Người Sắt

**Iron Man** (tên thật là *Tony Stark*) là một siêu anh hùng hư cấu xuất hiện trong truyện tranh của Mỹ được xuất bản bởi Marvel Comics, cũng như các phương tiện truyền thông liên quan. Nhân vật này đã được sáng tác bởi nhà văn - nhà biên tập *[[Stan Lee]]*, được phát triển bởi *[[Larry Lieber]]*, và được thiết kế bởi họa sĩ *[[Don Heck]]* và *[[Jack Kirby]]*. Nhân vật xuất hiện lần đầu tiên trong truyện tranh **Tales of Suspense** # 39 (tháng 3 năm 1963).

Anh được miêu tả là một tỉ phú người Mỹ, một ông trùm ngành công nghiệp, một kĩ sư thiên tài, Tony bị chấn thương ngực nặng trong một vụ bắt cóc, bị những kẻ bắt cóc ép buộc chế tạo cho chúng một loại vũ khí hủy diệt hàng loạt. Nhưng thay vào đó, anh tự tay tạo ra một bộ áo giáp để cứu sống bản thân và thoát khỏi sự giam cầm. Lấy cảm hứng từ đó, anh nâng cấp bộ giáp mình đến một mức tối tân và phi thường hơn thông qua công ty của mình, **Stark Industries**. Anh sử dụng bộ giáp của mình để bảo vệ thế giới với tên gọi là **Iron Man**.

Ban đầu, nhân vật này là phương tiện để Stan Lee đề cập đến chủ đề liên quan tới Chiến tranh Lạnh, đặc biệt là về vai trò của ngành công nghệ và kinh doanh của Mỹ trong cuộc chiến chống lại chủ nghĩa cộng sản. Sau đó tác giả lấy nhân vật để đề cập sang các vấn đề về các tổ chức tội phạm và khủng bố.

Trong suốt chiều dài lịch sử xuất bản của nhân vật, Iron Man đã từng là một thành viên sáng lập của nhóm siêu anh hùng ***[[Avengers (truyện tranh)|Avengers]]*** và xuất hiện trong các loạt truyện tranh khác của mình.

Nhân vật được nhập vai bởi diễn viên Robert Downey Jr, đem lại một thành công rực rỡ cho phòng vé, góp phần mở ra hẳn một kỉ nguyên mới về đề tài siêu anh hùng trong điện ảnh Mỹ.

## Lịch sử xuất bản

### Công chiếu
Buổi ra mắt của Iron Man's Marvel Comics trong *Tales of Suspense* #39 (tháng 3 năm 1963) là sự hợp tác giữa biên tập viên kiêm người viết truyện Stan Lee, người viết kịch bản Larry Lieber, người viết truyện Don Heck, và người vẽ trang bìa kiêm thiết kế nhân vật Jack Kirby. Năm 1963, Lee đã thử thách với ý tưởng về một siêu anh hùng doanh nhân. Ông muốn tạo ra "nhà tư bản tinh túy", một nhân vật đi ngược lại tinh thần của thời đại và lượng độc giả của Marvel. Lee nói:Tôi nghĩ rằng mình đã tự đánh liều. Đó là thời đỉnh cao của Chiến tranh Lạnh. Độc giả, những độc giả trẻ, nếu có một thứ họ chán ghét, thì đó là chiến tranh, là quân đội... Vì vậy, tôi đã giới thiệu một anh hùng đại diện cho điều đó với sức nóng cả trăm độ. Anh ấy là một nhà sản xuất vũ khí, cung cấp chúng cho Quân đội, anh ấy giàu có, và là một nhà công nghiệp... Tôi nghĩ sẽ rất vui nếu chọn một kiểu nhân vật mà không ai thích, không ai trong số độc giả thích cả, nhồi nhét anh ta “sâu tận trong cổ họng” độc giả, làm họ phải thích anh ta... Rồi anh ta trở nên rất nổi tiếng. Ông đặt mục tiêu biến nhân vật mới thành một người đàn ông giàu có, quyến rũ, nhưng là một người có một bí mật bệnh hoạn và hành hạ anh ta. Nhà văn Gerry Conway nói, "Ở đây bạn có một nhân vật, người bên ngoài là bất khả xâm phạm, không thể bị đánh bại, nhưng bên trong là một nhân vật bị tổn thương. Stan đã thể hiện điều này như “một vết thương hở”, bạn biết đấy, trái tim anh ấy đã tan nát, tan vỡ theo nghĩa đen. Nhưng đó là một phép ẩn dụ. Và tôi nghĩ, điều đó đã khiến nhân vật trở nên thú vị." Lee dựa trên ngoại hình và tính cách của tay chơi Howard Hughes, ông giải thích, "Howard Hughes là một trong những người đàn ông đầy màu sắc nhất trong thời đại của chúng ta. Anh ấy là một nhà phát minh, một nhà thám hiểm, một tỷ phú đa tài, một quý bà và cuối cùng là một người đam mê ăn uống."  “Không hề điên rồ, anh ấy chính là Howard Hughes,” Lee nói. 

Trong khi Lee dự định tự viết câu chuyện, thời hạn gấp gáp cuối cùng buộc ông phải giao bản phát hành sớm cho Lieber, người đã chắp bút cho câu chuyện. Kirby và Heck đã phân chia công việc nghệ thuật. "Anh ấy thiết kế trang phục," Heck nói về Kirby, "bởi vì anh ấy đang làm trang bìa. Trang bìa luôn được thực hiện trước. Nhưng tôi đã tạo ra diện mạo của các nhân vật, như Tony Stark và thư ký Pepper Potts của anh ấy." Trong một cuộc phỏng vấn năm 1990, khi được hỏi “liệu anh ấy có một hình mẫu cụ thể cho Tony Stark và các nhân vật khác không?", Heck trả lời "Không, tôi sẽ suy nghĩ nhiều hơn về một số nhân vật mà tôi thích, đó sẽ là cùng loại nhân vật mà Alex Toth thích" Iron Man lần đầu tiên xuất hiện trong những câu chuyện dài từ 13 đến 18 trang trong *Tales of Suspense,* trong đó có tuyển tập khoa học viễn tưởng và những câu chuyện siêu nhiên. Trang phục ban đầu của nhân vật là một bộ giáp màu xám cồng kềnh, được thay thế bằng phiên bản vàng trong câu chuyện thứ hai (số 40 tháng 4 năm 1963). Nó được thiết kế lại thành bộ giáp đỏ và vàng đẹp hơn trong số 48 (tháng 12 năm 1963) bởi nghệ sĩ nội thất của số báo đó, Steve Ditko, mặc dù Kirby đã vẽ nó trên trang bìa. Như Heck nhớ lại vào năm 1985, "[T] trang phục thứ hai của anh ấy, màu đỏ và vàng, được thiết kế bởi Steve Ditko. Tôi thấy nó dễ dàng hơn so với việc vẽ cái cũ cồng kềnh. Thiết kế trước đó, thiết kế trông giống robot, giống Kirbyish hơn. " 

