open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nam Lào

**Nam Lào** hay thường gọi là **Hạ Lào**, là bốn tỉnh phía Nam của nước Lào gồm Attapeu, Saravane, Sekong, Champasack. Hạ Lào có dân số khoảng 1,11 triệu người vào năm 2004, chiếm khoảng 18,3% tổng dân số của Lào. So với miền Trung Lào, kinh tế ở đây kém phát triển hơn. Hiện chính phủ Lào đang có các kế hoạch phát triển kinh tế khu vực này dựa trên Hành lang kinh tế Đông - Tây nối khu vực này với Thái Lan ở phía Tây và miền nam Việt Nam ở phía Đông. Ba trong số bốn tỉnh Nam Lào là Attapeu, Saravane, Sekong tham gia Tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Campuchia.

Hạ Lào nằm trên Cao nguyên Bolaven có thổ nhưỡng và khí hậu thích hợp với ngành trồng cà phê (cả arabica và robusta), cao su, thuốc lào. Về sông ngòi khúc trung lưu của sông Mê Kông chiếm địa vị chính. Một phụ lưu lớn là sông Sekong chảy từ rặng Trường Sơn qua Lào rồi vượt biên giới vào Campuchia.

## Lịch sử
Thời đế chế Khmer đang ở giai đoạn hoàng kim, Nam Lào thuộc lãnh địa của Khmer. Sau khi nhà nước Lan Xang, nhà nước đầu tiên của dân tộc Lào được thành lập vào thế kỷ 14, người Lào dần đẩy lùi thế lực của người Khmer và chiếm lấy Nam Lào.

Trong Chiến tranh Việt Nam Hạ Lào được xem là khu vực từ đèo Mụ Già (khoảng vĩ tuyến 15 bắc) xuống phía nam giáp với Cao Miên. Hạ Lào là nơi lực lượng Quân đội Nhân dân Việt Nam dùng làm hành lang chuyển vận chiến cụ, nhu yếu phẩm và quân binh dọc đường mòn Hồ Chí Minh để xâm nhập Việt Nam Cộng hòa cùng hỗ trợ cho phe cộng sản Pathet Lào. Trong số hàng triệu tấn bom rải trong cuộc chiến, hai phần ba được thả xuống Hạ Lào.
## Xem thêm

## Ghi chú
Plano, Texas

**Plano** là một thành phố nằm ở các quận Collin và Denton, đông bắc tiểu bang Texas, tại khu vực phía bắc của vùng đô thị có trung tâm ở Dallas. Thành phố này có diện tích 185&nbsp;km² (72 dặm vuông), với độ cao trung bình 205 m (674 foot). Theo điều tra dân số năm 2019, thành phố này có 287.677 người, cơ cấu dân số gồm 78,3% người da trắng, 10,2% người châu Á, người da đen chiếm 5%, người thổ dân châu Mỹ chiếm 0,4%. Phần còn lại là dân Hawaii, các đảo Thái Bình Dương. Plano là trung tâm thương mại và công nghiệp sản xuất các sản phẩm gồm: máy tính, điện tử, thiết bị viễn thông, đĩa compact, dây điện, vật tư ngành in. Thành phố này tổ chức lễ hội khí cầu dùng khí nóng hàng năm vào tháng 9.

Vào thập niên 1840, khu vực này là một trung tâm nông nghiệp nhỏ sau khi có một tuyến đường sắt đi ngang qua đây. Năm 1881, khu vực dân cư này bị một trận hỏa hoạn phá hủy hầu như hoàn toàn nhưng đã được phát triển thành một trung tâm bông và gia súc sau đó. Năm 1873, cộng đồng này được nâng thành thị trấn và năm 1961 thành một thành phố. Plano đã trải qua thời kỳ tăng trưởng vào thập niên 1960 và thập niên 1970.

## Tham khảo
Lafayette, Indiana

**Lafayette** là một thành phố ở trung tây bang Indiana, Hoa Kỳ, nằm bên sông Wasbash. Thành phố này được thành lập năm 1853. Theo điều tra dân số, thành phố này có 43.011 dân (1980); 43.764 dân (1990); 61.229 dân. Lafayette là thủ phủ của quận Tippecanoe. Lafayette là một trung tâm thương mại và công nghiệp của khu vực trồng ngũ cốc và nuôi gia súc ở vùng xung quanh. Các sản phẩm của thành phố này có: ô tô, máy kéo, sơn, sản phẩm nhôm, tấm kim loại, máy móc. Trường đại học Purdue nằm ở phía tây của Lafayette. Pháo đài Ouiatenon, được người Pháp xây gần Lafayette năm 1717, là khu định cư châu Âu đầu tiên ở Indiana.

Năm 1811, quân đội Mỹ dưới sự chỉ huy của tướng William Henry Harrison đã đánh bại Shawnee trong trận Tippecanoe ở phía bắc của thành phố Lafayette ngày nay. Thành phố Lafayette được quy hoạch năm 1825 và được đặt tên theo Hầu tước Lafayette, tướng người Pháp trong thời kỳ cách mạng Mỹ.
## Chú thích
John Napier

**John Napier of Merchistoun** (1 tháng 2, 1550 - 4 tháng 4, 1617) - thường ký tên là Neper, Nepair - tên hiệu **Marvellous Merchiston**, là một nhà toán học, vật lý, chiêm tinh và thiên văn học người Scotland. Ông là địa chủ thứ 8 của vùng Merchistoun, con của Sir Archibald Napier of Merchiston. John Napier là người đã phát minh ra lôgarit và bảng Napier, ông cũng chính là người phổ biến việc sử dụng dấu đặt sau đơn vị phân số thập phân trong toán học.

Nơi sinh của ông ở thành Merchiston, Edinburgh, Scotland, nay đã trở thành một phần của Đại học Napier. Sau khi qua đời vì bệnh Gút, Napier được chôn cất tại nhà thờ St Cuthbert, Edinburgh.

## Tham khảo
Thông trắng Nhật Bản

**Thông trắng Nhật Bản** (danh pháp hai phần: ***Pinus parviflora***) là một loài thông trong nhóm thông trắng (phân chi *Strobus*) của chi *[[Chi Thông|Pinus]]*, bản địa của Nhật Bản.

Nó cao tới 15–25 m và thông thường tán lá cũng rộng như là chiều cao, tạo ra một chỏm hình nón rộng và rậm rạp. Các lá kim mọc thành chùm 5 lá, chiều dài 5–6&nbsp;cm. Các quả nón dài 4–7&nbsp;cm, có các vảy rộng và tròn; các hạt dài 8–11&nbsp;mm, với cánh dạng dấu vết dài 2–10&nbsp;mm.

Đây là loài cây phổ biến cho bonsai cũng như trong làm vườn ở các quốc gia khác.

## Tham khảo

*
Thông trắng miền tây

**Thông trắng miền tây** (danh pháp hai phần: ***Pinus monticola***; họ Pinaceae) là loài thông có trong khu vực miền núi ở miền tây Hoa Kỳ và Canada, đặc biệt là khu vực Sierra Nevada, dãy núi Cascade, dãy núi Coast và phía bắc dãy núi Rocky. Loài thông này có thể sống tại các cao độ ngang mực nước biển trong nhiều khu vực, cụ thể là tại Oregon và Washington. Nó là cây biểu trưng của bang Idaho.

Thông trắng miền tây là cây thân gỗ lớn, cao tới 30–50 m và đôi khi tới 70 m. Là thành viên của nhóm thông trắng (phân chi *Strobus*) của chi *[[Chi Thông|Pinus]]*, nên giống như các thành viên khác của nhóm này, các lá kim của nó mọc thành chùm gồm 5 lá, với vỏ bao sớm rụng. Các lá kim có khía răng cưa mịn, dài 5–13&nbsp;cm. Các nón thuôn dài và mảnh dẻ, dài 12–32&nbsp;cm và rộng 3–4&nbsp;cm (khi chưa mở), còn khi mở thì rộng 5–8&nbsp;cm; các vảy mỏng và dẻo. Các hạt nhỏ, dài 4–7&nbsp;mm với cánh mỏng và dài 15–22&nbsp;mm.

