Hoa hậu Hoàn vũ

**Hoa hậu Hoàn vũ** (tiếng Anh: *Miss Universe*) là một trong những cuộc thi sắc đẹp lớn nhất trên thế giới. Cùng với Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu Quốc tế và Hoa hậu Trái Đất, Hoa hậu Hoàn vũ là một trong 4 cuộc thi sắc đẹp lớn nhất thế giới, gọi chung là Tứ đại Hoa hậu (Big 4). Cuộc thi được bắt đầu vào năm 1952 do công ty quần áo Pacific Mills ở California sáng lập. Cuộc thi này thuộc về Kayser-Roth, sau đó là của Tập đoàn Gulf và Western, rồi bán lại cho Donald Trump vào năm 1996. Năm 2022, cuộc thi này được bán lại cho tập đoàn truyền thông JKN Global Group (Thái Lan). Cuộc thi được tổ chức bởi Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ (*Miss Universe Organization*).

Đương kim Hoa hậu Hoàn vũ là Victoria Kjær Theilvig đến từ Đan Mạch, được trao vương miện vào ngày 16 tháng 11 năm 2024 tại Thành phố Mexico, Mexico.

## Lịch sử
Yolande Betbeze, Hoa hậu Mỹ (*Miss America*) năm 1951 đã từ chối mặc áo tắm của hãng tài trợ Catalina Swimwear. Tập đoàn quần áo Pacific Mills liền quyết định rời bỏ cuộc thi Miss America và lập ra hai cuộc thi sắc đẹp mới là Hoa hậu Mỹ (Miss USA) và cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ. Cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ đầu tiên được tổ chức tại Long Beach, California vào năm 1952. Người chiến thắng của cuộc thi cũng như là Hoa hậu Hoàn vũ đầu tiên trong lịch sử là Armi Kuusela, một cô gái đến từ Phần Lan.

Cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ đầu tiên được phát sóng là vào năm 1955. CBS bắt đầu quảng bá rộng rãi cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ và Hoa hậu Mỹ như 1 cuộc thi duy nhất từ năm 1960, nhưng sau đó được tách rời từ năm 1965. Năm 2003, hãng truyền hình NBC tiếp quản việc phát sóng 2 cuộc thi sắc đẹp này. Đến năm 2015, khi cuộc thi này thuộc về WME/IMG, Fox và Azteca chính thức trở thành đơn vị phát sóng trực tuyến của cuộc thi.

Cuộc thi được tổ chức tại các bang của nước Mỹ từ năm 1952 đến 1971. Sau đó, cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ bắt đầu được tổ chức thay phiên tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Năm 2015 có một sự cố hy hữu khi MC chương trình Steve Harvey đọc nhầm tên Hoa hậu Hoàn vũ là đại diện của Colombia trong khi người thắng cuộc lại là đại diện đến từ Phillippines.

Ngày 26 tháng 10 năm 2022, doanh nhân lĩnh vực truyền thông Thái Lan là Anne Jakapong Jakrajutatip đã mua lại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ. Anne Jakapong Jakrajutatip là Giám đốc điều hành của tập đoàn truyền thông JKN Global Group. Mức giá bán cuối cùng được bán cho JKN Global là 14 triệu USD

## Cuộc thi
Các thí sinh tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ sẽ phải tham gia nhiều phần thi khác nhau như áo tắm, trang phục dạ hội, trang phục dân tộc, phỏng vấn và các hoạt động xã hội như trình diễn thời trang, làm từ thiện. Không giống cuộc thi Hoa hậu Thế giới và Hoa hậu Trái Đất, Hoa hậu Hoàn vũ không có phần thi tài năng hoặc phần thi tài năng không được chú trọng. Tiền thưởng dành cho Hoa Hậu Hoàn Vũ là 280,000 $.

**Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ** là tổ chức hiện đang điều hành cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ (Miss Universe). Trụ sở của tổ chức tại New York, tổ chức này thuộc sở hữu của JKN Global Group. Chủ tịch hiện tại là bà Paula Shugart. Tổ chức này có quyền bán bản quyền truyền hình cho các cuộc thi ở các nước khác. Hiện Tổ chức đã không còn sở hữu hai cuộc thi Hoa hậu Mỹ (Miss USA) và Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ (Miss Teen USA) nữa. Giám đốc quốc gia mới của hai cuộc thi này là Crystle Stewart, Miss USA 2008.