Trong buổi ra mắt, Iron Man là một anh hùng chống Cộng, đánh bại nhiều đặc vụ Việt Nam. Lee sau đó đã hối hận về sự tập trung sớm này.  Xuyên suốt bộ truyện tranh của nhân vật , tiến bộ công nghệ và bảo vệ quốc gia là chủ đề thường xuyên đối với Người Sắt, nhưng các vấn đề sau đó đã phát triển Stark thành một nhân vật phức tạp và dễ bị tổn thương hơn khi họ miêu tả cuộc chiến của anh với chứng nghiện rượu (như trong "Ác ma cốt truyện trong một cái chai ") và những khó khăn cá nhân khác.

Từ số 59 (tháng 11 năm 1964) đến số cuối cùng số 99 (tháng 3 năm 1968), các câu chuyện dự phòng khoa học viễn tưởng hợp tuyển trong *Tales of Suspense* đã được thay thế bằng một phim có sự tham gia của siêu anh hùng Captain America. Lee và Heck đã giới thiệu một số đối thủ cho nhân vật bao gồm tiếng Quan thoại trong số 50 (tháng 2 năm 1964), Góa phụ đen trong số 52 (tháng 4 năm 1964) và Hawkeye năm số sau đó. 

Lee nói rằng "trong số tất cả các truyện tranh mà chúng tôi đã xuất bản tại Marvel, chúng tôi nhận được nhiều thư của người hâm mộ dành cho Iron Man từ phụ nữ, từ nữ giới, hơn bất kỳ tựa nào khác... Chúng tôi không nhận được nhiều thư của người hâm mộ từ các cô gái, nhưng bất cứ khi nào chúng tôi làm vậy, bức thư thường được gửi cho Người Sắt. " 

Lee và Kirby đã đưa Người Sắt vào tập *The Avengers* #1 (tháng 9 năm 1963) với tư cách là thành viên sáng lập của đội Siêu anh hùng. Nhân vật kể từ đó đã xuất hiện trong mọi tập tiếp theo của bộ truyện.

Các nhà văn đã cập nhật cuộc chiến và địa điểm mà Stark bị thương. Trong câu chuyện gốc năm 1963, đó là Chiến tranh Việt Nam. Trong những năm 1990, nó được cập nhật là Chiến tranh vùng Vịnh đầu tiên, và vào những năm 2000 được cập nhật lại thành cuộc chiến ở Afghanistan. Thời gian của Stark với nhà khoa học đoạt giải Nobel Châu Á Ho Yinsen nhất quán qua hầu hết các hóa thân có nguồn gốc từ Người Sắt, mô tả Stark và Yinsen cùng nhau chế tạo bộ giáp ban đầu. Một ngoại lệ là bộ phim hoạt hình trực tiếp ra đĩa DVD *Người sắt bất khả chiến bại*, trong đó bộ giáp mà Stark sử dụng để thoát khỏi những kẻ bắt giữ mình không phải là bộ đồ Iron Man đầu tiên.

#### Chủ đề
*Tiêu đề Iron Man* ban đầu khám phá chủ đề Chiến tranh Lạnh, cũng như các dự án khác của Stan Lee trong những năm đầu của Marvel Comics. Trong đó *The Fantastic Four* và *The Incredible Hulk* lần lượt tập trung vào các phản ứng của chính phủ và nội địa Mỹ đối với mối đe dọa từ Cộng sản, *Iron Man* khám phá vai trò của ngành trong cuộc đấu tranh. Người mẫu ngoài đời thực của Tony Stark, Howard Hughes, là một nhà thầu quốc phòng quan trọng, người đã phát triển các công nghệ vũ khí mới. Hughes là một biểu tượng của chủ nghĩa cá nhân Mỹ và gánh nặng của sự nổi tiếng. 

Nhà sử học Robert Genter, trên *Tạp chí Văn hóa Đại chúng*, viết rằng Tony Stark đặc biệt trình bày một bức chân dung lý tưởng của nhà phát minh người Mỹ. Nơi mà những thập kỷ trước chứng kiến những đổi mới công nghệ quan trọng đến từ những *cá nhân* nổi tiếng (ví dụ như Nikola Tesla, Thomas Edison, Alexander Graham Bell, anh em nhà Wright), thì những năm 1960 chứng kiến những công nghệ mới (bao gồm cả vũ khí) được phát triển chủ yếu bởi các nhóm nghiên cứu của các *tập đoàn*. Kết quả là, vẫn còn rất ít chỗ cho nhà phát minh muốn có công và quyền kiểm soát kinh tế và sáng tạo đối với các sáng tạo của chính họ.

Các vấn đề về quyền tự chủ của doanh nhân, sự giám sát của chính phủ đối với nghiên cứu và lòng trung thành tuyệt đối được thể hiện rất rõ trong những câu chuyện về *Người Sắt* thời kỳ đầu — những vấn đề tương tự ảnh hưởng đến các nhà khoa học và kỹ sư Mỹ thời đó. Tony Stark, Genter viết, là một nhà phát minh tìm thấy động cơ trong tính toán của mình với tư cách là một cá nhân sáng tạo tự chủ. Điều này được tượng trưng bởi vết thương ở ngực của anh ta, bị gây ra vào thời điểm anh ta bị buộc phải phát minh ra những thứ cho mục đích của người khác, thay vì chỉ của mình. Đối với Genter, việc biến thành Người Sắt đại diện cho nỗ lực của Stark giành lại quyền tự chủ, nhân quyền. Genter viết, việc theo đuổi phụ nữ trên giường hoặc trong trận chiến của nhân vật này cũng đại diện cho một khía cạnh khác của nỗ lực này. Mô hình này tương đồng với các tác phẩm hư cấu nổi tiếng khác thập niên 1960 của các tác giả như "Ian Fleming (người tạo ra James Bond), Mickey Spillane (Mike Hammer) và Norman Mailer, người đã biến tình dục không kiểm soát thành một hình thức xác thực bản thân." 

