open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
17 tháng 5

Ngày **17 tháng 5** là ngày thứ 137 (138 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 228 ngày trong năm.

## Sự kiện
*528 – Thảm sát Hà Âm: Sau khi chiếm Lạc Dương, Nhĩ Chu Vinh hạ lệnh sát hại Hồ thái hậu, hoàng đế Nguyên Chiêu và hàng nghìn quan lại của Bắc Ngụy.
*1742 &ndash; Chiến tranh Silesia lần thứ nhất: Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế đánh tan tác quân Áo trong trận đánh tại Chotusitz. 
*1792 &ndash; Sàn giao dịch chứng khoán New York chính thức thành lập.
*1869 &ndash; Chiến tranh Boshin: Quân triều đình đánh bại dư đảng của Mạc phủ Tokugawa trong trận Hakodate tại Hokkaido.
*1900 &ndash; Chiến tranh Boer lần thứ nhì: Quân Anh Quốc giải vây tại Mafeking.
*1940 &ndash; Đệ Nhị Thế Chiến: Đức chiếm đóng Bruxelles, Bỉ.
*1997 &ndash; Thủ lĩnh Laurent-Desire Kabila xưng là tổng thống, đình chỉ Hiến pháp, đổi quốc hiệu từ Zaire sang Cộng hòa Dân chủ Congo, tiến vào thủ đô Kinshasa.
*2004 &ndash; Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy có hiệu lực sau khi được 151 bên phê chuẩn.
*2006 &ndash; Tàu sân bay *[[USS Oriskany (CV-34)|USS Oriskany]]* của Hoa Kỳ bị đánh chìm tại vịnh Mexico để làm một ám tiêu nhân tạo.
*2014 – Một máy bay An-74 của Quân đội Lào gặp nạn tại tỉnh Xiengkhuang, khiến 17 người thiệt mạng, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng An ninh Lào.

## Sinh
* 1319 – Trần Hiến Tông, hoàng đế thứ sáu của nhà Trần (m. 1341).
*1873 – Henri Barbusse, nhà vǎn Pháp (m. 1935).
*1904 – Lê Văn Tỵ, Thống tướng Quân đội Việt Nam Cộng hòa (m. 1964).
*1976 - Vương Lực Hoành, nam ca sĩ, nhạc sĩ Đài Loan.

## Mất
* 1916 – Thái Phiên, một trong những người đầu tiên theo Tây học tham gia phong trào chống thực dân Pháp ở miền Trung (s. 1882).
*1938 – Tào Côn, nhân vật quân sự và chính trị người Trung Quốc, tổng thống của Trung Quốc (s. 1862).
*2007 – Phạm Khắc, nhà quay phim, nhà nhiếp ảnh Việt Nam (s. 1939).
*2010 – Hữu Lộc, nghệ sĩ hài người Việt Nam (s. 1973).
*2022 - Vangelis, là một nhà soạn nhạc điện tử, progressive, ambient, jazz và nhạc giao hưởng người Hy Lạp, qua đời vì COVID-19 (s. 1943)

## Ngày lễ và kỷ niệm
* Ngày Hiến pháp (Nauru và Na Uy)
*Ngày Giải phóng (CHDC Congo)
* Ngày Thông tin Xã hội Quốc tế (World Information Society Day)
* Ngày quốc tế chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người đồng tính, song tính và chuyển giới (Tiếng Anh: **I**nternational **D**ay **A**gainst **Ho**mophobia and Transphobia, viết tắt: IDAHO)

## Tham khảo
20 tháng 5

Ngày **20 tháng 5** là ngày thứ 140 (141 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 225 ngày trong năm.

## Sự kiện

* 325 &ndash; Công đồng đầu tiên tại Nicea được triệu tập bởi Hoàng Đế La Mã Constantinus I.
*1925 &ndash; Giáo hoàng Piô–9 tấn phong chức Khâm sứ đầu tiên ở Đông Dương cho giám mục Agiuti.
*1941 &ndash; Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân Đức thả lính dù xuống đảo Crete, mở màn trận chiến trên đảo với quân đội Đồng Minh.
*1969 &ndash; Chiến tranh Việt Nam: Trận Đồi Thịt Băm tại Thừa Thiên kết thúc, Quân lực Hoa Kỳ chiếm ngọn đồi.
*1983 &ndash; Luc Montagnier công bố phát hiện của ông về vi-rút HIV gây bệnh liệt kháng trên tạp chí *[[Science (tạp chí)|Science]]*, là công bố đầu tiên về vi-rút này.
*1989 – Chính quyền Trung Quốc áp đặt thiết quân luật nhằm đối phó với các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đang diễn ra, dẫn đến sự kiện thảm sát tại Quảng trường Thiên An Môn.

## Sinh

* 1717 – Lê Hiển Tông, vị hoàng đế áp chót của nhà Lê Trung hưng cũng như là thứ 26 của nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam (m. 1786).
* 1799&nbsp;– Honoré de Balzac nhà vǎn hiện thực lớn của nước Pháp (m. 1850)
* 1830 -- Hector Malot, nhà văn người Pháp (mất 1908)
*1836 – Nguyễn Phúc Miên Hoang, tước phong Kiến Phong Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1888)
* 1851&nbsp;– Emile Berliner, nhà phát minh người Đức, phát minh ra máy quay đĩa (m. 1929)
* 1883&nbsp;– Vua Faisal I của Iraq (m. 1933).
* 1897&nbsp;– Diego Abad de Santillán nhà kinh tế, tác giả người Tây Ban Nha (m. 1983)
* 1908&nbsp;– James Stewart, huyền thoại điện ảnh Hoa Kỳ (m. 1997)
* 1919&nbsp;– Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng, giám mục Công giáo người Việt, hồng y – tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội (1994 – 2005) (m. 2009)
* 1924&nbsp;– Aida Mitsuo, nhà thơ, nhà thư pháp Nhật Bản (m. 1991)
* 1929 – Hoài An (nhạc sĩ sinh 1929), nhạc sĩ người Việt Nam
* 1946&nbsp;– Cher, diễn viên và ca sĩ người Hoa Kỳ
* 1948&nbsp;– Lệ Thủy, nghệ sĩ cải lương Việt Nam
*1981 – Iker Casillas, thủ môn bóng đá người Tây Ban Nha
*1982 – Petr Čech, thủ môn bóng đá người Cộng hòa Séc
*1990 – Nhã Phương, nữ diễn viên người Việt Nam

## Mất

*1285 – John II của Jerusalem, vua đảo Síp.
*1506 – Cristoforo Colombo, nhà thám hiểm người Tây Ban Nha gốc Ý.
* 1622 – Osman II, Hoàng đế của đế quốc Ottoman (s. 1604)
* 2009 – Nguyễn Bá Cẩn, thủ tướng Việt Nam Cộng hòa (s. 1930)
*2025 - Trần Đức Lương, nguyên chủ tịch nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (s. 1937)

## Những ngày lễ và kỉ niệm
* Quốc khánh (Cameroon)
* Ngày căm thù sự diệt chủng của chế độ Pol Pot (Campuchia)

## Tham khảo
21 tháng 5

Ngày **21 tháng 5** là ngày thứ 141 (142 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 224 ngày trong năm.

## Sự kiện
* 934 - Sau khi tiến vào kinh thành Lạc Dương, Lý Tòng Kha trở thành hoàng đế của triều Hậu Đường, tức ngày Ất Hợi (6) tháng 4 năm Giáp Ngọ.
*1804 – Nghĩa trang Père-Lachaise tại Paris, Pháp bắt đầu mở cửa.
*1904 – Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) được thành lập tại Paris, Pháp.
* 1972 - Liên quân Lào-Việt Nam mở chiến dịch phòng ngự cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng, nhằm đánh bại cuộc tấn công lấn chiếm của gần 80 tiểu đoàn phái hữu Lào và quân Thái Lan được Mỹ chi viện.
* 1991 - Cố Thủ tướng Ấn Độ Rajiv Gandhi bị chết trong vụ đánh bom tự sát ở làng Sriperumbudur, cách thành phố Chennai, Ấn Độ hơn 48&nbsp;km (30 dặm Anh).
*1998 – Tổng thống Suharto của Indonesia từ nhiệm sau các náo động trong nước chống lại sự cai trị kéo dài 31 năm của ông.
*2000 – Khánh thành cầu Mỹ Thuận, cầu dây văng lớn nhất Việt Nam thời điểm đó.
*2012 – Hơn một trăm người thiệt mạng trong một vụ đánh bom tự sát nhằm vào các binh sĩ tại thủ đô Sana'a của Yemen.

## Sinh
* 1792 – Gaspard-Gustave de Coriolis, nhà toán học và nhà vật lý người Pháp (m. 1843).
* 1827 – Nguyễn Phúc Miên Quan, tước phong Kiến Tường công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1847).
*1860 – Barton Appler Bean, nhà ngư học người Mỹ (m. 1947).
*1977 - Việt Quang, ca sĩ người Việt Nam (m. 2021)
* 1993 – Aron (NU'EST), ca sĩ Hàn Quốc.

## Mất
* 252 – Tôn Quyền, hoàng đế Đông Ngô, tức ngày Ất Mùi tháng 4 năm Nhâm Thân (s. 182)
* 987 – Vua Louis V của Pháp.
* 1254 – Conrad IV của Đức (s. 1228).
* 1481 – Christian I Đan Mạch, vua của Na Uy và Thụy Điển (s. 1426).
* 1801 – Nguyễn Phúc Hy, tước phong Thuận An công, hoàng tử con vua Gia Long (s. 1782).
* 1947 – Huỳnh Thúc Kháng, chí sĩ người Việt Nam (s. 1876).
* 1968 - Lê Anh Xuân, nhà thơ,  liệt sĩ Việt Nam (s. 1940).
*1973 – Ivan Stepanovich Koniev, Nguyên soái Liên bang Xô Viết.

## Những ngày lễ và kỷ niệm
* Ngày Chè Quốc tế

## Tham khảo
22 tháng 5

Ngày **22 tháng 5** là ngày thứ 142 (143 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 223 ngày trong năm.

## Sự kiện
* 1455 – Chiến tranh Hoa Hồng khởi đầu bằng trận St Albans tại phía bắc Luân Đôn, quân của Công tước xứ York bắt giữ Quốc vương Henry VI của Anh
*1809 – Chiến tranh Liên minh thứ năm: Hoàng đế Napoléon Bonaparte lần đầu tiên bị quân đội đối phương đẩy lui trong trận Aspern-Essling tại Áo.
*1849 – Abraham Lincoln được cấp một bằng sáng chế cho một phát minh về nâng tàu qua chướng ngại vật trên một sông, trở thành tổng thống duy nhất của Hoa Kỳ từng được cấp bằng sáng chế.
*1960 – Một trận động đất độ lớn 9.5 xảy ra tại miền Nam Chile khiến hàng ngàn người thiệt mạng; đây được xem là trận động đất cường độ mạnh nhất từng được ghi nhận.
*1972 – Tổng thống Mỹ Nichxơn (Richard Nixon) chính thức đi thǎm Liên Xô, tiến hành hội đàm với Tổng Bí thư Leonid Brezhnev. Nhân cuộc đi thǎm, hai bên đã ký nhiều hiệp ước về kinh tế, khoa học - kỹ thuật, vǎn hoá và bảo vệ môi trường. Quan trọng nhất là hiệp ước hạn chế vũ khí chiến lược SALT, đánh dấu giai đoạn hoà hoãn giữa hai siêu cường trên thế giới.
*1990 – Microsoft phát hành hệ điều hành Windows 3.0.
*1990 – Cộng hòa Ả Rập Yemen và Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Yemen thống nhất để hình thành Cộng hòa Yemen.
*2001 – Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy được ký kết.
*2010 - Giao dịch Bitcoin thật đầu tiên: 10.000 Bitcoin mua 2 cái bánh pizza.
*2012 – Tokyo Sky Tree được khánh thành, hiện là tháp cao nhất và công trình kiến trúc cao thứ nhì trên thế giới.
*2013 – Mất điện toàn miền Nam Việt Nam do sự cố xe cần cẩu.
*2014 – Ít nhất 43 người chết và hơn 90 người bị thương trong vụ khủng bố nổ bom tại khu chợ trời ở Urumqi, thủ phủ khu tự trị Tân Cương.
*2020 – Rơi máy bay tại Pakistan khiến 107 người thiệt mạng.

## Sinh
*1826 – Nguyễn Phúc Miên Gia, tước phong Quảng Biên Quận công, hoàng tử nhà Nguyễn (m. 1875)
*1859 – Arthur Conan Doyle, nhà văn Anh, cha đẻ của nhân vật thám tử Sherlock Holmes lừng danh (m. 1930).
* 1901 – Nhà vǎn Ngô Vǎn Triện, bút danh Trúc Khê.
* 1946 – George Best, cầu thủ bóng đá người Bắc Ireland
* 1975 – Duy Mạnh, ca sĩ người Việt Nam
*1978 – Ginnifer Goodwin, diễn viên người Mỹ
* 1979 – Maggie Q, diễn viên Mỹ
* 1984 - Trương Thế Vinh, ca sĩ và diễn viên người Việt Nam
*1987 – Arturo Vidal, cầu thủ bóng đá người Chile
* 1991 – Suho, thành viên nhóm nhạc EXO người Hàn Quốc

## Mất
* 1975 – Tô Bính Văn, tướng lĩnh người Trung Quốc (s. 1892)
* 1883 – Jacques Antoine Charles Bresse, kỹ sư xây dựng Pháp (s. 1822)
* 1885 – Victor Hugo, văn hào Pháp (s. 1802)
* 2002 – Lê Trung Tường, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1927)
* 2018 − Philip Roth, tiểu thuyết gia người Mỹ gốc Do Thái.

## Những ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
23 tháng 5

Ngày **23 tháng 5** là ngày thứ 143 (144 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 222 ngày trong năm.

## Sự kiện
*619 – Vương Thế Sung tuyên bố vua Tùy là Dương Đồng hạ lệnh nhường ngôi cho mình, triều Tùy hoàn toàn kết thúc.
*1430 – Jeanne d'Arc bị người Bourgogne bắt trong khi đang dẫn quân đến cứu viện Compiègne.
*1592 – Một hạm đội của Nhật Bản dời đảo Tsushima đến Busan của Triều Tiên, Chiến tranh Nhâm Thìn bùng phát.
*1844 – Một thương nhân tại Shiraz, Ba Tư tuyên bố rằng mình là một nhà tiên tri, sáng lập một phong trào tôn giáo là tiền thân của Bahá'í.
* 1885 - Kinh đô Huế thất thủ vào tay Pháp. Vua Hàm Nghi chạy khỏi kinh thành Huế.
*1915 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Ý tham gia phe Hiệp ước sau khi tuyên bố chiến tranh với Đế quốc Áo-Hung.
*1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thống chế đội cận vệ Đức Quốc xã là Heinrich Himmler tự sát trong khi bị Đồng Minh giam giữ.
*1949 – Tây Berlin thành lập, bao gồm các khu vực chiếm đóng của Hoa Kỳ, Anh Quốc và Pháp.
* 1977 – Việt Nam và vương quốc Tây Ban Nha thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
* 1983 – Thành lập vườn quốc gia Cát Bà.
*1995 – Phiên bản đầu tiên của ngôn ngữ lập trình Java được phát hành.

## Sinh
* 1052 – Vua Philippe I của Pháp (m. 1108).
*1707 – Carl Linnaeus, bác sĩ kiêm nhà thực vật học và nhà động vật học người Thụy Điển (m. 1778).
* 1844 – Abdu'l-Bahá, con trai cả của Bahá'u'lláh và người đứng đầu của tôn giáo Bahá'í từ 1892 đến 1921.
* 1870 – Nơ Trang Long, người lãnh đạo nhân dân các dân tộc Tây Nguyên đánh giặc Pháp trong suốt 24 nǎm (m. 1935).
* 1958 – Drew Carey, diễn viên người Mỹ.

## Mất
* 1125 – Henry V, Hoàng đế La Mã (s. 1081).
*1696 – Tống Thị Lĩnh, tôn hiệu Hiếu Nghĩa Hoàng hậu, cung tần của chúa Nguyễn Phúc Thái, mẹ của chúa Nguyễn Phúc Chu (s. 1653).
*1847 – Nguyễn Phúc Miên Mật, tước phong Quảng Ninh Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1825).
*1866 – Nguyễn Phúc Đoan Thận, phong hiệu Tân Hòa Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1822).
*1945 – Heinrich Himmler tự sát (s. 1900)
*2014 – Thanh Bình, nhạc sĩ, tác giả bài Tình lỡ

## Những ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
24 tháng 5

Ngày **24 tháng 5** là ngày thứ 144 (145 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 221 ngày trong năm.

## Sự kiện
*934 – Cựu hoàng Lý Tòng Hậu của Hậu Đường bị sát hại theo lệnh của tân đế Lý Tòng Kha.
*1738 – John Wesley cải đạo sau một buổi cầu nguyện với một nhóm tín hữu Moravia, về bản chất là sự khởi đầu cho Phong trào Giám Lý.
*1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trong trận chiến eo biển Đan Mạch, thiết giáp hạm *[[Bismarck (thiết giáp hạm Đức)|Bismarck]]* của Đức đánh chìm tàu chiến - tuần dương *[[HMS Hood (51)|HMS Hood]]* của Anh, khiến hơn một nghìn người thiệt mạng.
*1956 – Cuộc thi ca hát truyền hình châu Âu đầu tiên được tổ chức tại Lugano, Thụy Sĩ.
*1977 – Việc xây dựng Nhà kỷ niệm Mao Chủ tịch tại Bắc Kinh, Trung Quốc được hoàn thành, đây là nơi đặt thi hài của Mao Trạch Đông.
*1989 – Bão Cecil đổ bộ vào miền Trung Việt Nam, sau đó mưa lớn đi kèm bão gây lũ lụt khiến hơn 700 người thiệt mạng.
*1999 – Tòa án Hình sự Quốc tế về Nam Tư cũ truy tố Slobodan Milošević và bốn người khác về các tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người tại Kosovo.

## Sinh
* 1544 – William Gilbert, người có những công trình nghiên cứu có tính chất mở đầu về hiện tượng từ và đã được đánh giá là nhà khoa học lỗi lạc của nước Anh (m. 1603).
* 1819 – Nữ hoàng Victoria của Anh (m. 1901).
*1821 – Nguyễn Phúc Đoan Trinh, phong hiệu Phú Mỹ Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1899)
* 1905 – Nhà văn Nga Mikhail Aleksandrovich Sholokhov
* 1906 – Harry Hammond Hess, nhà địa chất học đã đưa ra học thuyết tách giãn đáy đại dương (m. 1969).
*1940 – Joseph Brodsky, nhà thơ, nhà văn Mỹ gốc Nga (m. 1996).
*1966 – Eric Cantona, cầu thủ bóng đá Pháp.
*1988 – Binz, ca sĩ, rapper người Mỹ gốc Việt.

## Mất
* 934 – Lý Tòng Hậu, hoàng đế của triều Hậu Đường, tức ngày Mậu Dần (9) tháng 4 năm Giáp Ngọ
* 1944 – Hoàng Văn Thụ, nhà cách mạng dân tộc người Việt Nam
* 1970 – Phan Khắc Sửu, Quốc trưởng Việt Nam Cộng hòa (s. 1905)
* 1994 - Võ Văn Cảnh, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa 
* 2010 – Nguyễn Ngọc Oánh, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1925)
* 2014 – Thuận Yến, nhạc sĩ Việt Nam

## Những ngày lễ và kỷ niệm
*Ngày kỉ niệm nữ vương Victoria ra đời

## Tham khảo
25 tháng 5

Ngày **25 tháng 5** là ngày thứ 145 (146 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 220 ngày trong năm.

## Sự kiện
* 1954 – Đảng Cộng sản Việt Nam và Chính phủ quyết định tiến hành đợt 1 cải cách ruộng đất ở 47 xã thuộc các huyện Đại Từ, Đồng Hỷ, Phú Bình (tỉnh Thái Nguyên) và 6 xã thuộc huyện Nông Cống (tỉnh Thanh Hoá). Đợt 1 này kết thúc vào ngày 20–9–1954.
*1977 – Phim khoa học giả tưởng* [[Chiến tranh giữa các vì sao]]* do George Lucas viết kịch bản và đạo diễn được phát hành, trở thành một trong những bộ phim thành công nhất mọi thời đại.
*1981 – Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh được thành lập tại Riyadh, Ả Rập Saudi.
*1994 – Liên Hợp Quốc chấm dứt việc ủy trị đối với Palau sau khi Hoa Kỳ và Palau đồng ý thiết lập nền độc lập cho Palau.
*2001 – Erik Weihenmayer trở thành người mù đầu tiên leo tới đỉnh của Everest.

## Sinh
* 1550 – Camillus de Lellis, linh mục Công giáo sáng lập dòng tá viên chuyên phục vụ bệnh nhân. (m. 1614)
* 1770 – Lê Ngọc Hân, con gái của vua Lê Hiển Tông, kế hậu của vua Quang Trung (m. 1799)
* 1791 – Minh Mạng, hoàng đế thứ hai của nhà Nguyễn (m. 1841). 
* 1930 – Mikalaj Ivanavič Dziemianciej, nguyên thủ quốc gia Byelorussia Xô viết (m. 2018).
* 1969 – Anne Heche, diễn viên người Mỹ (m. 2022)
* 1977 - Ngọc Trinh, diễn viên người Việt Nam
* 1985 – Roman Reigns, vận động viên đô vật chuyên nghiệp

## Mất
* 1369 – Trần Dụ Tông, hoàng đế thứ bảy của nhà Trần (s. 1336).
*1818 – Danh sĩ Bùi Huy Bích (s. 1744).
*1865 – Nguyễn Phúc Miên Miêu, tước phong Trấn Định Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1832).
*1973 – Lý Đức Quân, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1930)
*2020 – George Floyd (s. 1973).

## Những ngày lễ và kỷ niệm

* Ngày Quốc tế các trẻ em bị mất tích (International Missing Children Day)

## Tham khảo
26 tháng 5

Ngày **26 tháng 5** là ngày thứ 146 (147 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 219 ngày trong năm.

## Sự kiện
* 1805 – Napoleon Bonaparte tiến hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Ý tại nhà thờ chính tòa Milano.
* 1896 – Nikolai II của Nga tiến hành nghi lễ đăng quang Sa hoàng Nga tại Đại giáo đường Upensky thuộc Moskva.
* 1897 – *[[Dracula]]* được xuất bản, là tiểu thuyết mang lại nhiều ảnh hưởng về ma cà rồng của tác giả người Ireland Bram Stoker.
* 1918 – Gruzia tuyên bố độc lập từ Đế quốc Nga.
* 1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thủ tướng Anh Winston Churchill đưa ra lệnh bắt đầu chiến dịch Dynamo
* 1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân Ý-Đức phát động tấn công lực lượng Đồng Minh tại Gazala, miền đông Libya.
* 1970 – *[[Tupolev Tu-144]]* của Liên Xô trở thành phương tiện vận chuyển thương mại đầu tiên vượt qua vận tốc âm thanh.
* 1972 – Hoa Kỳ và Liên Xô ký kết Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo.
* 1999- Manchester United hoàn thành cú ăn 3 lịch sử sau chiến thắng 2-1 trước Bayern Munich

## Sinh
* 1566 – Mehmed III, Sultan thứ 13 của Đế quốc Ottoman (m. 1603)
* 1799 – Felipe Poey, nhà động vật học người Cuba (m. 1891).
* 1867 – Mary xứ Teck, hoàng hậu Đế quốc Anh.
* 1981 – Isaac Slade, nhạc sĩ người Mỹ (The Fray).

## Mất
* 1829 – Nguyễn Phúc Quân, tước phong Quảng Uy công, hoàng tử con vua Gia Long (s. 1809).
* 1978 – Tamara Karsavina, nữ vũ công Nga (s. 1885).
* 1979 – Kim Ngọc, nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phú, Việt Nam (s. 1917).

## Những ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
27 tháng 5

Ngày **27 tháng 5** là ngày thứ 147 (148 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 218 ngày trong năm.

## Sự kiện
*398 – Hoàng đế Hậu Yên Mộ Dung Bảo bị sát hại sau một thời gian chạy trốn, Lan Hãn đoạt quyền và xưng là đại thiền vu.
*1541 - công chúa cuối cùng của nhà Plantagenet nước Anh, Chân phước Margaret Plantagenet, Nữ Bá tước xứ Salisbury, bị hành quyết
*1703 – Sa hoàng Pyotr I của Nga cho thành lập thành phố Sankt-Peterburg trên lãnh thổ mới chiếm được từ Thụy Điển.
*1905 – Chiến tranh Nga-Nhật: Hạm đội của Nga thất bại nặng nề trước hạm đội của Nhật Bản trong Hải chiến Tsushima và phải đầu hàng vào ngày hôm sau.
*1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thiết giáp hạm *[[Bismarck (thiết giáp hạm Đức)|Bismarck]]* của Đức bị đánh chìm tại Đại Tây Dương, khiến hơn hai nghìn người thiệt mạng.
*1946 - Thành lập Xứ Thượng Nam Đông Dương trong Liên bang Đông Dương với thủ phủ đặt ở Đà Lạt
*1985 – Tại Bắc Kinh, đại diện của Trung Quốc và Anh Quốc trao đổi văn kiện phê chuẩn hiệp ước trao trả Hồng Kông cho Trung Quốc vào năm 1997.
*1990 – Liên minh Quốc gia vì Dân chủ của Aung San Suu Kyi giành chiến thắng trong tổng tuyển cử tại Myanmar, song chính phủ quân sự sau đó hủy bỏ kết quả.
*1994 – Tác giả đoạt giải Nobel Alexander Solzhenitsyn trở về Nga sau khi trải qua hai thập kỷ sống lưu vong.
*1994 – Bắt đầu vận hành Đường dây 500 kV Bắc - Nam tại Việt Nam, góp phần chấm dứt tình trạng thiếu điện trầm trọng ở miền Trung và miền Nam Việt Nam.

