open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chi Dó trầm

**Dó trầm** hay **dó bầu**, **trầm dó**, **trầm hương** tên gọi chung cho một chi thực vật thuộc họ Trầm gồm 21 loài. sống ở châu Á trong các khu vực rừng mưa của Indonesia, Thái Lan, Campuchia, Lào, Việt Nam, Malaysia, bắc Ấn Độ, Trung Quốc, Philippines, Borneo và New Guinea. Cây cao 6–20 m, lá dài 5–11&nbsp;cm và rộng 2–4&nbsp;cm. Hoa màu xanh vàng, quả gỗ dài 2,5–3&nbsp;cm.

Cây trầm hương có thân cây to, lá dài, gỗ màu vàng nhạt, có thớ đen. Đây là cây tạo ra trầm hương và kỳ nam sử dụng làm nước hoa và nhang, dược phẩm có giá trị cao. Gỗ trầm được sử dụng làm các đồ dùng gia dụng. Cây dó trầm hiện cũng đang được trồng để khai thác tại một số quốc gia như Lào và Việt Nam.

Ở Việt Nam có 3 loài trầm gồm *A. crassna*, *A. banaense* và *A. baillonii*, phân bố rải rác trong rừng rậm nhiệt đới thường xanh, mưa mùa, ẩm nguyên sinh thuộc các tỉnh Tuyên Quang, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, đặc biệt từ Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định, Ninh Thuận, Bình Thuận, đến Tây Nguyên, An Giang, Kiên Giang và đảo Phú Quốc.

## Các loài
**[[Aquilaria apiculata]]* Merr., 1922
**[[Aquilaria baillonii]]* Pierre ex Lecomte & Leandri, 1949: Dó Baillon.
**[[Dó Bà Nà|Aquilaria banaense]]* P.H.Hô, 1987: Dó Bà Nà.
**[[Aquilaria beccariana]]* Tiegh., 1893
**[[Aquilaria brachyantha]]* (Merr.) Hallier f.
**[[Aquilaria citrinicarpa]]* (Elmer) Hallier f.
**[[Trầm|Aquilaria crassna]]* Pierre ex Lecomte, 1915: Trầm, trầm hương, dó bầu, dó núi.
**[[Aquilaria cumingiana]]* (Decne.) Ridl., 1901
**[[Aquilaria decemcostata]]* Hallier f., 1922
**[[Aquilaria filaria]]* (Oken) Merr., 1950
**[[Aquilaria hirta]]* Ridl., 1901
**[[Aquilaria khasiana]]* Hallier f., 1922
**[[Trầm hương (Aquilaria malaccensis)|Aquilaria malaccensis]]* Lam., 1783 (đồng nghĩa *A. agallochum* và *A. secundaria*): Trầm hương
**[[Aquilaria microcarpa]]* Baill., 1875
**[[Aquilaria parvifolia]]* (Quisumb.) Ding Hou, 1960
**[[Aquilaria rostrata]]* Ridl., 1924
**[[Aquilaria rugosa]]* K.Le-Cong & Kessler, 2005
**[[Bạch mộc hương|Aquilaria sinensis]]* (Lour.) Spreng., 1825: Bạch mộc hương, thổ trầm hương, nữ nhi hương, trầm giả.
**[[Aquilaria subintegra]]* Ding Hou, 1964
**[[Aquilaria urdanetensis]]* Hallier f., 1922
**[[Aquilaria yunnanensis]]* S.C.Huang, 1985

## Một vài hình ảnh về cây dó trầm

Tập tin:Aquilaria.jpg|Quả và hạt của *Aquilaria crassna*.
Hình:Aquilaria leaf.JPG|Lá cây dó trầm
Hình:The Aquilaria tree see under to above.jpg|Thân cây nhìn từ dưới lên


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
*Trầm hương trên trang web của Cục Lâm nghiệp
*Trầm hương, gió bầu ''Aquilaria crassna Pierre ex Lecomte, 1914'' trên trang Sách đỏ Việt Nam của Cục Bảo vệ Môi trường Việt Nam
Chi Oanh đuôi nhọn

**Chi Oanh đuôi nhọn** (danh pháp khoa học: ***Tarsiger***) là một chi chim bao gồm 6 loài trong họ Đớp ruồi (*Muscicapidae*). Chúng là các loài chim ăn côn trùng nhỏ, chủ yếu có màu sắc rực rỡ. Chúng có nguồn gốc từ châu Á và (một loài) ở đông bắc châu Âu. Bốn trong số sáu loài bị giới hạn trong hệ thống núi Sino-Himalaya. Chi này đôi khi được bao gồm trong chi liên quan *[[Luscinia]]*, nhưng các nghiên cứu đã công nhận *Luscinia* là một nhóm đơn ngành riêng biệt.

## Danh sách loài
Chi này chứa 6 loài sau:
* *[[Tarsiger chrysaeus]]*: Oanh đuôi nhọn ngực vàng
* *[[Tarsiger cyanurus]]*: Oanh đuôi nhọn hông đỏ
* *[[Tarsiger hyperythrus]]*: Oanh đuôi nhọn ngực hung
* *[[Tarsiger indicus]]*: Oanh đuôi nhọn mày trắng
* *[[Tarsiger johnstoniae]]*: Oanh đuôi nhọn vòng cổ
* *[[Tarsiger rufilatus]]*: Oanh đuôi nhọn Himalaya

## Hình ảnh

Tập tin:Collared Bush Robin.jpg
Tập tin:Tarsiger cyanurus.jpg
Tập tin:Tarsiger rufilatus - Doi Inthanon.jpg
Tập tin:Red-flanked Bluetail 0358.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
Kỳ Dương

**Kỳ Dương** (chữ Hán giản thể: 祁阳市, Hán Việt: *Kỳ Dương thị*) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Kỳ Dương nằm ở phía nam của Vĩnh Châu, toạ độ 111°35'—112°14' độ kinh đông, 26°2'—26°51' độ vĩ bắc. Thành phố này có diện tích 2565 km2, dân số năm 2000 là 977.200 người. Ngoài người Hán ra, tại thành phố này còn có các dân tộc khác sinh sống như người Dao, người Miêu. Thành phố Kỳ Dương được thành lập vào năm 268, thời Tam Quốc.

## Tham khảo
Taguig

**Taguig** (tiếng Philippines: *Lungsod ng Taguig*) là một thành phố trực thuộc vùng đô thị Manila. Vốn là một làng chài nhỏ bé bên vịnh Laguna trong quá khứ, ngày nay nó đã là một thành phố hiện đại, một khu công nghiệp và cư trú quan trọng của vùng thủ đô Manila. Taguig có 28 phường. Khu Fort Bonifacio ở Taguig vốn là một căn cứ quân sự của Hoa Kỳ sau chuyển thành nơi đóng quân của bộ tư lệnh quân đội Philippines, hiện là một khu đô thị mới và khu thương mại sầm uất. Taguig được công nhận là thành phố từ năm 2004, là đô thị loại 1 của Philippines, rộng 47,88&nbsp;km² và có 467.375 dân.

## Phường


* Bagong Tanyag
* Bagumbayan 
* Bambang
* Calzada 
* Central Bicutan
* Central Signal
* Fort Bonifacio
* Hagonoy
* Ibayo-Tipas
* Katuparan
* Ligid-Tipas
* Lower Bicutan
* Maharlika Village
* Napindan

* New Lower Bicutan
* North Daang Hari
* North Signal
* Palingon
* Pinagsama
* San Miguel
* Santa Ana
* South Daang Hari
* South Signal
* Tuktukan
* Upper Bicutan
* Ususan
* Wawa
* Western Bicutan 


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

Website chính thức của thành phố: http://www.taguig.gov.ph/
Lam Sơn, Vĩnh Châu

**Lam Sơn** (chữ Hán giản thể: 蓝山县, Hán Việt: *Lam Sơn huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1806 km2, dân số năm 2004 là 351.400 người. Huyện lỵ đóng ở trấn Tháp Phong.

