open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đầu Mạn thiền vu

**Đầu Mạn thiền vu** () – là thiền vu Hung Nô đầu tiên được biết đến, trị vì từ khoảng 220 đến 209 TCN. Tên gọi Đầu Mạn (Touman) dường như có liên hệ với tiếng Hán trung đại **muan*, tiếng Tokhari Tây *t(<sub>u</sub>)māne*, tiếng Turk cổ/tiếng Mông Cổ *tümen*, tiếng Ba Tư hiện đại *tumân*, nghĩa là '10.000', một vạn).

Vào lúc nước Tần chinh phục 6 nước khác và cai quản Trung Quốc thống nhất vào năm 221 TCN, người Hung Nô du mục đã phát triển thành một thế lực xâm lấn hùng mạnh ở phương bắc và bắt đầu mở rộng cả về phía đông và tây.

Vào lúc đó, người Đông Hồ (東胡) đã rất mạnh còn người Nguyệt Chi thì khá hưng thịnh. Tần Thủy Hoàng, vị hoàng đế đầu tiên của nhà Tần, đã cử 10 vạn hùng binh do tướng Mông Điềm dẫn đầu đi đánh đuổi rợ Hung Nô về phương bắc khoảng 1.000 *lý* (~ 416&nbsp;km). Đầu Mạn không thể chống lại quân Tần, đã rút xa về phương bắc, tại nơi ông đã nắm giữa trong hơn 10 năm."

Một thời gian sau cái chết của Mộng Điềm vào năm 210 TCN, Hung Nô một lần nữa lại thâm nhập vào phương nam hướng về Hoàng Hà cho đến khi họ hình thành được biên giới cũ với Trung Nguyên. Đầu Mạn muốn ủng hộ con trai của một người thiếp khác nên đã cử con trưởng của ông là Mặc Đốn làm con tin sang Nguyệt Chi, và sau đó tiến hành một cuộc tấn công đột ngột. Nguyệt Chi định giết chết Mặc Đốn, tuy nhiên ông đã nhanh chóng đoạt lấy một con ngựa và chạy trốn về Hung Nô.

Đầu Mạn, vốn ghi dấu ấn bằng lòng dũng cảm của mình, đã chỉ huy 10.000 kị binh. Tuy nhiên, Mặc Đốn cũng đã huấn luyện được đội quân riêng và đến năm 209 TCN, đã giết chết cha mình, sau đó giết chết mẹ kế, em trai và các quan cấp cao từ chối nhận lệnh của ông, tự lập làm thiền vu.

Với một lực lượng quân sự mới, Mặc Đốn đã lập nên đế quốc Hung Nô.

## Chú thích

## Tham khảo
* Watson, Burton. (1993). *[[Records of the Grand Historian]] by Sima Qian*. Translated by Burton Watson. Revised Edition. Columbia University Press. ISBN 0-231-08167-7.
* Beckwith, Christopher I. (2009): *Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present*. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13589-2.
* Yap, Joseph P. (2009). *Wars With The Xiongnu, A Translation from [[Zizhitongjian|Zizhi tongjian]]*. AuthorHouse, Bloomington, Indiana, U.S.A. ISBN 978-1-4490-0604-4. Introduction and Chapter 2.

## Liên kết ngoài
* All Empires: The Xiongnu Empire
Lão Thượng thiền vu

**Lão Thượng thiền vu** (, trị vì 174&ndash;160 TCN), danh là **Kê Chúc** (稽粥), là một thiền vu của Hung Nô, người kế vị Mặc Đốn thiền vu (冒頓單于). Dưới thời ông trị vì, sức mạnh của đế quốc Hung Nô được mở rộng; Nguyệt Chi bị đánh bại, và Hung Nô giành được quyền kiểm soát hành lang Hà Tây.

Năm 162 TCN, dưới thời Lão Thượng thiền vu, Hung Nô đánh bại Nguyệt Chi lần thứ tư. Sau thất bại này, phần lớn tộc Nguyệt Chi (Đại Nguyệt Chi) đã chạy về tây bắc và định cư tại khu vực sông Y Lê, trong khi một nhóm nhỏ hơn (Tiểu Nguyệt Chi) đã vượt qua các dãy núi phương nam và định cư bên cạnh tộc Khương.

Sử ký Tư Mã Thiên quyển 110 viết rằng:

後頃之，冒頓死，子稽粥立，號曰老上單于。 老上稽粥單于初立，孝文皇帝複遣宗室女公主為單于閼氏，使宦者燕人中行說傅公主。 ("Ngay sau đó, Mặc Đốn chết và con trai là Kê Chúc lên ngôi, hiệu là Lão Thượng thiền vu. Khi Kê Chúc mới lên ngôi *Thiền vu* [174 TCN], Hiếu Văn hoàng đế đã cử một công chúa trong tôn thất sang làm yên chi, và sai một hoạn quan người đất Yên là Trung Hành Duyệt đi theo giúp rập.)

## Chú thích

## Tham khảo
*Benjamin, Craig G. R. (2007) *The Yuezhi: Origin, Migration and the Conquest of Northern Bactria*. Silk Road Studies XIV. Brepols, Belgium. ISBN 978-2-503-52429-0.
*Hill, John E. (2009) *Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE*. John E. Hill. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1.
*Hulsewé, A. F. P. (1979). *China in Central Asia: The Early Stage 125 BC – AD 23: an annotated translation of chapters 61 and 96 of the History of the Former Han Dynasty.* Introduction by M. A. N. Loewe. ISBN 94 04 05884 2. Leiden: E. J. Brill.
*Watson, Burton. (1993). *Records of the Grand Historian of China. Han Dynasty II. (Revised Edition)*. New York, Columbia University Press. ISBN 0-231-08167-7.
*Yap, Joseph P. (2009). *Wars With The Xiongnu, A Translation From Zizhi tongjian", pp.&nbsp;107–121. AuthorHouse (2009) ISBN 978-1-4490-0604-4*
Quân Thần thiền vu

**Quân Thần thiền vu** (, trị vì 161&ndash;126 TCN), là một thiền vu của Hung Nô, kế vị Lão Thượng thiền vu (老上單于). Dưới thời cai trị kéo dài của mình, Quân Thần thiền vu trị vì song song với Hán Văn Đế (trị vì 180–157 TCN), Hán Cảnh Đế (trị vì 157–141 TCN), và mất dưới thời Hán Vũ Đế (trị vì 141–87 TCN). Cả ba vị hoàng đế nhà Hán đều công nhận hiệp ước *[[hòa thân]]* với Hung Nô.

Hiệp ước về tổng thể được giữ vững dưới thời Quân Thần thiền vu, tuy nhiên, các sử sách Trung Hoa lưu ý rằng mối quan hệ phụ thuộc này đã bị đe dọa trong một số trường hợp, trong đó có các cuộc trả đũa của người Hung Nô được coi như những hình phạt cho hành vi vi phạm hiệp ước, và nhà Hán từng tấn công trực tiếp thiền vu. Người Hung Nô dễ bị ảnh hưởng nếu quan hệ thương mại gặp nguy hiểm, là một điều khoản trong hiệp ước *hòa thân*, và các sử sách Trung Hoa đặc biệt lưu ý về một số trường hợp mở cửa thương mại biên mậu, ngụ ý rằng biên mậu tại thời điểm đó bị cấm. Một cuộc phục kích xảy ra vào năm 133 TCN, khi Quân Thần thiền vu bị nhử đến biên giới, và ông đã gần như lọt vào ổ phục kích của 30 vạn tráng binh Hán, và đã may mắn khi có một viên quan người Hán cho ông biết về kế hoạch này. Sau cuộc phục kích thất bại, hiệp ước đã bị bãi bỏ trên thực tế, các mối quan hệ trở nên căng thẳng, những thương nhân biên mậu bị tấn công, năm 127 TCN, quân Hán tấn công và trục xuất bộ lạc Hung Nô *Lâu Phiền* (楼烦, 樓煩) và *Bạch Dương* (白羊) từ Ordos, và sau đó cho xây các công sự và thành để phòng ngự vùng lãnh thổ mới chiếm được.

Mùa đông năm 126 TCN, Quân Thần thiền vu mất; em trai của ông, *Tả Cốc Lễ vương* Y Trĩ Tà lên ngôi thiền vu (trị vì 126-114 TCN).

