Đường Xuyên Á

Dự án **Đường Xuyên Á** (**Asian Highway** hay còn gọi là **AH**), là một dự án nối liền các quốc gia châu Âu và châu Á do Ủy ban Kinh tế Xã hội châu Á Thái Bình Dương Liên Hợp Quốc (ESCAP) khởi xướng, để nối liền các tuyến đường cao tốc châu Á. Đây là một trong 3 dự án phát triển hạ tầng giao thông châu Á (Asian Land Transport Infrastructure Development - ALTID), được ESCAP công bố tại kỳ họp thứ 48 năm 1992, bao gồm Đường Xuyên Á (Asian Highway - Viết tắt là AH), Đường sắt xuyên Á (Trans-Asian Railway - TAR) và dự án tạo thuận lợi cho vận tải đường bộ.

## Quá trình hình thành
Một số tuyến đường chạy qua toàn bộ lục địa:
*AH1, 20.557&nbsp;km (12.848 dặm); Tokyo, Nhật Bản đến biên giới giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Bulgaria (với AH5)
*AH2, 13.177&nbsp;km (8326 dặm); Denpasar, Indonesia đến Khosravi, Iran
*AH3, 7.331&nbsp;km (4582 dặm); Ulan-Ude, Nga (giao với AH6) đến Đường Cô, Trung Quốc; và Thượng Hải, Trung Quốc (giao với AH5) đến Chiang Rai, Thái Lan và Kyaing Tong, Myanmar (cả hai giao với AH2)
*AH4, 6.024&nbsp;km (3765 dặm); Novosibirsk, Nga (giao với AH6) đến Yarantai, Mông Cổ; và Urumqi, Trung Quốc (giao với AH5) đến Karachi, Pakistan (giao với AH7)
*AH5, 10.380&nbsp;km (6488 dặm); Thượng Hải, Trung Quốc (giao với AH3) đến biên giới giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Bulgaria (với AH1)
*AH6, 10.475&nbsp;km (6547 dặm); Busan, Hàn Quốc (bắt đầu từ đường Jungang-no) đến biên giới giữa Nga và Belarus
*AH7, 5.868&nbsp;km (3667.5 dặm); Yekaterinburg, Nga đến Karachi, Pakistan (giao với AH4)
*AH8, 4.718&nbsp;km (2949 dặm); biên giới giữa Nga và Phần Lan đến Bandar Emam, Iran

10-29 và 100-299 ở Đông Nam Á:
*AH11, 1.588&nbsp;km (992.5 dặm); Viêng Chăn, Lào (giao với AH12) đến Sihanoukville, Campuchia
*AH12, 1.195&nbsp;km (747 dặm); Nateuy, Lào (giao với AH3) đến Hin Kong, Thái Lan (giao với AH1)
*AH13, 1429&nbsp;km (888 dặm); Hà Nội, Việt Nam (giao với AH1) đến Nakhon Sawan, Thái Lan (giao với AH1/AH2)
*AH14, 2.077&nbsp;km (1298 dặm); Hải Phòng, Việt Nam đến Mandalay, Myanmar (giao với AH1/AH2)
*AH15, 566&nbsp;km (354 dặm); Vinh, Việt Nam (giao với AH1) đến Udon Thani, Thái Lan (giao với AH12)
*AH16, 1.032&nbsp;km (645 dặm); Đông Hà, Việt Nam (giao với AH1) đến Tak, Thái Lan (giao với AH1/AH2)
*AH17, 980&nbsp;km (608 dặm); Đà Nẵng, Việt Nam đến Vũng Tàu, Việt Nam
*AH18, 1.042&nbsp;km (651 dặm); Hat Yai, Thái Lan (giao với AH2) đến Johor Bahru Causeway, Malaysia
*AH19, 459&nbsp;km (287 dặm); Nakhon Ratchasima, Thái Lan (giao với AH12) đến Bangkok, Thái Lan (giao với AH2)
*AH25, 2.549&nbsp;km (1593 dặm); Banda Acheh, Indonesia đến Merak, Indonesia (giao với AH2)
*AH26, 3.517&nbsp;km (2198 dặm); Laoag, Philippines đến Zamboanga, Philippines

30-39 và 300-399 ở Đông Á và Đông Bắc Á:
*AH30, 2.739&nbsp;km (1712 dặm); Ussuriysk, Nga (giao với AH6) đến Chita, Nga (giao với AH6)
*AH31, 1.595&nbsp;km (997 dặm); Belogorsk, Nga (giao với AH30) đến Đại Liên, Trung Quốc
*AH32, 3.748&nbsp;km (2342.5 dặm); Sonbong, CHDCND Triều Tiên (giao với AH6) đến Khovd, Mông Cổ (giao với AH4)
*AH33, 575&nbsp;km (359 dặm); Cáp Nhĩ Tân, Trung Quốc (giao với AH6/AH31) đến Đồng Giang, Trung Quốc
*AH34, 1.033&nbsp;km (646 dặm); Liên Vân Cảng, Trung Quốc đến Tây An, Trung Quốc (giao với AH5)

40-59 và 400-599 ở Nam Á:
*AH41, 948&nbsp;km (592.5 dặm); biên giới giữa Myanmar và Bangladesh đến Mongla, Bangladesh
*AH42, 3.754&nbsp;km (2346 dặm); Lan Châu, Trung Quốc (giao với AH5) đến Barhi, Ấn Độ (giao với AH1)
*AH43, 3.024&nbsp;km (1892 dặm); Agra, Ấn Độ (giao với AH1) đến Matara, Sri Lanka
*AH44, 107&nbsp;km (67 dặm); Dambulla, Sri Lanka (giao với AH43) đến Trinconmalee, Sri Lanka
*AH45, 2.030&nbsp;km (1269 dặm); Kolkata, Ấn Độ (giao với AH1) đến Bengaluru, Ấn Độ (giao với AH43/AH47)
*AH46, 1.513&nbsp;km (946 dặm); Kharagpur, Ấn Độ (giao với AH45) đến Dhule, Ấn Độ (giao với AH47)
*AH47, 1286 dặm (2.057&nbsp;km); Gwalior, Ấn Độ (giao với AH43) đến Bengaluru, Ấn Độ (giao với AH43/AH45)
*AH48, 276&nbsp;km (171 dặm); Phuentsholing, Bhutan đến biên giới giữa Bhutan và Ấn Độ
*AH51, 862&nbsp;km (539 dặm); Peshawar, Pakistan (giao với AH1) đến Quetta, Pakistan (giao với AH2/AH7)

60-89 và 600-899 ở Bắc Á, Trung Á và Tây Nam Á:
*AH60, 2.151&nbsp;km (1344 dặm); Omsk, Nga (giao với AH6) đến Burubaital, Kazakhstan (giao với AH7)
*AH61, 4.158&nbsp;km (2599 dặm); Kashi, Trung Quốc (giao với AH4/AH65) đến biên giới giữa Nga và Ukraina
*AH62, 2.722&nbsp;km (1701 dặm); Petropavlovsk, Kazakhstan (giao với AH6/AH64) đến Mazari Sharif, Afghanistan (giao với AH76)
*AH63, 2.434&nbsp;km (1521 dặm); Samara, Nga (giao với AH6) đến Guzar, Uzbekistan (giao với AH62)
*AH64, 1.666&nbsp;km (1041 dặm); Barnaul, Nga (giao với AH4) đến Petropavlovsk, Nga (giao với AH6/AH62)
*AH65, 1.250&nbsp;km (781 dặm); Kashi, Trung Quốc (giao với AH4/AH61) đến Termez, Uzbekistan (giao với AH62)
*AH66, 995&nbsp;km (622 dặm); biên giới giữa Trung Quốc và Tajikistan đến Dushanbe, Tajikistan
*AH67, 2.288&nbsp;km (1430 dặm); Khuê Đồn, Trung Quốc (giao với AH5) đến Zhezkazgan, Kazakhstan (giao với AH62)
*AH68, 278&nbsp;km (174 dặm); Tinh Hà, Trung Quốc (giao với AH5) đến Ucharal, Kazakhstan (giao với AH60)
*AH70, 4.832&nbsp;km (3020 dặm); biên giới giữa Ukraina và Nga đến Bandar Abbas, Iran
*AH71, 426&nbsp;km (266 dặm); Dilaram, Afghanistan (giao với AH1) đến Dashtak, Iran (giao với AH75)
*AH72, 1.147&nbsp;km (717 dặm); Tehran, Iran (giao với AH1/AH2/AH8) đến Bushehr, Iran
*AH75, 1.871&nbsp;km (1169 dặm); Tejen, Turkmenistan (giao với AH5) đến Chabahar, Iran
*AH76, 986&nbsp;km (616 dặm); Polekhumri, Afghanistan (giao với AH7) đến Herat, Afghanistan (giao với AH1/AH77)
*AH77, 1.298&nbsp;km (811 dặm); Djbulsarcj, Afghanistan (giao với AH7) đến Mary, Turkmenistan (giao với AH5)
*AH78, 1.076&nbsp;km (672.5 dặm); Ashgabat, Turkmenistan (giao với AH5) đến Kerman, Iran (giao với AH2)
*AH81, 1.143&nbsp;km (714 dặm); Larsi, Georgia đến Aktau, Kazakhstan (giao với AH70)
*AH82, 1.261&nbsp;km (788 dặm); biên giới giữa Nga và Gruzia đến Iveoqlu, Iran (giao với AH1)
*AH83, 172&nbsp;km (107.5 dặm); Kazakh, Azerbaijan (giao với AH5) đến Yerevan, Armenia (giao với AH81/AH82)
*AH84, 1.188&nbsp;km (742.5 dặm); Doğubeyazıt, Thổ Nhĩ Kỳ (giao với AH1) đến İçel, Thổ Nhĩ Kỳ
*AH85, 338&nbsp;km (211 dặm); Refahiye, Thổ Nhĩ Kỳ (giao với AH1) đến Merzifon, Thổ Nhĩ Kỳ (giao với AH5)
*AH86, 247&nbsp;km (154 dặm); Askale, Thổ Nhĩ Kỳ (giao với AH1) đến Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ (giao với AH5)
*AH87, 606&nbsp;km (378.75 dặm); Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (giao với AH1) đến İzmir, Thổ Nhĩ Kỳ

## Chiều dài theo quốc gia
Tổng chiều dài 87,799 dặm (140,479&nbsp;km).
*Afghanistan, 4.247&nbsp;km
*Armenia, 958&nbsp;km
*Azerbaijan, 1.442&nbsp;km (901,25 dặm)
*Bangladesh, 1.804&nbsp;km (1.127,5 dặm)
*Bhutan, 1&nbsp;km (0,625 dặm)
*Campuchia, 1.339&nbsp;km (837 dặm)
*CHND Trung Hoa, 25.579&nbsp;km (15.978 dặm)
*CHDCND Triều Tiên, 1.320&nbsp;km (825 dặm)
*Gruzia, 1.154&nbsp;km (721,25 dặm)
*Ấn Độ, 11.432&nbsp;km (7,145 dặm)
*Indonesia, 3.989&nbsp;km (2.493 dặm)
*Iran, 11.152&nbsp;km (6.970 dặm)
*Nhật Bản, 1.200&nbsp;km (750 dặm)
*Kazakhstan, 13.189&nbsp;km
*Kyrgyzstan, 1.695&nbsp;km (1.059 dặm)
*Lào, 2.297&nbsp;km (1.436 dặm)
*Malaysia, 1.595&nbsp;km (997 dặm)
*Mông Cổ, 4.286&nbsp;km (2.678,75 dặm)
*Myanmar, 3.003&nbsp;km (1.877 dặm)
*Nepal, 1.321&nbsp;km (826,6 dặm)
*Pakistan, 5.377&nbsp;km (3.360,6 dặm)
*Philippines, 3.517&nbsp;km (2.198,1 dặm)
*Hàn Quốc, 907&nbsp;km (566,9 dặm)
*Liên bang Nga, 16.869&nbsp;km (10.543,1 dặm)
*Singapore, 19&nbsp;km (11,9 dặm)
*Sri Lanka, 650&nbsp;km (406,25 dặm)
*Tajikistan, 1.925&nbsp;km (1.203,1 dặm)
*Thái Lan, 5.112&nbsp;km (3.195 dặm)
*Thổ Nhĩ Kỳ, 5.254&nbsp;km (3.283,75 dặm)
*Turkmenistan, 2.204&nbsp;km (1.377,5 dặm)
*Uzbekistan, 2.966&nbsp;km (1.853,75 dặm)
*Việt Nam, 2.678&nbsp;km (1.673,75 dặm)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*The project homepage 
*Asia signs up to 'new Silk Road' BBC News report (ngày 26 tháng 4 năm 2004)
*UNESCAP press release announcing treaty 
*2003 Asian Highway Handbook  (PDF)
*Pakistan's Gwadar to Afghanistan, China road declared Asian Highway 
*Driven Together, Historic first crossing of Asia's new Highway to the West
*Công trình "dần xây" trên đường xuyên Á