## Hành chính
Huyện này được chia ra thành các đơn vị hành chính gồm 6 trấn, 3 hương và 6 hương dân tộc Dao.
*Trấn: Tháp Phong, Trúc Quản, Mao Tuấn, Nam Thị, Tân Vu và Sở Thành.
*Hương: Từ Đường Vu, Thổ Thị và Thái Bình
*Hương dân tộc Dao: Đại Kiều, Kinh Trúc, Tử Lương, Hối Nguyên, Tương Động, Lê Đầu

## Tham khảo
Oanh đuôi nhọn ngực vàng

**Oanh đuôi nhọn ngực vàng** (danh pháp khoa học: ***Tarsiger chrysaeus***) là một loài chim thuộc chi Oanh đuôi nhọn, họ Đớp ruồi. Loài chim này sinh sống ở rừng Bhutan, Trung Quốc, Ấn Độ, Myanmar, Nepal, Pakistan, Thái Lan và Việt Nam. 

## Chú thích

## Tham khảo
* BirdLife International 2004. Tarsiger chrysaeus. Sách đỏ IUCN 2006 về các loài bị đe dọa Truy xuất ngày 27-7- 2007.
Hepatizon

**Hepatizon** (từ tiếng Hy Lạp: ἧπαρ, nghĩa là gan), còn gọi là **đồng đen Corinth**, là một hợp kim có giá trị cao trong thời kỳ cổ đại. Người ta cho rằng nó là hợp kim của đồng với một lượng nhỏ vàng và bạc (có lẽ khoảng tới 8% cho mỗi kim loại này), được phối trộn và xử lý để sản sinh ra một vật liệu với nước bóng bề mặt màu tía sẫm, tương tự như màu của gan (nâu ánh đỏ xỉn). Nó được nhắc tới trong nhiều loại văn bản cổ đại, nhưng ngày nay không còn một mẫu vật nào dùng nó. Ngai của Đức Giáo hoàng được làm từ loại đồng đen này.

Trong số các loại đã biết của đồng thiếc hay đồng thau trong thời cổ đại (trong tiếng Latinh gọi là *aes* và trong tiếng Hy Lạp gọi là χαλκός), hepatizon là vật liệu có giá trị hàng thứ hai. Pliny Già đề cập tới nó trong cuốn sách *[[Naturalis Historia]] * (Lịch sử Tự nhiên) của mình, thông báo rằng nó kém giá trị hơn so với đồng Corinth (hay đồng thau Corinth), là vật liệu chứa một hàm lượng vàng hay bạc lớn hơn và kết quả là nó trông giống như các kim loại quý, nhưng được chuộng hơn đồng điếu từ Delos và Aegina. Do có màu sẫm nên nó đặc biệt có giá trị trong việc đúc tượng. Theo Pliny, phương pháp sản xuất nó, tương tự như của đồng Corinth, đã bị mất từ lâu.

Các hợp kim tương tự cũng được phát hiện có ngoài phạm vi châu Âu. Ví dụ, shakudō là hợp kim vàng giữa đồng vàng ở Nhật Bản với nước bóng màu tía-lam sẫm đặc trưng.

## Khác
Thuật ngữ hepatizon cũng nằm trong tên chỉ loài trong một số danh pháp khoa học cho một số sinh vật như:
**[[Cetraria hepatizon]]*, *[[Melanelia hepatizon]]*, *[[Lichen hepatizon]]*, *[[Parmelia hepatizon]]*, *[[Platysma hepatizon]]*, *[[Tuckermanopsis hepatizon]]* – các loài địa y
**[[Rhysotina hepatizon]]* và *[[Thomeonanina hepatizon]]* – các loài ốc sên

## Xem thêm
*Đồng đen
*Shakudō

## Chú thích

 
## Tham khảo
Shakudō

**Shakudō** (赤銅: xích đồng) là một hợp kim vàng giữa vàng và đồng (thông thường chứa 4% vàng, 96% đồng), chủ yếu được tạo ra vì nước bóng màu tía-lam sẫm đẹp đẽ của nó. Trong lịch sử nó đã được sử dụng tại Nhật Bản để làm các vật trang trí cho kiếm Nhật Bản như tsuba (鍔: ngạc) và yatate (矢立: thỉ lập). Khi nó lần đầu tiên được giới thiệu với phương Tây vào giữa thế kỷ 19, người ta cho rằng nó đã không được biết đến ngoài phạm vi châu Á, nhưng các nghiên cứu gần đây đã gợi ý rằng loại hợp kim trang trí tương tự như vậy cũng đã được sử dụng tại Ai Cập, Hy Lạp và La Mã cổ đại. Những người thợ kim hoàn thủ công ngày nay đã làm sống lại việc sử dụng shakudō như là một kiểu trang trí đầy ấn tượng, đặc biệt cho kỹ thuật mokume-gane (木目金: mộc mục kim).

Shakudō đôi khi được sử dụng như là thuật ngữ chung để chỉ các vật thể trang trí được nạm vàng có nguồn gốc Nhật Bản. Tại phương Tây người ta gọi chúng là *Amita damascene* ([đồ vật] nạm vàng Amita), từ tên của nhà sản xuất trong thế kỷ 20 các đồ vật như thế để xuất khẩu.

## Xem thêm
* Hepatizon (đồng đen Corinth)
* Đồng đen
* Katana
* Tumbaga
* Niello

## Liên kết ngoài

*NPI – Bảng dữ liệu về đồng và hợp kim đồng 
*Lịch sử Công ty Amita Damascene
Dế Mèn phiêu lưu ký

***Dế Mèn phiêu lưu ký*** là tác phẩm văn xuôi đặc sắc và nổi tiếng nhất của nhà văn Tô Hoài viết về loài vật, dành cho lứa tuổi thiếu nhi. Ban đầu truyện có tên là *Con dế mèn* (chính là ba chương đầu của truyện) do Nhà xuất bản Tân Dân, Hà Nội phát hành năm 1941. Sau đó, được sự ủng hộ nhiệt tình của nhân dân, Tô Hoài viết thêm truyện *Dế Mèn phiêu lưu ký* (là bảy chương cuối của truyện). Năm 1955, ông mới gộp hai truyện vào với nhau để thành truyện *Dế Mèn phiêu lưu ký* như ngày nay. Truyện đã được đưa vào chương trình học lớp 6 học kỳ 1 môn Ngữ Văn (bộ sách Chân Trời Sáng Tạo và bộ Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam) ở Việt Nam hiện nay.

*Dế Mèn phiêu lưu ký* có thể tạm dịch là "Ghi chép về cuộc đời trôi dạt của Dế Mèn" ("phiêu lưu" ở đây có nghĩa là "trôi dạt", không phải là "mạo hiểm" theo cách dùng từ của người Việt Nam).

Năm 2020, Nhà xuất bản Kim Đồng vừa cho ra mắt ấn bản đặc biệt *Dế mèn phiêu lưu ký* kỉ niệm 100 năm ngày sinh của nhà văn Tô Hoài (27/09/1920 - 27/09/2020) với hơn 100 bức tranh minh họa màu nước của họa sĩ trẻ Đậu Đũa.

## Nội dung
Truyện gồm 10 chương, kể về những cuộc phiêu lưu của Dế Mèn qua thế giới muôn màu muôn vẻ của những loài vật nhỏ bé.
* Chương 1 kể về bài học đường đời đầu tiên.
* Chương 2 tới chương 9 kể về những cuộc phiêu lưu của Mèn, cùng người bạn đường là Dế Trũi.
* Chương 10 kể về việc Mèn cùng Trũi về nhà và nghỉ ngơi, dự tính cuộc phiêu lưu mới.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Thông năm lá thừa lưu

**Thông năm lá thừa lưu**, **thông năm lá cành lông** hay **thông trắng Quảng Đông** (danh pháp hai phần là ***Pinus wangii***) là loài cây lá kim trong họ Thông (*Pinaceae*). Nó được tìm thấy ở miền nam Trung Quốc và có thể cả ở Việt Nam. Nó bị đe dọa do mất môi trường sinh sống.

## Miêu tả
Nó là loài cây thân gỗ cao tới 20 m; đường kính thân cây tới 60&nbsp;cm, các cành mảnh dẻ hơn màu nâu đỏ sẫm và dần dần chuyển thành màu nâu xám sẫm, năm thứ nhất có lông tơ màu nâu rậm rạp che phủ nhưng sau đó từ năm thứ hai hay ba thì trở thành không lông; các chồi về mùa đông có màu nâu và không chứa nhựa. Các lá kim mọc thành chùm 5 lá, dày và hơi bẻ cong vào, thiết diện hình tam giác, kích thước dài 2,5–6&nbsp;cm và rộng 1-1,5&nbsp;mm, cứng, bó mạch 1, ống nhựa 3, gốc lá có vỏ bao sớm rụng. Nón hạt mọc đơn độc hay thành cụm 2-3 nón ở phần cuối các cành, có cuống dài 1,5–2&nbsp;cm, màu nâu ánh vàng, nâu hay nâu xám sẫm khi chín, hình elipxoit thuôn dài hay hình trứng-trụ, kích thước 4,5-9 × 2-4,5&nbsp;cm. Vảy hạt gần dạng trứng ngược, kích thước 2-3 × 1,5–2&nbsp;cm; các mấu hình thoi ngang, mép mỏng, hơi cong vào, ít thấy hơi uốn ngược ở các vảy hạt phần gốc hay phần giữa. Hạt màu nâu nhạt, hình elipxoit-trứng, kích thước 8-10 × ~ 6&nbsp;mm; cánh khoảng 16 × 7&nbsp;mm.

## Phân bố
Đây là loài nguy cấp tại Trung Quốc. Các cây ở Việt Nam có thể là đại diện của loài khác, có lẽ tốt nhất nên đặt trong thông Đà Lạt (*Pinus dalatensis*) Ferré, loài đặc hữu của Việt Nam.

Gỗ được dùng trong xây dựng, làm cầu, cọc, đồ gỗ.

Mọc rải rác trong các rừng lá rộng thường xanh trên sườn đồi núi đá vôi, với chỉ các quần thể phân tán còn lại trên cách vách dá khó tiếp cận với độ cao 500-1.800 m tại đông nam tỉnh Vân Nam (các huyện Tây Trù và Ma Lật Pha của châu tự trị người Tráng-Miêu Văn Sơn).

## Hình ảnh

Tập tin:Pinus wangii - Kunming Botanical Garden - DSC02729.jpg
Tập tin:Pinus wangii - Kunming Botanical Garden - DSC02735.jpg
Tập tin:Pinus wangii subsp kwangtungensis - Morris Arboretum - DSC00383.jpg
Tập tin:Pinus wangii subsp kwangtungensis - Morris Arboretum - DSC00386.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* Thông trắng Quảng Đông tại Quần thực vật Trung Hoa
Vũng Rô

**Vũng Rô** là một vũng biển thuộc xã Hòa Xuân Nam, tỉnh Đắk Lắk.

## Địa lý
Vũng Rô là một vũng vịnh thuộc thôn Vũng Rô, xã Xuân Hòa Nam, tỉnh Đắk Lắk. Vịnh nằm ngay sát rìa dãy núi Đèo Cả. Vũng Rô nằm tiếp giáp với biển Đại Lãnh thuộc Vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa. Vịnh Vũng Rô có diện tích 16,4&nbsp;km² mặt nước, được 3 dãy núi cao che chắn là Đèo Cả, Đá Bia và Hòn Bà từ 3 phía Bắc, Đông và Tây. Phía Nam vịnh là đảo Hòn Nưa cao 105&nbsp;m như 1 pháo đảo canh gác, trên đảo có ngọn hải đăng lớn. Vịnh là ranh giới tự nhiên trên biển giữa tỉnh Đắk Lắk với tỉnh Khánh Hòa.

Ven bờ biển Vũng Rô có nhiều bãi cát vừa và nhỏ. Theo địa chí Phú Yên, Vũng Rô có 12 bãi nhỏ gồm: Bãi Lách, bãi Mù U, bãi Ngài, bãi Chùa, bãi Chân Trâu, bãi Hồ, bãi Hàng, bãi Nhỏ, bãi Chính, bãi Bàng, bãi Lau, bãi Nhãn. Một số bãi đẹp như: Bãi Chùa, Bãi Bàng, Bãi Lau,... Trong lòng vịnh có nhiều loại tôm cá trú ngụ. Dưới đáy biển còn có nhiều loại san hô rất đẹp và độc đáo.

## Huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển

Vũng Rô xưa kia là 1 địa chỉ tiếp nhận vũ khí bí mật từ miền Bắc chuyển vào qua những chuyến tàu không số lịch sử. Từ năm 1964 đến năm 1965, Vũng Rô đã tiếp nhận 4 chuyến tàu cập bến an toàn, đưa được hàng ngàn tấn vũ khí đạn dược chi viện cho chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Vũng Rô đã được Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia năm 1997.

## Kinh tế
Vũng Rô là một trong ba địa điểm có điều kiện tự nhiên tốt nhất tại Việt Nam để xây dựng cảng biển lớn (hai địa điểm còn lại là Cam Ranh và Vân Phong). Hơn nữa việc nằm cạnh cảng trung chuyển container quốc tế Vân Phong tạo cho Vũng Rô lợi thế rất lớn cho các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, giao lưu với thế giới. Nhằm khai thác lợi thế cảng Vũng Rô, khu kinh tế Nam Phú Yên đã được thành lập.

## Giao thông
Hiện đã có đường nối từ Tuy Hòa vào Vũng Rô. Đường Phước Tân- Bãi Nga chạy dọc ven biển qua nhiều thắng cảnh như Mũi Điện, Bãi Môn tạo nhiều thuận lợi để phát triển kinh tế xã hội.

## Hình ảnh
Dưới đây là một số hình ảnh của vịnh Vũng Rô:

Tập tin:Vũng Rô 1.jpg
Tập tin:Vũng Rô, phía nam Phú Yên.JPG
Tập tin:330hh48938.jpg
Tập tin:330489jjh47.jpg
Tập tin:349yhh11636.jpg


## Xem thêm
*Danh sách vũng vịnh ven bờ biển Việt Nam

## Tham khảo

*Website Du lịch Phú Yên
Lính Lê dương (định hướng)

**Lính Lê dương** có thể chỉ đến:

*Lính Lê dương La Mã
*Lính Lê dương Pháp
*Lính Lê dương Tây Ban Nha
*Lính Lê dương Ba Lan

## Xem thêm
*Lê dương (định hướng)
Lê Minh (nhà sản xuất trò chơi máy tính)

**Lê Minh "Gooseman"** (sinh năm 1977), là một nhà thiết kế và sản xuất trò chơi máy tính, người Canada gốc Việt. Anh chính là cha đẻ của dòng game Counter-Strike kinh điển – dòng game đã giúp định hình và gây sự ảnh hưởng đến đại đa số các game bắn súng góc nhìn người thứ nhất sau này. Ban đầu, Lê Minh đã tạo ra bản mod Counter-Strike chạy trên nền tảng của Half-Life với sự hỗ trợ của Jess Cliffe. Sau đó, Lê Minh đã chính thức đầu quân cho Valve để bắt đầu phát triển tựa game Counter-Strike riêng biệt, nó đã được phát hành vào tháng 11 năm 2000.

Biệt danh của Lê Minh bắt nguồn từ Shane Gooseman, một trong những nhân vật chính trong seri phim hoạt hình những năm 1980, *The Adventures of the Galaxy Rangers*.

## Tiểu sử
Lê Minh sinh ra ở Việt Nam. Vào năm 1979, gia đình anh rời Việt Nam và nhập cư Canada theo diện người tị nạn.

Minh theo học đại học Simon Fraser từ năm 1996 đến năm 2001, tốt nghiệp năm 2001 với bằng Cử nhân Khoa học Ứng dụng về Khoa học Máy tính. Chương trình giảng dạy và môn tự chọn của  "tập trung chủ yếu vào các khóa học đồ họa máy tính bao gồm các môn học như thuật toán nén, kỹ thuật hoạt hình 3D, nhận dạng hình ảnh".

Lê Minh tập chơi Quake vào năm 1996 và đã bắt đầu mày mò với SDK từ đó. Với công cụ này, anh đã tạo ra bản mod đầu tay có tên là Navy SEALs. Trong khi anh đang thực hiện bản mod Action Quake 2, anh nảy ra ý tưởng cho Counter-Strike và đã làm quen với chủ web AQ2 Jess Cliffe – một chuyên gia mạng.

