open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sông Helmand

**Sông Helmand** (cũng viết thành *Helmend, Helmund, Hirmand*; tiếng Pashtun/tiếng Ba Tư:  **', tiếng Hy Lạp: **' (*Etýmandros*), Latinh: **) là sông dài nhất tại Afghanistan và là lưu vực sông chính của lòng chảo nội lục Sistan.

Tên gọi của sông bắt nguồn từ tiếng Avesta là *Haētumant*, nghĩa "bị ngăn đập, có một đập", cùng gốc với tiếng Phạn *Setumanta* "có một đập", để nói tới sông Helmand và khu vực ruộng đồng xung quanh. Tỉnh Helmand được đặt theo tên sông.

Sông Helmand kéo dài . Sông khởi nguồn từ dãy Hindu Kush, khoảng  về phía tây của Kabul, qua phía bắc của hành lang Unai. Sông chảy theo hướng tây nam qua sa mạc Dashti Margo, đến đầm lầy Seistan và vùng hồ Hamun-i-Helmand quanh Zabol tại biên giới Afghanistan-Iran.

Sông được sử dụng làm nguồn nước tưới tiêu cho nông nghiệp, mặc dù việc tích tụ muối khoáng đã làm giảm tính hữu dụng của sông. Nước sông rất cần thiết cho nông dân tại Afghanistan, song sông cũng chảy vào hồ Hamun và cũng khá quan trọng với nông dân tỉnh Sistan và Baluchistan ở đông nam của Iran.

Một số đập thủy điện đã được xây dựng và tạo ra các hồ chứa tại dòng sông thuộc Afghanistan, trong đó bao gồm Kajakai trên sông Helmand River. Chi lưu chính của sông Helmand là Arghandab cũng có một đập chính gần thành phố Kandahar.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Frye, Richard N. (1963). *The Heritage of Persia*. World Publishing company, Cleveland, Ohio. Mentor Book edition, 1966.
* Toynbee, Arnold J. (1961). *Between Oxus and Jumna*. London. Oxford University Press.
* Vogelsang, W. (1985). "Early historical Arachosia in South-east Afghanistan; Meeting-place between East and West." *Iranica antiqua*, 20 (1985), pp.&nbsp;55–99.

## Liên kết ngoài
*From Wetland to Wasteland: The Destruction of the Hamoun Oasis
Sutlej

**Sông Sutlej** (hay *Satluj*) (, , , , và , , ) là sông dài nhất trong số năm dòng chảy qua vùng lịch sử Punjab ở miền bắc Ấn Độ và Pakistan. Sông nằm ở phía bắc của dãy núi Vindhya, phía nam đoạn Hindu Kush của Himalaya, và phía đông và trung tâm dãy núi Sulaiman tại Pakistan. Sutlej còn được gọi là Śutudri vào thời kỳ Vệ Đà.

Sutlej đôi khi được gọi là sông Đỏ. Đây là chi lưu cực đông của sông Ấn. Sông khởi nguồn gần hồ Rakshastal tại Tây Tạng, Trung Quốc, gần núi Kailas, và chảy về phía tây và tây nam đến lãnh thổ Ấn Độ qua hành lang Shipki La tại bang Himachal Pradesh. Tại Pakistan, lưu vực sông từng tồn tại nhà nước Bahawalpur trước đây. Khu vực phía đông và nam của lưu vực sông là một vùng khô cằn, được gọi là Cholistan và là một phần của Bahawalpur. Sutlej nhận nước từ sông Beas tại Hari-Ke-Patan, Amritsar, Punjāb, Ấn Độ, và tiếp tục theo hướng tây nam đến Pakistan và đổ vào sông Chenab, rồi sau đó tạo thành Panjnad, Panjanad đỏ vào sông Ấn tại Mithankot.

Nước sông Sutlej do Ấn Độ sử dụng theo Hiệp ước Nguồn nước Sông Ấn giữa Ấn Độ và Pakistan, và được chuyển hướng đến các kênh đào phục vụ tưới tiêu tại Ấn Độ. Có một vài dự án thủy điện chính trên sông Sutlej.

## Tham khảo
Danh sách thành phố Iran theo dân số

Iran có một tỷ lệ tăng trưởng dân số đô thị thuộc trong nhóm cao nhất trên thế giới. Từ năm 1950 đến 2002, tỷ lệ dân số đô thị tăng từ 27% lên 60%. Liên Hợp Quốc dự đoán rằng vào năm 2030, 80% dân số sẽ là dân đô thị. Hầu hết các người di cư nội bộ đã định cư gần các thành phố Tehran, Isfahan, Ahvaz, Qom. Tehran, với dân số 7,7 triệu (2006 tổng điều tra), là thành phố lớn nhất ở Iran và là thành phố thủ đô. Tehran chiếm khoảng 11% dân số của Iran. Nó là trung tâm của quốc gia về truyền thông và vận chuyển.

Mashhad, với dân số 2,4 triệu người, là thành phố lớn thứ nhì Iran và là trung tâm của tỉnh Razavi Khorasan. Mashhad là thành phố Shi'a thiêng liêng trên thế giới như nó là nơi có của đền thờ Imam Reza. Đây là trung tâm du lịch ở Iran và giữa 15 và 20 triệu khách hành hương đi đến ngôi đền của Imam Reza mỗi năm.
 
Một thành phố lớn nữa của Iran là Tabriz (dân số 2,2 triệu) thủ phủ của tỉnh Đông Azarbaijan đó là thành phố công nghiệp thứ hai của Iran sau Tehran. Tabriz đã là thành phố lớn thứ hai ở Iran cho đến khi những năm 1960 cuối một trong những kinh đô trước đây của Iran. Các thành phố lớn khác là Karaj (dân số 1,3 triệu), và Shiraz (dân số 1,2 triệu). Karaj là thủ phủ của tỉnh Alborz và nằm 20&nbsp;km về phía tây của Tehran, ở chân của núi Alborz, tuy nhiên, thành phố đang ngày càng trở thành một phần mở rộng của thủ đô Tehran.

 Các thành phố lớn thứ tư của Iran làIsfahan (dân số 1,7 triệu), là thủ phủ của tỉnh Isfahan. Sự tăng trưởng của khu vực ngoại ô xung quanh thành phố đã biến Isfahan vùng đô thị đông dân nhất (3,4 triệu dân).

## Thành phố trên 1 triệu dân

Danh sách thành phố trên 1 triệu dân theo điều tra dân số năm 2006 Statistical Center of Iran: 

## Thành phố có dân số từ 100.000 đến 1000.000 người
Dân số theo điều tra dân số năm 2006 Statistical Center of Iran:

## Thành phố lớn nhất ở các tỉnh
Đây là danh sách các thành phố lớn nhất của 31 tỉnh, dựa trên dân số thành phố theo cuộc điều tra dân số năm 2006. (Cần lưu ý rằng trong năm 2006 Iran đã có 30 tỉnh, tỉnh thứ 31, Alborz, được tách ra từ Tehran vào năm 2010.)

## Xem thêm
* Danh sách thành phố Iran
* Danh sách thành phố và thị xã Iran theo tỉnh

## Tham khảo
Ameerega smaragdinus

**Ameerega smaragdinus**  (trước đây là *Epipedobates smaragdinus*) là một loài ếch trong họ Dendrobatidae. Môi trường sống tự nhiên của nó là rừng đất thấp ẩm, sông, đầm lầy nước ngọt, và các đầm lầy nước ngọt có nước theo mùa tại khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới tại miền trung Peru. Loài đang bị đe dọa bởi mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Monteza, J.I., Jungfer, K.-H., Reynolds, R. & Angulo, A. 2004. Epipedobates smaragdinus. 2013 IUCN Red List of Threatened Species. Tra cứu 23-05-2014.
Danh sách đơn vị hành chính tại Việt Nam

Danh sách các đơn vị hành chính ở Việt Nam theo vùng và theo phân cấp hành chính.