Nó có họ hàng với thông trắng miền đông (*Pinus strobus*), chỉ khác ở chỗ có nón lớn hơn, các lá tồn tại hơi lâu hơn (2-3 năm thay vì 1,5-2 năm) với các dải khí khổng rõ nét hơn, cũng như cách mọc hơi hẹp và hơi rậm rạp hơn. Các cành sinh ra theo vòng xoắn đều, với tốc độ sinh sản 1 cành/năm; điều này là rõ nét ở các cây mọc hẹp trong khu vực dày cây, trong khi ở các cây mọc có không gian rộng thì có dạng tròn hơn với các cành cây to tỏa rộng. Nó được trồng rộng rãi như là một loại cây tạo cảnh quan, nhưng trong quá khứ cũng bị đốn hạ nhiều.

Nó bị nấm gỉ sét phồng rộp thông trắng (*Cronartium ribicola*) phá hại nhiều. Cục Lâm nghiệp Hoa Kỳ ước tính 90% thông trắng miền tây bị giết chết bởi nấm gỉ sét này ở phía tây dãy núi Cascade. Nhiều quần thể lớn đã bị thay thế bằng các loài thông khác hay các loài cây không phải thông.

Khả năng đề kháng đối với nấm gỉ sét là di truyền, và do sự biến động di truyền ở thông trắng miền tây nên một số cá thể cây lại ít bị nấm gỉ sét tác động. Cục Lâm nghiệp Hoa Kỳ có chương trình định vị và tạo giống thông trắng miền tây và thông Lamberta có khả năng kháng nấm. Các cây giống non của các loài này đã dược đem trồng trong tự nhiên.

## Tham khảo

* 
* Cục Lâm nghiệp Hoa Kỳ Trung tâm cải tạo giống cây Dorena
Nhân trường hợp chị Thỏ Bông

***Nhân trường hợp chị Thỏ Bông*** là một tập tản văn của Thảo Hảo (bút hiệu của nhà văn Phan Thị Vàng Anh, con gái nhà thơ Chế Lan Viên). Tác phẩm gồm 34 tản văn đã từng được viết và đăng trường kỳ từ tháng 3 năm 2002 đến tháng 1 năm 2004 trên báo *[[Thể thao & Văn hóa]]* và được nhà xuất bản Hội nhà văn tập hợp và xuất bản thành sách vào tháng 9 năm 2004. Đây là một tập truyện viết về những nghịch lý xã hội với nhiều chiêm nghiệm và được phân tích theo lối văn hơi châm biếm.

## Nội dung
Sách là 1 tập hợp 34 tản văn, gồm: 

# Tôi cũng muốn ăn cắp
# Tôi có đủ thuốc ngủ rồi
# Học cách chết
# Có đức mà không có tài
# Cái bệnh hòn non bộ
# Ai cho mày chê con tao xấu?
# Ra về lúc giải lao
# Biết tin ai bây giờ?
# Để bóp (gần) chết lòng yêu nghề
# May mà không biết vẽ
# Ai sẽ làm việc này đây?
# Ai khiến mày lạ?
# Ở đâu có bán kính viễn vọng?
# Sự nan giải của Tí
# Giao trứng cho ác
# Món nợ của ngành giáo dục
# Cuối cùng là lè lưỡi


 Nhân trường hợp chị Thỏ Bông. 
 Không có chồng thì đừng có làm giàu 
 À ở Việt Nam mình cái đó rất khó nói! 
 Tư cách con cá 
 "Nếu tao là nhà nước" 
 Cụ Rùa thuộc biên chế bộ nào? 
 150 diễn viên = 75 cân thịt 
 Hàng không có biết thương dân? 
 Cái không thuộc về y đức 
 Nhật ký (gã) đào đường 
 Học phí trả bằng máu 
 Không bao giờ hoàn hảo 
 Đánh kẻ ngã ngựa 
 Mì gói, bạn hay thù? 
 Gửi Đoàn của tôi 
 Lên đường đi các bác! 
 Tôi muốn đời tôi màu gì?


## Nhận xét
Thu Hà, trên VnExpress nhận xét rằng "Trong nhịp sống gấp gáp đang trôi qua hờ hững, khi đọc những dòng suy nghĩ của Thảo Hảo, người ta bỗng giật mình vì dường như mình đã làm vuột qua nhiều điều thú vị trong cuộc sống [...] Trong *Nhân trường hợp chị thỏ bông*, người viết hay đi lang thang, theo sự triền miên của cảm xúc nhưng nếu để ý kỹ sẽ thấy sự "thơ thẩn" ấy không đơn giản. Nó có sự logic sắc sảo của lý trí, phân tích nhìn nhận vấn đề theo nhiều chiều [...] Tác giả không ngại nói thẳng, thậm chí ngoa ngoắt khi bàn đến những mặt trái trong cuộc sống. Sự trớ trêu được chị tìm kiếm đến tận cùng trong bản thân các hiện tượng[...] Ẩn sau mỗi sự kiện là tâm trạng nôn nóng, tấm lòng trách nhiệm của người cầm bút." 

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Trong nhiều Vàng Anh, có một Vàng Anh, bài viết của Lê Hồng Lâm, Sinh viên Việt Nam số 49 (15/12/2004).
Plano (định hướng)

**Plano** (gốc là *plānus* trong tiếng Latin và có nghĩa là "phẳng") có thể chỉ đến:

* Plano, Illinois
* Plano, Iowa
* Plano, Texas
* Văn hóa Plano, văn hóa thổ dân Bắc Mỹ vào cuối kỷ Paleogen
Nhà du hành vũ trụ

**Phi hành gia**, **tinh hành gia** hoặc **nhà du hành vũ trụ** hoặc **thái không nhân** là một người được huấn luyện qua chương trình không gian để chỉ huy, lái hoặc trở thành thành viên của một con tàu vũ trụ. Bình thường nghĩa phi hành gia chỉ áp dụng cho những nhà du hành không gian chuyên nghiệp thì khái niệm này đôi khi có thể áp dụng cho những người du hành vào không gian, bao gồm những nhà khoa học, những nhà chính trị, nhà báo hoặc những người du lịch.

## Định nghĩa
Cho đến năm 2003 thì các nhà du hành vũ trụ vẫn được huấn luyện và tài trợ phần lớn bởi chính phủ, quân đội hoặc cơ quan hàng không dân sự. Tuy nhiên, với chuyến bay vào quỹ đạo thấp của con tàu vũ trụ do tư nhân bỏ vốn SpaceShipOne năm 2004, một khái niệm mới về du hành gia ra đời: Phi hành gia thương mại (commercial astronaut). Với sự phát triển của du lịch vũ trụ, NASA và Cơ quan vũ trụ liên bang Nga đã đồng ý việc sử dụng danh từ "spaceflight participant" (*người tham quan không gian*) để phân biệt những người du hành vào không gian với những nhà du hành vũ trụ thực hiện các nhiệm vụ của hai cơ quan trên.

Tiêu chuẩn để xác định các chuyến bay được gọi là "du hành vũ trụ" cũng rất đa dạng. Fédération Aéronautique Internationale (FAI) xác định rằng các chuyến bay du hành vũ trụ là các chuyến bay vượt qua độ cao 100 kilometer (62&nbsp;mi) so với mặt nước biển. Tuy nhiên tại Mỹ, các nhà du hành chuyên nghiệp, của quân đội hay các nhà du hành thương mại, những người bay vào không gian vượt qua độ cao 80 kilometer (50&nbsp;mi) đều được thưởng Huy hiệu Phi hành gia.