## Sinh
* 1918 - Nakasone Yasuhiro, thủ tướng Nhật Bản
* 1923 - Henry Kissinger, ngoại trưởng Hoa Kỳ, giải Nobel Hòa bình năm 1973

## Mất
* 1859 - Susan Euphemia Beckford, Công tước phu nhân xứ Hamilton.
* 1910 - Robert Koch, bác sĩ người Đức, phát hiện vi khuẩn bệnh lao, bệnh than và bệnh tả, giải Nobel Y học năm 1905 (s. 1843)
* 1964 - Jawaharlal Nehru, thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ (s. 1889)
* 2000 - Maurice Richard, cầu thủ khúc côn cầu trên băng Canada, biểu tượng văn hóa của cư dân nói tiếng Pháp tại Québec (s. 1921)

## Ngày lễ và kỷ niệm
*Ngày Bãi nô (Guadeloupe, Saint Barthélemy, Saint Martin)
*Ngày Thiếu nhi (Nigeria)

## Tham khảo
28 tháng 5

Ngày **28 tháng 5** là ngày thứ 148 (149 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 217 ngày trong năm.

## Sự kiện
*585 TCN – Hiện tượng nhật thực xảy ra như dự đoán của nhà triết học và khoa học Hy Lạp Thales.
*1351 – Lưu Phúc Thông phát động khởi nghĩa, đánh chiếm Dĩnh châu, khởi đầu khởi nghĩa Khăn Đỏ chống triều Nguyên.
*1858 – Đế quốc Nga và triều Thanh ký kết điều ước Ái Hồn, theo đó vùng đất phía bắc sông Amur trở thành lãnh thổ của Nga.
*1871 – Công xã Paris hoàn toàn thất thủ trước quân Versailles. 
*1905 – Chiến tranh Nga-Nhật: Hạm đội của Nga thất bại nặng nề trước Hạm đội của Nhật Bản trong Hải chiến Tsushima, hải chiến mang tính hủy diệt duy nhất trong Lịch sử được tiến hành bằng hạm đội thiết giáp hạm hiện đại.
*1937 – Hãng sản xuất ô tô Volkswagen (VW) của Đức được thành lập.
*1964 – Liên đoàn Ả Rập thành lập Tổ chức Giải phóng Palestine với mục tiêu tiêu diệt Nhà nước Israel thông qua đấu tranh.
*1987 – Phi công nghiệp dư người Đức Mathias Rust lái chiếc máy bay Cessna 172 P xâm nhập không phận Liên Xô cũ, vượt qua hơn ngàn km không bị ngăn chặn, hạ cánh ở cạnh Quảng trường Đỏ Moskva là vùng cấm bay và là biểu tượng của Liên Xô.
*1989 – AIDC F-CK-1 Ching-kuo, loại máy bay tiêm kích do Trung Hoa Dân Quốc thiết kế và phát triển với trợ giúp từ Hoa Kỳ, có chuyến bay thử nghiệm thành công đầu tiên.
*1999 – Sau 21 năm phục chế, bức hoạ kiệt tác *[[Bữa ăn tối cuối cùng (Leonardo da Vinci)|Bữa ăn tối cuối cùng]]* của Leonardo da Vinci tiếp tục được đưa ra trưng bày tại Milano, Ý.

## Sinh
* 1441 – Lê Nhân Tông, Hoàng đế Hậu Lê, Việt Nam.
* 1827 – Nguyễn Thông, danh sĩ, đại thần Việt Nam (m. 1884).
* 1900 – Cao Xuân Huy, giáo sư chuyên về Lịch sử tư tưởng Triết học phương Đông người Việt Nam.
* 1905 – Hoàng Quốc Việt, chính khách (m. 1992).
* 1944 – Sondra Locke, nữ Diễn viên Mỹ (m. 2018).
* 1945 – John Fogerty, nữ ca sĩ nhạc rock người Mỹ (Creedence Clearwater Revival).
* 1968 – Kylie Minogue, nữ ca sĩ nhạc pop người Úc.
*1975 – Xa Thi Mạn, Diễn viên, người dẫn chương trình, ca sĩ người Hồng Kông
*1994 – John Stones, cầu thủ bóng đá người Anh.
* 1998 – Kim Da-hyun Thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Hàn Quốc.
*1999 – Cameron Boyce, Diễn viên, ca sĩ người Mỹ (m. 2019).

## Mất
* 1840 – Phan Huy Chú, quan triều nhà Nguyễn và là nhà thơ, nhà thư tịch lớn, nhà bác học Việt Nam. (s. 1782)
* 1849 – Nữ tiểu thuyết gia người Anh Anne Brontë (s. 1820)
* 2007 – Mai Chí Thọ, Đại tướng đầu tiên của Công an Nhân dân Việt Nam (m. 1922)
* 2009 – Trần Văn Minh, cựu Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1923)

## Những ngày lễ và kỷ niệm
* Ngày quốc tế thủ dâm

## Tham khảo
29 tháng 5

Ngày **29 tháng 5** là ngày thứ 149 (150 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 216 ngày trong năm.

## Sự kiện
*479 – Sau khi buộc Lưu Tống Thuận Đế phải thiện vị, Tiêu Đạo Thành lên ngôi hoàng đế, mở đầu triều Nam Tề.
*1453 – Constantinopolis thất thủ: Quân Ottoman dưới quyền Sultan Mehmed II chiếm được Constantinopolis sau 53 ngày bao vây, kết thúc Đế quốc Đông La Mã.
*1660 – Chế độ quân chủ tại Anh được khôi phục dưới quyền của Quốc vương.

* 1937&nbsp;– Báo *[[L'Avant Gardel]]* (Tiền phong), cơ quan của lao động và nhân dân Đông Dương, ra số đầu tiên tại Sài Gòn.
* 1946&nbsp;– Ngày thành lập Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam, gọi tắt là hội Liên Việt.
*1900 – Sĩ quan Pháp Émile Gentil thành lập đô thị Fort-Lamy, nay là thủ đô N'Djamena của Tchad.
*1953 – Edmund Hillary và Tenzing Norgay trở thành những người đầu tiên lên đến đỉnh của Everest.
*1968 – Manchester United trở thành câu lạc bộ bóng đá Anh đầu tiên đoạt Cúp vô địch châu Âu khi đánh bại câu lạc bộ Benfica trong trận chung kết.
*1985 – Dưới lực đẩy của những người hâm mộ bóng đá trong cơn náo loạn trước trận chung kết Cúp vô địch châu Âu giữa đội Liverpool và Juventus, một bức tường tại sân vận động Heysel ở Bruxelles, Bỉ sụp đổ, khiến 39 người thiệt mạng và hơn 600 người bị thương.
*2007 – Hiệp định về phân định ranh giới thềm lục địa giữa Việt Nam và Indonesia có hiệu lực.\
*2023-cuộc bầu cử tổng thống 2023 ở Thổ Nhĩ Kì kết thúc với chiến thắng của Recep tayyip erdogan

## Sinh
* 1860&nbsp;– Isaac Albéniz (Isắc Anbênit), nhạc sĩ Tây Ban Nha.
* 1905&nbsp;– Hoàng Quốc Việt, Uỷ viên Bộ chính trị Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Công đoàn, Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao, Chủ tịch Đoàn chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
*1917 – John F. Kennedy (m. 1963), Tổng thống thứ 35 của Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ
*1929 – Đỗ Quốc Sam (m. 2010), Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học, nguyên Đại biểu Quốc hội Việt Nam, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam.
*1999 — Park Ji-hoon, thần tượng âm nhạc, diễn viên người Hàn Quốc, cựu thành viên nhóm nhạc Wanna One.

