open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joseph Fourier

**Jean Baptiste Joseph Fourier** (21 tháng 3 năm 1768 – 16 tháng 5 năm 1830) là một nhà toán học và nhà vật lý người Pháp. Ông được biết đến với việc thiết lập chuỗi Fourier và những ứng dụng trong nhiệt học. Sau đó, biến đổi Fourier cũng được đặt tên để tưởng nhớ tới những đóng góp của ông. Về lĩnh vực Vật lý đóng góp quan trong lớn nhất của ông là phát hiện ra Hiệu ứng nhà kính vào năm 1824. Đó chính là vấn đề then chốt của Biến đổi khí hậu. Chính nhờ phát hiện ra Hiệu ứng nhà kính giúp nhân loai chủ động hơn trong cuộc chiến chống Biến đổi khí hậu

## Tiểu sử
Sinh ra trong một gia đình thợ may ở Auxerre, (Pháp), và sớm trở nên mồ côi khi lên 8, ông được gửi vào nhà thờ ở Auxerre. Ở đó, Fourier được dạy dỗ bởi các tu sĩ dòng Benedict trong tu viện St. Mark. Sau đó Fourier nhận làm trợ giảng môn toán trong quân đội, nhưng không đủ tư cách vào hội đồng khoa học vì nơi đó chỉ dành cho những người trong gia đình danh giá. Trong một kì thăng nhiệm, Fourier đã thể hiện sự vượt trội của mình và được bổ nhiệm vào École Normale Supérieure năm 1795, ngay sau đó là một vị trí tại Trường Bách khoa Paris (*École Polytechnique*).

## Những đóng góp khoa học

## Xem thêm.
* Chuỗi Fourier
* Biến đổi Fourier
* Định luật Fourier trong lý thuyết dẫn nhiệt

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* Fourier 1827: MEMOIRE sur les températures du globe terrestre et des espaces planétaires
* Université Joseph Fourier, Grenoble, France 
*
Francesco Toldo

**Francesco Toldo** (sinh ngày 2 tháng 12 năm 1971 tại Padua) là một cựu thủ môn bóng đá người Ý.

## Câu lạc bộ

Toldo bắt đầu sự nghiệp tại A.C. Milan; tuy nhiên, anh chưa được chơi trận nào ở câu lạc bộ này. Thay vào đó, câu lạc bộ lớn đem anh cho mượn tại Trento và Ravenna từ năm 1991 đến 1993. Toldo sau đó gia nhập Fiorentina, và trở thành thủ môn chính trong tám năm, hai lần giành được Coppa Italia, và đã chơi tại UEFA Champions League cho *the Viola*. Một năm trước khi Fiorentina đối mặt với nguy cơ phá sản, anh chuyển đến F.C. Internazionale Milano vào năm 2001, nơi anh là thủ môn số một cho đến mùa hè năm 2005, khi thủ môn người Brasil Júlio César đẩy Toldo ra băng ghế dự bị. Anh đã ghi một bàn trong trận đấu với Juventus tại Serie A vào phút bù giờ để gỡ hòa 1-1 cho đội bóng.

## Tuyển quốc gia

Đến cuối năm 2004, Toldo đã thi đấu 28 trận cho Ý. Mặc dù phải đối mặt với sự cạnh tranh từ những thủ môn hàng đầu như Gianluca Pagliuca, Angelo Peruzzi, và Gianluigi Buffon, Toldo đã được chọn trong đội hình xuất quân tại Euro 2000 vì Buffon bị gãy tay trong một trấn giao hữu với Na Uy chỉ tám ngày trước khi giải khởi tranh. Toldo đã giúp đội tuyển quốc gia Ý kết thúc giải ở vị trí thứ hai sau Pháp. Trong suốt trận bán kết với đội chủ nhà Hà Lan, Toldo đã cứu được một quả penalty trong trận đấu và hai quả nữa trong loạt luân lưu. Tuy nhiên trong trận chung kết anh đã không thể đỡ được cú sút quyết định của Sylvain Wiltord khi trận đấu gần kết thúc khi Ý đang dẫn trước một bàn. Pháp đã chiến thắng trong phút bù giờ với bàn thắng của David Trézéguet.
 
Anh có mặt trong đội tuyển Ý tham dự Euro 1996, World Cup 1998, World Cup 2002 và Euro 2004, nhưng không được ra sân.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*
*FIGC 
*
*
*
*FootballDatabase
Vương quốc Israel (Samaria)

:*Bài này viết về Vương quốc Israel phía Bắc trong thời kì phân chia, về vương quốc thống nhất ban đầu, xin xem [[Vương quốc Israel (thống nhất)]].*

**Vương quốc Israel** (tiếng Hebrew: מַלְכוּת יִשְׂרָאֵל *Malḫut Yisraʼel*; phát âm Tiberias: *Malḵûṯ Yiśrāʼēl*) là vương quốc phía Bắc tách ra từ Vương quốc Thống nhất đã tồn tại trước đó. Vương quốc phía Bắc này tồn tại trong khoảng từ thập niên 930 TCN cho tới thập niên 720 TCN, khi nó bị quân Assyria tàn phá. Các kinh thành của vương quốc theo thứ tự thời gian là: Sechem, Penuel, Tirza và Samaria.

Nhiều sử gia gọi đây là **Vương quốc phía Bắc** hay **Vương quốc Samaria** để phân biệt với Vương quốc Judah ở phía Nam. Lãnh thổ của vương quốc này bao gồm các vùng đất của 9 chi tộc: Reuben, Issachar, Zebulun, Dan, Naphtali, Gad, Asher, Ephraim và Manasseh. Chi tộc Simeon, dù tọa lạc ở giữa vùng đất của chi tộc Judah, cũng theo liên minh phía Bắc này.

## Các vua của Vương quốc Israel
# Jeroboam I: 930 - 910 TCN
# Nadab: 910 - 909 TCN, bị ám sát
# Baasha: 909 - 886 TCN
# Elah: 886 - 885 TCN, bị người kế nhiệm giết trong lúc say rượu
# Zimri: 885 TCN (7 ngày), tự sát trong cung điện sau khi người kế nhiệm là Omri được quân đội đưa lên ngôi. 
# Tibni: 885 - 880 TCN, lên ngôi sau khi người tiền nhiệm tự sát, cai trị được 4 năm. Ông và anh trai là Joram bị người kế nhiệm là Omri giết chết trong bữa tiệc. 
# Omri: 885 - 873 TCN
# Ah'av: 873 - 854 TCN, chết trong cuộc chiến với Vương quốc Judah 
# Ahaziah: 854 - 852 TCN, chết do mái nhà cung điện rơi trúng khi cố thoát ra khỏi cung điện bị sụp đổ. 
# Yehoram: 852 - 841 TCN, chết trong cuộc nổi loạn do Jehu phát động.
# Jehu: 842 - 815 TCN
# Jehoahaz: 814 - 798 TCN.
# Jehoash: 798 - 782 TCN
# Jeroboam II: 782 - 753 TCN.
# Zachariah: 753 - 752 TCN, bị Shallum giết để cướp ngôi
# Shallum: 752 TCN (1 tháng), bị tướng Menahem giết để cướp ngôi
# Menachem: 752 - 742 TCN
# Pekahiah: 742 - 740 TCN, bị Pekah, con trai của Remaliah cùng 50 tên thủ hạ lọt vào cung ám sát. 
# Pekah: 740 - 732 TCN, bị ám sát bởi Hoshea, con của Elah 
# Hoshea: 732-722 TCN, bị vua Assyria Sargon II bắt cầm tù. Vương quốc Israel kết thúc

## Tham khảo
Vương quốc Judah

**Vương quốc Judah** (tiếng Do Thái מַלְכוּת יְהוּדָה; chuyển tự: *Malḫut Yəhuda*; phát âm Tiberias: *Malḵûṯ Yəhûḏāh*) là một trong hai vương quốc được thành lập khi Vương quốc Israel Thống nhất phân chia, nó cũng được gọi là **Vương quốc phía Nam** để phân biệt với Vương quốc còn lại ở phía Bắc. Theo Kinh Thánh, Vương quốc Thống nhất tan rã theo sau sự kiện các chi tộc phương Bắc từ chối công nhận Rehoboam, thuộc nhà David của chi tộc Judah ở phương Nam, làm vua. Các chi tộc này hình thành nên một vương quốc tiếp tục lấy tên là Israel, còn được gọi là Vương quốc Samaria. Chỉ còn hai chi tộc Judah và Benjamin vẫn trung thành với Nhà David và tạo thành Vương quốc Judah. Hai vương quốc phía Bắc và phía Nam cùng tồn tại cách không hòa thuận cho tới khi Vương quốc phía Bắc bị người Assyria phá hủy khoảng năm 722/721 TCN. Vương quốc phía Nam tiếp tục tồn tại cho tới khi dần lệ thuộc vào Đế quốc Tân Babylon và biến mất khi trở thành một tỉnh của Đế quốc này vào năm 586 TCN.