Tính đến 7 tháng 2 năm 2008, đã có tổng cộng 470 người từ 34 quốc gia đã bay qua độ cao 100&nbsp;km và hơn nữa so với mặt nước biển, trong đó 467 người vượt qua Quỹ đạo thấp (Low Earth orbit) hoặc xa hơn. Trong số này, 24 người đã bay xa vượt vùng quỹ đạo thấp để tới quỹ đạo hay bề mặt của Mặt Trăng; ba trong số 24 người này đã thực hiện điều này hai lần (Lovell, Young and Cernan)
Theo như FAI thì đã có 476 người vượt qua tiêu chuẩn độ cao du hành vũ trụ của Mỹ. Những nhà du hành vũ trụ đã có tổng cộng 30.400 ngày không gian (astronaut-days)(khoảng hơn 83 năm) trong không gian, trong đó có 100 ngày không gian dành cho việc đi bộ trên vũ trụ. Tính đến năm 2007, người có quãng thời gian lâu nhất trên vũ trụ là Sergei Krikalev, anh đã có 803 ngày, 9 giờ, 39 phút hay 2.2 năm trên không gian. Sunita Williams của Mỹ thì giữ kỷ lục là người phụ nữ có quãng thời gian trên không gian lâu nhất, với 195 ngày.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* NASA: How to become an astronaut 101 
* List of International partnership organizations 
* Encyclopaedia Britannica, Austronaut
* Encyclopedia Astronautica: Phantom cosmonauts
* collectSPACE: Astronaut appearances calendar
* spacefacts Spacefacts.de
* Space and Astronautics News 
* Manned astronautics: facts and figures
Cao nguyên

Trong địa chất học, địa lý học và một vài khoa học Trái Đất khác, **cao nguyên** là một khu vực tương đối bằng phẳng, có sườn dốc và thường có độ cao tuyệt đối trên 500 m, bị hạn chế bởi các vách bậc hay sườn dốc rõ nét với vùng đất thấp xung quanh. Cao nguyên bị xâm thực mạnh được gọi là cao nguyên bị chia cắt. Cao nguyên núi lửa là cao nguyên được tạo ra từ hoạt động núi lửa.

Cao nguyên lớn nhất và cao nhất thế giới là cao nguyên Thanh Tạng, được coi là "mái nhà của thế giới" với diện tích khoảng 2,5 triệu km² và độ cao trung bình trên 4.500 m, hiện nay vẫn đang được tiếp tục hình thành do va chạm của mảng kiến tạo Ấn-Úc và mảng kiến tạo Á-Âu. Độ cao của cao nguyên này là đủ để đảo ngược các chu trình đối lưu Hadley và đẩy lùi các trận gió mùa từ Ấn Độ về phía nam.

## Lịch sử
Cao nguyên hình thành do sự phá huỷ lâu dài của quá trình phong hóa các nền đá mẹ khác nhau hoặc do một lớp dung nham núi lửa phun trào, phủ dày trên mặt địa hình cũ trong điều kiện nâng không đều và tương phản của địa hình.

## Cao nguyên trong đại dương
Thuật ngữ *cao nguyên* cũng được dùng để miêu tả các thành hệ địa chất dưới đáy biển. Một vài cao nguyên dưới đáy biển, như cao nguyên Seychelles, là các mảnh của lớp vỏ lục địa nằm tách rời ra khỏi các lục địa; chúng là tương tự như các thềm lục địa. Các cao nguyên khác, như cao nguyên Ontong Java là tỉnh đá lửa lớn với thành phần là các loại bazan bậc thang.

## Cao nguyên ở Việt Nam

Ở Việt Nam có các loại cao nguyên như:

* Cao nguyên bào mòn: Cao nguyên Mộc Châu.
* Cao nguyên bazan: Cao nguyên Bảo Lộc (Lâm Đồng), Cao nguyên Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk)...

Ngoài ra, ở Việt Nam còn có một cao nguyên rất đặc biệt, được nhiều người biết đến bởi tên gọi rất dân dã, đó là Cao nguyên đá (tức Cao nguyên Đồng Văn ở tỉnh Hà Giang.)

## Tham khảo
*Định nghĩa về "Plateau" tại scienceclarified.com

## Ghi chú
Du lịch sinh thái

**Du lịch sinh thái** là loại hình du lịch dựa vào tự nhiên và văn hóa bản địa gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương. Du lịch sinh thái là loại hình du lịch có trách nhiệm đối với môi trường ở các khu thiên nhiên còn tương đối hoang sơ với mục đích thưởng ngoạn thiên nhiên và các giá trị văn hóa kèm theo của quá khứ và hiện tại, thúc đẩy công tác bảo tồn, có ít tác động tiêu cực đến môi trường và tạo các ảnh hưởng tích cực về mặt kinh tế-xã hội cho cộng đồng địa phương.

## Hoạt động đặc trưng
Du lịch sinh thái có nhiều mảng đặc trưng:
* Du lịch nghỉ dưỡng, giải trí
* Du lịch nghiên cứu sinh thái rừng, hồ
* Du lịch thể thao leo núi, thể thao mặt nước
* Du lịch văn hoá lịch sử

## Xem thêm
* Du lịch
* Môi trường

## Tham khảo
Phan Nhiên Hạo

**Phan Nhiên Hạo** là một nhà thơ Việt Nam. Ông đã tốt nghiệp cử nhân Văn chương, Đại học Sư phạm, TP Hồ Chí Minh; Cử nhân Văn chương Anh-Mỹ, Đại học California, Los Angeles, 1998; Cao học Thư Viện-Thông tin, University of California, Los Angeles, 2000; Cao học Nhân Loại Học (Đông Nam À), University of Northern Illinois, 2010. Sống ở Hoa Kỳ từ năm 1991. Hiện ông làm việc tại Illinois. 
## Tác phẩm
**Chế Tạo Thơ Ca 99-04*, thơ. Nhà xuất bản Văn,San Jose 2004; 
**Thiên Đường Chuông Giấy*, thơ. Nhà xuất bản Tân Thư, Garden Grove, 1998.
*Radio Mùa Hè, thơ. Nhà xuất bản Nhân Ảnh, California, 2019.

Thơ dịch ra tiếng Anh in trên các tạp chí và tuyển tập: 
**The Literary Review, Manoa*; 
**X-Connect; Filling Station*; 
**Of Vietnam: Identities in Dialogue*; 
**Three Vietnamese Poets*...
**Paper Bells (collection of poems). The Song Cave, New York, 2020*
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Tiểu sử tiếng Anh
Nậm Ngừm

**Nậm Ngừm** (tiếng Lào: ນໍ້າງືມ; **Nam Ngum**) là một dòng sông lớn ở Bắc và Trung Lào và là phụ lưu cấp 1 quan trọng của sông Mê Kông.

## Dòng chảy
Nậm Ngừm dài 354&nbsp;km, bắt nguồn từ vùng núi phía Bắc tỉnh Xiêng Khoảng, chảy về phương Nam qua tỉnh Viêng Chăn, và nhập vào sông Mê Kông tại phía Nam thành phố Vientiane. Lưu vực sông này là nơi sinh sống của khoảng 1 triệu người dân các bộ tộc Lào.

## Thủy điện Nậm Ngừm
Vào thập niên 1980, Lào đã xây dựng thủy điện Nậm Ngừm tại đoạn chảy qua tỉnh Viêng Chăn. Giữa thập niên 1990 lại xây đập chuyển dòng Nậm Song để đổi hướng sông Nậm Song về bổ sung nước cho hồ chứa nước Nậm Ngừm vào mùa khô. Đến nay, thủy điện Nậm Ngừm vẫn là công trình thủy điện lớn nhất ở Lào. Lào cũng đang xây và có kế hoạch xây 4 công trình thủy điện khác trên dòng sông này.

Từ khi hoàn thành việc xây dựng hồ chứa nước của công trình thủy điện Nậm Ngừm 2, nơi đây trở thành một điểm thu hút khách du lịch. Tự do hóa và quốc tế hóa kinh tế từ đầu thập niên 1990 đã cho phép Lào thu hút được các dự án đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực du lịch ở Nâm Ngừm, trong đó phải kể đến Dansavanh Nam Ngum Resort. Một điểm du lịch hấp dẫn khác là ở đoạn sông chảy qua Vang Vieng, thường được liên kết với khu du lịch sông Nam Song.

