open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
TC0

**TC<sup>0</sup>** là một lớp độ phức tạp trong độ phức tạp mạch.  Nó là lớp nhỏ nhất trong cấp bậc TC.

TC0 bao gồm tất cả các ngôn ngữ quyết định được bởi mạch lôgic với chiều sâu hằng số và kích thước đa thức, chỉ sử dụng cổng AND, cổng OR, và cổng đa số (kết quả là bit dữ liệu vào phổ biến hơn giữa 0 và 1) với số dữ liệu vào không giới hạn. Một cách tương đương, có thể dùng cổng ngưỡng (số bit dữ liệu vào bằng 1 có vượt quá một ngưỡng cố định hay không) thay vì cổng đa số.

TC0 chứa nhiều bài toán quan trọng, chẳng hạn như sắp xếp *n* số *n* bit, và nhân hai số *n* bit, chia số nguyên.

## Quan hệ với các lớp độ phức tạp khác
Có thể so sánh TC0 với các lớp độ phức tạp mạch khác như AC<sup>0</sup> và NC<sup>1</sup>. Theo :

\mbox{AC}^0 \subsetneq \mbox{AC}^0[p] \subsetneq \mbox{TC}^0 \subseteq \mbox{NC}^1. 
 
Cũng theo Vollmer, liệu **TC<sup>0</sup>** có là tập con thực sự của **NC<sup>1</sup>** là "một trong những bài toán mở chính của độ phức tạp mạch" (cùng vị trí trích dẫn trên).

Ngoài ra, phiên bản đồng dạng (uniform) của \mbox{TC}^0 \subsetneq \mbox{PP}. (, theo ).

## Chú thích

## Tham khảo
*
*
*

## Liên kết ngoài
*
Apoidea

***Apoidea*** là một liên họ quan trọng trong bộ Cánh màng, liên họ này thông thường bao gồm hai nhánh, "sphecidae" (ong bắp cày), và ong.

## Phân loại
Ong trong các phân loại gần đây xếp nó vào một nhánh đặc biệt của ong bắp cày mà chúng chuyển sang sử dụng thức ăn cho ấu trùng là phấn hoa và mật hoa, chứ không phải mồi côn trùng; đặc điểm này có lẽ làm cho nó trở thành một nhóm cận ngành với Crabronidae. Theo đó, ong và ong bắp càu hiện được xếp cùng một liên họ, và có tên gọi là "Apoidea" thay vì "Sphecoidea".

## Chú thích

## Tham khảo
*Engel, M.S. (2005). Family-group names for bees (Hymenoptera: Apoidea). *American Museum Novitates* 3476: 1-33.
*
*Michener, C.D. (2000). *The Bees of the World*. Johns Hopkins University Press.

## Liên kết ngoài
* 
* 
* All Living Things Images, identification guides, and maps of Apoidea.
* Solitary Bees Popular introduction to the Hymenoptera Apoidea.
* Fiori e Api d'Albore and Intoppa Flower visiting bees in Europe pdf. In Italian but excellent table with Latin names.
* Native Bees of North America
Nhánh (phân loại học)

Trong sinh học, **nhánh** (tiếng Anh: **clade**, ), còn được gọi là nhóm đơn ngành, là một nhóm sinh vật bao gồm một tổ tiên chung và tất cả hậu duệ của nó. Các nhánh là đơn vị cơ bản của miêu tả theo nhánh học, một phương pháp phân loại hiện đại được hầu hết các lĩnh vực sinh học áp dụng.

Tổ tiên chung có thể là một cá thể, một quần thể hoặc một loài (đã tuyệt chủng hoặc còn tồn tại). Các nhánh được lồng vào nhau, nhánh này nằm trong nhánh khác, vì mỗi nhánh lại tách ra thành các nhánh nhỏ hơn. Những sự phân tách này phản ánh lịch sử tiến hóa khi các quần thể phân hóa và tiến hóa độc lập. Các nhánh được gọi là các nhóm đơn ngành.

Trong vài thập kỷ qua, phương pháp miêu tả theo nhánh học đã cách mạng hóa việc phân loại sinh học và tiết lộ những mối quan hệ tiến hóa đáng ngạc nhiên giữa các sinh vật. Ngày càng nhiều nhà phân loại học cố gắng tránh đặt tên cho các đơn vị phân loại không phải là nhánh; tức là, các đơn vị phân loại không phải là đơn ngành. Một số mối quan hệ giữa các sinh vật mà nhánh sinh học phân tử của miêu tả theo nhánh học đã tiết lộ bao gồm nấm có quan hệ họ hàng gần gũi với động vật hơn là với thực vật, vi sinh vật cổ hiện được coi là khác với vi khuẩn, và các sinh vật đa bào có thể đã tiến hóa từ vi sinh vật cổ.

Thuật ngữ nhánh cũng được sử dụng với ý nghĩa tương tự trong các lĩnh vực khác ngoài sinh học, chẳng hạn như ngôn ngữ học lịch sử.

## Xem thêm
* Phân tích nhánh
* Phát sinh chủng loại học
* Cận ngành
* Đa ngành
* Danh pháp phát sinh chủng loại
* Danh pháp hai phần
* Phân loại sinh học
* Nhóm chỏm cây

## Ghi chú


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Evolving Thoughts: Clade 
* DM Hillis, D Zwickl & R Gutell. "Tree of life ". An unrooted cladogram depicting around 3000 species.
* Phylogenetic systematics, an introductory slide-show on evolutionary trees University of California, Berkeley
Colletes cunicularius

***Colletes cunicularius*** là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học năm 1761.
## Hình ảnh

Tập tin:Colletes cunicularius fg01.JPG
Tập tin:Colletes cunicularius fg02.JPG
Tập tin:A male of the solitary bee Colletes cunicularius pseudocopulating on the flower labellum of the orchid Ophrys lupercalis - 1471-2148-10-103-S1.ogv
Tập tin:Colletes cunicularius - botanischer Garten Schönbrunn 2.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Colletes daviesanus

***Colletes daviesanus*** là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1846.
## Hình ảnh

Tập tin:Colletes daviesanus 2005.07.17 11.08.11.jpg
Tập tin:Colletes.daviesanus2.-.lindsey.jpg
Tập tin:Colletes fg02.jpg
Tập tin:Colletes.daviesanus9.-.lindsey.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Colletes hederae

***Colletes hederae*** là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Schmidt & Westrich mô tả khoa học năm 1993.
## Hình ảnh

Tập tin:Colletes hederae3.jpg
Tập tin:Colletes hederae1.jpg
Tập tin:Colletidae - Colletes hederae-2.JPG
Tập tin:Colletes hederae2.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Lamprohiza splendidula

***Lamprohiza splendidula*** là một loài côn trùng trong họ Đom đóm (Lampyridae).

## Chú thích

## Tham khảo
*
Afrodiaphanes marginipennis

***Afrodiaphanes marginipennis*** là một loài bọ cánh cứng trong họ Đom đóm (Lampyridae). Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1851.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Apoderus coryli

***Apoderus coryli*** là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Kích thước của chúng có thể đạt đến . 
## Gallery

File:Apoderus coryli head side.jpg|Close-up of the head
File:Blattwickel 02.jpg|*Apoderus coryli* starting cut near leaf stalk
File:Blattwickel 07.jpg|Starting rolling
File:Blattwickel 11.jpg|Continuing rolling
File:Blattwickel 23.jpg|Roll on ground
File:Apoderus coryli egg.jpg|Egg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* G.A. Olivier: Entomologie, ou histoire naturelle des insectes, avec leurs caractères génériques et spécifiques, leur description, leur synonymie et leur figure enluminée Coléoptères. Tome second Paris 1790
* SAKURAI K Leaf size recognition and evaluation of some attelabid weevils. II: Apoderus Balteatus Behaviour vol 106 no 3-4 pp 300–317 1988
* D. V. Alford Pests of Fruit Crops: A Colour Handbook
* Fauna Europaea
* Invertebrated Online
* Nature Spot
Paraeuops anggiensis

***Paraeuops anggiensis*** là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này có ở Nieuw-Guinea và is voor het eerst wetenschappelijk beschreven in 2001 bởi Riedel.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Họ Bọ vẽ nước

**Gyrinidae** là một họ bọ cánh cứng trong nhóm bọ nước. Họ này được Latreille miêu tả năm 1810. Có hơn 1000 loài trong họ này.