Lê Minh bắt đầu thực hiện Counter-Strike với engine GoldSrc trong khi anh đang học giữa năm thứ tư tại đại học Simon Fraser (sau này, anh tốt nghiệp với bằng khoa học máy tính). Lê Minh bỏ ra khoảng 20 giờ một tuần để làm bản mod, bỏ nhiều công sức cho nó hơn là việc học tập của mình; và bản beta 1.0 đã được phát hành vào tháng 6 năm 1999.

Đến năm 2000, Lê Minh gia nhập Valve Software ở Bellevue, Washington, Mỹ nơi anh tiếp tục phát triển Counter-Strike và những game có liên quan như Day of Defeat: Source. Sau đó, Minh đã ngừng làm việc với Valve để thực hiện các dự án của riêng mình. Tiếp sau hai năm làm việc với một hãng phát triển khác. Anh bắt đầu chuyển đến Hàn Quốc trong năm 2008 để làm việc với một hãng game nhỏ có tên FIX Hàn Quốc với phong cách tiểu tư sản và đã bị lợi dụng tên tuổi của mình cho việc gọi vốn cho một hãng game không có nguồn lực. Qua những năm 20, anh đã quay lại với việc phát triển game trong vai trò sáng tạo cùng với Ultimo Ratio Games và cho ra mắt tựa game tiếp theo là Alpha Response.

## Công nhận
GameSpy đã cho rằng *Lê Minh* là nguyên nhân chính cho việc *Half-Life* vẫn còn phổ biến sau 5 năm phát hành.  IGN xếp Jess Cliffe và Minh Lê ở vị trí thứ 14 trong danh sách "Top 100 người sáng tạo trò chơi mọi thời đại".

## Tham khảo

* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
* Counter-Strike.net
*
Isfahan (định hướng)

**Isfahan** có thể là:
*Thành phố Isfahan, thủ phủ tỉnh Isfahan, Iran
*Tỉnh Isfahan, một tỉnh của Iran.
Isfahan

**Isfahan** ( ) là một thành phố nằm cách Tehran 340&nbsp;km về phía nam, là tỉnh lỵ của tỉnh Esfahan và là thành phố lớn thứ ba của Iran (sau Tehran và Mashhad). Thành phố Esfahan có dân số 1.986.542 còn vùng đô thị có dân số 3.430.353 người theo điều tra năm 2006. Đây là vùng đô thị đông dân thứ nhì tại Iran sau Tehran.

Các thành phố Najafabad, Khaneh Esfahan, Khomeini-shahr, Shahin-shahr, Zarrinshahr, Mobarakeh, Falavarjan và Fouladshahr tạo thành vùng đô thị Esfahan.

Esfahan tọa lạc ở các tuyến đường chính bắc-nam và đông-tây của Iran và đã từng là một trong những thành phố lớn nhất trên thế giới. Thành phố này đã phát triển từ năm 1050 đến năm 1722, đặc biệt là vào thế kỷ 16 dưới triều đại Safavid, khi đây là kinh đô của Ba Tư lần thứ hai trong lịch sử của đế quốc này. Thành phố này nổi tiếng với những kiến trúc Hồi giáo, có nhiều đại lộ, nhà thờ Hồi giáo đehp. Điều này khiến cho thành phố được người Iran mang vào câu thành ngữ *Esfahān nesf-e jahān ast*: "Esfahan là một nửa của thế giới".

Quảng trường Naghsh-i Jahan của Esfahan là một trong những quảng trường lớn nhất thế giới với kiến trúc tiêu biểu của Iran và Hồi giáo đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

## Lịch sử

## Địa lý

### Khí hậu


## Ghi chú


## Tham khảo

## Đọc thêm

* 
* 

## Liên kết ngoài

* 
* S treet view 
* Public libraries atlas  (Persian)
* Digital Library of Isfahan Municipality
Ninh Viễn

**Ninh Viễn** (chữ Hán giản thể: 宁远县, Hán Việt: *Ninh Viễn huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2508 km2, dân số năm 2002 là 778.000 người, trong đó dân số thành thị là 95.200 người. GDP huyện này năm 2002 là 2,27 tỷ nhân dân tệ. Huyện lỵ Ninh Viễn đóng tại trấn Thuấn Lăng. Ninh Viễn giáp Kì Dương về phía bắc, giáp Tân Điền, Gia Hòa và Lam Sơn về phía đông. Phía nam huyện này là huyện tự trị dân tộc Dao Giang Hoa, phía tây là huyện Đạo và huyện Song Bài.

## Tham khảo
Muntinlupa

**Thành phố Muntinlupa** (tiếng Philippines: *Lungsod ng Muntinlupa*) là thành phố nằm ở cực nam của Metro Manila. Thành phố này giáp thành phố Taguig về phía bắc; về phía tây bắc là thành phố Paranaque; phía tây là La Pinas; tây nam là Bacoor, Cavite; San Pedro, Laguna; còn phía đông là hồ Laguna de Bay, hồ nước lớn nhất quốc gia này. Thành phố này có nickname là "Emerald City of the Philippines". Theo điều tra dân số năm 2000, dân số thành phố này là 379.310 người.

Muntinlupa là nơi có nhà tù quốc gia Bilibid có mức độ an ninh cao nhất, nơi từng giam giữ những phạm nhân nguy hiểm nhất.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Muntinlupa City official government website
Tân Điền (định hướng)

**Tân Điền** có thể là:

## Việt Nam
* Xã Tân Điền, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang.
* Xã cũ Tân Điền, thành lập năm 1979 trên cơ sở tách ra từ xã Quách Phẩm B, thuộc huyện Năm Căn, tỉnh Minh Hải. Đến năm 1991, bị giải thể và nhập vào xã Thanh Tùng, thuộc huyện Đầm Dơi, tỉnh Minh Hải.

## Trung Quốc
* Huyện Tân Điền (chữ Hán giản thể: 新田县, Hán Việt: *Tân Điền huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam.
* Vùng Tân Điền (新田) của Hồng Kông.
Đông An (định hướng)

**Đông An** có thể chỉ:
* Xã Đông An, Văn Yên, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.
*Huyện Đông An (chữ Hán giản thể: 东安县, Hán Việt: *Đông An huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
*Quận Đông An (chữ Hán giản thể: 东安区, âm Hán Việt: *Đông An khu*) là một quận thuộc địa cấp thị Mẫu Đơn Giang, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Đại học Quốc tế Nhật Bản

**Trường Đại học Quốc tế Nhật Bản** (kanji: 国際大学, rōmaji: *kokusai daigaku*, tên giao dịch tiếng Anh: *International University of Japan*, thường gọi tắt là IUJ) là một trường đại học tư thục nằm ở thành phố Minami Uonuma, tỉnh Niigata, Nhật Bản.

Thành lập năm 1982, IUJ là trường đầu tiên và cũng là một trong số ít những trường đại học ở Nhật giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh. Các khóa học của trường chuyên về đào tạo thạc sĩ, bao gồm: MBA, Quản trị thương mại điện tử, Phát triển quốc tế, Hòa bình quốc tế học và Quan hệ quốc tế. Chủ tịch hiện tại của trường là Kobayashi Yotaro, Tổng Cố vấn (CCA) của Fuji Xerox và chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương của Trilateral Commision.

Điểm nổi bật của IUJ là thành phần học sinh vô cùng đa dạng, đến từ hơn 45 quốc gia với đại diện của đầy đủ 5 châu lục trên toàn thế giới. Hàng năm, trường đều tổ chức 2 sự kiện văn hóa lớn là "Open Day" vào học kỳ mùa thu và "ASEAN Night" vào học kỳ mùa xuân để học sinh của trường có dịp quảng bá văn hóa, đặc biệt là văn hóa ẩm thực, đất nước mình đến người dân địa phương.

Trường IUJ nằm ở khu vực địa lý đặc biệt của Nhật với tên gọi "Xứ Tuyết" (*yukiguni*), nơi có tuyết rơi rất dày vào mùa đông. Khu vực này cũng là nơi tập trung nhiều suối nước nóng (*onsen*) và khu trượt tuyết, là địa điểm du lịch phổ biến.

