open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mtao Mxây

**Mtao Mxây** là một nhân vật được nhắc đến trong sử thi Đăm Săn của người Ê đê (Việt Nam). Mtao Mxây là tù trưởng của một bộ lạc. Hắn được gọi là tù trưởng Sắt vì khi giao chiến, hắn thường mặc một lớp giáp sắt bảo vệ.

Là một tù trưởng "đẹp trai", "thần cho cái giàu", nhưng Mtao Mxây lại ghen tức vì Đăm Săn có vợ đẹp. Và hắn quyết cướp vợ của Đăm Săn. Đầu tiên, hắn cho tôi tớ đi dò la tin tức và được biết Đăm Săn không có nhà. Thế là Mtao Mxây vui sướng, cải trang thành một người khách đến chơi nhà Đăm Săn. Khi ra về, Mtao Mxây giả vờ để quên con dao trong nhà và bảo vợ Đăm Săn cầm hộ ra. Hơ Nhị, vợ Đăm Săn không nghi ngờ gì, cầm dao ra cho hắn. Thế là Mtao Mxây kéo luôn Hơ Nhị lên bành voi và thúc voi đi mất. Khi người nhà báo tin cho Đăm Săn biết, chàng chuẩn bị vũ khí và kéo theo lực lượng hùng hậu đến nhà Mtao Mxây cứu vợ. Tại đây xảy ra cuộc chiến ác liệt giữa Đăm Săn và Mtao Mxây, phần thắng thuộc về chàng Đăm Săn tài năng và dũng mãnh.

Nội dung cuộc chiến được tóm tắt như sau: Tù trưởng Đăm Săn đến nhà Mtao Mxây khiêu chiến. Vì có một tù trưởng là Mtao Grư cũng từng cướp vợ Đăm Săn và bị Đăm Săn chém chết nên Mtao Mxây không tránh khỏi sự khiếp sợ trước Đăm Săn. Mặc dù đã được mặc áo sắt và cầm khiên tròn, nhưng Mtao Mxây vẫn không dám xuống đánh nhau. Đăm Săn phải đe dọa sẽ phá nhà Mtao Mxây, hắn mới chịu xuống. Trong phần thi múa khiên, Mtao Mxây múa lạch xạch như quả mướp khô, rất kém cỏi. Còn Đăm Săn múa khiên xuất thần, làm trời nổi gió, ba đồi tranh bật rễ bay tung ... Mtao Mxây bước thấp bước cao chạy trốn mũi giáo thần của Đăm Săn. Bằng tài năng, Đăm Săn đã đâm liên tiếp vào đùi, vào bụng Mtao Mxây. Nhưng do được áo giáp bảo vệ, hắn không sao. Đăm Săn thấm mệt, mơ màng thấy ông trời, ông trời bày cách cho Đăm Săn chiến thắng. Đăm Săn bừng tỉnh, chộp ngay cái chày mòn ném trúng vành tai kẻ địch. Bộ áo giáp của Mtao Mxây rơi loảng xoảng. Mtao Mxây tiêu đời, hắn không còn giáp để mà bảo vệ mình nữa. Hắn trốn quanh chuồng trâu, chuồng heo nhưng trốn ở đâu, Đăm Săn phá tan đó. Cuối cùng hắn ngã lăn quay ra đất và Đăm Săn kết liễu hắn bằng một nhát chém chí tử. Trước khi thua, hắn cầu xin Đăm Săn tha mạng, nhưng Đăm Săn cương quyết trừng phạt kẻ háo sắc. Chàng đâm phập thủng người Mtao Mxây và cắt đầu hắn đem bêu ngoài đường. Vậy là Mtao Mxây đã thất bại thê thảm dưới tay anh hùng Đăm Săn. Đó là cái kết thích đáng cho kẻ cướp vợ, không xứng mặt nam nhi.

Hiện nay, cuộc chiến này đã được đưa vào Sách giáo khoa Ngữ Văn 10 với tên gọi *Chiến thắng Mtao Mxây*.

## Tham khảo
Ngãi Giao

**Ngãi Giao** là xã thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Ngãi Giao ở phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Bà Rịa khoảng 22&nbsp;km về phía Bắc và cách phường Sài Gòn khoảng 80&nbsp;km về phía Đông Nam, thuộc khu vực Châu Đức của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, có vị trí địa lý:
*Phía Đông giáp với xã Bình Giã
*Phía Nam giáp với xã Nghĩa Thành
*Phía Tây giáp với xã Châu Pha
*Phía Tây Bắc giáp với phường Tân Thành với ranh giới là Hồ Đá Đen
*Phía Bắc giáp với xã Kim Long

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Ngãi Giao sau sắp xếp có diện tích 69,30&nbsp;km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 49.065 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

## Lịch sử
Sau năm 1975, Ngãi Giao là một xã thuộc huyện Châu Thành cũ.

Ngày 1 tháng 2 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 24-HĐBT. Theo đó, chia xã Ngãi Giao thành 4 xã: Ngãi Giao, Láng Lớn, Kim Long, Xà Bang.

Ngày 2 tháng 6 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định 45-CP. Theo đó, chuyển xã Ngãi Giao về huyện Châu Đức mới thành lập và thành lập thị trấn Ngãi Giao, thị trấn huyện lỵ huyện Châu Đức trên cơ sở toàn bộ 3.240 ha diện tích tự nhiên và 16.934 người của xã Ngãi Giao.

Ngày 22 tháng 10 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định 83/2002/NĐ-CP. Theo đó, chuyển toàn bộ 627 ha diện tích tự nhiên và 875 người của ấp Tân Giao thuộc thị trấn Ngãi Giao về xã Láng Lớn quản lý.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị trấn Ngãi Giao còn lại 2.490,6 ha diện tích tự nhiên và 14.823 người.

Ngày 24 tháng 12 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 212/2004/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Bàu Chinh trên cơ sở 1.134,46 ha diện tích tự nhiên và 3.544 người của thị trấn Ngãi Giao, 849,32 ha diện tích tự nhiên và 2.985 người của xã Kim Long.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị trấn Ngãi Giao còn lại 1.395,73 ha diện tích tự nhiên và 15.066 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của của thị trấn Ngãi Giao, xã Bình Ba và xã Suối Nghệ ( huyện Châu Đức) thành xã mới có tên gọi là **xã Ngãi Giao**.

## Hành chính
Xã Ngãi Giao được chia làm 15 ấp, gồm 6 ấp **Ngãi Giao, La Vân, Hồng Lan, Hoàng Giao, Kim Giao, Phú Giao** (vốn là khu phố thuộc thị trấn Ngãi Giao cũ), 4 ấp **Đức Trung**, **Bình Đức**, **Bình Mỹ**, **Suối Lúp** (xã Bình Ba cũ), và 5 ấp **Suối Nghệ, Đức Mỹ**, **Trung Sơn**, **Gio An**, và **Hữu** **Phước** (vốn là các thôn thuộc xã Suối Nghệ cũ).

## Chú thích

## Xem thêm
Ngô hoàng hậu (Lưu Bị)

**Ngô hoàng hậu** (chữ Hán: 吳皇后; ? - 245), là người vợ thứ ba nhưng lại là Hoàng hậu duy nhất của Hán Chiêu Liệt Đế Lưu Bị và là Hoàng hậu đầu tiên của nhà Thục Hán.

Bà là người vợ cuối cùng và là người duy nhất được Hán Chiêu Liệt Đế lập làm Hoàng hậu. Ngoài ra, bà cũng là Hoàng thái hậu duy nhất của triều đại này. Theo dã sử, bà tên là **Ngô Hiện** (吳莧).

## Tiểu sử
Ngô hoàng hậu nguyên quán ở Trần Lưu (nay là Khai Phong, Hà Nam), từ nhỏ đã mồ côi cả cha lẫn mẹ. Cha bà, không được ghi lại tên trong lịch sử, trước khi chết đã gửi gắm bà cho một người bạn là Lưu Yên ở Ích Châu. Anh trai bà là Ngô Ý, về sau cũng là tướng lĩnh Thục Hán. Lưu Yên nghe thầy tướng số nói bà có quý tướng, sau này có thể làm tới Hoàng hậu, vì vậy muốn cưới làm vợ. Nhưng do ông và cha của bà là bạn bè lâu năm, nếu lấy con bạn thì thật không phải, vì thế Lưu Yên cưới bà cho con trai mình là . Lưu Mạo sau đó chết sớm, bà trở thành góa phụ.