## Mất
* 1854 – Nguyễn Phúc Đoan Thuận, phong hiệu Định Mỹ Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1820).
* 1892 – Bahá'u'lláh, người sáng lập tôn giáo Bahá'í (s. 1817).
* 1971 – Nguyễn Thị Định, thứ phi của vua Thành Thái, mẹ của vua Duy Tân (s. 1883).
* 1973 – P. Ramlee, diễn viên Malaysia (sinh 1929)
* 1988 – Siaka Stevens, tổng thống Sierra Leone 1971–1985 (s. 1905).
* 2021: 
** Gavin McLeod, diễn viên người Mỹ (s. 1931).
** B. J. Thomas, ca sĩ, diễn viên người Mỹ (s. 1942).

## Những ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
30 tháng 5

Ngày **30 tháng 5** là ngày thứ 150 (151 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 215 ngày trong năm.

## Sự kiện

*1431 – Chiến tranh Trăm Năm: Jeanne d'Arc bị người Anh thi hành án tử hình bằng cách hỏa thiêu tại Rouen, Pháp.
*1574 – Henri III lên ngôi vua nước Pháp
*1788 – Luật chơi cricket đầu tiên của MCC ra đời.
*1854 – Tổng thống Hoa Kỳ Franklin Pierce ký thành luật Đạo luật Kansas-Nebraska, thành lập hai lãnh thổ Kansas và Nebraska.
*1949 – Chính phủ Liên bang Đông Dương trao quyền quản lý Cao nguyên Trung phần cho chính phủ Quốc gia Việt Nam.
*1963 – Biến cố Phật giáo: một cuộc biểu tình chống phân biệt đối xử ủng hộ Công giáo xảy ra ở miền nam Việt Nam.
*1974 – Máy bay chở khách Airbus A300 phục vụ lần đầu tiên trên đường bay của Air France.
*1989 – Sự kiện Thiên An Môn: Các sinh viên biểu tình trên quảng trường Thiên An Môn bỏ màn che tượng "Nữ thần Dân chủ".

## Sinh
* 1672 – Pyotr I của Nga, tức Pyotr Đại đế (lịch Julius) (m. 1725)
*1820 – Nguyễn Phúc Miên Bảo, tước phong Tương An Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1854).
* 1980 – Steven Gerrard, cầu thủ bóng đá người Anh
* 1989 – Hyomin, nữ ca sĩ người Hàn Quốc
* 1989 – Ailee, ca sĩ người Hàn Quốc
* 1990 – Yoona, diễn viên, ca sĩ nhóm nhạc Girl's Generation của Hàn Quốc
* 1992 – Anh Tú, nam ca sĩ người Việt Nam.
* 1997 – Eunha (ca sĩ), nữ ca sĩ, diễn viên người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc GFriend

## Mất
* 947 – Mã Hy Phạm, quân chủ nước Sở, tức ngày Nhâm Thìn (8) tháng 5 năm Đinh Mùi (s. 899)
* 1431 – Jeanne d'Arc, nữ anh hùng dân tộc người Pháp (s. 1412)
* 1574 – Vua Charles IX của Pháp (s. 1550)
* 1778 – Voltaire, vǎn sĩ, thi sĩ, kịch sĩ, sử gia, triết gia, và đại biểu xuất sắc của triết học thời kỳ Khai sáng Pháp. (s. 1694)
* 1921 – Phan Kế Bính, nhà vǎn, nhà nghiên cứu, dịch giả người Việt Nam (s. 1875)
* 2001 – Bùi Văn Anh, nhà ngoại giao Việt Nam Cộng Hòa (s. 1930)
* 2009 – Bùi Đình Đạm, Thiếu tướng Việt Nam Cộng hòa

## Ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
31 tháng 5

Ngày **31 tháng 5** là ngày thứ 151 (152 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 214 ngày trong năm.

## Sự kiện
* 526 – Một trận động đất lớn tấn công Antioch, Thổ Nhĩ Kỳ làm thiệt mạng 250.000 người.
*1223 – Quân Mông Cổ dưới quyền Triết Biệt và Tốc Bất Đài đánh bại liên quân các quốc gia Rus và Cuman tại Donetsk, Ukraina ngày nay.
* 1578 – Quốc vương Henri III đặt viên đá đầu tiên cho Pont Neuf, nghĩa là "cầu mới", bắc qua sông Seine tại Paris, Pháp.
* 1740 – Thái tử Friedrich II kế vị quốc vương của Phổ, ông là một nhà lý luận quân sự nổi bật.

* 1838 – Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ giải thể.
* 1911 – Tàu khách vượt đại dương *[[RMS Titanic]]* được hạ thủy.
*1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Các tàu ngầm của Nhật Bản bắt đầu tấn công cảng Sydney, Úc nhằm đánh chìm các tàu chiến của quân Đồng Minh.
* 1962 – Liên bang Tây Ấn giải thể.
*   1962 – Trung tá đội cận vệ Đức Quốc xã Adolf Eichmann bị Israel thi hành án tử hình tại nước này.

## Sinh
*1417 – Nguyễn Trực, trạng nguyên nhà Lê (m. 1474)
* 1852 – Julius Richard Petri, nhà vi khuẩn học người Đức
* 1919 – Huy Cận, nhà thơ người Việt Nam (m.2005)
* 1930 – Clint Eastwood, đạo diễn, diễn viên người Mỹ
* 1964 – Scotti Hill, nhạc sĩ guitar nhạc rock
* 1976 – Colin Farrell, diễn viên người Ireland
* 1983 – Trần Nghiên Hy, diễn viên, ca sĩ người Đài Loan
* 1989 – Marco Reus, cầu thủ bóng đá Đức đang thi đấu cho Borussia Dortmund và Đội tuyển bóng đá quốc gia Đức
* 1990 – Đàm Tùng Vận, diễn viên người Trung Quốc
* 1995 – Hòa Minzy, nữ ca sĩ kiêm diễn viên người Việt Nam.

## Mất
* 1809 – Joseph Haydn, nhà soạn nhạc người Áo (s. 1732)
* 1832 – Évariste Galois, nhà toán học Pháp (s. 1811)
* 2009 – Bảo Phúc, ca sĩ Việt Nam (s.1958)

## Những ngày lễ và kỉ niệm
* Visakha Bucha, sinh nhật của tượng Phật (Thái Lan)
* Ngày thế giới không hút thuốc lá

## Tham khảo
2 tháng 6

Ngày **2 tháng 6** là ngày thứ 153 (154 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 212 ngày trong năm.

## Sự kiện
*260 – Hoàng đế Tào Mao của Ngụy tiến hành binh biến chống Tấn công Tư Mã Chiêu, kết quả chiến bại và bị giết.
* 455 – Cướp phá Rome: Những kẻ phá hoại tiến vào Rome và cướp bóc thành phố trong hai tuần. 
* 1098 – Cuộc thập tự chinh thứ nhất: Cuộc vây hãm Antioch đầu tiên kết thúc khi lực lượng Thập tự quân chiếm được thành phố; cuộc bao vây thứ hai bắt đầu năm ngày sau đó. 
*1183 – Chiến tranh Genpei: Họ Minamoto giành chiến thắng trước họ Taira trong trận Kurikara.
*1793 - Chính phủ của phái Jacobin được thành lập, đứng đầu là Maximilien de Robespierre- con người không thể bị mua chuộc. 
* 1897 – Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ra nghị định về chính sách thuế thân đối với người dân ở Bắc Kỳ, Việt Nam.
*1896 – Phát minh radio của Guglielmo Marconi được cấp bằng sáng chế.
* 1946 – Ý trở thành một nhà nước Cộng hoà sau kết quả của một cuộc trưng cầu dân ý và nó trở thành ngày quốc khánh của Ý.
*1953 – Elizabeth II tiến hành nghi lễ đăng cơ làm Nữ vương, đây là sự kiện quốc tế lớn đầu tiên được phát trên truyền hình.
*1979 – Giáo hoàng Gioan Phaolô II bắt đầu chuyến công du đầu tiên của ông đến quê hương Ba Lan, trở thành Giáo hoàng đầu tiên thăm một nước cộng sản.
*2014 – Telangana chính thức tách khỏi Andhra Pradesh, và trở thành bang thứ 29 của nước Cộng hòa Ấn Độ.