Thị trấn gần trường nhất là Urasa, cách trường khoảng 4&nbsp;km. Tại đây có ga tàu hỏa Urasa, một trong những điểm dừng của Tàu cao tốc Joetsu (Joetsu Shinkansen). Đi bằng Tàu cao tốc từ Urasa đến thành phố Niigata mất 40 phút, và đến Tokyo là mất 100 phút. IUJ có tuyến xe buýt thường xuyên chạy giữa trường với ga. Ngoài ra còn có một số tuyến xe buýt và tàu hỏa địa phương để đi đến những thị trấn lớn hơn ở lân cận như là Muikamachi hay Koide, nhưng nhìn chung giao thong công cộng là vô cùng hạn chế.

## Tham khảo
Đào Viên (khu)

**Khu Đào Viên** () là quận huyện lỵ của thành phố Đào Viên ở Đài Loan (Trung Hoa Dân quốc), thành phố này toạ lạc ở phía tây bắc của đảo Đài Loan.

## Lịch sử

Đào Viên là nơi có nhiều bộ tộc thổ dân Đài Loan. Tên cũ của Đào Viên gọi là *Đào Tử Viên* () do khu vực này đã từng có nhiều hoa đào.

### Đế quốc Nhật Bản

Dưới thời thuộc Nhật, khu vực này là một phần của  thành lập vào tháng 11 năm 1901. Vào năm 1920, nó được đổi thành , và sát nhập vào quận *Tōen*, Tân Trúc Châu.

### Trung Hoa Dân Quốc
Sau khi Nhật trao trả Đài Loan cho Trung Hoa Dân Quốc, nó được tái cơ cấu thành *thị trấn Đào Viên* của huyện Đào Viên. Vào ngày 21 tháng 4 năm 1971, thị trấn được nâng cấp từ hương thành huyện hạt thị gọi là **thành phố Đào Viên**. Vào ngày 25 tháng 12 năm 2014, thành phố trở thành khu của thành phố Đào Viên.

## Địa lý
* Diện tích: 
* Mật độ: 
* Dân số: 427.815 người (tháng 1 năm 2016)

## Hành chính

## Vận chuyển

### Đường sắt
* Ga Đào Viên

### Tàu điện ngầm
* Tàu điện ngầm Đào Viên

## Thành phố kết nghĩa
* Radom, Ba Lan
* Irvine, California, Hoa Kỳ
* Kennewick, Washington, Hoa Kỳ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Đào Viên

**Thành phố Đào Viên** (; Bạch Thoại tự: Thô-hn̂g-chhī; chú âm phù hiệu: ㄊㄠˊ ㄩㄢˊ ㄕˋ) là một thành phố của Đài Loan, thành phố này nằm ở tây bắc của đảo Đài Loan, kế bên thành phố Tân Đài Bắc. Khu Đào Viên là trung tâm thành phố.

"Đào Viên" có nghĩa là "vườn đào," do khu vực này từng có nhiều hoa đào. Đào Viên là một khu vực công nghiệp quan trọng của Đài Loan. Sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan nằm ở huyện này.

* Diện tích: 1.220 km²
* Dân số: 1.921.526 người (7/2007)

## Hành chính

*Xem:* Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân quốc

## Xem thêm
*Tỉnh Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc)
*Tỉnh Đài Loan (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)
*Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân Quốc
*Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc 
*Vị thế chính trị của Đài Loan
*Đài Loan độc lập
*Trung Hoa Đài Bắc
*Quốc Dân Đảng Trung Quốc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web của chính quyền thành phố Đào Viên http://english.tycg.gov.tw/
Antonov An-3

**[[Antonov]] An-3** là một mẫu máy bay nông nghiệp của Liên Xô/Ukraina. Về bản chất đây là thiết kế An-2 với động cơ phản lực cánh quạt, được nâng cấp để thay thế cho An-2. Mẫu đầu tiên bay vào ngày 13 tháng 5-1980, nhưng do thiếu sự quan tâm của chính quyền đối với dự án, nên công việc tiến triển rất chậm chạp - các chuyến bay thử nghiệm đã không được hoàn thành cho đến năm 1991. Đây là một trong số vài thiết kế máy bay động cơ tuabin khí hai tâng cánh cho đến nay.

Dự án được tái sinh vào cuối thập niên 1990 khi nó được tiếp quản bởi Polyot State Aerospace Enterprise (Công ty Không gian vũ trụ Nhà nước Polyot), và một chiến dịch tiếp thị nghiêm túc bắt đầu vào năm 2000, dù việc bán bị giới hạn. An-3 có hai cấu hình, một là máy bay nông nghiệp cơ bản (**An-3SKh** - "Selsko-Khosiajstwenni") và một là máy bay vận tải dân dụng (**An-3T**) có thể chở 12 hành khách hoặc 1.800&nbsp;kg (4.000&nbsp;lb) hàng hóa.

Dù nó được mang tên An-3, nhưng chữ số này không được chỉ định liên tiếp. Antonov gọi như vậy với ngụ ý đây là một máy bay thay thế cho An-2.

Những nỗ lực khác để thay thế An-2 sử dụng ở các nông trại Liên Xô được thực hiện vào thập kỷ 1970 với WSK-Mielec M-15 Belphegor, nhưng nó đã thất bại.

## Thông số kỹ thuật (An-3)

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 2
***Sức chứa**: 2.200 L (540 gal) hóa chất
***Chiều dài**: 14.0 m (45&nbsp;ft 11 in)
***[[Sải cánh]]**: 18.2 m (59&nbsp;ft 8 in)
***Chiều cao**: 4.9&nbsp;m (16&nbsp;ft)
***Diện tích cánh**: 71.6 m² (770&nbsp;ft²)
***Trọng lượng rỗng**: 1.800&nbsp;kg (3.968&nbsp;lb)
***Trọng lượng cất cánh**: 3.200&nbsp;kg (7.000&nbsp;lb)
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 5.800&nbsp;kg (13.000&nbsp;lb)
***Động cơ**: 1× động cơ phản lực cánh quạt Glushenkov TVD-20M, 1.066&nbsp;kW (1.430 shp)
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 260&nbsp;km/h (140 knots, 160&nbsp;mph)
***Vận tốc hành trình**: 220&nbsp;km/h (120 knots, 135&nbsp;mph)
***[[Tầm bay]]**:
****Tối đa nhiên liệu**: 1.025&nbsp;km (553&nbsp;nm, 637&nbsp;mi)
****Tối đa tải**: 300&nbsp;km (160&nbsp;mm, 190&nbsp;mi)
***[[Trần bay]]**: 4.400&nbsp;m (14.000&nbsp;ft)
***[[Vận tốc lên cao]]**: 5&nbsp;m/s (980&nbsp;ft/min)
***[[Lực nâng của cánh]]**: 81&nbsp;kg/m² (16.5&nbsp;lb/ft²)
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: 180 W/kg (0.11&nbsp;hp/lb)

## Tham khảo

*  (Shortened version in English available here )

## Nội dung liên quan

### Máy bay có cùng sự phát triển
* Antonov An-2
* Antonov An-4
* Antonov An-6

### Máy bay có tính năng tương đương
* PAC Cresco

### Trình tự thiết kế
* An-2 - **An-3** - An-4 - An-6 - An-8
Tân Bắc

**Thành phố Tân Bắc** () là một thành phố trực thuộc trung ương nằm ở phía bắc của Đài Loan. Thành phố bao quanh thủ đô Đài Bắc, phía bắc giáp Cơ Long, phía Tây giáp Đào Viên và phía đông giáp Nghi Lan. Tên tiếng Anh của thành phố là **New Taipei City** (Thành phố Tân Đài Bắc).

Trước ngày 25 tháng 12 năm 2010, thành phố nguyên là huyện Đài Bắc () trực thuộc tỉnh Đài Loan

Hơn 80% dân số thành phố này sống trong 10 quận mà nguyên là các thành phố trực thuộc Huyện Đài Bắc, chiếm trên 1/6 diện tích của thành phố.

## Hành chính
Tân Bắc có 29 Khu (區). Các đơn vị này được chia thành 1.013 lý (里), sau đó lại được chia tiếp ra thành 21.683 Lân (鄰).(6/2008)

## Thành phố kết nghĩa
*  Cincinnati, USA
*  Quận Miami-Dade, Florida, USA

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Taipei County Tour Net
Tân Trúc (huyện)

**Tân Trúc** là một huyện ở tây bắc của tỉnh Đài Loan. Dân số chủ yếu là người Khách Gia. Ở đây cũng có người bản xứ Đài Loan sinh sống.

## Phân chia hành chính
Huyện Tân Trúc có 1 huyện hạt thị (縣轄市), 3 trấn (鎮) và 9 hương (鄉).

*Xem thêm:* Phân cấp hành chính Đài Loan

## Xem thêm

*Tỉnh Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc)
*Tỉnh Đài Loan (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)
*Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân Quốc
*Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc
*Vị thế chính trị của Đài Loan
*Đài Loan độc lập
*Trung Hoa Đài Bắc
*Quốc Dân Đảng Trung Quốc

## Liên kết ngoài
*Website huyện Tân Trúc  
Giới thiệu
Giang Vĩnh

**Giang Vĩnh** (chữ Hán giản thể: 江永县, Hán Việt: *Giang Vĩnh huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Giang Vĩnh có vị trí ở tọa độ: 110°32′- 110°56′ độ kinh đô，24°55′- 25°28 độ vĩ bắc. Huyện Giang Vĩnh có diện tích 1633 km2, chiều dài bắc-nam 63&nbsp;km, đông-tây 55,5&nbsp;km. Dân số của Giang Vĩnh năm 2001 là 239.000 người, trong đó dân số đô thị là 31.500 người. Huyện lỵ Giang Vĩnh đóng tại trấn 
Tiêu Phố.
Giang Vĩnh giáp Quán Dương của Quảng Tây, Hỉ Thành, Phú Xuyên, Giang Hoa và huyện Đạo.

## Tham khảo
Thằng mõ

**Thằng mõ** là người có nhiệm vụ gõ mõ và thông báo theo chỉ thị của các chức sắc trong các làng xã cổ Việt Nam. Công việc của anh ta là đi khắp làng gõ mõ gọi dân làng đến tề tựu ở sân đình để nghe những tin tức mới xảy ra trong làng. Ngoài công việc trên, người này có nhiệm vụ khác là tuần phòng ban đêm và gõ từng hồi mõ báo hiệu giờ giấc dưới sự hướng dẫn của viên chức và các tráng đinh trong làng. Người này làm việc này không có lương bổng. Tuy nhiên anh ta thường được làng cấp cho một mảnh đất công nhỏ để cày cấy hoặc được đến mùa gặt thì được các địa chủ cho một ít thóc.

Trên thực tế, "thằng mõ" thường là một người rất nghèo và bị dân làng coi thường thân phận. Song hoàng đế Lê Thánh Tông (1442 - 1497) đã từng làm một bài thơ ngợi khen vai trò của "thằng mõ":

:"Mõ này cả tiếng lại dài hơi, 
:Mẫn cán ra tay chẳng phải chơi.
:Mộc đạc vang lừng trong bốn cõi, 
:Kim thanh rền rĩ khắp đòi nơi.
:Trẻ già chốn chốn đều nghe lệnh, 
:Làng nước ai ai phải cứ lời.
:Trên dưới quyền hành tay cắt đặt, 
:Một mình một chiếu thảnh thơi ngồi."

Tuy thân phận thấp hèn như vậy, nhưng "thằng mõ" xuất hiện khá nhiều trong các vở chèo cổ của Việt Nam.

Đứng dưới góc độ nghiên cứu lịch sử về truyền thông đại chúng ở Việt Nam thì "thằng mõ" được xem là phương tiện truyền thông sơ khai nhất trong xã hội cổ truyền Việt Nam, "hệ thống truyền tin" này đã tồn tại đến giữa thế kỷ thứ XX và đóng góp giá trị nhất định trong việc mang tin tức đến cho dân làng.

## Tham khảo

"Báo chí Việt Nam từ khởi thủy đến 1945" của Huỳnh Văn Tòng, Nhà xuất bản Tp. Hồ Chí Minh (2000), trang 10,11.
Song Bài

**Song Bài** (chữ Hán giản thể: 双牌县, Hán Việt: *Song Bài huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Song Bài nằm ở rìa tây nam của Hồ Nam, toạ độ từ 111°24′đến 111°59′độ kinh đông，25°23′đến 26°11′độ vĩ bắc. Huyện này có diện tích 1751 km2, dân số năm 2002 là 170.911 người, trong đó dân số phi nông nghiệp là 32.239 người  GDP của huyện Song Bài năm 2002 là 0,731 tỷ nhân dân tệ. Tiêu Thủy là một con sông chảy qua huyện này với chiều dài 78,8&nbsp;km.

Song Bài giáp các đơn vị hành chính: Toàn Châu (tây), huyện Đạo (nam), Ninh Viễn (đông), Kì Dương (bắc).

## Hình thành
Huyện Song Bài được thành lập ngày 16 tháng 12 năm 1969 trên cơ sở lâm khu Tiêu Thủy. Trước đó lâm khu Tiêu Thủy được thành lập vào ngày 25 tháng 1 năm 1965 trên cơ sở tách một phần của các huyện Linh Lăng (gồm các xã Song Bài, Thượng Nhân Lý, Bàn Gia Đồng, Hà Gia Đồng, Hà Tiên Quan, Thái Lý Khẩu, Trà Lâm Tự, Ma Giang và lâm trường quốc doanh Đại Miếu Đầu), huyện Đạo (gồm các xã Giang Thôn, Thượng Ngô Giang, Lâm Gia, Đường Để và các lâm trường quốc doanh Tá Cố Bình, Nguyệt Nham, Kiều Đầu), huyện Ninh Viễn (gồm các lâm trường Duơng Minh Sơn, Bạch Vân Sơn, Hoang Đường), và các lâm trường Ngũ Tinh Lĩnh, lâm trường hồ chứa nước Song Bài trực thuộc chuyên khu Linh Lăng.

## Hành chính
Huyện lỵ của Song Bài là trấn Long Bạc. Huyện này được chia ra thành các đơn vị hành chính gồm 6 trấn, 5 hương (trong đó có 1 huơng dân tộc) và lâm trường Duơng Minh Sơn trực thuộc huyện.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web chính quyền huyện Song Bài
Pasay

**Thành phố Pasay** (tiếng Philippines: *Lungsod ng Pasay*) là một thành phố trực thuộc trung ương, đô thị loại một của Philippines, và nằm trong vùng đô thị Manila. Pasay nằm ngay phía nam của Manila. Thành phố có 354.908 dân (năm 2000) và rộng chỉ có 19&nbsp;km². Dân số lớn trong khi diện tích nhỏ khiến cho mật độ dân số ở đây lên tới 18.679 người/km². Pasay được công nhận là thành phố từ năm 1947.

Thành phố Pasay có Sân bay quốc tế Ninoy Aquino, Trung tâm văn hóa Philippines, Trung tâm hội nghị quốc tế Philippines. Ở đây còn có nhiều nhà hàng, quán cà phê, câu lạc bộ, vũ trường.

## Tham khảo
Navotas

**Navotas** là một thành phố ở Metro Manila, Philippines. Thành phố này nằm trên mỗi dải đất hẹp dọc theo bờ đông của vịnh Manila. Navotas nằm chính bắc Manila, phía tây thành phố Malabon, phía nam Obando, Bulacan.

Được mệnh danh là **"Thủ đô ngư nghiệp của Philippines"**, dân Navotas sống chủ yếu bằng ngư nghiệp với 70% dân số trực tiếp hay gián tiếp sống bằng nghề này. Thành phố này nổi tiếng với sản phẩm nước mắm và mắm tôm (*[[patis]]* và *[[bagoong]]* trong tiếng Tagalog)

Navotas là một phần của tiểu vùng không chính thức của Metro Manila gọi là **CAMANAVA**. Tiểu vùng này còn bao gồm các thành phố Caloocan, Malabon, và Valenzuela. Navotas chịu cảnh lụt lội vào mùa mưa và triều cường.
Navotas được chia thành 2 quận với tổng cộng 14 barangay:

**Quận 1**
* Bagumbayan Bắc
* Bagumbayan Nam
* Bangculasi
* Navotas East
* Navotas West
* North Bay Blvd., Bắc
* North Bay Blvd., Nam
* Làng San Rafael
* Sipac-Almacen

**Quận 2**
* Daanghari
* San Jose (Pob.)
* San Roque
* Tangos
* Tanza

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức của thành phố Navotas
Trận Đức Cơ

**Trận Đức Cơ** hay **trận đổ bộ 27V** là một trận đánh diễn ra trong năm 1966 giữa Tiểu đoàn 5 thuộc Trung đoàn 33 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn Kỵ binh Đệ Nhất Quân đội Hàn Quốc. Trận đánh nổ ra khi Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam thâm nhập vào huyện Đức Cơ từ phía biên giới Campuchia.