## Tham khảo

*Bản đồ địa lý tự nhiên Lào
## Xem thêm
* Danh sách các sông ở Lào

## Liên kết ngoài
Mỡ

**Mỡ** trong tiếng Việt có thể là:
* Mỡ động vật: Tên gọi chung để chỉ các mô béo trong cơ thể người và động vật.
* Tên gọi khác để chỉ chất béo, một trong ba thành phần dinh dưỡng cơ bản.
* Mỡ (chất bôi trơn), một dạng chất bôi trơn bán rắn với thành phần là dầu khoáng hay dầu thực vật trộn lẫn với chất cô đặc (như xà phòng, bột than chì, đất sét) và một vài phụ gia khác.
* Tên trong bút danh: Tú Mỡ
* Trong tên gọi thuốc mỡ, là các chế phẩm bán rắn và nhờn, chủ yếu được sử dụng ngoài da.
* Trong tên gọi của một vài loài cây thuộc chi Mộc lan (*Magnolia*) nghĩa rộng (*sensu lato*), như:
** *[[Magnolia conifera]]* (đồng nghĩa *Manglietia conifera*, trước đây ở miền bắc Việt Nam thường nhầm lẫn với *Manglietia glauca*)
** *[[Mỡ Phú Thọ|Magnolia chevalieri]]* (đồng nghĩa *Manglietia phuthoensis*, *Manglietia chevalieri*)
** Mỡ vạng (*Magnolia praecalva*, đồng nghĩa: *Pachylarnax praecalva*)
** Mộc lan đỏ (*[[Magnolia insignis]]*, đồng nghĩa: *Manglietia insignis*) được gọi là 

## Xem thêm
* Vàng tâm
Supermicro

**Supermicro** là một công ty phần cứng về máy chủ (server) được Charles Liang thành lập tại Hoa Kỳ vào năm 1993. Công ty này cung ứng đa dạng các thiết bị máy chủ như: bo mạch chủ (motherboard), máy chủ, blade servers, chassis (vỏ máy server hay case của máy PC), và tải nhiệt (heatsinks). Các thiết bị của công ty này có chất lượng đa dạng từ trung đến cao cấp. Trong khi nhiều công ty dựa vào ngành giải trí và các ứng dụng của nó thì Supermicro lại tập trung vào các ứng dụng máy tính của máy chủ/máy trạm làm việc (workstation). Do đó, các sản phảm của hãng này (đặc biệt là motherboard)có tính ổn định và tin cậy rất cao so với các tính năng ép xung so với các sản phẩm khác.

Supermicro la một trong hai nhà sản xuất bo mạch chủ nổi tiếng nhất trên thế giới. Supermicro cũng là một trong những nhà sản xuất bo mạch chủ đầu tiên sử dụng vi xử lý AMD. Họ vẫn không giới thiệu cho khách hàng những bo mạch sử dụng vi xử lý AMD mà chỉ trong giới hạn giải pháp dựa trên công nghệ Opteron. Tuy nhiên, những bo mạch chủ và hệ thống luôn được test dựa trên các tiêu chuẩn khắt khe nhất của Intel mà họ là đối tác chiến lược. Các dòng CPU và chipset của Intel trước khi được giới thiệu ra trên toàn thế giới đều được test trên các bo mạch chủ của hàng này và các hãng máy tính nổi tiếng trên thế giới trong đó có bo mạch chủ, hệ thống của Supermicro.

## Tại Việt Nam
Supermicro đã được giới thiệu đến Việt Nam năm 2002, và đang khẳng đinh thương hiệu máy máy chủ hàng đầu tại Việt Nam. Supermicro cho biết, hãng hiện giành 59% thị phần bo mạch chủ trên thế giới. Tại Việt Nam, công ty chiếm 7% thị phần bo mạch cho máy tính để bàn và 25% cho máy chủ. Năm 2008, Supermicro đã chính thức có mặt tại Việt Nam.

Nhà phân phối: Công ty Cổ Phần tin học Mai Hoàng

Địa chỉ: 241 Phố Vọng, Phường Đồng Tâm, Quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội, Việt Nam

Mã số thuế số: 0100921861

**Trụ sở chính (trung tâm điều hành, cơ sở phân phối, trung tâm bảo hành)**

Địa chỉ: Số 241 Phố Vọng - Hai Bà Trung - Hà Nội

Điện thoại: (04) 3.628 5868 Fax: (04) 3.628 5867

Mobile: 0903 260 390

Email: huymanh@maihoang.vn

Website: https://maihoang.com.vn/ 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang chủ
Henry IV

**Henry IV** (tiếng Anh), **Henri IV** (tiếng Pháp), **Heinrich IV** (tiếng Đức), **Henryk** (tiếng Ba Lan), **Enrique IV** (tiếng Tây Ban Nha)... có thể chỉ đến các nhân vật sau đây:

## Lịch sử
* Heinrich IV của Thánh chế La Mã (1050 - 1106)
* Heinrich IV xứ Breslau (1258 – 1290)
* Henryk IV Wierny (1292 - 1342)
* Henry IV của Anh (1367 – 1413)
* Enrique IV của Castilla (1425 - 1474)
* Henri IV của Pháp (1553 - 1610)

## Văn chương
Hai vở kịch của William Shakespeare, trong bộ bốn nói về Richard II, Henry IV và Henry V của Anh:
* *[[Henry IV, phần 1]]*
* *[[Henry IV, phần 2]]*

Vở kịch của Luigi Pirandello, nói về hoàng đế Heinrich IV của Thánh chế La Mã:
* *[[Enrico IV]]* (*Enrico* là tương đương tiếng Ý của *Henry*)
Bọ chét

**Bọ chét** hay **bù chét** là tên gọi thông dụng đối với các loại côn trùng nhỏ không có cánh thuộc bộ **Siphonaptera** (một số tài liệu khoa học lại dùng tên **Aphaniptera** hay **Suctoria**), phân lớp Côn trùng có cánh. Bọ chét là một loài ký sinh trùng sống trên da vật chủ là các loài động vật có vú và chim để hút máu.

Thân hình bọ chét dài từ 1,5-1,6&nbsp;mm nhưng bọ chét khỏe phi thường. Bọ chét có thể nhảy cao 18&nbsp;cm; xa 33&nbsp;cm) - khoảng gấp 200 lần chiều dài thân của chúng, khiến chúng là loài vật nhảy cao và xa nhất trong số các động vật nếu tính theo tỷ lệ độ dài và độ cao chúng nhảy được so với kích thước. Bọ chét có thể đẩy những quả bóng nặng hơn bản thân mình gấp 30 lần. Có khoảng một nghìn loài bọ chét khác nhau. Chúng có mặt ở khắp các châu lục, thậm chí cả ở Nam Cực. Bọ chét là tác nhân truyền bệnh dịch và bằng cách nhảy từ chỗ này sang chỗ khác, chúng từng định đoạt số phận của loài người. Trong lịch sử, bệnh dịch hạch do bọ chét chuột gây ra năm 1374 đã cướp đi sinh mệnh của một phần tư dân số châu Âu.
## Phân loại
; Bộ bọ chét *Siphonaptera*
**** Chi Tarwinia
* Thứ bộ Ceratophyllomorpha
** Siêu họ Ceratophylloidea
*** Họ Ceratophyllidae - Leptopsyllidae - Ischnopsyllidae - Xiphiopsyllidae
* Thứ bộ Hystrichopsyllomorpha
** Siêu họ Hystrichopsylloidea - Macropsylloidea - Stephanocircidoidea
* Thứ bộ Pulicomorpha
** Siêu họ Pulicoidea - Malacopsylloidea - Vermipsylloidea - Coptopsylloidea - Ancistropsylloidea
* Thứ bộ Pygiopsyllomorpha
** Siêu họ Pygiopsylloidea

::: *Amphies. = [[Amphiesmenoptera]]*

## Xem thêm
*Bọ chét chuột phương Đông
*Bọ chét mèo
*Bọ Jigger

## Hình ảnh

Tập tin:Flea Scanning Electron Micrograph False Color.jpg
Tập tin:Scheme flea anatomy-en.svg
Tập tin:Anti Flea spraing IMG 4604.JPG
Tập tin:Autobiography of a flea title page.png


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* 
* 
*
Abiramam

**Abiramam** là một thị xã panchayat trong quận Ramanathapuram trong bang Tamil Nadu của Ấn Độ.

## Địa lý
Abiramam có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 41&nbsp;mét (134&nbsp;foot).

## Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Abiramam có dân số 6636 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Abiramam có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Abiramam, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

## Tham khảo
Achabal

**Achabal** là một thị xã và là một Ủy ban khu vực thông báo (*notified area committee*) trong quận Anantnag trong bang Jammu và Kashmir của Ấn Độ.

## Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Achabal có dân số 5835 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Achabal có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 42%. Tại Achabal, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

## Tham khảo
Achhalda

**Achhalda** là một thị xã và là một nagar panchayat trong quận Auraiya trong bang Uttar Pradesh của Ấn Độ.

## Cơ cấu dân số
Theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001, Achhalda có dân số 8361 người. Nam giới chiếm 53% dân số, nữ giới chiếm 47% dân số. Achhalda có tỷ lệ biết chữ bình quân 70%, cao hơn mức trung bình 59,5% của toàn quốc; với 58% đàn ông và 42% phụ nữ biết chữ. 15% dân số có độ tuổi dưới 6.
## Tham khảo
Adampur

**Adampur** là một thành phố và là một hội đồng đô thị (*municipal council*) trong quận Jalandhar trong bang Punjab của Ấn Độ.