### Địa điểm

* Từ khi được thành lập vào năm 1952 đến năm 1971, cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ đều được tổ chức trên lãnh thổ lục địa Hoa Kỳ.
* Ngoài nước Mỹ, Mexico là nước nhiều lần tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ nhất với tổng số 5 lần tại Acapulca (1978), Cancún (1989), Thành phố Mexico (1993, 2007) và 2024.
* Puerto Rico tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ 3 lần vào các năm 1972, 2001 và 2002. Philippines đăng cai tổ chức cuộc thi vào các năm 1974, 1994 và 2016. Thái Lan cũng đã đăng cai cuộc thi ba lần vào các năm 1992, 2005 và 2018 tại Băng Cốc. Bên cạnh đó còn có 2 thành phố đã tổ chức cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2 lần là thành phố Panama, Panama và San Salvador, El Salvador và một lần tổ chức tại Việt Nam năm 2008.

### Cách chọn thí sinh
Thông thường, các quốc gia sẽ tổ chức một cuộc thi hoa hậu quốc gia và người chiến thắng của cuộc thi này sẽ đại diện quê hương mình đi tranh tài với đối thủ trên khuôn khổ cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ (*Miss Universe Organization*).

Những quốc gia thành công nhất ở cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ bao gồm Hoa Kỳ (9 lần), Venezuela (7 lần), Puerto Rico (5 lần) và Philippines (4 lần). Một số quốc gia khác cũng có thành tích khá tốt tại cuộc thi này như Canada, Mexico, Cộng hòa Dominican, Brazil, Thụy Điển, Nhật Bản và Úc. Những quốc gia gần đây nhất mới tham dự là Azerbaijan (2013); Sierra Leone (2016); Campuchia, Lào và Nepal (2017); Armenia, Kyrgyzstan và Mông Cổ (2018), Bangladesh và Guinea Xích Đạo (2019), Cameroon (2020), Bahrain (2021), Bhutan (2022), Pakistan (2023), Hiện nay có hai quốc gia có mặt tại Hoa hậu Hoàn vũ từ năm đầu tiên đến nay là Canada và Pháp (tính tới năm 2023).

Tại một số nước châu Âu, thí sinh 17 tuổi cũng có thể tham gia thi hoa hậu trong khi giới hạn tuổi của cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ quốc tế là 18 tuổi. Do vậy, đã từng có trường hợp một số quốc gia phải cử Á hậu đi thay thế cho các Hoa hậu chưa đủ tuổi.

Bắt đầu từ ấn bản cuộc thi lần thứ 72, các cô gái đã kết hôn hoặc đã sinh con sẽ được phép tham gia cuộc thi. Đây là lần phá lệ đầu tiên của một cuộc thi sắc đẹp truyền thống.

### Vương miện

Bắt đầu từ năm 2002, người chiến thắng Hoa hậu Hoàn vũ sẽ được nhận một chiếc vương miện trong đêm đăng quang được thiết kế bởi nhà thiết kế Mikimoto. Vương miện Mikimoto có giá trị tới 250.000 USD, gồm có 800 viên kim cương 18 cara và 120 viên ngọc trai. Vương miện truyền thống sử dụng trong cuộc thi Hoa hậu hoàn vũ được làm mô phỏng hình dáng chim phượng hoàng. Chiếc vương miện này lại tiếp tục được sử dụng trong 2 năm 2017 và 2018 (Do IMG có một số bất đồng với bên DIC).

Năm 2008, Hoa hậu Hoàn vũ được đăng cai tổ chức tại Việt Nam và một chiếc vương miện kiểu dáng mới, trị giá 120.000 USD do các nghệ nhân Việt Nam thiết kế được sử dụng trong cuộc thi này và được tặng riêng cho tân hoa hậu vào đêm đăng quang.

Năm 2019, một chiếc vương miện mới mang tên Power of Unity (tạm dịch: Sức mạnh của sự đoàn kết) được lấy cảm hứng từ lá thường xuân với các cành lá, hoa vươn dài, đan xen chặt vào nhau tượng trưng cho sự đoàn kết, tương trợ giữa các quốc gia, châu lục được sử dụng. Power of Unity được chế tác bởi Mouawad trị giá 5.000.000 USD. Khung vương miện được chế tác bằng vàng 18 carat và hơn 1.700 viên kim cương được đính kết tỉ mỉ cùng điểm nhấn là viên kim cương vàng 62,83 carat cực quý hiếm có nguồn gốc từ Botswana.