Vào đêm 9 tháng 8, quân tiếp viện thuộc Tiểu đoàn 5 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tiến hành tấn công một căn cứ chiến lược của quân đội Hàn Quốc đóng ở huyện Đức Cơ. Lực lượng lính nhảy dù tại đây đã được thông báo trước nhằm ngăn cản một đơn vị của quân Giải phóng đang từ Campuchia trở về. Sau nhiều giờ giao tranh, phía Hàn Quốc với quân số ít hơn đã đẩy lùi được cuộc tấn công của Tiểu đoàn 5. Trong trận chiến, pháo binh Mỹ và Hàn Quốc bắn gần 1.900 viên đạn pháo từ căn cứ Tiểu đoàn 3 và Đức Cơ. Đại đội 9 Hàn Quốc bắn 1.500 viên đạn, trong khi xe tăng M48 Patton bắn 24 viên đạn pháo 90mm nổ mạnh, 33 viên đạn pháo nổ mảnh và gần 17.000 viên đạn súng máy. Trận đánh được coi là một "chiến thắng của hỏa lực Mỹ", với sự triển khai ồ ạt của hỏa lực pháo binh, thiết giáp và máy bay ném bom đã đẩy lùi cuộc tấn công của bộ binh vào một vành đai phòng thủ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trận Đức Cơ
Carlos Fuentes

**Carlos Fuentes Macías** (11 tháng 11 năm 1928 – 15 tháng 5 năm 2012) là một nhà văn México, là một trong những tiểu thuyết gia và nhà văn tiểu luận nổi tiếng nhất trong khu vực nói tiếng Tây Ban Nha. Fuentes đã gây ảnh hưởng cho văn học Mỹ Latin đương đại, tác phẩm của ông phần lớn đã được dịch sang tiếng Anh và nhiều thứ tiếng khác.

## Tiểu sử
Fuentes sinh tại Thành phố Panama; cha mẹ ông là những nhà ngoại giao Mexico. Thời nhỏ, ông sống ở Quito, Montevideo, Rio de Janeiro, Washington, Santiago và Buenos Aires. Vào thời niên thiếu, ông quay về Mexico và sống ở đó cho đến năm 1965. Ông đã kết hôn với ngôi sao điện ảnh Rita Macedo và họ đã sống với nhau từ năm 1959 đến năm 1973, họ đã ly hôn khi Fuentes chạy theo một ký dã đang mang thai và không nổi tiếng vào thời điểm đó, đó là Silvia Lemus. Ông và cô ký giả này kết hôn tại Paris năm 1976. Rita đã tự vẫn năm 1993.

Ông cũng theo nghề bố mẹ làm nhà ngoại giao năm 1965 và làm đại sứ tại London, Paris và nhiều thủ đô khác nữa. Năm 1978, ông từ chức đại sứ tại Pháp để chống lại quyết định bổ nhiệm Gustavo Diaz Ordaz, cựu tổng thống Mexico, khi ông này được bổ nhiệm làm đại sứ tại Tây Ban Nha. Ông cũng đã giảng dạy tại Brown, Princeton, Harvard, Penn, George Mason, Columbia và Cambridge. Hiện ông đang giảng tại đại học Brown. Ông cũng là bạn của nhà xã hội học Mỹ,C. Wright Mills, người mà ông đã viết riêng cuốn sách tặng có tựa The Death of Artemio Cruz.

Fuentes mất tại Thành phố Mexico. Ông có ba con, chỉ có một trong số đó còn sống.
## Tác phẩm tuyển chọn

* *Los días emmascarados* (1954)
* *La plus limpide région* (*[[Miền trong sáng nhất]]*, 1957) tiểu thuyết
* *Las Buenas Conciencias* [1959]
* *La región más transparente*, *[[Where the Air Is Clear]]* (1959)
* *La muerte de Artemio Cruz*, *[[The Death of Artemio Cruz]]* (*[[Cái chết của Artemio Cruz]]*, 1962) tiểu thuyết
* *Aura* (*[[Nàng Aura]]*, 1962) tiểu thuyết kinh dị
* *La nueva novela hispanoamericana* (1969)
* *Zona sagrada*, *[[Holy Place]]* (*[[Nơi không khí trong sáng hơn]]*, 1967) tiểu thuyết
* *Cambio de piel*, *[[A Change of Skin]]* (1967)
* *Cumpleaños* (*[[Birthday]]*) (1969)
* *El tuerto es rey* (1971)
* *Diana o la cazadora solitaria*, *[[Diana, The Goddess Who Hunts Alone]]* (1972)
* *Terra Nostra* (*[[Đất của chúng ta]]*, 1975) tiểu thuyết
* *Una familia lejana* (*Distant Relations*) (1980)
* *Agua quemada* (*[[Burnt Water]]*) (1981)
* *Orquídeas a la luz de la luna* (1982)
* *Gringo viejo* (*The [[Old Gringo]]*) (*[[Mẽo già]]*, 1985) tiểu thuyết
* *Cristóbal Nonato* (*[[Christopher Unborn]]*) (1987)
* *Ceremonias del alba* (1991)
* *El naranjo* (*[[The Orange Tree]]*) (1993)
* *La frontera de cristal* (1995)
* "New Time for Mexico"(1996)
* *Los años con Laura Díaz* (*[[The Years with Laura Díaz]]*) (1999)
* *En esto creo* (2002)
* *Contra Bush* (2004)
* *Todas las Familias Felices* (2006), ISBN 987-04-0557-6

## Tham khảo
Rượu Bó Nặm

**Rượu Bó Nặm** là một loại rượu trắng nổi tiếng của Bắc Kạn, được lên men từ ngô và thảo dược, sau đó chưng cất theo phương pháp truyền thống của các dân tộc thiểu số địa phương. Trước đây, rượu Bó Nặm chỉ được tiêu thụ tại Bắc Kạn. Tuy nhiên, gần đây nó được tiêu thụ nhiều tại các thị trường lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu và cũng đã được xuất khẩu sang Đông Âu.

## Đặc điểm
Rượu Bó Nặm có đặc trưng là hương thơm, vị hơi ngọt. Rượu Bó Nặm có nhiều loại với các độ cồn và dùng men khác nhau và được sử dụng tùy theo từng dịp. Những loại có độ cồn cao thường được chưng cất hơn một lần. Rượu Bó Nặm nấu theo phương pháp thủ công truyền thống có màu hơi đục do quá trình chưng cất thủ công không loại trừ hết được các hạt tinh bột siêu nhẹ và các chất đường. Rượu Bó Nặm được nấu bằng nguyên liệu địa phương (ngô và thảo dược địa phương) theo phương pháp truyền thống tại các hộ gia đình dân tộc ít người. Sản phẩm sẽ được bán lại cho nhà máy để lọc trong, khử Alđêhyt axetic, ổn định độ cồn, đóng chai, đóng gói và đem tiêu thụ.
## Hình ảnh

Hình:Khap ruou 2.jpg|
Hình:Ruou Bo Nam.jpg|Rượu Bó Nặm truyền thống với bao bì hiện đại


## Tham khảo
Họ Nhát hoa

**Họ Nhát hoa** (danh pháp khoa học: ***Rostratulidae***) là một họ chim nhỏ, bao gồm 3 loài chim lội và phân thành hai chi là *Rostratula* và *Nycticryptes*.

## Đặc điểm
Chúng là các loài chim chân ngắn, mỏ dài và có hình dáng tương tự như dẽ giun nhưng bộ lông có màu tươi hơn.

Chim mái có lông tươi màu hơn chim trống và chủ động trong việc ve vãn con trống. Chim trống ấp trứng, thường là 4 quả trong tổ trên mặt đất hay trôi nổi trên mặt nước trong vòng khoảng 20 ngày.

