open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Khí hiếm

**Khí hiếm** hay **khí trơ** (Tiếng Anh: *noble gas*) là nhóm các nguyên tố hóa học trong nhóm nguyên tố số 18, (trước đây gọi là nhóm 0), có số electron lớp ngoài cùng là 8 trong bảng tuần hoàn. Chuỗi nguyên tố hóa học này chứa heli, neon, argon, krypton, xenon, radon và oganesson (có thể không phải khí hiếm) Ngoài ra, flerovi nhóm 14 cũng thể hiện các đặc điểm giống khí hiếm. Khí hiếm trước đây được gọi là *khí trơ*, nhưng thuật ngữ này không chính xác một cách chặt chẽ do các nguyên tố này cũng có tham gia vào một số phản ứng hóa học nhất định. Thuật ngữ *khí hiếm* cũng là một tên gọi chưa chính xác, do trên thực tế, ví dụ, argon trong tự nhiên tồn tại ở một phần đáng kể (0,93% theo thể tích hay 1,29% theo khối lượng) của khí quyển Trái Đất. Tên gọi *khí quý* chỉ tới danh nghĩa 'quý tộc' vì những nguyên tố trong nhóm này không tham gia vào những phản ứng hóa học với các loại nguyên tố khác ngoại tộc, được so sánh như các vị quý tộc không nối dòng với bình dân. Mà cũng có lẽ là có liên quan tới các kim loại quý kém hoạt động hóa học, chúng được gọi như thế là do sự quý báu, khả năng chống ăn mòn cao và có một sự gắn kết lâu dài với tầng lớp quý tộc, nhưng các khí quý thì không thấy có liên quan gì đến các yếu tố đã nói như kim loại quý, ngoại trừ một số trong chúng là đắt tiền. Như vậy, trên thực tế cả ba tên gọi đều không thực sự chặt chẽ và không phản ánh đầy đủ các tính chất hóa-lý hay lịch sử của nhóm các nguyên tố này.

Do độ hoạt động hóa học cực kỳ yếu của chúng, các khí hiếm đã không được phát hiện cho đến tận năm 1868, khi heli được phát hiện ra trong quang phổ của Mặt trời. Trên Trái Đất, mãi đến năm 1895 thì người ta mới cô lập được heli. Các khí hiếm có các lực tương tác nội nguyên tử cực kỳ yếu, kết quả là chúng có điểm nóng chảy và điểm sôi rất thấp. Điều này giải thích tại sao tất cả chúng đều ở dạng khí trong các điều kiện bình thường, thậm chí ngay cả các nguyên tố có nguyên tử lượng lớn hơn so với nhiều chất rắn thông thường khác.

Bảng tuần hoàn chứa một ô trống phía dưới radon, với số nguyên tử bằng 118. Điều này gián tiếp chỉ ra sự tồn tại, mặc dù có thể chu kỳ tồn tại rất ngắn, của một nguyên tố khí hiếm vẫn chưa được phát hiện ra, mà hiện nay người ta đặt tên là oganesson.

Dù các khí hiếm nói chung là không hoạt động hóa học, nhưng trong một số điều kiện cụ thể thì chúng vẫn tạo ra các hợp chất (hợp chất của khí hiếm).

Khí hiếm không phải là tên gọi riêng cho nhóm nguyên tố 18 vì oganesson thực tế có thể không phải là khí hiếm, trong khi flerovi (nhóm nguyên tố 14) lại là một khí hiếm.

## Thuộc tính vật lý

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Bài tuyên bố của Trường Đại học Ohio  phát cho báo chí về các hợp chất của urani với các khí hiếm
* Khí hiếm – Neon, Krypton, Xenon – Tính chất, sử dụng và ứng dụng
* argon (Ar) Tính chất, sử dụng và ứng dụng
Huy hiệu Ohio

**Đại Huy hiệu Tiểu bang Ohio** (tiếng Anh: *The Great Seal of the State of Ohio*) gồm có huy hiệu vòng tròn của Ohio và "THE GREAT SEAL OF THE STATE OF OHIO", viết chung quanh theo kiểu Gôtic báo. Huy hiệu Ohio có một bó mì, tượng trưng nông nghiệp và thịnh vượng; một bó 17 mũi tên, tượng trưng Ohio được nhận vào Hoa Kỳ là tiểu bang thứ 17; hình Núi Logan, Quận Ross, nhìn từ Đài Kỷ niệm Tiểu bang Adena; ba phần tư của Mặt Trời đằng sau núi, tỏa ra 13 tia nắng để tượng trưng 13 tiểu bang đầu tiên, chiếu sáng vào tiểu bang đầu tiên của Lãnh thổ Tây Bắc; và hình sông Scioto và sân cỏ.

Đại hội đồng Ohio, cơ quan lập pháp của tiểu bang, đã định rõ huy hiệu tiểu bang trong Bộ luật Cập nhật Ohio, chương 5, đoạn 4. http://onlinedocs.andersonpublishing.com/oh/lpExt.dll/PORC/26/1c1/1c3/1f8?f=templates&fn=document-frame.htm&2.0#JD_504  Đại Huy hiệu được định rõ vào đoạn 10. http://onlinedocs.andersonpublishing.com/oh/lpExt.dll/PORC/26/1c1/221/222?f=templates&fn=document-frame.htm&2.0#JD_510  Định nghĩa này thay đổi khoảng 10 lần trong lịch sử Ohio.

## Xem thêm
* Đối với Thiên Chúa, mọi sự đều có thể được là tiêu ngữ (motto) của tiểu bang Ohio.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Điều 5.04 của Bộ luật Cập nhật Ohio (Lawriter)&nbsp;– định rõ huy hiệu (*coat of arms*) (tiếng Anh)
* Điều 5.10 của Bộ luật Cập nhật Ohio (Lawriter)&nbsp;– định rõ huy hiệu (*seal*) (tiếng Anh)
* Lịch sử của Đại Huy hiệu, từ Netstate.com (tiếng Anh)
Như Lai

**Như Lai** (zh. 如來, sa., pi. तथागत *tathāgata*) là một danh hiệu của Phật được dịch từ *tathāgata* của tiếng Phạn. Chiết tự của *tathāgata* là *tathā* + *āgata*, và có thể được hiểu là "**Người đã đến như thế**" hoặc "**Người đã đến từ cõi chân như**". Sinh thời, Thích-ca-mâu-ni sử dụng danh từ này để tránh sử dụng ngôi thứ nhất "ta", "tôi" trong lúc giảng dạy, thuyết Pháp, để thể hiện sự khiêm tốn. Về sau, Như Lai được biến đổi thành một danh hiệu chỉ một vị Đại Bồ Tát đã đến bậc giác ngộ cao nhất, bậc Chính đẳng chính giác (sa. *samyaksambuddha*). Như Lai là một trong mười danh hiệu của một vị Phật.

Với sự phát triển của Phật giáo theo thời gian, ý nghĩa của danh từ Như Lai đã biến đổi. Trong Đại thừa, Như Lai chỉ Ứng thân (sa. *nirmāṇakāya*, Tam thân) của Phật. Đó là con người toàn hảo, có thể xuất hiện dưới mọi dạng khác nhau, có Thập lực (sa. *daśabala*) của một vị Phật. Như Lai cũng là sự biểu hiện cụ thể của Chân như (sa. *tathatā*), thể tính của vũ trụ, được xem là sứ giả trực tiếp của Chân như, là gạch nối giữa hiện tượng và bản thể. Trong nhiều trường hợp, Như Lai được xem là đồng nghĩa với Trí huệ (sa. *prajñā*) và tính Không (sa. *śūnyatā*). Trong kinh Kim Cương, đức Phật giảng: *Như Lai là một thực tại như thế, không từ đâu đến cũng chẳng đi về đâu*. Ngũ trí Như Lai là 5 vị Phật tối cao của Phật giáo Tây Tạng và Mật tông.

## Xem thêm
* Ngũ trí Như Lai
* Tất-đạt-đa Cồ-đàm
* Không tính
* Phật tính
* Vô ngã
* Ngộ
* Bát chính đạo

## Tham khảo

## Sách tham khảo
* *Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
* *Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
Moulin Rouge

**Moulin rouge** (trong tiếng Pháp có nghĩa là "cối xay gió đỏ") là một tiệm hát (*[[cabaret]]*) nổi tiếng của Paris, được xây dựng năm 1889 bởi Joseph Oller. Nó nằm trong khu phố Pigalle, một "khu đèn đỏ" của Paris, trên Đại lộ Clichy, gần với đồi Montmartre.