## Theo vùng
* Danh sách đơn vị hành chính vùng Trung du và miền núi phía Bắc của Việt Nam
* Danh sách đơn vị hành chính vùng Đồng bằng sông Hồng của Việt Nam
* Danh sách đơn vị hành chính vùng Bắc Trung Bộ của Việt Nam
* Danh sách đơn vị hành chính vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên của Việt Nam
* Danh sách đơn vị hành chính vùng Đông Nam Bộ của Việt Nam
* Danh sách đơn vị hành chính vùng Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam

## Theo phân cấp hành chính
*Đơn vị hành chính cấp tỉnh (Việt Nam)
*Đơn vị hành chính cấp xã (Việt Nam)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Đơn vị hành chính Tổng cục Thống kê
Đại Yên (định hướng)

**Đại Yên** có thể là:

## Địa danh
### Việt Nam
; Địa danh cũ
* Phường Đại Yên, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
* Xã Đại Yên (huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội); nay là một phần phường Chương Mỹ

## Khác
* Nước Đại Yên do An Lộc Sơn lập vào năm 756.

## Xem thêm
* Đại An (định hướng)
Sông Lomami

**Sông Lomami** là một chi lưu chính của sông Congo tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Sông có chiều dái xấp xỉ . Sông chảy theo hướng bắc, nằm song song và ở phía tây của thượng du dòng chính sông Congo.

Sông Lomami khởi nguồn từ miền nam của đất nước, gần Kamina và vùng ngăn cách Congo–Zambezi. Sông chảy về phía bắc qua Lubao, Tshofa, Kombe, Bolaiti, Opala, và Irema trước khi hợp vào Congo tại Isangi.

Tháng 10 năm 1889 M. Janssen, Toàn quyền xứ Congo, đã thám hiểm ngược dòng sông Lomani từ Isangi trên *Ville de Bruxelles*. Sau 116 giờ ông dừng lại nhanh chóng tại 4°27'2" N.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Sông Kasai

**Kasai** (gọi là **Cassai** tại Angola) là một chi lưu của sông Congo. Sông khởi nguồn tại Angola rồi sau đó trở thành biên giới giữa Angola và Cộng hòa Dân chủ Congo và sau đó chảy vào CHDC Congo, rồi hợp lưu vào sông Congo tại Kwamouth ở đông bắc Kinshasa. Các chi lưu của sông Kasai bao gồm Fimi, Kwango và Sankuru. Đoạn sông Kasai từ khi nhận nước của Fimi đến Congo cũng được gọi là **sông Kwah**. Lưu vực sông Kasai chủ yếu là các vùng rừng mưa xích đạo.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Bản đồ lưu vực sông Kasai tại Water Resources eAtlas
Sông Tshuapa

**Sông Tshuapa** nằm tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với chiều dài 1000&nbsp;km long. Sông chảy theo hướng tây bắc từ thị trấn Katako-Kombe và sau đó chuyển phía tây đên Mbandaka, nơi nó hợp vào sông Congo.

Sau nhiều uốn khúc Tshuapa hpj lưu với Lomela ngay phía tây của Boende, thường được gọi là **Busira**, và sau khi hợp lưu với Momboyo khoảng 100&nbsp;km phía trên Mbandaka, tên của sông đổi thành **Ruki**.

Sông có khả năng thông hành từ Ikela xuống dưới hạ du.

## Tham khảo
Vạn Phúc (định hướng)

**Vạn Phúc** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

* Làng lụa Vạn Phúc nằm tại phường Hà Đông, thành phố Hà Nội.

; Địa danh cũ
* Phường Vạn Phúc (quận Hà Đông, thành phố Hà Nội); nay là một phần phường Hà Đông.
* Xã Vạn Phúc (huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội); nay là một phần xã Nam Phù
* Xã Vạn Phúc (huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương); nay là một phần xã Tân An, thành phố Hải Phòng
Mbomou

**Sông Mbomou** hay **Bomu** (cũng đọc là **M'bomou** trong tiếng Pháp) tạo thành một đoạn biên giới giữa Cộng hòa Trung Phi và Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC).

Mbomou hợp lưu cùng sông Uele để tạo thành sông Ubangi. Ubangi, một chi lưu của sông Congo, cũng tạo thành một đoạn biên giới tự nhiên giữa Cộng hòa Dân chủ Congo và Cộng hòa Trung Phi.

## Tham khảo
Sông Kwango

**Cuango** hay **Kwango** () là một sông xuyên biên giới giữa Angola và Cộng hòa Dân chủ Congo. Đây là chi lưu tả ngạn dài nhất của sông Kasai tại lưu vực sông Congo. Sông chảy qua thị trấn Malanje tại Angola. Lưu vực sông Kwango giảu tài nguyên kim cương tại Chitamba-Lulo Kimberlite Cluster ở tỉnh Lunda Norte, được khám phá ra tại dòng chính của sông và trên các vùng đất bằng phẳng và bậc thang tại vùng đồng bằng ngập lụt của nó.

Cuango khởi nguồn từ cao nguyên Alto Chicapa tại tỉnh Lunda Sul, chảy theo hướng bắc, qua biên giới Cộng hòa Dân chủ Congo, và hợp vào sông Kasai gần thị trấn Bandundo, một chi lưu của sông Congo.

Sông có chiều dài  từ khởi nguồn đến nơi hợp lưu vào sông Congo, trong đó  nằm trên lãnh thổ Angola. Tổng diện tích lưu vực sông là . Các chi lưu của sông là Wamba, Kwilu, Kwilu.

Cuango có nhiều thác ghềnh. Tàu thuyền có thể thông hành ở phần hạ lưu của sông, kéo dài  từ cửa sông đến ghềnh Kingushi. Phần trung du của sông cũng có thể thông hành một phần giữa Kingushi và thác Franz Josef với khoảng cách . Lưu lượng trung bình hàng năm ở phần hạ du của sông là /s

## Tham khảo
Sông Uele

**Sông Uele**, cũng viết là **sông Welle**, là một sông tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Sông khởi nguồn từ những ngọn núi gần hồ Albert và chảy về phía tây khoảng  sau đó hợp lưu cùng sông Mbomou tại Yakoma.

Uele được hình thành tại Dungu, nơi sông Dungu hợp lưu với sông Kibali.

Dòng hợp lưu Uele–Mbomou tại Yakoma đánh dấu điểm bắt đầu của sông Ubangi, sau đó đổ nước vào sông Congo. Uele là chi lưu dài nhất của Ubangi. Chiều dài của Ubangi–Uele là khoảng .

## Tham khảo
Sông Sankuru

**Sankuru** là một sông chính tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Sông có chiều dài xấp xỉ 1.230&nbsp;km và là chi lưu dài nhất của sông Kasai.

Tại vùng thượng du, sông cũng được gọi là **Lubilanji**. Sông chảy theo hướng bắc và sau đó chuyển hướng tây qua một vài thị trấn, đáng chú ý là Mbuji-Mayi và Lusambo. Sau đó, sông hợp lưu vào Kasai gần Bena-Bendi, tại .
## Tham khảo
Sông Kwilu

**Kwilu** là một sông chính khởi nguồn từ Angola và chảy về phía bắc qua tỉnh Bandundu của Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) đến thành phố Bandundu, nơi nó đổ vào sông Kwango ngay trước khi nó đổ vào sông Kasai. Tại CHDC Congo, sông chảy qua các thị trấn Gungu, Kikwit, Bulungu, Bagata và Bandundu.
Lusanga, trước đây gọi là Leverville, nằm tại nơi sông Kwenge hợp vào Kwilu, giữa Kikwit và Bulungu.

Sông có chiều dài . Vào mùa mưa, vùng bị ngập chiếm một diện tích . Vùng đầu nguồn của sông nằm trên cao độ từ  đến  tại cao nguyên Angola. Sông chảy dốc đến vùng đất bằng phẳng của bồn địa Congo có độ cao  đến  so với mực nước biển. Một nghiên cứu vào năm 2011 đã tìm thấy 113 loài cá thuộc 21 họ và bộ.