## Các vua của Judah

# Rehoboam: 931 - 913 TCN, con trai của Salomon
# Abijah: 913 - 911 TCN, con trai của Rehoboam
# 'Āsā': 911 - 870 TCN, con trai của Abijah
# Yehoshafat: 870 - 849 TCN, con trai của Asa
# Jehoram: 849 - 842 TCN
# Ahaziah: 842 - 841 TCN, con trai của Jehoram
# Nữ hoàng Athaliah: 841 – 836 TCN
# Jehoash: 836 – 796 TCN, cháu trai của Nữ hoàng
# Amaziah: 796 – 767 TCN
# Uzziah: 767 - 750 TCN
# Yotam: 750 – 732 TCN
# Ahaz: 732 – 716 TCN
# Hezekiah: 716 – 687 TCN, bị con trai là Manasseh đánh bại và phế truất
# Manasseh: 697 – 643 TCN
# Amon: 643 – 641 TCN, bị cận thần ám sát
# Josiah: 640 - 609 TCN, bị quân Ai Cập đánh bại và sát hại
# Jehoahaz: 609 TCN (3 tháng), bị Pharaoh Ai Cập là Necho II phế truất
# Jehoiakim: 609 – 598 TCN, anh trai của Jehoahaz
# Jeconiah, 598 - 597 TCN (4 tháng), bị vua Nebuchadnezzar II của Tân Babylon phế truất
# Zedekiah: 597–586 TCN, chú của Jeconiah. Năm 586 TCN, Judah bị Tân Babylon đánh bại, vua bị giam cầm và các con trai đều bị quân Tân Babylon sát hại. Viên chỉ huy Tân Babylon là Gedaliah làm Toàn quyền, nhưng đến năm 582 TCN ông ta bị những người dân Judah do Ismael khởi nghĩa ám sát thành công.

## Xem thêm
* Judah
* David - Salomon
* Các vị vua Vương quốc Judah

## Tham khảo
Andersen

**Andersen** là một họ có gốc từ vùng Scandinavia (một họ thường thấy ở Đan Mạch và Na Uy). Nó có nghĩa là *Con trai của Anders* (bắt nguồn từ cái tên Hy Lạp *Andreas*, có nghĩa là *đàn ông* hay *nam tính*). Các dạng khác của họ này là **Anderson** và **Andersson**.

## Người mang họ Andersen
* Anja Andersen, huấn luyện viên và cựu cầu thủ bóng ném Đan Mạch
* Hjalmar Andersen, vận động viên trượt băng Na Uy
* Elmer L. Andersen, cựu Thống đốc tiểu bang Minnesota
* Hans Christian Andersen, nhà viết truyện cổ tích nổi tiếng Đan Mạch
* Jim Ronny Andersen, vận động viên cầu lông Na Uy
* Bjørnar Andersen, vận động viên đua xe chó kéo Na Uy
* Anders Andersen (Na Uy), cựu lãnh tụ Đảng Lao động (Na Uy)
* Anders Andersen (Đan Mạch), cựu bộ trưởng Bộ Tài chánh Đan Mạch
* Felicity Andersen, diễn viên Úc
* Stephan Andersen, thủ môn bóng đá Đan Mạch
* Chris Andersen, cựu cầu thủ bóng rổ
* Morten Andersen, cầu thủ bóng bầu dục Đan Mạch
* Ib Andersen, nghệ sĩ Đan Mạch
* Lale Andersen, ca sĩ Đức
* Dorothy Hansine Andersen, bác sĩ đã tìm ra Cystic fibrosis

## Xem thêm
* Anderson
* Andersson (định hướng)

## Tham khảo
Antoine Doinel

**Antoine Doinel** là nhân vật do François Truffaut sáng tạo, và do diễn viên Jean–Pierre Léaud thủ vai. Truffaut đã để nhân vật này sống qua nhiều bộ phim: *[[Les Quatre Cent Coups]]* (400 Cú Đấm, 1959), *[[Baisers volés]]* (*Những nụ hôn bị đánh cắp*, 1968, cùng với Claude Jade, Delphine Seyrig...), *[[Domicile conjugal]]* (*Tổ ấm gia đình*, 1970, cùng với Claude Jade, Hiroko Berghauer...), *[[L'Amour en fuite]]* (*Tình yêu trốn chạy*, 1978, cùng với Claude Jade, Marie-France Pisier...).

## Tham khảo
Aldo Rossi

**Aldo Rossi** (3 tháng 3 năm 1931 - 4 tháng 9 năm 1997 tại Milano) là một kiến trúc sư người Ý nổi tiếng. Ông đã tạo dựng được một danh tiếng quốc tế trong cả ba lĩnh vực: lý thuyết kiến trúc, đồ họa và kiến trúc. Các tác phẩm thời kì đầu của ông chủ yếu là lý thuyết kiến trúc, thể hiện ảnh hưởng đồng thời các ảnh hưởng của kiến trúc Ý vào thập niên 1920 như Giuseppe Terragni, chủ nghĩa cổ điển của Adolf Loos và ảnh hưởng của họa sĩ Giorgio De Chirico. Ông trở nên đặc biệt có ảnh hưởng vào giai đoạn cuối của thập niên 1970 đến thập niên 1980 khi các công trình của ông trở nên phổ biến và với sự xuất hiện các tác phẩm lý thuyết của ông như "Kiến trúc của thành phố" (*The Architecture of the City*) xuất bản năm 1966 và "Một tự truyện khoa học" (*A Scientific Autobiography*) xuất bản năm 1981.

Ông được nhận giải thưởng Pritzker năm 1990.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang giải Pritzker về Rossi. 
* Tiểu sử
Rem Koolhaas

**Rem Koolhaas** (sinh 17 tháng 11 năm 1944) sinh ra ở Rotterdam, Hà Lan, nguyên là một phóng viên và nhà biên kịch, đã từng theo học kiến trúc tại Trường Kiến trúc London. Ông là một thành viên chính của hãng thiết kế kiến trúc Office for Metropolitan Architecture, hay OMA, và bộ phận nghiên cứu AMO của hãng. Ông cũng là giáo sư hướng dẫn thực hành về kiến trúc và thiết kế đô thị tại Đại học Harvard.

Ông đã được nhận giải thưởng Pritzker năm 2000.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Tranh chính của Office for Metropolitan Architecture 
* Thông tin về Koolhaas tại Đại học Harvard 
* hình ảnh về Casa da Musica  tại KultureFlash
Herzog & de Meuron

**Herzog & de Meuron** là một hãng kiến trúc được thành lập vào năm 1978 bởi hai kiến trúc sư người Thụy Sĩ là **Jacques Herzog** (sinh 19 tháng 4 năm 1950 tại Basel) và **Pierre de Meuron** (sinh 8 tháng 5 năm 1950).

Hai ông cùng được chung giải thưởng Pritzker năm 2001.