Từ một trăm năm nay Moulin rouge được cả thế giới biết đến qua hình ảnh chiếc cối xay gió đỏ với các vũ nữ chân dài quyến rũ trong điệu nhảy Cancan nổi tiếng.

Henri de Toulouse-Lautrec sơn nhiều áp phích và cảnh thú vui về đêm tại Moulin rouge.

## Tranh

## áp phích

## Những bộ phim về Moulin rouge
Moulin rouge được đưa lên màn ảnh nhiều lần, gần đây nhất là bộ phim ca nhạc được sản xuất năm 2001 với diễn viên Nicole Kidman thủ vai chính.
*1928, *Moulin Rouge* của Ewald André Dupont
*1934, *Moulin Rouge* của Sidney Lanfield, với Lucille Ball
*1939, *Moulin Rouge* của André Hugon
*1944, *Moulin Rouge* của Yves Mirande
*1952, *[[Moulin Rouge (phim 1952)|Moulin Rouge]]* của John Huston, với Zsa Zsa Gabor
*1955, *[[French Can Can]]* của Jean Renoir
*2001, *[[Moulin Rouge!]]* của Baz Luhrmann, với Jim Broadbent, Ewan McGregor, Nicole Kidman, John Leguizamo, Kylie Minogue

## Thư viện ảnh


Image:Paris Montmartre, Le Boulevard de Clichy et le Moulin-Rouge.jpg|Moulin Rouge trong 1900
Image:Moulin Rouge dsc07334.jpg|Moulin Rouge
Image:Paris 75018 Place Blanche Moulin Rouge 01b frontal.jpg|Moulin Rouge buổi sáng


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Moulin Rouge Paris&nbsp;– trang chính của Moulin Rouge
Notre-Dame

**Notre Dame** (có nghĩa là "Đức bà" trong tiếng Pháp) là tên của nhiều nhà thờ Kitô giáo, bao gồm:

## Tại [[Việt Nam]]

*Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn

## Tại [[Pháp]]

***[[Nhà thờ Đức Bà Paris]]** (*Notre-Dame de Paris*) tại Paris
*Nhà thờ Đức Bà Bảo vệ (*Notre-Dame de la Garde*) tại Marseille
*Nhà thờ Đức Bà Reims (*Notre-Dame de Reims*) tại Reims
*Nhà thờ Đức Bà Strasbourg (*Notre-Dame de Strasbourg*) tại Strasbourg
*Thánh đường Đức Bà Aiguebelle (*Basilica Notre-Dame d'Aiguebelle*) tại Aiguebelle
*Thánh đường Đức Bà Brebières (*Basilica Notre-Dame de Brebières*) tại Albert
*Nhà thờ Đức Bà Amiens (*Basilica Notre-Dame d'Amiens*) tại Amiens
*Thánh đường Đức Bà Arcachon (*Basilica Notre-Dame d'Arcachon*) tại Arcachon
*Nhà thờ Đức Bà des Doms (*Basilica Notre-Dame des Doms*) tại Avignon
*Thánh đường Đức Bà Avioth (*Basilica Notre-Dame d'Avioth*) tại Avioth
*Thánh đường Đức Bà Beaune (*Basilica Notre-Dame de Beaune*) tại Beaune
*Thánh đường Đức Bà May vá (*Basilica Notre-Dame de Couture*) tại Bernay
*Nhà thờ Đức Bà Rouen (*Cathédrale Notre-Dame de Rouen*) tại Rouen
*Thánh đường Đức Bà Ba ngôi (*Basilica Notre-Dame de la Trinité*) tại Blois
*Thánh đường Đức Bà Bon-Secours (*Basilica Notre-Dame de Bon-Secours*) tại Bonsecours
*Thánh đường Đức Bà Boulogne (*Basilica Notre-Dame de Boulogne*) tại Boulogne
*Nhà thờ Đức Bà Ân huệ (*Basilica Notre-Dame de Grâce*) tại Cambrai
*Thánh đường Đức Bà Ceignac (*Basilica Notre-Dame de Ceignac*) tại Ceignac
*Thánh đường Đức Bà Kỳ vọng (*Basilica Notre-Dame d'Espérance*) tại Charleville-Mézières
*Nhà thờ Đức Bà Chartres (*Notre-Dame de Chartres*) tại Chartres
*Thánh đường Đức Bà của Trẻ con (*Basilica Notre-Dame des Enfants*) tại Châteauneuf-sur-Cher

## Tại [[Canada]]

***[[Thánh đường Đức Bà Montréal]]** (*Basilica Notre-Dame de Montréal*) tại Montréal
***[[Thánh đường Đức Bà Québec]]** (*Notre-Dame de Québec*) tại Thành phố Québec
*Thánh đường Đức Bà du Cap (*Notre-Dame du Cap*) tại Trois-Rivières
***[[Thánh đường Đức Bà Ottawa]]** (*Notre-Dame d'Ottawa*) tại Ottawa

## Tại [[Bỉ]]

*Thánh đường Đức Bà Hòa bình và Hòa đồng (*Notre-Dame de Paix et de Concorde*) tại Basse-Wavre
*Thánh đường Đức Bà Bonsecours (*Notre-Dame de Bonsecours*) tại Bonsecours
*Thánh đường Đức Bà Hanswijk (*Notre-Dame de Hanswijk*) tại Mechelen
*Thánh đường Đức Bà Montaigu (*Notre-Dame de Montaigu*) tại Scherpenheuvel
*Thánh đường Đức Bà Tongre (*Notre-Dame de Tongre*) tại Tongre-Notre-Dame
*Thánh đường Đức Bà Chèvremont (*Notre-Dame de Chèvremont*) tại Vaux-sous-Chèvremont
*Thánh đường Đức Bà Kỳ vọng (*Notre-Dame de Bonne Espérance*) tại Vellereille-Les-Brayeux

## Tại [[Luxembourg]]

*Nhà thờ Đức Bà Luxembourg (*Notre-Dame de Luxembourg*)

## Tại [[Haiti]]

*Nhà thờ Đức Bà Quy thiên (*Notre-Dame de l'Assomption*) tại Port-au-Prince

## Xem thêm
Tên này cũng chỉ đến nhiều trường, nhiều đại học và hai dòng bà xơ, và đến tác phẩm *[[Nhà thờ Đức Bà Paris (tiểu thuyết)|Nhà thờ Đức Bà Paris]]* của đại văn hào Pháp Victor Hugo.
*Nhà thờ Đức Bà Paris (định hướng)
Guild Wars

***Guild Wars*** là một MMORPG thay đổi phá cách được phát hành bởi hãng NCSoft và phát triển bởi ArenaNet từ ngày 26 tháng 4 năm 2005. *Guild Wars* nhận được nhiều sự khen ngợi vì tính phá cách đó. Thoạt tiên là việc đóng phí, hầu như các game hay trên thế giới hiện nay đều đóng 15 đô la Mỹ một tháng. Tuy nhiên, để chơi *Guild Wars* người chơi chỉ cần mua đĩa bản quyền (50–60 đô la một đĩa) và không cần phải đóng tiền giờ chơi hàng tháng nữa.

Sau thành công khá vang dội của *[[Lineage 2]]*. Mặc dù LA nhận được không ít lời phàn nàn từ người chơi ở khu vực châu Âu và Mỹ nhưng bù lại NCSoft đã thắng lớn ở châu Á. Trên tinh thần đó, NCSoft quyết định tung ra thêm *Guild Wars* nhằm chứng tỏ vị trí đứng của mình trong ngành công nghiệp giải trí khổng lồ.