## Phân loại học
Họ này gồm các phân họ:
* Phân họ Spanglerogyrinae Folkerts, 1979
** Chi *[[Spanglerogyrus]]* Folkerts, 1979
* Phân họ Gyrininae Latreille, 1810
** Tông Enhydrini Régimbart, 1882
*** Phân tông Dineutina Desmarest, 1851
**** Chi *[[Dineutus]]* MacLeay, 1828
*** Phân tông Enhydrina Régimbart, 1882
**** Chi *[[Andogyrus]]* Ochs, 1924
**** Chi *[[Enhydrus]]* Laporte de Castelnau, 1834
**** Chi *[[Macrogyrus]]* Régimbart, 1883
** Tông Gyrinini Latreille, 1810
*** Phân tông Gyrinina Latreille, 1810
**** Chi *[[Anagyrinus]]* Handlirsch, 1906
**** Chi *[[Aulonogyrus]]* Motschulsky, 1853
**** Chi *[[Gyrinoides]]* Motschulsky, 1856
**** Chi *[[Gyrinopsis]]* Handlirsch, 1906
**** Chi *[[Gyrinulopsis]]* Handlirsch, 1906
**** Chi *[[Gyrinus]]* Müller, 1764
**** Chi *[[Metagyrinus]]* Brinck, 1955
*** Phân tông Heterogyrina Brinck, 1956
**** Chi *[[Heterogyrus]]* Legros, 1953
** Tông Orectochilini Régimbart, 1882
*** Chi *[[Gyretes]]* Brullé, 1835
*** Chi *[[Orectochilus]]* Dejean, 1833
*** Chi *[[Orectogyrus]]* Régimbart, 1884
* Phân họ Incertae sedis
** Chi *[[Angarogyrus]]* Ponomarenko, 1977
** Chi *[[Avitortor]]*  Ponomarenko, 1977
** Chi *[[Baissogyrus]]*  Ponomarenko, 1973
** Chi *[[Cretotortor]]*  Ponomarenko, 1973
** Chi *[[Mesodineutes]]*  Ponomarenko, 1977
** Chi *[[Mesogyrus]]*  Ponomarenko, 1973
** Chi *[[Miodineutes]]*  Hatch, 1927
** Chi *[[Protogyrinus]]* Hatch, 1927

## Chú thích

## Tham khảo
Aulonogyrus concinnus

De ***Aulonogyrus concinnus*** (tên tiếng Anh: *geelgerande draaitor*) là một loài bọ cánh cứng trong họ van Gyrinidae. Loài này được Klug in Ehrenberg miêu tả khoa học năm 1834.

## Hình ảnh

Tập tin:Reitter Dytiscus u.a. 2.jpg
Tập tin:Reitter-1908 table40.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Xenogyrinus natans

***Xenogyrinus natans*** là một loài bọ cánh cứng hóa thạch trong họ Gyrinidae. Loài này được Brodie miêu tả khoa học năm 1845.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Anagyrinus

***Anagyrinus*** là một chi bọ cánh cứng trong họ Gyrinidae.
Chi này được Handlirsch miêu tả khoa học năm 1906.

## Các loài
Chi này gồm các loài:
* *[[Anagyrinus atavus]]* (Heer, 1865)
## Chú thích

## Tham khảo
*
Spanglerogyrinae

**Spanglerogyrinae** là một phân họ bọ cánh cứng trong họ Bọ vẽ nước. Nó được mô tả vào năm 1979 bởi Folkerts ở Alabama. Phân họ này chỉ có một chi.

## Geslachten
Phân họ bao gồm chi sau:
* *[[Spanglerogyrus albiventris|Spanglerogyrus]]* Folkerts, 1979

## Tham khảo
*
Gyrininae

***Gyrininae*** là một phân họ bọ cánh cứng Gyrinidae. Phân họ này được miêu tả khoa học năm 1810 bởi Latreille.

## Các tông
Phân họ này gồm các tông và phân tông sau:
* Enhydrini Régimbart, 1882
** Dineutina Desmarest, 1851
** Enhydrina Régimbart, 1882
* Gyrinini Latreille, 1810
** Gyrinina Latreille, 1810
** Heterogyrina Brinck, 1956
** Orectochilini Régimbart, 1882

## Chú thích

## Tham khảo
*
Enhydrusini

**Enhydrini** là một tông bọ cánh cứng trong họ Gyrinidae. Tông này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1882.

## Phân tông
Tông này gồm các phân tông và chi sau:
* Dineutina Desmarest, 1851
** *[[Dineutus]]* MacLeay, 1828
* Enhydrina Régimbart, 1882
** *[[Andogyrus]]* Ochs, 1924
** *[[Enhydrus]]* Laporte de Castelnau, 1834
** *[[Macrogyrus]]* Régimbart, 1883

## Chú thích

## Tham khảo
*
Dineutina

**Dineutina** là một phân tông bọ cánh cứng trong họ Gyrinidae. Đơn vị này được Desmarest miêu tả khoa học năm 1851.

## Chi
Phân tông này có 1 chi và 104 loài:
* *[[Dineutus]]* MacLeay, 1828

## Chú thích

## Tham khảo
*
Gyrinini

***Gyrinini*** là một tông bọ cánh cứng trong họ Gyrinidae. Tông này được miêu tả khoa học năm 1810 bởi Pierre André Latreille.

## Phân tông và chi
Tông này gồm các phân tông và chi:
* Gyrinina Latreille, 1810
** *[[Anagyrinus]]* Handlirsch, 1906
** *[[Aulonogyrus]]* Motschulsky, 1853
** *[[Gyrinoides]]* Motschulsky, 1856
** *[[Gyrinopsis]]* Handlirsch, 1906
** *[[Gyrinulopsis]]* Handlirsch, 1906
** *[[Gyrinus]]* Müller, 1764
** *[[Metagyrinus]]* Brinck, 1955
* Heterogyrina Brinck, 1956
** *[[Heterogyrus]]* Legros, 1953

## Chú thích

## Tham khảo
*
Gyrinina

***Gyrinina*** là một phân tông bọ cánh cứng trong họ Gyrinidae. Phân tông này được miêu tả khoa học năm 1810 bởi Pierre André Latreille.

## Chi
Phân tông này gồm các chi:
**[[Anagyrinus]]* Handlirsch, 1906
**[[Aulonogyrus]]* Motschulsky, 1853
**[[Gyrinoides]]* Motschulsky, 1856
**[[Gyrinopsis]]* Handlirsch, 1906
**[[Gyrinulopsis]]* Handlirsch, 1906
**[[Gyrinus]]* Müller, 1764
**[[Metagyrinus]]* Brinck, 1955

## Chú thích

## Tham khảo
*
Heterogyrina

**Heterogyrina** là một phân tông bọ cánh cứng trong họ Gyrinidae. Phân tông này được Brinck miêu tả khoa học năm 1956.

## Chi
Phân tông này gồm các chi:
**[[Heterogyrus]]* Legros, 1953
***[[Heterogyrus milloti]]* Legros, 1953

## Chú thích

## Tham khảo
*
Orectochilini

***Enhydrini*** là một tông bọ cánh cứng trong họ Gyrinidae. tông này được miêu tả khoa học năm 1882 bởi Régimbart.

## Chi
Tông này gồm cá chi:
**[[Gyretes]]* Brullé, 1835
**[[Orectochilus]]* Dejean, 1833
**[[Orectogyrus]]* Régimbart, 1884

## Chú thích

## Tham khảo
*
Enhydrusina

**Enhydrusina** là một phân tông bọ cánh cứng trong họ Gyrinidae. Phân tông này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1882.