## Chú thích

## Tham khảo
*Bichurin N.Ya., *"Collection of information on peoples in Central Asia in ancient times"*, vol. 1, Sankt Petersburg, 1851, reprint Moscow-Leningrad, 1950
Nhi thiền vu

**Nhi thiền vu** (, trị vì 105- 102 TCN), tên thời trẻ là "Ô Sư Lư" (烏師廬, theo Hán thư là Chiêm Sư Lư) là một thiền vu của Hung Nô. Ông là con trai của Ô Duy thiền vu. Do ông còn rất nhỏ khi lên ngôi thiền vu, nên được gọi là "Nhi thiền vu".

Từ thời kỳ của Ô Sư Lư, trọng tâm Hung Nô ngày càng dịch chuyển theo hướng tây bắc. Ô Sư Lư "hiếu sát phạt", quốc nhân bất an. Tả đại đô úy muốn giết thiền vu, năm 104 TCN, gửi người thỉnh cầu nhà Hán phát binh chi viện. Năm 103 TCN, nhà Hán phái Triệu Phá Nô suất lĩnh hơn 2 vạn kị binh đi lên phía bắc chi viện cho tả đại đô úy, tả đại đô úy biết đại quân nhà Hán sắt đến, bắt đầu hành sự, bị thiền vu phát giác, tả đại đô úy bị giết. Quân Hán về sau bị tiêu diệt toàn bộ.

## Tham khảo
Xin đừng bỏ em

**Xin đừng bỏ em** là một bộ phim tình cảm của đạo diễn Lê Mộng Hoàng, ra mắt năm 1974.

## Nội dung
Thanh là sinh viên thầm yêu Huy, một chàng sinh viên con nhà giàu thuộc hạng ăn chơi. Huy lại đi yêu cô bạn học của Thanh là Phụng nhưng Phụng lại đi yêu Huỳnh, chàng sinh viên nghèo nhưng nhiều tham vọng. Sợ mất người yêu nên Thanh đã dâng hiến cho Huy sự trinh tiết của mình nhưng vẫn thất bại. Từ đó cô sống buông thả, trụy lạc như một thứ gái bao hạng sang. Trong khi đó Huỳnh và Phụng vượt qua rào cản gia đình để sống chung với nhau.

Huy ăn chơi trác táng nên đâm vào nghiện ngập và bị gia đình từ bỏ thành kẻ bụi đời. Huỳnh thì ngoi lên từ túi tiền của cô vợ giàu, thành công và cũng bắt đầu thay đổi. Anh chàng ngã qua si mê Thanh phụ bạc Phụng và bắt đầu làm ăn phi pháp. Ngày sinh nhật của Phụng nhưng người chồng không thèm về lo hú hí với nhân tình và bị xã hội đen thanh toán bằng mấy phát súng. Thanh cùng chung số phận với Huỳnh chết vì đạn kẻ địch khi thanh toán nhau.

Chờ đợi đau khổ để rồi nghe hung tin, cô gái đáng thương Phụng khóc lóc đi lang thang, toan tính mượn dòng nước quyên sinh nhưng được anh chàng nghiện Huy cứu kịp.

## Diễn viên
* Thẩm Thúy Hằng
* Huỳnh Thanh Trà
* Thanh Lan
* Huy Cường
* Kiều Hạnh
## Ê-kíp
## Hậu trường
Trong thời gian quay bộ phim *Xin đừng bỏ em*, Thẩm Thúy Hằng không may gặp tai nạn liên quan đến phần đầu và mặt khi ngọn đèn cao áp rơi trúng đầu khi *[[Người đẹp Bình Dương]]* đang "say mê" thực hiện một cảnh tình cảm mùi mẫn. Sự cố hi hữu đã gây ảnh hưởng đến dây thần kinh thị giác của cô và suýt làm người đẹp trở thành "Độc thủ mĩ nhân".
## Xem thêm
Semakau

**Semakau** (, ) là một đảo thuộc chủ quyền của Singapore và nằm phía Nam của quốc gia này, tại vịnh Singapore.
## Lịch sử
Thập niên 1890, chính phủ Singapore đã xây dựng một bãi chôn tro rác gọi là **Đảo chôn rác Semakau** () nằm phía Đông của Semakau và phía Tây Nam của đảo Sekang. Đảo chôn rác Semakau là bãi chôn rác đầu tiên trên thế giới được xây dựng tại một hòn đảo nhỏ nằm ngoài khơi xa và cũng là bãi chôn rác cuối cùng của Singapore còn hoạt động.
## Xem thêm
* Singapore
## Chú thích

## Liên kết ngoài

* de Châtel, Francesca. 'The island paradise built on a garbage dump', CNN, ngày 26 tháng 7 năm 2007
*Pulau Semakau on wildsingapore - Web resources on Pulau Semakau.
*Blog posts about Pulau Semakau from various blogs compiled on the wildsingapore google reader
*Photos of Pulau Semakau's marine life from wildsingapore
*Survey of Semakau mangroves, Jun 05 - Preliminary results for mangrove and intertidal flora and fauna.
*Satellite image of Pulau Semakau - Google Maps
* Hoshaw, Lindsey 'Refuse Collects Here But Visitors and Wildlife Can Breathe Free', The New York Times, ngày 15 tháng 8 năm 2011
Ô Duy thiền vu

**Ô Duy thiền vu** (, trị vì 114&ndash;105 TCN), là một thiền vu của Hung Nô, kế vị Y Trĩ Tà thiền vu. Ô Duy thiền vu trị vì song song với Hán Vũ Đế (trị vì 141–87 TCN). Thời gian ông trị vì tương đối bình an, các hoạt động nogaij giao tập trung vào việc phụ hồi hiệp ước *hòa thân* với hoàng đế nhà Hán với Hung Nô, vốn đang suy yếu, cô lập. Tuy nhiên đã không bên nào đạt được mục đích của mình, tuy nhiên nhà Hán tiếp tục làm suy yếu Hung Nô bằng cách tách nhánh Ô Tôn ra khỏi đế quốc. Ô Duy thiền vu là con trai của Y Trĩ Tà thiền vu, sử sách Trung Hoa không cho biết tước hiệu của ông trước khi đăng quang.

## Chú thích

## Tham khảo
*Bichurin N.Ya., *"Collection of information on peoples in Central Asia in ancient times"*, vol. 1, Sankt Petersburg, 1851, reprint Moscow-Leningrad, 1950 (*Shiji ch. 110, Qian Han Shu ch. 94a*) http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/China/Bicurin/Sobr_sved_o_narodach/Tom_I/frametext12.htm
Silene latifolia

***Silene latifolia*** là một loài thực vật thuộc Họ Cẩm chướng. Đây là loài bản địa phần lớn châu Âu, Tây Á và Bắc Phi. Loài này cao 40–80&nbsp;mm. Bề ngoài phụ thuộc và tuổi của cây. Tòa bộ cây có phủ lông dày đạc.

## Chú thích

## Tham khảo

(MHNT) Silene latifolia - flower.jpg|*Silene latifolia* ♂
(MHNT) Silene latifolia - Female flower .jpg |*Silene latifolia* ♀
Silene latifolia subsp. alba MHNT.BOT.2004.0.310.jpg|*Silene latifolia*
Trận Camlann

Tương truyền, **Trận Camlann** () là trận đánh giữa vua Arthur và kẻ thù (một số phiên bản sau này của câu chuyện kể là người con hoặc cháu của ông) là Mordred. Trận đánh này là chiến thắng cuối cùng của Arthur: sau khi tiêu diệt Mordred trong một trận chiến dữ dội và chọc thủng đội hình quân Mordred, ông bị thương chí mạng và hy sinh khi đang chém giết tàn binh của Mordred. Quân đội của Arthur đã làm chủ được trận địa, nhưng vị thủ lĩnh của họ không còn nữa.

## Trong sử sách
Tài liệu cổ nhất có đề cập đến trận Camlann là *[[Annales Cambriae]]* vào thế kỷ thứ X. *Annales* ghi nhân rằng trận đánh diễn ra vào năm 537, và có nói đến Mordred (Medraut) nhưng không cho biết rằng ông và Arthur đánh lẫn nhau.

:* Gueith camlann in qua Arthur et Medraut corruerunt.*
:(Trận Camlann nơi Arthur và Medraut (Mordred) tử vong.)

Sau này, tư liệu về trận đánh có thể được tìm thấy trong bộ *[[Historia Regum Britanniae]]* của Geoffrey xứ Monmouth, bộ *[[Alliterative Morte Arthure]]*, và trong truyện cổ tích *[[The Dream of Rhonabwy]]* của người Wales vào thế kỷ thứ XIII.