Khi Lưu Bị chiếm Ích Châu năm 214, cùng lúc ấy Tôn phu nhân bỏ về Ngô. Quần thần thấy bà xinh đẹp, nết na, nên khuyên Lưu Bị cưới làm chính phu nhân. Lưu Bị nghĩ rằng mình với Lưu Mạo là người cùng họ, lấy bà e là không tiện. Tuy nhiên cuối cùng, do Pháp Chính khuyên nhủ, Lưu Bị quyết định nạp bà làm phu nhân.

Năm 219, bà được phong làm Hán Trung vương hậu. Năm 220, Tào Phi phế Hán Hiến Đế, Lưu Bị bèn xưng Đế, thể hiện ý chí kế tục nhà Hán của họ Lưu. Năm sau (221), Lưu Bị lập bà làm Hoàng hậu.

Năm 223, Lưu Bị qua đời ở Bạch Đế, con trai ông với Cam phu nhân là Lưu Thiện nối ngôi, sau đó tôn bà làm Hoàng thái hậu, cư ngụ cung Trường Lạc (長樂宮). Năm 245, bà qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. Bà được hợp táng cùng Lưu Bị vào Huệ lăng (惠陵), thụy hiệu là ***Mục hoàng hậu*** (穆皇后).

## Trong văn hóa
Theo tiểu thuyết *[[Tam quốc diễn nghĩa]]* của La Quán Trung, bà hạ sinh hai con trai là Lưu Vĩnh và Lưu Lý. Nhưng theo *[[Tam quốc chí]]* thì cả hai đều là *thứ xuất* tức con trai do tì thiếp sinh ra, nên không thể nào là do bà sinh hạ.

## Tham khảo

**[[Tam quốc chí]]*, quyển 34
**[[Tư trị thông giám]]*, quyển 69, 74.
Muhammad Ali Jinnah

**Muhammad Ali Jinnah** (; ; sinh ngày 25 tháng 12 năm 1876 – mất ngày 11 tháng 9 năm 1948) là một luật sư và chính trị gia người Nam Á, được coi là người sáng lập Pakistan. Ở Pakistan, ông được biết đến với các danh xưng **Quaid-i-Azam** ( — "Lãnh tụ Vĩ đại") và **Baba-i-Qaum** ( — "Quốc phụ"). Theo một cuộc thăm dò của BBC năm 2004, Jinnah được nhiều người coi là một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất khu vực Nam Á.

Jinnah lãnh đạo Liên đoàn Hồi giáo toàn Ấn Độ từ năm 1913 cho đến khi Pakistan giành độc lập vào ngày 14 tháng 8 năm 1947, và là Toàn quyền đầu tiên của Pakistan từ ngày 15 tháng 8 năm 1947 đến khi ông qua đời vào ngày 11 tháng 9 năm 1948. Ban đầu ông hoạt động trong Đảng Quốc đại Ấn Độ và tham gia các nỗ lực hợp tác liên cộng đồng; ông góp phần định hình Hiệp ước Lucknow năm 1916 và đề xuất một kế hoạch 14 điểm nhằm bảo vệ quyền chính trị của người Hồi giáo trong Ấn Độ tự trị.

Về sau, Jinnah ủng hộ học thuyết hai quốc gia và mục tiêu thành lập một nhà nước riêng cho người Hồi giáo theo Nghị quyết Lahore. Sau khi các cuộc đàm phán không đạt thỏa thuận chia sẻ quyền lực, tiến trình chia tách dẫn tới việc thành lập hai quốc gia độc lập là Pakistan và Ấn Độ. Jinnah lãnh đạo việc xây dựng bộ máy nhà nước mới và hỗ trợ việc tái định cư cho hàng triệu người di cư sau phân chia; ông cũng được ghi nhận là người bảo vệ quyền lợi của các thiểu số trong bối cảnh bạo lực cộng đồng sau năm 1947.

Jinnah qua đời ở tuổi 71 vào tháng 9 năm 1948. Sau khi mất, ông để lại một di sản lớn và được tôn trọng tại Pakistan; theo Stanley Wolpert, Jinnah là một trong những nhà lãnh đạo quan trọng nhất của Pakistan kể từ khi nước này thành lập.

## Xem thêm
* Diễn văn ngày 11 tháng 8 của Muhammad Ali Jinnah, năm 1947

## Chú thích

## Tham khảo
DP-64

**DP-64** (tiếng Nga:ДП-64) mã thiết kế là *Nepryadva* (Непрядва, tên một con sông chảy qua tỉnh Tula) là loại súng phóng lựu hai nòng được thiết kế để bảo vệ các con tàu, bến cảng cùng những công trình được xây trên nước cũng như được trang bị cho các lực lượng bảo vệ bờ biển hay các lực lượng đặc nhiệm. Loại súng này chủ yếu dùng để chống lại các phá hoại từ dưới nước với độ sâu khoảng 40 m hoặc tiêu diệt các mục tiêu nổi nhẹ khác trên mặt nước trong khoảng cách 400 m. DP-64 được trang bị cho các thủy thủ để có thể bảo vệ tàu của mình chống lại các thợ lặn hay những thứ khác. Nhưng nó cũng có thể gắn vào vị trí của các tháp pháo có thể điều khiển từ xa của tàu hay được trang bị trên các trực thăng tuần tra.

## Thiết kế
Loại súng này sử dụng cơ chế nạp đạn phía sau nòng chỉ cần mở khóa bẻ nghiêng tách nòng súng sang một bên là có thể nạp đạn. Nòng sẽ khai hỏa được lựa chọn bởi một đòn bẩy nằm phía trên cò súng. Nó có tay cầm phía trước để giúp xạ thủ có thể dễ dàng tác chiến hơn và báng súng có một miếng đệm cao su gắn với các lò xo để giảm thiểu tác động của độ giật khi bắn.

Dù là súng phóng lựu nhưng loại súng này được thiết kế để bắn loại đạn đặc biệt như những quả bom chống tàu ngầm nhỏ. Có ba loại đạn hiện tại là pháo sáng dùng để xác định vị trí của mục tiêu, đạn nổ dùng để tiêu diệt mục tiêu có khoảng cách sát thương là 14 m. Và một loại đạn ít gây sát thương dùng để dọa các mục tiêu như cướp biển ngăn không cho tiếp cận tàu loại đạn này có thể hạ đo ván các mục tiêu nhưng ít gây tử vong thích hợp dùng cho các tàu thương mại.

Hệ thống nhắm cơ bản của loại súng này là điểm ruồi nhưng cũng có thể gắn thêm hệ thống nhắm chuẩn trực để hỗ trợ tác chiến.

## Liên kết ngoài

*45-мм гранатомет ДП-64 «Непрядва», 1990
*«ДП-64», ручной противодиверсионный гранатомет
*Giới thiệu sơ DP-64
*Ручные гранатометы
Ngô hoàng hậu

**Ngô hoàng hậu** () có thể là:
* Ngô hoàng hậu, hoàng hậu của Lưu Bị.
* Chương Kính hoàng hậu, là cung nhân họ Ngô của Đường Túc Tông, sinh Đường Đại Tông, được truy phong làm Hoàng hậu
* Ngô hoàng hậu, hoàng hậu của Tống Cao Tông, Hiến Thánh Từ Liệt hoàng hậu họ Ngô.
* Ngô hoàng hậu, một phế hậu của Minh Hiến Tông.
Staurastrum breviaculeatum

***Staurastrum breviaculeatum*** là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Vườn thực vật Curitiba

**Vườn Bách thảo Curitiba** (Tiếng Bồ Đào Nha: *Jardim Botânico de Curitiba*) - còn được biết đến dưới cái tên *Vườn bách thảo Fanchette Rischbieter* - vườn bách thảo Curitiba, thủ phủ của tiểu bang Parana và là thành phố lớn nhất miền Nam Brasil. Nằm trong khuôn viên của trường Đại học Liên bang Parana (*Universidade Federal do Paraná*), khu vườn này là điểm thu hút du lịch chính của thành phố.

Nổi tiếng với nhà kính trung tâm, rộng gần 500m² và trưng bày những mẫu thực vật bản địa cực kỳ quý hiếm. Đây là một công trình tuyệt đẹp đặc trưng cho cấu trúc kim loại được kiến trúc sư Abraão Assad lấy cảm hứng từ Cung điện Crytal ở London (Anh), một kiến trúc cổ từ giữa thế kỷ XIX.