## Sinh
* 1929 - Nguyễn Văn Bông, chính khách Việt Nam Cộng hòa (m. 1971)
* 1980 - Abby Wambach, cầu thủ bóng đá người Mỹ
* 1983 - Brooke White, ca sĩ người Mỹ
* 1988 - 
**Bảo Thy, ca sĩ Việt Nam
**Sergio Agüero, cầu thủ bóng đá người Argentina
*1989 - 
**Chi Dân, ca sĩ Việt Nam
**Tronie Ngô, ca sĩ, rapper người Việt Nam
*1992 - Nguyễn Quốc Trường Thịnh, diễn viên người Việt Nam

## Mất
* 1789 - Nguyễn Huy Oánh, nhà vǎn, nhà thơ đời Lê Hiển Tông, thọ 76 tuổi
* 1832 - Nhà toán học Pháp Évariste Galois khi 20 tuổi
* 2000 - Gerald Whitrow, nhà toán học Anh (s. 1912)
* 2014 - Phạm Huỳnh Tam Lang, là cầu thủ bóng đá người Việt Nam (s. 1942)

## Ngày lễ và kỷ niệm
* Quốc khánh Ý (1946)
## Tham khảo
3 tháng 6

Ngày **3 tháng 6** là ngày thứ 154 (155 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 211 ngày trong năm.

## Sự kiện
*628 – Lương Lạc Nhân giết chết anh họ Lương Sư Đô rồi đầu hàng Đường, triều Đường hoàn thành việc tái thống nhất Trung Hoa sau khi triều Tùy sụp đổ.
*926 – Sau khi đem phản quân tiến vào kinh thành Lạc Dương, Lý Tự Nguyên lên ngôi hoàng đế của Hậu Đường, tức Hậu Đường Minh Tông, tức ngày Bính Ngọ (20) tháng 4 năm Bính Tuất.
*1644 – Sau khi chiến bại trước quân của Ngô Tam Quế và quân Thanh tại Sơn Hải quan, Lý Tự Thành xưng đế tại Vũ Anh điện tại Bắc Kinh, rồi rút khỏi thành.
* 1740 – Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế xóa bỏ hình phạt tra tấn.
*1839 – Lâm Tắc Từ ra lệnh tiêu hủy gần 1,2 triệu kg thuốc phiện tịch thu từ các thương gia Anh tại trấn Hổ Môn, Quảng Đông, khơi mào Chiến tranh Nha phiến lần thứ nhất.
*1844 – Cặp An Ca lớn cuối cùng bị giết, và toàn bộ quần thể loài này chính thức tuyệt chủng
*1888 – Vương quốc Sedang được thành lập tại vùng Tây Nguyên thuộc Việt Nam ngày nay, với quốc vương là Marie-Charles David de Mayréna.
*1940 – Quan chức Đức Franz Rademacher đề xuất một kế hoạch biến Madagascar thành "xứ sở người Do Thái", một ý tưởng từng được nhà báo Theodor Herzl nói đến vào thế kỷ 19.
*1941 – Tạp chí *[[Tri tân (tạp chí)|Tri Tân]]* ra số đầu tiên tại Hà Nội, Việt Nam.
*1944 - Chính phủ Lâm thời Cộng hòa Pháp được thành lập với chủ tịch là Charles de Gaulle
*1959 – Singapore trở thành một nhà nước tự trị bên trong Thịnh vượng chung, với thủ tướng là Lý Quang Diệu.
*1975 – Loại máy bay phản lực tiêm kích đầu tiên của Nhật Bản là Mitsubishi F-1 có chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.

## Sinh
* 1540 – Charles I của Áo (m. 190)
* 1881 – Đạm Phương (m. 1947), tôn nữ nhà Nguyễn, là nhà thơ, nhà hoạt động văn hóa, xã hội, một nhà báo nữ Việt Nam đầu thế kỷ 20.
* 1901 – Trương Học Lương, tướng quân người Trung Quốc (m. 2001)
* 1986 – Vương Tử Hiên, diễn viên, ca sĩ, nhà sáng tác ca khúc, nhà soạn nhạc, vũ công, biên đạo múa, nhà sản xuất Hồng Kông
* 1986 – Rafael Nadal, vận động viên quần vợt Tây Ban Nha
* 1992 – Địch Lệ Nhiệt Ba, nữ diễn viên Trung Quốc.

## Mất
* 628 – Lương Sư Đô, hoàng đế tự lập tại Trung Quốc
* 1615 – Sanada Yukimura, một samurai Nhật Bản (s. 1567)
* 1899 – Johann Strauss II, nhạc sĩ người Áo (s. 1825)
* 1903 – Trang Ý Hoàng thái hậu, Thái hậu nhà Nguyễn, chánh cung của vua Tự Đức, mẹ nuôi của vua Dục Đức (s. 1828).
* 1924 – Franz Kafka, nhà văn, tiểu thuyết gia người Séc (s. 1883)
* 1989 – Thế Lữ, nhà thơ người Việt Nam (s. 1907)
* 2016 – Muhammad Ali, vận động viên quyền Anh Mỹ gốc Phi (s. 1942)

## Ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
5 tháng 6

Ngày **5 tháng 6** là ngày thứ 156 (157 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 209 ngày trong năm.

## Sự kiện
*604 – Thánh Đức Thái tử của Nhật Bản chế định Hiến pháp 17 điều, một văn kiện Phật giáo và Nho giáo tập trung vào luân lý và đạo đức.
*1305 – Raymond Bertrand de Got trở thành Giáo hoàng Clêmentê V, kế vị Giáo hoàng Biển Đức XI qua đời một năm trước đó.
*1837 – Houston được hợp nhất thành một đô thị của nước Cộng hòa Texas.
* 1862 – Hòa ước Nhâm Tuất được ký kết giữa Pháp và triều đình Đại Nam, cắt nhường 3 tỉnh Đông Nam Kỳ cho Pháp.
* 1911 – Nguyễn Tất Thành xuất dương dưới tên gọi là Văn Ba, lên chiếc tàu buôn Đô đốc Latouche Tréville với nghề phụ bếp.
*1947 – Phát biểu tại Đại học Harvard, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ George Marshall kêu gọi viện trợ kinh tế cho châu Âu, một lục địa đang kiệt quệ sau chiến tranh.
* 1951 – Quốc trưởng Bảo Đại thành lập Sở Du lịch Quốc gia Việt Nam.
*1967 – Chiến tranh Sáu ngày bắt đầu khi Israel bất ngờ tấn công các sân bay của Ai Cập. 
*1968 -  Thượng Nghị Sĩ Robert F. Kennedy bị ám sát tại Los Angeles, California, trong chiến dịch bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ cùng năm.
* 1975 – Kênh đào Suez mở cửa lần đầu sau Chiến tranh Sáu ngày.

## Sinh
*1833 – Nguyễn Phúc Miên Tả, tước phong Trấn Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1889).
*1838 – Nguyễn Phúc Miên Bàng, tước phong An Xuyên vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1902).
*1889 – Nguyễn Văn Tố, chính khách, chí sĩ người Việt Nam (m. 1947)
* 1932 – Đỗ Kim Bảng, nhạc sĩ người Việt
* 1940 - Lê Anh Xuân, nhà thơ, liệt sĩ Việt Nam (m. 1968)
*1951 – Lê Dung, ca sĩ nhạc cổ điển người Việt Nam
*1964 – Rick Riordan, nhà văn MĨ, tác giả bộ tiểu thuyết Percy Jackson Mỹ
*1970 - Lưu Minh Vũ, người dẫn chương trình Việt Nam
*1984 – Cécilia Cara, nữ diễn viên Pháp
*1987 – Lara Bingle, người mẫu Áo
*1995 – Troye Sivan, diễn viên, ca sĩ người Úc

## Mất
*1316 – Vua Louis X của Pháp (s. 1289)
*1383 – Hoàng tử Dmitry Konstantinovich của Nga (s. 1324)
*1865 – John Richardson, nhà tự nhiên học, bác sĩ phẫu thuật người Scotland (s. 1787)
*2004 – Ronald Reagan, tổng thống thứ 40 của Hoa Kỳ (s. 1911)

## Ngày lễ và kỷ niệm
* Ngày Môi trường Thế giới (*World Environment Day*)
* Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước

## Tham khảo
7 tháng 6

Ngày **7 tháng 6** là ngày thứ 158 (159 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 207 ngày trong năm.

## Sự kiện
*1099 – Cuộc thập tự chinh thứ nhất: Liên quân Cơ Đốc bắt đầu bao vây Jerusalem nhằm đoạt thành từ Đế quốc Fatima Hồi giáo.
*1654 – Louis XIV cử hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Pháp.
*1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hải quân Hoa Kỳ đánh bại cuộc tấn công của Hải quân Đế quốc Nhật Bản tại đảo san hô Midway.
*1981 – Không quân Israel phá hủy Lò phản ứng hạt nhân Osiraq của Iraq trong Chiến dịch Opera.
*1991 – Núi lửa Pinatubo tại Philippines phun trào tạo ra cột tro bụi cao 7&nbsp;km.
*2006 – Thủ lĩnh của Al-Qaeda tại Iraq là Abu Musab al-Zarqawi bị giết chết khi Không lực Hoa Kỳ đánh bom một cứ điểm gần Baqubah

## Sinh
* 1502 – João III, Vua của Bồ Đào Nha
*1786 – Chief Seattle, thủ lĩnh người Mỹ
*1959 – Mike Pence, Phó Tổng thống Hoa Kỳ
* 1969 – Joachim của Đan Mạch, Vương tử Đan Mạch
* 1970 – Nguyễn Thị Phương Thảo, doanh nhân Việt nam
* 1983 - Hồ Việt Trung, ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam
* 1985 – Charlie Simpson, ca sĩ nhạc pop người Anh
* 1988 – Michael Cera, nam diễn viên Mỹ
* 1993 – Park Ji-Yeon, thành viên nhóm nhạc T-ara của Hàn Quốc
* Suzuhana Yuko, thành viên của Wagakki Band

## Mất
* 1891 – Đỗ Huy Liêu, danh sĩ và quan nhà Nguyễn Việt Nam (s. 1845)
*1738 – Nguyễn Phúc Chú, chúa Nguyễn thứ 6 của Đàng Trong (s. 1697).
*2013 - Richard Ramirez, kẻ sát nhân hàng loạt năm 1985 ở California Hoa Kỳ.(s .1960)

## Ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
10 tháng 6

Ngày **10 tháng 6** là ngày thứ 161 (162 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 204 ngày trong năm.

## Sự kiện
*1190 – Cuộc thập tự chinh thứ ba: Hoàng đế Friedrich I của La Mã Thần thánh chết đuối trên sông Göksu thuộc Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay trong khi đang dẫn quân tiến đến Jerusalem.
*1829 – Cuộc đua thuyền đầu tiên giữa Đại học Oxford và Đại học Cambridge diễn ra trên sông Thames tại Luân Đôn, Anh.
*1886 – Quốc vương Ludwig II của Bayern bị tước quyền.
*1940 – Chiến tranh Thế giới thứ hai: Ý tuyên chiến với Pháp và Anh. Đồng thời, Canada tuyên chiến với Ý.
*1940 - Loại ô tô Jeep xuất hiện
*1965 – Chiến tranh Việt Nam: Quân Giải phóng tiến công quân Việt Nam Cộng hòa tại Đồng Xoài
*1967 – Chiến tranh Sáu ngày kết thúc khi Israel và Syria đồng ý ký một lệnh ngừng bắn.
*1967 – Nguyên mẫu chiến đấu cơ MiG-23 của Liên Xô tiến hành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.

## Sinh
*1803 - Henry Darcy, kỹ sư người Pháp, nổi tiếng với công trình Định luật Darcy (m. 1858)
* 1907 - Thế Lữ, Nhà văn Việt Nam (mất 1989) 
*1919 - Suzuki Choji, võ sư Karatedo người Nhật Bản, tổ sư hệ phái Suzucho.
*1957 - Lại Văn Sâm, nhà báo, người dẫn chương trình truyền hình, biên tập viên của Đài Truyền hình Việt Nam
*1959 - Carlo Ancelotti, huấn luyện viên bóng đá Ý
*1963 - Jeanne Tripplehorn, diễn viên Mỹ
*1965 - Elizabeth Hurley, diễn viên Scotland
*1966 - David Platt, cầu thủ bóng đá Anh
*1975 - Henrik Pedersen, cầu thủ bóng đá Đan Mạch
*1985 - 
**Kristina Lundberg, cầu thủ khúc côn cầu Thụy Điển
**Vasilis Torosidis, cầu thủ bóng đá Hy Lạp
*1987 - J.Fla, Ca sĩ, Youtuber người Hàn Quốc

## Mất
*323 TCN - Alexandros Đại Đế (s. 356 TCN).
*223 - Lưu Bị, hoàng thân nhà Hán, hoàng đế khai quốc nhà Thục Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc (s. 161).
*1836 - André-Marie Ampère, nhà vật lý người Pháp
*1971 - Michael Rennie, diễn viên Anh (s. 1909)
*1987 - Elizabeth Hartman, diễn viên Mỹ
*2016
** Christine Grimmie, ca sĩ Mỹ (s. 1994)
** Gordie Howe, vận động viên khúc côn cầu (s. 1928)

## Ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
13 tháng 6

Ngày **13 tháng 6** là ngày thứ 164 (165 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 201 ngày trong năm.

## Sự kiện
*532 – Sau khi đánh bại họ Nhĩ Chu, Cao Hoan đưa Nguyên Tu lên làm hoàng đế của Bắc Ngụy, tức Hiếu Vũ Đế.
*1525 – Martin Luther kết hôn với Katharina von Bora nhằm chống lại sắc chỉ tu tập độc thân của Giáo hội Công giáo Rôma áp đặt cho các tu sĩ.
*1970 – "The Long and Winding Road" trở thành đĩa đơn quán quân thứ 20 và cuối cùng của The Beatles tại Hoa Kỳ.
*1975 – Hải quân Nhân dân Việt Nam hoàn thành việc đánh chiếm Poulo Wai từ quân đội Campuchia Dân chủ.
*1975 – Toàn lãnh thổ Việt Nam thống nhất dùng giờ Đông Dương theo múi giờ thứ 7.
*2000 – Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-il tại thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên, khởi đầu hội nghị thượng đỉnh liên Triều đầu tiên.
*2013 - Nhóm nhạc nam BTS được thành lập.

## Sinh
*1820 – William John Macleay, nhà động vật học người Scotland–Úc (m. 1891).
*1831 – James Clerk Maxwell, nhà vật lý người Scotland
*1919 – Lê Quang Tung, Đại tá Quân đội Việt Nam Cộng hòa (m. 1963)
*1926 – Trần Ngọc Tám, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2011)
* 1981 – Chris Evans, diễn viên người Mỹ
*1984 – Nery Castillo, cầu thủ bóng đá người México
* 1988 – Isaac (Phạm Lưu Tuấn Tài), ca sĩ người Việt Nam, thành viên cựu nhóm nhạc 365
*1996 – Nguyễn Phong Hồng Duy, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
*2002 – Nam Da-reum, diễn viên người Hàn Quốc
*2004 – Norawit Titicharoenrak, diễn viên người Thái Lan

## Mất
* 220 – Hạ Hầu Đôn, công thần khai quốc nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc
* 1025 – Thiền sư Vạn Hạnh, cao tăng Phật giáo người Việt (s. 938)
* 1897 – Emil von Albedyll – một tướng lĩnh trong quân đội Phổ (s. 1824)
* 1971 – Siarhiej Vosipavič Prytycki, nguyên thủ quốc gia Byelorussia Xô viết (s. 1913).
* 1982 – Vua Khalid của Ả Rập Saudi (s. 1912)
* 2021 – Ned Beatty, diễn viên Mỹ (s. 1937)

## Ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
9 tháng 6

Ngày **9 tháng 6** là ngày thứ 160 (161 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 205 ngày trong năm.

## Sự kiện
*68 – Hoàng đế La Mã Nero được cho là tự sát khi chạy lánh nạn trong một cuộc chính biến, khởi đầu cho năm tứ đế trong lịch sử đế quốc La Mã.
*550 – Sau khi buộc Đông Ngụy Hiếu Tĩnh Đế phải thiện vị hoàng vị, Cao Dương lên ngôi hoàng đế, khởi đầu triều Bắc Tề.
*908 – Sau khi đoạt lấy thực quyền tại Hoằng Nông, Tả nha chỉ huy sứ Trương Hạo sai thuộc hạ ám sát Hoằng Nông vương Dương Ác.
*1862 – Nội chiến Hoa Kỳ: Tướng lĩnh miền Nam Stonewall Jackson kết thúc thành công Chiến dịch Thung lũng Shenandoah tại Virginia.
*1885 – Chính phủ Pháp và triều Thanh ký kết Hòa ước Thiên Tân, chấm dứt chiến tranh Pháp-Thanh, quân Thanh rút khỏi Bắc Kỳ. 
*1934 – Phim hoạt hình *The Wise Little Hen* của Walt Disney được phát hành, nhân vật hoạt hình *[[Vịt Donald]]* xuất hiện lần đầu tiên trước công chúng.
* 1946 – Thành phố Copenhaghen (thủ đô của Đan Mạch) đã thành lập Tổ chức Quốc tế các nhà báo (viết tắt là OIJ)
* 1965 – Quân giải phóng miền Nam tiến công Đồng Xoài (bắc Biên Hoà), một chi khu quân sự, một mắt xích trong hệ thống phòng tuyến Sông Bé của Việt Nam Cộng hòa.
*1982 – Xung đột biên giới Liban-Israel: Không quân Israel phá hủy thành công hệ thống phòng không của Syria tại Liban do Liên Xô xây dựng.
* 2006 – Tổ chức World Cup 2006 tại Đức.
*1946 – Quốc vương Thái Lan Ananda Mahidol qua đời do bị bắn vào đầu trong phòng ngủ tại Đại Cung ở thủ đô Bangkok.