Không rõ trận đánh diễn ra ở đâu, nhưng người ta đã chỉ ra một số địa bàn có khả năng.

## Chú thích

http://www.pbs.org/mythsandheroes/myths_four_arthur.html

## Tham khảo
*Alistair Moffat, *The Faded Map - Lost Kingdoms of Scotland*. Birlinn, Edinburgh 2011.
* ''Military history'', Tập 11, Empire Press, 1994.
* Réginald B. Hale, ''The beloved St. Mungo, founder of Glasgow'', University of Ottawa Press, 01-01-1989. ISBN 0776602276.
Ha Lê Hồ thiền vu

**Ha Lê Hồ thiền vu** (, ?-102 TCN), là thiền vu Hung Nô từ năm 102 - 101 TCN. Ha Lê Hồ là quy phụ (chú ruột nhỏ tuổi nhất) của Nhi thiền vu. Sau khi Nhi thiền vu mất, con trai còn niên thiếu, Hung Nô đã lập Ha Lê Hồ lên ngôi thiền vu.

## Tham khảo

* Hán thư - quyển 94 thượng
Thư Đê Hầu thiền vu

**Thả Đê Hầu thiền vu** (, ? — 96 TCN), là thiền vu Hung Nô vào thời Tây Hán. Năm 1010 TN, Thả Đê hầu tiếp nhiệm chức thiền vu từ Ha Lê Hồ. Ông là con trai của Y Trĩ Tà thiền vu và là em trai của Ô Duy thiền vu.

Ban đầu vốn giữ chức tả đại đô úy. Đến năm Thái Sơ thứ 4 (101 TCN) thời Hán Vũ Đế, anh trai là Ha Lê Hồ thiền vu mất, lên ngôi. Ban đầu lo sợ quân Hán tấn ông, đã gửi sứ sang Hán nhằm kết giao hảo giữa hai bên. Về sau trở nên kiêu ngạo, vào năm Thiên Hán thứ 1 (100 TCN) đã bắt giữ sứ thần nhà Hán là trung lang tướng Tô Vũ, di chuyển về Bắc Hải (tức hồ Baikal).

## Tham khảo

* Lục Tuấn Lĩnh, Lâm Can hợp biên "Trung quốc lịch đại các tộc kỉ niên biểu", năm 1982, Đài Bắc, Nhà xuất bản Mộc Đạc
Lai Đại Hàn

**Lai Đại Hàn** hay **con rơi Đại Hàn** được dùng để chỉ những người sinh ra trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam với bố là người Hàn Quốc và mẹ là người Việt Nam. Người cha có thể là binh lính, quân nhân hoặc công nhân trong quân đội Hàn Quốc tham chiến ở Nam Việt Nam. Sau khi lực lượng này rời đi, những đứa trẻ thường bị cha chúng bỏ rơi.

## Ước đoán
Không có con số thống kê chính xác về số người lai Đại Hàn, theo Busan Ilbo, có tối thiểu 5000 và tối đa 30.000 người, còn theo Maeil Business, có tối đa 1000 người, theo Park Oh-soon, số người lai Việt-Hàn có cha không phải là binh lính mà là công nhân Hàn Quốc có thể xấp xỉ 10.000 người.

Nguyên nhân của "lai Đại Hàn" chủ yếu đến từ hiếp dâm. Tính hung bạo của quân đội Hàn Quốc vẫn được biết đến ở Nam Việt Nam. Báo Hankyoreh từng đề cập đến việc quân đội nước này tàn sát thường dân Nam Việt Nam - đặc biệt là những người bị nghi ngờ là Việt Cộng (대량학살).

## Xem thêm
*Hàn Quốc trong chiến tranh Việt Nam

## Tham khảo
Trận Tryfrwyd

**Trận Tryfrwyd** (còn gọi là **Trận Tribruit**) là trận đánh thứ 10 của Arthur với tư cách là "Quận công Bellorum" (*Dux Bellorum*), được ghi nhận trong nhiều thư tịch cổ xứ Wales, trong số đó bài thơ *Pa Gur* vào thế kỷ thứ XI và các tác phẩm của nhà biên niên sử Nennius. Tương truyền, Manawydan fab Llyr và Cai the Tall đã chiến đấu sát cánh với Arthur trong trận này; và Arthur đã đánh bại một tay lính (có lẽ là tù trưởng) tên là Garwlwyd trong cuộc giao chiến.

## Tham khảo
Hưng cảm

**Hưng cảm** hay **mania** là một tâm trạng hứng khởi cao bất thường hoặc dễ bị kích thích, cáu kỉnh, khuấy động và/hoặc đầy năng lượng. Trong một ngữ cảnh nào đó, nó có nghĩa trái ngược với trầm cảm. Hưng cảm là một triệu chứng để chẩn đoán một số bệnh tâm thần. Mania là từ có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "μανία" (mania), nghĩa là "điên cuồng, điên rồ" xuất phát từ động từ "μαίνομαι" (mainomai), nghĩa là "nổi giận, thịnh nộ, giận dữ".

Ngoài các bệnh nhân bị rối loạn tâm lý thì ở những người bị ngộ độc thuốc (đặc biệt là các chất kích thích như cocaine và methamphetamine), bị tác dụng phụ của thuốc (đặc biệt là các thuốc kháng viêm steroid và các thuốc chống trầm cảm SSRI) và bệnh ác tính cũng có thể xuất hiện các hành vi hưng cảm. Tuy nhiên, hưng cảm thường kết hợp với rối loạn lưỡng cực, giai đoạn hưng cảm có thể xen kẽ với các giai đoạn trầm cảm nặng. Gelder, Mayou, và Geddes (2005) cho thấy rằng việc phát hiện ra hưng cảm ở giai đoạn đầu rất quan trọng, bởi vì nếu phát hiện trễ thì bệnh nhân sẽ trở nên miễn cưỡng chấp nhận các quy trình điều trị. Tiêu chuẩn để chẩn đoán rối loạn lưỡng cực không bao gồm các giai đoạn trầm cảm, mà chỉ cần có sự xuất hiện của giai đoạn hưng cảm khi không còn trầm cảm thì đã đủ để chẩn đoán. Ngoại lệ cũng có những người không bao giờ bị trầm cảm nhưng tâm trạng cũng có những thay đổi theo chu kỳ do bị ảnh hưởng bởi những thay đổi trong chu kỳ ngủ (quá nhiều hay quá ít), nhịp sinh học, và môi trường có các yếu tố gây stress.

Hưng cảm thay đổi theo cường độ từ nhẹ (*hypomania*) cho tới phát triển mạnh với các tính năng tâm thần, bao gồm ảo giác, hoang tưởng (vĩ nhân), đa nghi, hành vi căng trương lực, gây hấn, và lo lắng với những suy nghĩ hoặc mưu tính mà có thể dẫn đến tự bỏ bê. Các công cụ được tiêu chuẩn hóa như *Altman Self-Rating Mania Scale* (ASRM) và *Young Mania Rating Scale* (YMRS) có thể được sử dụng để đo mức độ nghiêm trọng của hưng cảm. Bởi vì hưng cảm và hưng cảm nhẹ cũng liên đới với sự sáng tạo và tài năng nghệ thuật, cho nên nó không phải là trường hợp lưỡng cực hưng phấn rõ ràng để phải cần hoặc muốn được trợ giúp y tế, tùy theo người bệnh có thể tự chủ được hay không. Người bị hưng cảm thường có thể bị nhầm lẫn là do ma túy hoặc các chất khác làm thay đổi tâm trí.

## Chú thích

## Đọc thêm
* *Expert Opin Pharmacother*. 2001 December;2(12):1963–73.
* Schizoaffective Disorder. 2007 September Mayo Clinic. Truy cập October 1, 2007.
* Schizoaffective Disorder . 2004 May. All Psych Online: Virtual Psychology Classroom. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2007.
* Psychotic Disorders . 2004 May. All Psych Online: Virtual Psychology Classroom. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2007.
* Increased concentrations and lateral asymmetry of amygdala dopamine in schizophrenia. 1983 October Nature. Retrieved ngày 2 tháng 10 năm 2007.
* Risperidone therapy in treatment refractory acute bipolar and schizoaffective mania. 1996 January *Psychopharmacology Bulletin.* Retrieved ngày 2 tháng 10 năm 2007.