## Chú thích

## Tham khảo

*
*
Danh sách đơn vị hành chính vùng Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam

**Các đơn vị hành chính của Việt Nam** thuộc các tỉnh thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long (tức là thuộc thành phố Cần Thơ và các tỉnh An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp và Vĩnh Long), bao gồm:

## [[An Giang]]

## [[Cà Mau]]

## [[Cần Thơ]]

## [[Đồng Tháp]]

## [[Vĩnh Long]]

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Việt Nam

## Tham khảo
Khướu mào trắng

**Khướu mào trắng** (danh pháp khoa học:*Garrulax leucolophus*) là một loài chim thuộc họ Leiothrichidae. Nó được tìm thấy trong rừng và cây bụi từ dãy Himalaya cho đến Đông Dương. Trước đây, nó bao gồm các loài khướu Sumatra *[[Garrulax bicolor]]* như một phân loài, nhưng không giống như cho rằng các loài bộ lông của loài khướu mào trắng nâu hung đỏ và trắng, mặt nạ màu đen là tương đối rộng.

## Chú thích

## Tham khảo
*  Database entry includes justification for why this species is of least concern
* BirdLife Species Factsheet 
* White-crested Laughingthrush videos on the Internet Bird Collection
Bảo Ninh (xã)

**Bảo Ninh** là một xã thuộc thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Xã Bảo Ninh có diện tích 17,67&nbsp;km², dân số năm 2019 là 10.427 người, mật độ dân số đạt 590 người/km².
## Địa lý
Bảo Ninh là một bán đảo bên sông Nhật Lệ, có vị trí địa lý:
*Phía Bắc và Phía Đông giáp Biển Đông
*Phía Tây giáp các phường Đồng Hải, Phú Hải, Hải Thành và huyện Quảng Ninh qua sông Nhật Lệ
*Phía Nam giáp huyện Quảng Ninh

## Hành chính
Xã Bảo Ninh được chia làm 8 thôn: Cửa Phú, Đồng Dương, Hà Dương, Hà Thôn, Hà Trung, Mỹ Cảnh, Sa Động, Trung Bính.
## Danh nhân
*Nhà văn Bảo Ninh
*Mẹ Suốt
*Huỳnh Côn

## Chú thích

## Tham khảo
Thuận Đức (xã)

**Thuận Đức** là một xã cũ thuộc thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Xã Thuận Đức có diện tích 45,30&nbsp;km², dân số năm 2019 là 4.600 người, mật độ dân số đạt 102 người/km².
## Lịch sử
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Bắc Nghĩa, phường Đồng Sơn, xã Nghĩa Ninh, xã Thuận Đức thành phường mới có tên gọi là phường Đồng Sơn.
## Chú thích

## Tham khảo
Super Show 2

**Super Junior, The 2nd Asia Tour - "Super Show 2"** là chuyến lưu diễn châu Á lần thứ hai của nhóm nhạc Hàn Quốc Super Junior từ năm 2009 đến 2010 nhằm quảng bá cho album phòng thu thứ ba của họ là *[[Sorry, Sorry]]*. Tour diễn bắt đầu bằng 3 đêm tại Seoul, Hàn Quốc vào tháng 7 năm 2009 và đi qua 7 thành phố trên khắp châu Á với tổng cộng 15 đêm diễn. Điểm dừng chân cuối cùng là Philippines vào tháng 4 năm 2010.

## Lịch sử
Vào ngày 3 tháng 6 năm 2009, chỉ một thời gian ngắn sau khi Super Junior bắt đầu quảng bá cho single "It's You" từ phiên bản repackaged của album thứ 3 *[[Sorry, Sorry]]*, SM Entertainment đã lên tiếng xác nhận chuyến lưu diễn châu Á lần thứ hai của nhóm. Theo đó, giai đoạn quảng bá cho It's you đã kết thúc vào ngày 21 tháng 6 để nhóm có thể bắt đầu chuẩn bị cho chuyến lưu diễn vào tháng 7 năm 2009.

Vé cho đêm diễn 17 tháng 7 tại Seoul được bắt đầu bán vào ngày 16 tháng 6 vào lúc 20h00 và đã ngay lập tức được bán hết chỉ trong vòng 10 phút. Vé cho đêm diễn thứ 2 và thứ 3 được tung ra ngày 17 - 18 tháng 6 và cũng đều được nhanh chóng bán hết trong khoảng thời gian tương tự.

Buổi diễn tại Hồng Kông là hoạt động cuối cùng của Super Junior có mặt thành viên Kangin trước khi anh tạm dừng tất cả các hoạt động của mình sau vụ scandal đánh nhau trong quán rượu vào sáng sớm ngày 16 tháng 9 tại Nonhyeon-dong, Gangnam-gu, Seoul.

Điểm dừng chân Thượng Hải là màn diễn mở đầu chính thức cho *Festival nghệ thuật quốc tế lần thứ 11* tại Thượng Hải, được tổ chức bởi Bộ Văn Hóa Trung Quốc. Tại đây, nhóm đã nhận huân chương danh dự của thành phố Thượng Hải và buổi diễn đã thu hút 12.000 người tham dự.

## Nội dung tour diễn
### Danh sách bài hát tại Hàn Quốc

### Danh sách bài hát tại Hồng Kông và đại lục

## Ngày và địa điểm diễn ra

## Thành phần tham gia
* Ca sĩ: Super Junior
* Thiết kế vũ đạo: Super Junior, Nick Bass, Trent Dickens, Black Beat Hwang Sanghoon, Black Beat Shim Jaewon
* Vũ công: Super Junior
* Đơn vị tổ chức: SM Entertainment
** Đơn vị tổ chức nước ngoài: B4H Entertainment (Hồng Kông), True Music (Thái Lan), Red Star (Malaysia), Pulp Live Productions (Philippines)
* Đơn vị quảng bá: Dream Maker Entercom, Creazone
** Đơn vị quảng bá nước ngoài: Midas Promotions (Hồng Kông)
* Đơn vị giám sát: Gmarket

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Dream Maker Entercom  
* Super Junior official homepage  
* Super Junior official Avex Taiwan homepage 
* Super Junior official Japanese homepage
Bão Pakhar (2012)

**Bão Pakhar**  hay còn gọi là cơn bão số 1 xuất hiện ở Biển Đông, Việt Nam tàn phá khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai và các vùng lân cận vào tháng cuối tháng 3 đầu tháng 4 năm 2012. Đây là một trong những cơn bão lịch sử xảy ra tại Thành phố Hồ Chí Minh với những thiệt hại đáng kể khiến người dân hoàn toàn bất ngờ.

## Cấp bão
**Cấp bão (Việt Nam):** cấp 9 - bão nhiệt đới.

**Cấp bão (Nhật Bản):** 40 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới. Áp suất:998 mbar (hPa).

**Cấp bão (Hoa Kỳ):** 60 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

## Lịch sử khí tượng

Theo NASA, vào ngày 27 tháng 3 năm 2012, một hệ thống áp suất thấp được hình thành kéo dài ở phía tây Bắc Thái Bình Dương hội tụ cùng ngày thông qua ảnh chụp từ vệ tinh NASA được đặt tên là "System 96W" vào lúc 0547 UTC (1:47 a.m. EDT).

Vào lúc 13h ngày 29 tháng 3 năm 2012 (giờ Việt Nam), tâm bão Pakhar cách bờ biển các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận khoảng 420&nbsp;km về phía đông nam. Theo dự báo bão có thể đạt cấp 8 (tốc đi đường đi 62–74&nbsp;km một giờ). Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong 24h tiếp theo, bão Pakhar sẽ di chuyển chậm lại vào khoảng 3–5&nbsp;km mỗi giờ. Tâm cơn bão cách bờ biển các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận khoảng 320&nbsp;km vào lúc 13h ngày 30 tháng 3. Ngày 31 tháng 3, bão đã mạnh lên một cấp và chỉ cách đất liền khoảng 210&nbsp;km.

## Ảnh hưởng
Do ảnh hưởng của bão, ở nhiều địa phương đã diễn ra mưa to, gió giật mạnh. Lượng mưa đo được ở các tỉnh ven biển nam Trung Bộ, Nam Bộ và nam Tây Nguyên đều ở mức cao, phổ biến trong khoảng 50- 150mm.

