Ufa

**Ufa** (;  *Öfö*; , ) là thủ phủ của nước Cộng hoà Bashkortostan, Nga. Ufa là thủ đô và trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, khoa học và văn hóa của nước cộng hoà Bashkortostan. Đây là một trong những thành phố lớn nhất ở Nga. Dân số 1.038.100 (2010 ước tính); 1.042.437 (ước tính 2002). Về thành phần dân tộc, dân số thành phố chủ yếu là người Nga, người Tatar và người Bashkir. Cư dân của thành phố được gọi là "ufimets". Ufa nổi tiếng với dầu, khí đốt, khoáng sản, và mật ong Bashkir. Khoảng cách từ Ufa tới Moskva bằng tàu là 1.567&nbsp;km. Dự kiến thời gian đi bằng bằng xe hơi là 32 giờ (1.357&nbsp;km từ Moskva), thời gian bằng máy bay dự kiến là hai giờ (từ Moskva).

## Tên gọi
Tên gọi *Ufa* bắt nguồn từ sông Ufa chảy qua thành phố, tuy nhiên điều này đang gây tranh cãi. Nhà ngôn ngữ học người Nga Aleksandr Matveyev cho rằng cái tên này có nguồn gốc từ ngữ chi Iran, từ "ap", có nghĩa là nước.

## Lịch sử
Lịch sử của khu vực xung quanh Ufa bắt đầu từ thời kỳ đồ đá cũ. Từ thế kỷ 5 đến thế kỷ 16, một thành phố thời trung cổ có thể đã tồn tại ở đây. Trên bản đồ của anh em nhà Pizzigano (1367) và trên Atlas Catala (1375), có một đô thị gần sông Belaya mang tên Pascherti, và bản đồ của Gerardus Mercator (1554) cũng đánh dấu nơi này là Pascherti. Nhà Đông phương học người Pháp Henri Cordier cho rằng Pascherti chính là tiền thân của Ufa.

Ibn Khaldun gọi đô thị này là Bashkort. Vào thời điểm đó, đây là một trong những thành phố lớn nhất của Hãn quốc Kim Trướng.

Nhà sử học người Nga thế kỷ 18 Peter Rychkov đã viết rằng có một thành phố lớn trong vùng Ufa trước khi người Nga đến.

Theo quan chức chính quyền tỉnh Orenburg Vasily Rebelensky, Ufa được thành lập bởi người Bashkir.

Theo lệnh của Ivan Bạo chúa, một pháo đài đã được xây dựng ở khu vực này vào năm 1574, và ban đầu mang tên ngọn đồi mà nó tọa lạc, *Tura-Tau*. Năm 1574 được coi là ngày thành lập chính thức của Ufa. Nó được cấp vị thế thành phố vào năm 1586.

Trước khi trở thành trụ sở của tỉnh Ufa riêng biệt vào năm 1781, thành phố thuộc quyền quản lý của tỉnh Orenburg. Trong những năm 1800-1810, kiến trúc sư người Nga gốc Scotland William Heste đã phát triển một bản quy hoạch thành phố chung cho đô thị Ufa.

Đường thủy sông Belaya (1870) và Đường sắt Samara-Zlatoust (1890) kết nối thành phố với lãnh thổ châu Âu của Đế quốc Nga và kích thích sự phát triển của ngành công nghiệp nhẹ trong thành phố. Kết quả là đến năm 1913, dân số của Ufa đã tăng lên đến 100.000 người. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, sau khi Liên Xô rút lui về phía đông, lực lượng Quốc xã Abwehr đã hoạt động ở Ufa. Thành phố cũng trở thành nơi đóng quân thời chiến của chính quyền Ukraina thuộc Liên Xô.

Trong thời gian 9—10 tháng 7 năm 2015, Ufa đã tổ chức các hội nghị thượng đỉnh của nhóm BRICS và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải.

## Địa vị hành chính
Ufa là thủ phủ nước cộng hòa Bashkortostan đồng thời là trung tâm hành chính của huyện Ufimsky. Trong khuôn khổ của các đơn vị hành chính, **Thành phố trực thuộc nước cộng hòa Ufa** bao gồm Ufa cùng với 24 khu dân cư nông thôn, có địa vị ngang bằng với các huyện. Là một đơn vị đô thị, Thành phố trực thuộc nước cộng hòa Ufa được hợp thành **Okrug đô thị Ufa**.

## Địa lý
Ufa nằm ở Đông Âu, gần ranh giới đất liền với Bắc Á, tại nơi hợp lưu của hai dòng sông Belaya (Agidel) và Ufa. Nó tọa lạc trên những ngọn đồi thấp tạo thành cao nguyên Ufa ở phía tây của nam dãy Ural. Diện tích của thành phố là 707,93&nbsp;km vuông. Từ bắc xuống nam, thành phố dài 53,5&nbsp;km (33,2&nbsp;mi) và từ tây sang đông dài 29,8&nbsp;km (18,5&nbsp;mi).

### Khí hậu
Ufa có khí hậu lục địa ẩm (Köppen: *Dfb*). Khí hậu của Ufa được đặc trưng bởi mùa đông khắc nghiệt. Trong một số năm, mùa hè có thể khá dài và nóng.

## Kinh tế
Theo đánh giá của Forbes, Ufa là thành phố tốt nhất ở Nga để kinh doanh vào năm 2013. Nhiều doanh nghiệp đô thị hoạt động trong lĩnh vực lọc dầu, hóa học và kỹ thuật cơ khí cư trú tại Ufa. Ngoài ra, nền kinh tế của Ufa bao gồm nhiều phức hợp nhiên liệu, năng lượng và kỹ thuật.

Ufa là nơi đặt trụ sở của khoảng 200 doanh nghiệp công nghiệp vừa và lớn.

Một số doanh nghiệp quan trọng bao gồm:

* Hiệp hội sản xuất động cơ Ufa: công ty con của UEC Saturn
* Nhà máy hóa dầu Ufimsky (công ty con của Bashneft)
* Nhà máy lọc dầu Novo-Ufimsky (công ty con của Bashneft)
* Nhà máy lọc dầu Ufimsky (công ty con của Bashneft)
* Công ty cổ phần, nhà máy sản xuất xe điện bánh hơi Bashkir

## Giao thông
Nhà ga Ufa nằm trên một nhánh của Đường sắt xuyên Siberia. Ufa là thành phố duy nhất được kết nối với Moskva bằng nhiều đường cao tốc liên bang. Đường cao tốc M7 nối thành phố với Kazan và Moskva, còn tuyến đường M5 nối với phần châu Á của Nga.

Sân bay quốc tế Ufa có các chuyến bay quốc tế đến Thổ Nhĩ Kỳ, Tajikistan, Ai Cập, Azerbaijan, Uzbekistan và Síp cũng như các chuyến bay nội địa đến nhiều thành phố và thị trấn của Nga, bao gồm cả Moskva.

## Tôn giáo
Các tôn giáo chính trong thành phố là Hồi giáo Sunni và Chính thống giáo Nga.

Ufa là nơi tọa lạc của Cơ quan Quản lý Tinh thần Trung ương của người Hồi giáo tại Nga. Năm 1989, Đại học Hồi giáo Nga được khai trương. Một trong những nhà thờ Hồi giáo lớn nhất ở châu Âu, Ar-Rahim, đang được xây dựng ở Ufa.

## Thành phố kết nghĩa
Ufa kết nghĩa với:

* Mersin, Thổ Nhĩ Kỳ
* Bishkek, Kyrgyzstan
* Halle, Đức
* Hợp Phì, Trung Quốc
* Minsk, Belarus
* Nam Xương, Trung Quốc
* Nur-Sultan, Kazakhstan
* Tề Tề Cáp Nhĩ, Trung Quốc
* Thẩm Dương, Trung Quốc


## Ghi chú

## Liên kết

*City of Ufa official website  
*''Everything you need to know about friendly Ufa'', by David Coppard  Mirrored version 
*Ufa on the map of Russia 
*Ufa city views