## Các chi
Phân tông gồm các chi:
* *[[Andogyrus]]* Ochs, 1924
* *[[Enhydrus]]* Laporte de Castelnau, 1834
* *[[Macrogyrus]]* Régimbart, 1883

## Chú thích

## Tham khảo
*
Adelaidia haucki

***Adelaidia haucki*** là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Háva miêu tả khoa học năm 2000.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Dermestidae

**Dermestidae** là một họ bọ cánh cứng. Họ này được Latreille miêu tả khoa học năm 1804.

## Phân loại học
Họ này gồm các phân bậc thấp hơn gồm:
* Phân họ Dermestinae Latreille, 1804
** Tông Dermestini Latreille, 1804
** Tông Marioutini Jakobson, 1913
* Phân họ Thorictinae Agassiz, 1846
** Tông Thaumaphrastini Anderson, 1949
** Tông Thorictini Agassiz, 1846
* Phân họ Orphilinae LeConte, 1861
* Phân họ Trinodinae Casey, 1900
** Tông Cretonodini Kirejtshuk and Azar, 2009 
** Tông Thylodriini Semenov, 1909
** Tông Trinodini Casey, 1900
** Tông Trinoparvini Háva, 2010
* Phân họ Att ageninae Laporte, 1840
** Tông Attagenini Laporte, 1840
** Tông Egidyellini Semenov, 1914
* Phân họ Megatominae Leach, 1815
** Tông Anthrenini Gistel, 1848
** Tông Megatomini Leach, 1815
## Chú thích

 
## Tham khảo
William Monahan

**William J. Monahan** (sinh ngày 3 tháng 11 năm 1960) là một nhà viết kịch và tiểu thuyết gia Mỹ. Kịch bản sản xuất thứ nhì của ông là *[[Điệp vụ Boston|The Departed]]*, một bộ phim mà ông giành được một giải thưởng WGA và một giải thưởng Oscar cho Kịch bản chuyển thể hay nhất.
 
Monahan đã học Đại học Massachusetts tại Amherst, nơi ông học kịch Elizabeth và Jacobea. Ông đã chuyển đến Thành phố New York và đã góp phần cho alternative weekly *[[New York Press]]* và ''Talk'', ''Maxim'' và ''Spy''. Trong năm 1997, Monahan đã giành 1 giải thưởng Pushcart Prize cho câu chuyện ngắn của ông "A Relation of Various Accidents Observable in Some Animals Included in Vacuo".. Monahan là 1 biên tập viên tại ''Spy'' trong năm cuối cùng của tạp chí, nơi ông sẽ đến ở gần các vấn đề hàng tháng để viết lại các bài báo và cải thiện những chuyện đùa.

## Tham khảo
Mực ống châu Âu

**Mực ống châu Âu** (danh pháp hai phần: ***Loligo vulgaris***) là một loài mực ống lớn thuộc họ *[[Loliginidae]]*. Nó hiện diện nhiều trong các vùng nước ven biển từ Biển Bắc đến bờ biển phía tây của châu Phi. Loài này sống từ mực nước biển đến độ sâu 500 m. Lớp vỏ của nó có chiều dài lên đến 40&nbsp;cm. Loài này được mở rộng khai thác thủy sản thương mại.

Loligo reynaudii, mực ống Hảo Vọng, trước đây được coi là một phân loài của *L.&nbsp;vulgaris*.

## Hình ảnh

File:Loligo vulgaris eggs.jpg|Egg mass
File:Loligo vulgaris embryo2.jpg|Embryo
File:Loligo vulgaris embryo.jpg|Embryo
File:Loligo vulgaris (juvenile - ventral).jpg|co nhỏ


## Chú thích

 
## Tham khảo
* Vecchione, M., E. Shea, S. Bussarawit, F. Anderson, D. Alexeyev, C.-C. Lu, T. Okutani, M. Roeleveld, C. Chotiyaputta, C. Roper, E. Jorgensen & N. Sukramongkol. (2005).  *Phuket Marine Biological Center Research Bulletin* **66**: 23–26.

## Liên kết ngoài
 (*Loligo vulgaris reynaudi*)
 (*Loligo vulgaris vulgaris*)
*Charles Maxwell videos
Histioteuthis reversa

**Histioteuthis reversa**, là một loài mực Histioteuthis. Nó phân bố ở Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, nó đã được ghi nhận ngoài khơi bờ biển của Canada, Nhật Bản, Madeira, Namibia, New Zealand, Tây Ban Nha, Suriname, và Hoa Kỳ.

H. reversa có áo dài đến 19&nbsp;cm.
## Tham khảo
Sepia latimanus

**Sepia latimanus** là một loài mực nang phân phối rộng rãi từ biển Andaman, phía đông đến Fiji, và phía nam tới miền bắc Australia. Nó là loài mực nang phổ biến nhất trên các rạn san hô, sống ở độ sâu lên đến 30 m.

Các loại mẫu vật được thu thập ở New Guinea và được gửi tại *[[Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp|Muséum National d'Histoire Naturelle]]* (Bảo tàng quốc gia lịch sử tự nhiên) tại Paris. 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

Marinebio.org - Broadclub Cuttlefish
Cú lợn bồ hóng nhỏ

**Cú lợn bồ hóng nhỏ** (danh pháp hai phần: *Tyto multipunctata*) là một loài chim thuộc Chi Cú lợn, Họ Cú lợn. Cú lợn bồ hóng nhỏ sinh sống ở những vùng có khí hậu nhiệt đới, ẩm ướt của Úc. Giống như các loài chim săn mồi khác, con mái (37&nbsp;cm) lớn hơn con trống (33&nbsp;cm). Cú lợ bồ hóng nhỏ là một phần quan trọng của môi trường bởi vì chúng là loài săn mồi hiệu quả làm giảm quần thể động vật gặm nhấm. Chúng ăn chủ yếu động vật như chuột, bandicoots, và các động vật gặm nhấm khác, nhưng đôi khi ăn các động vật trên cây như những con chim và sóc bay. Loài cú này sống thọ và có mức sinh sản thấp với một mùa sinh sản từ tháng một-tháng 8. Chúng được phân loại là phổ biến mặc dù họ có một phạm vi môi trường sống hạn chế. 
Vài tác giả, kể cả BirdLife International xem nó là phân loài của *[[Tyto tenebricosa]]*.

## Chú thích

## Tham khảo
*Wildlife-australia.com
Cú lợn mặt nạ Taliabu

**Cú lợn mặt nạ Taliabu** (danh pháp hai phần: ***Tyto nigrobrunnea***) là một loài chim thuộc Chi Cú lợn, Họ Cú lợn (*[[Tytonidae]]*).. Cú lợn mặt nạ Taliabu là loài chim đặc hữu của quần đảo Sula, Indonesia. Loài này được biết đến chỉ từ một mẫu vật, một con mái trưởng thành được thu thập vào năm 1938. Một mẫu gần đây nhìn thấy trong năm 1991 đã không được xác nhận, một số chuyên gia hàng đầu để tiếp tục nghi ngờ sự tồn tại của nó.

## Chú thích

## Tham khảo
*  Database entry includes justification for why this species is endangered
*BirdLife Species Factsheet
Ououso

là vua đời thứ ba của vương quốc Nam Sơn trên đảo Okinawa. Ông trị vì từ năm 1402 (hoặc 1403) đến năm 1413. Onouso nguyên là án ti của Tomigusuku và là con thứ của vua Oueishi. Năm 1402, Ououso đã cử đoàn sứ thần sang nhà Minh để thông báo việc vua Ofusato qua đời và thỉnh cầu ban sắc phong cho mình. Năm sau, nhà Minh ban sắc phong cho vua Nam Sơn, Ououso. Năm 1404, Ououso đã cử Lý Kiệt sang Quốc tử giám lưu học và là lưu sinh đầu tiên của Nam Sơn được phái đến nhà Minh.

Căn cứ theo Trung Sơn thế phả, năm 1405, Ououso từng tặng cho nhà Minh một số người bị hoạn. Minh Thành Tổ tuy vậy đã trả lại toàn bộ số người này về Nam Sơn.

Tafuchi là huynh trưởng của Ououso, thấy em làm vua được hưởng thụ vinh hoa phú quý, trong lòng rất bất mãn. Năm 1403, Tafuchi đã phát động biến loạn, giết chết Ououso và bước lên ngai vàng. Các án ti thấy vậy cùng nổi binh tiêu diệt Tafuchi. Sau đó, con trưởng của Ououso và Taromai lên ngôi vua.