## Địa lý
Adampur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 233&nbsp;mét (764&nbsp;foot).
## Cơ cấu dân số
Theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001, Adampur có dân số 16.620. Nam giới chiếm 52% dân số, nữ giới chiếm 48% dân số. Adampur có tỷ lệ biết chữ bình quân 76%, cao hơn mức trung bình 59,5% của toàn quốc. 12% dân số có độ tuổi dưới 6.

## Tham khảo
Adikaratti

**Adikaratti** là một thị xã panchayat trong quận The Nilgiris trong bang Tamil Nadu của Ấn Độ.
## Cơ cấu dân số
Theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001, Adikarati có dân số 15.996 người. Nam giới chiếm 48% dân số, nữ giới chiếm 52% dân số. Adikarati có tỷ lệ biết chữ bình quân 72%, cao hơn mức trung bình 59,5% của toàn quốc; với 54% đàn ông và 46% phụ nữ biết chữ. 9% dân số có độ tuổi dưới 6.

## Tham khảo
Adra

**Adra** có thể là:

*Adra (Tây Ban Nha) – một đô thị ở tỉnh Almería, Andalusia, Tây Ban Nha
*Adra (Ấn Độ) – một thị xã ở bang Tây Bengal, Ấn Độ
*Adra (Syria) - một thị xã ở bắc Damascus, Syria
*Adra - họ của khoảng 2000 người sống ở thị xã Bani Na'im, Palestine
Adoni

**Adoni** là một thành phố và khu đô thị trong quận Kurnool trong bang Andhra Pradesh của Ấn Độ.

## Địa lý
Adoni có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 435&nbsp;mét (1427&nbsp;foot).
## Cơ cấu dân số
Theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001, Adoni có dân số 155.969 người. Nam giới chiếm 51% dân số, nữ giới chiếm 49% dân số. Adiramapattinam có tỷ lệ biết chữ bình quân 52%, thấp hơn mức trung bình 59,5% của toàn quốc; với 59% đàn ông và 41% phụ nữ biết chữ. 13% dân số có độ tuổi dưới 6. Các ngôn ngữ được sử dụng ở đây gồm tiếng Tegulu và tiếng Kannada.

## Tham khảo
Aduthurai alias Maruthuvakudi

**Aduthurai alias Maruthuvakudi** là một thị xã panchayat trong quận Thanjavur trong bang Tamil Nadu của Ấn Độ. Tên gọi Aduthurai theo tiếng Tamil là **ThenKurangaduthurai** có nghĩa là "miền đất phương nam nơi những con khỉ nhảy nhót". Người ta tin rằng tên gọi này có liên quan đến sử thi Ramayana, trong đó những con khỉ đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là Hanuman.

## Cơ cấu dân số
Theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001, Aduthurai có dân số 11.455 người. Nam giới chiếm 50% dân số, nữ giới chiếm 50% dân số. Aduthurai có tỷ lệ biết chữ bình quân 76%, cao hơn mức trung bình 59,5% của toàn quốc; với. 10% dân số có độ tuổi dưới 6.

## Tham khảo
Adyar

**Adyar** có thể là:

* Adyar (Tamil Nadu) - địa phương ở Chennai (Madras) thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ
** Sông Adyar - một con sông ở thành phố Chennai
* Adyar, Karnataka - một thị xã ở bang Karnataka, Ấn Độ
Ahiwara

**Ahiwara** là một thị xã và là một nagar panchayat trong quận Durg thuộc bang Chhattisgarh của Ấn Độ.

## Cơ cấu dân số
Theo cuộc điều tra dân số của Ấn Độ năm 2001, Aiho có 18.744 nhân khẩu, trong đó tỷ lệ nam nữ là 51:49. So với cả nước, tỷ lệ người biết đọc của Aiho cao hơn (66% so với 59,5%), trong đó có 59% nam giới và 41% nữ giới. 15% số dân của Aiho dưới 6 tuổi.

## Tham khảo
Fujimori

**Fujimori** là tên người Nhật, có thể là:
*Alberto Fujimori (1938–2024), tổng thống Peru từ tháng 7 năm 1990 đến 17 tháng 11 năm 2000 (cũng gọi là Kenya Fujimori)
*Keiko Fujimori, nữ kinh doanh gia, chính trị gia người Peru gốc Nhật, con gái của Alberto Fujimori
*Kenichi Fujimori, nhà thiên văn Nhật
*Koshi Fujimori, thành viên của đội tuyển nam môn polo Thế vận hội mùa Hè Nhật Bản năm 1984
*Masaaki Fujimori, nhà làm phim Nhật Bản
*Santiago Fujimori (sinh 1946), nhà chính trị Peru gốc Nhật, em trai của Alberto Fujimori
*Yoshiaki Fujimori, chủ tịch kiêm CEO của General Electric Asia
LCL

**LCL (Le Crédit Lyonnais)** là một ngân hàng Pháp. Đây là một ngân hàng bán lẻ chỉ hoạt động tại Pháp được Crédit Agricole mua lại khi Crédit Lyonnais lâm vào cảnh khó khăn năm 2003. Thương hiệu **LCL** đã thay thế **Crédit Lyonnais** năm 2005 nhằm xoá bỏ tai tiếng của Crédit Lyonnais trước khi được Crédit Agricole mua lại. Tuy trực thuộc Crédit Agricole, song ngân hàng này lại là một pháp nhân riêng rẽ.
**LCL** phục vụ khoảng 6 triệu khách hàng thuộc 200 chi nhánh ở Pháp trong năm 2005.
## Xem thêm
*Crédit Agricole
*Crédit Lyonnais

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* LCL (Le Crédit Lyonnais)
Crédit Agricole

**Crédit Agricole SA** (CASA) () là tập đoàn ngân hàng bán lẻ lớn nhất tại Pháp, lớn thứ hai tại châu Âu và lớn thứ 8 thế giới theo tiêu chí vốn bậc 1 (tiếng Anh: *Tier 1 capital*), theo tạp chí *[[The Banker]]* magazine. Tập đoàn này cũng là một phần của chỉ số thị trường chứng khoán CAC 40.

Tập đoàn này là nhà tài trợ chính cho một đội đua xe đạp nhà nghề (Crédit Agricole) từ 1997 tới 2008. Hiện tập đoàn này đang là nhà tài trợ cho nhà vô địch World Cup 2018 - đội tuyển Pháp

## Cơ cấu tập đoàn
Crédit Agricole SA là một ngân hàng bán hợp tác, đa số cổ phần thuộc sở hữu của 41 *Caisses Régionales de Crédit Agricole Mutuel* Pháp. Các đơn vị trực thuộc có:

* Crédit Agricole Corporate and Investment Bank (trước đây gọi là Calyon), bộ phận ngân hàng đầu tư của Crédit Agricole.
* Calyon Financial, môi giới các thương vụ hợp đồng mua bán trước và mua bán kỳ hạn cho các nhà đầu tư.
* CLSA, bộ phận môi giới chứng khoán châu Á.
* Predica và Pacifica, bộ phận bảo hiểm
* LCL (trước đây là Crédit Lyonnais), ngân hàng bán lẻ toàn quốc được tập đoàn này mua lại năm 2003.

### Các dịch vụ chính
*Ngân hàng bán lẻ trong nước 
*Dịch vụ ngân hàng bán lẻ quốc tế
*Dịch vụ tài chính chuyên trách
*Ngân hàng, bảo hiểm, quản lý tài sản
*Đầu tư

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web chính thức của Crédit Agricole
Aiho

**Aiho** là một thị xã điều tra dân số (*census town*) trong quận Maldah thuộc bang Tây Bengal của Ấn Độ.

## Cơ cấu dân số
Theo cuộc điều tra dân số của Ấn Độ năm 2001, Aiho có 5407 nhân khẩu, trong đó tỷ lệ nam nữ là 50:50. So với cả nước, tỷ lệ người biết đọc của Aiho cao hơn (61% so với 59,5%), trong đó có 54% nam giới và 46% nữ giới. 13% số dân của Aiho dưới 6 tuổi.