Công viên là biểu tượng không chính thức của miền Nam Brazil - Với những loài thực vật nguyên bản và công trình kiến trúc độc đáo, năm 2007, được bình chọn là một trong "Bảy kỳ quan của Brazil".

Mã số nhận dạng quốc tế là **CURIT**.

## Lịch sử

Chính thức mở cửa đón khách tham quan từ năm 1991, Curitiba được xây dựng theo kiểu một ngôi vườn của người Pháp, trên diện tích 240.000m². Ngay từ lối vào, được trải thảm hoa để đón chào du khách, đã thấm đậm một phong cách rất Pháp, ngôi vườn như được đặt ở giữa một ngọn núi, với những đài phun nước và hồ nước. Tiếp đó là một khu nhà kính rộng 458m², nơi dùng để ươm mầm của rất nhiều loại cây.

Ngoài chất liệu kính và sắt, kiến trúc sư Abraão Assad còn thiết kế một tòa nhà khác hoàn toàn bằng gỗ, Bảo tàng thực vật. Bảo tàng này có cây cầu gỗ bắc qua một ao nhỏ nuôi các loại cá và rùa. Khuôn viên của vườn thực vật Curitiba còn có một trung tâm văn hóa, thư viện, khu vực triển lãm và cả một nhà hát. Khu bảo tàng thực vật, nơi cung cấp một bộ sưu tập những tài liệu tham khảo mang tính quốc gia về hệ thực vật bản địa, thu hút rất nhiều nhà nghiên cứu từ khắp nơi trên thế giới.

Riêng Trung tâm văn hóa là nơi trưng bày những tác phẩm được nghệ sĩ bản địa Frans Krajcberg trao tặng. Bảo tàng Thực vật của Vườn Bách thảo Curitiba có không gian trưng bày, thư viện và khán phòng.

## Hình ảnh về ''Jardim Botânico de Curitiba''

Tập tin: AraucariasJBCuritiba.JPG|Araucaria angustifolia.
Tập tin: PalmeirasJBCuritiba.JPG|Thực vật bản địa tới bờ biển của Paraná.
Tập tin: LagoJBotanicoCuritiba2.JPG|Lake với các nhà máy của sông Paraná.
Tập tin: Franz Krajcberg space.jpg|Bảo tàng Franz Krajcberg.
Tập tin: CerejeirasEstufaJBCuritiba.JPG|Hoa anh đào.
Tập tin: Botanical Garden of Curitiba, Paraná, Brazil (Earth Hour 2010).gif|Giờ Trái Đất 2010.
Tập tin: CuritibaBotanicoOutubroRosa.JPG| Tháng Nhận thức về ung thư vú quốc gia
Tập tin: NeblinaJBCuritiba2.JPG|Vườn Pháp với sương mù.


## Tham khảo
Xa lộ không đèn

***Xa lộ không đèn*** là một bộ phim tâm lý xã hội của đạo diễn Hoàng Anh Tuấn, ra mắt năm 1973.

## Nội dung
Liễu là một cô gái con nhà lành tên Liễu do chiến tranh loạn lạc đã cùng với gia đình lên Sài Gòn sinh sống. Cha Liễu ban ngày là thầy giáo dạy học, buổi tối thì ông chạy xe ôm, còn mẹ Liễu đi gánh bán chè. Vì nhà nghèo không đủ tiền để đóng học phí cho nên Liễu đã bỏ học để đi làm kiếm tiền đỡ đần cho gia đình. Liễu đã làm nghề gái nhảy và trong một lần đi khách, cô đã đánh mất sự trinh tiết. Ông giáo biết Liễu hư hỏng nên ông đã từ con. Liễu ra đi khỏi nhà rồi tìm đến với những người bạn trong giới hippie ăn chơi.

Liễu hành nghề vũ sexy rồi bị một tay vũ sư đưa Liễu sa vào một nhóm xã hội đen cưỡng hiếp để trả thù. Sau đó, Liễu cùng với những người bạn hippie làm một cuộc đánh cắp hàng buôn lậu của nhóm xã hội đen đã hãm hiếp Liễu, rồi chia tiền cho từng thành viên trong giới hippie sau đó giải tán để trở về cuộc sống lương thiện tránh sự truy tìm của nhóm xã hội đen. Nhưng rồi cuối cùng bọn xã hội đen đã bắt được một thành viên và từ đó những người còn lại trong giới hippie của Liễu đều bị bọn xã hội đen thanh toán đẫm máu. Trong một lần chạy trốn sự truy bắt của bọn xã hội đen, Liễu đã bị thương tích đầy mình. Liễu bê bết máu tìm đường về nhà với gia đình, gia đình đã đưa Liễu đi nhà thương để giải phẫu cứu sống Liễu.

## Diễn viên
* Thanh Nga vai Liễu
* Lệ Tuyền vai Liễu (đóng thế)
* Hoài Trung vai cha Liễu
* Năm Châu
* Kim Cúc vai mẹ Liễu
* Thiên Kim vai bạn Liễu
* Túy Hoa
* Trần Văn Trạch
* Phi Thoàn
* Xuân Dung
* Trang Thanh Lan vai Diễm
* Tâm Phan
* Dũng Thanh Lâm
* Huy Khanh
* Lê Hoàng Tú
* Hoàng Mai 
* Từ Hiếu
* Vân Hà
* Lê Khanh
* Lê Văn
* Anh Sơn
* Ánh Việt

## Nhạc phim

## Tham khảo

## Đọc thêm
*
Cao nguyên Trung Siberia

**Cao nguyên Trung Siberia** () vùng đất có độ cao khác nhau giữa hai con sông Enisei và Lena tại Siberia. Cao nguyên có tổng diện tích trên 3,5 triệu km². Đỉnh cao nhất nằm trên dãy núi Putorana với cao độ 1701&nbsp;m. Phía bắc cao nguyên là dãy núi Putoran trong khi ở phía nam là dãy núi Sayan và Baikal. Ở phía đông cao nguyên là vùng đất thấp của người Yakut. Cao nguyên Trung Sibir chiếm một phần ba diện tích toàn Sibir.

Cao nguyên Trung Sibir có khí hậu lục địa với mùa hè ngắn ấm và mùa đông cực kỳ lạnh giá. Hầu hết diện tích cao nguyên được rừng thông bao phủ (thông rụng lá đặc biệt phong phú). Sông chính của cao nguyên là Nizhnyaya Tunguska. Cao nguyên về mặt địa chất là một phần của Đá Trap Sibir, tài nhiên thiên nhiên tại cao nguyên rất phong phú, gồm có than đá, quặng sắt, vàng, bạch kim, kim cương và khí thiên nhiên. Nga chỉ đứng thứ hai thế giới sau Nam Phi về sản xuất bạch kim, chiếm 30% nguồn cung của thế giới.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*The Demise of the Siberian Plume

*№1 Travel Guide
Chlamydomonas reinhardtii

***Chlamydomonas reinhardtii*** là một loài tảo trong họ Chlamydomonadaceae, thuộc chi Chlamydomonas. Chlamydomonas reinhardtii là một loại tảo xanh đơn bào có đường kính khoảng 10 micromet bơi với hai lá cờ. Nó có một thành tế bào làm từ glycoprotein giàu hydroxyproline, lục lạp hình cốc lớn, pyrenoid lớn và hốc mắt cảm nhận ánh sáng. Các loài Chlamydomonas phân bố rộng khắp thế giới trong đất và nước ngọt. Chlamydomonas reinhardtii là một sinh vật mô hình sinh học được nghiên cứu đặc biệt, một phần do dễ nuôi cấy và khả năng điều khiển di truyền của nó. Khi được chiếu sáng, C. reinhardtii có thể phát triển quang hóa, nhưng nó cũng có thể phát triển trong bóng tối nếu được cung cấp carbon hữu cơ. Về mặt thương mại, C. reinhardtii được quan tâm để sản xuất dược phẩm sinh học và nhiên liệu sinh học, cũng là một công cụ nghiên cứu có giá trị trong sản xuất hydro

## Hình ảnh

Tập tin:Chlamydomonas TEM 07.jpg
Tập tin:Cross section of a Chlamydomonas reinhardtii algae cell, a 3D representation.jpg
Tập tin:Chlamydomanas reinhardtii Flagella 6 - TEM.jpg
Tập tin:3D-Ultrastructural-Organization-of-Whole-Chlamydomonas-reinhardtii-Cells-Studied-by-Nanoscale-Soft-pone.0053293.s003.ogv