## Các Hoa hậu Hoàn vũ gần đây

## Thành tích của các nước
Dưới đây là số lần đăng quang theo quốc gia tính đến năm 2025:
}
|-
|***'
|2002
|-
|***'
|1999
|-
|***'
|1992
|-
|***'
|1990
|-
|***'
|1989
|-
|***'
|1987
|-
|***'
|1983
|-
|***'
|1976
|-
|***'
|1974
|-
|***'
|1971
|-
|***'
|1964
|-
|***'
|1962
|-
|***'
|1961
|-
|***'
|1957
|}
**Chú ý** 
 Truất ngôi
 Thay thế ngôi vị

## Bộ sưu tập ảnh các Hoa hậu

Tập tin:Victoria Kjaer Theilvig as Miss Grand Denmark 2022, smiling.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2024**Victoria Kjær Theilvig, Đan Mạch
Tập tin:Visita Sheynnis Palacios Miss Universe Asamblea Legislativa Costa Rica febrero 2023 (91) (cropped).jpg |**Hoa hậu Hoàn vũ 2023**Sheynnis Palacios, Nicaragua
Tập tin:R'Bonney Gabriel 02.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2022**R'Bonney Gabriel, Hoa Kỳ
Tập tin:Harnaaz Sandhu at Grazia Millennial Awards 2022.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2021**Harnaaz Kaur Sandhu, Ấn Độ
Tập tin:Andrea Meza visiting National Museum of Indonesia (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2020**Andrea Meza, Mexico
Tập tin:Zozibini Tunzi Attending Puteri Indonesia 2020 (potrait).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2019**Zozibini Tunzi, Nam Phi
Tập tin:Catriona Gray Frontrow Cares.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2018** Catriona Gray, Philippines
Tập tin:Demi Leigh-Nel Peters in 2018 (2) (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2017**Demi-Leigh Nel-Peters, Nam Phi
Tập tin: Iris Mittenaere 2016.05.07 (cropped).jpg |**Hoa hậu Hoàn vũ 2016**Iris Mittenaere, Pháp
Tập tin:Miss Universe 2015 Pia Wurtzbach 071816 (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2015** Pia Wurtzbach, Philippines
Tập tin:Paulina Vega Colombia Moda.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2014**Paulina Vega, Colombia
Tập tin:María Gabriela Isler cropped.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2013**Gabriela Isler, Venezuela
Tập tin:Miss Universe Olivia Culpo.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2012**Olivia Culpo, Hoa Kỳ
Tập tin:Leila Lopes 2012 Shankbone.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2011**Leila Lopes, Angola
Tập tin:Ximena Navarrete - Miss Universe 2010.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2010**Ximena Navarrete, Mexico
Tập tin:Stefaniapng.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2009**Stefanía Fernández, Venezuela
Tập tin:Miss Universe Dayana Mendoza en Nicaragua 11.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2008**Dayana Mendoza, Venezuela
Tập tin:Riyo Mori in 2016.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2007**Riyo Mori, Nhật Bản
Tập tin:Zuleyka Rivera Mexico 2 (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2006**Zuleyka Rivera, Puerto Rico
Tập tin:NatalieGlebova Tiara.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2005**Natalie Glebova, Canada
Tập tin:Jennifer Hawkins 2015.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2004**Jennifer Hawkins, Úc
Tập tin:Amelia Vega6.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2003**Amelia Vega, Cộng hòa Dominican
Tập tin:Justinecentenariopan-2.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2002**Justine Pasek, Panama
Tập tin:Denise Quinones interview (cropped).JPG|**Hoa hậu Hoàn vũ 2001**Denise Quiñones, Puerto Rico
Tập tin:Lara Dutta at the launch of NIVEA Sun in India (14).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 2000**Lara Dutta, Ấn Độ
Tập tin:Mpule Kwelagobe.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1999**Mpule Kwelagobe, Botswana
tập tin:Wendy Fitzwilliam.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1998**Wendy Fitzwilliam, Trinidad và Tobago
Tập tin:Brook Lee.JPG|**Hoa hậu Hoàn vũ 1997**Brook Lee, Hoa Kỳ
Tập tin:Alicia Machado.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1996**Alicia Machado, Venezuela
Tập tin:Sushmita Sen1-2.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1994**Sushmita Sen, Ấn Độ
Tập tin:Dayanara Torres 2011.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1993**Dayanara Torres, Puerto Rico
Tập tin:Lupita Jones.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1991**Lupita Jones, Mexico
Tập tin:Angela Visser (1989).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1989**Angela Visser, Hà Lan
Tập tin:Cecilia Bolocco (2)-2.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1987**Cecilia Bolocco, Chile
Tập tin:Bárbara Palacios en Osmel Sousa (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1986**Barbara Palacios, Venezuela
Tập tin:Yvonne Ryding-2.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1984**Yvonne Ryding, Thụy Điển
Tập tin:Lorraine Downes in Oval Office (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1983**Lorraine Downes, New Zealand
Tập tin:Shawn Weatherly.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1980**Shawn Weatherly, Hoa Kỳ
Tập tin:Maritza Sayalero en Osmel Sousa.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1979**Maritza Sayalero, Venezuela
Tập tin:Janelle Commissiong, ACF 2014.png|**Hoa hậu Hoàn vũ 1977**Janelle Commissiong, Trinidad và Tobago
Tập tin:צילום רינה מור.JPG|**Hoa hậu Hoàn vũ 1976**Rina Messinger, Israel
Tập tin:Margie Moran Miss Universe 2016.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1973**Margarita Moran, Philippines
Tập tin:Gloria Diaz Miss Universe 2016.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1969**Gloria Diaz, Philippines
Tập tin:Sylvia Hitchcock, 1968 Indy 500 (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1967**Sylvia Hitchcock, Hoa Kỳ
Tập tin:Apasra Hongsakula crowned Miss Universe 1965.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1965**Apasra Hongsakula, Thái Lan
Tập tin:429px-Japan1959akiko-kojma.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1959**Akiko Kojima, Nhật Bản
Tập tin:Carol Morris (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1956**Carol Morris, Hoa Kỳ
Tập tin:Christiane Martel 1959 (cropped).jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1953**Christiane Martel, Pháp
Tập tin:Armi Kuusela-1.jpg|**Hoa hậu Hoàn vũ 1952**Armi Kuusela, Phần Lan 


