Nadar

**Gaspard-Félix Tournachon**, thường được biết đến với nghệ danh **Nadar** (6 tháng 4 năm 1820 - 21 tháng 3 năm 1910) là một nghệ sĩ và nhà du hành người Pháp. Nadar được biết tới nhiều nhất qua vai trò nhiếp ảnh gia, từ năm 1850 ông đã cho xuất bản một loạt chân dung những nhân vật nổi bật văn hóa Pháp và châu Âu như Franz Liszt, Charles Baudelaire, Hector Berlioz, Gioacchino Rossini, Sarah Bernhardt, Jacques Offenbach, George Sand, Gérard de Nerval, Théodore de Banville, Jules Favre, Guy de Maupassant, Édouard Manet, Gustave Doré, Gustave Courbet, Loïe Fuller, Zadoc Kahn, Charles Le Roux và Hector de Sastres. Cho đến nay các bức chân dung này vẫn được coi là những chân dung chân thực và xuất sắc nhất về các nhân vật nổi tiếng của văn hóa châu Âu cuối thế kỷ 19.

## Tiểu sử
Nadar sinh năm 1820 ở Paris trong một gia đình gốc Lyon, bố của Nadar là ông Victor Tournachon, một thợ in và người xuất bản sách. Sau khi học phổ thông tại trường trung học Condorcet, quận 9, Paris, Nadar quay về Lyon học nghề y. Tuy nhiên sau khi ông Victor Tournachon qua đời năm 1837, Nadar phải ngừng học để làm việc trợ giúp gia đình. Nadar làm việc cho nhiều báo của Lyon rồi Paris, công việc này đã giúp ông kết bạn được với nhiều nhân vật nổi tiếng của thuộc giới văn nghệ sĩ Pháp như Gérard de Nerval, Charles Baudelaire và Théodore de Banville. Những người bạn nghệ sĩ này đã đặt cho ông biệt danh *Tournadar* vì ông có thói quen thêm phần đuôi *dar* vào cuối mỗi từ, *Tournadar* sau này được rút ngắn thành *Nadar*, nghệ danh gắn liền với ông cho đến cuối đời.

Năm 1854, Nadar lập gia đình với Ernestine, một phụ nữ xuất thân từ gia đình Tin Lành giàu có. Tuy đã có vợ nhưng Nadar vẫn đón tiếp nồng nhiệt bạn bè văn nghệ sĩ như thời gian trước đó. Ông bắt đầu dùng nghệ thuật nhiếp ảnh để ghi lại chân dung những người bạn mà rất nhiều trong số đó sau này đã trở thành những nhân vật nổi tiếng của văn hóa Pháp và châu Âu cuối thế kỷ 19. Là người yêu thích kỹ thuật mới, Nadar còn thực hiện nhiều cuộc du hành bằng khí cầu mặt trời và thực hiện những bức ảnh chụp từ không trung. Các cuộc du hành của Nadar đã tạo cảm hứng cho nhà văn Jules Verne viết tác phẩm khoa học viễn tưởng nổi tiếng *[[Năm tuần trên khí cầu]]* (*Cinq semaines en ballon*, 1962), một trong các nhân vật chính của *[[Từ Trái Đất tới Mặt Trăng]]* (*De la Terre à la Lune*) cũng được Verne đặt tên là Michel Ardan, một cách tráo vị trí chữ của Nadar.

Quãng thời gian hoạt động tích cực trong ngành hàng không của Nadar bị cắt đứt bởi sự kiện quân Phổ tiến vào Paris và Công xã Paris. Ông quay trở lại với nghề nhiếp ảnh và báo chí. Năm 1904 Nadar qua đời ở tuổi 90 tại thủ đô nước Pháp.

## Tác phẩm

Hình:Alexander III. Czar Of Russia Nadar.jpg|Alexander III của Nga
Hình:Charles Baudelaire.jpg|Charles Baudelaire
Hình:Hector Berlioz (1857).gif|Hector Berlioz
Hình:Nadar_1.jpg|Sarah Bernhardt
Hình:Georges Boulanger Nadar.jpg|Georges Boulanger
Hình:Georges Clemenceau Nadar.jpg|Georges Clemenceau
Hình:Camille_Corot-Nadar_corrected.jpg|Camille Corot
Hình:Gustave Courbet.jpg|Gustave Courbet
Hình:Victorcousin.JPG|Victor Cousin
Hình:Honore Daumier-Nadar.jpg|Honoré Daumier
Hình:Charles francois daubigny.jpg|Charles-François Daubigny
Hình:Félix Nadar 1820-1910 portraits Eugène Delacroix.jpg|Eugène Delacroix
Hình:Paul Gustave Dore by Felix Nadar 1855-1859.jpg|Gustave Doré
Hình:Alexandre Dumas Nadar.jpg|Alexandre Dumas
Hình:Gustave Eiffel 1888 Nadar2.jpg|Gustave Eiffel
Hình:Jean Henri Fabre Nadar.jpg|Jean Henri Fabre
Hình:Jules Favre 1865 Nadar.jpg|Jules Favre
Hình:Jules Ferry Nadar.jpg|Jules Ferry
Hình:Galliffet, Gaston de.jpg|Gaston de Galliffet
Hình:Léon Gambetta 1870 Nadar.jpg|Léon Gambetta
Hình:Giuseppe Garibaldi 1870 Nadar.jpg|Giuseppe Garibaldi
Hình:Théophil Gautier 1856 Nadar.jpg|Théophile Gautier
Hình:Elisabeth de Gramont - Nadar - 1889.jpg|Elisabeth de Gramont
Hình:Reynaldo Hahn Nadar.jpg|Reynaldo Hahn
Hình:Kropotkin Nadar.jpg|Pierre Kropotkine
Hình:Franz Liszt photo.jpg|Franz Liszt
Hình:Mallarme.jpg|Stéphane Mallarmé
Hình:Édouard Manet.jpg|Édouard Manet
Hình:Ilja Iljitsch Metschnikow Nadar.jpg|Ilya Ilitch Metchnikov
Hình:Jean-FrancoisMillet(Nadar).jpg|Jean-Francois Millet
Hình:Claude Monet 1899 Nadar.jpg|Claude Monet
Hình:Nasir ad-Din Nadar.jpg|Nasseredin Shah
Hình:Félix Nadar 1820-1910 portraits Gérard de Nerval.jpg|Gérard de Nerval
Hình:Pelletan eugene.jpg|Eugène Pelletan
Hình:ElieReclusNadar.jpg|Élie Reclus
Hình:EliseeReclusNadar.jpg|Élisée Reclus
Hình:Nadar, Félix - Gabrielle Réjane (1856-1920).jpg|Réjane (Gabrielle Réju)
Hình:Jean Richepin.jpg|Jean Richepin
Hình:Henri Rochefort Nadar.jpg|Henri Rochefort
Hình:Auguste Rodin 1893 Nadar.jpg|Auguste Rodin
Hình:George Sand by Nadar, 1864.jpg|George Sand
Hình:Ernest Henry Shackleton Nadar.jpg|Ernest Henry Shackleton
Hình:Eugène Simon 1848-1924.jpg|Eugène Simon
Hình:Adolphe Thiers Nadar.jpg|Adolphe Thiers
Hình:Jules Verne.jpg|Jules Verne
Hình:Émile Zola Nadar.jpg|Émile Zola


## Tham khảo

* Nadar, *Correspondance*, 1820-1851. Tome 1 (établie et annotée par André Rouillé). Éditions Jacqueline Chambon, 1998.

## Liên kết ngoài

* Ảnh của Nadar