những người nước ngoài (như trong đội quân đánh thuê Thường Thắng quân) cũng bắt đầu có cơ hội để triều đình xem xét công nhận danh hiệu Ba Đồ Lỗ.
## Tham khảo
Hàm số xác định theo từng khoảng

**Hàm số xác định theo từng khoảng** - hàm số xác định trên tập số thực và được cho theo các công thức khác nhau trên từng khoảng khác nhau của tập xác định.

## Định nghĩa hình thức
Giả sử x_1 - là các điểm thay đổi công thức của hàm.

Hàm số xác định theo từng khoảng được cho theo công thức sau:
f(x)=
\begin{cases}
  f_0(x),\quad x

## Phân loại hàm số xác định theo từng khoảng
* Nếu các hàm thành phần f_i(x) là hàm hằng, thì f(x) - hàm hằng từng khoảng, hay hàm bậc thang.
* Nếu tất cả các hàm f_i(x) là hàm tuyến tính, thì f(x) - hàm số tuyến tính từng khoảng.
* Nếu tất cả các hàm f_i(x) là hàm liên tục, thì f(x) - hàm số liên tục từng khoảng.
* Nếu tất cả các hàm f_i(x) là hàm khả vi, thì f(x) - hàm số khả vi từng khoảng, hay hàm số trơn từng khoảng.
* Nếu tất cả các hàm f_i(x) là hàm đơn điệu, thì f(x) - hàm số đơn điệu từng khoảng. Khi đó tính đơn điệu trên các khoảng kề nhau có thể khác nhau.

## Tham khảo
Bố của Simon

**Bố của Simon** (tiếng Pháp: **Le Papa de Simon**) là một truyện ngắn của nhà văn người Pháp Guy de Maupassant, được ra mắt lần đầu tiên vào năm 1879. Truyện này đã được đưa vào giảng dạy vào sách giáo khoa ngữ văn lớp 9, 8 tập 2. 

Với truyện ngắn này, Maupassant được trả nhuận bút 16 centime cho một dòng. Trong khi đó, Gustave Flaubert đã từng từ chối lời đề nghị 30 centime một dòng của tờ báo này.

## Tóm tắt nội dung
Truyện viết về cậu bé Simon (phiên âm: Xi-mông). Mẹ của cậu là Blanchotte (phiên âm: Blăng-sốt) bị một người đàn ông lừa dối rồi sinh ra Simon. Vì thế, dưới con mắt mọi người, cậu bé Simon không có bố. Khi mới đến trường, cậu bị đám bạn chế giễu là không có bố. Cậu cảm thấy xấu hổ, đau đớn và buồn bã.

Cậu bé muốn ra bờ sông tự tử nhưng tình cờ lại gặp được một bác thợ rèn tên Philippe Remy (phiên âm: Phi-líp Rê-mi). Bác thợ rèn hỏi thăm, muốn giúp em nên đã hứa sẽ cho em một ông bố. Không ngờ Simon tin tưởng và dẫn ông về gặp mẹ của mình . Trước yêu cầu tha thiết của Simon, bác Philippe phải nhận làm bố để Simon yên lòng. Từ việc đùa để an ủi Simon, Philippe nghiêm túc cầu hôn Blanchotte và họ trở thành một gia đình hạnh phúc. Hiện nay nó đã được thêm vào chương trình Ngữ Văn 8. Đoạn trích kể về việc Xi-mông đang định nhảy xuống sông tự tử do bị bạn đánh vì không có bố.
Vĩnh Nguyên

**Vĩnh Nguyên** là một phường ven biển cũ nằm về phía đông nam của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.

## Địa lý
Phường Vĩnh Nguyên nằm ở phía đông nam thành phố Nha Trang, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp Biển Đông
*Phía tây giáp phường Phước Long và phường Phước Hải
*Phía nam giáp phường Vĩnh Trường
*Phía bắc giáp phường Tân Lập, Phước Hòa, Lộc Thọ.

Phường Vĩnh Nguyên có diện tích 42,62&nbsp;km², chiếm 16,87% diện tích toàn thành phố. Dân số năm 1999 là 17.969 người, mật độ dân số đạt 422 người/km².

Phường có sân bay quân sự, có cảng biển đa chức năng và có cảng du lịch là đầu mối giao lưu của tuyến giao thông đường thủy nối đất liền với khu du lịch biển đảo; tạo mối quan hệ chặt chẽ cả về kinh tế - xã hội, môi trường và an ninh quốc phòng.

## Xem thêm
* Hòn Miễu

## Tham khảo
Bạt Đô (định hướng)

Trong tiếng Việt, từ **Bạt Đô** có thể được chỉ về:
* Đại hãn của Hãn Quốc Kim Trướng: Bạt Đô, con trai cả của Truật Xích, cháu đích tôn của Thành Cát Tư Hãn
* Danh hiệu Dũng sĩ của người Mông Cổ cũng như những dân tộc du mục bị ảnh hưởng bởi Mông Cổ.
Vịnh Tokyo

là một vịnh nước ở phía nam vùng Kantō của Nhật Bản. Tên cũ của vịnh là .

## Địa lý
Vịnh Tokyo thông ra biển ở phía nam bằng eo biển Uraga. Phía đông là bán đảo Bōsō (tỉnh Chiba) còn phía tây là bán đảo Miura (tỉnh Kanagawa). Có nơi định nghĩa chính xác hơn, cho rằng vịnh Tokyo là vịnh nước nằm phía bắc con đường thẳng giữa  bên Miura và  bên Boso. Diện tích của vịnh Tokyo là 922&nbsp;km².

Xét rộng hơn thì vịnh Tokyo bao gồm cả Eo biển Uraga, tăng diện tích lên thành 1320&nbsp;km². Khu vực quanh vịnh Tokyo có đến 249&nbsp;km² đất đai cấu tạo bằng cách nạo vét ven vịnh và bồi đắp thêm.

### Hải đảo
Hòn đảo tự nhiên duy nhất trên vịnh là , Yokosuka, Kanagawa. Ngoài ra có nhiều đảo nhỏ do con người đắp thêm dùng làm căn cứ hải quân vào thời kỳ Minh Trị và thời kỳ Đại Chính.

* Yumenoshima
* Odaiba
* Sarushima (đảo tự nhiên duy nhất)
* Đảo Heiwa :ja:平和島
* Katsushima :ja:勝島
* Đảo Showa Island :ja:昭和島
* Đảo Keihin :ja:京浜島
* Hakkeijima
* Higashi Ogijima :ja:東扇島
* Sân bay quốc tế Tokyo

## Phát triển
Các cảng của Tokyo, Chiba, Kawasaki, Yokohama, và Yokosuka đều nằm trên vịnh Tokyo. Cảng Yokosuka có một căn cứ hải quân của Hoa Kỳ và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản.

Ở bờ biển phía tây của vịnh Tokyo, giữa Tokyo và Yokohama, Vùng công nghiệp Keihin đã được phát triển từ thời kỳ Minh Trị. Nơi này được mở rộng thành Khu công nghiệp Keiyo dọc theo các bờ biển bắc và đông sau Thế chiến II.

Tuyến đường vượt biển Vịnh Tokyo nối giữa Kawasaki và Kisarazu; Phà Tokyo-Wan cũng nối qua eo biển Uraga giữa Kurihama (tại Yokosuka) và Kanaya (tại Futtsu bên phía Chiba).

## Lịch sử

Vịnh Tokyo là nơi gặp gỡ của Phó Đề đốc Hải quân Hoa Kỳ là Matthew C. Perry trong cuộc thương thảo với Mạc phủ Tokugawa vào thập niên 1850, cũng như các cuộc giao thiệp Âu-Nhật trước cải cách Minh Trị.

Văn kiện Nhật Bản đầu hàng chấm dứt Thế chiến II được ký trên USS ''Missouri'' bỏ neo ngoài vịnh vào ngày 2 tháng 9 năm 1945.

## Chú thích

## Tham khảo
Đồng phân lập thể

**Đồng phân lập thể** là đồng phân tồn tại ở các hợp chất giống nhau về công thức phân tử, công thức cấu tạo nếu chỉ xét trong phạm vi mặt phẳng nhưng khi xét trong phạm vi không gian, cách thức phân bố các nhóm thế của các đồng phân lập thể là khác nhau. Đồng phân lập thể, hay còn gọi là đồng phân cấu hình (configurational isomer), bao gồm 2 loại: (i) Đồng phân hình học (geometric isomer hay còn gọi là cis-trans isomer), và (ii) đồng phân chứa trung tâm bất đối xứng (asymmetric center hay chirality center). Trung tâm bất đối xứng và trung tâm gây ra đồng phân hình học được gọi chung là trung tâm lập thể.

## Phân loại
### Đồng phân cis-trans

- Hai nhóm thế ở cùng một phía của liên kết đôi: cis

- Hai nhóm thế ở hai phía khác nhau của liên kết đôi: trans

- Cách phân biệt: hai đồng phân hình học có nhiều tính chất khác nhau. Đồng phân trans thường bền hơn, có nhiệt độ nóng chảy cao hơn nhưng có nhiệt độ sôi thấp hơn đồng phân cis.

#### Danh pháp ''E–Z''
Danh pháp *cis – trans* không được sử dụng cho các alken có nhiều hơn hai nhóm thế khác nhau, điều này được khắc phục bằng cách sử dụng danh pháp *E–Z* để mô tả cấu hình tuyệt đối của phân tử. Đây là một phần mở rộng của danh pháp *cis&#x2013;trans* (chỉ mô tả cấu hình lập thể *tương đối*) được sử dụng để mô tả các liên kết đôi có hai, ba hoặc bốn nhóm thế khác nhau.

Chọn cho mỗi nguyên tử C một nguyên tử hay nhóm nguyên tử tương đối hơn cấp, dựa theo sự cao hơn về số thứ tự của số hiệu nguyên tử của các nguyên tố. Sau đó xem xét vị trí không gian của hai nhóm thế hơn cấp ở hai nguyên tử C.

Nếu hai nhóm thế ở cùng phía: Z

Nếu hai nhóm thế ở khác phía: E

### Quy tắc Cahn–Ingold–Prelog
I> Br> Cl> SO3H > F > OCOR > OR > OH > NO2 > NR2 > NHR > CCl3

## Tham khảo

1. Hóa học đại cương tập 1 (Lâm Ngọc Thiềm)

2. Hóa học đại cương (Phạm Văn Nhiêu)

3. Hóa học các quá trình (Vũ Đăng Độ)