## Liên kết ngoài

*Bipolar Mania Symptoms 
*Depression and Bipolar Support Alliance 
*Manic Episode Symptoms
Julio Ricardo Cruz

**Julio Ricardo Cruz** (sinh ngày 10 tháng 10 năm 1974) là một cầu thủ bóng đá người Argentina hiện đã giải nghệ. Anh có biệt danh là **El Jardinero**.

## Sự nghiệp
### Banfield
Julio Cruz gia nhập đội bóng quê nhà ở Argentina là Banfield năm 1993.

### [[River Plate]]
Năm 1996, anh chuyển sang chơi cho câu lạc bộ River Plate vào năm 1996 sau khi gắn bó hơn 3 năm với Banfield.

### [[Feyenoord Rotterdam|Feyenoord]]
Năm 1997,anh chuyển sang châu Âu, gia nhập câu lạc bộ Feyenoord Rotterdam, nơi đây anh bắt đầu phát triển sự nghiệp rồi đến năm 2000 anh được chuyển đến chơi cho câu lạc bộ của Ý là Bologna.

### [[Bologna F.C. 1909|Bologna]]
Tại Bologna, dưới sự dẫn dắt của Francesco Guidolin, Cruz trở thành một tiền đạo chủ chốt duy nhất của đội bóng. Dù hiệu số ghi bàn ít nhưng Cruz đã giúp Bologna giữ được vị trí thứ 7 trên bảng xếp hạng tại giải đấu Serie A mùa giải 2001-02.

### [[F.C. Internazionale Milano S.p.A.|Inter Milan]]
Năm 2003, Cruz rời Bologna chuyển đến gia nhập câu lạc bộ Inter Milan

Anh ghi bàn thắng đầu tiên của mình cho Inter trong chiến thắng 3-0 trước Arsenal F.C. tại Highbury Stadium ngày 17 Tháng 9 năm 2003 ở giải đấu Champions League. Trong một trận đấu với F.C. Porto ngày 01 tháng 11 năm 2005, anh ghi hai bàn trong ba mươi phút sau khi được thay ra bởi tiền đạo Adriano, tỉ số chung cuộc là 2-1. Tại Inter, sự nghiệp của anh ngày càng thăng tiến và trở thành một tiền đạo rất nguy hiểm với những kĩ năng tuyệt vời, ngoài ra anh còn có khả năng đá Penalty, sút phạt tốt.

### [[S.S. Lazio|Lazio]]
Ngày 31 Tháng 7 năm 2009, Cruz rời Inter Milan và ký hợp đồng với Lazio trên một hợp đồng hai năm, vào năm 2010 Cruz bị chấn thương nặng và anh quyết từ giã sự nghiệp bóng đá. Lazio là câu lạc bộ cuối cùng anh chơi.

## Sự nghiệp Quốc tế
Cruz thi đấu cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina 22 trận và ghi được 3 bàn. Anh cũng tham gia World Cup 2006 trong trận đấu với Hà Lan và Đức. Anh ghi được bàn thắng đầu tiên trên chấm Penalty trong trận đấu Argentina thua Đức với tỉ số 4-2 tại chấm phạt đền.

## Thống kê sự nghiệp câu lạc bộ

### Thống kê sự nghiệp quốc tế

|-
|1997||5||0
|-
|1998||0||0
|-
|1999||2||1
|-
|2000||1||0
|-
|2001||4||0
|-
|2002||1||1
|-
|2003||0||0
|-
|2004||0||0
|-
|2005||2||1
|-
|2006||2||0
|-
|2007||0||0
|-
|2008||5||0
|-
!Tổng cộng||22||3
|}

;River Plate
***[[Primera División Argentina|Primera]]: 2**
:: 1996, 1997

;Feyenoord
***[[Eredivisie]]: 1**
:: 1999
***[[Johan Cruijff-schaal]]: 1**
:: 1999

;Inter Milan
***[[Serie A]]: 4**
:: 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2008-09
***[[Coppa Italia]]: 2**
:: 2005, 2006
***[[Siêu cúp bóng đá Ý|Supercoppa Italiana]]: 3**
:: 2005, 2006, 2008

;Lazio
***Supercoppa Italiana: 1**
:: 2009

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thống kê tại Guardian Stats Centre
*
Người Nigeria tại Việt Nam

**Người Nigeria tại Việt Nam** chủ yếu là kiều dân Nigeria định cư ở Việt Nam vì mục đính kinh doanh hoặc kinh tế. Họ thuộc một làn sóng di cư mới của người Nigeria tới những điểm đến phi truyền thống như Ethiopia, Ghana, và Mozambique so với những điểm đến truyền thống như Anh, Mỹ hay Lybia. Sự di cư diễn ra được cho là do tình trạng kinh tế khó khăn ở đất nước của họ, bao gồm việc thiếu điện và xã hội bất ổn, điều đầu tiên thúc đẩy sự di cư.

## Kinh doanh và việc làm

Nhiều người châu Phi, bao gồm người Nigeria, làm nhân viên bán hàng trong các cửa hàng thời trang tại quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh. Số khác được cho là đến Việt Nam bởi những hợp đồng hấp dẫn đến từ các câu lạc bộ bóng đá Việt Nam khoảng những năm 2006 và 2007, nhưng sau đó hợp đồng của họ hết hạn và họ bị thay thế bởi các cầu thủ đến từ Brasil. Tiền lương ở Việt Nam khá thấp, chỉ khoảng 200 đô la Mỹ một tháng cho những người tốt nghiệp cao đẳng, vì thế nhiều người nhập cư cảm thấy khó sống.

## Mối quan hệ cộng đồng

Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến không mấy thân thiện đối với người nhập cư Nigeria. Tháng 2/2009, chính phủ Việt Nam, liên quan đến những động thái được cho là phản đối người nhập cư Nigeria, đã áp đặt một lệnh cấm hoàn toàn người Nigeria tới Việt Nam. Lệnh áp dụng cương quyết với cả nhân viên chính phủ và doanh nhân hợp pháp. Đỉnh điểm là vụ việc một công dân Nigeria giết đồng hương của anh ta ở tp.HCM. Các viên chức Việt Nam đã triệu tập đại sứ Nigeria đến để phản đối. Những người định cư nước ngoài sống lâu năm tại Thành phố Hồ Chí Minh nhắc đến mức độ ngày càng tăng sự thù địch với người nước ngoài so với trước đây vài năm, bị dấy lên bởi các phương tiện truyền thông về tội phạm Nigeria. Những người Nigeria nhập cư phản biện rằng nhiều tội phạm đến từ các quốc gia Tây Phi khác, nhưng người dân và các phương tiện truyền thông Việt Nam đều quy kết họ là người Nigeria.

## Các tổ chức cộng đồng

Vào năm 2009, theo đề xuất của những viên chức Việt Nam chịu trách nhiệm về vấn đề nhập cư, những cư dân người Nigeria đã thành lập **Hiệp hội người Nigeria** ở Việt Nam để cải thiện hình ảnh của người Nigeria và đại diện cho những quyền lợi thực tế của thương nhân hợp pháp Nigeria.
## Xem thêm
Người Triều Tiên tại Việt Nam

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Nigerian Union in Vietnam
Giải văn học của Hội đồng Bắc Âu

**Giải văn học của Hội đồng Bắc Âu** là một giải thưởng dành cho những tác phẩm văn học được viết bằng một trong các ngôn ngữ của các nước Bắc Âu, đạt được "các tiêu chuẩn văn học và nghệ thuật cao".

Giải này được Hội đồng Bắc Âu thành lập từ năm 1962, nhằm thúc đẩy sự quan tâm của quần chúng tới văn học của các nước láng giềng".
 
Giải được trao hàng năm cho tiểu thuyết, kịch, thơ, truyện ngắn, tiểu luận hoặc thể loại khác, được xuất bản lần đầu trong vòng 4 năm vừa qua. Khoản tiền thưởng của giải là 350.000 krone Đan Mạch (tương đương 47.000 euro) (năm 2008) và là một trong các giải văn học có uy tín nhất ở Bắc Âu.

Ban giám khảo gồm 10 người do Hội đồng Bắc Âu bổ nhiệm, trong đó mỗi nước Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển đều có 2 thành viên. Các thành viên trong Ban giám khảo thường là những chuyên gia trong lãnh vực văn học của nước mình cũng như của các nước láng giềng. Ngoài các thành viên thông thường, Hội đồng Bắc Âu sẽ bổ nhiệm thêm các thành viên khác vào Ban giám khảo, nếu có các tác phẩm của Åland, Quần đảo Faroe, Greenland hoặc khu vực nói tiếng Sami được đề cử.