Ngoài ra, theo truyền thuyết, Ououso là người đã người đã sáng chế ra thuyền rồng Lưu Cầu. Căn cứ theo truyền thuyết dân gian tại Tomigusuku, khi Ououso là án tư của thành, gần thành đã tổ chức các cuộc đua thuyền rồng.

## Tham khảo
Taromai

là vị vua cuối cùng của vương quốc Nam Sơn (Nanzan) trên đảo Okinawa.

Chi tiết về ngày sinh của Taromai vẫn chưa được rõ và có một số giả thuyết được đưa ra. Theo Cầu dương (*Kyūyō*), một bộ sử chính thức của vương quốc Lưu Cầu (Ryūkyū), Taromai là con trai cả của vị vua Nam Sơn trước đó là Ououso.

Taromai nhận được sắc phong chính thức của nhà Minh vào năm 1415, và từng cử đến 8 đoàn sứ thần triều cống sang Trung Quốc trong giai đoạn trị vì của mình.

Vương quốc Nam Sơn bị vương quốc Trung Sơn xâm chiếm vào năm 1429, đánh dấu việc thống nhất hòn đảo Okinawa và sự xuất hiện của vương quốc Lưu Cầu. Theo một số nguồn, sự thất bại của Taromai là do mất sự ủng hộ của nông dân sau khi ông trao một con suối, vốn là một nguồn nước ngọt quý giá cho Trung Sơn để đổi lấy một hàng rào dát vàng. Tuy nhiên sử gia George H. Kerr, lưu ý rằng việc tranh chấp quyền thừa kế giữa những người có khả năng kế vị Taromai đã khiến đất nước suy yếu và vua của vương quốc Trung Sơn lúc đó là Shō Hashi, đã nhân cơ hội này để đoạt lấy Nam Sơn.

## Tham khảo
Cú lợn vàng Sulawesi

**Cú lợn vàng Sulawesi** (danh pháp hai phần: ***Tyto inexspectata***) là một loài chim thuộc Chi Cú lợn, Họ Cú lợn (*[[Tytonidae]]*).. Cú lợn vàng Sulawesi là loài chim đặc hữu của đảo Sulawesi, Indonesia. Tên gọi trong tiếng Anh có nguồn gốc từ bán đảo Minahassa, nơi nó lần đầu tiên được mô tả như một con chim sinh sản, tuy nhiên, nó cũng được biết là sống ở phía bắc miền trung Sulawesi.

Cú lợn vàng Sulawesi có cánh ngắn với sải cánh dài 240–250&nbsp;mm cũng phù hợp với môi trường sống trong rừng sâu. Nó dường như ưa thích rừng nhiệt đới không bị xáo trộn hoặc rừng mưa rối loạn nhẹ ở độ cao của 100–1600 m. Khi các khu rừng đất thấp chủ yếu trên bán đảo Minahasa đã bị phá hủy, sự sống còn của các loài phụ thuộc vào rừng núi không thể tiếp cận hơn. Loài được biết đến sinh sống ở hai khu vực lớn được bảo vệ (Bogani Nani Wartabone và vườn quốc gia Lore Lindu) được thành lập ở trung tâm Sulawesi và bán đảo Minahass. Dân số còn lại được ước tính là 2.500 - 10.000 cá thể.
## Chú thích

## Tham khảo
*  Database entry includes justification for why this species is vulnerable.
Định lý Szemerédi

Trong lý thuyết số, **định lý Szemerédi** là một kết quả trước đó mang tên  **giả thuyết Erdős–Turán** (không nên nhầm lẫn với giả thuyết Erdős–Turán về cơ sở cộng). Năm 1936 Erdős và Turán đưa ra giả thuyết  rằng với mọi giá trị *d* gọi là mật độ thỏa mãn 0&nbsp;&nbsp;*N*(*d*,&nbsp;*k*).

Đây là một tổng quát hóa của định lý van der Waerden.

Trường hợp *k*&nbsp;=&nbsp;1 và *k*&nbsp;=&nbsp;2 là tầm thường. Trường hợp *k* = 3 được chứng minh năm 1956 bởi Klaus Roth bằng phương pháp đường tròn Hardy&ndash;Littlewood. Trường hợp *k* = 4 được chứng minh năm 1969 bởi Endre Szemerédi bằng phương pháp tổ hợp. Bằng phương pháp tương tự như cho trường hợp *k* = 3, Roth đưa ra một chứng minh khác cho kết quả này năm 1972.

Cuối cùng trường hợp tổng quát cho mọi *k* được chứng minh năm 1975, cũng bởi Szemerédi, bằng một mở rộng phức tạp của chứng minh tổ hợp trước đó ("một kiệt tác của lập luận tổ hợp", R. L. Graham). Ngày nay nhiều chứng minh khác của kết quả này đã được tìm ra, một vài chứng minh quan trọng trong số đó là của Hillel Fürstenberg năm 1977, bằng lý thuyết ergodic, và bởi Timothy Gowers năm 2001, bằng giải tích Fourier và toán học tổ hợp.

Đặt *k* là một số nguyên dương và đặt 0 N = N(k,\delta)\,

sao cho mọi tập hợp con của  {1, 2,..., *N*} với kích thước δ*N* đều chứa một cấp số cộng độ dài *k*.
Chặn chặt nhất đến nay cho *N*(*k*, δ) là

:C^{\log(1/\delta)^{k-1}} \leq N(k,\delta) \leq 2^{2^{\delta^{-2^{2^{k+9}}}}}

với *C* > 1. Chặn dưới là của Behrend (cho *k* = 3) và Rankin, và chặn trên là của Gowers. 
Trong trường hợp đặc biệt *k* = 3; chặn trên chặt nhất đến nay là

:N(3,\delta) \leq C^{\delta^{-2}\log(1/\delta)},

bởi Bourgain.

## Xem thêm
*Các bài toán về cấp số cộng
*Lý thuyết Ramsey ergodic
*Tổ hợp số học
*Bổ đề đều Szemerédi
*Định lý Green–Tao
*Giả thuyết Erdős về cấp số cộng

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
*PlanetMath 
*math.NT/0404188 Bài báo chứng minh định lý Green-Tao 
*Thảo luận về định lý Szemerédi (phần 1 trong 5 phần)
*Ben Green và Terence Tao: Szemerédi's theorem trên Scholarpedia
*
Cú lợn mặt nạ Manus

**Cú lợn mặt nạ Manus** (danh pháp hai phần: ***Tyto manusi***) là một loài chim thuộc Chi Cú lợn, Họ Cú lợn (*[[Tytonidae]]*).. Cú lợn mặt nạ Manus là loài chim đặc hữu ở đảo Manus, Papua New Guinea. Một số tác giả xem nó là một phân loài của cú lợn mặt nạ Úc (*[[Tyto novaehollandiae]]*).

Nó là loài sinh sống trong rừng ít được biết đến, hiếm khi thấy. So sánh với các liên quan chặt chẽ cú mặt nạ Úc cho thấy nó có thể có các vùng lãnh thổ lớn, và dân số có thể nhỏ hơn 1000 cá thể.
## Chú thích

## Tham khảo
*  Database entry includes justification for why this species is vulnerable
Vịt gỗ

**Vịt gỗ**, hay còn gọi là **vịt Carolina** (danh pháp hai phần: *Aix sponsa*) là một loài chim thuộc Họ Vịt. Vịt Carolina sinh sống ở Bắc Mỹ. Đây là một trong những loài chim nước đầy màu sắc ở Bắc Mỹ.
Vịt Carolina là một loài vịt có kích thước trung bình. Một con trưởng thành điển hình dài từ 47 đến 54&nbsp;cm, sải cánh dài từ 66 đến 73&nbsp;cm. Nó có chung gene với loài uyên ương châu Á (*[[Uyên ương|Aix galericulata]]*).