Theo thống kê sơ bộ, bão số 1 đã khiến 2 người chết tại Đồng Nai và Ninh Thuận, 1 người bị mất tích ở Khánh Hòa, tàn phá hàng nghìn căn nhà, hàng trăm cây xanh bị đổ, làm hư hại nhiều tàu cá... Khu vực miền Trung Tây Nguyên có hơn 11.000 ha lúa và hơn 1000 ha hoa màu bị ngập úng.

Tại Tp. Hồ Chí Minh, hơn 500 căn nhà bị sập và tốc mái, nhiều trụ điện và cây xanh đổ ngổn ngang khiến nhiều khu vực mất điện đến gần sáng 2/4. Tuyến đường Tỉnh lộ 25B, đoạn qua Bến phà Cát Lái (nối liền giữa quận 2 và huyện Nhơn Trạch, Đồng Nai) tạm ngưng hoạt động vì tắc nghẽn nghiêm trọng.

Tại Bình Định, Phú Yên, Kiên Giang, Đồng Nai, Long An, Trà Vinh, Bà Rịa – Vũng Tàu... hàng chục nghìn ha lúa và vườn cây ăn trái đã bị ảnh hưởng nặng nề. Đoạn đường sắt từ Dĩ An đến Sóng Thần (tỉnh Bình Dương) bị ngập do ảnh hưởng của bão số 1 khiến hàng loạt chuyến tàu Thống Nhất chiều Sài Gòn – Hà Nội bị chậm.

Tuy đến sáng nay, 3/4/2012, lũ trên trên các sông từ Khánh Hòa đến Bình Thuận, khu vực nam Tây Nguyên và Đồng Nai đang xuống nhưng các cơ quan chức năng vẫn cảnh báo người dân đề phòng lũ quét, sạt lở đất có thể xảy ra ở vùng núi các tỉnh từ Khánh Hòa đến Bình Thuận, Đồng Nai, Lâm Đồng và Đắk Nông.

## Các thông tin ngoài lề
Tên bão được đặt theo tên một loài cá nước ngọt (cá Pakhar sống ở Mê Kông).

## Xem thêm
*Bão Durian (2006)
*Bão Usagi (2018)
*Bão Pabuk (2019)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Bão nhiệt đới Pakhar, Wikipedia Tiếng Anh
* China braces for 1st tropical storm of 2012, ngày 30 tháng 3 năm 2012
* Bão Pakhar hoành hành các tỉnh miền nam Việt Nam
Nissan Cabstar

**Nissan Cabstar** là tên được sử dụng tại Nhật Bản cho 2 dòng xe bán tải và xe thương mại hạng nhẹ được bán bởi Nissan và xây dựng bởi UD Nissan Diesel cho thị trường châu Âu. Các xe hạng nhẹ hơn (1-1,5 tấn) thay thế các thế hệ Cabstar và Homer trước đó, trong khi các xe hạng nặng Caball và Clipper được thay thế bởi dòng Atlas khoảng 2-4 tấn. Tên gọi Cabstar lần đầu tiên được giới thiệu vào tháng 12 năm 1981. Atlas cũng được biết đến như Cabstar Nissan, Renault Maxity và Samsung SV110 tùy thuộc vào thị trường. Các dòng xe này đã được bán trên toàn thế giới.
## Nissan Cabstar ở [[Singapore]]
Nissan Cabstar ở Singapore thế hệ thứ 1 được ra đời vào nam 2000, thế hệ thứ 2 được ra đời vào năm 2005, thế hệ thứ 3 được ra dời vào năm 2010.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Nissan Cabstar trên Nissan Singapore
Đức Ninh (định hướng)

**Đức Ninh** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

* Xã Đức Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình
* Xã Đức Ninh, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang
* Phường Đức Ninh Đông, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.
The Beach Boys

**The Beach Boys** là ban nhạc rock người Mỹ thành lập năm 1961 tại Hawthorne, California. Ban nhạc được thành lập bởi 3 anh em nhà Wilson (Carl, Brian và Dennis), người anh họ Mike Love và người bạn thân với họ, Al Jardine. Brian Wilson là thủ lĩnh, sáng tác, hòa âm và sản xuất cho cả ban nhạc ngay từ những album và đĩa đơn đầu tiên. Ban đầu, The Beach Boys được quản lý bởi Murry, cha của gia đình Wilson.

Sau khi ký hợp đồng thu âm với Capitol Records vào giữa năm 1962, các chàng trai nhà Wilson đã viết tới hơn 20 ca khúc hit, trong đó có "Surfin' Safari", "Surfin' USA", "Surfer Girl", "Little Deuce Coupe", "Be True to Your School", "In My Room", "Fun, Fun, Fun", "I Get Around", "Dance Dance Dance", "Help Me Rhonda" và "California Girls". Các ca khúc biến ban nhạc trở thành hiện tượng lúc bấy giờ và giúp họ nhanh chóng nổi tiếng. Vượt qua biên giới California, họ nhanh chóng chiếm được cảm tình của cả nước Mỹ bằng các tour diễn. Tới giữa những năm 60, The Beach Boys được định hình dưới định hướng hoàn toàn của Brian Wilson. Năm 1966, Brian thực hiện album huyền thoại *[[Pet Sounds]]* (đứng thứ 2 trong danh sách "500 album vĩ đại nhất" của tạp chí *[[Rolling Stone]]*), cùng với đó là sáng tác nổi tiếng "Good Vibrations" (đứng thứ 6 trong danh sách "500 bài hát vĩ đại nhất" cùng của tạp chí trên) đưa ban nhạc vào hàng ngũ những nghệ sĩ xuất sắc nhất của lịch sử âm nhạc.

The Beach Boys thường được gọi là "ban nhạc của nước Mỹ". Allmusic gọi The Beach Boys là *"Ban nhạc rock hoàn thiện nhất, ban nhạc đầu tiên của nước Mỹ, và cũng là ban nhạc xuất sắc nhất."* Tờ *Rolling Stone* xếp The Beach Boys ở vị trí 12 trong danh sách "100 Nghệ sĩ vĩ đại nhất" vào năm 2004, vị trí cao nhất cho một ban nhạc rock từ Mỹ. Theo một số liệu không chính thức, ban nhạc đã bán được hơn 100 triệu đĩa kể từ năm 1961. Brian Wilson, Carl Wilson, Dennis Wilson, Mike Love, và Al Jardine đều được vinh danh ở Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll vào năm 1988.

## Tham khảo
Dana Snyder

**Dana Snyder** (sinh 1973) là một diễn viên tấu hài, diễn viên lồng tiếng và diễn viên Mỹ. Anh được biết đến với vai diễn Master Shake trong sô diễn *Aqua Teen Hunger Force*, và phim *Aqua Teen Hunger Force Colon Movie Film* cho Theaters, cả hai đều thuộc nhượng quyền thương mại của Adult Swim Cartoon Network.
Snyder sinh ở Allentown, Pennsylvania vào ngày 14 tháng 11 năm 1973 và lớn lên tại Las Vegas, Nevada. Anh chịu ảnh hưởng của Don Rickles, Rip Taylor, và Phil Silvers lúc còn nhỏ. Snyder tốt nghiệp từ Trường trung học Las Vegas vào năm 1992  và tốt nghiệp cử nhân từ Nhạc viện nghệ thuật sân khẩu tại Đại học Webster, Missouri năm 1996.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Mick Wingert

**Mick Wingert** (sinh ngày 4 tháng 7 năm 1974) là một diễn viên tấu hài, diễn viên điện ảnh Mỹ. Anh được biết đến nhiều nhất với vai trò người lồng tiếng mới cho sư phụ Po và nhân vật Zeng trong *[[Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness]]*, nhận các vai từ các diễn viên lồng tiếng Jack Black và Dan Fogler. Wingert đã được khen ngời bởi những người hâm mộ của nhượng quyền ''Kung Fu Panda'' cho việc lồng tiếng ấn tượng nhân vật Po như Jack Black đã thực hiện. Anh cũng lồng tiếng trong *Kung Fu Panda* và *[[Công chúa và chàng Ếch|The Princess and the Frog]]*.
Wingert sinh ra và lớn lên ở Lemoore, California. Từ năm 2000, Wingert đã là một diễn viên lồng tiếng làm việc và đã trở thành người miền Nam California vào năm 2004. Anh học sân khấu và truyền thông đại chúng tại Đại học bang California và bắt đầu làm việc như một diễn viên lồng tiếng cho quảng cáo địa phương và khu vực.