## Ban giám khảo năm 2011
*Asger Schnack (Đan Mạch)
*Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson (Iceland)
*Boel Westin (Thụy Điển)
*Pia Ingström (Phần Lan)
*Erik Bjerck Hagen (Na Uy)
*Eva Ström (Thụy Điển)
*Helene Uri (Na Uy)
*Lilian Munk Rösing (Đan Mạch)
*Jón Yngvi Jóhannsson (Iceland)
*Kristina Malmio (Phần Lan)

## Các người đoạt giải

Dưới đây là danh sách những người đoạt giải văn học của Hội đồng Bắc Âu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Official website 
* Full list of nominees
Cúc (định hướng)

*Cúc (khuy) áo, quần hay nút áo.
## Động vật
*Tên gọi khác của các côn trùng thuộc họ Kiến sư tử.
*Phân lớp Cúc đá *Ammonoidea*
## Thực vật
Các thực vật có hoa thuộc nhánh Cúc.
* Bộ Asterales: bộ cúc
:* Họ Asteraceae: họ cúc, họ hướng dương
::* Chi *[[Chrysanthemum]]*: chi cúc
:::* Cúc vàng (*Chrysanthemum indicum*), một loài thực vật
::* Chi *[[Coreopsis]]*: chi cúc duyên
::* Chi *[[Helichrysum]]*: chi cúc bất tử
::* Chi *[[Stevia]]*: chi cúc ngọt
::* Chi *[[Spilanthes]]*: chi cúc áo, chi nút áo
::* Chi *[[Cosmos]]*: chi cúc chuồn, chi sao nhái
::* Chi *[[Pluchea]]*: chi cúc tần
::* Chi *[[Zinnia]]*: chi cúc ngũ sắc
::* Chi *[[Tagetes]]*: chi cúc vạn thọ

## Xem thêm
*
Ma Quai

**Ma Quai** là một xã thuộc huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Xã Ma Quai có diện tích 55,30&nbsp;km², dân số năm 2011 là 3.245 người, mật độ dân số đạt 59 người/km².

## Chú thích
Nậm Tăm

**Nậm Tăm** là một xã thuộc tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

## Địa lý
Địa giới hành chính xã Nậm Tăm:

* Phía bắc giáp xã Hồng Thu.
* Phía nam giáp xã Nậm Mạ và xã Pu Sam Cáp.
* Phía đông giáp phường Đoàn Kết và phường Tân Phong.
* Phía tây giáp xã Sìn Hồ và xã Tủa Sín Chải.

## Lịch sử
Xã Nậm Tăm trước kia thuộc huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bàn hành Nghị quyết sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Lai Châu năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Lùng Thàng, Nậm Cha và Nậm Tăm thành xã mới có tên gọi là **xã Nậm Tăm**.

Căn cứ theo đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lai Châu năm 2025, xã Nậm Tăm được thành lập từ:

* Toàn bộ diện tích tự nhiên là 105,43 km2, quy mô dân số là 4.875 người của xã Nậm Tăm; 
* Toàn bộ diện tích tự nhiên là 75,7 km2, quy mô dân số là 3.968 người của xã Lùng Thàng; 
* Toàn bộ diện tích tự nhiên là 61,15 km2, quy mô dân số là 3.910 người của xã Nậm Cha.

Xã Nậm Tăm có: Diện tích tự nhiên là 242,28 km2 (đạt 242,28% so với tiêu chuẩn); quy mô dân số là 12.753 người (đạt 1275,3% so với tiêu chuẩn).

## Chú thích
Ka Lăng

**Ka Lăng** là một xã thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

## Địa lý
 

Xã Ka Lăng có diện tích 140,57&nbsp;km². Dân số xã năm 2015 là 2.406 người, mật độ dân số năm 2015 đạt 17 người/km² (2.406/140,57).

## Lịch sử
Thời Pháp thuộc, những năm 1920-1930 của thế kỷ 20, địa bàn 2 xã Ka Lăng và Tá Bạ ngày nay (tức xã Ka Lăng trước năm 2011) là vùng đất đai mang tên xã Ka Lang của khu Mường Te châu Quỳnh Nhai tỉnh Lai Châu xứ Bắc Kỳ Liên bang Đông Dương thuộc Pháp. Khu Mường Te (Mường Tè) khi đó gồm 6 xãː Ka Lăng (Ka Lang), Mương Te, Núi Ka (tức Moun Ka), Ko Ka (tức Koan La San), Nio Po (tức Núi Po hay Moun Po), Pa Thang.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Ka Lăng là một xã thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, rồi cùng huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu thuộc khu Tự trị Thái Mèo (1955-1962) và Khu tự trị Tây Bắc (1962-1975) của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau năm 1975, Ka Lăng là một xã của huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu Việt Nam. Thời kỳ 1945-2011, địa bàn xã Ka Lăng gồm cả phần đất xã Tá Bạ ngày nay, và tiếp giáp với Trung Quốc ở cả hai phía tây và đông.

Ngày 14 tháng 10 năm 2011, phần nửa phía đông của xã Ka Lăng được tách ra để lập xã Tá Bạ. Thời điểm đó, xã Ka Lăng còn lại diện tích 140,57&nbsp;km², dân số là 2.106 người, mật độ dân số đạt 15 người/km².

## Chú thích

## Xem thêm
Mường Mít

**Mường Mít** là một xã thuộc huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

## Địa giới hành chính
Xã Mường Mít giáp giới (tính từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) với thị trấn Than Uyên và các xã Mường Than, Mường Cang, Pha Mu (huyện Than Uyên), các xã Tà Mít và Pắc Ta (huyện Tân Uyên).

## Lịch sử hành chính
Năm 2011, 1.512,5 ha diện tích tự nhiên của xã Pha Mu được chuyển về xã Mường Mít.

## Chú thích
Tà Hừa

**Tà Hừa** là xã thuộc huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

## Địa giới hành chính
Xã Tà Hừa giáp giới (tính từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) với xã Mường Kim (huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu), xã Chiềng Khay (huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La), các xã Pha Mu và Mường Cang (huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu).

## Lịch sử hành chính
Năm 2011, 2.050 ha diện tích tự nhiên của xã Pha Mu được chuyển về xã Tà Hừa đồng thời 2.343,75 ha diện tích tự nhiên và 626 người của xã Tà Hừa được chuyển về xã Pha Mu.

## Chú thích
Lản Nhì Thàng

**Lản Nhì Thàng** là một xã thuộc huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

## Địa lý
Phía đông giáp các xã Thèn Sin, huyện Tam Đường và xã Sùng Phài, thành phố Lai Châu; Tây giáp các xã Ma Quai và Phìn Hồ, huyện Sìn Hồ; Nam giáp xã Sùng Phài, thành phố Lai Châu; Bắc giáp xã Mường So, huyện Phong Thổ.

## Lịch sử
Tháng 1 năm 2002, xã Lản Nhì Thàng chuyển từ huyện Phong Thổ về huyện Tam Đường mới thành lập.

Tháng 12 năm 2006, xã Lản Nhì Thàng lại được chuyển từ huyện Tam Đường về huyện Phong Thổ (mới).

## Chú thích
Ivanhoe

**Ivanhoe** (phát âm tiếng Việt như là *Ai-van-hô*) là một cuốn tiểu thuyết hư cấu lịch sử của nhà văn Walter Scott xuất bản vào năm 1820, truyện kể về một hiệp sĩ thời Trung Cổ của nước Anh.

## Nội dung
*Ivanhoe* là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Scott. Tác giả đã dựa vào một bi kịch cũ, ít giá trị, là *Runnamede* của Logan nhưng thay đổi hẳn cốt truyện và lồng vào một chủ đề mới. Câu chuyện xảy ra vào khoảng thế kỉ XII, dưới triều vua Richard đệ nhất, tóm tắt như sau: Cedric là một hào trưởng, dòng dõi quý tộc Saxon nước Anh, ông rất căm thù quân xâm lược Norman, và mưu đồ khôi phục đất nước. Ông có người con trai là Ivanhoe theo Richard đệ nhất dự cuộc Thập Tự Chinh thứ ba tại Palestine.