## Chú thích

 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Chlamydomonas dorsoventralis

***Chlamydomonas dorsoventralis*** là một loài tảo trong họ Chlamydomonadaceae, thuộc chi Chlamydomonas.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Smithsonimonas abbotii

***Smithsonimonas abbotii*** là một loài tảo trong họ Chlamydomonadaceae, thuộc chi Smithsonimonas.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Chlamydomonadaceae

**Chlamydomonadaceae** là một họ tảo trong bộ Chlamydomonadales.
## Phân loại
Họ này gồm các chi:
* Brachiomonas Bohlin, 1897
* Carteria Diesing, 1866
* Chlainomonas H. R. Christen, 1959
* Chlamydomonas Ehrenberg, 1835
* Chlamydonephris H. and O. Ettl, 1959
* Chlorangium Ehrenberg, 1830
* Chlorogonium Ehrenberg, 1835
* Cyanidium L. Geitler, 1933
* Fortiella Pascher, 1927
* Glenomonas 
* Gloeomonas Klebs, 1886
* Hyalogonium 
* Lobomonas P. A. Dangeard, 1899
* Polytoma Ehrenberg, 1831
* Pyramichlamys H. Ettl and O. Ettl, 1959
* Scourfieldia G. S. West, 1912
* Smithsonimonas Kol.
* Sphaerellopsis Korschikoff, 1925
* Sphenochloris 
* Spirogonium Pascher, 1927

## Phân bố
Các loài trong họ này sống trong môi trường biển.
## Tham khảo
Volvocales

**Volvocales** hay **Chlamydomonadales** là một bộ tảo lục có lông roi. Volvocales có thể tạo thành có nhóm cầu hoặc phẳng có khoảng từ *[[Gonium]]* (4 đển 32 tế bào) lên đến *[[Volvox]]* (lớn hơn hoặc bằng 500 tế bào).

## Tham khảo
Triệu Trí Linh

**Triệu Trí Linh** là võ sĩ và diễn viên người Hồng Kông. Ông là trưởng môn Hồng Gia quyền với tuyệt kỹ Thiết Tuyến Quyền ở Hồng Kông, và có tham gia đóng một số phim võ thuật.

## Tham khảo
Thiết bị gia dụng

**Thiết bị gia dụng** hay **đồ gia dụng**, **hàng điện** là tên gọi chỉ chung cho những vật dụng, mặt hàng, thiết bị được trang bị và sử dụng để phục vụ cho các tiện nghi, tiện ích nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng thường xuyên cho sinh hoạt hàng ngày đối với một gia đình, hộ gia đình. Thông thường thiết bị gia dụng được đề cập đến các thiết bị điện, điện lạnh gia dụng có công dụng phục vụ cho sinh hoạt và một số chức năng trong gia đình, chẳng hạn như nấu ăn hoặc làm lạnh, bảo quản thực phẩm, âm thanh, ánh sáng.

## Phân loại
Thiết bị gia dụng bao gồm *thiết bị điện gia dụng* và *thiết bị điện tử gia dụng* (hay *Hàng điện tử gia dụng*):
*Thiết bị giặt ủi: máy giặt, máy sấy khô quần áo, bàn ủi
*Thiết bị nhà bếp: 
**Nấu ăn và nướng: lò, lò nướng, lò vi ba, bếp điện hoặc các thiết bị chạy bằng than đá hoặc khí đốt
**Rửa: Máy rửa bát
**Làm mát và làm đông lạnh: tủ lạnh, tủ đông,...
**Thiết bị điện nhỏ: máy trộn, máy pha cà phê, những máy chế biến thực phẩm, máy xay sinh tố, máy nướng bánh mì, ấm đun nước,...
**Đồ dùng nhà bếp đơn giản như dao kéo, chậu và cả khăn lau chén.
*Điều hòa phòng: quạt điện, quạt sưởi, độ ẩm, máy điều hòa không khí, máy lạnh
*Thiết bị làm sạch: máy hút bụi, máy đánh bóng sàn,...
*Thiết bị chiếu sáng: đèn điện, đèn bàn
*Thiết bị chăm sóc cá nhân: máy sấy tóc, máy cạo râu, kẹp định hình tóc bằng nhiệt,...
*Thiết bị tỏa nhiệt: lò sưởi, bàn ủi. 
*Thiết bị khéo tay: máy may, máy khoan cầm tay
*Thiết bị đo lường: cân, nhiệt kế kỹ thuật số
* Thiết bị giải trí (thiết bị điện tử tiêu dùng): Máy truyền hình, LCD và DVD, máy quay phim, máy ảnh, loa
* Thiết bị văn phòng: máy vi tính, máy hủy giấy tờ, máy huỷ giấy, máy huỷ tài liệu, máy huỷ giấy tự động, máy in nhỏ, máy fax...

## Xem thêm
* Hàng gia dụng
* Hàng dân dụng
* Đồ nội thất
* Điện tử tiêu dùng

## Chú thích

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
*
Tảo lục lam

**Tảo lục lam** là một nhóm nhỏ bao gồm các vi tảo. Cùng với tảo đỏ (Rhodophyta) và tảo lục cộng với thực vật đất liền (Viridiplantae hay Chloroplastida), chúng tạo thành Archaeplastida. Tuy nhiên, các mối quan hệ giữa tảo đỏ, tảo lục và glaucophyta phần lớn là chưa rõ ràng, do sự nghiên cứu hạn chế về các loài glaucophyta.

Glaucophyta là đối tượng đang được các nhà sinh học nghiên cứu về lục lạp, vì một số nghiên cứu cho rằng chúng có thể tương tự như các loại tảo nguyên thủy đã phát sinh ra tảo đỏ và tảo lục.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Protogoniomorpha

***Protogoniomorpha*** là một loài bướm trong họ nymphalidae được tìm thấy ở châu Phi.

## Phân loại
*Protogoniomorpha* đã được xem là một phần của *[[Salamis (bướm)|Salamis]]* bởi Ackery *et al*. (1995), nhưng Wahlberg *et al*. (2005) cho thấy nó là một chi riêng, là một trong những loài cũ của nó (*[[Protogoniomorpha cytora]]* và có thể là *[[Protogoniomorpha temora]]* tương tự) thuộc *[[Junonia]]*.

## Các loài
* *[[Protogoniomorpha anacardii]]* (Linnaeus, 1758) – Clouded Mother-of-Pearl
* *[[Protogoniomorpha duprei]]* Vinson, 1863 (đôi khi được liệt vào phụ loài của *Protogoniomorpha anacardii*)
* *[[Protogoniomorpha parhassus]]* (Druce, 1782)
* *[[Protogoniomorpha temora]]* Felder, 1867
## Chú thích

 
## Tham khảo
* Woodhall, Steve. Field Guide to Butterflies of South Africa, Cape Town:Struik Publ., 2005.
An Tử Hạ

**An Tử Hạ** là tên cổ của làng **Nam Tử**, trước kia thuộc huyện Tiên Minh, phủ Nam Sách, trấn Hải Dương, nay đổi tên thành xã Kiến Thiết, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng.

An Tử Hạ là quê của Tiến sĩ Thượng thư Nhữ Văn Lan  (ông là cha của bà Nhữ Thị Thục và là ông ngoại của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm ). Tại làng **An Tử Hạ** hiện này vẫn còn đền thờ vị Thượng Thư này.

Làng **An Tử Hạ** nổi tiếng với hương vị thuốc lào đặc trưng.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Tiên Lãng
* Hải Dương
* Hải Phòng
* Nhữ Văn Lan
* Nguyễn Bỉnh Khiêm
Lý Hoảng (Triều Tiên)

**Lý Hoảng** tự **Cảnh Hạo**, hay còn có các tên hiệu khác như **Thoái Khê**, **Đào Ông**, **Thanh Lương Sơn Nhân** và **Chân Bảo Nhân**, là một nhà Nho, học giả nổi tiếng người Triều Tiên, cùng với Lý Nhị, Lý Hoảng được người dân Triều Tiên gọi là *Nhị Đại Nho*.