## Đời sống

## Sự nghiệp diễn xuất

### Truyền hình

### Điện ảnh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Official Site of Mick Wingert
Abbeville, Alabama

**Abbeville** là một thành phố thuộc quận Henry, bang Alabama.
## Dân số
Biến động dân số qua các năm từ 2000 đến 2009 như sau:

## Tham khảo
Theria

***Theria*** (từ tiếng Hy Lạp: *θηρίον*, thú, dã thú) là một danh pháp khoa học để chỉ một phân lớp hay một siêu cohort trong lớp Thú (Mammalia), tùy theo cách thức phân loại áp dụng với đặc điểm chung là sinh ra các con non mà không phải sử dụng tới trứng có vỏ bao bọc, bao gồm hai nhóm. Nhóm thứ nhất là thú thật sự (Eutheria), trong đó bao gồm toàn bộ các loài thú có nhau thai (Placentalia). Nhóm thứ hai là Metatheria, bao gồm toàn bộ thú có túi (Marsupialia). Nhóm động vật có vú còn sinh tồn không được gộp vào đây là các loài thú đơn huyệt (Monotremata) đẻ trứng.

## Phân loại

Bậc phân loại của 'Theria' thay đổi tùy theo từng hệ thống phân loại. Hệ thống phân loại do Vaughan và ctv. (2000) coi Theria như là một phân lớp:

**Lớp [[Lớp Thú|Mammalia]]**
***Phân lớp Theria**: thú đẻ con non
**Cận lớp Metatheria: thú có túi
**Cận lớp Eutheria: thú có nhau thai

Bên cạnh đó, một hệ thống phân loại khác do McKenna và Bell (1997) lại coi nó như là một siêu cohort thuộc phân lớp Theriiformes:

**Lớp [[Lớp Thú|Mammalia]]**
*Phân lớp Theriiformes: thú đẻ con non và các họ hàng tiền sử của chúng
**Cận lớp Holotheria: thú đẻ con non hiện đại và các họ hàng tiền sử của chúng
***Legion Cladotheria
****Sublegion Zatheria
*****Infralegion Tribosphenida
********Siêu cohort Theria**: thú
*******Cohort Marsupialia: thú có túi
*******Cohort Placentalia: thú có nhau thai

Một phân loại khác do Luo và ctv. (2002) đề xuất lại không gán cho Theria bất kỳ cấp bậc phân loại nào mà chỉ thuần túy sử dụng hệ thống miêu tả theo nhánh mà thôi.

## Hình ảnh

Tập tin:House mouse.jpg
Tập tin:Lightmatter lioness.jpg
Tập tin:Marsupialia collage.png
Tập tin:Tasdevil large.jpg


## Ghi chú

## Xem thêm
*Thú có túi (Marsupialia)
*Thú đơn huyệt (Monotremata)
*Thú có nhau thai (Placentalia)
## Liên kết ngoài
Adamsville, Alabama

**Adamsville** là một thành phố thuộc quận Jefferson, tiểu bang Alabama. Dân số năm 2009 là 4522 người, và mật độ đạt 73 người/km².

## Tham khảo
Addison, Alabama

**Addison** là một thị trấn thuộc quận Winston, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 709 người, mật độ đạt 73 người/km².

## Tham khảo
Alabaster, Alabama

**Alabaster** là một thành phố thuộc quận Shelby, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 29861 người, mật độ đạt 460 người/km².

## Tham khảo
Kim Tân (định hướng)

**Kim Tân** có thể chỉ đến:

* Xã Kim Tân, tỉnh Thanh Hóa. 

; Địa danh cũ
* Phường Kim Tân, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai; nay là một phần phường Lào Cai thuộc tỉnh
* Thị trấn Kim Tân (huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa); nay là một phần xã Kim Tân thuộc tỉnh
* Xã Kim Tân, huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai; nay là một phần xã Ia Pa thuộc tỉnh
* Xã Kim Tân (huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương); nay là một phần xã An Thành, thành phố Hải Phòng
* Xã Kim Tân (huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình); nay là một phần xã Định Hóa thuộc tỉnh.

## Xem thêm
* Tân Kim (định hướng)
Arab, Alabama

**Arab** (*Ả Rập*) là một thành phố thuộc quận Marshall, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 8272 người, mật độ đạt 246 người/km².

## Tham khảo
Ayun (định hướng)

**Ayun** là tên của sông Ayun, một phụ lưu của sông Ba trên địa bàn tỉnh Gia Lai, Việt Nam. Ngoài ra, tên gọi **Ayun** còn được đặt cho một số đơn vị hành chính cấp xã tại tỉnh Gia Lai như:

* Xã Ayun, huyện Chư Sê
* Xã Ayun, huyện Mang Yang

## Xem thêm
* Xã Ayun Hạ, huyện Phú Thiện
* Hồ Ayun Hạ
* Thủy điện Ayun Thượng 1A
* Thủy điện Ayun Trung
Notasulga, Alabama

**Notasulga** là một thị trấn thuộc quận Macon, bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 826 người, mật độ đạt 23 người/km².

## Hình ảnh

Tập tin:Small-city-symbol.svg
Tập tin:Flag of Alabama.svg


## Chú thích

 
## Tham khảo
Tarrant, Alabama

**Tarrant** là một thành phố thuộc quận Jefferson, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2019 là 6174 người, mật độ đạt 373 người/km².

Tarrant có diện tích tổng cộng là 16,62 Km2

## Tham khảo
Vernon, Alabama

**Vernon** là một thành phố thuộc quận Lamar, bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 1872 người, mật độ đạt 123 người/km².

## Khí hậu

## Dân số

## Chú thích

 
## Tham khảo
Vestavia Hills, Alabama

**Vestavia Hills** là một thành phố thuộc quận Jefferson và Quận Shelby, bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 31121 người, mật độ đạt 619 người/km².

## Chú thích

 
## Tham khảo
Vredenburgh, Alabama

**Vredenburgh** là một thị trấn thuộc quận Monroe, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 307 người, mật độ đạt 79 người/km².

## Tham khảo
Weaver, Alabama

**Weaver** là một thành phố thuộc quận Calhoun, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 2926 người, mật độ đạt 326 người/km².

## Tham khảo
Vanilla shenzhenica

***Vanilla shenzhenica*** là một loài phong lan thuộc chi Vanilla, Họ Lan. Loài lan này được mô tả khoa học lần đầu vào năm 2007 tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Loài này cũng hiện diện tại Việt Nam. Thân cây *Vanilla shenzhenica* có dạng dây leo, đường kính thân cỡ 7-8mm, dài khoảng 3-4m và phân nhánh, mang nhiều lá có phiến dày hình elip, mỗi lá có kích thước khoảng 15–20&nbsp;cm chiều dài và 6–9&nbsp;cm chiều rộng.

## Tham khảo

*Ghi nhận một loài lan Vani mới cho hệ thực vật Việt Nam Hiền Anh, 25/04/2012
*Vanilla shenzhenica Z.J.Liu & S.C.Chen 2007
**Vanilla shenzhenica Z.J.Liu & S.C.Chen trên IPNI
* 
* Catalogue of Life: 2012 Annual Checklist
Hoán đổi thân xác

**Hoán đổi thân xác** là một bộ phim hài - giả tưởng của Việt Nam, do Nhất Trung làm đạo diễn và biên kịch với sự tham gia của các diễn viên Hoài Linh, Chí Tài, Nhật Cường, Trương Thế Vinh, Ngọc Oanh, Gia Bảo và Phi Phụng. Phim được công chiếu từ ngày 23 tháng 12 năm 2011, chiếu đồng loạt tại 27 tỉnh, thành là điều chưa từng xảy ra trước đó trong lịch sử chiếu bóng Việt Nam.

