open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ATM (giao thức)

**Asynchronous Transfer Mode** (tiếng Anh, viết tắt: **ATM**, tạm dịch nghĩa: *Chế độ truyền không đồng bộ*) là hệ thống chuyển mạch gói tiên tiến, có thể truyền đồng thời dữ liệu, âm thanh và hình ảnh số hoá trên cả mạng LAN và mạng WAN.

Đây là một trong những phương pháp kết nối mạng WAN nhanh nhất hiện nay, tốc độ đạt từ 155 Mbit/s đến 622 Mbit/s. Trên thực tế, theo lý thuyết nó có thể hỗ trợ tốc độ cao hơn khả năng hiện thời của các phương tiện truyền dẫn hiện nay. Tuy nhiên, tốc độ cao có nghĩa là chi phí cũng cao hơn, ATM đắt hơn nhiều so với ISDN, X25 hoặc FrameRelay. Các đặc trưng của ATM bao gồm:

*Sử dụng gói dữ liệu (cell) nhỏ, có kích thước cố định (53 byte), dễ xử lý hơn so với các gói dữ liệu có kích thước thay đổi trong X.25 và Frame Relay.53 bytes gồm 48 byte dữ liệu và 5 byte header (byte đầu mào).
*Tốc độ truyền dữ liệu cao, theo lý thuyết có thể đạt 1,2 Gbit/s
*Chất lượng cao, độ nhiễu thấp nên gần như không cần đến việc kiểm tra lỗi
*Có thể sử dụng với nhiều phương tiện truyền dẫn vật lý khác nhau (cáp đồng trục, cáp dây xoẵn, cáp sợi quang)
*Có thể truyền đồng thời nhiều loại dữ liệu

Hai tổ chức chuẩn hóa ATM quan trọng nhất là ITU-T và ATM Forum. ITU-T nghiêng về định nghĩa UNI (user network interface) công cộng trong khi ATM forum tập trung chuẩn hóa UNI riêng.
Ở Việt Nam cũng sử dụng ATM theo chuẩn của ATM Forum nhưng hiện nay chuyển sang MPLS.
## Tham khảo
Ủy ban kỹ thuật điện quốc tế

:*Xem các nghĩa khác của IEC từng trang định hướng [[IEC]]*

**Uỷ ban Kỹ thuật Điện Quốc tế** hay **IEC** (viết tắt của tiếng Anh: *International Electrotechnical Commission*) được thành lập năm 1906. Mục tiêu của IEC là thúc đẩy sự hợp tác quốc tế về tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực điện - điện tử và các vấn đề có liên quan như: chứng nhận sự phù hợp tiêu chuẩn điện và hỗ trợ cho thông hiểu quốc tế.

IEC có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với nhiều tổ chức tiêu chuẩn hoá và chuyên môn quốc tế như: ISO, Liên đoàn Viễn thông quốc tế - ITU; Ban Tiêu chuẩn hoá Kỹ thuật điện châu Âu - CENELEC. Đặc biệt, giữa IEC và ISO đã thiết lập một thoả thuận về phạm vi hoạt động của mỗi tổ chức. Theo thoả thuận này, phạm vi hoạt động của IEC bao gồm tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực điện - điện tử. ISO và IEC đã phối hợp thành lập một ban kỹ thuật hỗn hợp về công nghệ thông tin được đặt trong cơ cấu các cơ quan kỹ thuật của ISO (ISO/IEC/JTC1).

Trụ sở ban đầu của tổ chức này đóng ở Luân Đôn, nay chuyển trụ sở sang đóng tại Genève từ năm 1948.

Bộ tiêu chuẩn điện kỹ thuật (chuẩn hoá quốc tế IEC) bao gồm trên 6500 tiêu chuẩn về thiết kế, lắp đặt hệ thống điện.

Những tiêu chuẩn của IEC được sắp xếp theo dãy số từ 60000 đến 79999. Ví dụ IEC 60432.

Bộ tiêu chuẩn cũ của IEC đưa ra trước năm 1997 được đánh số lại bằng cách cộng số cũ với 60000. Ví dụ tiêu chuẩn cũ số IEC 237 đặt lại là IEC 60237.

## Các tiêu chuẩn
Các tiêu chuẩn IEC 364 do các chuyên gia y tế và kỹ thuật các nước trên thế giới xây dựng thông qua việc so sánh cá kinh nghiệm thực tế ở phạm vi quốc tế. Hiện nay các nguyện tắc về an toàn của IEC 364 và 479-1 la nền tảng của hầu hết các tiêu chuẩn trên thế giới.

## Tại Việt Nam
Khi Việt Nam gia nhập WTO, Bộ Khoa học Công nghệ đã ban hành một số tiêu chuẩn TCVN chấp nhận IEC để chuyển dịch thành tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN).

Cột số tiêu chuẩn điện kỹ thuật của Việt Nam hiện nay phù hợp với IEC có:

* Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà: TCVN 7447:2004 (IEC 60364-1:2001) (Fundamental principles - Definition - Asessment of general characteristics_Electrical íntallation of buildings)
* Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà - Bảo vệ an toàn - Bảo vệ chống quá dòng: TCVN 7447-4-43:2004 (IEC 60364-4-41:2001) (Electrical íntallation of buildings - Protection for safety - Protection against overcurrent)
* Dây trần sợi tròn xoắn thành các lớp đồng tâm: TCVN 6483:1999 (tương ứng với IEC 61089 hoặc IEC 1089) (thay thế các tiêu chuẩn TCVN 5064:1994)
* Phương pháp thử với vật liệu cách điện và vỏ bọc: TCVN 6614:2000 (tương ứng với IEC 60811 hoặc IEC 811) 
## Tham khảo

192.168.1.6

## Liên kết ngoài
IEC

**IEC** có thể là viết tắt của:
* International Electrotechnical Commission: Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế được thành lập năm 1906.
* Network Institute of Exterior Cleaning
* Information, Education, and Communication
* Independent Electoral Commission
* Industrial Emergency Council
* Inertial electrostatic confinement (in fusion energy)
* Institut des Experts-comptables et des Conseils fiscaux
* Institut d'Estudis Catalans, Catalan Studies Institute
* Interactive evolutionary computation|Interactive Evolutionary Computation
* International Education Centre
* International Electrical Congress
* International Engineering Consortium
* International English Center
* International Equipment Company
* International Equipment Components, Inc.
* International Exchange Center
* International Extension College
* Internet Engineering Curriculum
* Ion Exchange Chromatography
* Iowa Energy Center
* Island Eastern Corridor
* Israel Electric Corporation
* Institutional Ethics Committee in clinical trial
* Independent Emerging Countries
* Institut de l'Entente Cordiale
* Institut d'Estudis Catalans
* Iserlohner Eishockey-Club
* Integrated electronics and communications joint stock company
Công ty Cổ phần trách nhiệm hữu hạn Dầu khí Trung Quốc

**Công ty Cổ phần trách nhiệm hữu hạn Dầu khí Trung Quốc** (tên tiếng Anh: **PetroChina Company Limited** (, ) (, ), viết tắt là **Trung Dầu** hay **Trung Thạch Dầu** là một công ty cổ phần trách nhiệm hữu hạn của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Công ty này được Công ty Tập đoàn Dầu khí Trung Quốc, công ty sản xuất dầu mỏ lớn nhất Trung Quốc (tên tiếng Trung là: 中国石油天然气集团公司, tên tiếng Anh: **China National Petroleum Corporation** (CNPC) thành lập ngày 5 tháng 11 năm 1999.

Ngày 6 tháng 4 năm 2000, Công ty này được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán New York, ngày 7 tháng 4 năm 2000 được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông, và niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải ngày 5 tháng 11 năm 2007, và sau khi lên sàn Thượng Hải đấu giá lần đầu, giá trị vốn hóa thị trị trường của công ty này tăng gấp ba lần, khiến cho PetroChina trở thành công ty có giá trị vốn hóa thị trường lớn nhất thế giới với giá trị vượt quá 1000 tỷ USD, vượt qua Exxon Mobil của Mỹ.