## Các công trình kiến trúc
* Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh cho Thế vận hội Mùa hè 2008 
* Bảo tàng Kỷ niệm M. H. de Young, San Francisco, 2005
* Mở rộng Trung tâm Nghệ thuật Walker, Minneapolis, 2005
* Forum Building, Barcelona, 2004
* Trung tâm Khiêu vũ Laban, London, 2003
* Vận động trường St. Jakob, Basel, Thụy Sĩ, 2001
* Bảo tàng nghệ thuật Tate Modern, London, 1995–2000
* Main railway switchtower, Basel, 1994–1997
* Allianz Arena, München, 2005
* Trung tâm sản xuất rượu Dominus, Napa Valley, California, 1999


Hình:Stellwerk Basel SBB.jpg|Trung tâm tín hiệu SBB Basel
Hình:Jakob-StadionI.JPG|Toà nhà St. Jakob


## Tham khảo
Đường phượng bay

Ở Huế có hai con đường được gọi là **đường Phượng bay**:
#Đoạn từ cầu Trường Tiền đến Bạch Hổ, người cao niên ở Huế vẫn quen gọi là đường Phượng Bay. Nhà thơ Anh Phan đã minh chứng cho điều này từ năm 1966, qua bài thơ Con đường Phượng Bay, có đoạn:
#:"Con đường Phượng Bay nằm dọc bờ bắc sông Hương,
#:Từ cầu Trường Tiền lên cầu Bạch Hổ.
#:Đi trên con đường Phượng Bay nắng hoa vàng rơi lỗ chỗ..."
#"Đường Đoàn Thị Điểm, là đoạn nối dài từ đường Hai Ba Tháng Tám đến đường Tịnh Tâm

Đường được hình thành từ đầu thế kỷ 19, cùng thời với việc xây dựng Kinh Thành. Là con đường quan trọng của Hoàng Thành và có tên rất sớm. Từ 1945 trở về trước là đường Hiển Nhơn. Sau 1956 đổi tên là đường Đoàn Thị Điểm cho đến ngày nay. Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn gọi là đường Phượng Bay, hiện người Huế vẫn hay gọi như thế..."

**Đường Phượng bay** là tên gọi khác của đường Lê Duẩn, chạy ngang qua Phu Văn Lâu, điều này đã được chính NS. Trịnh Công Sơn xác nhận. Link:http://baothuathienhue.vn/?gd=5&cn=136&newsid=18-0-8089

Nằm bên cạnh khu vực hoàng thành, sự trầm mặc của dấu tích, nét thâm trầm đặc trưng của cố đô khiến cho con đường trở nên vô cùng thơ mộng. Con đường ngắn, ít dân cư sinh sống nhưng màu xanh mướt cây cối rất phù hợp với lối sống nhàn tản, thích đi bộ, tư lự, trầm ngâm của người dân xứ Huế. Mùa đông ấm áp, mùa hè rực rỡ không chỉ riêng có màu đỏ của sắc *phượng bay* mà còn vàng dịu nhẹ của hoa điệp, màu tím thanh tao của những bông hoa bằng lăng...

Đường Phượng bay là một trong những con đường đẹp ở Huế, gợi nhiều cảm hứng cho thi ca, âm nhạc, hội họa...

## Liên kết ngoài

*Đường phố Huế đổi tên
Acid vô cơ

**Acid vô cơ** là những hợp chất vô cơ có tính acid.

## Phân loại
Các axit vô cơ được phân thành:
*Axit chứa oxi (axit oxo) và axit không chứa oxi (hydroxaxit).
*Axit đơn (chỉ có khả năng cho 1 proton) và axit đa (có khả năng cho nhiều proton).
*Axit mạnh, yếu, trung bình.

## Tên
Đối với axit không chứa oxi thì tên axit luôn có đuôi hiđric, trước đó là tên phi kim tương ứng.

Đối với axit chứa oxi có hai loại đuôi: Đuôi ***ơ*** ứng với axit trong đó phi kim có số oxy hóa thấp hơn, đuôi ***ic*** ứng với số oxy hóa cao hơn (đối với các phi kim có nhiều số oxy hóa).

Nếu số oxy hóa của phi kim trong hai axit như nhau thì axit nào ít oxi hơn thì thêm tiền tố meta, còn nhiều oxi hơn thì dùng tiền tố octo.

## Tính chất hóa học
*Làm quỳ tím hóa đỏ
*Phản ứng với kim loại tạo ra muối và giải phóng khí hydro (chú ý: ở điều kiện thường, chỉ duy nhất HNO3 phản ứng với đồng, bạc tạo ra muối nitrat, khí NO2 và hơi nước hoặc H2SO4 đặc nóng tạo ra muối sunfat, khí SO2 và hơi nước).
:Ví dụ: 2HCl + Zn → ZnCl2 + H2
*Phản ứng với base tạo thành muối và nước
:Ví dụ: Ca(OH)2 + H2SO4 → CaSO4 + 2H2O
*Phản ứng với muối tạo thành muối mới axit mới
:Ví dụ: H2SO4 + 2NaCl → Na2SO4 + 2HCl
*Phản ứng với oxit base tạo thành muối và nước
:Ví dụ: H2SO4 + CuO → CuSO4 + 2H2O

## Phương pháp điều chế
## Tham khảo
Hạt hạ nguyên tử X1835

**Hạt hạ nguyên tử X1835** là hạt hạ nguyên tử mới được các nhà khoa học tại Viện Vật lý năng lượng cao (IHEP), Hàn lâm viện khoa học Trung Quốc và Đại học Hawaii phát hiện ra, trong một thí nghiệm tại máy bắn Positron Electron ở Bắc Kinh.

Tuổi thọ X1835: 10−23 giây

Theo VnExpress thì khối lượng của X1385 (1835 MeV) nặng gần gấp 2 lần proton, còn tại trang Tuổi trẻ thì lại khẳng định nhẹ gần gấp hai lần proton.

## Xem thêm
*Hạt hạ nguyên tử

## Chú thích
George Hellmuth

**George Hellmuth** (1907–1999) là kiến trúc sư người Mỹ. Ông sinh ra tại St. Louis, Missouri và tốt nghiệp Đại học Washington. Ông làm việc tại thành phố St. Louis từ năm 1932 chuyên thiết kế các sở cứu hỏa và chỗ chứa xe bus. Năm 1949, ông mở hãng thiết kế riêng mình và thành lập hãng Hellmuth, Yamasaki và Leinweber, nhưng giải thể vào năm 1954. Sau đó ông cùng với Gyo Obata và George Kassabaum thành lập nên Hellmuth, Obata & Kassabaum (HOK).

## Tham khảo
Santiago Calatrava

**Santiago Calatrava** (sinh ngày 28 tháng 7 năm 1951) là một kiến trúc sư người Tây Ban Nha nổi tiếng trên toàn thế giới vì chất thơ, vẻ đẹp hữu cơ giàu tính điêu khắc của kết cấu kiến trúc. Ông đã nhận được Huy chương vàng AIA.


Auditorio de Tenerife, Santa Cruz de Tenerife, España, 2012-12-15, DD 02.jpg|Auditorio de Tenerife
Ciutat de les Arts i les Ciències - L'Umbracle.jpg|Kết cấu mái đặc biệt của Thành phố Nghệ thuật và khoa học
Puente del Alamillo.jpg|Puente del Alamillo
Fordhamspire.png|Tháp Fordham ở Chicago cao 115 tầng
Barcelona-pont-bac-de-roda.jpg|Bac de Roda, Barcelona


## Tham khảo
Helmut Jahn

**Helmut Jahn** (sinh 4 tháng 1 năm 1940, tại Nürnberg, Đức) là một kiến trúc sư theo trường phái Kiến trúc-Công nghệ (*Archi-neering*). Ông tác giả của hàng chục công trình lớn trên thế giới. Trong số các tác phẩm nổi tiếng của ông có thể kể đến như Trung tâm Sony ở Berlin, Trung tâm James R. Thompson ở Chicago, Illinois.

Ông theo học kiến trúc tại Đại học Kỹ thuật München từ năm 1960 đến 1965, sau đó ông làm việc với Peter C. von Seidlein trong thời gian 1 năm. Năm 1966 ông di cư tới Chicago để tiếp tục theo học cao hơn tại Học viện Kỹ thuật Illinois. Tại đây, ông là học trò của Ludwig Mies van der Rohe qua đó ông đã học được ngôn ngữ và thủ pháp của Kiến trúc Hiện đại. Năm 1967, ông gia nhập hãng thiết kế Murphy và cộng sự. Năm 1973 ông trở thành Phó giám đốc và Kiến trúc sư trưởng phụ trách thiết kế và quy hoạch của hãng. Năm 1981, hãng được đổi tên thành Murphy/Jahn mặc dù Charles Murphy mất năm 1985.