## Nội dung

## Diễn viên
:*Hoài Linh trong vai BangBang - nhà khoa học gian xảo, lấy cắp con chip trong cỗ máy hoán đổi
:*Chí Tài trong vai Bystand - nhà khoa học đã luống tuổi luôn tự hào về những cống hiến cả đời của mình. Với phương châm "khoa học là phải chờ đợi", Bystand chẳng hề nao núng khi hết phát minh này đến sáng chế nọ của mình thất bại thảm hại. Cùng người bạn đồng hành, chú chó Xuki hồn nhiên vui vẻ, nhà khoa học dành trọn tâm huyết vào dự án để đời của mình, một cỗ máy có thể thay đổi vận mệnh nhân loại, với con chip chuyển đổi nguyên tử cho phép chuyển đổi năng lực của một người sang một người khác. (†)
:*Nhật Cường trong vai quản lý Baby - vì muốn siêu mẫu Victoria Nguyễn của mình trở thành ca sĩ nổi tiếng nên đã tìm mua giọng hát của Trương Thế Vinh
:*Trương Thế Vinh trong vai Trương Thế Vinh - chàng ca sĩ nghiệp dư sẵn sàng bán giọng ca vàng của mình đi để kiếm số tiền lớn chữa bệnh cho bà ngoại. Mọi thứ đã được lên kế hoạch hoàn hảo, và dường như đây sẽ là một cột mốc lịch sử mới cho ngành khoa học tối tân của con người. Chỉ trừ một chi tiết rất nhỏ thôi: chiếc máy không chỉ hoán đổi giọng ca, mà hoán đổi cả cơ thể của chàng trai và cô gái. Nói ngắn gọn, Victoria mỏng manh yếu đuối giờ đây kẹt cứng trong cơ thể cơ bắp cuồn cuộn của Vinh, còn Vinh nam tính mạnh mẽ nay sở hữu cơ thể siêu mẫu 3 vòng cực chuẩn của Victoria.
:*Ngọc Oanh trong vai Victoria Nguyễn - siêu mẫu xinh đẹp, giàu có nhưng sở hữu giọng ca chói tai vô phương cứu chữa.
:*Phi Phụng trong vai cô giáo thanh nhạc
:*Long Đẹp Trai trong vai Trung Nhạc Sĩ
:*Linh Trung trong vai bác sĩ 1
:*Bạch Long trong vai bác sĩ 2
:*Mai Trần trong vai ông già
:*Ba Luân trong vai đàn em cà lăm của BangBang
:*Dung Nhon vai đàn em mập của BangBang
:*Hải Triều trong vai Ủn Ỉn
:*Chiến trong vai Tyason Võ
:*Bá Nhân trong vai gay 1
:*Thanh Khang trong vai gay 2
:*Thiên Thủy trong vai nữ nhà báo
:*Thành Nam trong vai bảo vệ Bystand
:*Tân Trực trong vai bảo vệ VNC 1
:*Quang Khang trong vai bảo vệ VNC 2
:*Thanh Tâm trong vai thư ký
:*Thành Tài trong vai đạo diễn catwalk
:*Bé Vỹ trong vai Trương Thế Vinh (lúc nhỏ)
:*Tùng Linh trong vai biên tập Thái Hùng
:*Phi Điểu trong vai bà ngoại Trương Thế Vinh
:*Công Huy trong vai bé mập
:*Long Ho trong vai bảo vệ
:*Cát Trắng trong vai trọng tài
:*Quản lý Phi Vũ và con chó

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Hoán đổi thân xác , Thế giới điện ảnh.
*"Hoán đổi thân xác" đồng loạt tại 27 tỉnh, thành, Vietnamnet.
Bộ tộc Awá

**Bộ tộc Awá** hay **bộ lạc Awá** là một bộ tộc người da đỏ bản địa sinh sống tại lưu vực sông Amazon của Brasil. Đây là một trong những bộ tộc du mục cuối cùng ở Amazon đang phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng cho nạn khai thác rừng, đốn gỗ và di dân chiếm đất bất hợp pháp.

## Đời sống

### Số dân
Bộ tộc Awá, hiếm khi được nhìn thấy tại khu vực Amazon của Brasil, được phát hiện lần đầu vào giữa những năm 1970. Hiện bộ tộc có khoảng 335 đến 360 người liên lạc được với thế giới bên ngoài và khoảng 60-100 người được tin là đang ẩn náu trong các khu rừng. Họ sống ở sông Amazon dọc theo biên giới Brazil - Peru.

### Đời sống

Người Awá đánh bắt cá trong những dòng suối trên mảnh đất của mình và họ rất thích món thịt rùa. Đàn ông Awá là những tay thợ săn lành nghề và lão luyện, họ tự làm lấy mũi tên, cung tên cho mình với những chiếc cung và mũi tên tự chế. Người dân bộ tộc Awá sống chủ yếu dựa vào rừng do tập quán săn bắt và hái lượm khiến cuộc sống của người Awá phụ thuộc rất nhiều vào rừng xanh. Những bà mẹ người Awá địu con trên một tấm vải vắt ngang người, trước đây làm từ sợi cây cọ và nay là bằng vải. Một số người già sống trong một căn lều lợp bằng lá dừa cùng với những con thú cưng, hằng ngày, họ vẫn vào rừng để kiếm thức ăn. Trẻ em thường tới tắm và chơi đùa ở những con lạch.

### Thể chất
Do sống biệt lập và không tiếp xúc với thế giới văn minh, cơ thể của người Awá rất nhạy cảm với những loại bệnh của thế giới bên ngoài. Một con số thống kê cho thấy, khoảng 50% những người tiếp xúc với thế giới bên ngoài đã chết trong vòng một năm do thiếu miễn dịch đối với các loại bệnh lạ.

## Nguy cơ biến mất
Bộ tộc này được xem là bộ tộc bị đe dọa nhất thế giới khi những đối tượng xâm chiếm bất hợp pháp, chủ trang trại và những người di cư tới chiếm đất vài khai thác gỗ bất hợp pháp trên mảnh đất của họ. Bi kịch diệt chủng của cả bộ tộc này bắt đầu khi những người được mệnh danh là văn minh xuất hiện và xây dựng các khu định cư bất hợp pháp, khai thác gỗ.

Người dân từ các vùng khác đổ xô đến vùng đất của người Awá, xây dựng các khu định cư bất hợp pháp và các trại chăn nuôi gia súc. Sau đó, họ thuê các tay súng tàn sát những người trong bộ tộc Awá dám đứng lên bảo vệ vùng đất nơi mình sinh sống. Nhiều người Awá thậm chí tận mắt nhìn thấy gia đình mình bị xóa sổ một cách thảm khốc.

## Nỗ lực bảo vệ
Nhóm luật sư *Survival International* đang thực hiện một chiến dịch với hy vọng cứu bộ tộc này khỏi những kẻ xâm lấn đất. Fiona Watson, giám đốc Survival International cho rằng "*Khi những khu rừng bị phá hủy, họ cũng sẽ biến mất hoặc chết*"

Colin Firth đã cho ra mắt một phim tài liệu ngắn về một bộ tộc đang đứng bên bờ diệt chủng. Bộ phim tái hiện mối quan hệ khăng khít giữa 355 người còn sót lại của bộ lạc Awá và rừng rậm Amazon huyền bí với những cảnh leo trèo, hái lượm, trẻ em vui đùa với thú rừng, phụ nữ vắt từng giọt sữa tươi để nuôi sống chú khỉ con... Bộ phim là một phần trong chiến dịch mang tên Bộ tộc bị đe dọa nghiêm trọng nhất trên thế giới nhằm kêu gọi Chính phủ Brasil hành động đế cứu lấy tộc người này.

## Chú thích
Sở An sinh Xã hội (Hoa Kỳ)

**Sở An sinh Xã hội** (tiếng Anh: *Social Security Administration*, viết tắt: *SSA*) là một cơ quan của chính phủ Liên bang Hoa Kỳ đảm nhiệm chương trình An sinh Xã hội. Đây là quỹ tài trợ phụ cấp hưu bổng, phế tật, và tử tuất. Để hội đủ điều kiện, người đi làm phải đóng góp vào quỹ dưới diện "thuế An sinh Xã hội". Thuế này căn cứ vào tiền lương, và tiền phụ cấp mai sẽ sau tùy thuộc số lượng góp lúc trước.