## Có thể bạn chưa biết
* Trước khi trở thành các bang của Hoa Kỳ vào năm 1959, Alaska và Hawaii cũng gửi thí sinh tham dự cuộc thi này. Hawaii từng đoạt Á hậu 1 vào năm 1952 và Á hậu 2 năm 1958, trong khi Alaska lọt vào vòng bán kết năm 1957.
* Hoa Kỳ từng lập kỷ lục 22 năm liền lọt vào vòng bán kết của cuộc thi, từ 1977 đến 1998, còn Venezuela cũng liên tục lọt vào bán kết cuộc thi này trong 21 năm (1983-2003).
* Colombia gây ấn tượng với việc 3 năm liền đều đoạt giải Á hậu 1 vào các năm 1992 đến 1994.
* Irene Saez, Hoa hậu Hoàn vũ 1981 đã từng tranh cử Tổng thống Venezuela năm 1998 nhưng không thành công.
* Janelle Commissiong, Hoa hậu Trinidad và Tobago, đã đoạt danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ 1977 và trở thành người phụ nữ da đen đầu tiên đoạt danh hiệu này.
* Năm 1974, Hoa hậu Hoàn vũ 1974 là Amparo Munoz sau một thời gian đăng quang đã nhường lại danh hiệu cho Helen Morgan, người đoạt danh hiệu Á hậu 1 trong cuộc thi này. Nhưng Helen Morgan đã đăng quang tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1974 nên không thể thay thế nhiệm vụ của Amparo. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau đó, Helen Morgan bị tước danh hiệu Hoa hậu Thế giới sau khi người ta phát hiện ra cô là mẹ đơn thân.
* Venezuela đã lập nên kỷ lục khi đoạt vương miện hai năm liên tiếp là năm 2008 và 2009.
* Trong đêm chung kết Hoa hậu Hoàn vũ 2015, MC Steve Harvey đã đọc nhầm Á hậu 1 là Ariadna Gutiérrez thành hoa hậu.

## Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ

### Danh sách các Hoa hậu

Dưới đây là danh sách các Hoa hậu của những cuộc thi sắc đẹp do Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ thực hiện qua các năm:

;Notes

### Bộ sưu tập ảnh

Tập tin:Miss USA Crystle Stewart and Miss Teen USA Stevi Perry at Mercedes-Benz Fashion Week.jpg|Crystle Stewart, Hoa hậu Mỹ 2008 và Stevi Perry, Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ 2008
Tập tin:Hilary Cruz and Crystle Stewart.jpg|Hilary Cruz, Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ 2007 và Crystle Stewart, Hoa hậu Mỹ 2008
Tập tin:Hilary Cruz and Riyo Mori.png|Hilary Cruz, Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ 2007 và Riyo Mori, Hoa hậu Hoàn vũ 2007 tham dự sự kiện "Fashion Rocks the Universe" trước cuộc thi Hoa hậu Mỹ 2008
Tập tin:RachelHilaryUSO.png|Rachel Smith, Hoa hậu Mỹ 2007 và Hilary Cruz, Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ 2007 ký tên trong thời gian Mỹ thăm các căn cứ quân sự của Nhật Bản
Tập tin:Chelsea Cooley Shelley Hennig GTMO.png|Chelsea Cooley, Hoa hậu Mỹ 2005 và Shelley Hennig, Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ 2004 ở vịnh Guantanamo.


## Danh sách đại diện Việt Nam

**Chú thích**
*  Chiến thắng
*  Á hậu/Top 5/6
*  Lọt vào chung kết hoặc bán kết

## Xem thêm
* Hoa hậu Thế giới
* Hoa hậu Quốc tế
* Hoa hậu Trái Đất
* Hoa hậu Siêu quốc gia
* Hoa hậu Hòa bình Quốc tế
* Nữ hoàng Du lịch Quốc tế

## Liên kết ngoài
* Trang chủ của cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ

## Tham khảo