Theo xếp hạng mới nhất của Forbes, PetroChina được xếp vào danh sách "Các công ty hàng đầu thế giới năm 2000". Công ty này xếp hạng nhất Trung Quốc và xếp thứ 55 thế giới.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức 
* "Đằng sau việc PetroChina trở thành công ty lớn nhất thế giới" đăng trên "Thời báo Kinh tế Việt Nam" ngày 6/11/2007
* Petrochina stock quote Google Finance
* 2004 Annual Report, pp.135, 137
Charlie Nguyễn

**Nguyễn Chánh Trực** (sinh ngày 25 tháng 9 năm 1968), thường được biết đến với nghệ danh **Charlie Nguyễn**, là một nam nhà làm phim người Mỹ gốc Việt. Nổi tiếng qua những bộ phim đa dạng mọi thể loại xuyên suốt sự nghiệp, ông được đánh giá là một trong những nhà làm phim xuất sắc nhất của điện ảnh Việt Nam trong thế hệ của mình.

ông là anh trai của diễn viên Johnny Trí Nguyễn, cả hai cùng với nghệ sĩ hài Nguyễn Dương và danh hài Vân Sơn đều là cháu ruột của diễn viên Nguyễn Chánh Tín.

## Tiểu sử
Charlie Nguyễn tị nạn qua Mỹ (Quận Cam, California) năm 1982 cùng với gia đình (trong đó có em trai Johnny Trí Nguyễn và em gái Tawny Trúc Nguyễn). Năm 1995, anh đã lập gia đình với Diane Nguyễn. Vợ anh làm trong lĩnh vực kinh doanh, hai vợ chồng có một con gái sinh năm 1996 là võ sĩ karate Jasmine Nguyễn.

Năm 1992, Charlie Nguyễn lập công ty sản xuất phim/video mang tên Cinema Pictures, sau này đã được đổi thành Hãng phim Chánh Phương (Chánh Phương Films). Phim đầu tiên của anh, *Thời Hùng Vương 18* (đạo diễn/biên kịch/sản xuất/biểu diễn võ thuật), là một bộ phim được cấp kinh phí độc lập và tạo phong thái cho những bộ phim sôi động truyền cảm hứng cho đề tài kịch, võ thuật và lịch sử Việt Nam.

Các phim tiêu biểu của anh có: *Thời Hùng Vương 18* (sản xuất/biên kịch/đạo diễn), *[[Vật đổi sao dời]]* (biên kịch/đạo diễn), *[[Để Mai tính]]* (đạo diễn/diễn viên), *[[Long Ruồi]]* (đạo diễn/đoạt kỷ lục doanh thu/đạo diễn xuất sắc cánh diều vàng), *[[Cưới ngay kẻo lỡ]]* (biên kịch/đạo diễn), *[[Khát vọng Thăng Long]]* (biên kịch), *[[Bụi đời Chợ Lớn]]* (biên kịch/đạo diễn), *[[Tèo em]]* (biên kịch/đạo diễn) và *[[Dòng máu anh hùng]]* (đạo diễn/biên kịch/sản xuất) – đây là bộ phim giành được sự yêu thích của khán giả Việt Nam. Bộ phim đã mang về cho anh giải thưởng của ban giám khảo thể loại phim truyện tại Liên hoan phim châu Á-Thái Bình Dương - Los Angeles lần thứ 23, giải Bông sen bạc (không có vàng) tại Liên hoan phim Việt Nam và Giải Mai Vàng 2007.

Anh từng nói là: "Tôi hạnh phúc vì được làm phim Việt. Thật ra tôi cũng không mê phim hành động lắm. Tôi thích nhiều thể loại phim khác nhau".

## Danh sách phim

### Biên kịch hài
*Nhất nghệ tinh
*Tai nạn TV
*Tai nạn Radio
*Phải duyên hay nợ
*Hậu sinh khả ố
*Lỡ thời
*Nhịp cầu tri âm
*Tiền là gì
*Kém trí nhớ
*Ông Ninh, ông Nang
*Hài dài Vân Sơn 23 in Thái Lan: Vượt biên giới
*Hài dài Vân Sơn 37 in Campuchia: Đạo nghĩa giang hồ

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
* Johnny Trí Nguyễn, Charlie Nguyễn đạt 100% số phiếu.
Bích Liên (định hướng)

**Bích Liên** có thể đề cập đến:

*Bích Liên, ca sĩ nhạc đỏ, Nghệ sĩ ưu tú người Việt Nam
*Bích Liên hay Thích Trí Hải, thế danh Nguyễn Trọng Khải, Hòa thượng người Việt Nam
*Dương Bích Liên, họa sĩ người Việt Nam
*Huỳnh Bích Liên, diễn viên người Hồng Kông
*Nông Thị Bích Liên, nhà chính trị người Việt Nam

## Tham khảo

## Xem thêm

*
*
Lệ Quyên

**Lệ Quyên** có thể là tên của:
*Nguyễn Lệ Quyên: Ca sĩ nhạc trữ tình nổi tiếng thập niên 1980.
*Vũ Lệ Quyên: Ca sĩ nhạc nhẹ, nổi tiếng vào thập niên 2000.
*Hoàng Lệ Quyên: Ca sĩ nhạc trẻ xuất phát từ cuộc thi Thần tượng âm nhạc Việt Nam.
Lịch sử Hoa Kỳ (1945–1964)

Giai đoạn **lịch sử Hoa Kỳ từ 1945 đến 1964** bao gồm một thời kỳ bắt đầu từ thời Chiến tranh Lạnh cho đến Phong trào đòi quyền dân sự.

Trong Lịch sử Hoa Kỳ, đây được xem là một gia đoạn có chính sách đối ngoại chủ động của Mỹ trong việc trợ giúp châu Âu khỏi bị tàn phá trong Thế chiến thứ hai và các hoạt động ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản. Đối với trong nước, sau một thời gian chuyển đổi ngắn, nền kinh tế Mỹ đã tăng trưởng nhanh chóng, mối đe dọa chiến tranh hạt nhân đối với thế giới. Một cuộc chạy đua vũ khí với các cường quốc khác, đặc biệt là Liên Xô. Lính Mỹ đã được phái đi Triều Tiên để tham chiến. Các nước Xã hội chủ nghĩa đã hợp tác quân sự thông qua Hiệp ước Warszawa để đối trọng với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) do Mỹ dẫn đầu.

Nhưng đối với nhiều người sinh sống ở Mỹ, căng thẳng quốc tế đã được cân bằng bằng các thành tựu kinh tế trong nước, đặc biệt sau năm 1955, người Mỹ được thụ hưởng mức lương cao, các tiện nghi sinh hoạt như xe hơi, máy giặt, máy hút bụi, bàn ủi điện... tiết kiệm sức. Các hộ gia đình được hưởng nhiều tiện nghi khác như nước nóng sưởi ấm trung tâm trong các căn hộ, các loại đồ đạc đẹp và rẻ hơn.

## Tham khảo
Chuông nguyện hồn ai (định hướng)

**Chuông nguyện hồn ai** là tên cuốn tiểu thuyết được xuất bản năm 1940 của nhà văn Ernest Hemingway. Ngoài ra *Chuông nguyện hồn ai*, hoặc tên nguyên bản tiếng Anh **For Whom the Bell Tolls**, còn có thể là:
*Bộ phim *[[Chuông nguyện hồn ai (phim 1943)|Chuông nguyện hồn ai]]* năm 1943 chuyển thể từ tiểu thuyết của Hemingway với hai diễn viên nổi tiếng Gary Cooper và Ingrid Bergman.
*Bộ phim *[[For Whom the Bell Tolls (phim 1965)|For Whom the Bell Tolls]]* năm 1965 của BBC chuyển thể từ tiểu thuyết.
*Ca khúc *[[For Whom the Bell Tolls (Metallica)|For Whom the Bell Tolls]]* của nhóm Metallica
*Ca khúc *[[For Whom the Bell Tolls (Bee Gees)|For Whom the Bell Tolls]]* của nhóm Bee Gees
*Ca khúc *[[For Whom the Bell Tolls (W.A.S.P)|For Whom the Bell Tolls]]* của nhóm W.A.S.P
Pù Luông

**Pù Luông** là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Được thành lập ngày 16 tháng 6 năm 2025 trên cơ sở các xã Thành Sơn, Lũng Niêm, Thành Lâm của huyện Bá Thước, xã Pù Luông chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 cùng năm.