Khi tung ra *Guild Wars*, NC Soft không ngờ rằng sản phẩm mới của mình lại tiến xa vượt bậc so với sản phẩm trước đó. Thực vậy, số lượng client tung ra được tiêu thụ với số lượng khổng lồ khiến cho *Guild Wars* lập tức nằm trong "Bảng đánh giá game có thứ hạng cao nhất" do nhiều người chơi game bình chọn và tuyệt nhiên qua mặt được đại gia *[[World of Warcraft]]*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ Guild Wars
Điện Biên (định hướng)

**[[Điện Biên]]** là một tỉnh thuộc vùng Tây Bắc Bộ Việt Nam. Ngoài ra, tên gọi **Điện Biên** còn có thể chỉ:

; Địa danh cũ
* Phủ Điện Biên: một phủ thuộc tỉnh Hưng Hóa dưới thời nhà Nguyễn; nay tương ứng với tỉnh Điện Biên và một phần các tỉnh Lai Châu, Sơn La
* Huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên
* Phường Điện Biên (quận Ba Bình, thành phố Hà Nội); nay là một phần các phường Hoàn Kiếm và Ba Bình
* Phường Điện Biên, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
* Thị trấn Điện Biên, thị trấn huyện lỵ huyện Điện Biên, tỉnh Lai Châu; nay là một phần phường Mường Thanh, tỉnh Điện Biên
* Thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
* Huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên
* Thị trấn Điện Biên Đông (huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên); nay là một phần xã Na Son
* Thị trấn Nông trường Điện Biên (huyện Điện Biên, tỉnh Lai Châu); nay là một phần phường Mường Thanh, tỉnh Điện Biên

## Xem thêm
*Điện Biên Phủ (định hướng)
Dây sống

**Dây sống** là một trong những đặc trưng của ngành động vật có dây sống, gồm các lớp bò sát, chim, cá sụn v.v... mà không ngành nào khác có được.

Dây sống, với nhiệm vụ là bộ xương trong của những loài động vật này, nâng đỡ chúng trong việc di chuyển và bảo vệ những cơ quan quan trọng như hệ thần kinh, phổi...

## Cấu tạo
Trong giải phẫu động vật, dây sống là một dây linh hoạt với cấu tạo rắn và xốp (gần giống như sụn), có nguồn gốc từ nội bì gồm toàn những tế bào có không bào lớn.  Dây sống nằm dọc theo cơ thể từ đầu đến đuôi, thường là gần với lưng hơn so với bụng của động vật.

Dây sống được cho là có lợi thế (cả trong bối cảnh tiến hóa và phát triển) bởi vì nó cung cấp cấu trúc chắc chắn để gắn cơ, nhưng vẫn linh hoạt.

Ở các nhóm động vật có mức độ tiến hóa thấp, dây sống vẫn tồn tại trong suốt cuộc đời như sự hỗ trợ trục chính của cơ thể, trong khi ở hầu hết các động vật bốn chân nó trở thành lõi nhân của đĩa đệm.

Ở các loài động vật có xương sống tiến hóa cao (như bò sát, chim, thú) dây sống chỉ tồn tại ở giai đoạn phôi thai, sau đó bị các tế bào xương sống chèn ép làm cho thoái hoá chỉ để lại vết tích ở trung tâm thân đốt sống hoặc thoái hoá không để lại vết tích gì.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Thế vô hướng

Trong giải tích, vật lý học hay kỹ thuật, **trường thế vô hướng**, thường được gọi tắt là **thế vô hướng**, **trường thế** hay **thế**, là một trường vô hướng mà trái dấu của gradient của nó là một trường vectơ.

Giả sử có một trường vector **v**, thế vô hướng *&phi;* của **v** là một trường vô hướng có trái dấu gradient của nó là **v**:
: \mathbf{v} = - \nabla \phi  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (1)

Mọi trường thế vô hướng đều có trường vectơ tương ứng. Nhưng chỉ có các trường vectơ bảo toàn, **v**, với đạo hàm riêng liên tục mới có trường thế tương ứng *&phi;*, định nghĩa bằng tích phân đường, so với điểm mốc *r*0:
:\phi(\mathbf r) = \phi(\mathbf r_0) + \int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf v \cdot d \mathbf r'  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (2)
Ở đây, \mathbf r' là vectơ vị trí trong tích phân.

Hai phương trình (1) và (2) là tương đương, theo định lý cơ bản của giải tích. Ứng với mỗi trường vectơ bảo toàn **v** có vô số trường thế *&phi;* thỏa mãn (1). Theo (2), việc chọn điểm mốc *r*0 giúp cố định *&phi;* cụ thể, phụ thuộc vào *&phi;*(*r*0). Tuy nhiên trong kết quả của (2), khi *&phi;*(*r*0) có thể thay đổi tùy lựa chọn, giá trị của trường vectơ tương ứng vẫn không đổi.

Trường thế vô hướng có nhiều ứng dụng trong vật lý. Mở rộng cho đại lượng có hướng của trường thế vô hướng là trường thế vectơ.

## Ví dụ
Trường thế có thể được định nghĩa cho nhiều trường vectơ bảo toàn trong vật lý:
*Trường thế của trường điện gọi là điện thế
*Trường thế của trường lực bảo toàn gọi là thế năng
**Trường thế của lực hấp dẫn gọi là thế năng hấp dẫn

## Xem thêm
* Trường thế vectơ
* Định lý cơ bản của giải tích vectơ
* Thế Yukawa

## Tham khảo
Điện thế

Trong điện học, **điện thế** là trường thế vô hướng của điện trường; tức là gradien của điện thế là vectơ ngược hướng và cùng độ lớn với điện trường.

Cũng như mọi trường thế vô hướng, điện thế có giá trị tùy theo quy ước điện thế của điểm lấy mốc. Trong kỹ thuật điện và điện tử học, khái niệm **hiệu điện thế** hay **điện áp** thường được dùng khi so sánh điện thế giữa hai điểm, hoặc nói về điện thế của một điểm khi lấy điểm kia là mốc có điện thế bằng 1.
## Ký hiệu và đơn vị đo lường điện thế
Trong hệ đo lường quốc tế, điện thế  đo bằng Volt (viết tắt là v) và có ký hiệu **V.**

## Hiệu điện thế giữa 2 điểm
Trong điện học, **điện thế** là trường thế vô hướng của điện trường; tức là gradien của điện thế là vectơ ngược hướng và cùng độ lớn với điện trường.

Cũng như mọi trường thế vô hướng, điện thế có giá trị tùy theo quy ước điện thế của điểm lấy mốc. Trong kỹ thuật điện và điện tử học, khái niệm **hiệu điện thế** hay **điện áp** thường được dùng khi so sánh điện thế giữa hai điểm, hoặc nói về điện thế của một điểm khi lấy điểm kia là mốc có điện thế bằng 1.

Như mọi trường vectơ có dạng tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách (ví dụ lực hấp dẫn), trường véctơ cường độ điện trường là một trường vectơ bảo toàn. Điều này nghĩa là mọi tích phân đường của vectơ cường độ điện trường **E** từ vị trí **r**0 đến **r**:
:\int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r' 
Đều có giá trị không phụ thuộc vào đường đi cụ thể từ **r**0 đến **r**.

Như vậy tại mỗi điểm **r** đều có thể đặt giá trị gọi là **điện thế**:
:\phi(\mathbf r) = \phi(\mathbf r_0) + \int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r' 
Với 
:Φ(**r**0) là giá trị điện thế quy ước ở mốc **r**0.

Hiệu điện thế giữa 2 điểm
:\int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r' = E(r) - E(r_o)

## Điện thế không đổi theo thời gian
:v(t) = V = E r

## Điện thế biến đổi đều theo thời gian
:v(t) = Er

Thí dụ
:v(t) = V . Điện DC

## Điện thế biến đổi không đều  theo thời gian
:v(t) = \int E dr

Thí dụ
:v(t) = V sin \omega t . Điện AC

## Điện thế  của dẩn điện
### Điện thế DC
Điện thế không dổi theo thời gian của một số dẫn điện được liệt kê trong bảng dưới đây

:

### Điện thế AC
Điện thế biến dổi theo thời gian  của một số dẫn điện được liệt kê trong bảng dưới đây

:

## Phân loại
Việc phân loại hiệu điện thế phụ thuộc vào ứng dụng cụ thể và quy ước của từng quốc gia.

Trong truyền tải điện công nghiệp ở Việt Nam, EVN quy ước:
* Nguồn điện lưới nhỏ hơn 1 kV là **hạ thế**
* Từ 1kV đến 66kV là **trung thế**
* Lớn hơn 66kV là **cao thế**

Cụ thể theo, lưới truyền tải điện ở Việt Nam năm 1993 là: 
* Cao thế có 4 mức: 66kV, 110kV, 220kV và 500kV
* Trung thế có 5 mức: 6kV, 10kV, 15kV, 22kV và 35 kV
* Hạ thế có 2 mức: 0,4kV và 0,2kV
Trong mục tiêu đồng bộ lưới điện đến năm 2010, tại Việt Nam sẽ có: 
* Cao thế có 4 mức: 66kV, 110kV, 220kV và 500kV
* Trung thế có 2 mức: 22kV và 35 kV
* Hạ thế có 1 mức: 0,4kV

Theo, hành lang an toàn lưới điện ở Việt Nam có quy định lớn hơn 1000V là cao thế.