### Loạt truyện solo
Sau số 99 (tháng 3 năm 1968), loạt phim *Tales of Suspense* được đổi tên thành *Captain America* . Một câu chuyện về Người Sắt xuất hiện trong truyện tranh một cảnh *Iron Man and Sub-Mariner* (tháng 4 năm 1968), trước khi "Golden Avenger"  ra mắt solo với *Iron Man* # 1 (tháng 5 năm 1968).  Dấu hiệu của loạt phim mang lại tên bản quyền cho nó là *Người sắt,* trong khi biểu trưng trang bìa đã đăng ký nhãn hiệu của hầu hết các số báo là Người *sắt bất khả chiến bại.*

Loạt đầu tiên này đã kết thúc với số 332 (tháng 9 năm 1996). Jim Lee , Scott Lobdell và Jeph Loeb là tác giả của tập hai của bộ truyện được vẽ chủ yếu bởi Whilce Portacio và Ryan Benjamin . Tập này diễn ra trong một vũ trụ song song  và chạy 13 vấn đề (tháng 11 năm 1996 - tháng 11 năm 1997).  Tập 3, có 25 số đầu tiên được viết bởi Kurt Busiek  và sau đó là Busiek và Roger Stern , đã phát hành 89 số (tháng 2 năm 1998 - tháng 12 năm 2004). Các tác giả sau này bao gồm Joe Quesada , Frank Tieri ,Mike Grell và John Jackson Miller . Số 41 (tháng 6 năm 2001) được đánh số bổ sung là # 386, phản ánh việc bắt đầu đánh số kép bắt đầu từ số ra mắt của tập một vào năm 1968. Số cuối cùng được đánh số kép là # 434.  Loạt phim Người Sắt tiếp theo, *Người Sắt* vol. 4, ra mắt vào đầu năm 2005 với cốt truyện " Extremis " do Warren Ellis viết , với nghệ sĩ Adi Granov .  Nó chạy 35 số (tháng 1 năm 2005 - tháng 1 năm 2009), với logo bìa đơn giản là *Iron Man* bắt đầu với số 13, và *Iron Man: Director of SHIELD*, bắt đầu số 15. Trong ba vấn đề cuối cùng, logo trang bìa đã bị ghi đè bởi "War Machine, Weapon of SHIELD",  dẫn đến sự ra mắt của loạt phim *War Machine* đang diễn ra. 

*The Invincible Iron Man* của nhà văn Matt Fraction và nghệ sĩ Salvador Larroca , bắt đầu với số phát hành đầu tiên vào tháng 7 năm 2008.  Trong bảy tháng trùng lặp, Marvel đã xuất bản đồng thời cả tập bốn và tập năm.  Tập *Invincible* này đã tăng số lượng phát hành từ # 33 lên # 500, bìa ngày tháng 3 năm 2011, để phản ánh sự khởi đầu từ số ra mắt của tập một vào năm 1968.

Sau khi kết thúc *Người sắt bất khả chiến bại,* một loạt phim Người sắt mới đã được bắt đầu như một phần của Marvel Now! . Được viết bởi Kieron Gillen và được minh họa bởi Greg Land , nó bắt đầu với số 1 vào tháng 11 năm 2012. 

Nhiều tác phẩm về Người sắt hàng năm , truyện ngắn và tiêu đề one-shot đã được xuất bản trong nhiều năm, chẳng hạn như *Age of Innocence: The Rebirth of Iron Man* (tháng 2 năm 1996), *Iron Man: The Iron Age* # 1–2 (tháng 8 - tháng 9 năm 1998 ), *Iron Man: Bad Blood* # 1–4 (tháng 9 - tháng 12 năm 2000), *Người sắt House of M* # 1–3 (tháng 9 - tháng 11 năm 2005), *Fantastic Four / Iron Man: Big in Japan* # 1–4 (tháng 12 năm 2005 - tháng 3 năm 2006), *Người sắt: Người không thể phục vụ* # 1–6 (tháng 2 - tháng 7 năm 2006), *Người sắt / Đội trưởng Mỹ: Thương vong của chiến tranh* (tháng 2 năm 2007), *Người sắt: Hypervelocity*# 1–6 (tháng 3 - tháng 8 năm 2007), *Iron Man: Enter the Mandarin* # 1–6 (tháng 11 năm 2007 - tháng 4 năm 2008), và *Iron Man: Legacy of Doom* (tháng 6 - tháng 9 năm 2008). Các ấn phẩm đã bao gồm các phần ngoại truyện như *Iron Man 2020* một lần (tháng 6 năm 1994), có một Người Sắt khác trong tương lai và các bộ phim hoạt hình chuyển thể từ *Marvel Action Hour, Với sự góp mặt của Người Sắt* # 1–8 (tháng 11 năm 1994 - Tháng 6 năm 1995) và *Marvel Adventures Iron Man* # 1–12 (tháng 7 năm 2007 - tháng 6 năm 2008).

## Tiểu sử nhân vật hư cấu

### Nguồn gốc
**Anthony Edward "Tony" Stark**, con trai của một nhà công nghiệp và người đứng đầu của Stark Industries, Ned Stark, và Maria Stark, được sinh ra ở Long Island. Là một cậu bé thiên tài, anh vào học M.I.T ở tuổi 15 để học ngành kỹ thuật điện và sau đó nhận bằng Thạc sĩ về kỹ thuật điện và vật lý. Sau khi cha mẹ mất trong một vụ tai nạn xe hơi, ông được thừa hưởng công ty của cha mình. Stark có người bạn thân là một sĩ quan Mỹ, tên là James "Rhodey" làm việc trong bộ quốc phòng.