## Địa lý
Xã Pù Luông nằm ở vùng núi phía tây bắc tỉnh Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

* Phía đông và phía bắc giáp xã Cổ Lũng
* Phía tây bắc giáp các xã Phú Lệ, Phú Xuân
* Phía tây và phía nam giáp xã Hồi Xuân
* Phía đông nam giáp xã Bá Thước.

Xã Pù Luông có diện tích tự nhiên 81,71&nbsp;km², quy mô dân số năm 2024 là 9.573 người, mật độ dân số đạt 117 người/km².

## Lịch sử
Địa giới hành chính xã Pù Luông trước đây là các xã Thành Sơn, Lũng Niêm, Thành Lâm, nằm ở phía tây bắc huyện Bá Thước.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Bá Thước bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Pù Luông được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 3 xã Thành Sơn, Lũng Niêm, Thành Lâm từng thuộc huyện Bá Thước. Xã này chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.

## Hành chính
Xã Pù Luông có 20 tổ chức tự quản. Dưới đây là danh sách các tổ chức tự quản theo địa giới từng xã cũ:

## Tham khảo
### Chú thích
Chiến tranh hạt nhân

**Chiến tranh hạt nhân**, hay **chiến tranh nguyên tử**, là chiến tranh mà trong đó vũ khí hạt nhân được sử dụng. Điều này cho đến nay chỉ mới diễn ra một lần, đó là vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki của Hoa Kỳ nhằm vào Đế quốc Nhật Bản tại thời điểm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ 2. Ngày nay, thuật ngữ Chiến tranh hạt nhân thường dùng để chỉ các cuộc đối đầu giữa các bên có trang bị vũ khí hạt nhân. Khác với chiến tranh thông thường, chiến tranh hạt nhân có mức độ và phạm vi phá hủy lớn hơn nhiều và gây những hậu quả lâu dài trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ sau cuộc chiến. Một cuộc chiến tranh hạt nhân trên quy mô lớn có thể dẫn đến sự hủy diệt tất cả các dạng sống trên Trái Đất.

## Các dạng chiến tranh hạt nhân
Khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân trong các cuộc chiến tranh thường được chia làm hai nhóm, mỗi nhóm có hiệu ứng khác nhau và sử dụng loại vũ khí hạt nhân khác nhau.

Nhóm đầu tiên là một cuộc ***chiến tranh hạt nhân hạn chế***: là việc sử dụng vũ khí hạt nhân trên quy mô nhỏ bởi một hay vài nhóm. "Chiến tranh hạt nhân hạn chế" thường có khả năng xảy ra nhất đối với hai siêu cường hạt nhân đánh vào các cơ sở quân sự của nhau để đánh phủ đầu đối phương hay chỉ là mào đầu chống một cuộc xâm lấn của đối phương sử dụng vũ khí thông thường. Nó cũng có thể chỉ một cuộc chiến tranh hạt nhân giữa các cường quốc hạt nhân nhỏ thiếu khả năng tấn công đòn quyết định lên đối phương. Thuật ngữ này áp dụng cho bất cứ sự sử dụng vũ khí hạt nhân hạn chế nào mà có thể đánh vào mục tiêu quân sự hoặc dân sự.

Nhóm thứ hai là một cuộc ***chiến tranh hạt nhân quy mô toàn diện***, bao gồm việc sử dụng với số lượng lớn vũ khí hạt nhân tấn công toàn bộ một quốc gia, bao gồm cả mục tiêu quân sự và dân sự. Cuộc tấn công như vậy nhằm phá hủy toàn bộ kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, quân sự của một quốc gia thông qua tấn công hạt nhân áp đảo. Cuộc tấn công hạt nhân trên quy mô toàn diện này khó có khả năng giới hạn trong hai quốc gia, đặc biệt là nếu một trong hai quốc gia đó là siêu cường hạt nhân. Nếu xảy ra cuộc chiến hạt nhân trên quy mô toàn diện như thế này thì có thể khiến cho loài người tuyệt chủng hoặc chỉ có một số ít sống sót (những người ở những vùng xa cuộc chiến) với mức sống và tuổi thọ chỉ tương đương với thời kỳ trước Trung cổ trong nhiều thế kỷ. Ngoài ra, nó cũng sẽ hủy diệt hệ sinh thái và tác động lớn đến khí hậu Trái Đất.

Một dạng thứ ba, thường không bao gồm trong cả hai loại trên là ***chiến tranh hạt nhân tình cờ***, trong đó một cuộc chiến hạt nhân xảy ra một cách vô ý do các lỗi máy móc, điều khiển, thử nghiệm, nhầm lẫn con người. Một số kịch bản nêu trên có xảy ra trong thời Chiến tranh Lạnh nhưng không sự kiện nào dẫn đến giao chiến hạt nhân. Nhiều kịch bản như trên đã được đưa vào văn hóa đại chúng, như trong tiểu thuyết năm 1962 *[[Fail-Safe (tiểu thuyết)|Fail-Safe]]* và bộ phim năm 1964 *[[Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb]]*.
## Tham khảo
Hoàng Hạc lâu

**Hoàng Hạc lâu** (黃鶴樓) là một ngôi tháp lịch sử, được cất trên vực đá Hoàng Hạc của núi Xà Sơn bên bờ sông Dương Tử, thuộc thành phố Vũ Hán tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Hoàng Hạc Lâu được xem là một trong Tứ đại danh lâu của Trung Quốc và là ngôi lầu nổi tiếng được các thi nhân ca tụng.

Lầu Hoàng Hạc đầu tiên được xây dựng ở trên ghềnh đá Hoàng Hạc thuộc huyện Vũ Xương tỉnh Hồ Bắc vào năm Hoàng Vũ thứ 2 đời nhà Ngô thời Tam Quốc (223 Tây Lịch). Đến nay suốt 1801 năm đã có 12 lần bị thiêu hủy, 12 lần xây cất lại, mỗi lần lại cao hơn và có nhiều tầng hơn.

Tên gọi " Lầu Hoàng Hạc " bắt nguồn từ truyền thuyết dân gian. Tương truyền Phí Văn Vi, một tu sĩ đắc đạo thành tiên thường cưỡi hạc vàng ngao du sông thủy. Một hôm, tiên và hạc bay ngang Vũ Hán và dừng chân lại trên "Đồi Rắn" để nhìn ngắm, một bên là cảnh đẹp hùng vĩ của Trường Giang và bên kia là Ngũ Hồ trong khói sương diễm lệ. Người đời sau đã từ nơi tiên cưỡi hạc vàng bay đi xây lên một tháp lầu đặt tên là Hoàng Hạc Lâu.

Lầu Hoàng Hạc ngày xưa là nơi gặp mặt tao đàn của các văn nhân mặc khách đương thời. Trong thời Đường (618-907), các thi nhân đến Hoàng Hạc Lâu để vừa thưởng ngoạn phong cảnh non nước mây ngàn hữu tình, vừa uống rượu làm thơ.

Chinh chiến các thời đại phá hủy những kiến trúc Hoàng Hạc Lâu và đều được tái thiết. Ngôi lầu cuối cùng Thanh Lâu cắt năm 1868 và bị hủy hoại năm 1884. Năm 1957 khi ngôi cầu đầu tiên vượt sông Dương Tử được xây cất, vị trí cũ của Hoàng Hạc Lâu bị trưng dụng và các kiến trúc Hoàng Hạc Lâu được dời cách vị trí cũ 1&nbsp;km.