Đối với đồ điện dân dụng, trong bóng hình tivi, điện thế 15-22kV được gọi là cao áp.

## Tham khảo
Mã hóa âm thanh tiên tiến

**Mã hóa âm thanh tiên tiến** hay **Advanced Audio Coding** (viết tắt: **AAC**) - (ISO 14496-3) là một định dạng âm thanh đa năng nén kiểu lossy được định nghĩa theo tiêu chuẩn MPEG-2 và được phát triển bởi liên minh Fraunhofer, Dolby, Sony và AT&T. AAC được phát triển nhằm thay thế cho định dạng âm thanh đã quá nổi tiếng MP3 để tích hợp trong container MP4-một container của MPEG-4 tiêu chuẩn hỗ trợ đầy đủ các tính năng phụ (xem thêm phần MPEG-4).

Dạng định này được phát triển để xóa đi những chỗ yếu của MP3 và nâng cao phương pháp mã hóa đã có. Do vậy những tín hiệu thu của âm thanh hay tiếng động sẽ được nhận biết và mã hóa một cách hiệu quả hơn hoặc những vấn đề của Pre-Echo sẽ giảm thấp xuống nhiều.

AAC có thể tích hợp tới 48 kênh âm thanh (có sample rate tới 96KHz) cộng thêm 15 kênh âm thanh tần số thấp (Low Frequency Enhancement-LFE) giới hạn sample rate ở 120&nbsp;Hz.

## Một số Profile của AAC (HE-AAC, LC-AAC, LD-AAC, AAC, SSR.AAC)
Đây là một vài profile của MPEG-4 AAC tiêu chuẩn.
* Low Complexity (LC) nghĩa là “ít phức tạp”. Ở mức độ Bitrate trung bình đến cao, được sử dụng trong hệ thống mua bán nhạc trực tuyến của Apple và RealNetWorks hoặc được cài sẵn trong phần cứng.
* High Efficiency (HE) nghĩa là “hiệu quả cao”. HE-AAC cũng được hiểu theo cách khác là AACPlus, AAC+ hay AAC SBR(Spectral Band Replication)... HE-AAC được phát triển nhằm sử dụng trong việc mã hóa với bitrate thấp – đặc biệt có tác dụng với tập tin âm thanh đa kênh (multichannel).
* Low Delay (LD) nghĩa là "Thời gian trễ thấp". Được sử dụng cho thời gian dật nhỏ (khoảng 20ms) ở mức Bitrate trung bình đến mức độ cao. Được sử dụng trong lĩnh vực liên lạc, ví dụ như trong hệ thống Video Họp.
* Main Profile - Profile chính
* Scalable Sample Rate (SSR) - dành cho "Streaming" hay "coi trực tuyến". Nó cho phép đưa lại dự liệu liên tục mà không bị vấp bằng cách giảm độ Bitrate, nếu như băng thông đường truyền không cho phép, hoặc độ băng thông cho phép bỗng nhiên giảm mạnh.

## Ý nghĩa của AAC
AAC là dạng định nén âm có tiêu hao về chất lượng, được sử dụng rộng rãi qua các kênh mua bán nhạc trực tuyến như iTunes Store, Real Music Store, LiquidAudio được gắn kèm với hệ thống chống sao chép DRM (ví dụ như FairPlay của Apple).

Trên máy iPod của Apple hay máy điện thoại di động của Nokia, Samsung, Sony Ericsson, Siemens bạn có thể chơi những dữ liệu dạng AAC này. AAC đem lại độ nén cao hơn so với những dạng định khác với mức nén có thể tới 1:16. Ví vậy ngay ở mức 64 kbit/sec/chanel audio thì đã đạt được mức chất lượng khá, ở mức 192 kbit/sec/chanel audio thì có thể ngang với chất lượng CD.

Như :

352,8Kbps, 16bit/44100Hz =  CD Quality.

384Kbps,16bit/48000Hz = DVD Quality (tương đương Hi-Res Audio).

## Weblinks
* Apple với MPEG-4 - AAC Audio (english)
* Thông số kỹ thuật Knowledge Base and Open Source AAC Codecs  của AudioCoding.com (englisch)
* Thông tin bản quyền: Via Licensing Corporation - patent licensing services - MPEG-4 AAC  (englisch)
* 1 Trang khá hay về chủ đề Nén dữ liệu: Ultimate compression resources catalog: AAC  (englisch)

## Tham khảo
Hiệu điện thế

**Hiệu điện thế** hay **điện áp** (ký hiệu , thường được viết đơn giản là U, có đơn vị là Vôn, được kí hiệu là V) là sự chênh lệch về điện thế giữa hai cực của 1 nguồn. Hiệu điện thế giữa hai điểm trong điện trường tĩnh là đại lượng đặc trưng cho khả năng thực hiện công của điện trường khi có một điện tích di chuyển giữa hai điểm đó. Hiệu điện thế có thể đại diện cho nguồn năng lượng (lực điện), hoặc sự mất đi, sử dụng, hoặc năng lượng lưu trữ (giảm thế). Hiệu điện thế có thể được sinh ra bởi các điện trường tĩnh, dòng điện chạy qua từ trường, các trường từ thay đổi theo thời gian, hoặc sự kết hợp của 3 nguồn trên. Dụng cụ để đo hiệu điện thế là: vôn kế, tĩnh điện kế...

## Điện thế biến đổi theo thời gian
### Điện thế biến đổi không đều theo thời gian
Điện thế biến đổi không đều theo thời gian sẽ có công thức
 v(t) = \int E dr

Thí dụ,

Điện thế biến đổi theo thời gian tìm thấy từ Điện AC
: v(t) = V sin \omega t

### Điện thế biến đổi đều theo thời gian
Điện thế biến đổi đều theo thời gian sẽ có công thức
 v(t) = Er

Thí dụ,

Điện thế biến đổi theo thời gian tìm thấy từ Điện DC
: v(t) = V 

## Điện thế điểm
### Hiệu điện thế giữa 2 điểm
 \int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r' = E(r) - E(r_o)

Như mọi trường vectơ có dạng tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách (ví dụ lực hấp dẫn), trường véctơ cường độ điện trường là một trường vectơ bảo toàn. Điều này nghĩa là mọi tích phân đường của vectơ cường độ điện trường **E** từ vị trí **r**0 đến **r**:
:V_{r_o-r} = \int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r' 
Đều có giá trị không phụ thuộc vào đường đi cụ thể từ **r**0 đến **r**.

Như vậy tại mỗi điểm **r** đều có thể đặt giá trị gọi là **điện thế**:
  \phi(\mathbf r) = \phi(\mathbf r_0) + \int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r' 
Với 
:Φ(**r**0) là giá trị điện thế quy ước ở mốc **r**0.

## Điện thế  của dẩn điện
### Điện thế DC
Điện thế không dổi theo thời gian của một số dẫn điện được liệt kê trong bảng dưới đây

:

### Điện thế AC
Điện thế biến dổi theo thời gian  của một số dẫn điện được liệt kê trong bảng dưới đây

:
## Xem thêm
*Điện thế

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Elementary explanation of voltage at NDT Resource Center
Điện cao thế

**Điện cao thế** (hay còn gọi là **điện thế cao**) là dòng điện có điện áp đủ lớn để gây hại đến sinh vật sống. Thiết bị và các dây dẫn mang dòng điện cao cần phải bảo đảm các yêu cầu và quy trình an toàn. Trong các ngành công nghiệp, điện cao thế nghĩa là dòng điện cao hơn một ngưỡng nào đó. Điện cao thế được dùng chủ yếu trong việc phân phối điện năng, trong ống phóng tia cathode, sản sinh tia X và các chùm hạt để thể hiện hồ quang điện, cho sự xẹt điện, trong đèn nhân quang điện, và các đèn điện tử chân không máy khuếch đại năng lượng cao và các ứng dụng khoa học và công nghệ khác.