Trong một lần giới thiệu một loại vũ khí mới cho quân đội Mỹ, Tony Stark bị thương bởi một quả tên lửa và bị bắt giữ bởi lực lượng khủng bố do Wong-Chu cầm đầu. Wong-Chu ra lệnh cho Stark chế tạo loại vũ khí mà anh vừa giới thiệu trước quân đội Mỹ, nhưng chấn thương của Stark đang dần trở nên nghiêm trọng và mảnh đạn đang ngày càng đâm sâu vào tim của anh. Cùng là tù nhân của Wong-Chu, Ho Yinsen, một nhà vật lý đoạt giải Nobel (cũng là người Stark rất ngưỡng mộ) đã chế tạo ra một tấm ngực từ tính để giữ cho mảnh đạn không đâm tiếp vào tim của Stark, giữ anh ta sống sót. Trong lén lút, Stark và Yinsen đã cùng nhau thiết kế và xây dựng một bộ áo giáp để giúp Stark trốn thoát. Nhưng trong quá trình nỗ lực vượt ngục, Yinsen đã hy sinh mạng sống của mình để cứu Stark nhằm đánh lạc hướng đối phương trong khi Stark đang cố gắng nạp điện cho bộ giáp. Stark chiến đấu với những kẻ bắt cóc để trả thù cho Yinsen rồi quay trở về nước và gia nhập lực lượng chiến đấu của Mỹ. Và trên đường trở về, Stark được Rhodey cứu.

Trở về nhà, Stark phát hiện ra rằng các mảnh đạn găm vào ngực anh không thể được gỡ bỏ, và anh ta buộc phải mặc chestplate (tấm ngực từ tính) bên dưới quần áo của mình để giữ cho trái tim của mình hoạt động bình thường. Anh phải nạp điện vào chestplate mỗi ngày nếu không các mảnh bom sẽ giết chết anh. Để tránh sự nhòm ngó của dư luận, Stark đã tuyên bố rằng anh ta không phải Iron Man, mà Iron Man là người vệ sĩ của anh. Cuối cùng, Iron Man đấu với các mối đe dọa cho công ty của mình, chẳng hạn như Black Widow, Crimson Dynamo và Titanium Man, cũng như nhân vật phản diện độc lập Mandarin, người sau này trở thành kẻ thù lớn nhất của Stark. Không ai nghi ngờ Stark là Iron Man bởi anh đã cố xây dựng hình ảnh của bản thân như một tay chơi giàu có và ông trùm công nghiệp chứ không giống một người anh hùng. Hai thành viên trợ thủ của Stark vào thời điểm này là tài xế của anh Harold "Happy" Hogan và thư ký Virginia "Pepper" Potts, là hai người mà cuối cùng Stark tiết lộ danh tính kép của mình cho họ. Trong khi đó, James Rhodes lại là phi công riêng của Stark, bộc lộ rõ mình là một người đàn ông vững vàng, có những kỹ năng giác đấu và ý nghĩ táo bạo.

Trong những năm đầu, bộ truyện đã phát triển theo lập trường chống chủ nghĩa cộng sản, và lấy cảm hứng từ sự phản đối của người dân Mỹ đối với cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Điều này đã phát triển thành các series chuyện mà trong đó Stark đã xem xét một cách sâu sắc lại những quan điểm chính trị của anh và tính đạo đức của những vũ khí mà Stark Industries sản xuất phục vụ cho mục đích quân sự. Stark cho thấy rõ mình là một kẻ kiêu ngạo và sẵn sàng dùng bất cứ cách thức nào dù tốt hay xấu để đạt được mục đích. Điều này dẫn đến những mâu thuẫn cá nhân với những người xung quanh anh, kể cả đối với những người dân thường và với các siêu anh hùng. Stark sử dụng tài sản cá nhân của anh không chỉ để trang bị áo giáp của mình, mà còn để phát triển vũ khí cho SHIELD và các công nghệ khác như máy bay Quinjets được sử dụng bởi các thành viên Avengers, và các máy biến đổi ngoại hình (image inducers) được sử dụng bởi các thành viên X-Men. Cuối cùng, bệnh tim Stark bị phát hiện bởi công chúng và điều trị bằng cấy ghép tim nhân tạo.

### Cuối năm 1980 và 1990

Trong một cố gắng ngăn chặn người khác lợi dụng thiết kế của mình, Tony đã vô hiệu hóa các kẻ thù khác đang sử dụng công nghệ của mình (trong số đó có kẻ thù là Spymaster). Nhiệm vụ của anh là tiêu diệt tất cả những kẻ đánh cắp công nghệ của anh để làm tổn hại danh tiếng của mình là Iron Man. Sau khi vô hiệu hóa các nhân vật phản diện nhỏ như Stilt Man, anh chuyển sang đánh bại kẻ thù từ chính phủ là Stingray. Tình hình trở nên tồi tệ khi chính phủ Mỹ tuyên bố Iron Man là một kẻ thù nguy hiểm. Sau đó, Iron Man đến Nga và vô tình gây ra cái chết của Titanium Man trong khi chiến đấu. Trở về, Iron Man phải đối mặt với Fire Power (một kẻ thù từ chính phủ Mỹ). Không thể đáng bại Fire Power, Iron Man đã có ý định nghỉ hưu và cho xếp xó bộ đồ vĩnh viễn. Nhưng trong lúc đó, Tony lại chế tạo ra một bộ giáp mới.
 
Tình hình sức khỏe của Tony tiếp tục có chiều hướng xấu đi, nên Tony đã cấy ghép một con chíp thần kinh cột sống vào cơ thể mình. Tony chế tạo một làn da tạo thành từ các mạch thần kinh nhân tạo để hỗ trợ nó. Tony cũng chế tạo hệ thống máy tính điều khiển tự động để lắp ráp bộ giáp cho mình.

Trong The Crossing, tiết lộ Iron Man là kẻ phản bội trong nhóm siêu anh hùng Avengers. Trong trận chiến với các sinh vật Onslaught, Tony và các anh hùng khác đã hi sinh. Nhưng anh được Franklin Richards đưa đến Pocket Universe. Tại đó, Franklin đã hồi sinh các anh hùng (trong đó có cả Tony). Với sự trợ giúp của công ty luật Nelson & Murdock của Daredevil, Tony đã lấy lại được tài sản của mình từ SHIELD (đã bị bán cho Công ty Fujikawa) và thành lập Công ty mới. Tony cũng được thả về từ Pocket Universe với một trái tim phục hồi và khỏe mạnh. Sau khi cải cách Avengers, Tony yêu cầu một phiên điều trần sau cuộc chiến với Onslaught. Nhận ra sai lầm của mình, Tony xin gia nhập lại Avengers.

### Thập niên 2000

Tại một thời điểm, bộ giáp của Stark trở nên có tri giác bất chấp những chiếc két không thành công để ngăn chặn hệ thống máy tính ngày càng tinh vi của nó làm điều đó. Ban đầu, Stark hoan nghênh bộ giáp "sống" này vì khả năng chiến thuật được cải thiện của nó. Bộ giáp bắt đầu trở nên hung hãn hơn, giết người bừa bãi và cuối cùng muốn thay thế hoàn toàn Stark. Trong cuộc đối đầu cuối cùng trên một hoang đảo, Stark bị một cơn đau tim khác. Bộ giáp hy sinh sự tồn tại của chính nó để cứu mạng người tạo ra nó, từ bỏ các thành phần thiết yếu để mang lại cho Stark một trái tim nhân tạo mới. Trái tim mới này giải quyết được các vấn đề về sức khỏe của Stark, nhưng nó không có nguồn điện bên trong, vì vậy Stark một lần nữa trở nên phụ thuộc vào việc sạc lại định kỳ. Sự cố áo giáp có tri giác khiến Stark lo lắng đến mức anh ấy tạm thời quay lại sử dụng phiên bản áo giáp ban đầu không phức tạp của mình để tránh sự cố lặp lại. Anh ấy sử dụng mạch kim loại lỏng được gọi là SKIN tạo thành một lớp vỏ bảo vệ xung quanh cơ thể của mình, nhưng cuối cùng trở lại với những bộ giáp kim loại cứng thông thường hơn. 

Trong thời gian này, Stark tham gia vào một mối tình lãng mạn với Rumiko Fujikawa ,  một nữ thừa kế giàu có và là con gái của người đàn ông đã tiếp quản công ty của anh ta trong thời kỳ "Heroes Reborn". Mối quan hệ của cô với Stark trải qua nhiều thăng trầm, bao gồm cả việc không chung thủy với đối thủ của Stark, Tiberius Stone, một phần vì Rumiko vui tính tin rằng Stark quá nghiêm túc và buồn tẻ. Mối quan hệ của họ kết thúc bằng cái chết của Rumiko dưới bàn tay của một kẻ giả mạo Người *Sắt trong Người Sắt* vol. 3 # 87.

Trong *Iron Man* vol. 3 # 55 (tháng 7 năm 2002), Stark công khai danh tính kép của mình là Người sắt, không nhận ra rằng làm như vậy, anh ta đã làm mất hiệu lực của các thỏa thuận bảo vệ bộ giáp của mình khỏi sự sao chép của chính phủ, vì những hợp đồng đó nói rằng bộ giáp Người sắt sẽ được sử dụng bởi một *nhân viên* của Tony Stark, không phải của Stark. Khi phát hiện ra rằng quân đội Hoa Kỳ lại đang sử dụng công nghệ của mình và bản chất khiếm khuyết của nó gần như gây ra thảm họa ở Washington, DC mà Iron Man hầu như không thể tránh được, Stark chấp nhận bổ nhiệm Tổng thống làm Bộ trưởng Quốc phòng . Bằng cách này, anh ấy hy vọng sẽ giám sát và chỉ đạo cách thiết kế của mình được sử dụng. 

Trong phần ngoại truyện của " Avengers Disassembled ", Stark buộc phải từ chức sau khi ra tay chống lại đại sứ Latverian tại Liên Hợp Quốc , bị thao túng bởi Scarlet Witch , kẻ đã phá hủy Biệt thự Avengers và giết chết một số thành viên. Stark công khai từ chối với tư cách là Người Sắt, nhưng vẫn tiếp tục sử dụng bộ trang phục này. Anh ấy tham gia cùng Avengers trong việc ngăn chặn đột phá đang diễn ra từ Raft và thậm chí cứu Captain America khỏi bị ngã.  Tony thay đổi căn cứ của Avengers thành Stark Tower. Bóng ma, tia laser sống và máy phát sóng xuất hiện trở lại và chuyển Iron Man từ những câu chuyện siêu anh hùng tiêu chuẩn sang đối phó với chính trị và chủ nghĩa công nghiệp . 

*New Avengers: Illuminati* # 1 (tháng 6 năm 2006) tiết lộ rằng nhiều năm trước, Stark đã tham gia cùng một nhóm bí mật bao gồm Black Panther, Giáo sư X, Mister Fantastic, Black Bolt, Doctor Strange và Namor. Mục tiêu của nhóm (được Marvel mệnh danh là Illuminati) là lập chiến lược cho các ma trận bao trùm, trong đó Black Panther từ chối đề nghị làm thành viên. Mục tiêu của Stark là tạo ra một cơ quan quản lý cho tất cả các siêu anh hùng trên thế giới, nhưng niềm tin của các thành viên thay vào đó buộc tất cả họ phải chia sẻ thông tin quan trọng.