Tháng 10 năm 1981, Hoàng Hạc Lâu được tái thiết và tháng 6 năm 1985 khánh thành. Tháp hiện nay là một công trình được xây lại bằng vật liệu hiện đại và có một cầu thang máy. Hoàng Hạc Lâu bây giờ nằm trong Hoàng Hạc Công Viên là nơi thu hút du khách trong và ngoài nước Trung Quốc.

Image:Wuhan from Yellow Crane Tower.jpg|Quang cảnh thành phố Vũ Hán, nhìn từ lầu Hoàng Hạc
Image:Yellowcrane.JPG|Hoàng Hạc
Image:HuangHe Tower.jpg|Lầu Hoàng Hạc thế kỷ 19


## Xem thêm
*Bồng Lai các
*Đằng Vương các
*Nhạc Dương lâu

## Tham khảo
Ex nihilo nihil fit

**Ex nihilo nihil fit** (tiếng Latin: **không có gì bắt nguồn từ hư vô**) là một phát biểu triết học của luận đề được đưa ra tranh luận lần đầu tiên bởi Parmenides. Ngày nay, ý tưởng này thường được liên hệ một cách không chính xác với các định luật bảo toàn khối lượng và năng lượng.

Nhận định từ suy luận, không có vật gì được diễn tả bằng một tập rỗng, và dễ dàng thấy rằng không có bất cứ vật gì (một khái niệm được định rõ hay một phần tử) có thể được trích ra từ một tập như vậy. Những định nghĩa khác của hư vô dựa trên sự phủ định của tồn tại (điều này được tranh luận bởi, ví dụ, Heidegger), và với một định nghĩa như vậy, bất cứ vật gì chưa tồn tại và chưa xác định được thì có nguồn gốc từ hư vô, trong một nghĩa cũng hiển nhiên như vậy.

Trong tác phẩm Grendel của John Gardner, Grendel nói "Nihil ex nihio" sau khi ông ta thức dậy từ một cơ ác mộng ở cuối Chương 10.
## Xem thêm
* Năng lượng chân không
* Hạt Higgs
* Bẻ gãy đối xứng tự phát
## Tham khảo
Lưu Cung

**Lưu Cung** (chữ Hán: 劉恭), tức **Hán Tiền Thiếu Đế** (漢前少帝) (193 TCN – 184 TCN) là vị Hoàng đế thứ ba của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc, kế vị Hán Huệ Đế.

## Tiểu sử
Lưu Cung là con trai của Hán Huệ Đế và Mỗ thị mỹ nhân (Mỗ thị tức không rõ họ), một cung nhân của Hán Huệ Đế Lưu Doanh. Riêng tên Lưu Cung cũng có khả năng bị ghi nhầm từ Lưu Mỗ (刘某), tức không rõ tên. Khi Lưu Cung ra đời, Mỗ thị cung nhân bị Lã hậu bức tử nhằm đem ông giả làm con của Trương Hoàng hậu, vợ Hán Huệ Đế. Năm đó Trương hoàng hậu 14 tuổi, lại là cháu gọi Huệ Đế bằng cậu nên chưa hề chăn gối, cũng không có con, bị Lã hậu ép giả thai ngay trong lúc Mỗ thị mang thai. Ông trở thành Đích trưởng tử và được phong Thái tử.

Năm 188 TCN, Hán Huệ Đế băng hà, Lưu Cung lên ngôi, sử gọi [**Hán Thiếu Đế**]. Có rất ít tài liệu ghi chép về cuộc đời và tính cách của Hán Thiếu Đế, vì trong thời gian tại vị Lã thái hậu công khai cai quản toàn bộ triều chính.

Khoảng năm 184 TCN, Lưu Cung biết được sự thật về xuất thân của mình, cũng như việc Lã hậu đã ép chết mẹ ông. Ông nói ra ý định lớn lên sẽ phế truất Lã hậu, giam vào lãnh cung trả thù cho mẹ. Không may, Lã hậu nghe được và đã bí mật sai người giam Thiếu Đế trong cung, công bố ông bị trọng bệnh loạn thần kinh và thông báo cho bá quan rằng ông không thể cai quản triều chính, cần phải tìm người kế ngôi. Các quan trong triều nghe theo và ông đã bị bỏ chết. Em trai ông là Lưu Nghĩa, sau đó đổi tên thành Lưu Hồng lên kế vị, tức Hán Hậu Thiếu Đế.

Lưu Cung bị coi là một vị Hoàng đế bù nhìn của Lã Hậu nên thường bị loại khỏi danh sách chính thức của các vị hoàng đế nhà Hán. Các sử gia đời sau vì sự tôn trọng nên đặt cho ông thụy **Tiền Thiếu Đế** (前少帝).

### Thế phả nhà Hán

## Xem thêm
* Lã hậu
* Hán Huệ Đế

## Tham khảo
Thần đồng cờ vua

**Thần đồng cờ vua** là cụm từ chỉ những trẻ em chơi cờ vua tốt đến mức có thể thắng được kiện tướng và thậm chí cả đại kiện tướng quốc tế khi tuổi còn nhỏ. Cờ vua là một trong số ít các môn thể thao mà trẻ em có thể tranh tài một cách bình đẳng với người lớn. Khả năng chơi cờ tốt cũng là một trong những kĩ năng ở các thần đồng thật sự. Thần đồng cờ vua thường được kì vọng nhiều; một số sau này trở thành vô địch thế giới, số khác lại không có tiến bộ khi đã trưởng thành.

Một số thần đồng cờ vua thời trước có thể kể tới Paul Morphy (1837-1884) và José Raúl Capablanca (1888-1942). Cả hai đều có những trận thắng trước những đối thủ mạnh là người lớn khi mới 12 tuổi. Samuel Reshevsky (1911-1992) thì lại có những trận đấu biểu diễn đồng thời (thi đấu với nhiều đối thủ cùng lúc) khi mới 8 tuổi. Morphy sau trở thành vô địch thế giới không chính thức (trước khi có danh hiệu chính thức). Capablanca là vô địch thế giới, còn Reshevsky tuy không có danh hiệu chính thức nào nhưng luôn là kì thủ hàng đầu thế giới trong nhiều năm. Gần đây hơn, Bobby Fischer vô địch nước Mỹ khi mới 14 tuổi và đạt chuẩn Đại kiện tướng khi mới hơn 15 tuổi, lập kỉ lục thời đó.

## Danh sách các đại kiện tướng trẻ nhất
Một thước đo thần đồng cờ vua là độ tuổi mà họ đạt được danh hiệu Đại kiện tướng quốc tế. Chú ý rằng danh hiệu này mới chỉ có từ năm 1950 và trong những năm gần đây việc đạt được danh hiệu này càng dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều thần đồng cờ vua thời gian gần đây. Đó phần lớn do sự phát triển của khoa học công nghệ, với máy tính giúp việc học và tập luyện cờ vua nhanh hơn, chi phí di chuyển giảm và với Internet, giúp các kì thủ có thể tập luyện và chơi với các đấu thủ ngoại quốc, cũng như tham dự các giải đấu chất lượng ở nước ngoài.

### Các kỉ lục
Dưới đây là danh sách các kì thủ từng nắm giữ kỉ lục đại kiện tướng trẻ nhất. Tuổi ở đây là lúc họ đạt được chuẩn đại kiện tướng, chứ không phải chính thức có được danh hiệu, vì danh hiệu đại kiện tướng được phong chính thức tại các hội nghị của Liên đoàn cờ vua thế giới (FIDE).

Dưới đây là danh sách các kì thủ đạt được danh hiệu đại kiện tướng trước tuổi 14.