Sở An sinh Xã hội được thành lập chiếu theo điều luật . Đứng đầu Sở là một ủy viên với nhiệm kỳ sáu năm.

Trụ sở của Sở An sinh Xã hội đặt tại Woodlawn, Maryland, phía tây Baltimore. Sở An sinh Xã hội còn có 10 chi nhánh, tám trung tâm cứu xét và khoảng 1300 văn phòng địa phương. Chương trình An sinh Xã hội của Hoa Kỳ chiếm 37% chi phí của chính phủ Liên bang, tương đương 7% GDP.

## Chú thích

## Liên kết
*SSA tiếng Việt
Zambezi

**Zambezi** (cũng viết là **Zambeze** và **Zambesi**) là sông dài thứ tư tại châu Phi, và là sông lớn nhất đổ vào Ấn Độ Dương từ châu Phi. Diện tích lưu vực sông là , nhỏ hơn một nửa của sông Nin. Sông có chiều dài  và khởi nguồn từ Zambia và chảy qua Angola, dọc theo biên giới của Namibia, Botswana, rồi lại quay lại Zambia, và đến Zimbabwe, Mozambique, nơi nó đổ vào Ấn Độ Dương.

Đặc điểm nổi bật nhất của Zambezi là thác Victoria. Các thác nổi tiếng khác trên sông bao gồm thác Chavuma tại biên giới giữa Zambia và Angola, và thác Ngonye, gần Sioma tại Tây Zambia.

Có hai nhà máy thủy điện chính trên sông là đập Kariba, cung cấp điện năng cho Zambia và Zimbabwe, còn đập Cahora Bassa tại Mozambique cũng cấp điện năng cho Mozambique và Nam Phi. Cũng có một nhà máy điện nhỏ hơn tại khu vực thác Victoria.

Sông khởi nguồn từ vùng đầm lầy ở tây bắc của Zambia có cao độ khoảng 1.524&nbsp;m (4.900&nbsp;ft) trên mực nước biển. Phía đông của vùng đầu nguồn, lưu vực giữa sông Congo và Zambezi được phân tách bằng một vùng đất cao, hạ đột ngột về phía bắc và nam, chạy gần như theo hướng đông-tây. Vùng này chia tách Lualaba (nhánh chính của thượng Congo) với Zambezi. Lưu vực giữa hai hệ thống sông không được phân định rõ ràng, song chúng không kết nối với nhau.

## Chú thích

## Tham khảo

* Bento C.M., Beilfuss R. (2003), *Wattled Cranes, Waterbirds, and Wetland Conservation in the Zambezi Delta, Mozambique*, report for the Biodiversity Foundation for Africa for the IUCN - Regional Office for Southern Africa: Zambezi Basin Wetlands Conservation and Resource Utilisation Project.
* Bourgeois S., Kocher T., Schelander P. (2003), *Case study: Zambezi river basin*, ETH Seminar: Science and Politics of International Freshwater Management 2003/04
* Davies B.R., Beilfuss R., Thoms M.C. (2000), "Cahora Bassa retrospective, 1974–1997: effects of flow regulation on the Lower Zambezi River," *Verh. Internat. Verein. Limnologie*, 27, 1–9
* Dunham KM (1994), *The effect of drought on the large mammal populations of Zambezi riverine woodlands*, Journal of Zoology, v. 234, p.&nbsp;489–526
* Dorling Kindersley Publishing, Inc. (2004). *World reference atlas*. New York: Dorling Kindersley. ISBN 0-7566-0481-8
* Wynn S. (2002), "The Zambezi River - Wilderness and Tourism", *International Journal of Wilderness*, 8, 34.
* H. C. N. Ridley: "Early History of Road Transport in Northern Rhodesia", *The Northern Rhodesia Journal*, Vol 2 No 5 (1954)—*Re Zambezi River Transport Service at Katombora*.

* Funding boost for cross-border conservation project

## Liên kết ngoài

* Information and a map of the Zambezi's watershed 
* Zambezi Expedition - Fighting Malaria on the "River of Life" 
* Zambezi River Authority 
* The Zambezi Society
* Map of Africa's river basins 
* Visit Zambia Campaign
* Bibliography on Water Resources and International Law  Peace Palace Library
* The Nature Conservancy's Great Rivers Partnership works to conserve the Zambezi River 
* Katima Mulilo river bridge gallery
Nicolas de Catinat

**Nicolas de Catinat** (1 tháng 9 năm 1637 - 22 tháng 2 năm 1712) là một chỉ huy quân đội Pháp và là thống chế của Pháp dưới thời vua Louis XIV. 
Là con trai của vị thẩm phán, Catinat sinh ra tại Paris ngày 01 tháng 9 năm 1637. Ông gia nhập *[[Gardes Françaises]]* lúc còn trẻ và nổi bật ở ở cuộc vây hãm Lille năm 1667.

Ông trở thành một thiếu tướng mười năm sau đó, *[[maréchal de camp]]* năm 1680, và thiếu tướng năm 1688. Ông đã phục vụ với sự tin tưởng lớn trong các chiến dịch 1676-1678 ở Flanders trong cuộc chiến tranh Pháp-Hà Lan, và sau đó được giao nhiệm vụ trong cuộc đàn áp Vaudois trong năm 1686. Sau khi tham gia trong cuộc vây hãm của Philippsburg tại lễ khai mạc của cuộc chiến tranh chín năm, ông được bổ nhiệm chỉ huy quân đội Pháp ở chiến trường phía đông nam của chiến tranh. Năm 1691, ông đã vượt qua vào hạt Nice, và chiếm giữ thị xã Nice và Villefranche.

Chiến thắng của ông chống lại Công tước của Savoy tại trận Staffarda năm 1690, và cuộc chiến của Marsaglia năm 1693, trong số những thành tựu lớn nhất của ông, (Công tước của Savoy sau đó từ bỏ liên minh quân Đồng minh và kết luận hòa bình với vua Louis bằng cách ký kết Hiệp ước Turin vào ngày 29 tháng 8 năm 1696). Năm 1693, Catinat đã được phong làm thống chế Pháp.

Vào lúc bắt đầu của cuộc chiến tranh kế vị Tây Ban Nha, Catinat được giao phụ trách các chiến dịch ở miền bắc nước Ý, nhưng ông đã bị nhiều cản trở bởi các mệnh lệnh hàng của triều đình Pháp và sự yếu kém của các lực lượng của mình. Bị vượt trội hơnbởi Hoàng tử Eugene của Savoy, Catinat bị đánh bật khỏi Carpi và ngay sau đó thay thế bởi thống chế Villeroi. Làm phó cho Villeroi, các lực lượng Pháp một lần nữa đánh bại bởi quân hoàng gia của Eugene tại trận Chieri. Catinat qua đời tại Saint-Gratien trong năm 1712. Hồi ký của ông đã được xuất bản vào năm 1819.
## Tham khảo

*
*
*
John Sculley

**John Sculley** (sinh ngày 06 tháng 4 năm 1939) là một doanh nhân người Mỹ. Ông từng là phó chủ tịch (1970-1977) và chủ tịch của PepsiCo (1977-1983), cho đến khi ông trở thành Giám đốc điều hành của Apple vào ngày 08 tháng 4 năm 1983, một vị trí ông đã ở cho đến khi rời đi vào năm 1993. Trong năm 1987, Sculley là giám đốc điều hành được trả tiền cao nhất Silicon Valley, với một mức lương hàng năm là 2,2 triệu USD.

Doanh thu của Apple tăng từ 800 triệu USD đến 8 tỷ USD khi Apple thuộc quản lý của ông. Tuy nhiên, những hoạt động trong thời gian làm việc của ông tại Apple vẫn còn là chủ đề gây tranh cãi do sự quyết định từ bỏ của ông ra khỏi cấu trúc bán hàng được sáng lập bởi Steve Jobs, đặc biệt liên quan đến quyết định của Sculley cạnh tranh với IBM trong việc bán máy tính cùng một loại khách hàng. Ông cuối cùng đã buộc phải rời Apple trong năm 1993 khi lợi nhuận của công ty bị đi xuống thê thảm, doanh số bán hàng giảm và giá cổ phiếu giảm.