#### Civil War
Trong cốt truyện của " Civil War ", sau khi hành động của các siêu anh hùng thiếu kinh nghiệm , New Warriors dẫn đến việc phá hủy một số khối thành phố ở Stamford, Connecticut, đã có một làn sóng phản đối siêu nhân trên khắp nước Mỹ. Học về các kế hoạch được đề xuất của Chính phủ, Tony Stark đề xuất một kế hoạch mới để thực hiện Đạo luật Đăng ký Siêu nhân. Đạo luật sẽ buộc mọi cá nhân siêu cường ở Hoa Kỳ phải đăng ký danh tính của họ với chính phủ và hoạt động như những đại lý được cấp phép. Đạo luật sẽ buộc những siêu nhân thiếu kinh nghiệm phải được đào tạo về cách sử dụng và kiểm soát khả năng của họ, điều mà Tony vô cùng tin tưởng. Kể từ khi đấu tranh với chứng nghiện rượu, Stark đã mang một gánh nặng tội lỗi to lớn sau khi suýt giết chết một người ngoài cuộc vô tội khi lái bộ giáp trong lúc say rượu. Trong khi Reed Richards và Tiến sĩ Henry "Hank" Pym đều đồng ý với đề xuất của Stark, thì không phải ai cũng làm như vậy. Sau Captain Americađược lệnh đưa bất cứ ai từ chối đăng ký, anh ta và các siêu anh hùng chống đăng ký khác trở nên bất hảo, xung đột với các anh hùng ủng hộ đăng ký, dẫn đầu là Iron Man. Cuộc chiến kết thúc khi Captain America đầu hàng để ngăn chặn thiệt hại về tài sản thế chấp và thương vong dân sự, mặc dù anh ta đã đánh bại Stark bằng cách đánh tan áo giáp của mình. Stark được bổ nhiệm làm giám đốc mới của SHIELD,  và tổ chức một nhóm Avengers mới do chính phủ phê chuẩn. Ngay sau đó, Captain America bị ám sát khi đang bị giam giữ. Điều này khiến Stark có rất nhiều cảm giác tội lỗi và nghi ngờ về cái giá phải trả cho chiến thắng của mình.

#### "Secret Invasion"
Để gắn liền với bộ phim *Iron Man* năm 2008 , Marvel đã tung ra một loạt phim mới về *Iron Man* , *The Invincible Iron Man* , với nhà văn Matt Fraction và nghệ sĩ Salvador Larroca . Cốt truyện sáu phần mở đầu của loạt phim là "Năm cơn ác mộng", trong đó chứng kiến Stark bị Ezekiel Stane , con trai của kẻ thù cũ của Stark, Obadiah Stane, nhắm tới. 

Trong phần ngoại truyện "Secret Invasion", sau khi Tony Stark sống sót sau nỗ lực chiếm đoạt cơ thể của Ultron, anh phải đối mặt với Spider-Woman trong bệnh viện , đang giữ xác của một Skrull đóng giả Elektra. Nhận ra đây là khởi đầu của một cuộc xâm lược của Skrulls, Tony tiết lộ xác chết cho Illuminati và tuyên bố rằng họ đang có chiến tranh. Sau khi Black Bolt tiết lộ mình là Skrull và bị giết bởi Namor, một đội Skrulls tấn công, buộc Tony phải sơ tán các thành viên Illuminati khác và phá hủy khu vực, giết chết tất cả Skrulls. Nhận ra rằng họ không có khả năng tin tưởng lẫn nhau, tất cả các thành viên tách ra để lập kế hoạch cá nhân cho cuộc xâm lược sắp tới. 

Stark bị mất uy tín và bị phỉ báng công khai sau khi anh ta không thể lường trước được hoặc ngăn chặn sự xâm nhập và xâm lược Trái đất bí mật của người Skrull, cũng như việc Skrull vô hiệu hóa công nghệ StarkTech của anh ta, công nghệ độc quyền ảo đối với khả năng phòng thủ trên toàn thế giới.  Sau cuộc xâm lược, chính phủ Hoa Kỳ loại bỏ anh ta khỏi vị trí người đứng đầu SHIELD và giải tán Avengers, giao quyền kiểm soát Sáng kiến cho Norman Osborn.

#### "Dark Reign"
Khi sức mạnh cực đoan của mình không thành công, Stark tải lên một loại virus để phá hủy tất cả các hồ sơ của Đạo luật đăng ký, do đó ngăn Osborn biết được danh tính của các anh hùng đồng nghiệp của mình và bất cứ thứ gì Osborn có thể sử dụng, bao gồm cả máy phát lực đẩy của anh ta. Bản sao duy nhất của cơ sở dữ liệu nằm trong não của Stark, thứ mà anh ta cố gắng xóa khi đang chạy trốn khỏi Osborn.  Stark đi xa đến mức tự gây tổn thương não để đảm bảo rằng thông tin liên quan sẽ bị xóa sạch. Khi Osborn đuổi kịp Stark đang suy nhược và đánh đập anh ta một cách dã man, Pepper Potts đã phát sóng vụ đánh đập này trên toàn thế giới, khiến Osborn mất uy tín và khiến công chúng cảm thông với Stark. Stark chuyển sang trạng thái thực vật, trước đó đã cấp cho Donald Blake(thay đổi bản ngã của siêu anh hùng Thor) giấy ủy quyền. Một thông điệp ba chiều được lưu trữ trong áo giáp của Pepper tiết lộ rằng Stark đã phát triển một phương tiện 'khởi động lại' tâm trí của anh ta từ trạng thái hiện tại trước khi anh ta phá hủy cơ sở dữ liệu, với Blake và Bucky quyết định sử dụng nó để khôi phục anh ta lại bình thường. Trong khi đó, Stark bị mắc kẹt trong tiềm thức của mình, nơi những hình dung trong tâm trí của chính anh ta ngăn cản anh ta quay trở lại thế giới đang thức giấc. Khi thủ tục không hoạt động, Bucky gọi Doctor Strange, người đã thành công trong việc khôi phục lại ý thức cho Stark. Bản sao lưu mà Stark tạo ra đã được thực hiện trước Nội chiến, và do đó anh ta không nhớ bất cứ điều gì đã xảy ra trong sự kiện, mặc dù anh ta vẫn kết luận sau khi xem lại các hành động trong quá khứ của mình rằng anh ta sẽ không làm bất cứ điều gì khác biệt. Tổn thương não của anh ấy có nghĩa là anh ấy hiện đang phụ thuộc vào một lò phản ứng hồ quang để duy trì các chức năng tự chủ của cơ thể.

### Thập niên 2010

#### "Siege"

#### "Heroic Age"

#### "Fear Itself"

#### Sự trở lại của Mandarin và Marvel NOW!

#### Superior Iron Man

#### Time Runs Out

#### Marvel hoàn toàn mới, hoàn toàn khác biệt

## Sức mạnh, khả năng và trang bị

### Áo giáp
Iron Man là một bộ áo giáp cung cấp cho anh ta sức mạnh siêu nhiên và độ bền bỉ, khả năng bay, và một loạt các loại vũ khí khác nhau. Các bộ áo giáp được phát minh và được mặc bởi Stark (nhiều khi cũng có những người khác mặc). Những người khác đã sử dụng danh tính Iron Man bao gồm đối tác lâu năm và bạn thân nhất của Stark là James Rhodes; cộng sự thân thiết Harold "Happy" Hogan; Eddie March; và (trong thời gian ngắn) Michael O'Brien. Một bộ giáp rất bền và chiếc duy nhất không cần bảo mật cho riêng Stark là chiếc "người sắt ái quốc" do James sử dụng.