## Tham khảo
Adra (Ấn Độ)

**Adra** là một thị xã điều tra dân số (*census town*) trong quận Puruliya trong bang Tây Bengal của Ấn Độ.

## Địa lý
Adra có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 154&nbsp;mét (505&nbsp;foot).
## Cơ cấu dân số
Theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001, Adra có dân số 22.030 người. Nam giới chiếm 52% dân số, nữ giới chiếm 48% dân số. Adra có tỷ lệ biết chữ bình quân 73%, cao hơn mức trung bình 59,5% của toàn quốc; với 56% đàn ông và 44% phụ nữ biết chữ. 10% dân số có độ tuổi dưới 6.

## Tham khảo
Lương Gia Huy

**Lương Gia Huy** (phồn thể: 梁家輝; giản thể: 梁家辉; bính âm: Liáng Jiāhuī; tên tiếng Anh: **Tony Leung Ka-fai**; sinh ngày 1 tháng 2 năm 1958) là một diễn viên điện ảnh gạo cội người Hồng Kông.

Tên tiếng Anh của ông là Tony Leung, và để phân biệt với Lương Triều Vỹ, người ta thường gọi ông bằng biệt danh "Tony Lớn" (Big Tony).

## Sự nghiệp

Năm 1981, Lương Gia Huy đăng ký vào học viện đài TVB, trở thành học viên khóa này cùng lớp với Lưu Đức Hoa, người được xem là một diễn viên kỳ cựu của điện ảnh Hồng Kông với hơn 20 năm diễn xuất. Ông được đánh giá là phù hợp với những phim tình cảm. Lương từng bốn lần giành được giải Ảnh đế Kim Tượng (1984, 1993, 2006 và 2013).

Năm 1992, ông cùng nữ diễn viên Jane March đến Việt Nam để thực hiện cảnh quay cho bộ phim Người tình (L'Amant) của đạo diễn Jean-Jacques Annaud. Đây cũng là bộ phim đưa tên tuổi của Lương đến Hollywood, tại đây tuy không được hâm mộ như Thành Long nhưng khả năng diễn xuất đa dạng của ông luôn được khẳng định. Sau khi phim được ra mắt, nhiều người đã ca ngợi Lương Gia Huy lúc bấy giờ là "người Hồng Kông gợi tình nhất trên màn ảnh". Mặc dù phim vướng phải nhiều tranh cãi xoay quanh giữa nội dung và tuổi tác của hai diễn viên chính, ông đã tạo được tiếng vang tới khán giả ngoại quốc.

Năm 2002, ông đóng chung với Củng Lợi trong phim Chuyến tàu của Châu Ngư (Zhou Yu's train), sau đó còn tham gia nhiều phim trong và ngoài nước như Thần thoại, Lạc lối ở Bắc Kinh,...

Năm 2007, ông đoạt giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Giải Kim Mã với phim The Drummer.

## Đời tư
Lương Gia Huy đã kết hôn với vợ là Giang Gia Nhiên vào năm 1987. Họ có với nhau một cặp sinh đôi, **"Nikki" Lương Tịnh Hy** và **"Chloe" Lương Dĩnh Thần**, vào năm 1992. Cả hai cô con gái đều đã kết hôn và sinh con, với Nikkie kết hôn vào Tháng Mười hai Năm 2024 và Chloe kết hôn vào Tháng sáu Năm 2023. Cả hai cô con gái thường xuyên góp mặt trong các sự kiện có cha mình tham gia và thường xuyên đăng tải các hình ảnh bên cha mình trên mạng xã hội.

## Phim đã tham gia

## Giải thưởng
***[[Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông]]**
- **Diễn viên chính xuất sắc nhất**
Hắc xã hội (2005)

92 Legendary La Rose Noire (1993)

Reign Behind the Curtain (1984)

-**Diễn viên phụ xuất sắc nhất**
Men Suddenly in Black (2004)

***[[Giải thưởng Hiệp hội Phê bình Điện ảnh Hồng Kông]]**
-**Diễn viên chính xuất sắc nhất**

Trường hận ca (2005)

***[[Giải Kim Mã]]**
-**Diễn viên phụ xuất sắc nhất**

Vết chân (2007)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* [Gia Huy](http://us.imdb.com/name/nm0504899/ Lương) tại Internet Movie Database
* [Gia Huy](http://www.lovehkfilm.com/people/leung_ka_fai.htm Lương) tại LoveHKfilm
Kinh tế Brunei

Brunei là nước sản xuất dầu mỏ lớn thứ 3 ở Đông Nam Á với trung bình 180.000 thùng (29.000 m³) mỗi ngày. Quốc gia này cũng là nhà sản xuất khí hóa lỏng lớn thứ 4 thế giới. GDP của Brunei đã tăng vọt cùng khi giá dầu mỏ tăng trong thập niên 1970 và sau đó có giảm nhẹ trong mỗi 5 năm tiếp theo, sau đó suy giảm gần 30% trong năm 1986.
Sự suy giảm này là do giá dầu mỏ giảm mạnh trên thị trường thế giới và cũng do Brunei tự nguyện giảm sản lượng khai thác. GDP quốc gia này đã phục hồi kể từ năm 1986 và đạt mức tăng trưởng 12% năm 1987, 1% năm 1988, và 9% năm 1989. Trong những năm gần đây, GDP đạt mức tăng 3,5% năm 1996, 4,0% năm 1997, 1,0% năm 1998.
## Tham khảo
Dudu Georgescu

**Dudu Georgescu** (sinh 1 tháng 9 năm 1950 tại Bucureşti) là một cựu cầu thủ bóng đá người România, chơi ở vị trí tiền đạo, từng 2 lần giành được danh hiệu Chiếc giày vàng châu Âu năm 1975 và 1977.

Ông khởi đầu sự nghiệp tại câu lạc bộ Progresul Bucureşti, nhưng phần lớn sự nghiệp chơi cho câu lạc bộ hàng đầu của Romania là Dinamo Bucureşti trong khoảng thời gian 1973-1983. Với Dinamo Bucureşti, ông có được 4 chức vô địch quốc gia liên tục từ 1975 đến 1978. Ông hiện nắm giữ kỉ lục ghi bàn tại giải vô địch Romania (*Divizia A*) với 225 bàn, cũng như kỉ lục ghi bàn cho Dinamo Bucureşti với 186 bàn. Trong sự nghiệp ông đều thi đấu cho các câu lạc bộ trong nước.

Trong hai mùa bóng 1974-75 và 1976-77, Georgescu có được danh hiệu *Chiếc giày vàng châu Âu* cho cầu thủ ghi bàn xuất sắc nhất châu Âu với lần lượt 33 và 47 bàn thắng. Ở đội tuyển quốc gia, ông khoác áo đội tuyển 44 lần và ghi được 21 bàn thắng, đứng thứ 8 trong lịch sử Romania.
## Tham khảo
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọa Long

**Khu bảo tồn thiên nhiên Ngoạ Long** () là một khu vực được bảo vệ nằm ở huyện Mân Xuyên, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Khu bảo tồn này đã được thành lập năm 1963 và có diện tích ban đầu là 20.000 ha, sau đó được mở rộng vào năm 1975 lên thành 200.000 ha. Nó bao gồm khu vực tự nhiên của dãy núi Cung Lai (邛崃山) với hơn 4000 loài sinh vật được ghi nhận có mặt tại đây. Khu bảo tồn Ngoạ Long là nơi có hơn 150 con gấu trúc lớn có nguy cơ tuyệt chủng cao, nhiều thứ ba tại Trung Quốc. Đây cũng là nơi sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm khác gồm Báo tuyết, Gấu trúc đỏ, Voọc mũi hếch vàng và Hươu môi trắng. Trước trận Động đất Tứ Xuyên 2008, Ngọa Long đón khoảng 200.000 khách du lịch ghé thăm mỗi năm. Khu vực của nó được thay thế bởi Khu hành chính đặc biệt Ngọa Long
## Bối cảnh
Tháng 6 năm 1980, Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Gấu trúc lớn Trung Quốc đã được thành lập với nỗ lực cố gắng của cả WWF và chính phủ Trung Quốc. Cho đến nay, trung tâm này đã nghiên cứu và đã cho sinh thành công 66 con gấu trúc con.
## Vị trí
Con suối chảy qua thung lũng Ngoạ Long có độ pH trên 8,91.