Lý Hoảng sinh năm 1501 ở tại huyện Ye-an (ấp Dosan, quận Andong ngày nay). Mồ côi cha từ nhỏ, Lý Hoảng được mẹ nuôi nấng dạy dỗ. Khi 12 tuổi, ông học Luận ngữ từ chính người chú của mình. Năm 22 tuổi, ông lên kinh thành và học tập tại Thành Quân Quán - Học viện đào tạo Nho học cao cấp nhất của triều đình. Năm 1527, ông thi đỗ và bắt đầu được bổ nhiệm làm quan. Ông trải qua nhiều cương vị khác nhau như Tổng quản, Thái sư, Quan bộ thư,... dưới thời các vua Trung Tông, Nhân Tông, Minh Tông và Tuyên Tổ. Tuy nhiên, ông không thích làm quan nên thường từ chức về ở ẩn và dạy học nhưng rồi lại bị triều đình vời ra giúp. Ông thích chú tâm vào nghiên cứu Chu tử học và Minh Nho học. Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu Nho học nổi tiếng và có giá trị cao của Triều Tiên.

Lý Hoảng qua đời vào năm 1570, ông hưởng thọ 70 tuổi.

Hình của ông ngày nay được in trên tờ bạc 1000 Won của Hàn Quốc. Hiệu của ông được đặt làm tên của một bài quyền Taekwondo của Hệ phái Chang Hon - bài *Thoái Khê*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Dosan school 
* Toigye Academic researchers 
* Toigye Academic Business Association
Poa alpina

***Poa alpina*** là một loài cỏ trong họ hòa thảo, thuộc chi poa.

## Hình ảnh

Tập tin:Poa alpina a2.jpg
Tập tin:Poa alpina a4.jpg
Tập tin:453 Poa alpina.jpg
Tập tin:Poa alpina (3938675367).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Poa arctica

***Poa arctica*** là một loài cỏ trong họ hòa thảo, thuộc chi poa.


File:Poa arctica - panicle view (Matt Lavin).jpg
File:Poa arctica - leaf and ligule view (Matt Lavin).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Poa ammophila

***Poa ammophila*** là một loài cỏ trong họ hòa thảo, thuộc chi poa.

## Chú thích

## Tham khảo
Renan Rocha

**Renan Nelson Rocha** (sinh ngày 25 tháng 3 năm 1987 tại Piracicaba, Brasil) thường gọi là **Renan Rocha**, chơi ở vị trí Thủ môn cho câu lạc bộ Atlético Paranaense

## Sự nghiệp
Anh từng chơi cho rất nhiều câu lạc bộ tại Brasil, năm 2004 anh chuyển đến chơi cho câu lạc bộ Atlético Paranaense.

## Tham khảo
Tiệm bánh

**Tiệm bánh** hay **Tiệm bánh mì**, **lò mì** hay **cửa hàng bánh mì** là một cơ sở sản xuất bánh mì hoặc các sản phẩm bánh bột theo quy trình thực phẩm nướng trong một lò nướng (lò nướng bánh thủ công hoặc lò điện) như bánh mì, bánh ngọt và bánh nướng. Một số tiệm bánh bán lẻ là cũng kết hợp các quán cà phê, phục vụ cà phê và trà cho các khách hàng muốn thưởng thức bánh nước tại tiệm. Ngày nay, nhiều cửa hàng bánh mì cung cấp dịch vụ cho những dịp đặc biệt như đám cưới, tiệc sinh nhật, hoặc thậm chí cả công việc kinh doanh. Cửa hàng Bakery có thể cung cấp một loạt các thiết kế bánh như bánh ngọt tấm và bánh tầng.

## Mặt hàng

Ở nhiều quốc gia, nhiều cửa hàng tạp hóa và siêu thị có bán "*bánh mì cắt lát*" (bánh mì đóng gói sẵn/bánh mì cắt lát sẵn), bánh ngọt và các loại bánh khác. Nhà kinh doanh cũng có thể cung cấp dịch vụ nướng tại cửa hàng, với các sản phẩm được nướng hoàn toàn tại chỗ hoặc nướng một phần trước khi giao đến cửa hàng và một số cung cấp dịch vụ trang trí bánh kem. Tuy nhiên, nhiều người vẫn thích mua đồ nướng từ một tiệm bánh thủ công nhỏ, có thể vì yếu tố truyền thống, vì có nhiều loại đồ nướng hơn hoặc vì chất lượng sản phẩm cao hơn và hương vị đặc trưng của nghề làm bánh.
* Bánh mì
* Bánh mì cuộn
* Bánh mì dẹt
* Bánh mì vòng
* Bánh Donut
* Bánh Muffin
* Pizza các loại
* Bánh mì tròn nhỏ
* Bánh ngọt các loại
* Bánh xếp
* Bánh cuộn xúc xích
* Bánh nướng
* Bánh Crumpet
* Bánh Tart
* Bánh brownie sô-cô-la
* Bánh gato
* Bánh sừng bò
* Bánh cupcake
* Bánh quy
* Bánh Scone
* Bánh Barmbrack
* Bánh mì soda
* Bánh quy mềm kiểu Mỹ
* Bánh quy giòn
* Bánh quy
* Bánh quy xoắn
* Bánh Biscotti
* Bánh Kalakukko
* Bánh mì ngô
* Bánh mì Pandesal
* Bánh mì bí ngô
* Bánh mì Pita
* Bánh mì lên men tự nhiên
* Bánh quế
* Bánh ngàn lớp
## Tham khảo

* Yogambal Ashokkumar (2009), Theory Of Bakery And Confectionary, ISBN 9788120339545
Vùng văn hóa tiếng Anh

**Vùng văn hóa tiếng Anh** (tiếng Anh: *Anglosphere*) là thuật ngữ mới dùng để chỉ các quốc gia mà tiếng Anh là ngôn ngữ thông dụng nhất. Đặc biệt, thuật ngữ này còn dùng để chỉ các nước có đặc trưng văn hóa nào đó dựa trên một di sản ngôn ngữ, thường các nước này từng là thuộc địa của Anh. Cụ thể, các nước này gồm Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, Úc, Canada (trừ Québec), New Zealand, Cộng hòa Ireland và Hoa Kỳ

## Định nghĩa
Cuốn *[[Từ điển Oxford rút gọn]]* định nghĩa "văn hóa quyển tiếng Anh" (*Anglosphere*) là "một nhóm các nước mà tiếng Anh là ngôn ngữ bản địa chính". Còn theo *Từ điển Webster* thì đó là "các nước trên thế giới mà các giá trị văn hóa và ngôn ngữ của Anh chiếm ưu thế".

## Đề nghị
Doanh nhân người Mỹ James C. Bennett - một người ủng hộ ý tưởng rằng có một cái gì đó đặc biệt về truyền thống văn hóa và pháp luật của các quốc gia nói tiếng Anh - đã viết trong cuốn sách được xuất bản năm 2004 *The Anglosphere Challenge*:

## Bản đồ thế giới nói tiếng Anh

## Xem thêm
*Văn hóa quyển
*Văn hóa quyển chữ Hán

## Tham khảo
### Chú thích

### Sách
*
*
*.
*
*
*
* Luca Bellocchio, *L'eterna alleanza? La special relationship angloamericana tra continuità e mutamento*, Franco Angeli, Milano, 2006 francoangeli.it
* Luca Bellocchio, *Anglosfera. Forma e forza del nuovo Pan-Anglismo*, Il Nuovo Melangolo, Genova, 2006.
Xuân Cẩm

**Xuân Cẩm** là một xã thuộc tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Xuân Cẩm có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp các xã Hiệp Hòa và Yên Trung
*Phía tây giáp xã Đa Phúc, thành phố Hà Nội
*Phía nam giáp các xã Tam Giang và Yên Phong
*Phía bắc giáp các xã Hợp Thịnh.

Xã Xuân Cẩm có diện tích 54,32&nbsp;km², dân số 73.763 người, mật độ dân số đạt  người/km².

## Hành chính
Xã Xuân Cẩm được chia thành 5 thôn: Cẩm Bào, Cẩm Hoàng, Cẩm Trung, Cẩm Xuyên, Xuân Biều.

## Lịch sử
Thời Lê, xã Xuân Cẩm có 5 làng: Cẩm Trung, Cẩm Bào, Xuân Biều, Cẩm Xuyên, Cẩm Hoàng.

Năm 1930–1945, tổng Cẩm Bào thuộc huyện Hiệp Hòa (tức là xã Mai Trung và xã Xuân Cẩm ngày nay).

Trước năm 1945, xã Mai Trung thuộc tổng Cẩm Bào, huyện Hiệp Hòa (bao gồm 2 xã: Xuân Cẩm, Mai Trung và thôn Trung Tâm xã Hợp Thịnh ngày nay).