### Nữ Đại kiện tướng trẻ nhất

Kì thủ nữ trẻ nhất đạt được danh hiệu đại kiện tướng (không phải danh hiệu thấp hơn là Đại kiện tướng nữ) là Hầu Dật Phàm, khi cô mới 14 tuổi 6 tháng 16 ngày.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Tin tức về đại kiện tướng trẻ trên trang chessbase.com
Port of Spain

**Port of Spain** là tên thủ đô của Trinidad và Tobago và là đô thị lớn thứ ba của quốc gia này, sau Chaguanas và San Fernando. Theo thống kê dân số năm 2000, thành phố có dân số đô thị 49.031 người và dân số kể cả khu vực ngoại thành là 128.026 (ước tính 1990). Thành phố nằm bên bờ vịnh Paria, bờ tây bắc của đảo Trinidad.

Thành phố này là một trung tâm hành chính, dịch vụ tài chính của quốc gia này, ở đây có hai trong các ngân hàng lớn nhất của vùng Caribe nói tiếng Anh. Thành phố này cũng là một trong những trung tâm vận chuyểnt bằng tàu biển lớn của vùng Caribe, xuất khẩu các nông sản và asphalt. Bauxite từ Guyana và quặng sắt từ Venezuela được trung chuyển tàu thông qua cảng tại Chaguaramas, cách thành phố 5 dặm về phía tây. Tòa nhà cao nhất của Port of Spain (và của cả nước) là Nicholas Tower cao 21 tầng; tòa nhà *Waterfront International Project* dự kiến xây là một tháp cao 26 tầng.

## Địa lý
Port of Spain nằm ở tây bắc đảo Trinidad, giữa vịnh Paria, các đồi của Northern Range và đầm lầy Caroni. Một phần của thành phố nằm ở trên đất lấn biển còn các khu vực khác nằm trên các sườn đồi.

### Khí hậu
Port of Spain có khí hậu nhiệt đới gió mùa. Mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 12, mùa khô từ tháng 1 đến tháng 5.

Các kỷ lục nhiệt độ của Port of Spain (St. Clair):
**Cao kỷ lục**: 38&nbsp;°C (100.4&nbsp;°F)
**Thấp kỷ lục**: 11&nbsp;°C (51.8&nbsp;°F)

## Chú thích

## Đọc thêm

* 
* 
## Liên kết ngoài

* 
* Cảng, Port Authority of Trinidad and Tobago
* Bản đồ  tại Caribbean-On-Line.com
Chaguanas

**Thành phố Chaguanas** là thành phố (borough) lớn nhất (theo điều tra dân số năm 2011 là 83.516 người) và tăng trưởng nhanh nhất ở Trinidad và Tobago. Nằm ở miền trung của Trinidad, khoảng 18&nbsp;km về phía nam của Port of Spain, Chaguanas phát triển dần lên do nó ở gần nhà máy mía đường Woodford Lodge. Nó vẫn là một thị xã nhỏ cho đến thập niên 1980 khi nó bắt đầu tăng trưởng nhanh chóng. Dù ban đầu nó chỉ thu hút dân mua bán hàng rẻ và nhà giá phải chăng, sự tăng trưởng của thị xã đã khiến bất động sản tăng nhanh chóng.

Chaguanas trở thành một thành phố năm 1990; trước thời điểm này, nó là một phần của quận Caroni. Thị trưởng hiện nay là Surujrattan Rambachan và Hội đồng thành phố đa số là đảng viên của đảng Hội nghị Quốc dân Thống nhất (United National Congress).

## Tham khảo
San Fernando, Trinidad và Tobago

Thành phố **San Fernando** là một trong ba thành phố lớn của Trinidad và Tobago, là đô thị lớn thứ hai. Thành phố có diện tịch 18&nbsp;km² và nằm ở phía tây nam của đảo Trinidad. Nó giáp sông Guaracara về phía bắc, giáp sông Oropouche về phía nam, giáp quốc lộ Sir Solomon Hochoy về phía đông, và vịnh Paria về phía tây. Dân số ước tính năm 2000 là 62.000 người. Đô thị San Fernando được nâng cấp thành thành phố ngày 18 tháng 11 năm 1988. Khẩu hiệu của San Fernando là: *"Sanitas Fortis"* - *Trong một môi trường lành mạnh chúng ta sẽ tìm thấy sức mạnh*.

## Khí hậu

## Dân số

## Tham khảo
Chihuahua (định hướng)

**Chihuahua** có thể là một trong những nghĩa sau:
*Bang Chihuahua, một bang của México.
*Thành phố Chihuahua, thủ phủ của bang Chihuahua.
*Giống chó Chihuahua, một giống chó ở Mexico.
*Sa mạc Chihuahua, một sa mạc bao phủ phần lớn bang Chihuahua và các khu vực phụ cận.
*Pho mát Chihuahua hay *queso chihuahua*, một loại pho mát ở Mexico.
*"Chihuahua", một bài hát của nghệ sĩ thuộc Eurodance DJ Bobo
Chihuahua (thành phố)

**Thành phố Chihuahua** ( ; Lipan: ) là thủ phủ của bang Chihuahua, México. Dân số thành phố khoảng 748.551 người. Ngành công nghiệp nhẹ là ngành chủ lực của thành phố này, dưới dạng các *[[maquiladora]]*.

## Lịch sử
Người ta cho rằng thành phố này lấy tên từ tiếng Tarahumara, có nghĩa "giữa hai vùng nước", còn định nghĩa khác thì cho rằng tên của thành phố là "nơi của đá có hố" hay "nơi có cát và khô ráo". Tên của xứ này có trước khi các cuộc xâm chiếm của Tây Ban Nha tại vùng đất ngày nay là Mexico. Thành phố được lập ngày 12 tháng 10 năm 1709, bởi Antonio Deza y Ulloa, một nhà thám hiểm người Tây Ban Nha, với tên gọi El Real de Minas de San Francisco el Cuellar. Thị xã đã được thành lập như một *Villa* vào năm 1718 với tên gọi San Felipe el Real de Chihuahua, và tên này đã được rút ngắn vào năm 1823. Nơi này được lựa chọn vì nó là nơi giao cắt của các con sông Chuviscar và Sacramento. Nó cũng là trung độ giữa Río Bravo del Norte (Rio Grande) và thành phố khai khoáng quan trọng lúc đó là Hidalgo del Parral.

Cũng giống như các nơi khác của Bắc Mexico, các hội truyền giáo Công giáo Roma là cơ sở có ảnh hưởng quan trọng trong thời kỳ thuộc địa, và thành phố này đã trở thành một điểm gặp gỡ các hội truyền đạo đi đến và đến từ 'sierra', một khu vực núi ở phía tây bang Chihuahua.

Trong thời kỳ chiến tranh độc lập, thành phố này ít có cảnh giao chiến. Tuy nhiên, Chihuahua là nơi mà Miguel Hidalgo, được xem là quốc phụ Mexico, đã bị giam tù trong Cung điện liên bang Chihuahua và ông đã bị quân Tây Ban Nha hành quyết năm 1811 tại Dinh chính quyền gần đó.Trong thời kỳ Pháp xâm lăng, tổng thống Benito Juárez García đã chọn thành phố này làm thủ đô của chính phủ lưu vong từ năm 1864 đến năm 1867. Trong thời kỳ tổng thống Porfirio Diaz cầm quyền, thành phố này đã trải qua một thời kỳ tăng trưởng bùng nổ và đã trở thành một trong những thành phố quan trọng bậc nhất ở Mexico. Thành phố này là nơi có trụ sở của các ngân hàng quan trọng nhất và là nơi sinh sống của các gia đình giàu có.

## Địa lý

### Khí hậu

Chihuahua có khí hậu bán khô hạn (phân loại khí hậu Köppen *BSk*).

## Tham khảo

## Thư mục

* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
* −Official City of Chihuahua website 
* −Economic Development Office
Yên Lập (huyện)

**Yên Lập** là một huyện miền núi thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

## Địa lý
Huyện Yên Lập nằm ở phía tây tỉnh Phú Thọ, có địa bàn trải dài theo hướng tây bắc - đông nam và có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp huyện Cẩm Khê và huyện Tam Nông
*Phía tây giáp huyện Tân Sơn và huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái
*Phía nam giáp huyện Thanh Sơn
*Phía bắc giáp huyện Hạ Hòa.