Tuy vua Richard thuộc dòng dõi Norman nhưng là người công bằng yêu nước. Từ Palestine, Richard và Ivanhoe bí mật về nước, cải trang dự hội võ, đánh thắng bọn hiệp sĩ, tay chân của Hoàng tử John - em Richard đang cầm quyền nhiếp chính nhưng phản bội anh và thông đồng với ngoại quốc hại Richard, mưu việc chiếm ngôi. Ivanhoe bị thương nặng, được Rebecca, một thiếu nữ Do Thái xinh đẹp, con một người Do Thái giàu có là Isaac cứu chữa. Sau đó tay chân của John bắt cóc Cedric, Isaac và Rebecca để cưỡng bức nàng và bắt cả bọn nộp tiền chuộc. Ivanhoe và người yêu là Rowenna cũng bị bắt. Tất cả bị giam vào một lâu đài kiên cố, tay chân của Hoàng tử John.

Ở ngoài, Richard cùng bọn lục lâm người Saxon, vì lòng yêu nước và yêu chuộng công lí, tổ chức công phá lâu đài đề giải phóng họ. Nhưng Rebecca bị một tên hiệp sĩ Norman là de Bois-Guilbert phá vòng vây mang nhốt tại một tu viện. Việc tiết lộ, tên giáo trưởng buộc tội nàng có tà thuật mê hoặc giáo sĩ, định bắt thiêu sống trên giàn lửa. Mặc dù đang ốm, Ivanhoe vẫn hi sinh thân mình để chiến đấu cứu Rebecca. De Bois-Guilbert chết một cách kì lạ, Rebecca thoát nạn và bè đảng phản quốc của John bị tiêu diệt.

## Tham khảo
Trương Xuân Hoa

**Trương Xuân Hoa** (chữ Hán: 張春華; 189 - 247) là nguyên phối thê tử của Tư Mã Ý, là quyền thần nổi tiếng Tào Ngụy thời Tam quốc trong lịch sử Trung Quốc. Bà là mẹ của 3 người con trai và một con gái, trong đó có hai người con nổi tiếng và tài năng nhất là Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu. Cháu nội bà là Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm, con trai Tư Mã Chiêu, người lập nên triều đại nhà Tấn.

Bà nổi tiếng nhờ sự khôn ngoan và khả năng chính trị, cũng như sự tàn nhẫn khi cần thiết. Bà chưa bao giờ làm Hoàng hậu khi còn sống. Sau khi cháu trai nội của bà là Tấn Vũ Đế lên ngôi đã truy phong bà là **Tuyên Mục hoàng hậu** (宣穆皇后).

## Cuộc đời
Trương Xuân Hoa là con gái của Trương Uông (張汪), mẹ là họ Sơn, cô của Sơn Đào, một trong Trúc lâm thất hiền.

Tư Mã Ý ban đầu từ chối phục vụ Tào Tháo, nói dối rằng ông bị ốm để ở nhà. Một ngày, khi Tư Mã Ý đang hong khô cuốn sách của ông dưới mặt trời, bất ngờ đã có một trận mưa như trút. Tư Mã Ý ngay lập tức lao ra ngoài để lấy cuốn sách của ông, và đã bị nhìn thấy bởi người giúp việc. Người giúp việc biết rằng Tư Mã Ý đã khỏi bệnh từ lâu và nói lại với Trương Xuân Hoa. Trương Xuân Hoa lo lắng rằng nếu người giúp việc tiết lộ tin tức ra ngoài, cả nhà sẽ gặp nguy, vì vậy bà đã sát hại người giúp việc để bịt miệng. Bà tự chuẩn bị bữa ăn cho gia đình kể từ đó, và Tư Mã Ý đã rất ấn tượng vì điều này.

Vào những năm cuối đời, Tư Mã Ý sủng ái Bách phu nhân - người sinh ra con út của Tư Mã Ý là Tư Mã Luân. Bách phu nhân nhan sắc tươi đẹp, rất được lòng Tư Mã Ý khiến ông sủng ái và thờ ơ với Trương Xuân Hoa. Một lần, Tư mã Ý ốm nặng, Trương Xuân Hoa đến thăm thì Tư mã Ý nói: *"Lão bà bà, trông bà thật gớm ghiếc! Sao còn đến thăm ta làm gì?!"*. Trương Xuân Hoa tức giận và muốn tuyệt thực, làm cả hai người con là Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu cũng thương mẹ mà làm theo. Tư Mã Ý mới hốt hoảng giảng hòa với bà, nhưng nói với người khác rằng: *"Ta chẳng quan tâm lão bà già kia chết hay không, ta chỉ lo hai đứa con trai có chuyện gì thì khốn!"*.

Năm 247, phu nhân Trương Xuân Hoa qua đời ở tuổi 59. Tư Mã Ý giả vờ đau buồn sâu sắc vì cái chết của bà và thỉnh cầu sự cho phép của Tào Phương để ông từ quan, với lý do rằng ông quá đau buồn sau cái chết của vợ. Tư Mã Ý ở nhà 2 năm, cho đến khi ông bất ngờ tước quyền nhiếp chính của Tào Sảng trong một cuộc đảo chính.

## Hậu duệ
# Tư Mã Sư, tự Tử Nguyên.
# Tư Mã Chiêu, tự Tử Thượng.
# Tư Mã Cán, tự Tử Lương.
# Nam Dương công chúa, không rõ tên thật.

## Tham khảo
* Tấn thư - Liệt truyện

## Chú thích
Trúc lâm thất hiền

**Trúc lâm thất hiền** (chữ Hán: 竹林七賢) là tên dân gian gọi nhóm bảy học giả, nhà văn và nhạc sĩ theo trường phái Đạo giáo sống trong rừng trúc đầu thời nhà Tấn.

Vào thời nhà Tư mã thành lập Tây Tấn, chủ trương chuộng Nho giáo, 7 vị học giả này cảm thấy mình không phù hợp bèn bỏ đi lên rừng trúc sống ẩn dật, tiêu dao tự tại, đàn hát uống rượu vui vẻ. Chủ trương của họ tuy không phải là giống nhau hoàn toàn, nhưng đều có xu hướng chung là chỉ trích phê bình những điểm gian trá và hèn hạ của thói quan liêu trong triều đình Tây Tấn. Nơi tụ họp của họ được cho là ở Sơn Dương, Tiêu Tác, tỉnh Hà Nam ngày nay.

## Danh sách Thất hiền
# Nguyễn Tịch (阮籍; 210-263), tự *Tự Tông* (嗣宗), người Trần Lưu (nay là Khai Phong, Hà Nam), từng làm chức *Bộ binh giáo úy*, nên còn gọi là **Nguyễn bộ binh** (阮步兵).
# Kê Khang (嵇康; 223-263), tự *Thúc Dạ* (叔夜), người quận Tiếu (nay là Tuy Khê, An Huy), từng làm quan chức *Trung tán đại phu*, nên còn gọi là **Kê trung tán** (嵇中散).
# Lưu Linh (刘伶; 221-300), tự *Bá Luân* (伯伦), người Phái quốc (nay là huyện Túc, An Huy).
# Sơn Đào (山涛; 205-283), tự *Cự Nguyên* (巨源), người huyện Hoài, quận Hà Nội (nay là Vũ Trắc, Hà Nam).
# Hướng Tú (向秀), tự *Tử Kỳ* (子期), người huyện Hoài, quận Hà Nội, cùng quê với Sơn Đào.
# Vương Nhung (王戎; 234-305), tự *Tuấn Trùng* (濬沖), tiểu tự *A Nhung* (阿戎), người Lâm Nghi, Lang Tà (nay là Lâm Nghi, Sơn Đông), Tây Tấn đại thần, làm quan tới Tư đồ, phong *An Phong hầu* (安豐侯), nên còn gọi **Vương An Phong** (王安豐).
# Nguyễn Hàm (阮咸), tự *Trọng Dung* (仲容), người Trần Lưu, cháu của Nguyễn Tịch, làm quan tới chức Thái thú Thủy Bình, nên còn gọi là **Nguyễn Thủy Bình** (阮始平). Ông là người phát minh ra đàn nguyễn, tổ tiên của đàn nguyệt.