## Xem thêm
* Kỹ thuật điện
* Điện thế thấp
* Cuộn dây Tesla

## Tham khảo

* High Voltage Engineering - Dr M S Naidu & Dr V Kamaraju, Publisher: McGraw-Hill

## Liên kết ngoài
* ''NFPA 70E'': Electrical Safety in the Workplace, USA
* High Voltage Safety Testing at up to 300,000V 
* HV Safety Testing Video
Thế năng hấp dẫn

**Năng lượng hấp dẫn** hay **thế năng hấp dẫn** là thế năng mà một vật thể khối lượng lớn có được liên quan tới một vật thể khối lượng lớn khác do lực hấp dẫn. Nó là thế năng có quan hệ với trọng trường, được giải phóng (chuyển thành động năng) khi các vật rơi về phía nhau. Thế năng trọng trường tăng khi đưa hai vật ra xa nhau.

Đối với hai điểm tương tác theo cặp, thế năng hấp dẫn U được xác định bởi
:U = -\frac{GMm}{R},
trong đó M và m là khối lượng của hai điểm, R là khoảng cách giữa chúng và G là hằng số hấp dẫn.

Ở gần bề mặt Trái đất, trường hấp dẫn xấp xỉ không đổi và thế năng hấp dẫn của một vật giảm xuống còn
:U = mgh
trong đó m là khối lượng của vật thể, g = GM_{\oplus}/R_{\oplus}^2 là lực hấp dẫn của Trái đất và h là chiều cao của trọng tâm của vật thể trên một mức tham chiếu đã chọn.

## Chú thích
Mã Tam Bảo

**Mã Tam Bảo** có thể là:
* Mã Tam Bảo, tướng lĩnh khai quốc nhà Đường.
* Mã Tam Bảo, tức Trịnh Hòa, thái giám, nhà hàng hải Trung Quốc thời Minh.
Vòng tròn đồng ruộng

**Vòng tròn đồng ruộng** (tiếng Anh: *Crop circle*) là một khu vực trồng ngũ cốc hay cây trồng nói chung bị san phẳng một cách có hệ thống thành nhiều mẫu hình học khác nhau. Dù nhiều chuyên gia tự phong quy nguyên nhân cho những hiện tượng thiên nhiên huyền bí hay người ngoài hành tinh, có sự đồng thuận khoa học rằng hầu như tất cả các trường hợp là do con người. Tuy nhiên hầu như không có nghiên cứu khoa học nghiêm túc nào về hiện tượng này. Chỉ có ba bài báo có bình duyệt được đăng, hai trong số đó là của TS Levengood, ủng hộ giả thuyết phi nhân tạo. Năm 1991, Bower và Chorley tuyên bố là tác giả của nhiều vòng trong khắp nước Anh và một trong những vòng tròn của họ đã được chứng nhận là không thể tạo ra bởi con người bởi một nhà điều tra vòng tròn trước các nhà báo.

## Lịch sử
Hiện tượng vòng tròn đồng ruộng được ghi nhận sớm trong lịch sử, bức tranh khắc gỗ "Mowing-Devil" vào thế kỷ 14, miêu tả một kẻ kỳ lạ đang tạo nên vòng tròn trên cánh đồng ngô.

### Bower và Chorley
Năm 1991, Doug Bower và Dave Chorley đã nổi tiếng khi tự thú nhận đã khởi động hiện tượng này năm 1978 bằng những công cụ đơn giản bao gồm một tấm ván gỗ, dây thừng, và một chiếc mũ bóng chày đựng một cuộn dây để giúp họ đi thẳng. Để chứng minh, họ tạo một vòng tròn trước mặt các nhà báo; một "cereologist" (người cổ vũ cách lý giải siêu nhiên), Pat Delgado, đã nghiên cứu vòng tròn và xác định nó là thật trước khi người ta bật mí nó là một trò lừa. Lấy cảm hứng từ những câu chuyện về vòng tròn đồng ruộng ở Úc từ 1966, Bower và Chorley nói họ chịu trách nhiệm cho tất cả các vòng tròn trước 1987 và hơn 200 cái trong khoảng 1978-1991 (với khoảng 1000 cái khác không phải của họ). Sau tuyên bố của họ, hai người trình diễn việc tạo ra một vòng tròn đồng ruộng. Theo giáo sư Richard Taylor, "những hình họ vẽ đã truyền cảm hứng cho lan sóng thứ hai của những nghệ sĩ đồng ruộng. Hoàn toàn không xẹp xuống, các vòng tròn đồng ruộng tiến triển thành một hiện tượng quốc tế, với hàng trăm hình vẽ phức tạp xuất hiện hàng năm khắp địa cầu."

Tạp chí Smithsonian viết:

:Từ khi các vòng tròn của Bower và Chorley xuất hiện, các thiết kế hình học đã tăng tiến về quy mô và độ phức tạp, khi mỗi năm những nhóm vô danh đặt bẫy những du khách New Age.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*The Beautiful World of Crop Circles
La Hối

**La Doãn Chánh** (1920&ndash;1945), nghệ danh **La Hối**, là một nhạc sĩ Việt Nam, chiến sĩ chống phát xít Nhật và tác giả nhạc phẩm nổi tiếng *[[Xuân và tuổi trẻ]]*.

## Tiểu sử
La Hối sinh năm 1920 tại Hội An, Quảng Nam trong một gia đình gốc Khách Gia từ Quảng Đông, Trung Quốc đã định cư nhiều đời tại Việt Nam. Ngay từ nhỏ ông đã thể hiện năng khiếu về âm nhạc. Trong những năm 1936–1938, La Hối học ở Sài Gòn, thời gian này ông có dịp học hỏi, trau dồi âm nhạc cổ điển phương Tây.

Năm 1939, La Hối và các bạn thành lập Hội Hiếu nhạc (*Société Philharmonique*) do ông làm hội trưởng. Một số nhạc sĩ nổi tiếng bây giờ như Dương Minh Ninh (tác giả ca khúc *Gấm vàng*), Lê Trọng Nguyễn (tác giả *Nắng chiều*), Lan Đài (tác giả *Chiều tưởng nhớ*)... đã từng được ông hướng dẫn âm nhạc.

Năm 1945, La Hối gia nhập và trở thành một trong những người lãnh đạo một tổ chức chống phát xít Nhật. Ông cùng các đồng chí in truyền đơn, nổ bom, phá đường, phá cầu, tập kích quân đội Nhật. Tháng 5 năm 1945, La Hối và 10 đồng chí bị hiến binh Nhật bắt. Sau khi bị tra tấn tàn nhẫn, tất cả bị xử bắn, chôn chung một mộ tại chân núi Phước Tường, Đà Nẵng, nay đã được cải táng về Nghĩa trang chống phát xít Nhật ở Hội An. Khi ấy ông vừa mới 25 tuổi.

Nhạc phẩm *Xuân và tuổi trẻ* của ông vốn do Diệp Truyền Hoa đặt lời tiếng Hoa. Sau khi ông mất, nhà thơ Thế Lữ đến Quảng Nam, biết được gương hy sinh dũng cảm của ông, đã xúc động mà đặt lời Việt cho ca khúc. Ngoài *Xuân và tuổi trẻ*, La Hối còn có một ca khúc khác là *Xuân sắc quê hương*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Nhạc sĩ La Hối  trên trang Nhịp cầu âm nhạc
Cúp bóng đá châu Phi 2006

**Cúp bóng đá châu Phi 2006** là Cúp bóng đá châu Phi lần thứ 25, được tổ chức tại Ai Cập từ ngày 20 tháng 1 đến ngày 10 tháng 2 năm 2006. Chủ nhà Ai Cập giành chức vô địch lần thứ 5 sau khi vượt qua Bờ Biển Ngà 4-2 trên chấm 11m sau 120 phút thi đấu chung kết với tỉ số không bàn thắng.