## Dân số
Dân số tính đến năm 2019 là 92.858 người. 5% dân số theo đạo Thiên Chúa.

## Lịch sử
Trước đây, huyện Yên Lập thuộc phủ Quy Hóa, trấn Hưng Hóa (năm 1831 đổi là Hưng Hóa).

Từ năm 1903 thuộc tỉnh Phú Thọ.

Theo quyết định số 178-CP ngày 5 tháng 7 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ Việt Nam, huyện Yên Lập sáp nhập với huyện Cẩm Khê và 10 xã của huyện Hạ Hoà ở phần hữu ngạn sông Thao (sông Hồng) thành huyện Sông Thao.

Ngày 22 tháng 12 năm 1980, Hội đồng Chính phủ tách huyện Sông Thao thành 2 huyện Yên Lập và Sông Thao. Khi vừa tái lập, huyện Yên Lập có 17 xã: Đồng Lạc, Đồng Thịnh, Hưng Long, Lương Sơn, Minh Hòa, Mỹ Lung, Mỹ Lương, Nga Hoàng, Ngọc Đồng, Ngọc Lập, Phúc Khánh, Tân Long, Thượng Long, Trung Sơn, Xuân An, Xuân Thủy, Xuân Viên.

Ngày 28 tháng 5 năm 1997, chuyển xã Tân Long thành thị trấn Yên Lập, huyện Yên Lập.

Huyện Yên Lập có 1 thị trấn và 16 xã như hiện nay.

## Hành chính
Huyện Yên Lập có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Yên Lập (huyện lỵ) và 16 xã: Đồng Lạc, Đồng Thịnh, Hưng Long, Lương Sơn, Minh Hòa, Mỹ Lung, Mỹ Lương, Nga Hoàng, Ngọc Đồng, Ngọc Lập, Phúc Khánh, Thượng Long, Trung Sơn, Xuân An, Xuân Thủy, Xuân Viên.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Đông Sơn (định hướng)

**Đông Sơn** có thể là:

## Địa danh
### Việt Nam
* Phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
* Xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi

; Địa danh cũ
* Huyện Đông Sơn thuộc tỉnh Thanh Hóa
* Phường Đông Sơn thuộc thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần phường Hạc Thành
* Phường Đông Sơn thuộc thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần phường Bỉm Sơn
* Xã Đông Sơn (huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội); nay là một phần xã Phú Nghĩa
* Xã Đông Sơn (huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng); nay là một phần phường Lưu Kiếm
* Xã Đông Sơn, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
* Xã Đông Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An
* Xã Đông Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình); nay là một phần của phường Trung Sơn
* Xã Đông Sơn, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình
* Xã Đông Sơn (huyện A Lưới, thành phố Huế); nay là một phần xã A Lưới 4
* Làng cổ Đông Sơn, nay thuộc phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa; nơi phát hiện lần đầu tiên những di chỉ khảo cổ của nền văn hóa Đông Sơn vào giữa thập niên 1920.
* Tên gọi cũ Đông Sơn của núi Hàm Rồng ở Thanh Hóa.
* Huyện Đông Sơn, huyện cũ thuộc tỉnh Quảng Ngãi dưới chính thể Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, tồn tại trong các giai đoạn 1961 - 1965 và 1971 - 1975, gồm một số xã thuộc các huyện Bình Sơn, Sơn Tịnh và huyện đảo Lý Sơn ngày nay.

### Trung Quốc
* Huyện Đông Sơn, trực thuộc địa cấp thị Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến.
* Quận Đông Sơn, trực thuộc địa cấp thị Hạc Cương, tỉnh Hắc Long Giang.

## Văn hóa
* Nền văn hóa Đông Sơn ở Việt Nam.
* Trống đồng Đông Sơn.

## Quân sự
* Quân Đông Sơn là tên đội quân của "Đông Sơn thượng tướng quân" Đỗ Thanh Nhơn, tướng của chúa Nguyễn thời Nguyễn Ánh, đối nghịch với nhà Tây Sơn.

## Xem thêm
*
Prionodon

**Phân họ Cầy linsang châu Á (Prionodontinae)** là một phân họ trong **Họ Prionodontidae** gồm chi Prionodon chứa 2 loài có nguồn gốc từ Đông Nam Á: cầy linsang sọc (*Prionodon linsang*) và cầy gấm (*Prionodon pardicolor*).

Các chi gồm cầy linsang (*[[Prionodon]]* và chi *[[Poiana]]* ở châu Phi) trước đây được phân loại trong phân họ Viverrinae của họ Cầy, cùng một vài chi khác, nhưng các nghiên cứu gần đây cho rằng mối quan hệ trên thực tế của chúng có thể là hơi khác. Các loài cầy linsang nói chung có hình thái tương tự như các loài của Họ Mèo, chứ không giống như các loài cầy trong họ Cầy. Do quan hệ giữa cầy linsang và mèo đã từng được coi là khá xa (hai nhóm này thuộc về hai họ khác nhau trong phạm vi phân bộ Feliformia), nên có thể coi đây là một ví dụ về tiến hóa hội tụ. Tuy nhiên, phân tích DNA chỉ ra rằng trong khi cầy linsang châu Phi (*Poiana* spp.) là các loài cầy thật sự, có quan hệ họ hàng gần với các loài cầy genet (*Genetta* spp. và *Osbornictis* spp.), thì cầy linsang châu Á (*Prionodon* spp.) lại không phải như vậy và thay vì thế, chúng có thể là các họ hàng gần gũi nhất còn sinh tồn của Họ Mèo (*Felidae*). Các điểm tương tự giữa cầy linsang châu Á và các loài mèo vì thế rất có thể là do chúng có cùng tổ tiên chung, trong khi sự tương tự giữa hai chi cầy linsang chấu Á và châu Phi chỉ là sự tiến hóa hội tụ. Vì thế một số tác giả đã xếp nhóm cầy linsang châu Á thành họ riêng của chính chúng, gọi là **Prionodontidae**.

Tên gọi *linsang* có nguồn gốc từ tiếng Java *linsang* hay *wlinsang*. Các loài cầy linsang là các động vật ăn đêm, nói chung là những kẻ sống cô độc trên cây. Chúng là các động vật ăn thịt, với thức ăn chủ yếu là các loài sóc và các động vật gặm nhấm khác, các loài chim nhỏ, thằn lằn và côn trùng. Kích thước điển hình là khoảng 30&nbsp;cm (1&nbsp;ft), với đuôi dài cỡ gấp đôi chiều dài nói trên. Thân hình thuôn dài, các chân ngắn, làm cho chúng có bề ngoài thấp lùn. Tất cả các loài đều có bộ lông trên thân mình màu hơi vàng với các đốm hay sọc đen, mặc dù sự phân bố và bản chất của các vết đốm này là tùy theo loài.

Các loài cầy linsang châu Á bao gồm:
* *[[Cầy linsang sọc|Prionodon linsang]]* (cầy linsang sọc): phân bố từ Thái Lan tới Indonesia (Borneo, Java, Sumatra).
* *[[Cầy gấm|Prionodon pardicolor]]* (cầy gấm): phân bố từ miền đông Ấn Độ tới Việt Nam và từ miền nam Trung Quốc tới Thái Lan.

## Tham khảo

* 
## Liên kết ngoài
* Prionodon linsang
Barbourofelidae

**Barbourofelidae** là một họ thú có vú ăn thịt thuộc phân họ Feliformia từng sống ở Bắc Mỹ, lục địa Á-Âu và châu Phi vào thế Miocen (16,9-9,0 triệu năm trước), sinh tồn trong .

## Phân loại
Họ Barbourofelinae do Schultz et al. (1970) đặt tên. Chi điển hình là *Barbourofelis*. Bryant (1991); coi nó là một phân họ trong họ Nimravidae.