Theo nghiên cứu của tiến sĩ Jianguo Liu của Đại học bang Michigan, mức tác hại gây ra cho khu bảo tồn này gia tăng sau khi khu bảo tồn được thành lập do sự gia tăng khách du lịch và gia tăng dân số địa phương."

## Hành chính
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọa Long được quản lý hành chính như *Khu hành chính đặc biệt Ngọa Long* - hay *Đặc khu Ngọa Long*.
* Tên gọi: Khu hành chính đặc biệt Ngọa Long
* Tên tiếng Hoa: 卧龙特别行政区 - *bính âm: Wòlóng Tèbié Xíngzhèngqū*
* Tên tiếng Anh: Wolong Special Administrative Region (Wolong SAR)
* Năm thành lập: tháng 3 năm 1983 *(với sự chấp thuận của Hội đồng Nhà nước)*
* Quản lý bởi Cục Lâm nghiệp Tứ Xuyên (văn phòng hành chính của đặc khu giống như văn phòng hành chính của cục lâm nghiệp tại khu bảo tồn).
* Đơn vị hành chính: thị trấn Ngọa Long (卧龙镇 - *bính âm: Wòlóng zhèn*) và thị trấn Cảnh Đạt (耿达镇 - *bính âm: Gěng dá zhèn*) *(như một phần của huyện [[Mân Xuyên]])*.

Với sự giám sát của cục lâm nghiệp, đặc khu thực hiện vai trò bảo tồn lâm nghiệp và gấu trúc, phát triển kinh tế và xã hội ở hai thị trấn, tổ chức các đơn vị chức năng như một đơn vị hành chính thực sự. Trong khi đó, một số chức năng của chính quyền cũng chịu sự quản lý của chính quyền huyện Mân Xuyên và châu tự trị. Ví dụ, đặc khu có một tòa án và một cơ quan kiểm sát được thành lập bởi tòa án huyện và văn phòng kiểm sát châu tự trị. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch của chính quyền huyện Mân Xuyên hoặc châu tự trị không bao gồm đặc khu Ngọa Long.

## Chú thích

 
## Tham khảo

## Xem thêm
* Gấu trúc đỏ
* Khu bảo tồn Gấu Trúc Lớn tại Tứ Xuyên
## Liên kết ngoài

*Giant panda cubs at Wolong National Nature Reserve
* Wolong Panda Club
* Dutch informational website about Wolong
Hồ phản chiếu

**Hồ phản chiếu** hay **ao phản chiếu** là một bộ phận trong kiến trúc các công trình tưởng niệm. Hồ phản chiếu thông thường là một hồ nước nông, và có mặt hồ khá tĩnh lặng. Người ta thường thiết kế hồ ở giữa nông hơn hai bên mép để hạn chế sóng nước. Hồ phản chiếu được bố trí trước mặt tiền kiến trúc để tăng vẻ uy nghi và vẻ đẹp cho kiến trúc. Cho đến nay, hồ phản chiếu nổi tiếng nhất là hồ trước mặt tiền của đền Taj Mahal ở thành phố Agra, Ấn Độ.

Các hồ phản chiếu đáng chú ý khác có: Hồ phản chiếu trước toà nhà Quốc hội Mỹ, hồ phản chiếu ở Constitution Gardens, giữa Nhà tưởng niệm Lincoln và Tượng đài Washington ở Washington, D.C.

## Một vài bức ảnh

Hình:Reflecting pool.jpg|Hồ phản chiếu trước toà nhà Quốc hội Mỹ, hồ phản chiếu ở Constitution Gardens, giữa Nhà tưởng niệm Lincoln và Tượng đài Washington ở Washington, D.C.
Hình:ReflectionPool UWA gobeirne.jpg|Hồ phản chiếu tại Đại học Tây Úc
Hình:ChristchurchArtsCentrePond gobeirne.jpg|Hồ tại Arts Centre, Christchurch, New Zealand
Hình:Temple_at_Epcot_China_in_reflecting_pool.JPG|Hồ phản chiếu tại Các Trung Hoa của Trung tâm Epcot
Hình:Hermann Park Texas.jpg|Hồ phản chiếu tại Công viên Hermann ở Houston, Texas


## Tham khảo
Bộ Cá đuối điện

**Bộ Cá đuối điện** (danh pháp khoa học: ***Torpediniformes***) là một bộ cá sụn. Chúng được biết tới vì khả năng phát điện, với hiệu điện thế từ 8 đến 220 vôn, có thể dùng để làm bất tỉnh con mồi hay để tự vệ, tùy thuộc vào loài. Có 69 loài được chia ra hai họ.

Các thành viên được biết đến nhiều nhất thuộc chi *[[Torpedo (chi cá đuối)|Torpedo]]*. Tên của chi này xuất phát từ tiếng Latin *torpere*, nghĩa là "làm tê liệt" hoặc "làm cứng đờ".
## Với con người
Khả năng phát điện của cá đuối điện đã được biết đến từ thời cổ đại. Người Hy Lạp dùng cá đuối điện để làm tê sự đau đớn vì sinh con. Dòng điện của cá đuối điện thông thường đã được một thầy thuốc La Mã là Scribonius Largus ghi nhận có tác dụng chữa bệnh đau nhức đầu và gout trong cuốn sách của ông mang tựa Compositiones Medicae vào năm 46.

## Phân loại
Khoảng 60 loài cá đuối điện được nhóm thành 12 chi trong 2 họ. 
* Họ Narcinidae
** Phân họ Narcininae = Narcinidae *sensu stricto*
*** Chi *[[Benthobatis]]*: 4 loài.
*** Chi *[[Diplobatis]]*: 4 loài.
*** Chi *[[Discopyge]]*: 2 loài.
*** Chi *[[Narcine]]*: 20 loài.
** Phân họ Narkinae = Narkidae
*** Chi *[[Crassinarke dormitor|Crassinarke]]*: 1 loài (*Crassinarke dormitor*).
*** Chi *[[Electrolux addisoni|Electrolux]]*: 1 loài (*Electrolux addisoni*).
*** Chi *[[Heteronarce]]*: 4 loài.
*** Chi *[[Narke (chi)|Narke]]*: 3 loài.
*** Chi *[[Temera hardwickii|Temera]]*: 1 loài (*Temera hardwickii*).
*** Chi *[[Typhlonarke]]*: 2 loài.
* Họ Torpedinidae 
** Phân họ Hypninae = Hypnidae
*** Chi *[[Hypnos monopterygius|Hypnos]]*: 1 loài (*Hypnos monopterygius*).
** Phân họ Torpedininae = Torpedinidae *sensu stricto*
*** Chi *[[Torpedo (chi)|Torpedo]]*: 22 loài.

## Một số loài cá đuối điện
**[[Torpedo sinusperisici]]*
**[[Torpedo nobiliana]]*
**[[Cá đuối điện Thái Bình Dương|Torpedo californica]]*
**[[Narcine brasiliensis]]*
**[[Typhlonarke aysoni]]*

## Tại Việt Nam
Ở Việt Nam có các loài sau
* *[[Narcine brevilabiata]]*: Cá đuối điện mũi hếch.
* *[[Narcine lingula]]*: Cá nức.
* *[[Narcine maculata]]*: Cá đuối điện chấm.
* *[[Narcine prodorsalis]]*: Cá đuối điện đốm.
* *[[Narcine timlei]]*: Cá thụt.
* *[[Narke dipterygia]]*: Cá đuối điện chấm trắng.
* *[[Narke japonica]]*: Cá đuối điện Nhật Bản.
* *[[Temera hardwickii]]*: Cá đuối điện.

Loài cá đuối điện Bắc Bộ (*Narcine tonkinensis*) được ghi trong Sách đỏ Việt Nam, nhưng không thấy ghi nhận trong FishBase.

## Xem thêm
* Cá điện
* Cá chình điện

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*electric ray -- Britannica Concise Encyclopedia Online Article
*List of Species called "electric ray"
Bộ Cá nhám thu

**Bộ Cá nhám thu (danh pháp khoa học ''Lamniformes)*** là một bộ thuộc [[Cá mập|Liên bộ Cá mập]] (*Selachimorpha*). Chúng có cỡ trung bình, có 5 đôi khe mang, hai vây lưng không có gai cứng, không có màng mắt, thích nghi với đời sống bơi nhanh ở mặt nước để săn đuổi mồi. Chúng có bộ hàm khỏe răng nhọn và đa số là loài ăn thịt, miệng hình chữ V dưới mõm. Nhiều loài đẻ con hoặc đẻ trứng có vỏ dai.

==Phân loại==
Bộ Cá nhám thu chứa khoảng 16 loài cá mập, cá nhám trong 7 họ:
* [[Alopiidae]]: [[họ Cá nhám đuôi dài]], gồm 3 loài cá nhám đuôi dài trong 1 chi [[Alopias]]
* [[Cetorhinidae]]: 1 loài [[cá nhám phơi nắng]] hay cá mập phơi nắng (*Cetorhinus maximus*)
* [[Lamnidae]]: 5 loài sinh tồn, 1 loài tuyệt chủng. Bao gồm cá nhám thu, cá mập Mako vây ngắn, cá mập Mako vây dài, cá mập trắng v.v trong 3 chi [[Carcharodon]], [[Isurus]] và [[Lamna]], với mỗi chi 2 loài.
* [[Megachasmidae]]: 1 loài cá mập miệng to (*Megachasma pelagios*)
* [[Mitsukurinidae]]: 1 loài cá mập yêu tinh (*Mitsukurina owstoni*)
* [[Odontaspididae]]: 4 loài trong 2 chi ([[Carcharias]], [[Odontaspis]]), mỗi chi 2 loài.
* [[Pseudocarchariidae]]: 1 loài cá mập sấu (*Pseudocarcharias kamoharai*).
* [[Cretoxyrhinidae]]: 7 chi (tuyệt chủng)
* [[Otodontidae]]: (tuyệt chủng)

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Basking Shark.jpg
Tập tin:Grey Nurse Shark at Fish Rock Cave%2C NSW.jpg
Tập tin:Isurus oxyrinchus by mark conlin3.jpg
Tập tin:PSM V11 D545 Mackerel shark.jpg
</gallery>

==Chú thích==


==Tham khảo==


* [http://www.elasmo-research.org/education/topics/d_checklist.htm Elasmo Research]
* [http://vncreatures.net/kqtracuu.php?ID=2042&tenloai=&Submit333=Tra+c%E1%BB%A9u&type=bo&ch=&loai=1&radio=V Hai loài thuộc bộ Cá nhám chuột *Lamniformes'' tại Việt Nam] trên SVRVN
Cá chình Nhật Bản

là một loài cá chình sống ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam, Biển Hoa Đông và bắc Philippines. Giống như các loài cá chình khác, cá chình Nhật Bản sống ở cả vùng nước ngọt và nước mặn. Nơi sinh sản của chúng nằm ở phía tây của quần đảo Mariana. Cá chình lớn bơi hàng ngàn dặm từ các sông nước ngọt ở Đông Á đến nơi sinh sản này. Ấu trùng nở ra ở biển và được hải lưu Kuroshio đưa tới gần đất liền, nơi mà chúng ăn sinh vật phù du. Khi đủ lớn, chúng đi vào cửa các con sông và bơi ngược dòng và lớn lên. Đôi khi ban đêm chúng bò lên bờ và trườn trên đất. Chúng ăn các loại tôm, côn trùng và cá nhỏ. Ở Nhật Bản, người ta ăn cá chình với tên món ăn là unagi, và người Nhật cũng dùng nó làm thuốc.

## Hình ảnh

Tập tin:Total production of Anguilla japonica.png
Tập tin:Farmed production of Anguilla japonica.png
Tập tin:Green water culture system for Eel.jpeg
Tập tin:Unagi master by wilbanks in Nishiki Ichiba, Kyoto.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
Am386

Bộ xử lý trung tâm **Am386** được AMD ra mắt vào năm 1991. Một CPU nhân bản tương thích-100% theo thiết kế của Intel 80386, được bán ra hàng triệu bản và đưa AMD đối thủ cạnh tranh hợp pháp của Intel, hơn là nguồn cung cấp thứ hai cho Intel x86.

Về cơ bản, trong khi CPU này đã sẵn sàng ra mắt vào năm 1991, Intel lại giữ chặt nó trong tòa án.  AMD trước đây đã trở thành nguồn sản xuất CPU thứ hai theo lối thiết kế của Intel, và sự giải thích của AMD về hợp đồng sản xuất đã cho thấy điều đó.  Dù thế nào thì Intel cho rằng hợp đồng đó chỉ để sản xuất 80286 và trước các bộ xử lý khác.  Sau vài năm trong phòng xử án, AMD đã thắng trong trường hợp này và có quyền bán CPU Am386.  This paved the way for competition in the CPU market and thus lowered the cost of owning a PC.

Trong khi thiết kể của Intel cho  386 có tốc độ 33 MHz, AMD ra mắt phiên bản 40&nbsp;MHz cho cả 386DX và 386SX, mở rộng kiến trúc của nó. AMD 386DX-40 đã phổ biến với các nhà sản xuất nhỏ của các PC nhân bản và hợp với túi tiền của người yêu thích máy tính vì nó cho hiệu năng gần bằng 486 trong khi giá thấp hơn hẳn 486.

Ngoại trừ tốc độ đồng hồ cao hơn, hiệu năng được tạo ra là có thể bởi Am386DX-40 chạy ở chế độ front side bus tương đương với 40&nbsp;MHz là tốc độ của bộ xử lý, trong khi bộ xử lý 486 nhanh nhất lúc đó chạy với tốc độ  33&nbsp;MHz FSB. Bởi vì dòng DX của 386 sử dụng bus dữ liệu có chiều rộng như 486,  Am386DX-40 có bộ nhớ cao cấp và hiệu năng I/O có thể so sánh với rất nhiều dòng 486. Hiệu năng có thể tăng thêm với phần bổ sung rẻ tiền là bọ xử lý toán học 80387,mặc dù hiệu năng dấu phẩy động không thể bằng được 486DX. Hiệu năng số nguyên ở tốc độ 40&nbsp;MHz gần với dòng 486 cấp thấp nhưng ít khi, nếu có, có thể vượt trội hơn bởi vì 486 nhiều thủ tục hơn trong mỗi vòng đồng hồ. Các CPU 486 được thừa hưởng rất nhiều lợi ích từ L1 cache. e Chip Am386DX-40 bán chạy, đầu tiên là địch thủ tầm trung, sau đó thu lời từ CPU.

Mặc dù CPU hoạt động không tốt trong Windows 95 do đòi hỏi bộ nhớ nhiều hơn và vi xử lý nhanh hơn, nó được bán vào cuối những năm 1990.  Nó được bán trên cùng một bo mạch chủ chỉ dành cho ai thích các ứng dụng dùng MS-DOS hoặc Windows 3.1x.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* AMD.com: Gia đình bộ xử lý 32-bit Am386®
*cpu-collection.de: Hình ảnh
*AMD: 30 năm dẫn đầu. Phần 2 
* http://www.example.com
Adra (Tây Ban Nha)

**Adra** là một độ thị ở tỉnh Almería, cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này đã được Phoenicia thiết lập làm thuộc địa mậu dịch với tên Abdera.

## Lịch sử
Adra là căn cứ cuối cùng của Moors ở Tây Ban Nha. Tháng 1 năm 1492, lực lượng của Boabdil đã bị đánh bại ở đây và kết thúc quyền lực của Moors ở Tây Ban Nha.

## Dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Search Almeria  Information and description in English & Spanish
*  Official Website
*  Adra  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Roquetas de Mar

**Roquetas de Mar** là một đô thị ở tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalucía, Tây Ban Nha. Khu vực đô thị hóa (có nhiều khách sạn, nhà hàng, cửa tiệm) có khu nghỉ mát mùa Hè của Tây Ban Nha.

Roquetas de Mar là một trong hai khu vực nghỉ mát chính ở Costa de Almería, khu vực kia là Mojácar, và với những bãi tắm rộng với lượng khách khá thưa nên bãi biển không chịu cảnh đông đúc.

## Nhân khẩu

Nguồn: INE (Spain)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Search Almeria  Roquetas de Mar description, related information and photos. In English & Spanish. 
* Roquetas de Mar
* Coach trips from Roquetas de Mar
*  Roquetas de Mar  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* http://www.cvdrealestate.com  Propery in Roquetas de Mar