Ngày 20 tháng 12 năm 1945, thành lập xã Trung Nghĩa trên cơ sở tổng Cẩm Bào (tức là xã Mai Trung và xã Xuân Cẩm ngày nay).

Xã Trung Nghĩa có 8 thôn: Trung Định, Mai Phong, Cẩm Bào, Cẩm Trung, Cẩm Trang, Cẩm Xuyên, Cẩm Hoàng, Xuân Biều.

Tháng 10 năm 1954, xã Trung Nghĩa được chia thành xã Xuân Cẩm và xã Mai Trung.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Bắc Lý và các xã Hương Lâm, Mai Đình, Châu Minh, Xuân Cẩm thành xã mới có tên gọi là xã Xuân Cẩm.

## Văn hóa
*Lăng họ Ngô, còn gọi là Lăng đá đã được nhà nước xếp hạng di tích. Lăng được xây dựng vào thế kỷ XVIII, do tướng công Ngô Đình Hoành cho xây dựng. Lăng được xây dựng hầu hết bằng chất liệu đá ong, nghệ thuật kiến trúc hoàn chỉnh, tường vây, mộ tượng vẫn giữ vẻ cổ kính uy nghi, trầm mặc cho đến ngày nay.
*Đình cổ Xuân Biều
*Chùa Xuân Biều
*Di tích An toàn khu ATK thời chống Pháp.

Danh hiệu: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (tháng 12/2003).

## Chú thích

## Tham khảo
Nam Đình

**Nam Đình** (1906-1978) còn có bút danh là **Nguyễn Kỳ Nam**, tên thật là **Nguyễn Thế Phương**; là nhà báo, nhà văn Việt Nam ở thế kỷ 20.

## Tiểu sử
Ông sinh năm Bính Ngọ (1906) tại Sài Gòn, nhưng nguyên quán ông ở tỉnh Long An.
 
Ông gia nhập làng báo khá sớm, từng làm phóng viên của nhiều tờ báo, chuyên viết về tin tức ở tòa án. Những năm 30, ông chủ trương tờ *Đuốc công lý*, rồi nhật báo *Thần chung*, một tờ báo tiến bộ đương thời do ông làm Chủ nhiệm kiêm Chủ bút.

Năm 1945, Nam Đình làm Đổng lý văn phòng Bộ Tư pháp của Bộ trưởng Trịnh Đình Thảo trong Chính phủ Trần Trọng Kim.

Sau Cách mạng tháng Tám (1945), ông bị nhóm "báo phân ly" (chủ trương không thống nhất Việt Nam, khác với báo Thần chung) của Chính phủ Cộng hòa tự trị Nam Kỳ khủng bố, tòa soạn báo *Thần Chung* bị đốt cháy, sau đó báo lại tục bản cho đến năm 1954.

Dưới thời Tổng thống Ngô Đình Diệm, tờ báo này lại bị nhà cầm quyền "đàn áp" nhiều lần vì khác chủ trương.

Năm 1963, sau khi Tổng thống Diệm bị giết chết, Nam Đình lại tiếp tục cộng tác với báo *Đuốc nhà Nam, Dân chủ mới*,...

Tuổi già, bệnh nặng, ông ra nước ngoài điều trị vào khoảng năm 1977, rồi mất tại Pháp ngày 29 tháng 1 năm 1978, thọ 72 tuổi.

## Tác phẩm
Ngoài là một nhà báo kỳ cựu, Nam Đình còn là một nhà văn có khuynh hướng hiện thực với một số tiểu thuyết như sau: 
***Mộng hoa** (1928)
***Túy hoa đình** (1930)
***Vô oan trái** (1931)
***Bó hoa lài** (1932)
***Giọt lệ má hồng** (1932)
***Cô Ba Tràng** (1935)

Về sau, ông còn chuyển sang viết sử, và có:
***[[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]] tháng 9 năm [[1946]]** (1950)
***83 năm nước [[Pháp]] với [[Việt Nam]] đã mấy lần ký hiệp ước** (1946)
***Hồi ký [[1925]]-[[1964]]** (3 tập, nhưng mới in 2 tập vào năm 1964)...

## Sách tham khảo
*Nguyễn Q. Thắng, mục từ "Nam Đình" trong *Từ điển văn học* (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
*Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, *Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam*, mục từ: "Nguyễn Thế Phương". Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1992.
## Chú thích
Don King

**Donald "Don" King** (sinh ngày 20 tháng 8 năm 1931) là một ông bầu trong làng quyền Anh của Mỹ với sự nghiệp nổi bật bao gồm việc tổ chức những trận đấu quyền anh kinh điển như "Rumble in Jungle" (Quyết đấu trong rừng rậm) và "Thrilla ở Manila" (Kịch chiến tại Manila). Ông cũng từng đào tạo, bồi dưỡng và cất nhắc tay đấm Mike Tyson. Và cũng là người đã dày công bồi dưỡng và lăng-xê một số tên tuổi nổi bật nhất trong làng như Muhammad Ali, George Foreman, Larry Holmes, Mike Tyson, Evander Holyfield, Julio César Chávez, Andrew Golota, Félix Trinidad, Roy Jones Jr. Marco Antonio Barrera và Nikolay Valuev. Don King là ông bầu có ảnh hưởng và quyền lực trong giới quyền Anh Mỹ và thế giới và là ông bầu thành công nhất trong lịch sử môn boxing, ông cũng tạo ấn tượng là ông bầu có mái tóc chĩa ngược độc nhất vô nhị trên thế giới.

Don King sinh ra ở Cleveland, Ohio. Sau khi bỏ học ở trường đại học Kent State, ông chạy vặt trong những hoạt động cá cược bất hợp pháp, và bị buộc tội giết chết 2 người đàn ông trong các vụ tai nạn và bị đi tù. Don King bước vào làng đấm bốc thế giới sau khi thuyết phục Muhammad Ali tham gia các dự án do ông khởi xướng. Vợ của ông là Don King Henrietta qua đời vào ngày 2 tháng 12 năm 2010 ở tuổi 87. Ông có một con gái con trai, Carl và Eric. Ông có 5 đứa cháu. Có thể nói, quyền lực của Don King là vô song. Hết tay đấm này đến tay đấm khác cố đưa Don King ra tòa, tố cáo ông ta lợi dụng hoặc bòn rút tiền của họ. Đấy là những chuyện ngoài lề. Nhưng quan trọng nhất: Don King chính là tác giả của tất cả những trận đấu đáng nhớ nhất trong lịch sử quyền Anh thế giới. Không có sự sắp đặt của ông, coi như không có quyền Anh.

## Chú thích
Ếch Ấn Độ

**Ếch Ấn Độ** (danh pháp hai phần: *Hoplobatrachus tigerinus*) là một loài ếch thuộc họ Ranidae được tìm thấy ở Ấn Độ, Pakistan và Nepal.
Chiều dài từ mõm đến đít là 6,5 inch. Loài này được tìm thấy ở lục địa Myanmar, Bangladesh, Ấn Độ, Pakistan, Afghanistan, và Nepal. Loài này được du nhập vào Madagascar và quần đảo Andaman thuộc Ấn Độ, nơi chúng là loài xâm lấn khắp nơi.

Loài này được nuôi để làm thịt bắt đầu từ Thái Lan thập niên 1990.

## Hình ảnh

Tập tin:Indianbullfrog sal.jpg|Ếch Ấn Độ từ Bengaluru
Tập tin:Hoplobatrachus tigerinus.jpg
Tập tin:Hoplobatrachus tigerinus01.jpg
Tập tin:Hoplobatrachus tigerinus02.jpg
Tập tin:Kob Thanin Market.jpg


## Tham khảo
Ngóe

**Ngóe** hay **nhái** (danh pháp hai phần: ***Fejervarya limnocharis***) là một loài lưỡng cư thuộc chi Fejervarya.

## Đặc điểm
 
Chúng có quan hệ gần gũi với *[[Hoplobatrachus tigerinus|Rana tigrina]]*, nó chỉ khác là kích cỡ nhỏ hơn. Loài này dài 2-5 inch từ mõm đến lỗ huyệt. Loài này tạo thành một phức hợp với nhiều biến thể gen có thể đại diện nhiều loài.