## Vòng loại

Vòng loại của giải diễn ra từ 10 tháng 3 năm 2003 đến 8 tháng 10 năm 2005. Khác với những giải trước, giải này không có vòng sơ loại. Do đó vòng loại chia ra nhiều bảng hơn gồm 49 đội chia làm 5 bảng để chọn lấy 13 đội đầu bảng và đội thứ nhì có thành tích tốt nhất vào vòng chung kết cùng đương kim vô địch Cameroon và chủ nhà Tunisia. Vòng loại này cùng là vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2006.

### Các đội tham dự

## Cầu thủ tham dự

## Địa điểm




## Vòng bảng
Đội in màu xanh lục giành quyền vào tứ kết.

'Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC+2)*

===Bảng A===



----

----

----

----

----


===Bảng B===



----

----

----

----

----


===Bảng C===



----

----

----

----

----


===Bảng D===



----

----

----

----

----


==Vòng đấu loại trực tiếp==


===Tứ kết===

----

----

----


===Bán kết===

----


===Tranh hạng ba===


===Chung kết===



==Vô địch==


==Danh sách cầu thủ ghi bàn==
;5 bàn
*  [[Samuel Eto'o]]

;4 bàn


*  [[Ahmed Hassan]]

*  [[Pascal Feindouno]]

*  [[Francileudo dos Santos]]


;3 bàn


*  [[Emad Moteab]]

*  [[Flávio Amado|Flávio]]

*  [[Didier Drogba]]


;2 bàn


*  [[Mohamed Aboutreika]]
*  [[Albert Meyong Ze]]
*  [[Ousmane Bangoura]]

*  [[Kaba Diawara]]
*  [[Obafemi Martins]]

*  [[Henri Camara]]
*  [[Mamadou Niang]]


;1 bàn


*  [[Norberto Maurito]]
*  [[Geremi Njitap|Geremi]]
*  [[Lomana LuaLua]]
*  [[Tresor Mputu]]
*  [[Arouna Koné]]
*  [[Bakari Koné]]
*  [[Yaya Touré]]
*  [[Hossam Hassan]]
*  [[Mido (cầu thủ bóng đá)|Mido]]
*  [[Amr Zaki]]
*  [[Baba Adamu]]

*  [[Matthew Amoah]]
*  [[Sambégou Bangoura]]
*  [[Abdusalam Khames]]
*  [[Garba Lawal]]
*  [[John Obi Mikel]]
*  [[Victor Nsofor Obinna]]
*  [[Christian Obodo]]
*  [[Taye Ismaila Taiwo]]
*  [[Issa Ba]]
*  [[Souleymane Camara]]

*  [[Papa Bouba Diop]]
*  [[Mohamed Kader]]
*  [[Mamam Cherif Touré]]
*  [[Selim Ben Achour]]
*  [[Riadh Bouazizi]]
*  [[Karim Haggui]]
*  [[James Chamanga]]
*  [[Christopher Katongo]]
*  [[Elijah Tana]]
*  [[Benjani Mwaruwari]]


;phản lưới nhà


*  [[Abdel-Zaher El-Saqua]] (trong trận gặp )

*  [[Issah Ahmed]] (trong trận gặp )



==Đội hình tiêu biểu==
*'Thủ môn**
* [[Essam El-Hadary]]

**Hậu vệ**
*  [[Emmanuel Eboué]]
*  [[Rigobert Song]]
*  [[Wael Gomaa]]
*  [[Taye Ismaila Taiwo|Taye Taiwo]]

**Tiền vệ**
*  [[Stephen Appiah]]
*  [[Mohamed Aboutreika]]
*  [[Ahmed Hassan]]
*  [[Pascal Feindouno]]

**Tiền đạo'''
*  Didier Drogba
*  Samuel Eto'o
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức của Cúp bóng đá châu Phi 2006
Thập niên 2000

File:2000s decade montage3.png|Từ trên cùng bên trái, theo chiều kim đồng hồ: Trung tâm Thương mại Thế giới bốc cháy và Tượng Nữ thần Tự do trong **[[Sự kiện 11 tháng 9|vụ tấn công ngày 11 tháng 9]]** năm 2001; đồng **[[euro]]** trở thành đơn vị tiền tệ châu Âu vào năm 2002; bức tượng Saddam Hussein bị lật đổ trong **[[Chiến tranh Iraq]]** vào năm 2003, và vào năm 2006, Hussein bị hành quyết vì tội ác chống lại loài người; Quân đội Hoa Kỳ đang hướng tới một máy bay trực thăng của quân đội ở Afghanistan trong **[[Chiến tranh chống khủng bố]]**; **[[Phương tiện truyền thông mạng xã hội|mạng xã hội]]** thông qua Internet đã lan rộng ra khắp thế giới; một người lính Trung Quốc đang nhìn vào **[[Thế vận hội Mùa hè 2008]]** đang bắt đầu ở Bắc Kinh; cuộc **[[Khủng hoảng tài chính 2007–08|khủng hoảng kinh tế]]** lớn nhất kể từ khi cuộc Đại khủng hoảng xảy ra trên thế giới vào năm 2008; **[[Động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004|một trận sóng thần từ trận động đất ở Ấn Độ Dương]]** giết chết hơn 230.000 người vào năm 2004 và trở thành trận động đất mạnh nhất kể từ trận động đất ở Alaska năm 1964|420px|thumb
rect 1 1 234 178 Sự kiện 11 tháng 9
rect 236 1 371 178 Euro
rect 374 1 495 90 91 181 Chiến tranh Iraq
rect 244 181 366 326 369 181 495 Chiến tranh chống khủng bố
rect 327 330 494 486 Phương tiện truyền thông mạng xã hội
rect 165 330 324 487 Thế vận hội Mùa hè 2008
rect 1 331 163 487 Khủng hoảng tài chính 2007–08
rect 3 181 241 327 Động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004
desc bottom-left


**Thập niên 2000** hay **thập kỷ 2000** chỉ đến những năm từ 2000 đến 2009, kể cả hai năm đó. Không chính thức, nó cũng có thể bao gồm vài năm vào cuối thập niên trước hay vào đầu thập niên sau. Đây là thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21.

## Sự kiện

### Năm [[2001]]
* 11 tháng 9: Sự kiện 11 tháng 9 tại Hoa Kỳ do Al-Qaeda thực hiện.

## Tham khảo
Mộc nhĩ

**Mộc nhĩ** là tên chung để chỉ một trong ba loài sau, do chúng đều có hình dạng giống như tai và mọc trên thân cây:

**Mộc nhĩ đen**: Hai loài có họ hàng gần nhưng khác nhau của các loại nấm ăn được thuộc bộ Auriculariales, được sử dụng chủ yếu trong ẩm thực châu Á, đặc biệt là các nước phương Đông:
*Auricularia auricula-judae: tức nấm mèo. Tên gọi *mộc nhĩ đen* để chỉ loài này có lẽ chính xác hơn để chỉ loài dưới.
*Auricularia polytricha: tức mao mộc nhĩ hay vân nhĩ.

**Mộc nhĩ trắng**: Một loài nấm ăn được, có màu trắng, thuộc bộ Tremellales là Tremella fuciformis
Nấm mèo

**Nấm mèo** hay **mộc nhĩ đen** (danh pháp khoa học: ***Auricularia heimuer***) được biết đến do hình dạng tựa tai người, có màu nâu sẫm đến đen, mọc trên các thân cây mục. Nó có kết cấu tựa cao su, tương đối cứng và giòn.

Loài này được sử dụng trong ẩm thực châu Á. Tại Trung Quốc, nó gọi là 木耳 (pinyin: *mù ěr* -mộc nhĩ) hay 黑木耳 (pinyin: *hēi mù ěr*-hắc mộc nhĩ), và trong tiếng Nhật là *kikurage*. *[[Mao mộc nhĩ|Auricularia polytricha]]* (vân nhĩ), một loài có quan hệ họ hàng gần, cũng được sử dụng trong ẩm thực châu Á.

Mộc nhĩ trắng, một loài nấm ăn được khác, có màu trắng và hình dạng tương tự, là một loài khác với danh pháp khoa học *Tremella fuciformis*.