Con trống trưởng thành có bộ lông nhiều màu đặc biệt ánh kim và đôi mắt màu đỏ, với một vệ trắng sáng đặc biệt xuống cổ. Con mái, ít nhiều màu sắc, có một vòng mắt-màu trắng và cổ họng màu trắng. Cả hai con trống mái trưởng thành có mào.
## Tham khảo
Rau sói

**Rau sói** là tên gọi địa phương chỉ về một loại rong biển mọc tự nhiên cạnh các bãi san hô, dưới biển và là loài đặc hữu chỉ tồn tại ở vùng biển Bãi Rạng, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam (toàn tỉnh Quảng Nam chỉ duy nhất vùng này có) Loại rau này là đặc sản vùng đất Núi Thành.

## Đặc điểm
Tuy có tên gọi là rau như rau sói là một loại rong của biển mọc tự nhiên cạnh các bãi san hô, dưới biển thường xuất hiện dày đặc ở những bãi san hô. Mỗi năm rong chỉ mọc kéo dài từ cuối xuân đến đầu hè, hình hài của rau thì giống những loại san hô thường mọc dưới đáy biển sâu, trong suốt, có màu hồng nhẹ và rất mềm mại. Rau có hương vị đặc biệt, nó vị ngọt, dòn, mát, thanh, bổ tỳ vị, khi ăn nó có vị giòn, khi nhai nghe sừn sựt, và nghe vị mặn dìu dịu tỏa lan nơi đầu lưỡi, sau cùng là sự thanh mát nơi vòm cổ. Ngoài việc giải nhiệt, rau sói còn có khả năng chữa bệnh bướu cổ.

## Khai thác và sử dụng
Để có loại rau đặc biệt này, những người dân sống ở đây phải lặn xuống biển sâu mới hái được, vì vậy mà giá đắt hơn những loại rau khác. Một ưu thế của rau sói là có thể phơi khô. Ngư dân lặn hái, khai thác 2 kỳ/năm vào tháng 3 và tháng 6 âm lịch. Rau Sói được bán cho người dùng (50- 60.0000 đồng/ kg) sau khi được phơi khô.

Rau sói thường được dọn để ăn kèm với các loại hải sản như cá, mực hấp, nướng. Vị rau sói chính là sự khác biệt rất lớn khi thưởng thức đặc sản nơi đây. Trước khi ăn, cần mang rau ngâm nước ngọt, rửa sạch, thường phải tách bóc các chất tạp bám vào rau rồi rửa 4- 5 lần nước cho sạch. Rau Sói dùng để ăn sống - ăn riêng hoặc trộn chung với rau sống. Dân gian còn dùng rau sói để chữa bệnh bướu cổ

## Chú thích
Phaolô Cao Văn Luận

**Phaolô Cao Văn Luận** (1908 - 1986) là một giáo sư, linh mục Công giáo, người tham gia sáng lập và là viện trưởng Viện Đại học Huế, tác giả hồi ký *Bên giòng lịch sử [[1940]] - [[1965]]*.

## Tiểu sử
Ông sinh vào năm 1908, tại Hà Tĩnh, trong một gia đình Công giáo lâu đời. Thuở nhỏ, ông tu học tại chủng viện Xuân Bích, Hà Nội. Khoảng năm 1939, ông được thụ phong linh mục, sau đó được cấp học bổng du học tại Đại học Sorbonne. Từ năm 1939 đến năm 1942, ông theo học Triết và Văn chương, đậu cử nhân năm 1942. Sau đó ông học ở trường Á Đông Sinh ngữ và tốt nghiệp ở trường này năm 1945.

Ông tập hợp các tổ chức sinh viên Việt Nam tại Pháp và các Việt kiều thành một hội duy nhất, lấy tên là Hội Liên hiệp những người Đông Dương tại Pháp (*Fédération Des Indochinois de France*), với vị chủ tịch đầu tiên là Trần Hữu Phương, cùng các hội viên sáng lập như nhà triết học Trần Đức Thảo, nhà sử học Phạm Huy Thông, hai anh em Hoàng Xuân Hãn, Hoàng Xuân Nhị (em Hoàng Xuân Hãn).

Năm 1947, Cao Văn Luận về nước làm cha xứ tại một họ đạo ở huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình. Năm 1949, ông vào Huế dạy triết học tại trường Quốc học.

Ông có mối quan hệ xã hội sâu rộng trong và ngoài nước. Ông có đóng góp lớn cho xã hội qua việc thành lập 2 cơ sở giáo dục đại học tại Huế.

Năm 1957, theo đề xuất của Tổng thống Ngô Đình Diệm, Cao Văn Luận cùng một số trí thức miền Trung vận động thành lập Viện Đại học Huế và giữ chức Viện trưởng Viện Đại học Huế từ tháng 7 năm 1957 đến năm 1963. Sau đó ông tiếp tục vận động thành lập Đại học Y khoa Huế.

Tháng 8 năm 1963, Cao Văn Luận bị chính quyền Ngô Đình Diệm cách chức viện trưởng vì cho rằng ông không có biện pháp cứng rắn đối phó với sinh viên Phật giáo đấu tranh chống chế độ.

Sau Cuộc đảo chính tại Việt Nam Cộng hòa năm 1963, Cao Văn Luận quay lại làm viện trưởng Đại học Huế trong một thời gian ngắn từ tháng 11 năm 1963 - tháng 9 năm 1964, sau đó ông giảng dạy tại Đại học Văn khoa Sài Gòn cho đến năm 1975.

Ông mất ngày 20 tháng 7 năm 1986 tại Hoa Kỳ.

## Tác phẩm
*Tâm lý học (1958)
*Luận lý học và Siêu hình học (1958)
*Đạo đức học (1959)
*Danh từ triết học (1959)
*Henri Bergson (1961)
*Bên giòng lịch sử - Hồi ký 1940 - 1965 (1971)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*TƯỞNG NHỚ LM CAO VĂN LUẬN VÀ BS LÊ KHẮC QUYẾN
*Huế Viện Đại Học Cha Luận và chúng tôi... 
*Đọc sử để nhìn nhận hôm nay
Dúi nâu

**Dúi nâu** (danh pháp hai phần: ***Cannomys badius***) là một loài gặm nhấm thuộc họ Spalacidae. Nó là loài duy nhất trong chi ***Cannomys***.

Loài này có khu vực phân bố từ miền đông Nepal (tới độ cao 2.000 m trên mực nước biển [Molur et al. 2005]), qua đông bắc Ấn Độ (Assam, Manipur, Meghalaya, Mizoram, Nagaland và Tây Bengal), Bhutan, đông nam Bangladesh, Myanmar, Hoa Nam, tây bắc Việt Nam, Thái Lan và Campuchia (Musser và Carleton 2005). Loài này có các biến thể hình thái và điều này gợi ý rằng sửa đổi phân loại có thể là hữu ích. Các nhóm trong phức hợp loài này nói chung đã được ghi nhận tại các độ cao từ sát mực nước biển cho tới khoảng 4.000 m trên mực nước biển. Đây là một phức hợp loài chưa được dung giải trọn vẹn, với một số đơn vị phân loại chỉ hạn chế ở những độ cao nhất định, nhưng khoảng cao độ lại không là ổn định trong suốt khu vực phân bố đã biết.

## Tham khảo

## Tài liệu

* Aplin K., Lunde D., Musser G., Frost A. & Molur S. 2008. ''Cannomys badius''. 2008 IUCN Red List of Threatened Species. Tra cứu 16-8-2009.
*Musser G. G. và M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. Tr. 894-1531 *trong* Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson & D. M. Reeder chủ biên. Nhà in Đại học Johns Hopkins, Baltimore, Hoa Kỳ.
Tông Dúi

**Dúi** là một tông gồm 4 loài gặm nhấm thuộc phân họ Rhizomyinae. Chúng sinh sống ở nửa phía đông châu Á.
## Các loài
Tông này có 2 chi và gồm các loài:

*Chi Rhizomys:
****Dúi mốc nhỏ** (*[[Rhizomys sinensis]]*): được tìm thấy ở miền trung và miền nam Trung Quốc, phía bắc Myanmar, Việt Nam; 
****Dúi mốc lớn** (*[[Rhizomys pruinosus]]*): tìm thấy từ Assam Ấn Độ miền nam Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam và tới Perak trên bán đảo Mã Lai; 
****Dúi má vàng** hay **dúi má đào** (*[[Rhizomys sumatrensis]]*): được tìm thấy ở Vân Nam, Đông Dương, bán đảo Mã Lai và Sumatra. 
*Chi Cannomys
****Dúi nâu** (*[[Cannomys badius]]*): được tìm thấy tại Nepal, Assam, phía bắc Bangladesh, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia và phía bắc Việt Nam.