Các hệ thống vũ khí của bộ áo giáp đã thay đổi trong những năm qua, nhưng vũ khí tấn công chủ yếu Iron Man luôn luôn có được những tia Repulsor được bắn đi từ lòng bàn tay của găng tay của mình. Vũ khí khác được lắp đặt vào áo giáp bao gồm: máy bắn tia uni-beam trong lồng ngực của bộ áo; bu lông xung hay còn gọi là Pulse Bolt (mà lấy năng lượng động học trên đường đi, vì thế chúng bay càng xa thì bắn càng mạnh); một máy phát xung điện từ; và một lá chắn năng lượng phòng thủ mà có thể được mở rộng lên đến 360 độ. Các khả năng khác bao gồm: tạo ra tia ultra freon (tia đóng băng); tạo ra và điều khiển từ trường; phát ra vụ nổ âm (super sonic); và chiếu hình ảnh ba chiều không gian 3 chiều (để tạo ra mồi nhử).

Ngoài các mô hình áo giáp có mục đích chung anh ta mặc, Stark đã sáng tạo ra một vài bộ giáp chuyên dụng cho du hành không gian, lặn biển sâu, tàng hình, và các mục đích đặc biệt khác. Stark còn mod lại áo giáp, giống như áo giáp Hulkbuster. Áo giáp Hulkbuster gồm nhiều miếng giáp ghép lại với nhau được thiết kế để tăng cường sức mạnh và độ bỉ bền của nó đủ để đấu lại với Hulk trong một cuộc chiến. Một mô hình sau này, được thiết kế để sử dụng chống lại Thor, được mô phỏng dựa trên người máy Destroyer và sử dụng một nguồn sức mạnh huyền bí.

Các mô hình gần đây nhất của áo giáp của Stark, bắt đầu với Armor Extremis, hiện đang được lưu trữ trong phần rỗng của xương của Stark, và các khu vực cá nhân kết nối mạng lưới thực hiện được sử dụng để kiểm soát, nó được cấy vào cánh tay, và kết nối trực tiếp đến hệ thống thần kinh trung ương của anh.

Các bộ giáp Extremis tới nay đã bị gỡ bỏ, và bây giờ Stark sử dụng áo giáp thông thường hơn. Một số áo giáp vẫn ở dạng lỏng nhưng không được lưu trữ trong cơ thể của anh.

Hậu *Secret Wars*, Stark sử dụng một bộ áo giáp được sắp xếp hợp lý hơn, sử dụng công nghệ nano để biến đổi hình dạng thành các loại áo giáp hoặc vũ khí khác.

### Sức mạnh cá nhân
Sau khi bị thương nặng trong một trận chiến với một tên Extremis tên là Mallen, Stark tiêm vào hệ thần kinh của mình các con virus nhằm tái cấu trúc cơ thể (quá trình Extremis). Bằng việc tái cấu trúc lại hệ thống sinh học riêng của mình, Stark đã cứu sống bản thân, có thêm được khả năng hồi sức (healing factor), và đã hợp nhất với áo giáp Iron Man thành một cơ thể, giảm thiểu sự cồng kềnh cho công đoạn mặc áo giáp, làm cho bộ giáp nhẹ hơn, và giờ đây anh đã có thể trực tiếp điều khiển bộ giáp bằng ý nghĩ của mình. Sự nâng cấp nói trên đã khiến anh vươn tới và làm chủ mọi ngành công nghệ tiên tiến nhất trên thế giới vì anh đã có khả năng kết nối với mọi hệ thống vệ tinh, máy tính, điện thoại, cơ sở dữ liệu trên toàn cầu. Một số thành phần của bộ giáp hiện đang được lưu trữ trong cơ thể của Tony, giúp anh có thể truy cập mọi ký ức của mình được ở mọi lúc mọi nơi theo ý muốn.

Trong truyện "Secret Invasion", virus Extremis đã bị hỏng, buộc Stark một lần nữa phải sử dụng các áo giáp cũ, và khôi phục những hạn chế trước đây của mình, mất đi khả năng healing factor, kết nối với máy móc,… Hơn nữa, sự tiếp quản của Osborn đối với hầu hết các nhà máy Starktech, cộng với việc Ezekiel Stane làm tê liệt hệ thống nhà máy còn lại, đã khiến Tony phải dùng lại những bộ giáp cũ hơn và yếu hơn.

Sau khi bị buộc phải "xóa sạch" bộ não của mình để ngăn chặn Norman Osborn từ thu thập thông tin của mình, Tony Stark buộc phải tạo ra một lò phản ứng hồ quang mới với thiết kế Iron Fist cài đặt trong lồng ngực. Quá trình này đã cải thiện đáng kể sức mạnh, sức chịu đựng và trí tuệ của anh. Nhưng nó để lại cho anh hầu như không còn chức năng tự trị nào, bộ não của anh đã bị mất mọi chức năng sinh học, Tony buộc phải tạo một bản sao lưu kỹ thuật số của ký ức của mình (để lại anh với những khoảng trống nặng và sai sót trong trí nhớ nhớ dài hạn của mình). Các gói Bleeding Edge cho áo giáp và tăng cường thể chất giờ đây đã ngang bằng, nếu không phải là bản tiên tiến hơn so với công nghệ Extremis cũ.