Tuy từng bị coi là một phân họ của Nimravidae, ngày nay Barbourofelinae hay được nhìn nhận là gần với Felidae (họ Mèo) hơn với Nimravidae; Morlo et al. (2004) cất nhấc nhóm này lên bậc họ. Họ Barbourofelidae góp mặt trong hóa thạch từ thời Miocen sớm, tại châu Phi. Đến cuối Miocen sớm, một cây cầu đất xuất hiện nối châu Phi với lục địa Á-Âu, cho phép động vật hai bên di chuyển qua lại. Các loài Barbourofelide thực hiện ba chuyến di cư từ châu Phi sang châu Âu. Barbourofelide lan ra khắp lục địa Á-Âu (ví dụ, chi *[[Sansanosmilus]]* hình thành ở châu Âu) và cho đến cuối thế Miocen đã lan đến Bắc Mỹ nhờ chi *[[Barbourofelis]]*.

## Phân loại
* Họ †**Barbourofelidae**
** Chi †*[[Ginsburgsmilus]]*
*** †*Ginsburgsmilus napakensis*
** Chi †*[[Afrosmilus]]*
*** †*Afrosmilus turkanae*
*** †*Afrosmilus africanus*
*** †*Afrosmilus hispanicus*
** Chi †*[[Prosansanosmilus]]*
*** †*Prosansanosmilus peregrinus*
*** †*Prosansanosmilus eggeri*
** Chi †*[[Sansanosmilus]]*
*** †*Sansanosmilus palmidens*
*** †*Sansanosmilus vallesiensis*
*** †*Sansanosmilus piveteaui*
** Chi †*[[Syrtosmilus]]*
*** †*Syrtosmilus syrtensis*
** Chi †*[[Vampyrictis]]*
*** †*Vampyrictis vipera*
** Chi †*[[Barbourofelis]]*
*** †*Barbourofelis loveorum*
*** †*Barbourofelis morrisi*
*** †*Barbourofelis fricki*
** Chi †*[[Albanosmilus]]*
*** †*Albanosmilus jourdani*
*** †*Albanosmilus whitfordi*

## Cây phát sinh loài
Cây phát sinh dưới đây dựa trên Robles et al. (2013).

## Chú thích
Xuân Ngọc

**Xuân Ngọc** là một xã thuộc trung tâm của huyện Xuân Trường tỉnh Nam Định.

## Kinh tế
Tình hình kinh tế của xã phát triển rất mạnh trong vòng mấy năm trở lại đây. Nghề chủ yếu vẫn là nông nghiệp nhưng bên cạnh đó có các ngành nghề khác:hàng thêu thủ công xuất khẩu sang nước ngoài. Và những công ty mới đầu tư vào khu vực xã đã giải quyết vấn đề việc làm cho thanh niên trong và ngoài xã.

## Địa danh nổi tiếng
*Nhà thờ Bùi Chu
*Nhà thờ Liên Thủy, cổ kính với liên đại hơn 100 năm. 
*Cô nhi viện Thánh An, nơi nhận nuôi dưỡng trẻ em tàn tật, bị bỏ rơi vá những người già neo đơn...từ khắp mọi nơi.
Nhà thờ giáo họ Phú An thuộc xứ Trung Linh, nhà thờ Phú An khánh thành ngày 21 tháng 11 năm 2007, Nhà thờ có kiến trúc độc đáo, phong trào đoàn hội ở đây rất mạnh đặc biệt là giới trẻ.

## Tham khảo
Hồ Quan Sơn

**Quan Sơn** là tên một hồ nước nằm ở huyện Mỹ Đức Hà Nội, đây là một trong các điểm du lịch của Hà Nội.
## Đặc điểm
Hồ Quan Sơn nằm chạy dài theo hướng Bắc Tây Bắc - Nam Đông Nam, trên các xã Thượng Lâm, Tuy Lai, Hồng Sơn của huyện Mỹ Đức, lan một phần nhỏ sang huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình. Hồ nằm cách Hà Nội khoảng 50 km về hướng Nam Tây Nam, là một thắng cảnh du lịch nổi tiếng của địa phương. Hồ rộng khoảng 850 ha, chứa trong mình gần 100 ngọn núi đá vôi. Chính vì vậy mà Hồ Quan Sơn được mệnh danh là "Hạ Long trên cạn của tỉnh Hà Tây".
Từ những năm 1960, hồ Quan Sơn được khoanh vùng, bởi một con đê bao dài 20&nbsp;km chạy dọc từ Thượng Lâm đến xã Hợp Tiến nhằm ngăn chặn nước lũ rừng ngang, tạo bể chứa thủy lợi tưới cho 2.000 ha cây trồng và nuôi trồng thủy sản. Việc khai thác du lịch các quần thể vùng Quan Sơn được quy hoạch với gần 3.000 ha thuộc địa phận bốn xã: Hợp Tiến, Tuy Lai, Hồng Sơn, Thượng Lâm, gồm hồ rộng 850 ha (dài 16&nbsp;km, rộng 2&nbsp;km); gần 100 ngọn núi đá vôi, độ che phủ rừng tái sinh hơn 80%. Theo điều tra quy hoạch rừng năm 1992, vùng này có nhiều loài thực vật, thuộc nhiều họ cây quý hiếm, cây làm thuốc, cây đặc sản, cây phong cảnh. Ở đây, người ta đã phát hiện được nhiều loại chim, thú, bò sát sống hoang dã trong rừng khá phong phú (tuy còn ít về số lượng cá thể loài).

Khu du lịch Quan Sơn cũng đã mang nhiều dấu ấn một vùng văn hóa dân tộc, đậm sắc thái lễ hội truyền thống và nếp sống thuần khiết của làng xóm Việt Nam. Khu Quan Sơn có các chùa như Hàm Long, Linh Sơn Tự, Ngọc Linh Tự, Bàn Long Tự, Thung Phật... Cách đó gần 1&nbsp;km là di tích thành nhà Mạc, vẫn còn tường thành cổ, cổng thành, án ngữ như một tam quan bên đường 431, từ cầu Dậm đi chợ Bến. Trong lòng hồ có các di tích lịch sử kháng chiến như an toàn khu của công binh xưởng sản xuất vũ khí tại núi Cối Tuy Lai, chùa Cao Hồng Sơn thời chống Pháp. Tại hồ Tuy Lai, dân quân xã đã có chiến công bắt sống phi công Mỹ.

Sự hấp dẫn của du lịch Quan Sơn là cái đẹp tự nhiên, thuần phác đến mức hoang sơ. Nhiều khách nước ngoài "mê" du lịch Quan Sơn nhưng các điều kiện dịch vụ hạ tầng còn thiếu, nên chẳng thể lưu lại được lâu.

Đến Quan Sơn, du khách sẽ được các thuyền nhỏ chở đến leo núi thưởng ngoạn cảnh thiên nhiên, thực vật ở các đỉnh núi đá: Hòn Mê, Mõm Nghé, Đá Bạc, Quai Chèo... hoặc Cửa Thung Voi Nước, núi Bàn Cờ, Hoa Quả Sơn, núi Chim, Chùa Cao, núi Mối. Khách có thể thăm khu vườn sinh học, trồng cây ăn quả vùng Thung Mơ (24 ha ở xã Hợp Tiến), thung Cống (30 ha ở xã Hồng Sơn). Huyện Mỹ Đức đã có dự án phục hồi các loại động vật vùng núi đá vôi như khỉ, sóc, sơn dương, trăn đất, tắc kè... lập trang trại, vườn sinh thái và khu chăn nuôi các loài động vật như hươu, nai, gấu, khỉ... Ngoài ra, du khách còn được chơi các môn thể thao nước, bơi thuyền và thưởng thức các món thủy sản như cá, tôm, cua, ốc (núi đá) tươi sống.

## Tham khảo
Thảm sát trường trung học Jokela

**Thảm sát trường trung học Jokela** là vụ thảm sát được cho là do Pekka-Eric Auvinen, bí danh là Sturmgeist89 gây ra lúc 11h44 ngày 7 tháng 11 năm 2007 tại Tuusula, gần thủ đô Helsinki của Phần Lan.