Hiện nay Jahn điều hành hãng thiết kế Murphy/Jahn và cộng sự.

## Các công trình
* Đấu trường Kemper - 1974
* Khu điền kinh trường trung học Saint Mary - 1977 (hình ảnh)
* State of Illinois Center - Xây dựng từ 1979 đến 1985; tổng trị giá 173 triệu đô la, (hình ảnh )
* Trung tâm First Source (hình ảnh)
* Sân ga số 1, phòng chờ B và C tại Sân bay quốc tê O'Hare - xây dựng từ năm 1985 đến 1988 (có nguồn tin nói rằng công trình được hoàn thành năm 1992), tổng trị giá 200 đô la Mỹ
* Trung tâm Sony, Berlin - 2000. Gồm 7 tòa nhà, sử dụng phức hợp, trị giá 800 triệu đô la Mỹ
* Làng State Street tại Học viện Kỹ thuật Illinois (IIT), Chicago - 2003. Ký túc xá cho sinh viên tại Học viện Kỹ thuật Illinois, dựa trên bản quy hoạch tổng thể nổi tiếng của Ludwig Mies van der Rohe
* Bayer-Headquarters Leverkusen, Germany 2000 - 2002

## Giải thưởng
* 1991 - "Một trong mười kiến trúc sư còn sống ảnh hưởng nhất của nước Mỹ" của Hiệp hội kiến trúc sư Mỹ
* 1993 - "Thành tựu nổi bật" giải thưởng cho kiến trúc của Học viện Nghệ thuật Illinois
* 1994 - "Bundesverdienstkreuz Erster Klasse" của chính phủ Đức
* 2002 - Giải thưởng danh dự của Hiệp hội kiến trúc sư Mỹ cho Trung tâm Sony ở thủ đô Berlin

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Murphy/Jahn Trang chính thức
*''The New Modernism of Helmut Jahn'' 
*Credits  - Các công trình kiến trúc của Helmut Jahn
*Tiểu sử  từ IIT


Hình:Posttower Bonn 001.jpg|Tháp Bưu điện, Bonn
Hình:Frankfurt am Main, MesseTurm.jpg|Tháp Thương mại, Frankfurt am Main
Hình:Munich,_Highlight_Towers.jpg|Tháp Highlight

Hình:Sony Center Berlin.jpg|Mái sân trong của Trung tâm Sony
Hình:SonyCenterAtNight.jpg|Cấu trúc mái hình bầu dục có độ vươn 120 m che phủ sân trong của Trung tâm Sony, Berlin
William Herschel

**Frederick William Herschel**, KH, FRS, (tiếng Đức: *Friedrich Wilhelm Herschel*; 15 tháng 11 năm 1738 – 25 tháng 8 năm 1822) là một nhà thiên văn học, chuyên gia về kỹ thuật, và nhà soạn nhạc người Anh gốc Đức. Sinh ở Hanover, Wilhelm theo cha gia nhập vào quân đội của Hannover, nhưng sau đó nhập cư vào Anh ở tuổi 19. Herschel nổi tiếng nhờ phát hiện ra hành tinh Thiên Vương Tinh cùng hai vệ tinh lớn của nó, Titania và Oberon. Ông cũng phát hiện ra hai vệ tinh của Sao Thổ và bức xạ hồng ngoại. Ngoài sở thích thiên văn học, Herschel cũng thích âm nhạc với khoảng 24 bản giao hưởng do ông sáng tác nhưng ít được biết đến.

## Cuộc đời
W.Herschel sinh tại Hannover, nước Đức. Bố ông là Issak Herschel (1707 - 1767) là nhạc sĩ của trung đoàn Lính Cận vệ phục vụ Tuyển hầu tước xứ Hannover, mẹ ông là Anna Ilse. W. Herchel từng là nhạc công trong bạn nhạc của bố, ông thích chơi kèn Ô-boa. Cuối năm 1759, ông đến Anh. Sau một thời gian học nhạc ở đây, ông trở thành nhạc công chơi đàn Halifax vào năm 1769 và trở thành người chỉ huy một dàn nhạc ở Bath vào năm 1766.

Vào năm 1772, W.Herschel đã đưa gia đình mình đến sóng tại Bath. Vào tháng 5 năm 1773, ông mua được cuốn sách *Astronomy* của Ferguson. Nhờ cuốn sách này ông cảm thấy hứng thú với khoa học và đặc biệt là thiên văn. Từ năm 1774, ông đã có đầy đủ kỹ năng để chế tạo các loại kính thiên văn với các thấu kích xạ tuyệt hảo hơn bất kì cái nào được sản xuất trước đó. Cũng kể từ đây ông bắt đầu quan sát các thiên thể trên bầu trời.

## Sự nghiệp
### Phát hiện Thiên Vương Tinh
Ngày 13 tháng 3 năm 1781, trên kính viễn vọng nhỏ của mình W.Herschel phát hiện một thiên thế lạ chuyển động ngược chiều với các vật thể khác, ban đầu ông nghĩ nó là sao chổi, nhưng sau khi tính toán và xem xét kĩ ông mới xác định đó là một hành tinh mới - Thiên Vương tinh. Kể từ đây hành tinh ngoài cùng hệ Mặt Trời không còn là Thổ Tinh nữa mà là Thiên Vương tinh. Nhờ đó ông được bầu là thành viên của Hội Hoàng Gia Anh và được nhận giải thưởng hằng năm của Vua nước Anh và ông còn được vua George III phong là nhà Thiên văn của triều đình.

### Quan sát các tinh vân và quần sao
Từ tháng 8 năm 1782, ông bắt đầu quan sát các tinh vân và vì sao trên kính viễn vọng phản xạ có độ dài tiêu cự là 20 phút của mình. Ngày 28 tháng 10 năm 1783, ông phát hiện một thiên hà nhỏ dễ phân biệt trong chòm sao Bảo Bình (Aquarius) có cấp sao là 11,2 và được ký hiệu là NGC 7184. Năm 1802, W.Herschel lập xong một danh mục sao với hơn 2500 tinh vân và các quần sao mới.
Cuối năm 1783, ông công bố các kết quả nghiên cứu của mình về sự chuyển động riêng của hệ Mặt Trời. Theo ông hệ Mặt Trời đang di chuyển giữa bầu trời sao về phía ngôi sao Lambda của chòm sao Vũ Tiên (Herculis), ông gọi hướng đó là điểm Apex.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* William Herschel's Deep Sky Catalog
* *[http://www.gutenberg.net/etext/12340 The Story of the Herschels] * (1886) của Dự án Gutenberg
* Biography: JRASC '''74''' (1980) 134
* Hình ảnh William Herschel  tại National Portrait Gallery (United Kingdom)
* Bảo tàng William Herschel tại quê Bath của ông
* William Herschel Society
Louis Kahn

**Louis Isadore Kahn** (20 tháng 2 năm 1901 –– 17 tháng 3 năm 1974) là một kiến trúc sư người Mỹ sinh ra ở Estonia, làm việc tại Philadelphia, Pennsylvania, Hoa Kỳ. Bên cạnh hành nghề, ông là giáo sư kiến trúc tại Đại học Yale từ năm 1947 đến năm 1957. Từ năm 1957 đến khi qua đời, ông là giáo sư kiến trúc tại Đại học Pennsylvania.Kahn là người Do Thái, sinh ra tại Kuressaare, thuộc quần đảo Saaremaa của Estonia. Năm 1905, gia đình ông di cư đến Mỹ do cha ông lo sợ sẽ bị tái ngũ trong cuộc Chiến tranh Nga-Nhật. Ông lớn lên ở Philadelphia và nhập quốc tịch Mỹ vào ngày 15 tháng 3 năm 1914.Thời trẻ, ông được đào tạo theo một truyền thống cổ điển chặt chẽ với sự nhấn mạnh học tập, sao chép vào các tác phẩm truyền thống tại Đại học Pennsylvania (*Penn U.*). Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ năm 1924, Kahn làm một chuyến du lịch sang châu Âu, thay vì dừng lại ở trung tâm nghệ thuật cổ điển hoặc hiện đại nào, ông lại chọn thành cổ Carcassonne ở Pháp, được xây dựng từ thời Trung cổ. Từ 1925 đến 1926, Kahn làm việc như kiến trúc sư trưởng của Hội chợ triển lãm thế giới tại Philadelphia. Từ 1947 ông giảng dạy tại Đại học Yale và tạo được một ảnh hưởng lớn tại đây trước khi chuyển đến Đại học Pennsylvania. Trong số các học trò xuất chúng của ông sau này có Moshe Safdie và Robert Venturi.