## Sinh
*1672 – Pyotr I, Sa hoàng Nga (m. 1725).
*1831 – Nguyễn Phúc Miên Ngô, tước phong Quế Sơn Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1873).
*1903 – Gilbert Percy Whitley, nhà ngư học kiêm côn trùng học và nhuyễn thể học người Anh (m. 1975).
*1915 – Les Paul, nhạc sĩ người Mỹ (m. 2009).
* 1944 – Vinh Sử, nhạc sĩ người Việt
*1963 – Johnny Depp, diễn viên người Mỹ
* 1978 – Miroslav Klose, cầu thủ bóng đá Đức
* 1978 – Matthew Bellamy, ca sĩ người Anh (Muse)
*1980 – James Walsh, ca sĩ người Anh (Starsailor)
* 1984 – Wesley Sneijder, cầu thủ bóng đá Hà Lan
* 1984 – Masoud Shojaei, cầu thủ bóng đá Iran

## Mất
* 1946 – Ananda Mahidol, hay Rama VIII, vua Thái Lan
* 1973 – Erich von Manstein, Thống chế Đức
* 2004 – Rosey Brown, cầu thủ bóng đá Mỹ (s. 1932)
* 2022 – Matt Zimmerman, Diễn viên người Canada (s. 1934)

## Ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
14 tháng 6

Ngày **14 tháng 6** là ngày thứ 165 (166 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 200 ngày trong năm.

## Sự kiện
* 1158 – Công tước Sachsen Heinrich cho xây một cầu mới qua sông Isar nhằm thu lợi qua việc buôn bán muối, tên gọi München xuất hiện lần đầu tiên.
* 1206 – Hàn Thác Trụ thỉnh Tống Ninh Tông hạ chiếu phạt Kim, khởi đầu chiến tranh kéo dài trong ba năm giữa hai bên, tức ngày Đinh Hợi tháng 5.
* 1285 – Thượng tướng Trần Quang Khải lãnh đạo quân Trần đánh bại thủy quân Nguyên ở Chương Dương nay thuộc Hà Nội, Việt Nam.
* 1797 – Nước Cộng hòa Genova bị Napoléon Bonaparte thay thế bằng nước Cộng hòa Liguria phụ thuộc Pháp.
* 1807 – Đại quân của Hoàng đế Pháp Napoléon Bonaparte đánh bại quân Nga trong trận Friedland tại Phổ, kết thúc Chiến tranh Liên minh thứ tư.
* 1775 – Lục quân Lục địa tiền thân của Lục quân Hoa Kỳ là lực lượng quân đội được thành lập sớm nhất của Hoa Kỳ.
* 1777 – Đệ nhị Quốc hội Lục địa áp dụng thiết kế cờ và sao cho Quốc kỳ Hoa Kỳ.
* 1784 – Lục quân Hoa Kỳ được thành lập thay thế Lục quân Lục địa.
* 1956 – Nguyên mẫu Ye-4 của máy bay tiêm kích phản lực MiG-21 do Liên Xô sản xuất tiến hành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.
* 1982 – Quân Argentine đầu hàng quân Anh tại thủ phủ Stanley, kết thúc Chiến tranh Falkland.
* 1985 – Hiệp ước Schengen được ký kết giữa năm trong mười thành viên của Cộng đồng Kinh tế châu Âu.
* 2018 – Khai mạc World Cup 2018 lần thứ 21 tại Nga
* 2019 – VinFast khánh thành nhà máy sản xuất ô tô tại Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, Hải Phòng

## Sinh
* 1827 – Nguyễn Phúc Trinh Nhàn, phong hiệu Nghĩa Điền Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1902)
* 1827 – Nguyễn Phúc Tường Hòa, phong hiệu Nghĩa Hà Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1847)
* 1906 – Nguyễn Lân, học giả, nhà văn, nhà nghiên cứu, nhà giáo nhân dân Việt Nam (m. 2003)
* 1926 – Don Newcombe (m. 2019)
* 1928 – Che Guevara, nhà cách mạng Argentina (m. 1967)
* 1946 – Donald Trump, Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ
* 1978 – Từ Hy Đệ, nữ ca sĩ, MC Đài Loan
* 1993 – Chi Pu, nữ diễn viên, ca sĩ, nhà sản xuất phim, người mẫu ảnh, MC kiễm diễn viên lồng tiếng người Việt Nam
* 1999 – Chu Tử Du, thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Đài Loan
* 1994 – Moon Tae-il, thành viên nhóm nhạc NCT (nhóm nhạc) người Hàn Quốc

## Mất
* 1883 – Edward FitzGerald, nhà thơ Anh (s. 1809)
* 1987 – Vũ Ngọc Phan, nhà văn, nhà nghiên cứu văn học Việt Nam (s. 1902)
* 2007 – Kurt Waldheim, chính khách người Áo, Tổng thống thứ 9 của Áo, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc (s. 1918)

## Ngày lễ và kỷ niệm
* Ngày Hiến Máu Thế giới (World Blood Donor Day)

## Tham khảo
15 tháng 6

Ngày **15 tháng 6** là ngày thứ 166 (167 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 199 ngày trong năm.

## Sự kiện
*1215 -– Đại Hiến chương Magna Carta được ký tại Anh, lần đầu giảm quyền lực của nhà nước quân chủ tập trung và bảo vệ các quyền tự do cá nhân.
*1219 – Theo truyền thuyết, quốc kỳ Đan Mạch được sử dụng lần đầu trong trận Lyndanisse, đây là quốc kỳ cổ nhất vẫn còn được sử dụng.
*1389 – Đế quốc Ottoman đánh bại lực lượng của người Serbia và người Bosnia trong trận Kosovo.
*1527 – Mạc Đăng Dung lên ngôi hoàng đế, đặt niên hiệu là Minh Đức.
*1846 – Hiệp định Oregon xác định vĩ tuyến 49 độ Bắc từ dãy núi Rocky đến eo biển Juan de Fuca là biên giới tự nhiên giữa Hoa Kỳ và Canada.
*1896 – Động đất Sanriku tại Nhật Bản khiến hơn 22.000 người thiệt mạng.
*1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hải quân Hoa Kỳ bắt đầu đánh chiếm đảo Saipan từ Nhật Bản.
*1949 – Chính phủ tỉnh Đài Loan của Trung Hoa Dân Quốc công bố chính thức phát hành Tân Đài tệ.
*1954 – Liên đoàn bóng đá châu Âu được thành lập tại Basel, Thụy Sĩ.
*1990 - Thành lập Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. 
*2001 – Nguyên thủ của sáu quốc gia gồm Trung Quốc, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan ký vào tuyên ngôn thành lập Tổ chức Hợp tác Thượng Hải.

## Sinh
*28 – Hán Minh Đế, vua thứ 17 của Nhà Hán (m. 75).
*1828 – Nguyễn Phúc Nhàn Thục, phong hiệu Gia Lạc Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1864)
*1932 – Nguyễn Quang Riệu, giáo sư người Pháp gốc Việt (m. 2021)
*1943 – Johnny Hallyday, ca sĩ, diễn viên người Pháp (m. 2017)
*1946 – Noddy Holder, ca sĩ người Anh 
*1951 - Quốc Dũng, nhạc sĩ người Việt Nam
*1953 - Tập Cận Bình, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
*1964 - Goda Takeshi (Jaian), nhân vật hoạt hình nổi tiếng ở Nhật Bản
*1966 - Hoàng Sơn, diễn viên người Việt Nam
*1983 - Giáng Tiên, nữ ca sĩ người Việt Nam
*1984 – Tim Lincecum, cầu thủ bóng chày người Mỹ
*1991 - Dương Hoàng Yến, nữ ca sĩ người Việt Nam
*1992 – Mohamed Salah, cầu thủ bóng đá người Ai Cập

## Mất
* 1888 &ndash; Friedrich III, Hoàng đế Đức (s. 1831)
*1889 – Mihai Eminescu, nhà thơ România (s. 1850)

## Ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo