Tô Hải

**Tô Hải** (24 tháng 9 năm 1927 – 11 tháng 8 năm 2018), tên đầy đủ là **Tô Đình Hải** , là một nhạc sĩ Việt Nam, có nhiều sáng tác thuộc thể loại nhạc truyền thống và nhạc đỏ.

Từ lúc trưởng thành đến khi về hưu, Tô Hải phụ trách các hoạt động văn nghệ và mỹ thuật, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, tham gia công tác tại Khu 4 và Nhà xuất bản Mỹ thuật.

Kể từ sau năm 1990, ông viết hồi ký và blog chỉ trích chính cuộc sống của mình trước đó, gọi thứ nhạc chính ông sáng tác là *"nhạc nô"*.

## Tiểu sử
Tô Hải sinh ngày 24 tháng 9 năm 1927 tại Hà Nội, nguyên quán Tiền Hải, Thái Bình.

Sau Cách mạng tháng Tám 1945, ông tham gia Vệ quốc đoàn.

Năm 1949 ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 1951, ông về Đoàn văn công khu IV, năm 1954, được phân công làm trưởng đoàn.

Năm 1961, ông về công tác tại Nhà xuất bản Âm nhạc và Mỹ thuật.

Sau khi từ bỏ Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 25 tháng 5 năm 2014, ông Hải gia nhập Công giáo và lấy tên thánh là Phanxicô

Ngày 16 tháng 1 năm 2017, trả lời phỏng vấn BBC, Lâm Thị Ái, vợ ông Tô Hải cáo buộc một bệnh viện ở TP Hồ Chí Minh ép ông xuất viện sớm do áp lực của công an.

Tô Hải qua đời lúc 19h40 ngày 11 tháng 8 năm 2018, hưởng thọ 91 tuổi.

## Sự nghiệp
Tô Hải là nhạc sĩ đa phong cách, sáng tác nhiều thể loại như ca khúc, hành khúc, hợp xướng, nhạc kịch, nhạc phim, khí nhạc. Ngoài ra ông còn viết nhiều tiểu luận, và viết báo về âm nhạc.

## Giải thưởng
*Giải thưởng Khí nhạc Ngẫu hứng cho cello và giao hưởng, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, 1996.
*Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật, đợt 1, 2001.
*Huân chương Chiến công hạng Nhì, Ba
*Huân chương Chiến thắng hạng Ba
*Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba
*Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất.
### Ca khúc
*Nụ cười sơn cước
*Đứt dây đàn
*Tình giây lát
*Tiếng kèn báo động
*Chúng ta không muốn đói
*Toàn dân kháng chiến trường kỳ
*Tiếng kèn cứu nước
*Từ mặt đất thân yêu
*Trường Lục quân đang cần lính đánh Tây
*Thầy tu giết giặc
*Chiến sĩ khu Ba
*Trở lại đô thành
*Khát vọng mùa xuân (đặt lời Việt từ Sehnsucht nach dem Frühling của nhạc sĩ Mozart)
*Lời Tổ quốc
*Hẹn mùa mười tấn năm sau
*Mỏ đẹp mỏ giàu
*Về rừng núi
*Hát tiếp bài ca chiến thắng
*Sẵn sàng bắn
*Hẹn mùa mười tấn năm sau
*Em và quê hương
*Khi tình yêu đến
*Khúc hát 13 người

### Hợp xướng
*Hải Phòng rực sáng biển Đông
*Những người trẻ mãi với non sông
*Màu xanh Trường Sơn, màu đỏ Trường Sơn
*Cà Mau - Đất Mũi (hợp xướng 3 chương)

### Tổ khúc
*Thỏ và Rùa
*Tiếng hát người chiến sĩ biên thùy (cantata cho hợp xướng và dàn nhạc)

### Hồi ký

* Hồi kí của một thằng hèn

### Khí nhạc

* Concerto cho đàn bầu và dàn nhạc giao hưởng "Buồn vui và khát vọng"
* Ngẫu hứng cho cello và dàn nhạc giao hưởng "Ngẫu hứng"
* "Hoài niệm lúc hoàng hôn cuộc đời" cho violin và piano

### Nhạc cho phim, kịch

* Từ trận đầu đánh thắng
* Bài ca ra trận
* Tự thú trước bình minh
* Chị Nhàn (kịch)
* Đại đội trưởng của tôi (kịch) 

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Nguyên bản "Tổ khúc Tiếng hát người chiến sĩ biên thùy" do Đoàn Văn công Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam trình bày năm 1959 
* Blog của NS Tô Hải
*Mãi trong trẻo, lắng sâu Nụ cười sơn cước , Nguyễn Văn Vĩnh, Nhân dân.
*Tô Hải – người đầu tiên sáng tác ca khúc bóng đá , Thể thao Văn hóa, dẫn theo nguồn Vnexpress.
*Ca khúc Việt Nam hôm nay đang ở đâu? , Tô Hải, Thư viện Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh.