Thập niên 1330

**Thập niên 1330** là thập niên diễn ra từ năm 1330 đến 1339.

## Chính trị và chiến tranh

### Chiến tranh
*Tháng 7 năm 1330, quân Bulgaria bị Serbia đánh bại ở trận Velbazhd
*Tháng 10 năm 1330, Basarab I của Thân vương quốc Wallachia đánh bại Hungaria ở Posada, qua đó khẳng định vững chắc nền độc lập của Wallachia
*Năm 1331, bắt đầu Chiến tranh Genkō (1331—334).
*Tháng 9 năm 1331,  Hiệp sĩ Teuton người Đức và quân Ba Lan giao chiến và bất phân thắng bại ở Płowce
*Khoảng cuối năm 1331, cuộc vây hãm Cividale del Friuli và Alicante bắt đầu
*Mùa thu năm 1334, liên minh Cơ đốc giáo đánh bại hạm đội của Beylik Thổ Nhĩ Kỳ ở Karasi
*Tháng 10 năm 1337, Edward III của Anh chính thức bác bỏ yêu sách của Philip VI đối với ngai vàng Pháp, khởi đầu cuộc chiến tranh trăm năm giữa Pháp và Anh.

### Xung đột

* Tháng 8 năm 1332, người Anh đánh bại những người trung thành với David II ở Scotland
* Tháng 7 năm 1335, John Randolph, Bá tước Moray thứ 3, đánh bại Guy, Bá tước Namur ở Scotland .
* Tháng 7 năm 1336, Ashikaga Takauji đánh bại lực lượng Đế quốc Nhật Bản dưới sự chỉ huy của Kusunoki Masashige và Nitta Yoshisada ở Minatogawa 

### Thuộc địa hóa

* Năm 1338, Nicomedia bị Đế quốc Ottoman chiếm đóng .

### Các sự kiện chính trị nổi bật

* Giữa năm 1330, bùng phát dịch hạch đầu tiên được ghi nhận xảy ra ở tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.

* Cuối năm 1332, thành phố Marosvásárhely (ở Transylvania, ngày nay là Târgu Mureș ở Romania ) được ghi nhận lần đầu tiên trong sổ đăng ký của Giáo hoàng, dưới tên gọi *[[Novum Forum Siculorum]]* 
* Tháng 5 năm 1333, chế độ Mạc phủ Kamakura bị sụp đổ. Bắt đầu Tân chính Kemmu
* Giữa năm 1333, nạn đói (kéo dài đến năm 1337) bùng phát ở Trung Quốc , khiến sáu triệu người thiệt mạng
* Tháng 6 năm 1333, bắt đầu Mạc phủ Ashikaga ở Nhật Bản
* Khoảng cuối năm 1333, nạn đói lớn xảy ra ở Nam Âu. Nó được các nhà sử học Catalonia biết đến với tên gọi *[[Lo mal any primer]]  [ es ]* , "Năm tồi tệ đầu tiên" 
* Tháng 12 năm 1334, Giáo hoàng Benedict XII kế vị Giáo hoàng John XXII , trở thành vị giáo hoàng thứ 197. Kế vị kế ông là Giáo hoàng Clement VI 
* Giữa năm 1335, Chế độ nô lệ đã bị bãi bỏ ở Thụy Điển . 
* Khoảng cuối năm 1335, Aabenraa (ngày này thuộc tây nam Đan Mạch) được công nhận là một thành phố. 
* Tháng 12 năm 1335, Abu Sa'id Bahadur Khan chết, nạn nhân của bệnh dịch hạch tàn phá Ilkhanate . Đây là đợt bùng phát sớm của Cái chết đen 
* Tháng 2 năm 1336, Tân chính Kemmu kết thúc, bắt đầu Mạc phủ Ashikaga và thời kỳ Nanboku-chō 
* Tháng 4 năm 1336, Đế chế Vijayanagara được thành lập ở phần phía nam của Cao nguyên Deccan ở Nam Ấn Độ 
* Cuối tháng 4 năm 1336, cuộc leo núi Ventoux được thực hiện bởi nhà thơ người Ý Petrarch : ông tuyên bố là người đầu tiên kể từ thời cổ đại leo núi để ngắm cảnh 
* Tháng 3 năm 1337, Công quốc Cornwall được thành lập. Lãnh đạo đầu tiên là Edward "hoàng tử đen" 
* Đầu năm 1338, Hoàng đế Ludwig IV bổ nhiệm Edward III của Anh làm tổng đốc của Đế quốc La Mã Thần thánh . Louis ủng hộ yêu sách của Edward đối với ngai vàng Pháp, theo các điều khoản của Hiệp ước Koblenz. 
* Tháng 9 năm 1339, Hoàng đế Go-Murakami lên ngôi vua Nhật Bản . 
* Cuối năm 1339, sau khi đánh bại Kota Rani, Shah Mir lên ngôi vua Kashmir và cải quốc gia này theo Hồi giáo 

## Thiên tai

* Tháng 11 năm 1333, Sông Arno tràn bờ, gây thiệt hại nặng nề ở Florence 

## Hiệp hội

* Năm 1335, các vị vua của Bohemia , Hungary và Ba Lan thành lập một liên minh ở Đại hội Visegrádchống lại nhà Habsburg .

## Công nghệ

## Khoa học

## Kinh tế

## Văn hóa đại chúng

### Văn học và nghệ thuật

* Năm 1333, nhà sử học người Venice Marino Sanudo Torsello xuất bản cuốn *[[Lịch sử vương quốc Romania]]* ( *Istoria del regno di Romania* ), một trong những nguồn tài liệu quan trọng nhất về lịch sử Hy Lạp Latinh 
* Năm 1337, sách Thánh vịnh Sofia được sản xuất tại Bulgaria . 
* Cuối năm 1337, gia đình Scaligeri mất quyền kiểm soát Padua ; Alberto della Scala , người bảo trợ âm nhạc thời Trecento , chuyển đến Verona . 

### Thể thao

### Âm nhạc

### Kiến trúc

* Giữa năm 1333, Jan IV của Dražic, Giám mục Praha , đã thành lập một tu viện và xây dựng một cây cầu đá tại Roudnice ở Bohemia .
* Khoảng cuối năm 1333, cầu gỗ Kapellbrücke bắc qua sông Reuss ở Lucerne ( Thụy Sĩ ) được xây dựng; đến thế kỷ 20 , nó sẽ trở thành cây cầu giàn lâu đời nhất thế giới và cây cầu có mái che lâu đời nhất châu Âu
* Tháng 7 năm 1334, Giám mục Florence làm lễ ban phước cho viên đá nền đầu tiên được đặt cho tháp *chuông* mới của Nhà thờ Florence (tháp được thiết kế bởi nghệ sĩ Giotto di Bondone )
* Năm 1335, công trình xây dựng cung điện giáo hoàng ở Avignon đã bắt đầu .
* Năm 1337, Tu viện Bisham được thành lập ở Anh .
* Năm 1339, tất cả các con phố trong thành phố Florence đều được lát đá , đây là thành phố châu Âu đầu tiên ở châu Âu có điều này.
* Cuối năm 1339, pháo đài ở Nga đã sử dụng cụm từ "Kremlin" (tiếng Nga nghĩa là "đá lửa") thay cho cụm từ "detinet". Tên gọi Điện Kremlin xuất hiện từ đó

### Thời trang

### Khác

* Cuối năm 1338, theo các dòng chữ khắc trên bia mộ bằng tiếng Syriac và vật liệu di truyền từ các thi thể được khai quật, một chủng bệnh dịch hạch Cái Chết Đen có nguồn gốc gần Hồ Issyk-Kul ở Kyrgyzstan hiện đại. 

### Tiểu thuyết và phim

## Nhân vật

### Lãnh tụ thế giới

## Tham khảo