### Kỹ năng
Tony Stark là một thiên tài sáng tạo có chuyên môn trong các lĩnh vực toán học, vật lý, hóa học, khoa học máy tính và là đối thủ của Reed Richards, Hank Pym, và Bruce Banner, và chuyên môn của anh trong kỹ thuật điện và cơ khí còn vượt qua cả họ. Anh được coi là một trong những nhân vật thông minh nhất trong vũ trụ Marvel. Anh tốt nghiệp với bằng cấp cao trong vật lý và kỹ thuật ở tuổi 17 từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và tiếp tục phát triển kiến thức của mình trong các chuyên ngành từ trí thông minh nhân tạo (A.I) đến cơ học lượng tử. Chuyên môn của anh còn bao gồm cả sự khéo léo của mình trong việc đối phó với những tình huống hóc búa, chẳng hạn như đương đầu với kẻ thù và vượt qua các cặm bẫy nguy hiểm, trong đó anh có khả năng sử dụng các công cụ có sẵn, bao gồm cả bộ giáp của mình, theo những cách không chính thống nhưng hiệu quả. Anh nhận được sự tôn trọng trong giới kinh doanh, có khả năng gây được sự chú ý của mọi người khi nói về những vấn đề kinh tế, đã nhiều năm xây dựng được một số công ty trị giá hàng triệu đô la từ hai bàn tay trắng. Anh được đánh giá cao cho lòng trung thành anh nhận được từ những người xung quanh và của anh đối với những người làm việc cho mình, cũng như đối với đạo đức kinh doanh của mình. Vì thế, anh ngay lập tức sa thải một nhân viên tạo ra lợi nhuận cho công ty, nhưng theo một cách bất hợp pháp, và bán hàng cho Doctor Doom. Anh thẳng thắn nhận hoàn toàn trách nhiệm đối với môi trường king doanh trong doanh nghiệp của mình.

Có một thời gian khi Stark đã không thể sử dụng áo giáp của mình, anh đã nhận được sự huấn luyện chiến đấu từ Captain America và đã có được những kĩ năng khá điêu luyện, và anh đã cho thấy mình có thể tự bản thân mình chiến đấu mà không cần bộ giáp khi tình hình đòi hỏi điều đó. Ngoài ra, Stark sở hữu tài năng kinh doanh tuyệt vời và sự nhạy bén chính trị. Đã nhiều lần, anh đã mua lại quyền kiểm soát các công ty của mình sau khi mất đi chúng trong bối cảnh tiếp quản công ty.

Vì là một thành viên trong hội Illuminati, Iron Man đã được trao cho viên ngọc Space Gem để bảo vệ. Nó cho phép người sử dụng để tồn tại trong bất kỳ vị trí (hoặc tất cả các địa điểm), di chuyển bất kỳ đối tượng bất cứ nơi nào trên khắp vũ trụ và bẻ cong hoặc sắp xếp lại không gian.

## Người Sắt trên các phương tiện truyền thông khác

Năm 1966, Người Sắt góp mặt trong một loạt phim hoạt hình. Năm 1981, khách mời của Iron Man xuất hiện trong *Spider-Man and His Amazing Friends*, nhưng chỉ với tư cách là Tony Stark. Anh tiếp tục xuất hiện trở lại trong loạt phim của riêng mình vào những năm 1990 như một phần của *Giờ hành động Marvel* với Fantastic Four; Robert Hays đã cung cấp giọng nói của mình trong các phim hoạt hình hoạt hình này. Iron Man xuất hiện trong tập "Shell Games" của *Fantastic Four: World's Greatest Heroes.* Ngoài truyện tranh, Iron Man còn xuất hiện trong loạt trò chơi điện tử *"Vs." của Capcom*, bao gồm *Marvel Super Heroes*, *Marvel vs. Capcom 2: New Age of Heroes*, *Marvel vs. Capcom 3: Fate of Two Worlds* và *Ultimate Marvel vs. Capcom 3*. Iron Man là một nhân vật có thể chơi được trong *Iron Man*, trò chơi điện tử năm 1992 *Captain America và Avengers*, *Marvel: Ultimate Alliance* và phần tiếp theo của nó, và *Marvel Nemesis: Rise of the Imperfects*, cũng như là một nhân vật có thể mở khóa trong *X-Men Legends II: Rise of Apocalypse* và *Tony Hawk's Underground*. Trong loạt phim hoạt hình năm 2009, *Iron Man: Armored Adventures*, hầu hết các nhân vật, bao gồm cả Tony Stark, đều là thanh thiếu niên. Chuyển thể animeđược phát sóng tại Nhật Bản vào cuối năm 2010 như một phần của sự hợp tác giữa Marvel Animation và Madhouse, trong đó Stark, do Keiji Fujiwara lồng tiếng, đi đến Nhật Bản, nơi anh ta đối đầu với Zodiac.

Năm 2008, một bộ phim chuyển thể có tựa đề *[[Người Sắt (phim 2008)|Iron Man]]* đã được phát hành, với sự tham gia của Robert Downey Jr. trong vai Tony Stark và do Jon Favreau làm đạo diễn. *Iron Man* đã nhận được những đánh giá rất tích cực từ các nhà phê bình điện ảnh, thu về 318 triệu đô la trong nước và 585 triệu đô la trên toàn thế giới, và trở thành bộ phim đầu tiên trong loạt hơn 20 phim thuộc Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU). Nhân vật Tony Stark, một lần nữa do Robert Downey Jr. thủ vai, xuất hiện vào cuối bộ phim *[[Người khổng lồ xanh phi thường|The Incredible Hulk]]* (2008). Downey tái hiện vai diễn của mình trong *[[Người Sắt 2|Iron Man 2]]* (2010), *[[Biệt đội siêu anh hùng|The Avengers]]* (2012), *[[Người Sắt 3|Iron Man 3]]* (2013), **' (2015), ''[[Captain America: Nội chiến siêu anh hùng|Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Người Nhện: Trở về nhà|Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), **' (2018), ** (2019).

Vào năm 2009, Playtech đã phát hành một trò chơi máy đánh bạc trực tuyến có tên là *Iron Man*. Sau đó, họ tạo thêm hai trò chơi nữa là *Iron Man 2* và Iron Man 3. 

Vào tháng 10 năm 2016, Eoin Colfer đã phát hành một cuốn tiểu thuyết dành cho giới trẻ có tên là *Iron Man: The Gauntlet*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* 
* "Stark Reality: A Different Hero for Different Times" by Ian Chant - PopMatters.com
* Advanced Iron (fanzine)
* Iron Man Library 
* 
* [Tony Stark](https://spiderman.fandom.com/wiki/Tony_Stark_(Earth-616)) at Spider-Man Wiki