Cả ba loài đều sinh sống trong các vùng đầm lầy nhiều lau sậy và thức ăn của chúng chủ yếu là các loài giun đốt cùng các động vật không xương sống khác mà chúng kiếm được nhờ chiếc mỏ dài.

## Phân loại
*Chi *[[Chi Nhát hoa|Rostratula]]* (Vieillot, 1816)
**Nhát hoa lớn hay nhát hoa (*Rostratula benghalensis*), sinh sống trong các khu đầm lầy ở châu Phi, Ấn Độ và Đông Nam Á.
**Nhát hoa Australia (*Rostratula australis*) là loài nhát hoa hiếm, du cư và đang suy giảm số lượng, chỉ có ở Australia 
*Chi *[[Nhát hoa nhỏ|Nycticryptes]]* (Wetmore & Peters, 1923)
**Nhát hoa nhỏ (*Nycticryphes semicollaris*), sinh sống trong khu vực đầm lầy nhiều cỏ ở miền nam Nam Mỹ.

## Hình ảnh

Hình:Greater Painted-snipe (Male) I2 IMG 9272.jpg| Nhát hoa đực tại Hodal ở quận Faridabad thuộc Haryana, Ấn Độ.
Hình:Greater Painted-snipe (Male) I2 IMG 9477.jpg|Nhát hoa đực tại Hodal ở quận Faridabad thuộc Haryana, Ấn Độ.
Hình:Greater Painted-snipe (Female) I11.jpg| Nhát hoa đực tại Hodal ở quận Faridabad thuộc Haryana, Ấn Độ.
Hình:Greater Painted Snipe I3 IMG 5736.jpg| Nhát hoa đực tại Kolkata, Tây Bengal, Ấn Độ.


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Video về nhát hoa trên Internet Bird Collection
* Nhát hoa lớn 
* Nhát hoa
Núi Baker

**Núi Baker** là một ngọn núi ở Hoa Kỳ nằm ở phía bắc dãy Cascade, phía nam sông Fraser trong Vành đai núi lửa Cascade. Đỉnh núi này nằm gần biên giới Hoa Kỳ-Canada, cách phía bắc của thành phố Bellingham, quận Whatcom 48&nbsp;km (30 dặm). Baker là đỉnh núi cao nhất ở ở phía bắc tiểu bang Washington. Đây là một núi lửa đang ngủ nhưng vẫn có dấu hiệu hoạt động thông quan việc quan sát hơi nước tỏa ra từ miệng núi lửa của đỉnh núi này.

Ngọn núi này có thể nhìn thấy từ Greater Victoria, Greater Vancouver và Fraser Valley và cũng có thể thấy từ các cộng đồng Mission và Abbotsford của British Columbia, cả hai đều cách  về phía đông của Vancouver, British Columbia — ngọn núi này cũng có thể nhìn thấy từ một vài nơi ở Everett và thậm chí Seattle ở tây nam. Những người thổ dân Mỹ gọi ngọn núi là "Koma Kulshan," nhưng nhà thám hiểm George Vancouver đặt tên ngọn núi này theo 3rd Lieutenant Joseph Baker thuộc *[[HMS Discovery (1789)|HMS Discovery]]*, ông là người nhìn thấy nó vào ngày 30 tháng 4 năm 1792. Tuy nhiên, người Tây Ban Nha mới là những người châu Âu đầu tiên nhìn thấy núi Baker. Những ghi chép đầu tiên được thực hiện trong chuyến thám hiểm năm 1790 của Manuel Quimper và Gonzalo López de Haro. Họ đã đặt tên nó là *La gran montana del Carmelo*.

Sau núi Rainier, Baker là núi có băng tuyết trên đỉnh nhiều thứ nhì trong các núi lửa Cascade: khối lượng băng trên núi Baker là 1,8&nbsp;km³, hơn tất cả các núi khác trong dãy Cascades (trừ núi Rainier) cộng lại. Núi này cũng là một trong những nơi bị phủ tuyết nhất thế giới. Năm 1999, khu trượt tuyết núi phụ của Baker lập kỷ lục thế giới về lượng mưa tuyết trong một mùa với lượng tuyết 2896&nbsp;cm (1140 inch).

## Tham khảo
Đỉnh Glacier

**Đỉnh Glacier** (tiếng Anh: *Glacier Peak*; phương ngữ người thổ dân Sauk Lushootseed là *Tda-ko-buh-ba* hay *Takobia*) là một trong năm núi lửa chính trong vành đai núi lửa Cascade ở phía bắc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ, đỉnh núi này nằm ở phía nam sông Fraser. Đây là  đỉnh núi biệt lập và tương đối khó đến. Ngược với tên của nó là Đỉnh Băng Hà, bề mặt phủ băng của nó không có nhiều lắm. Từ các trung tâm dân cư chính khó nhìn thấy đỉnh núi này, nó cũng kém hấp dẫn nổi bật và tỏ ra nguy hiểm nên ít có xu hướng ít được chú đến. Dù vậy, kể từ cuối thời kỳ băng hà, đỉnh núi lửa này đã nhiều lần phun trào lớn và dữ dội, ít nhất là 6 đợt, trong đó đợt phun trào gần đây nhất là khoảng 200-300 năm trước.

Đỉnh núi băng tuyết này từ lâu đã được thổ dân châu Mỹ đưa vào ngôn ngữ và truyền thuyết của họ và lập tức đã gây chú ý của những đoàn thám hiểm châu Âu và Mỹ trong thế kỷ 18 và 19. Trong thập niên 1790, núi Baker, núi Rainier và núi St. Helens đã được ghi chép và đặt tên trong tài liệu về vùng sông Columbia và Puget Sound. Năm 1805, Lewis và Clark đã ghi chép về núi Adams. Đến giữa thế kỷ 19, 4 ngọn núi lửa này đã được đưa vào bản đồ xuất bản.

Đỉnh Glacier nằm ở địa phận của quận Snohomish, 112&nbsp;km về phía đông bắc của Seattle, Washington.

## Tham khảo
Chi Dẽ giun

**Chi Dẽ giun** (danh pháp khoa học: ***Gallinago***) là một chi chim trong họ Dẽ (*[[Họ Dẽ|Scolopacidae]]*). Các loài dẽ giun này khá giống nhau, với mỏ rất thanh mảnh và bộ lông kỳ bí. Phần lớn có đời sống khá đặc biệt, thường chỉ đi kiếm ăn lúc rạng đông hay lúc chạng vạng. Chúng tìm kiếm thức ăn là các động vật không xương sống trong bùn bằng cách dùng mỏ dài để mổ như "máy khâu".

## Các loài
* *[[Gallinago solitaria]]* - Dẽ giun cô độc
* *[[Gallinago hardwickii]]* - Dẽ giun Latham
* *[[Gallinago nemoricola]]* - Dẽ giun lớn hay dẽ giun gỗ
* *[[Gallinago stenura]]* - Dẽ giun châu Á hay dẽ giun nhọn đuôi
* *[[Gallinago megala]]* - Dẽ giun Swinhoe
* *[[Gallinago nigripennis]]* - Dẽ giun châu Phi
* *[[Gallinago macrodactyla]]* - Dẽ giun Madagascar
* *[[Gallinago media]]* - Dẽ giun to
* *[[Gallinago gallinago]]* - Dẽ giun thường
* *[[Gallinago delicata]]* - Dẽ giun Wilson
* *[[Gallinago paraguaiae]]* - Dẽ giun Nam Mỹ hay dẽ giun Magellan
* *[[Gallinago nobilis]]* - Dẽ giun quý phái
* *[[Gallinago undulata]]* - Dẽ giun khổng lồ
* *[[Gallinago stricklandii]]* - Dẽ giun Fuego
* *[[Gallinago jamesoni]]* - Dẽ giun Andes
* *[[Gallinago imperialis]]* - Dẽ giun hoàng đế

Các mẩu xương hóa thạch của một số loài *Gallinago* chưa được miêu tả, trông tương tự như của dẽ giun to đã được phát hiện trong các trầm tích Hậu Miocen hay Tiền Pliocen (khoảng 5 Ma) tại Lee Creek Mine, Hoa Kỳ.

## Chú thích

## Tham khảo
* Hayman Marchant và Prater, *Shorebirds* ISBN 0-7099-2034-2