## Tham khảo

**Homosexuality and Civilization* by Louis Crompton
**Chinese Civilization and Bureaucracy* by Etienne Balazs
**A New Chinese Tomb Discovery: The Earliest Representation of a Famous Literary Theme* in Artibus Asiae, 1961 - Alexander Coburn Soper
**Neo-Taoism and the 'Seven Sages of the Bamboo Grove' in Chinese Painting* in Artibus Asiae, 1974 - Ellen Johnston Laing
Camellia pubipetala

***Camellia pubipetala*** **Camellia pubipetala** (danh pháp hai phần: * *) là một loài thực vật thuộc chi Trà. Đây là loài bản địa Trung Quốc. Nó bị đe dọa mất môi trường sống.
## Tham khảo

*
Chè Crapnell

**Chè Crapnell** () (danh pháp hai phần: ***Camellia crapnelliana***) là một loài thực vật thuộc chi Chè. Đây là loài bản địa Hồng Kông. Năm 1903, loài *Camellia crapnelliana* đã được sưu tầm và mô tả bởi W. J. Tutcher từ núi Parker (Bách Giá Sơn), Hong Kong; lúc đó chỉ có một cây được tìm thấy.

*Camellia crapnelliana* là cây gỗ nhỏ, cao 5-7 mét với lá dày bóng như da và các hoa đơn độc mọc ở đầu cành.

Ngoài Hồng Kông, loài này cũng phân bố ở Mau Ping (Mao Bình) trên đỉnh Ma On Shan (Mã An Sơn). Nó cũng phân bố tại Quảng Tây, Phúc Kiến, Chiết Giang ở Trung Quốc.

Dầu hạt có thể ăn được. Loài này đã được du nhập vào Nhật Bản vào năm 1968. Chỉ có một số nhỏ các cây đã được trồng ở Nhật Bản bởi vì việc ghép vào *[[Sơn trà Nhật Bản|Camellia japonica]]* hay *[[Trà mai|Camellia sasanqua]]* thì khó.

## Hình ảnh

Tập tin:HK MorsePark Camellia crapnelliana Whole.JPG


## Liên kết ngoài

* IUCN Red List of Threatened Species: ''Camellia crapnelliana'' - Crapnell's Camellia

## Tham khảo
Agnus scythicus

**Cây cừu** (tiếng Latin: *Agnus scythicus* hoặc *Planta Tartarica Barometz*) là một động vật hình cây huyền thoại của Trung Á, được tin là có quả là con cừu. Cừu kết nối với cây bằng một dây rốn và ăn thực vật ở vùng đất xung quanh cây. Khi hết thực vật thì cả cây và cừu đều chết.

Mặc dù hình ảnh cây cừu này bắt nguồn từ suy nghĩ của con người thời Trung cổ nhằm giải thích cho sự tồn tại của sợi bông nhưng cơ sở của huyền thoại lại là một loài cây có thật được gọi là Cẩu tích (*[[Cẩu tích|Cibotium barometz]]*, một loài cây dương xỉ thuộc chi *[[Cibotium]]*). Cây này có nhiều tên gọi khác nhau như cừu Scythia, Borometz, Barometz hay Borametz; trong đó, ba cách gọi cuối đều là cách viết khác nhau với ý nghĩa địa phương là "cừu". "Con cừu" được tạo ra bằng cách cắt bỏ lá dương xỉ khỏi một đoạn ngắn trên phần thân rễ phủ đầy lông mịn như len của cây. Sau khi lật ngược thân rễ lên thì cái cây ban đầu trông giống một cách lạ thường với một con cừu len có chân là các cuống lá bị cắt đứt. Bảo tàng Vườn (*Garden Museum*) ở Luân Đôn, Anh có trưng bày một mẫu vật này.

## Chú thích

## Tham khảo
Đồng bằng Đông Âu

**Đồng bằng Đông Âu** (cũng gọi là **đồng bằng Nga**) bao gồm các lưu vực sông tại Đông Âu. Cùng với đồng bằng Bắc Âu, nó tạo thành nên đồng bằng châu Âu. Đây là phần cảnh quan phi đồi núi lớn nhất châu Âu.

Đồng bằng trải rộng khoảng  và có độ cao trung bình là . Điểm cao nhất của đồng bằng nằm tại Vùng đồi Valdai với cao độ .

## Ranh giới
Đồng bằng giáp với biển Trắng và biển Barents ở phía Bắc, dãy núi Ural, sông Ural và biển Caspia ở phía Đông, dãy núi Kavkaz và biển Đen ở phía nam, dãy núi Karpat và các dãy núi khác của Ba Lan ở phía Tây.

## Quốc gia
(xem bản đồ)
*Nga (phần châu Âu trừ một phần nhỏ phía tây bắc và một phần nhỏ phía nam giáp với vùng Bắc Kavkaz)
*Estonia
*Latvia
*Litva
*Belarus
*Ukraina (trừ một phần nhỏ phía tây và phần phía nam bán đảo Krym)
*Ba Lan (phần phía đông)
*Moldova
*Kazakhstan (phần châu Âu)

## Phân vùng
Đồng bằng bao gồm một số phân vùng riêng biệt:
*Vùng đồi Valdai
*Vùng cao Trung Nga
*Vùng cao Volga
*Bồn địa Sông Dnepr
*Vùng đất thấp Biển Đen
*Vùng đất thấp Biển Caspia

## Địa hình
Các địa hình chính của đồng bằng Đông Âu

* Dãy Timan
* Vùng đất thấp Bắc Nga
* Dãy Phương Bắc
* Vùng cao Baltic
* Vùng đồi Valdai
* Vùng cao Moskva
* Vùng cao Trung Nga
* Dãy Smolensk-Moskva
* Dãy Belarusia
* Vùng cao Volga
* Polesie
* Vùng cao Volhynia
* Vùng cao Podolia
* Vùng lõm Caspi
* Vùng lõm Kuma-Manych
* Vùng lõm Mari
* Vùng cao Bugulma-Belebey
* Obshchy Syrt
* Vyatskie Uvaly

## Sông lớn
*Sông Volga
*Sông Ural
*Sông Vistula
*Sông Dnieper
*Sông Đông
*Sông Pechora
*Sông Kama
*Sông Oka
*Sông Belaya
*Sông Daugava
*Sông Neman
*Sông Pregolya
*Sông Danube
*Sông Raino

## Xem thêm
*Đồng bằng Tây Sibir

## Tham khảo
Đồng bằng Bắc Âu

**Đồng bằng Bắc Âu** ( hay , ) là một vùng địa mạo tại châu Âu. Nó bao gồm các đồng bằng thấp giữa vùng đồi núi ở phía nam và biển Bắc cùng biển Baltic ở phía bắc. Hai biển này bị bán đảo Jutland phân tách. Đồng bằng Bắc Âu nối với đồng bằng Đông Âu và tạo thành đồng bằng châu Âu.

## Vị trí địa lý
Đồng bằng có độ cao từ 0 đến 200 m. Mặc dù hầu như toàn bộ được sử dụng làm đất nông nghiệp, khu vực cũng có các đầm lầy, vùng cây thạch nam và hồ. Ven bờ của biển Bắc là biển Wadden, một khu vực có thủy triều lớn. Bên bờ biển Baltic, có phá Szczecin, phá Vistula và phá Curonian, là các phá nước ngọt lớn.

## Vị trí giới hạn
Đồng bằng Bắc Âu nằm trên lãnh thổ của các quốc gia Bỉ, Hà Lan, Đức, Đan Mạch, và Ba Lan; nó cũng chạm tới Cộng hòa Séc và phần tây nam của Thụy Điển. Nhiều phần ở miền đông nước Anh cũng có thể được quy thuộc đồng bằng này; do chúng có chung đặc điểm có cao độ thấp và từng được nối với đại lục châu Âu trong thời kỳ băng hà cuối

## Sông
Các lưu vực sông lớn, từ tây sang đông, gồm: Rhine, Ems, Weser, Elbe, Oder, và Vistula.

## Bỉ và Hà Lan
Về mặt lịch sử, đặc biệt là trong thời Trung Cổ và Cận đại, phần phía tây được gọi là Vùng đất Thấp.

## Cộng hòa Séc
Một phần rất nhỏ ở cực nam của đồng bằng Bắc Âu được gọi là "Các vùng đất thấp Silesia" chạy trong lãnh thổ Cộng hòa Séc.