Kiến trúc của Louis Kahn đã truyền tải vào chủ nghĩa quốc tế một phong cách tinh tế, giàu chất thơ, ghi đậm dấu ấn cá nhân trong từng tác phẩm. Ông là bậc thầy về sử dụng ánh sáng trong kiến trúc. Theo nhà điêu khắc Isamu Noguchi, Louis Kahn là một nhà triết học trong số các kiến trúc sư.

Sau một chuyến du lịch từ Ấn Độ trở về, Kahn mất đột ngột vì một cơn đau tim tại phòng tắm nhà ga Pennsylvania ở Thành phố New York, người ta chỉ có thể xác định được danh tính của ông sau 3 ngày vì ông đã xóa địa chỉ của bản thân trên hộ chiếu.

## Các công trình kiến trúc
Tất cả các năm sau đây là năm bắt đầu xây dựng
* 1951 - University Art Center
* 1954 - Trenton Bath House
* 1957 - Richards Medical Center - Trung tâm nghiên cứu Y học Richards thuộc trường Đại học Tổng hợp Pensylvanie, Philadelphie, Mỹ.
* 1959 - Salk Institute
* 1959 - Esherick House
* 1959 - First Unitarian Church of Rochester
* 1960 - Erdman Hall Dormitories
* 1960 - Norman Fisher House
* 1963 - Institute of Public Administration
* 1962 - National Assembly Building, Dhaka, Bangladesh
* 1967 - Exeter Library
* 1967 - Kimbell Art Museum
* 1969 - Yale Center for British Art

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web về Kahn
* Kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Kahn cùng với ảnh
* Bộ sưu tập về Louis Kahn, trường đại học Pennsylvania 
* Space is the place , sưu tập cá nhân về các công trình của Kahn]
* Nhà trưng bày nghệ thuật trường đại học Yale University
.ac

**.ac** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) dành cho đảo Ascension. Nó được quản lý bởi NIC.AC , công ty phụ của Cục Máy tính Internet  ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Bất cứ ai có thể đăng ký với tên miền này. Cơ quan đăng ký chấp nhận đăng ký tên miền quốc tế hóa.

.ac cũng là tên miền ở cấp 2 cho những học viện, như là trường đại học, ở nhiều nước, ví dụ ở Anh và Bắc Ireland (.ac.uk), Nhật Bản (.ac.jp), và Áo (.ac.at). Nhiều nước khác sử dụng .edu cùng mục đích, ví dụ .edu.au ở Úc và .edu.my ở Malaysia. Cũng có nhiều nước (Pháp, Thụy Sĩ, v.v.) mà không có tên miền ở cấp 2 dành riêng cho học viện. Thay vì đó, mọi học viện có tên miền riêng ở cấp 2, ví dụ sorbonne.fr của Sorbonne, hoặc tum.de của Đại học Kỹ thuật München.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.ac từ IANA  (tiếng Anh)
* Sở đăng ký tên miền.AC (Anh)
.ad

**.ad** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Andorra. Nó được quản lý bởi Andorra Telcom

Bởi vì .ad cũng là viết tắt của từ quảng cáo, .ad cũng đã được sử dụng theo cách độc đáo như một cuộc tấn công tên miền bởi một số phương tiện quảng cáo, cũng như trong cách sử dụng năm 20XX.ad.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.ad của IANA  (tiếng Anh)
* Trang chủ STA (tiếng Catalan)
.ae

**.ae** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất. Nó được quản lý bởi Etisalat.

## Đăng ký tên miền cấp 2 và cấp 3
Có thể đăng ký trực tiếp tên miền cấp 2 hoặc cấp 3 dưới những tên khác nhau. Trước đây, **.co.ae** được dùng cho các đơn vị thương mại, nhưng nó đã không còn được dùng do việc ủng hộ đăng ký tên miền cấp 2; tuy nhiên, việc đăng ký **.co.ae** vẫn được phép nếu người đăng ký muốn.

* **.ae** — Công ty, tổ chức hoặc cá nhân
* **.net.ae** — Cung cấp dịch vụ mạng
* **.gov.ae** — Chính phủ
* **.ac.ae** — Trường đại học, cao đẳng hoặc viện nghiên cứu
* **.sch.ae** — Trường công lập hoặc tư nhân
* **.org.ae** — Tổ chức phi lợi nhuận
* **.mil.ae** — Tổ chức quân sự
* **.pro.ae** — Chuyên gia
* **.name.ae** — Cá nhân

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Website để đăng ký tên miền dưới. ae  (tiếng Anh, Ả Rập)
* Etisalat (Anh)
* Thông tin whois của. ae từ IANA  (Anh)
.ag

**.ag** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) dành cho Antigua và Barbuda. Nó được quản lý bởi Trường sở Y khoa của Đại học Khoa học Sức khỏe Antigua.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Thông tin whois của.ag từ IANA  (tiếng Anh)
.ai

**.ai** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Anguilla. Nó được quản lý bởi chính phủ Anguilla.

Đây là tên miền hack phổ biến với công ty và dự án liên quan tới trí tuệ nhân tạo (AI).
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.ai từ IANA  (tiếng Anh)
.al

**.al** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Albania. Nó được quản lý bởi Ủy quyền Điều chỉnh Viễn thông Albania.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Thông tin whois của.al từ IANA  (tiếng Anh)
.am

**.am** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Armenia, cộng hòa thuộc Liên Xô ngày xưa. Trừ ra các tên miền dành riêng, như là.com.am,.net.am và.org.am, bất cứ ai có thể đăng ký tên miền dưới.am miễn là trả tiền.

Luật Armenia cấm sử dụng tên miền dưới.am để hoạt động website sử dụng để spam, hay hoạt động khủng bố, hoặc với mục đích xấu...

Sở quản lý tên miền.am là ISOC-AM, hội địa phương của Internet Society.

Vào năm 2014,.am vượt qua.հայ trở thành tên miền được sử dụng phổ biến nhất tại Armenia.

## Tham khảo
# Wikipedia Enligh about.am domain name (tiếng Anh)

## Liên kết ngoài
*Thông tin whois của.am từ IANA  (tiếng Anh)
*Trung tâm Thông tin Mạng lưới Armenia (Anh)
.an

**.an** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho quần đảo Antille thuộc Hà Lan cũ, trước đây được quản lý bởi Đại học Antille thuộc Hà Lan. Sau khi Antille thuộc Hà Lan tan rã vào năm 2010, tên miền này không còn được phát hành. Cho đến tháng 11 năm 2010, vẫn còn hơn 800 tên miền .an hoạt động (tính cả tên miền cấp thấp hơn); đến ngày 31 tháng 7 năm 2015 thì tên miền .an bị vô hiệu hóa hoàn toàn.

## Tên miền cấp hai
Các tên miền sử dụng tên miền .an làm tên miền cấp hai bao gồm **google.com.an** và **youtube.an** (máy chủ DNS của Google), **yahoo.com.an** (máy chủ DNS của Yahoo, tuy nhiên lại không có mẫu tin A cho tên miền này hoặc www.yahoo.com.an), và **visa.com.an** (máy chủ DNS của ultradns.net). Sau khi mã AN bị loại bỏ khỏi bộ mã quốc gia ISO 3166-1 alpha-2, các tên miền .cw, .sx và .bq (chưa hoạt động) dành cho các lãnh thổ Curaçao, Sint Maarten và Bonare, Sint Eustatius và Saba chính thức được thiết lập theo mã quốc gia mới của các lãnh thổ này.

## Khai tử
Vào ngày 31 tháng 12 năm 2013, Đại học Antille thuộc Hà Lan bắt đầu xóa các tên miền .an không còn hoạt động khỏi hệ thống. 

Vào ngày 31 tháng 10 năm 2014, ICANN xóa tên miền .an khỏi máy chủ DNS gốc.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.an từ IANA  (tiếng Anh)
.ao

**.ao** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Angola. Nó được quản lý bởi Trường sở Kỹ sư của Đại học Agostinho Neto.