## Miêu tả
Các loài này có kích cỡ khác nhau, Cannomys badius dài 15–25&nbsp;cm (đầu và thân: đuôi dài 6&nbsp;cm) và nặng từ 500-750 g, dúi Sumatra dài gần 50&nbsp;cm với đuôi dài 20&nbsp;cm và nặng đến 4&nbsp;kg. Chúng ít có thời gian sống trên mặt đất, chủ yếu sống trong hang và ăn phần dưới của cây. 
## Môi trường sống
Chúng sống ở độ cao 1.200-4.000 m và ăn các bộ phận ngầm dưới đất của cây, ngoại trừ *[[Dúi nâu|Cannomys badius]]* với thức ăn chủ yếu là tre và sống trong các bụi tre dày. *[[Dúi nâu|Cannomys badius]]* đa dạng hơn về môi trường sống của nó, sống trong khu vực đồng cỏ, rừng, và đôi khi khu vườn, và ăn đa dạng hơn của thảm thực vật.

Tất cả các loài dúi đều bị coi là sinh vật gây hại nông nghiệp, do chúng ăn rễ của một loạt các cây trồng như sắn, mía, chè, nhưng chúng cũng được công nhận là động vật cung cấp thực phẩm có giá trị. Dúi mốc nhỏ được bán tại các chợ thực phẩm ở Trung Quốc.

Những con dúi đều là vật chủ tự nhiên của loài nấm mốc gây bệnh,* [[Penicillium marneffei]]*, đặc hữu ở tất cả các loài trong khu vực Đông Nam Á. Trong khu vực này, penicilliosis do mốc là nhiễm trùng cơ hội phổ biến thứ ba trong các cá nhân dương tính HIV.

## Chú thích

## Tham khảo
* Giant rat caught in China, with picture of very large rat
Dúi má đào

**Dúi má đào** hay **dúi má vàng** (***Rhizomys sumatrensis***) là một loài gặm nhấm trong họ Spalacidae. Loài này sinh sống ở Campuchia, Trung Quốc, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Đây là loài dúi lớn nhất, dài từ 40–50&nbsp;cm, nặng từ 3–4&nbsp;kg, ngang một con chó nhỏ hoặc một con mèo to.
Chế độ ăn điển hình của dúi má đào bao gồm rễ tre, nhưng chúng cũng ăn sắn và mía. Loài này bị con người săn bắt làm thức ăn.

Loài này là vật chủ tự nhiên cho mốc, *[[Penicillium marneffei]]*.

Dúi má đào là một trong số những loài chuột lớn đã được các học giả của Sherlockiana xác định là hình mẫu ban đầu cho Chuột khổng lồ Sumatra bí ẩn được ám chỉ trong một câu chuyện hư cấu của Sir Arthur Conan Doyle.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Aplin, K. & Lunde, D. 2008. Rhizomys sumatrensis. 2008 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 16 tháng 8 năm 2009.
Dúi mốc nhỏ

**Dúi mốc nhỏ**, hay còn gọi là **chuột tre Trung Hoa** (danh pháp hai phần: ***Rhizomys sinensis***) là một loài gặm nhấm trong họ Spalacidae. Loài này sinh sống ở miền nam Trung Quốc, miền bắc Myanmar, miền bắc Việt Nam và có thể có ở Lào.

## Tham khảo

* Lunde D., Aplin K. & Musser G. 2008. Rhizomys sinensis. 2008 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 16 tháng 8 năm 2009.
Nhím đuôi ngắn

**Nhím đuôi ngắn** (***Hystrix brachyura***) là một loài gặm nhấm trong họ Nhím lông Cựu Thế giới. Có 3 phân loài còn tồn tại phân bố ở Nam và Đông Nam Á.

## Tham khảo

## Tài liệu
* I Dahlan,AA Salam,BS Amin,A Osman. (1995). Preference and Intake of Feedstuff by Crested Porcupines(Hystrix Brachyura) in Captivity. Ann Zootech 44, 271.
* Vaughan, T. A. (1985). Family Hystricidae. In T. A. Vaughan, Mammalogy Third Edition (pp.&nbsp;266–267). Arizona: Saunders College Publishing.
Xylotrupes gideon

***Xylotrupes gideon*** là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae, phân họ Dynastinae. Nó có mặt ở Đông Nam Á và đặc biệt nhất là ở Thái Lan. Con đực loài này dài 4–6cm và chúng có thể có màu nâu sẫm hay đen. Khi bị khuấy động hoặc kích động chúng thì sẽ kêu rít lên.

## Đấu bọ
Loài bọ cánh cứng này có thể dùng để đấu nhau, một cách giải trí truyền thống ở miền bắc Thái Lan. Chúng bị bắt và được chủ huấn luyện trở nên mạnh và hiếu chiến hơn.

Khi chiến đấu chúng có thể nâng đối thủ lên bằng sừng. Chúng cũng được xử thắng nếu đối thủ bỏ chạy hay bị lật ngược lên phía trên không thể trở mình lại hoặc trở mình chậm sau 10 tiếng đếm của trọng tài.

## Chú thích

## Tham khảo
* 

* Beetles from Thailand
Tachyoryctes ankoliae

**Tachyoryctes ankoliae** là một loài động vật gặm nhấm trong họ Spalacidae. Nó được tìm thấy ở Angola và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của chúng là thảo nguyên ẩm ướt và đất canh tác.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
*Musser, G. G. and M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. pp.&nbsp;894–1531 *in* Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.
* Schlitter, D., Corti, M. & Agwanda, B. 2004. Tachyoryctes ankoliae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 30 tháng 7 năm 2007.
Spalax ehrenbergi

**Spalax ehrenbergi** hoặc **Nannospalax ehrenbergi**) là một loài động vật gặm nhấm trong họ Spalacidae. Loài này có ở Ai Cập, Iraq, Israel, các vùng lãnh thổ Palestine, Jordan, Liban, Libya, Syria và Thổ Nhĩ Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của nó là thảm thực vật dạng bụi kiểu Địa Trung Hải, và nó đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nghiên cứu di truyền tế bào gần đây đã chỉ ra rằng *S. ehrenbergi* thực sự có thể là một nhóm loài có chứa một số loài bí ẩn với số nhiễm sắc thể 2n=48, 2n=52, 2n=54, 2n=56 và 2n=58.

## Tham khảo
*Musser, G. G. and M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. pp.&nbsp;894–1531 *in* Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.
*
Cú lợn mặt nạ vàng

**Cú lợn mặt nạ vàng** (danh pháp hai phần: ***Tyto aurantia***) là một loài chim thuộc Chi Cú lợn, Họ Cú lợn (*[[Tytonidae]]*).. Cú lợn mặt nạ vàng là loài chim đặc hữu của đảo New Britain, Papua New Guinea.

Như các loài cú lợn nhiệt đới khác, nó là khó khăn để phát hiện ra trong tự nhiên và do đó ít được. Nó có thể là một loài sinh sống ở rừng đất thấp.

Với lượng ít ỏi các thông tin đáng tin cậy, trong một thời gian nó đã được phân loại như là một loài thiếu dữ liệu bởi IUCN. Khi tình trạng của nó cuối cùng có thể được đánh giá đúng, đánh giá trước đó đã được thấy là đúng, và nó được một lần nữa được liệt kê như trong sách đỏ là loài dễ bị tổn thương trong sách đỏ năm 2008.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
*  (2008): [ 2008 IUCN Redlist status changes&#93;. Truy cập 2008-MAY-23.
PGM Hécate II

**PGM Hécate II** là loại súng bắn tỉa công phá do PGM Précision của Pháp chế tạo, loại súng này là loại súng bắn tỉa có cỡ nòng lớn tiêu chuẩn của quân đội Pháp. Đôi khi còn được biết với tên là **FR-12,7** (Fusil à Répétition de calibre 12,7&nbsp;mm). Đây là loại vũ khí lớn nhất mà PGM chế tạo sử dụng loại đạn .50 BMG (12,7x99mm NATO).