## Xem thêm
* Mao mộc nhĩ
* Mộc nhĩ trắng
* Mộc nhĩ

## Tham khảo

* Buczacki, Stefan (1982). *Collins Gem Guide: Mushrooms and Toadstools*.

## Liên kết ngoài

Bằng tiếng Việt:
* Mộc nhĩ đen 
* Kỹ thuật nuôi trồng nấm mèo 

Bằng tiếng Anh:
* http://www.hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1996/V3-464.html#Auricularia%20spp.
Mao mộc nhĩ

**Mao mộc nhĩ** (毛木耳, pinyin: *máo mù ěr*) hay **vân nhĩ** (云耳, pinyin: *yún ěr*), có nơi còn gọi chệch thành **mâu mộc nhĩ** (danh pháp khoa học: ***Auricularia polytricha***) hay đơn giản chỉ là mộc nhĩ (木耳, pinyin: *mù ěr*) là một loài nấm. Nó có màu nâu xám sẫm, hình tai người và thường được sử dụng trong ẩm thực châu Á. Trong tiếng Nhật nó được gọi là *kikurage*. Nó cũng được gọi là mộc nhĩ đen, do khi phơi khô cũng có màu đen.

Loài mộc nhĩ này mọc trên các thân cây gỗ mục. Màu của nó nâu sẫm nhưng trong mờ. Nó thường được bán ở dạng đã sấy hay phơi khô và cần ngâm nước trước khi dùng. Nó gần như không có mùi vị, nhưng được đánh giá cao nhờ kết cấu tựa cao su, tương đối cứng và giòn cũng như một số tính chất y học có lợi cho sức khỏe, bao gồm cả tính chất chống đông tụ mới được phát hiện gần đây.

*[[Nấm mèo|Auricularia auricula-judae]]*, một loài có họ hàng gần, cũng được sử dụng trong ẩm thực châu Á.

Mộc nhĩ trắng, một loài nấm ăn được khác và có màu trắng, là một loài riêng có danh pháp khoa học *[[Tremella fuciformis]]* thuộc bộ Tremellales.

## Chú thích

## Xem thêm
*Nấm mèo
*Mộc nhĩ trắng
*Mộc nhĩ

## Tham khảo
Bằng tiếng Việt:
*Mộc nhĩ đen 
Bằng tiếng Anh:
* Mộc nhĩ đen (Vân nhĩ) 
* Ẩm thực Trung Quốc - Vân nhĩ và các loài mộc nhĩ khác
Foo fighter

Thuật ngữ "**Foo fighter**" được phi công phe Đồng Minh sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai để miêu tả về UFO hay hiện tượng bí ẩn xuất hiện trên bầu trời tại châu Âu và Thái Bình Dương. Nhiều nhân chứng cho rằng foo fighter là thứ vũ khí bí mật mà đối phương trang bị. Nếu không kể nỗi sợ hãi thì foo fighter (cho dù nó là gì đi chăng nữa) chưa bao giờ được ghi nhận là gây hại hay có ý gây hại cho bất kỳ ai.

Có nhiều thuật ngữ khác cũng dùng để chỉ những vật thể này (chẳng hạn "quả cầu lửa Kraut") nhưng "foo fighter" có vẻ thông dụng nhất.

## Lịch sử
Foo fighter đã được ghi nhận nhiều lần trên khắp thế giới, dưới đây là một số ví dụ.

*Một đêm tháng 11 năm 1941 ở Ấn Độ Dương, từ boong tàu S.S. *Pulaski*, hai thủy thủ báo cáo về sự xuất hiện một "quả cầu kỳ lạ đang cháy rực với màu xanh nhạt, khoảng cỡ một nửa trăng tròn đang xuất hiện trước chúng tôi". Họ đã báo động cho một viên sĩ quan người Anh và cùng nhau quan sát chuyển động của vật thể trong hơn một giờ.
*Một báo cáo khác từ đảo Solomon năm 1942. Sau hồi chuông báo động về một đợt không kích bất chợt, Brickner và vài người khác chứng kiến khoảng 150 vật thể xếp theo nhóm trên đường thẳng từ 10 đến 12 vật mỗi đường, có vẻ như "lảo đảo" khi chúng di động. Brickner báo cáo rằng các vật thể giống như được bọc bằng bạc, chuyển động nhanh hơn một chút so với máy bay chiến đấu của Nhật. Ông nói "đó là cảnh tượng kinh hãi nhất mà tôi đã từng chứng kiến trong cuộc đời".
*Tạp chí *[[Time (tạp chí)|Time]]* năm 1945 viết "nếu như đó không phải tin vịt hay hiện tượng ảo giác thì nó chắc chắn phải là một câu đố hóc búa nhất về thứ vũ khí bí mật mà quân đội Đồng Minh đã từng bắt gặp. Tuần trước, phi công bay đêm của Mỹ đã kể câu chuyện kỳ lạ về những quả cầu lửa bay theo máy bay của họ trong hơn một tháng trên vùng trời nước Đức. Không ai hiểu nó là cái gì, các phi công đặt tên cho nó là "foo-fighter" và đoán chừng nó là một thứ vũ khí tâm lý mới. Một phi công kể rằng foo-fighter xuất hiện dạng quả cầu lửa, dính vào cánh máy bay của họ cho đến khi anh ta đạt vận tốc 360 dặm một giờ thì nó bay lên bầu trời."

## Giải thích
*Giả thuyết sinh vật ngoài hành tinh: cho rằng foo finghter là bằng chứng về sinh vật ngoài Trái Đất viếng thăm Trái Đất.
*Một giả thuyết được đề nghị cho rằng đó là một dạng phóng điện ở cánh máy bay.
*Giả thuyết khác cho rằng các phi công đã nhìn thấy sét hòn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Foo Fighters of World War II – Saturday Night Uforia
Mộc nhĩ trắng

**Mộc nhĩ trắng** (danh pháp khoa học: *Tremella fuciformis*), hay gọi là **nấm tuyết nhĩ**, **ngân nhĩ** hay **nấm tuyết**, là một loài nấm được sử dụng trong ẩm thực của một số nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam. Tại Trung Quốc, nó được gọi là 银耳 (ngân nhĩ) hay 白木耳 (bạch mộc nhĩ), và trong tiếng Nhật là *shiro kikurage*.

Loại mộc nhĩ này mọc trên thân cây và có màu trắng nhạt trong mờ.

Sản phẩm được bán trong dạng sấy khô và cần ngâm nước trước khi dùng. Nó được sử dụng trong cả các món ăn mặn và món ăn ngọt. Nó không có mùi vị gì nhưng được sử dụng và đánh giá cao nhờ kết cấu giống như thạch cũng như một số tính chất bổ dưỡng.

## Thành phần dinh dưỡng
* Vitamin: A, B1, B2, B3, B5, B6, B9, B12, C, D, Carotene.
* Chất dinh dưỡng: protein, chất béo, cacbohydrate.
* Khoáng chất: Calci, Phosphor, Kẽm, Đồng,Kali, Natri, Selen, Magne.
* Năng lượng: 200 kcal.
* Chất xơ: 33,7g.

## Xem thêm
* Nấm mèo
* Mao mộc nhĩ
* Mộc nhĩ
* Nấm hương

## Liên kết
* Mộc nhĩ trắng
* Mộc nhĩ trắng 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
* 
* ''Tremella fuciformis'' Berk. 1856 (tên chấp nhận) Catalogue of Life: 28th September 2015
*
Venice của phương Bắc

**Venezia phương Bắc** là tên gọi một số thành phố ở phía Bắc châu Âu, có kênh đào, so sánh với Venezia, Ý, thành phố nổi tiếng với hệ thống kênh đào.

## Danh sách

## Chú thích
Pháo (định hướng)

**Pháo** trong tiếng Việt có nhiều nghĩa, tùy theo ngữ cảnh, có thể là:
*Tên gọi chung của các loại hỏa khí - súng lớn có uy lực dùng trong quân đội các nước để tiêu diệt sinh lực và vũ khí của đối phương. *Xem bài*: Pháo và các loạt bài liên quan như Pháo cao xạ, pháo dã chiến, sơn pháo, lựu pháo, pháo chống tăng, v.v.
*Tên gọi chung của mặt hàng, trước đây được làm từ thuốc pháo, có vỏ bằng giấy nhuộm màu (xanh, đỏ, tím, vàng, v.v) và có ngòi dẫn cháy dùng để tạo ra tiếng nổ và khói, sử dụng trong các lễ hội (Tết, cưới xin, v.v.). Có nhiều loại như pháo tép (pháo cóc), pháo đại (pháo đùng, pháo cối). Hiện nay đang bị cấm sử dụng tại Việt Nam và Trung Quốc. *Xem bài*: Pháo (lễ hội).
*Tên gọi của một loại quân cờ trong môn Cờ tướng, tên gọi này có lẽ có nguồn gốc từ pháo theo nghĩa thứ nhất.
*Trong các cụm từ như:
**Pháo binh: Một binh chủng trong quân đội, sử dụng pháo (theo nghĩa thứ nhất) làm vũ khí.
**Pháo đài: Một kiểu công trình quân sự, được xây dựng ở các nơi hiểm yếu, chủ yếu nhằm mục đích phòng thủ trong chiến tranh.
**"Pháo đài bay": Từ để chỉ các loại máy bay quân sự lớn.
**Pháo đất, một trò chơi dân gian Việt Nam.
**Pháo hạm, từ chỉ loại tàu chiến sử dụng pháo, phân biệt với loại tàu chiến có trước kỷ nguyên súng đạn.
**Pháo hoa hay pháo bông: Được sử dụng chủ yếu để tạo màu sắc trong đêm các lễ hội quan trọng.
**Pháo kích: một loại hoạt động tấn công của pháo binh.
**Cà pháo- Một loài thực vật có hoa, quả ăn được. Danh pháp khoa học là *Solanum undatum*, họ: Solanaceae.
*Pháo (rapper)
Lợn hươu Buru

**Lợn hươu Buru** (danh pháp khoa học: ***Babyrousa babyrussa***), là một động vật giống như lợn, có nguồn gốc ở Celebes và các đảo xung quanh của Indonesia. Là thành viên duy nhất trong chi của nó (chi Babyrousa), nó thông thường được phân loại trong họ Lợn (Suidae).

Khu vực sinh sống của nó là các bụi cây rậm trong rừng rậm nhiệt đới và các bụi lau sậy cũng như bên bờ các dòng sông và hồ nước. Chúng có ít hoặc không lông, lớp da lốm đốm màu nâu và xám, tạo điều kiện thuận lợi cho sự ngụy trang của chúng.

Lợn hươu Buru được biết đến nhờ hai cặp răng nanh của chúng: cả hai cặp răng nanh trên và dưới đều khá lớn, cong ngược và uốn về phía sau rồi sau đó uốn ngược trở lại phía trước; trên thực tế, cặp răng nanh trên của lợn đực là cong và lớn đến mức chúng nổi rõ qua lớp thịt, xuyên ra ngoài qua các lỗ để vượt qua phần đỉnh của mõm.

Sau thời gian mang thai khoảng 125 đến 150 ngày, con cái thường đẻ hai con.

Loài này hiện đang ở trong danh sách các loài đang gặp nguy hiểm.

## Hình ảnh nổi
Các hình dưới đây có thể xem bằng kính màu 3 chiều để có ấn tượng 3 chiều về vật thể.

Hình:Babirusa.jpg|Lợn hươu Buru 4 răng nanh kỳ dị ở khu vực Indonesia.
Hình: Babirusa skull.jpg|Sọ lợn hươu Buru trưng bày ở viện bảo tàng Field.


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Lợn hươu
Họ Lợn

**Họ Lợn** (**Suidae**) là một họ động vật có vú gồm các loài được gọi là lợn hay heo (tiếng Anh: **Pig**, **Hog**, **Swine** hoặc **Boar**) trong Bộ Guốc chẵn. Cùng với nhiều loài hóa thạch, hiện có 18 loài còn sinh tồn được công nhận, (hoặc 19 loài nếu tính riêng lợn nhà và lợn rừng), được phân loại vào từ 4 - 8 chi. Trong Họ này, chi Sus bao gồm lợn nhà (Sus Scrofa localus hoặc Sus localus), và nhiều loài lợn hoang từ châu Âu đến Thái Bình Dương. Các chi khác bao gồm lợn hươu và lợn bướu. Tất cả các loài lợn có nguồn gốc từ Cựu Thế giới, phân bố từ châu Á đến châu Âu và châu Phi.

Hóa thạch Suidae cổ nhất có niên đại từ thế Oligocen ở châu Á, rồi các loài hậu duệ lan đến châu Âu vào thế Miocen. Các loài hóa thạch thích ứng với nhiều chế độ ăn khác nhau, từ ăn thuần thực vật đến có lẽ cả ăn xác chết (Phân họ Tetraconodontinae).

## Phân loại

Mười bảy loài trong họ Lợn sau hiện được công nhận:

### Chi tuyệt chủng
Danh sách chi tuyệt chủng chưa đầy đủ, đơn vị phân loại tuyệt chủng được đánh dấu dấu chữ thập "†":

*Suidae
**Phân họ †Cainochoerinae
***Chi †*[[Albanohyus]]*
***Chi †*[[Cainochoerus]]*
**Phân họ †Hyotheriinae
***Chi †*[[Aureliachoerus]]*
***Chi †*[[Chicochoerus]]*
***Chi †*[[Chleuastochoerus]]* 
***Chi †*[[Hyotherium]]*
***Chi †*[[Nguruwe]]* (formerly placed in Kubanochoerinae)
***Chi †*[[Xenohyus]]*
**Phân họ †Listriodontinae
***Tông †Kubanochoerini
****Chi †*[[Kubanochoerus]]* (danh pháp đồng nghĩa của *[[Libycochoerus]]*, *[[Megalochoerus]]*)
***Tông †Listriodontini
****Chi †*[[Eurolistriodon]]*
****Chi †*[[Listriodon]]* (danh pháp đồng nghĩa của *[[Bunolistriodon]]*)
***Tông †Namachoerini
****Chi †*[[Lopholistriodon]]*
****Chi †*[[Namachoerus]]*
**Subfamily Suinae
***Tông Suini
****Chi †*[[Eumaiochoerus]]* (Miocen)
****Chi †*[[Hippopotamodon]]* (Miocen đến Pleistocen)
****Chi †*[[Korynochoerus]]* (Miocen đến Pliocen)
****Chi †*[[Microstonyx]]* (Miocen)
****Chi *[[Porcula]]*
****Chi *[[Sus (genus)|Sus]]* (Miocen đến nay)
***Tông Potamochoerini
****Chi †*[[Celebochoerus]]* (Pliocen đến Pleistocen)
****Chi *[[Hylochoerus]]* (Pleistocen đến recent)
****Chi †*[[Kolpochoerus]]* (Pliocen đến Pleistocen)
****Chi *[[Potamochoerus]]* (Miocen đến nay)
****Chi †*[[Propotamochoerus]]* (Miocen đến Pliocen)
***Tông †Hippohyini
****Chi †*[[Hippohyus]]* (Pliocen)
****Chi †*[[Sinohyus]]* (Pliocen)
****Chi †*[[Sivahyus]]* (Pliocen)
***Tông Phacochoerini
****Chi †*[[Metridiochoerus]]* (Pliocen đến Pleistocen)
****Chi *[[Phacochoerus]]* (Pliocen đến nay)
****Chi †*[[Potamochoeroides]]* (Pliocen, có lẽ cả Pleistocen)
****Chi †*[[Stylochoerus]]* (Pleistocen)
***Tông Babyrousini
****Chi *[[Babyrousa]]* (Pleistocen tới nay)
**Phân họ †Tetraconodontinae
***Chi †*[[Conohyus]]*
***Chi †*[[Notochoerus]]*
***Chi †*[[Nyanzachoerus]]*
***Chi †*[[Parachleuastochoerus]]*
***Chi †*[[Sivachoerus]]*
***Chi †*[[Tetraconodon]]*
**Chưa rõ phân họ (*incertae sedis*)
***Chi †*[[Hemichoerus]]*
***Chi †*[[Hyosus]]*
***Chi †*[[Kenyasus]]* (trước xếp vào Kubanochoerinae)
***Chi †*[[Schizochoerus]]*
***Chi †*[[Sinapriculus]]*

## Chú thích

## Liên kết ngoài