Sculley hiện là một đối tác trong Sculley Brothers, một công ty đầu tư tư nhân được hình thành vào năm 1995. Ông được biết đến với kỹ năng tiếp thị của mình, đặc biệt trong phần giới thiệu của "Pepsi Challenge" tại PepsiCo, cho phép các công ty để đạt được thị phần từ chính đối thủ Coca Cola. Ông đã sử dụng chiến lược tiếp thị tương tự như vậy trong suốt những năm 1980 và năm 1990 tại Apple khi bán máy tính cá nhân MacIntosh.
## Chú thích
Vương quốc Hanthawaddy phục hồi

**Hanthawaddy phục hồi** () hay **Hậu Bột Cố** (後勃固) là một quốc gia cổ của người Môn, thống trị miền Hạ Miến và một số nơi ở Thượng Miến trong một thời kỳ ngắn ngủi 15 năm (từ năm 1740 đến 1757). Quốc gia này trải qua hai đời vua, đóng đô ở Pegu (thành phố Bago hiện nay). Được ủng hộ bởi triều đình Pháp, vương quốc ở phía Thượng Miến nhanh chóng cắt ra một khu vực cho chính họ ở Hạ Miến, và tiếp tục tiến về phía bắc. Tháng 4 năm 1752, các lực lượng của họ đã chiếm Ava và kết thúc triều đại Toungoo kéo dài 266 năm.

Vương quốc Hanthawaddy (1287–1539) và những thành tựu của nó được người Môn nhớ mãi. Khi triều Taungoo suy yếu, người Môn lại nổi dậy khôi phục quốc gia của mình, lập nên Hanthawaddy Phục hưng. Người Môn đã chọn một người Miến dòng dõi hoàng gia vì tranh chấp ngôi báu mà phải trốn chạy và giả làm một nhà sư người Môn làm vua danh nghĩa của mình.

Từ năm 1742, hàng năm, Hanthawaddy Phục hồi đều bắc tiến dọc theo sông Ayeyarwady, chiếm đồng bằng Ayeyarwady, và có lúc đánh tới Ava (Innwa hiện nay). Tuy nhiên, các cuộc chiến tranh mà Hanthawaddy Phục hưng thực hiện trong thời vua Smim Htaw Buddhaketi chỉ có quy mô nhỏ. Khi Binnya Dala lên ngôi, được sự trợ giúp của người Pháp - những người đang muốn mở rộng ảnh hưởng của mình ở Myanmar lúc đó - Hanthawaddy Phục hưng đã mở rộng quy mô chiến tranh, tấn công kinh đô Ava năm 1752, kết liễu triều Taungoo. Tuy nhiên, sau đó người Môn đã rút về củng cố Pegu, chỉ để lại một phần ba lực lượng quân đội ở Thượng Miến. Người Miến đã nhanh chóng tập hợp lực lượng xung quanh Alaungpaya và bắt đầu phản công. Alaungpaya đã đánh bại lực lượng của Hanthawaddy đến đàn áp mặc dù quân số ít hơn.

Năm 1755, Alaungpaya tiến quân về phía nam, chiếm được đồng bằng Ayeyarwady và Dagon (Yangon ngày nay). Người Pháp đã chậm trễ trong hỗ trợ Hanthawaddy, và Pegu đã rơi vào tay người Miến vào tháng 5 năm 1757. Hanthawaddy Phục hồi diệt vong.

Sau khi Hanthawaddy diệt vong. Hàng ngàn người Môn đã phải bỏ tổ quốc sang tỵ nạn ở Xiêm. Cùng với đó là sự đồng hóa của người Miến. Kết cục, người Môn chỉ còn là một sắc tộc nhỏ ở Myanmar ngày nay.
## Chú thích

## Thư mục

* 
* 
* 
* 
* 
*
Megaloprepus caerulatus

***Megaloprepus caerulatus*** là một loài chuồn chuồn kim trong họ Pseudostigmatidae. *M. caerulatus* là loài duy nhất trong chi ***Megaloprepus***. Loài này sinh sống ở rừng ẩm ướt ở Trung Mỹ và Nam Mỹ. Nó có sải cánh lớn nhất trong nhóm odonata, dài đến 19&nbsp;cm ở con đực lớn nhất. Con trưởng thành ăn loài nhện dệt lưới hình cầu trong nhện ở tầng dưới của rừng, nó lôi con nhện ra khỏi tổ lưới. Nó đẻ trứng trong lỗ cây có đầy nước, con đực bảo vệ các lỗ lớn hơn như lãnh địa sinh sản. con nhộng là một động vật ăn thịt hàng đầu trong môi trường sống cây lỗ của nó, ăn nòng nọc và côn trùng thủy sinh, bao gồm cả các ấu trùng muỗi là các loài vector của bệnh trên người.

## Hình ảnh

Tập tin:Naturkundliche Sammlung Übermaxx Überseemuseum Bremen 0730.JPG
Tập tin:Naturkundliche Sammlung Übermaxx Überseemuseum Bremen 0745.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Podkamennaya Tunguska

**Podkamennaya Tunguska** (, nghĩa là *Tunguska dưới những cục đá*, **Trung Tunguska** hay **Tunguska đầy đá**) là một sông tại vùng Krasnoyarsk, Nga; đây là một chi lưu phía đông của sông Enisei và có chiều dài . Tên gọi của sông xuất phát từ thực tế là sông phải chảy qua bên dưới các bãi đá sỏi. Từ năm 1610 những người Nga từ Mangazeya đã vượt qua điểm hợp lưu của Podkamennaya Tunguska với Enisei; đến thập niên 1620 những người Cossack Mangazeya và những người bẫy thú đã đến đây để lấy lông thú từ các thị tộc Tungus bản địa. Sự kiện Tunguska vào tháng 6 năm 1908 diễn ra gần sông, khoảng  về phía nam-đông nam của hồ Cheko.

Phần thượng du của sông còn được gọi là **Katanga**.

## Tham khảo
Vilyuy

**Vilyuy ** (cũng viết là *Vilyui*, ) {là một sông tại cao nguyên Trung Siberi và là chi lưu dài nhất của sông Lena. Với chiều dài xấp xỉ 2.650&nbsp;km, sông hầu như nằm trong lãnh thổ cộng hòa Sakha. Diện tích lưu vực sông là khoảng 491.000&nbsp;km².

Vilyuy có đầu nguồn tại khu tự trị Evenk cũ, chảy về phía đông và sớm vào lãnh thổ Sakha. Sông sau đó chuyển hướng nam và đông nam sau đó lại trở lại hướng đông, và cuối cùng đổ vào Lena khoảng 350&nbsp;km xuôi dòng từ Yakutsk, gần Sangar. Phía tây Vilyui và Chona là lưu vực sông Nizhnyaya Tunguska.

Lưu vực sông Vilyuy có dân cư thưa thớt. Các điểm định cư nhỏ xung quanh sông là Vilyuysk, Verkhnevilyuysk, Suntar và Nyurba.

Sông được thuật lại lần đầu tiên vào thế kỷ 17 và có liên quan đến quá trình xâm lược Siberi của người Nga.

Năm 1634, những người Cossack Nga do Voin Shakhov dẫn đầu đã thiết lập một điểm định cư mùa đông tại nơi hợp lưu giữa Vilyuy và Tyuken. Điểm định cư này đã trở thành trung tâm hành chính của khu vực trong vài thập kỷ, sau khi nó chuyển đến khu vực Yolyonnyokh  về phía hạ du Vilyuy, nơi *ostrog* (điểm đinh cư được củng cố) Olensk (nay Vilyuysk) được thành lập vào năm 1773.

Vào thập niên 1950, kim cương được tìm thấy trong khu vực, khoảng 700&nbsp;km từ cửa sông. Điều này đã dẫn đến việc hình thành mỏ Mir, cùng với các tuyến đường và sân bay, và tổ hợp đập Vilyuy được xây dựng để phục vụ cho việc khai thác kim cương.

## Tham khảo

*Encyclopædia Britannica
*A. Gavrilov, Вилюй  in: Great Russian Encyclopedia (2001).