## Phát triển
STAT (Section Technique de l'Armée de Terre) đã tiến hành lấy các ý kiến đánh giá về việc sử dụng các loại súng bắn tỉa có cỡ đạn 12,7&nbsp;mm như McMillan M87, Barrett M82 và Barrett M95 của các lực lượng đặc nhiệm Pháp năm 1997. Và sau đó kết hợp với các thử nghiệm của ba mẫu súng bắn tỉa công phá cỡ đạn 12,7&nbsp;mm khác vốn đã bắt đầu thử nghiệm từ năm 1993 để phát triển thành khẩu Hécate II có đầy đủ đặc tính để cạnh tranh với các khẩu McMillan và Barrett.

## Thiết kế
Thiết kế của loại súng này có một bộ khung bằng kim loại giống như những loại súng trường khác do PGM chế tạo nó chỉ đơn giản là phóng to lên. Nó có tích hợp chân chống chữ V và có thể gắn thêm một chân phụ vào để thành bệ chống ba chân để giúp bắn chính xác hơn. Nòng súng được khắc các rãnh sâu để có thể tản nhiệt được tốt hơn cũng như để giảm trọng lượng. Súng còn được tích hợp một bộ phận chống giật ở đầu nòng súng để giảm độ giật do những viên đạn 12&nbsp;mm gây ra. Báng súng có thể điều chỉnh độ dài và chiều cao.

Hệ thống nhắm cơ bản của loại súng này là ống nhắm SCROME LTE J10 F1 10x.

Loại súng này có thể dùng để dùng để phá công trình, quấy rối đối phương với tầm bắn xa, chống bắn tỉa hay dùng để phá các thiết bị nổ với loại đạn cháy nổ xuyên giáp.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*PGM Precision
*Hecate II data sheet 
*User Manual PGM Hecate II 
*Modern Firearms 
*PGM Hecate II 12,7x99 picture gallery
*http://www.scrome.com/lunettes.html 
*Bắn thử Hécate II
Trương Thanh (Địa Sát)

**Trương Thanh**, tên hiệu **Thái Viên Tử** (*Người làm vườn*), là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Thủy hử. Ông là một trong 72 Địa Sát Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.

## Xuất thân
Trương Thanh vốn làm nghề cướp bóc quanh đồi Thập Tự ở Mạnh Châu để sinh sống. Cha của Tôn Nhị Nương một lần đi qua đồi Thập Tự, bị Trương Thanh chặn lại. Vốn hồi trẻ cũng từng đi cướp bóc, ông đánh bại được Trương Thanh, thấy anh ta nhanh nhẹn nên đem về dạy võ nghệ, rồi gả con gái cho.

Sau đó, hai vợ chồng mở quán rượu ở đồi Thập Tự. Gặp các khách thương qua đường bất cẩn, họ đánh thuốc mê, cướp tài sản, xả thịt để bán như thịt trâu bò, nhồi thịt vào bánh bao. Tôn Nhị Nương trông quán chủ yếu còn Trương Thanh đi loanh quanh kiếm củi, nghe ngóng tình hình. Sau khi thất bại trong việc chuốc rượu Võ Tòng, họ tỉ thí võ thuật và kết làm huynh đệ. Võ Tòng gọi theo Thi Ân, và họ cùng lên Nhị Long Sơn của nhóm Lỗ Trí Thâm, Dương Chí, Tào Chính.

## Gia nhập Lương Sơn Bạc
Sau này, khi đại quân Lương Sơn Bạc đến cứu giúp Tam Sơn (Đào Hoa Sơn, Bạch Hổ Sơn, Nhị Long Sơn) thì họ đã cùng đầu quân về với Lương Sơn Bạc.

Khi định ngôi thứ tại Lương Sơn Bạc, vốn làm chủ quán rượu, vợ chồng Trương Thanh được giao nhiệm vụ quản lý quán rượu phía tây để dò xét, thu thập tin tức.

## Chiêu an và tử trận
### Trong ''Hậu Thủy Hử''
Sau khi nhận chiêu an của triều đình, vợ chồng Trương Thanh cùng Tống Công Minh và các đầu lĩnh khác tham gia nhiều cuộc đông chinh tâu thảo lập rất nhiều công trạng, ở chiến dịch đánh Phương Lạp, trong trận đánh tại Hấp Châu, khi hỗn chiến, Trương Thanh bị quân của Phương Hậu giết chết.

### Trong ''Thủy Hử'' 1980
Trương Thanh cùng vợ dẫn đạo quân đánh Phương Lạp ở trong rừng, vợ bị sập bẫy và ông đã hi sinh tính mạng để cứu
### Trong ''Thủy Hử'' 2011
Trương Thanh cùng vợ đổ thuốc mê vào một cái giếng cạnh một ngôi nhà hoang trên đường Phương Lạp chạy trốn. Tay chân của Phương Lạp bị mê man hết nhưng y giả vờ bị trúng thuốc mê. Thừa lúc hai vợ chồng Trương Thanh đến gần đã rút dao đâm chết cả hai.

## Thư mục
* 
*
Urbi et Orbi

***Urbi et Orbi*** (*cho thành phố (Rôma) và cho thế giới*) là cử chỉ chúc phép lành của giáo hoàng cho thành phố Rôma và cho toàn thế giới trong những dịp trọng đại. Cử chỉ này thường được thực hiện từ ban-công chính của vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Trước khi chúc phép lành này, Giáo hoàng sẽ có bài diễn văn trước công chúng trên thế giới, với lời chào theo từng mùa bằng nhiều ngôn ngữ phổ biến.

Phép lành *Urbi et Orbi* trong ngày Lễ Giáng sinh và Lễ Phục sinh thường được phát sóng trực tiếp trên toàn thế giới bởi Liên minh Phát thanh truyền hình châu Âu, và các tín hữu lãnh nhận trực tiếp tại quảng trường Thánh Phêrô hoặc gián tiếp qua truyền thanh, truyền hình sẽ được xóa các hình phạt tạm thời do tội lỗi của bản thân mình. Ơn toàn xá này trong những điều kiện bình thường, bao gồm việc phải nhận bí tích hòa giải (ăn năn, xưng tội) và Bí tích Thánh Thể (Tiệc Thánh) và ăn năn tội lỗi.

*Urbi et Orbi* cũng được sử dụng trong lễ đăng quang Giáo hoàng, hoặc Năm Thánh (Jubilee). Câu nói cuối cùng của phép lành luôn là: 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Urbi et Orbi, mùa Phục sinh 2011 bằng 64 ngôn ngữ
Don

**Don** có thể là:
*Don hay **đon** (tên khoa học: Atherurus macrourus) là loài động vật gặm nhấm thuộc họ Nhím
*Don là tên gọi của một loài thân mềm hai mảnh vỏ giống hến
*Don là tên gọi món ăn đặc trưng ở Quảng Ngãi, Việt Nam
*Sông Đông (tiếng Nga: Дон, Latinh hoá: *Don*), một con sông ở Nga và Ukraina
*Don (kính ngữ), một tước hiệu người Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, miền Nam Ý, và Philippines, thể hiện sự tôn trọng
**Tước hiệu "Don" còn dùng để ám chỉ các trùm xã hội đen trong giới mafia. Trong các tiểu thuyết về mafia như *[[Bố già (tiểu thuyết)|Bố già]]*, tước hiệu này thường được dịch sang tiếng Việt là **Ông Trùm** hay **Trùm**.
Lý Lập

**Lý Lập** (chữ Hán: 李立; bính âm: *Lǐ Lì*), ngoại hiệu **Thôi Mệnh Phán Quan** (chữ Hán: 催命判官) là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết văn học cổ điển Trung Hoa *[[Thủy Hử]]*. Lý Lập xếp thứ 96 trong 108 vị đầu lĩnh Lương Sơn Bạc và xếp thứ 60 trong 72 vị sao Địa Sát, được sao Địa Nô Tinh (chữ Hán: 地奴星) chiếu mệnh.