Ngày 17 tháng 6 năm 2019 tái khởi động lại việc đăng ký thương mại tên miền, với một nhà đăng ký duy nhất được phê duyệt để phát hành *Serviços Públicos Electrónicos do Governo de Angola* của chính phủ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.ao từ IANA  (tiếng Anh)
.af

**.af** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Afghanistan. Nó được quản lý bởi AFGNIC, phục vụ của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc và Chính phủ Hồi giáo Chuyển tiếp Afghanistan. Tính đến ngày 26 tháng 8 năm 2020, .af đã được 5960 miền sử dụng.

Đăng ký được thực hiện trực tiếp nếu đăng ký tên miền cấp độ hai hoặc cấp thứ ba dưới các miền phụ được phân loại khác nhau ở cấp  hai. Miền cấp ba có các hạn chế dựa trên miền cấp hai mà chúng được đăng ký. Đăng ký ở cấp hai là không hạn chế, nhưng đắt hơn. Tất cả các khoản phí đều cao hơn đối với người đăng ký quốc tế.

Miền .af được giao cho Abdul Razeeq vào năm 1997, một năm sau khi các chiến binh Taliban chiếm được Kabul và thành lập Tiểu vương quốc Hồi giáo Afghanistan. NetNames of London ban đầu duy trì miền sau một thỏa thuận với IANA. Razeeq sau đó biến mất, tạm dừng một số dịch vụ. Miền được mở lại vào ngày 10 tháng 3 năm 2003 như một chương trình hợp tác giữa UNDP và Bộ Truyền thông Afghanistan.

## Tên miền cấp 2

* .gov.af
* .com.af
* .org.af
* .net.af
* .edu.af
* .tv.af
* .media.af

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.af từ IANA  (tiếng Anh)
* Trang chính của AFGNIC  (Anh)
.bd

**.Bd** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Bangladesh. Nó được quản lý bởi Bộ Bưu điện & Viễn thông Bangladesh. Phải đăng ký ở cấp 3 dưới vài tên miền cấp 2 (**.com.bd**, **.edu.bd**, **.net.bd**, **.gov.bd**, **.org.bd**, và **.mil.bd**), theo các gTLD đầu tiên; có thể đăng ký dưới bất kỳ tên miền nào trừ.gov.bd và.mil.bd, hai tên miền đó dành cho các tổ chức trong chính phủ và quân đội Bangladesh.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.bd từ IANA (tiếng Anh)
.be

**.be** là tên miền Internet Quốc gia (ccTLD) dành cho Bỉ. Tên miền này bắt đầu hoạt động vào năm 1989 và được quản lý bởi Pierre Verbaeten của Đại học Công giáo xứ Leuven (*Katholieke Universiteit Leuven*). Năm 2000, quyền hành của tên miền này được đổi tay cho DNS Belgium. Theo cuối năm 2005, hơn 480.000 tên miền đã được đăng ký dưới.be.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.be từ IANA  (tiếng Anh)
* Danh sách sở đăng ký.be
.au

:*Bài này nói về tên miền quốc gia. Để đọc về định dạng âm thanh, xem [[.au (định dạng tập tin)]].*

**.au** là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Úc. Nó được quản lý bởi Chính quyền Tên miền.au.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin whois của.au từ IANA  (tiếng Anh)
* auDA (Anh)
* AusRegistry  (Anh)
* Danh sách sổ đăng ký được tím nhiệm bởi AusRegistry  (Anh)
Queen City

**Queen City** là tên chính thức của hai thành phố Hoa Kỳ sau đây:
*Queen City, Missouri
*Queen City, Texas

"Queen City" cũng còn được dùng để gọi các thành phố sau đây của Hoa Kỳ.
* Allentown, Pennsylvania
* Bangor, Maine
* Buffalo, New York
* Burlington, Vermont
* Charlotte, Bắc Carolina
* Cincinnati
* Helena, Montana
* Manchester, New Hampshire
* Seattle, Washington

Theo thông tục của Khối Thịnh vượng chung Anh, "Queen City" (Thành phố của Nữ hoàng) thường được dùng để chỉ nhiều thủ phủ của các tỉnh bang hay các bang của các quốc gia có quốc trưởng là một nữ hoàng.

Thủ phủ Regina của tỉnh bang Saskatchewan và thành phố Toronto của tỉnh bang Ontario thường được gọi một cách thân mật là "Queen City".
Moshe Safdie

**Moshe Safdie** (14 tháng 7 năm 1938 -) là một kiến trúc sư và nhà quy hoạch đô thị, tiến sĩ luật học. Ông sinh ra tại thị trấn Haifa, thuộc phần bảo trợ của Anh, nay là Israel. Ông cùng gia đình mình di cư tới Montréal khi còn nhỏ.

Ông là một sinh viên xuất sắc tại Đại học McGill và là một học trò tài năng của Louis Kahn ở Đại học Philadelphia. Luận văn thạc sĩ của ông được lựa chọn để xây dựng một phần triển lãm quốc tế Expo '67. Công trình Habital 67, một khu chung cư gồm nhiều block nhà được chồng lên nhau tựa như một trò chơi xếp hình đã tạo cho ông một danh tiếng toàn cầu. Công trình này thể hiện xu hướng siêu cấu trúc (*megastructure*) của thời kì đó. Năm 1967, ông trở lại Israel, tham dự vào nhóm thiết kế khôi phục khu thành cổ Jerusalem.

Từ năm 1976, Moshe Safdie trở thành giáo sư tại Đại học Harvard và thành lập hãng thiết kế Moshe Safdie và cộng sự tại Somerville, Massachusetts. Hãng cũng có trụ sở tại Toronto và Jerusalem. Năm 1986, ông được tặng thưởng Huân chương Canada (*Order of Canada*).

Moshe Safdie tự nhận mình không thuộc bất cứ trường phái kiến trúc riêng biệt nào. Ông chỉ trích sự khô cứng của kiến trúc Hiện đại cũng như sự thừa thãi của kiến trúc Hậu Hiện đại.

## Công trình thiết kế
* Habitat 67 tại Triển lãm thế giới Expo '67, Montréal, Québec
* Coldspring New Town, Baltimore, Maryland
* Nhà Trưng bày Quốc gia, Ottawa, Ontario
* Quy hoạch chung thành phố Modi'in, Israel
* Tòa Thị chính cũ, Ottawa, Ontario
* Một số công trình, bao gồm nhà bảo tàng tại thành phố Yad Vashem, Jerusalem, Israel
* Thư viện Vancouver, Vancouver, British Columbia
* Nhánh chính của thư viện công cộng Thành phố Salt Lake
* Nhà chờ của ga số 3, sân bay quốc tế Ben Gurion, Israel
* Sân bay Changi Airport, Singapore
* Khách sạn Marina Bay, Singapore

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thư viện điện tử về Safdie  tại Đại học McGill
* Moshe Safdie và cộng sự
Nhà triết học

**Nhà triết học**, hay **triết gia**, là người nghiên cứu về triết học, có đóng góp cho sự phát triển của triết học. Theo lịch sử triết học và theo phân chia vùng, người ta phân chia thành các nhà triết học phương Đông và triết học phương Tây.

## Danh sách một số các triết gia nổi tiếng
### Phương Đông
* Trung Hoa: Khổng Tử, Mạnh Tử, Lão Tử, Trang Tử
* Ấn Độ: Adi Shankara, Thích Ca Mâu Ni, Đại Anh Hùng
### Phương Tây
* Hy Lạp: Aristotle, Platon, Pythagoras, Socrates
* Đức: Immanuel Kant, Karl Marx
*Nga: Vladimir Ilyich Lenin

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Carbide

Trong hóa học, **carbide** (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp *carbure* /kaʁbyʁ/),, tiếng Anh: *carbide*) còn được viết là **cacbua**, được dùng để nói một cách không rõ ràng tới một trong ba loại hợp chất sau:

1. Ion đa nguyên tử C22−, hay muối bất kỳ của nó. Trong các chất này tồn tại bộ ba liên kết cộng hóa trị giữa hai nguyên tử cacbon.