## Đức

Phần thuộc nước Đức của đồng bằng Bắc Âu được gọi là *đồng bằng Bắc Đức*. Phần lớn đồng bằng Bắc Đức nằm dưới 100 mét so với mực nước biển. Ở bờ biển Bắc, đồng bằng rất bằng phẳng và chủ yếu được bao phủ bằng đầm lầy và can tích. Quần đảo Đông Friesland và quần đảo Bắc Friesland được coi là những phần mở rộng của đồng bằng Bắc Đức và bị chia tách khỏi đại lục bởi các trận lụt vào thời Trung cổ.

Toàn bộ các bang Schleswig-Holstein, Hamburg, Bremen, Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg và Berlin, cùng như phần lớn Niedersachsen, Sachsen-Anhalt, Sachsen và Nordrhein-Westfalen nằm trong khu vực đồng bằng Bắc Đức.

## Ba Lan
Phần đồng bằng Bắc Âu thuộc địa phận Ba Lan ngày nay cũng được gọi là "đồng bằng Ba Lan" ( hay *Nizina Polska*) và trải dài từ biển Baltic ở phía bắc tới Sudety và Karpat ở phía nam.

## Anh
Phần mở rộng của đồng bằng tới Anh gồm chủ yếu là các vùng đất bằng phẳng ở Đông Anglia, The Fens và Lincolnshire, nơi cảnh quan tương tự như tại Hà Lan.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Các phá Baltic
Cúp bóng đá Angola

**Cúp bóng đá Angola** (Taça de Angola) là một giải đấu cúp theo thể thức đấu loại trực tiếp của Angola được bắt đầu tổ chức từ năm 1982.

## Các trận chung kết

## Các đội vô địch

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* RSSSF
Tridentiger brevispinis

***Tridentiger brevispinis*** là một loài cá bống thuộc họ cá Oxudercidae, phân bố rộng rãi dọc theo bờ biển Triều Tiên, Nhật Bản, các đảo Kuril. Loài cá này dài tối đa 10&nbsp;cm.

## Hình ảnh

Tập tin:Tridentiger brevispinis.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Lẩu cá kèo

**Lẩu cá kèo** là một món ăn dân dã phổ biến ở các tỉnh miền Nam Việt Nam. Ngày nay, trong quá trình giao lưu văn hóa lẩu cá kèo đã xuất hiện tại rất nhiều nhà hàng tại Hà Nội.

## Cách làm
### Chuẩn bị

* Cá kèo để nguyên con rửa sạch nhớt, bỏ vào tô đậy nắp lại 
* Lá giang nhặt lá, bỏ dây, rửa sạch, để ráo, vò nát 
* Rau đắng lấy lá non, rửa, để ráo 
* Rau nhút nhặ rửa sạch, giá và muống bào, chuối bào cũng thế 
* Lá ngổ và ngò gai rửa sạch 
* Cà chua bỏ hột, cắt múi cau, phi hành tím xào sơ 
* Tỏi băm phi vàng 
* Hành tím bào mỏng theo chiều xuôi, phi vàng

### Nấu
* 1,5 lít nước lạnh nấu sôi cho lá giang vào, nêm gia vị gồm một thìa muối + hai thìa đường + một thìa mì chính + một thìa nước mắm ngon. Khi sôi nhắc xuống, nước dùng có vị chua ngọt là được.

### Trình bày
* Múc nước lèo ra lẩu, trên mặt để vài lát ớt, tỏi phi, hành phi, lá ngổ vàngò gai cắt nhỏ. Khi ăn nấu lẩu sôi mở nắp đổ cá kèo vào (làm nhanh tay) và dậy nắp lại, cá chín gắp ra đĩa, ăn nóng. 
* Xếp một dĩa bún, một dĩa các loại rau, một dĩa nước mắm ớt 
* Lẩu cá kèo dùng kèm với rau đắng, bún, chanh và nước mắm sống.

## Tham khảo
Phú Mỹ, Phú Thọ

Xã **Phú Mỹ** là một xã thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam. Xã Phú Mỹ có diện tích 10,1622 ha và 4.831 nhân khẩu, mật độ dân số đạt 476 người/km².

## Hành chính
Từ năm 1970 trở về trước, xã thuộc huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phú.

Đến năm 1980, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định 377/CP sửa đổi địa giới hành chính một số huyện, chia huyện Sông Thao và sông Lô thành hai huyện nhỏ và có địa giới là huyện Phong Châu, tỉnh Vĩnh Phú. Theo đó, huyện Phong Châu thêm 4 xã là Phú Mỹ, Liên Hoa, Tiên Phú, Trạm Thản.

Đến năm 1990, xã Phú Mỹ nhập chung vào huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.

Ngày 19 tháng 1 năm 2009, Chính phủ ra Nghị định số 05/NĐ-CP, theo đó 770,71 ha diện tích tự nhiên và 3.618 nhân khẩu của xã Phú Mỹ được tách ra để thành lập xã Lệ Mỹ thuộc huyện Phù Ninh. Xã Lệ Mỹ có 770,71 ha diện tích tự nhiên và 3.618 nhân khẩu.

## Tham khảo
Glenoleon pulchellus

*** Glenoleon pulchellus*** là một loài côn trùng trong bộ Cánh gân. Nó là phổ biến nhất kiến sư tử phổ biến nhất Úc. Con trưởng thành là một loài bay yếu, mặc dù nó được ngụy trang kỹ ở phần còn lại. Cảnh nằm hai bên của cơ thể. Cánh đốm với các mảng màu nâu.

Ấu trùng là một loài săn mồi bằng cách phục kích. Trứng được đặt trong đất, thường là trong các hang động hoặc dưới một gờ đá. Vị thành niên tạo ra một cái bẫy hình miệng núi lửa nhỏ. Kiến sư tử ẩn dưới một trải ánh sáng của cát hay đất. Khi một con kiến trượt vào cái bẫy ấu trùng, loài kiến sư tử này vồ lấy con mồi với bộ hàm mạnh mẽ của nó. Ấu trùng quay một cái kén tơ và hóa nhộng trong đất khô, sau đó xuất hiện thành một con trưởng thành.
## Tham khảo
Hội những người bạn của di sản Việt Nam

__NOTOC__ 
**Hội những người bạn của di sản Việt Nam** (tiếng Anh: Friends of Vietnam Heritage, FVH) là một tổ chức giáo dục phi lợi nhuận có mục đích bảo tồn và nghiên cứu văn hóa Việt Nam. Hội được thành lập tại Hà Nội bởi các công dân đến từ nhiều quốc gia.

## Hoạt động
*Nghiên cứu về các chủ đề lịch sử và các ngành liên quan.
*Nghiên cứu các địa điểm lịch sử và văn hoá, các làng nghề và các địa điểm liên quan đến cuộc sống đời thường
*Thuyết trình và hội nghị về di sản văn hóa và đời sống ở Việt Nam
*Sưu tầm và lưu trữ sách và tư liệu tham khảo về văn hóa và di sản Việt Nam để cung cấp cho các nhóm nghiên cứu của FVH
Tổ chức này cũng đã xuất bản một số sách

## Xuất bản
*Chùa Trấn Quốc Hà Nội, Hội những người bạn của di sản Việt Nam, Sulekha Kumar, Tini Ngô Thiên Hương, nhà xuất bản Thế giới, 2006.http://books.google.com/books?id=X6AsPAAACAAJ&dq=Friends+of+Vietnam+Heritage&hl=en&ei=2-WoS7GLNYzANtTzxa4B&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CEsQ6AEwAw
*Phố thuốc cổ, phố Lãn Ông, Nhà xuất bản Thế giới, Hà Nội, Việt Nam, Hội những người bạn của di sản Việt Nam, 2005.http://books.google.com/books?id=3wcLPAAACAAJ&dq=Friends+of+Vietnam+Heritage&hl=en&ei=2-WoS7GLNYzANtTzxa4B&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CEcQ6AEwAg
*Các họa tiết văn hoá Pháp ở Hà Nội, Nhà xuất bản Thế giới, Hội những người bạn của di sản Việt Nam, 2008 http://books.google.com/books?id=x5E9QwAACAAJ&dq=Friends+of+Vietnam+Heritage&hl=en&ei=2-WoS7GLNYzANtTzxa4B&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CE8Q6AEwBA.
*Bát Tràng, làng gốm cổ truyền, đi bộ khám phá, Nhà xuất bản Thế giới, Hội những người bạn của di sản Việt Nam, 2006 http://books.google.com/books?id=VH74OQAACAAJ&dq=Friends+of+Vietnam+Heritage&hl=en&ei=2-WoS7GLNYzANtTzxa4B&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CFMQ6AEwBQ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*trang chủ FVH