## Xuất thân
Sinh ra tại Lư Châu (chữ Hán: 蘆州; nay là Hợp Phì, An Huy),  Lý Lập mắt tròn và sáng như mắt hổ, với hàm râu đỏ. Lý Lập cùng người bạn mình tên Lý Tuấn hành nghề cướp giật tại núi Yết Dương. Lý Tuấn thường giả dạng là lái đò trên sông Tầm Dương và cướp của khách khi đò giữa nơi sông nước. Lý Lập mở quán rượu dưới chân núi Yết Dương, gần bờ sông Tầm Dương và cướp của khách bằng cách bỏ thuốc mê trong rượu khách uống. Lý Tuấn, Lý Lập kết giao rất thân với anh em Đồng Uy, Đồng Mãnh tại núi Yết Dương.

## Gia nhập Lương Sơn Bạc
### Gặp gỡ Tống Giang
Khi Tống Giang phạm tội, bị đày sang Giang Châu (nay là Giang Tây), có đi qua khu núi Yết Dương cùng với hai công sai áp giải. Tại nơi đây, cả ba đã nghỉ chân ăn uống tại quán rượu của Lý Lập trước khi qua núi. Thấy Tống Giang nhiều của cải, Lý Lập đã đánh thuốc mê cả ba và đợi Lý Tuấn, Đồng Uy và Đồng Mãnh, trên đường đón làm quen Tống Giang tại chân núi Yết Dương đã vài hôm nhưng không gặp, về chuẩn bị làm thịt. May thay lúc đó, khi về đến quán rượu, Lý Tuấn nhận ra người bị đánh thuốc mê là một tội nhân với hình dáng giống Tống Công Minh. Đầy nghi ngờ, Lý Tuấn đã xem công văn và nhận ra Tống Giang, kịp chặn Lý Lập lại. Tống Giang được cứu và đã kết giao với Lý Tuấn, Lý Lập, Đồng Uy, Đồng Mãnh.

Tại Giang Châu, khi Tống Giang bị giam và xử chém vì đề phản thi ở gác Tầm Dương trong lúc say, Lý Lập đã tham gia vào trận cướp pháp trường Giang Châu, giải cứu thành công Tống Giang và Đới Tung. Sau trận này, Lý Lập cùng những người khác đã theo về và gia nhập Lương Sơn Bạc.

## Chức vụ
Khi phân định ngôi thứ ở Lương Sơn Bạc, Lý Lập xếp thứ 96 trong 108 vị đầu lĩnh Lương Sơn Bạc và xếp thứ 60 trong 72 vị sao Địa Sát, chức Dọ thám Đầu Lĩnh, quản lý tửu điểm phía Bắc.

## Sau khi chiêu an và tử trận
Sau khi nhận chiêu an, Lý Lập cùng các đầu lĩnh Lương Sơn Bạc tham gia các chiến dịch bình quân Liêu và các lực lượng khác chống đối triều đình nhà Tống.

Tại hồi 118, trong chiến dịch bình Phương Lạp, tại trận triệt phá động Thanh Khê, Lý Lập cùng Sái Phúc, Thang Long bị thương nặng, chạy chữa không khỏi và mất.

Tại hồi 119, khi ban thưởng và sắc phong các đầu lĩnh Lương Sơn Bạc sau chiến dịch bình Phương Lạp, là một trong 45 phó tướng tử trận, Lý Lập được sắc phong tước là Nghĩa Tiết Lang (義節郎).

## Trong ''Đãng Khấu Chí''
Tại hồi 59, Ngô Dụng dùng kế đoạt lại Đầu Quan, nào ngờ Từ Hòe đã biết trước, liền tương kế tựu kế, đưa quân triều đình vào công phá Nhị Quan. Lý Lập giao chiến với Nhậm Sâm, chưa đầy 10 hiệp đã bị bắt sống.

## Tham khảo

*Thủy Hử - Thi Nại Am, Nhà xuất bản Văn học, 1988, bản dịch của Trần Tuấn Khải - Lương Duy Thứ giới thiệu.
*Hậu Thủy hử - Thi Nại Am và La Quán Trung, Nhà xuất bản Văn học, 1999, bản dịch của Ngô Đức Thọ và Nguyễn Thuý Nga - Ngô Đức Thọ giới thiệu.

## Xem thêm
*Thủy Hử
*Lý Tuấn
*Đồng Uy
*Đồng Mãnh
*Thi Nại Am
*La Quán Trung
Bế Xuân Trường

**Bế Xuân Trường** (sinh năm 1957) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thượng tướng. Ông là hiện là Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XVI tỉnh Cao Bằng. Nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, XII, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam.

## Thân thế và binh nghiệp
Bế Xuân Trường sinh ngày 19 tháng 12 năm 1957, quê tại xã Hưng Đạo, Thành phố Cao Bằng (nay là phường Thục Phán), tỉnh Cao Bằng.

Năm 2004: Phó Tham mưu trưởng Quân khu 1.

Năm 2008: Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 1.

Năm 2010: Tư lệnh Quân khu 1, Phó Bí thư Đảng ủy Quân khu.

Tháng 1 năm 2011, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, ông trúng cử Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Năm 2014: ông được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bổ nhiệm làm Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, phụ trách Tác chiến.

Tháng 10 năm 2015: Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bổ nhiệm giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Quốc phòng  phụ trách công tác kỹ thuật, công nghiệp quốc phòng, khoa học quân sự.

Tháng 1 năm 2016, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông tái đắc cử Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương.

Ngày 1 tháng 6 năm 2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định, Thượng tướng Bế Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, thôi giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kể từ ngày ký.

Ngày 31 tháng 12 năm 2022, ông đuợc bầu làm Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh Việt Nam.

## Lịch sử thụ phong quân hàm

## Nguồn tham khảo

*Thông tin về Tư lệnh Bế Xuân Trường trên website của Ủy ban Dân tộc 
*Thông tin về Tư lệnh Bế Xuân Trường trên Báo Điện Tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Chikilidae

**Chikilidae** là một họ động vật lưỡng cư không chân đặc hữu Ấn Độ. Đây là họ Gymnophiona thứ 10 đã được xác định, mặc dù loài điển hình (*[[Chikila fulleri]]*, trước đây là *Herpele fulleri* đã được miêu tả từ năm 1904. Việc phát hiện ra là kết quả của khoảng 250 cuộc thám hiểm, đào đất trong hơn năm năm bao phủ tất cả các tiểu bang phía đông bắc Ấn Độ. Chúng phát triển với chiều dài khoảng 4 inch (10&nbsp;cm). Chúng có thị lực rất hạn chế và hộp sọ thích nghi với cuộc sống đào bới.

Trứng Chikilidae trứng nở thành caecilia trưởng thành, không có giai đoạn ấu trùng ở giữa. Những con cái ấp con của chúng trong vài tháng mà không ăn, các con mẹ ở lại quấn quanh trứng phát triển trong 2-3 tháng tại một thời điểm, dường như không ăn uống ở tất cả trong giai đoạn này. Thị lực của chúng là rất hạn chế và hộp sọ của họ thích nghi để đào hang. Chúng rất khó bị phát hiện bởi sống trong lòng đất hoặc dưới lớp thảm lá rụng trong rừng. Nhưng không may, khu vực sinh sống của lưỡng cư dạng giun ở đông bắc Ấn Độ rất đông người và họ thường đốt rừng để lấy đất sản xuất nông nghiệp.

## Các chi và loài
Hiện tại, người ta công nhận 4 loài trong 1 chi. Cụ thể:
* Chi *Chikila* Kamei et al., 2012
** *[[Chikila fulleri]]* (Alcock, 1904) (loài điển hình)
** *[[Chikila alcocki]]* Kamei et al., 2013 
** *[[Chikila darlong]]* Kamei et al., 2013
** *[[Chikila gaiduwani]]* Kamei et al., 2013

## Chú thích

## Tham khảo