Phạm vi phân bố từ Trung Quốc và Nam Nhật Bản, khắp Ấn Độ, Sri Lanka, Myanmar, bán đảo Mã Lai. Trong dãy Hy Mã Lạp Sơn (Sikkim) nó sinh sống ở độ cao lên đến 7.000&nbsp;ft. Stoliczka quan sát thấy rằng nó thường không ngần ngại để đi ra biển hoặc vùng nước lợ  Tại Pakistan, loài này hiện diện ở lưu vực sông Ấn, từ đồng bằng châu thổ về phía bắc cho tới ít nhất là đến Rawalpindi.

## Trong văn hóa

Trong văn hóa dân dã Việt Nam, ngóe được nhắc đến qua một phép so sánh hình tượng "*[[giết người]] như ngóe*", ý nói hành động giết người một cách khá dễ dàng vì ngóe nhìn chung là yếu đuối, không biết phản kháng mạnh mẽ và hành động giết đó một cách dã man tàn bạo, coi mạng người như ngóe.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Field frog
* From Indonesia
* Amphibian and Reptiles of Peninsular Malaysia - ''Fejervarya limnocharis''
WinCC

Phần mềm **WinCC** của Siemens là một phần mềm chuyên dụng để xây dựng giao diện điều khiển HMI (Human Machine Interface) cũng như phục vụ việc xử lý và lưu trữ dữ liệu trong một hệ thống SCADA (Supervisory Control And Data Aquisition) thuộc chuyên ngành tự động hóa.

WinCC là chữ viết tắt của Windows Control Center (Trung tâm điều khiển chạy trên nền Windows), nói cách khác, nó cung cấp các công cụ phần mềm để thiết lập một giao diện điều khiển chạy trên các hệ điều hành của Microsoft như Windows NT hay Windows 2000, XP, Vista 32bit (Not SP1). Trong dòng các sản phẩm thiết kế giao diện phục vụ cho vận hành và giám sát, WinCC thuộc thứ hạng SCADA (SCADA class) với những chức năng hữu hiệu cho việc điều khiển.

WinCC kết hợp các bí quyết của Siemens, công ty hàng đầu trong tự động hóa quá trình, và năng lực của Microsoft, công ty hàng đầu trong việc phát trỉên phần mềm cho PC. Ngoài khả năng thích ứng cho việc xây dựng các hệ thống có quy mô lớn nhỏ khác nhau, WinCC còn có thể dễ dàng tích hợp với những ứng dụng có quy mô toàn công ty như việc tích hợp với những hệ thống cấp cao như MES (Manufacturing Excution System - Hệ thống quản lý việc thực hiện sản xuất) và ERP (Enterprise Resource Planning). WinCC cũng có thể sử dụng trên cơ sở quy mô toàn cầu nhờ hệ thống trợ giúp của Siemens có mặt khắp nơi trên thế giới. Ở Việt Nam hệ thống của Siemens được tài trợ đưa vào hệ đào tạo chính thức

## Các mô đun của sản phẩm

Tùy theo chức năng sử dụng mà người dùng có thể chọn các gói khác nhau của WinCC như là một trong các lựa chọn của sản phẩm. Các gói cơ bản của WinCC chia làm hai loại như sau:

* WinCC Runtime Package (Viết tắt là RT): chứa các chức năng ứng dụng dùng để chạy các ứng dụng của WinCC như hiển thị, điều khiển, thông báo các trạng thái, các giá trị điều khiển và làm các báo cáo.
* WinCC Complete Package (Viết tắt là RC): bao gồm bản quyền để xây dựng cấu hình hệ thống (configuration licence) và bản quyền để chạy ứng dụng (Runtime).

Các gói này có các phiên bản khác nhau tùy theo số lượng các tham số làm việc (Powertag) mà nó có thể đáp ứng: 128, 256, 1024, 65536 Powertags. Powertag là các tham số làm việc mà bộ điều khiển theo dõi giá trị của nó bằng việc nối ghép với quá trình và thiết bị mà nó điều khiển hoặc giám sát. Trong trường hợp người sử dụng muốn nâng cấp từ một phiên bản có số powertag nhỏ lên cấp lớn hơn, họ có thể mua các phiên bản chuyên để năng cấp gọi là WinCC Powerpacks

Ngoài các gói phần mềm cơ bản trên, WinCC còn có các mô đun nâng cao dành cho những ứng dụng cấp cao hơn (WinCC Options) và các mô đun mở rộng đặc biệt (WinCC Add-on). Các WinCC Option là sản phẩm của Siemens Automation and Drive (A&D). Các WinCC Add-on là các sản phẩm của các bộ phận khác của Siemens hay các đối tác của Siemens xây dựng lên nhằm mở rộng chức năng hay để phù hợp với từng loại ứng dụng.

## Tham khảo
Chuyến bay 120 của UTair

**Chuyến bay 120 của UTair** là một chuyến bay vận chuyển hành khách nội địa thường lệ từ Tyumen Surgut, khu tự trị Khanty-Mansi, Nga. Ngày 02 tháng 4 năm 2012, chiếc ATR 72-200 của chuyến bay bị rơi ngay sau khi cất cánh từ sân bay quốc tế Roschino, làm thiệt mạng 31 trong số 43 người trên khoang.
## Máy bay
Chiếc máy bay bị nạn là một chiếc ATR72-200, sản xuất bởi ATR Pháp-Ý và đăng ký ở Bermuda VP-BYZ. Chiếc máy bay, msn 332, được sản xuất vào năm 1992 và bay lần đầu tiên vào ngày 20 tháng 10 của năm đó. Nó đã được chuyển giao cho Transasia Airways ngày 16 tháng 12, năm 1992 và sau đó được phục vụ với hãng hàng không Finnair và Aero trước khi vào phục vụ hàng không với UTair dụng trong tháng 7 năm 2008. 
## Tai nạn
Máy bay bị rơi ngay sau khi cất cánh từ sân bay Roschino, gần thành phố Tyumen để tới thị trấn dầu mỏ Surgut tại Siberia. Tai nạn xảy ra lúc 5:35 địa phương (01:35 UTC), 2&nbsp;km về phía tây nam của cuối của đường băng chính, gần ngôi làng Gorkovka. Các phi hành đoàn đã cố gắng hạ cánh khẩn cấp cách sân bay 1 dặm. Có 31 người chết và 12 người sống sót từ 43 người trên máy bay. Một nguồn rằng tất cả phi hành đoàn gồm bốn người đã thiệt mạng. Tất cả mười hai người sống sót bị trọng thương. Họ đã được đưa tới bệnh viện ở Tyumen.

UTair đã bán được 40 vé cho chuyến bay, nhưng một hành khách từ khu tự trị Khanty-Mansi không đến đúng thời gian. Thành viên của Ban Surgutneftegaz Nikolay Medvedev là một trong số các hành khách. 
## Tham khảo
Hệ màu Windows

**Hệ màu Windows** (WCS) là nền tảng cho việc quản lý màu lần đầu tiên có đi kèm trong Windows Vista nhắm tới việc đạt được độ bền màu xuyên suốt các phần mềm và phần cứng khác nhau, bao gồm máy quay phim, màn hình máy tính, máy in và máy quét ảnh. Các thiết bị chuyển đổi màu khác nhau có cùng sự khác nhau về màu, theo cấu hình phần mềm hoặc phần cứng. Điều này dẫn tới việc, chúng có thể phải được định rõ để chắc chắn việc phát sinh độ cân chỉnh màu cho nhiều thiết bị khác nhau. WCS nhắm tới việc tạo quá trình cân chỉnh màu tự động và rõ ràng, như là sự cải tiến của hồ sơ ICC.