2. Ion đơn nguyên tử C4−, hay muối bất kỳ của nó. Ion này là một base mạnh và nó kết hợp với bốn proton để tạo ra mêtan: C4− + 4 H+ → CH4.

3. Hợp kim chứa cacbon hay chất thêm vào trong kim loại hay chất bán dẫn, chẳng hạn như thép.
## Ví dụ
* Carbide natri (Na2C2)
* Carbide calci (CaC2)
* Carbide silic (SiC)
* Carbide wolfram (thường chỉ gọi đơn giản là *carbide*)
* Cementit (carbide sắt; Fe3C)
Xem :Thể loại:Carbide để có danh sách các carbide.
## Các loại carbide
### Mêtua
Muối tương ứng với ion C4− có thể được gọi là **mêtua**. Các mêtua nói chung phản ứng với nước để tạo ra mêtan.
### Axêtylua
Muối tương ứng với ion C22− có thể được gọi là **axêtylua**. Axêtylua nói chung phản ứng với nước để tạo ra axêtylen.
### Hợp chất không thích hợp với khái niệm thông thường về hóa trị hay hóa học lượng pháp
### Carbide kẽ
Các carbide này được tạo ra với các kim loại; chúng thông thường có các tính chất của kim loại.
### Carbide cộng hóa trị
Các nguyên tố có độ âm điện tương tự như cacbon chủ yếu tạo ra các hợp chất cộng hóa trị. Ví dụ, carbide silic chủ yếu chứa liên kết cộng hóa trị; nó có cấu trúc tương tự như kim cương.
## Thuộc tính
Trong điều kiện nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, các carbide kim loại phản ứng mạnh với nước để tạo ra các oxide hay hyđroxide kim loại và khí dễ cháy axêtylen, ví dụ:

: CaC2 + 2H2O → C2H2 + Ca(OH)2

Đèn carbide, thường dùng trong các công việc ngầm dưới đất như khai thác mỏ và thám hiểm hang động, ngày xưa có sử dụng trong các hải đăng, hoạt động theo nguyên lý sản xuất và đốt cháy axêtylen theo nhu cầu bổ sung nước vào carbide calci (đất đèn).

Các nguồn chiếu sáng bằng khí, sử dụng khí axêtylen sinh ra từ carbide, đã được sử dụng trong một số ngôi nhà trước khi đèn dây tóc thắp sáng bằng điện được sử dụng rộng rãi. Nó cũng từng là nguồn thắp sáng chính cho xe đạp và các loại xe tải trước khi có khả năng sử dụng rộng rãi các loại đèn điện và pin. Carbide dùng ở đây còn gọi là đất đèn, là carbide calci- được điều chế trong công nghiệp bằng phản ứng của hỗn hợp than cốc và đá vôi được nung tới nhiệt độ cao trong lò hồ quang.

Tại các khu vực miền bắc, miền đông và miền nam Hà Lan và tại Bỉ thì carbide còn dùng để làm pháo hoa. Để tạo ra tiếng nổ, carbide và nước được cho vào thùng đựng sữa có đậy nắp. Nguồn kích cháy là lửa từ các ngọn đuốc. Một số làng ở Hà Lan đốt một dãy các thùng sữa được xếp thành hàng theo truyền thống.

## Tham khảo
Dâu tằm đỏ

**Dâu tằm đỏ** (danh pháp khoa học: ***Morus rubra***) là một loại dâu, có nguồn gốc ở miền đông Bắc Mỹ, từ phần phía nam nhất của Ontario và Vermont kéo dài về phía nam tới Florida và về phía tây tới đông nam Nam Dakota và miền trung Texas. Dâu đỏ được liệt kê như là loài đang nguy cấp ở Canada.

## Đặc điểm
Nó là loài cây lá sớm rụng, có thể cao tới 10–15 m, đôi khi tới 20 m, với thân cây có thể tới 50&nbsp;cm tính theo đường kính. Lá của nó mọc xen kẽ, dài 7–14&nbsp;cm và rộng 6–12&nbsp;cm, có dạng hình tim rộng bản, với vết khía hình chữ V nông ở gốc lá, không tạo dạng thùy trên các cây trưởng thành, nhưng thông thường có 2-3 thùy trên các cây non, mép lá có răng cưa rõ nét.

Quả của nó là cụm quả hạch phức tạp, tương tự như ở cây dâu đen, dài 2–3&nbsp;cm, màu đỏ khi chín có màu tía sẫm, ăn được và rất ngọt với hương vị thơm.

## Hình ảnh

Morus alba Augusta, Michigan.jpg|Lá cây dâu đỏ
White Mulberry Morus alba Bark.jpg| Thân cùng vỏ cây dâu đỏ


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* Interactive Distribution Map of ''Morus rubra''
Bộ Gai

**Bộ Gai** hay **bộ Tầm ma**, danh pháp khoa học: *Urticales*, là một bộ trong lớp thực vật hai lá mầm trong hệ thống Cronquist về phân loại nhóm thực vật có hoa, bao gồm các họ sau:

* Barbeyaceae
* Cannabaceae (Họ Gai dầu)
* Cecropiaceae (hiện nay được đưa vào trong họ Urticaceae)
* Moraceae (Họ Dâu tằm)
* Ulmaceae (Họ Du)
* Urticaceae (Họ Tầm ma)

Các loài cây trong bộ này bao gồm nhiều loại cây, từ cây bụi đến các cây thân gỗ lớn, nở hoa từ cuối mùa xuân đến đầu mùa thu. Bộ Urticales được đặt trong phân lớp Hamamelididae, được coi là có quan hệ họ hàng gần với các bộ khác như Hamamelidales, Juglandales, Leitneriales, Fagales, Casuarinales, Myricales và Daphniphyllales.

Trong hệ thống APG II năm 2003, các thành viên của bộ này được xếp trong bộ Hoa hồng (*Rosales*).

Trong quá khứ, bộ Gai được coi là tách biệt với họ Hoa hồng (*Rosaceae*), chủ yếu là do các hoa bị suy giảm rất mạnh và thường thụ phấn nhờ gió của nhóm này, và các họ khác hiện nay đặt trong bộ Hoa hồng thì trước đây cũng được đặt ở các nơi khác. Các mối quan hệ trong phạm vi bộ này vẫn chưa được rõ ràng, mặc dù Rosaceae có thể là nhóm có quan hệ chị-em với phần còn lại của bộ (hỗ trợ mạnh trong Savolainen và ctv. 2000, Wang và ctv. 2009), còn Ulmaceae và các họ hàng của nó (bộ Urticales cũ) cùng Rhamnaceae và các họ hàng của nó có thể tạo thành hai nhánh khác nữa (Thulin và ctv. 1998; Savolainen và ctv. 2000; Richardson và ctv. 2000; Sytsma và ctv. 2002 [vị trí của Rosaceae v.v. chưa chắc chắn], Wang và ctv. 2009): xem cây phát sinh loài trong hình ở bên phải. Với cây phát sinh loài như thế này thì bộ Gai là nhóm cận ngành, do nó không có một số hậu duệ (các họ Dirachmaceae, Elaeagnaceae và Rhamnaceae) từ cùng một tổ tiên chung của cả nhóm này.

## Ghi chú
Vũ thủy

**Vũ thủy** (tiếng Hán: 雨水; bính âm: ‘‘yǔshuǐ’’) là một trong 24 tiết khí của các lịch Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên. Ngày bắt đầu tiết Vũ thủy thường diễn ra vào khoảng ngày 18 hay 19 tháng 2 dương lịch, khi Mặt Trời ở xích kinh 330° (kinh độ Mặt Trời bằng 330°). Đây là một khái niệm trong công tác lập lịch của các nước Đông Á chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Trung Quốc cổ đại. Ý nghĩa của tiết khí này, đối với vùng Trung Hoa cổ đại, là *Mưa ẩm*.

Theo quy ước, tiết vũ thủy là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 18 hay 19 tháng 2 và kết thúc vào khoảng ngày 5 hay 6 tháng 3 trong lịch Gregory theo các múi giờ Đông Á khi tiết kinh trập bắt đầu. Đối với Nam bán cầu, tiết khí này kéo dài từ 23 hay 24 tháng 8 đến 7 hay 8 tháng 9.