**Hệ màu Windows** miêu tả *[[Hạ tầng màu và cơ chế chuyển đổi]]* (CITE) thuộc lõi của nó. Nó được sao lưu bởi có luồng quá trình màu hỗ trợ các bít sâu (bit-depth) hơn 32 bít mỗi pixel, các kênh màu đa sắc (hơn 3 kênh), các không gian màu thay thế và dãy màu chuyển động mức cao, dùng công nghệ tên là *Kyuanos* được phát triển bởi Canon. Việc xử lý màu theo đường ống cho phép các thiết bị phát triển thêm thuật toán tham chiếu gamut riêng vào các đường ống để hiệu chỉnh màu phản hồi của các thiết bị. Các đường ống mới cũng cho phép tính toán các điểm nổi để giảm thiểu các lỗi tròn, mà có được trong quá trình số nguyên. Khi đường ống màu kết thúc quá trình màu, cơ chế CITE sẽ áp dụng một sự chuyển đổi màu theo hồ sơ màu, đặc tả tới một thiết bị để chắc chắn rằng các màu ở thiết bị xuất khớp với mong đợi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Dự toán (quản lý dự án)

Trong quản lý dự án (tức là, cho kỹ thuật), ước lượng chính xác là cơ sở của âm thanh lập kế hoạch dự án. Nhiều tiến trình đã được phát triển để hỗ trợ các kỹ sư lập dự toán chính xác, chẳng hạn như:
* Tương tự dựa trên dự toán
* Compartmentalization (tức là, phân tích về nhiệm vụ)
* Phương pháp Delphi
* Tài liệu kết quả dự toán
* Học vấn giả định
* Ước tính mỗi công việc
* Kiểm tra dữ liệu lịch sử
* Xác định phụ thuộc
* Dự toán tham số
* Đánh giá rủi ro
* Cấu trúc quy hoạch

Các quá trình lập dự toán phổ biến đối với các dự án phần mềm bao gồm:
* COCOMO
* Cosysmo
* Phương pháp luận chuỗi sự kiện
* Các điểm chức năng
* Đánh giá chương trình và xem xét kỹ thuật (PERT)
* Ước tính dựa trên Proxy (PROBE) (trình phần mềm cá nhân)
* The Game Kế hoạch (Lập trình cực đoan)
* Trọng điểm Chức năng Micro (WMFP)
* Wideband Delphi

## Xem thêm
* Dự toán trong kỹ thuật phần mềm
* Dự toán nỗ lực phát triển phần mềm
* So sánh các phần mềm dự toán phát triển
* Nhận thức thiên vị
* Ra quyết định
* Phần mềm ra quyết định
* Làm việc Breakdown Cơ cấu
* Quản lý dự án
* Danh sách các phần mềm quản lý dự án
* Phần mềm metric
* Wideband Delphi
* Phỏng đoán
* Ballpark ước tính
* Phần mềm dự toán xây dựng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Estimation chapter from "Applied Software Project Management" (PDF) 
* The Dynamics of Software Projects Estimation
* Estimations in project management
Rana temporaria

**Rana temporaria** là một loài ếch được tìm thấy trên khắp các nước châu Âu về phía bắc tận phía bắc của vòng Bắc cực ở Scandinavia và phía đông là các núi Ural, ngoại trừ đối với hầu hết của Iberia, miền nam Italia và vùng Balkan phía Nam. Phía tây xa nhất nó có thể được tìm thấy là Ireland, nơi từ lâu đã được nghĩ sai lầm là một loài du nhập hoàn toàn.
## Bề ngoài

Con trưởng thành có chiều dài cơ thể từ 6 đến 9&nbsp;cm và lưng của chúng và hai bên sườn khác nhau về màu sắc, với màu xanh ô liu, màu xám nâu, nâu, ô-liu, nâu, màu xám, màu vàng hoặc đỏ heo. Tuy nhiên, loài ếch này có khả năng có thể làm sáng và tối da của chúng để phù hợp với môi trường xung quanh. Nó có màu sắc khác thường với cả cá thể màu đỏ và màu đen được tìm thấy ở Scotland, và con ếch đực chuyển sang màu xanh xám trong mùa giao phối. Ngoài ra, con ếch bạch tạng thường gặp đã được tìm thấy với làn da vàng và mắt màu đỏ. Trọng lượng trung bình của họ là 22.7g (0,8 oz). Con cái thường lớn hơn một chút so với con đực.

## Chế độ ăn
Con trưởng thành ăn bất kỳ động vật không xương sống nào có kích thước phù hợp, mặc dù chúng không ăn gì cả trong mùa sinh sản. Các loại thực phẩm được yêu thích nhất bao gồm côn trùng (đặc biệt là ruồi), ốc sên và sâu. Ếch bắt con mồi bằng cách dùng lưỡi dính của chúng. Thói quen ăn của chúng thay đổi đáng kể trong suốt cuộc đời chúng, trong khi những con ếch lớn tuổi sẽ ăn chỉ có trên đất, ếch non cũng ăn thức ăn trong nước. Nòng nọc chủ yếu loài ăn cỏ, ăn mảnh vụn, tảo, mặc dù chúng cũng ăn các động vật khác với số lượng nhỏ.

## Môi trường sống
Ngoài mùa sinh sản, ếch thường sống một cuộc sống đơn độc ở nơi ẩm ướt, gần ao, đầm lầy hoặc trong cỏ dài. Chúng thường hoạt động nhiều năm, chỉ có chế độ ngủ đông trong những tháng lạnh nhất, đôi khi giữa tháng tám và đầu tháng sáu tùy thuộc vào vĩ độ và độ cao. Trong các chi phía bắc nhất của phạm vi của chúng, chúng có thể bị mắc kẹt dưới lớp băng cho đến chín tháng trong năm, nhưng nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng trong những điều kiện này, họ có thể tương đối hoạt động. ở nhiệt độ gần điểm đóng băng. Ở quần đảo Anh, loài ếch này thường ngủ đông từ cuối tháng Mười đến tháng 1. Chúng lại trồi lên như là vào đầu tháng hai nếu có điều kiện thuận lợi, và di chuyển đến các khu nước như ao vườn để đẻ trứng. Trong trường hợp điều kiện khắc nghiệt hơn, chẳng hạn như trong dãy núi Alps, chúng xuất hiện muộn nhất là đầu tháng Sáu. Loài ếch này ngủ đông trong hoạt động vùng biển, bùn, hang hốc, hoặc trong lớp lá mục nát và bùn ở đáy ao. Sự hấp thụ oxy qua da đủ để duy trì nhu cầu dưỡng khí của những con ếch ngủ đông lạnh và bất động trong thời gian ngủ đông.
Nòng nọc loài ếch này là đối tượng săn mồi của cá, bọ cánh cứng, chuồn chuồn. Ếch trưởng thành là thức ăn của chim săn mồi, quạ, vịt, nhạn, cò, rái cá. 
Nhiều con ếch bị mèo nhà giết chết nhưng chúng hiếm khi ăn, một số lượng lớn bị giết chết trên đường bởi xe cộ qua lại.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Amphibians of Europe
Macky Sall

**Macky Sall** (sinh ngày 11 tháng 12 năm 1961) là một chính trị gia người Senegal được bầu làm Tổng thống của Senegal kể từ tháng 4 năm 2012.

Tháng 2 năm 2019, ông lại tái đắc cử tổng thống với 58% số phiếu, hơn người về nhì khoảng gần 40%.

## Tiểu sử
Macky Sall theo học ngành Địa lý. Ông có vợ với 3 người con.

## Sự nghiệp chính trị
Dưới thời Tổng thống Abdoulaye Wade, Sall là Thủ tướng Chính phủ Senegal từ tháng 4 năm 2004 đến tháng 6 năm 2007 và Chủ tịch Quốc hội Senegal từ tháng 6 năm 2007 đến tháng 11 năm 2008. Ông là thị trưởng của Fatick giai đoạn 2002-2008 và đảm nhận chức vụ này một lần nữa kể từ tháng 4 năm 2009.

Sall là một thành viên lâu năm của Đảng Dân chủ Senegal (PDS). Sau khi xung đột với Tổng thống Wade, ông đã bị thôi chức Chủ tịch của Quốc hội trong tháng 11 năm 2008, do đó ông thành lập đảng của ông và gia nhập phe đối lập. Nằm ở vị trí thứ nhì ở vòng đầu tiên của cuộc bầu cử tổng thống năm 2012, ông đã giành được sự ủng hộ của ứng viên đối lập khác và chiếm ưu thế hơn Wade trong vòng bỏ phiếu thứ hai được tổ chức vào ngày 25 tháng 3 năm 2012. 
Trong chiến dịch tranh cử, ông Sall cam kết nếu thắng cử, ông sẽ tiến hành bảo trợ xã hội cho toàn dân, trong đó có việc cho các gia đình vay đảm bảo, chăm sóc y tế và cải thiện phúc lợi cho người về hưu.
Cuộc bỏ phiếu vòng hai được tổ chức sau khi không có ứng cử viên nào giành đa số tuyệt đối trong vòng của cuộc bầu cử diễn ra ngày 26 tháng 2 năm 2012, khi đó Tổng thống Wade dẫn đầu với xấp xỉ 35% số phiếu bầu, tiếp theo là ông Sall với 26%.

## Tham khảo