Lịch Trung Quốc, cũng như lịch ở các nước Đông Á cổ đại bao gồm Việt Nam, bị nhiều người lầm là âm lịch thuần túy, dẫn đến ngộ nhận về việc tiết khí nói chung và vũ thủy nói riêng được tính theo chu kỳ của Mặt Trăng quay xung quanh Trái Đất. Trên thực tế lịch Trung Quốc cổ đại là một loại âm dương lịch, trong đó tiết khí, từ thời Hán Vũ Đế, đã được tính theo vị trí của Trái Đất trong chu kỳ chuyển động trên quỹ đạo xung quanh Mặt Trời. Theo cách tính hiện đại, với điểm xuân phân là gốc có kinh độ Mặt Trời bằng 0°, thì thời điểm diễn ra hay bắt đầu tiết vũ thủy ứng với kinh độ Mặt Trời bằng 330°. Ngày vũ thủy do vậy được tính theo cách tính của dương lịch hiện đại và nó thông thường rơi vào ngày 18 hay 19 tháng 2 dương lịch tùy theo từng năm. Tiết khí đứng ngay trước vũ thủy là lập xuân và tiết khí kế tiếp sau là kinh trập.

## Từ nguyên
Chữ Hán: 雨水.

## Xem thêm

* Lịch Trung Quốc
* Tiết khí

## Tham khảo
Vectơ Poynting

**Vectơ Poynting** là tích vectơ giữa cường độ điện trường và cường độ từ trường, được đặt tên theo người phát hiện John Henry Poynting. Oliver Heaviside cũng tìm ra vectơ này một cách độc lập.

Vectơ Poynting, thường được ký hiệu là \overrightarrow{S}, \overrightarrow{\Pi} hay \overrightarrow{P}, là vectơ mô tả sự truyền đi của năng lượng sóng điện từ trong môi trường. Chiều của vectơ Poynting là chiều truyền đi của năng lượng (có thể khác với chiều của vectơ truyền sóng \overrightarrow{k}), còn độ lớn của nó là năng lượng sóng điện từ truyền qua một đơn vị diện tích trong một đơn vị thời gian.

\overrightarrow{S} = \frac{\overrightarrow{E}\times \overrightarrow{B}}{\mu} = \overrightarrow{E} \times \overrightarrow{H} 

với \overrightarrow{E} là cường độ điện trường, \overrightarrow{H} là cường độ từ trường, \overrightarrow{B} là cảm ứng từ, \mu là hằng số từ môi của môi trường, trong chân không hệ số này là \mu_0.

Trong trường hợp sóng phẳng, ta có thể viết trung bình của vectơ Poynting theo thời gian dưới dạng:

\langle {\overrightarrow{S}}  \rangle _T = \frac{1}{2} \mathfrak{Re}({\overrightarrow{E}\times \overrightarrow{H}^*}) 
với khoảng thời gian T lớn hơn một chu kì dao động sóng.

= Xem thêm =
* Định luật Poynting
* Phương trình Maxwell
* Phương trình truyền sóng

## Tham khảo
Tình ca

**Tình ca** có thể đề cập đến:

*Tình khúc, các ca khúc viết về tình yêu.
*"Tình ca", bài hát của nhạc sĩ Phạm Duy, sáng tác năm 1952
*"Tình ca", bài hát của nhạc sĩ Hoàng Việt, sáng tác năm 1957
*"Tình ca", bài hát của nhạc sĩ Quốc Bảo, thể hiện bởi Hà Trần trong album *Hà Trần 98-03* (2004)

## Xem thêm
*Love Song
Richard Neutra

**Richard Joseph Neutra** (8 tháng 4 năm 1892 tại thủ đô Viên của Áo – 16 tháng 4 năm 1970) được xem như một trong số các kiến trúc sư quan trọng nhất của Kiến trúc hiện đại.

Ông là học trò của Adolf Loos, chịu ảnh hưởng của Otto Wagner, hai kiến trúc sư lớn của Áo thời điểm đó và có làm việc một thời gian tại Đức. Năm 1923, Neutra di cư sang Mỹ và nhập quốc tịch năm 1929. Ông làm việc một thời gian ngắn cho Frank Lloyd Wright nhưng đã dừng chân tại California, làm việc với Rudolf Schindler, một người bạn thân của ông từ lúc học đại học tại Wien. Sau đó, ông mở văn phòng kiến trúc của riêng mình cùng với vợ, bà Dione.

Neutra nổi tiếng vì sự quan tâm đặc biệt đến nhu cầu của khách hàng, bất kể là ông xây dựng một căn nhà nhỏ hay một dinh thự lớn. Điều này tương phản với một số kiến trúc sư nổi tiếng khác, những người thường hay áp đặt quan điểm thẩm mỹ của mình xuống khách hàng. Ông đôi khi sử dụng một bảng câu hỏi chi tiết để biết được chính xác nhu cầu của khách hàng, đến mức khiến họ kinh ngạc. Kiến trúc nhà ở của ông là một sự kết hợp giữa nghệ thuật, kiến trúc phong cảnh và sự thoải mái thuận tiện.

Ông mất ở Wuppertal, Đức, hiện nay con trai của Neutra là Dion vẫn tiếp tục điều hành hãng kiến trúc Richard và Dion Neutra ở Los Angeles, Mỹ.

## Tham khảo

*Thomas, H. *Richard Neutra and the Search for Modern Architecture*, New York, Oxford University Press, 1982.
*Neutra,R, J. *Life and Shape.* New York, Appleton-Century-Crofts, 1962.

## Liên kết ngoài
*http://www.neutra.org/
*http://www.socalhistory.org/Biographies/neutra.htm 
*http://www.greatbuildings.com/architects/Richard_Neutra.html
*http://davidszondy.com/future/city/neutra.htm 
*http://www.isdesignet.com/Magazine/J_F'01/cover.html
Álvaro Siza Vieira

**Alvaro Siza** (tên đầy đủ **Alvaro Joaquim de Melo Siza Vieira**; sinh vào năm 1933) là một kiến trúc sư Hậu Hiện đại.

Ông sinh ra ngày 25 tháng 6 năm 1933 tại một thị trấn duyên hải nhỏ, Matosinhos, Bồ Đào Nha. Từ 1949 đến 1955, Alvaro Siza theo học kiến trúc tại trường kiến trúc, Đại học Porto. Năm 1954, ông đã hoàn thành tác phẩm đầu tiên của mình trước khi tốt nghiệp. Cùng năm đó, ông mở văn phòng thiết kế riêng ở thủ đô Porto. Các thể loại công trình của Siza rất đa dạng, từ bể bơi đến các công trình lớn, nhà ở, ngân hàng.

Từ năm 1966, Siza bắt đầu dạy tại trường đại học, từ năm 1976 ông được bổ nhiệm làm giáo sư kiến trúc tại Đại học Porto. Ngoài ra, ông còn là giáo sư thỉnh giảng tại các trường đại học trên thế giới như Đại học Harvard, Đại học Pennsylvania, Đại học Bogota, Trường Bách khoa Lausanne và các đại học khác.

Ông đã nhận được nhiều giải thưởng lớn về kiến trúc, như Huy chương Vàng của quỹ Mies van der Rohe, đây là giải thưởng cao quý nhất về kiến trúc ở châu Âu, Huy chương Vàng kiến trúc của Cộng đồng chung châu Âu, giải thưởng Pritzker năm 1992.

## Công trình
* 1958-1963: Nhà hàng Boa Nova ở Matosinhos Ảnh
* 1958-1965: Bể bơi Quinta de Conceição.
* 1966: Bể bơi Leça da Palmeira
Ảnh.
* 1981-1985: Nhà ở Avelino Duarte Ouar.
* 1987-1993: Khoa kiến trúc Đại học Porto 
Ảnh 1 ,Ảnh 2
* 1995: Thư viện của Đại học Aveiro.
* 1997: Bảo tàng nghệ thuật đương đại Serralves, 
Ảnh.
* 1998: Xưởng thực hành kiến trúc tại, Porto (Photos).
* 2005: Gian triển lãm Serpentine 2005 (Ảnh ).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Alvaro Siza Furniture
* Trang web của giải thưởng Prizker về Siza 
* Personal webpage 
* Alvaro Siza sculptures