Hậu quả: 9 người chết và 10 người bị thương

## Liên kết ngoài

* Thảm sát tại trường học Phần Lan: 8 người thiệt mạng
* Nổ súng đẫm máu tại một trường trung học ở Phần Lan
* Chùm ảnh vụ thảm sát đẫm máu tại trường học Phần Lan
* Video thảm sát trong trường học

## Tham khảo
Lê Công Phụng

**Lê Công Phụng** (sinh ngày 20 tháng 2 năm 1948 tại Thanh Hóa), từng là Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Hoa Kỳ; Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Việt Nam, Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ về biên giới, lãnh thổ với Trung Quốc, Trưởng ban Biên giới.

## Tiểu sử
Ông đã tốt nghiệp Học viện Quan hệ Quốc tế, Hà Nội, giỏi tiếng Anh, đã có gia đình và hai con.

1971: Tốt nghiệp Đại học Ngoại giao. Ngoại ngữ: Tiếng Anh và Tiếng Pháp.

* Năm 1971: vào ngành ngoại giao
* 1971 - 1974: Cán bộ Ủy ban Liên lạc Văn hóa với nước ngoài
* 1974 - 1977: Tùy viên Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
* 1977 – 1978: Cán bộ Phòng Phiên dịch - Bộ Ngoại giao
* 1978 - 1980: Bí thư thứ 3 Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc
* 1980 – 1984: Cán bộ Vụ Tổng hợp đối ngoại
* 1984 – 1987: Bí thư thứ 2 Đại sứ quán Việt Nam tại Indonesia
* 1988 – 1991: Chuyên viên rồi Phó Vụ trưởng (12/1989) Vụ Tổng hợp đối ngoại
* 9/1991 - 12/1991: Vụ trưởng, Chánh Văn phòng Bộ
* 6/1992 – 12/1992 Vụ trưởng Vụ Đông Nam Á - Nam Thái Bình Dương
* 1993 – 1997: Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Thái Lan
* 1997 - 2/2000: Vụ trưởng rồi Trợ lý Bộ trưởng (2/1999) kiêm Vụ trưởng Vụ châu Á 1
* 2/2000: Trợ lý Bộ trưởng, thành viên Lãnh đạo Bộ Ngoại giao; Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ về biên giới, lãnh thổ với Trung Quốc
* Từ 1/2001: Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng ban Ban Biên giới
* Từ 3/2004: Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao, Chủ tịch Ủy ban quốc gia UNESCO của Việt Nam
* Từ 01/2006 Là chủ Tịch SOM điều hành APEC 2006 diễn ra tại Việt Nam, diễn ra trên 3 thành phố lớn tại Việt Nam là Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hà Nội. điều hành cùng với ban thư ký APec là: Nguyễn Thành Châu, Phạm Sanh Châu và trợ lý Đặng Sĩ Thương
* Ngày 29/08/2007: Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết trao quyết định bổ nhiệm làm Đại sứ tại Hoa Kỳ
* Từ ngày 01/09/2011: nghỉ hưu theo chế độ
* Hiện ông là thành viên của câu lạc bộ Golf Hà Nội.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Theo TTXVN, Đại sứ Việt Nam tại Mỹ: Quan hệ song phương đang phát triển nhanh và hiệu quả trên mọi lĩnh vực, *Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 11/07/2010, truy cập ngày 27/9/2010.*
Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos

**Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos** (*Los Alamos National Laboratory*, viết tắt là LANL) là một trong các viện nghiên cứu đa ngành lớn nhất thế giới của Hoa Kỳ. Phòng được thành lập năm 1943, nằm ở thành phố Los Alamos tiểu bang New Mexico, cách Santa Fe, New Mexico khoảng 40 km. Lúc đầu được gọi là **Site Y**, sau là **Los Alamos Laboratory** rồi **Los Alamos Scientific Laboratory** và cuối cùng là tên hiện nay.

Viện có khoảng 12.500 nhân viên chính thức và khoảng 3.300 nhân viên hợp đồng.

Khoảng 1/3 nhân số kỹ thuật của viện là các nhà vật lý, 1/4 là các kỹ sư, 1/6 là các nhà hóa học và khoa học về vật liệu (*materials scientist*), phần còn lại làm việc trong các ngành toán học, tin học, sinh học, địa chất học và các ngành khác.

Các khoa học gia chuyên nghiệp và các sinh viên cũng tới đây tham gia các dự án khoa học với tư cách khách mời.

Viện cộng tác với các trường đại học và các ngành công nghiệp trong việc nghiên cứu cả về căn bản lẫn ứng dụng, để phát triển tài nguyên trong tương lai.

Ngân sách hàng năm của viện khoảng 2,2 tỷ USD.

Trong thời Chiến tranh thế giới thứ hai, viện này là nơi thực hiện Dự án Manhattan (dự án bí mật nghiên cứu sản xuất vũ khí nguyên tử). Ba trái bom nguyên tử đầu tiên được nghiên cứu sản xuất tại đây, trong đó một trái nổ thử nghiệm trong sa mạc Alamogordo, New Mexico ngày 16 tháng 7 năm 1945, còn hai trái kia đã được ném xuống Hiroshima (ngày 6 tháng 8 năm 1945) và Nagasaki (ngày 9 tháng 8 năm 1945).

Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos là một trong hai phòng thí nghiệm của Hoa Kỳ chuyên nghiên cứu chế tạo các loại vũ khí nguyên tử (phòng kia là Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore, thành lập năm 1952).

## Tham khảo
Đèn dầu

**Đèn dầu** hay **đèn Hoa Kỳ** là một loại đèn phát sáng do ngọn lửa đốt bằng dầu hỏa. Chiếc đèn dầu đầu tiên được al-Razi (Rhazes) ở Baghdad thế kỉ 9 mô tả trong cuốn *Kitab al-Asrar* (*Sách về các điều bí mật*), ông gọi nó là "naffatah". Chiếc đèn dầu hiện đại do nhà phát minh người Ba Lan là Ignacy Łukasiewicz phát minh vào năm 1853.

## Hoạt động
Đèn có một bầu đựng dầu được làm bằng thủy tinh hoặc gốm (ở đèn bão thì bầu đèn được làm bằng kim loại), một sợi bấc được dệt bằng sợi bông, đoạn dưới nhúng trong dầu để hút dầu lên trên, đoạn trên nhô hẳn lên khỏi bầu đèn và thường được chỉnh độ dài bởi một hệ thống núm vặn.

Khi châm lửa vào phần nhô lên của bấc, dầu ngấm trong bấc sẽ cháy và tạo ra một ngọn lửa màu vàng. Khi dầu cháy, hiện tượng mao dẫn bên trong sợi bấc sẽ kéo thêm dầu từ dưới bầu đựng lên để tiếp tục cháy. Kích thước của ngọn lửa được điều khiển bằng cách chỉnh độ dài của phần bấc nhô lên. Núm vặn bấc cùng với trục sẽ làm quay một bánh răng kim loại có răng găm vào sợi bấc, nhờ đó sợi bấc bị kéo lên hoặc xuống tùy theo chiều vặn núm. Nếu bấc được vặn lên quá cao, ngọn lửa sẽ có khói (muội carbon chưa cháy hết).

Ngọn lửa đèn được bảo vệ bằng thông phong bằng thủy tinh. Mục đích là để tránh bị gió thổi tắt, tránh gây cháy, và để tăng luồng không khí cung cấp cho ngọn lửa nhờ hiệu ứng nhiệt. Luồng gió này mang nhiều không khí (ôxi) thổi qua ngọn lửa, làm nó cháy sáng hơn là khi để ngọn lửa không có thông phong. Đèn dầu có thể có mùi nếu lửa cháy không đượm, thường là do sử dụng dầu không đúng loại hoặc dầu nhiễm bẩn.

## Sử dụng
Đèn dầu đã từng được sử dụng rộng rãi trên thế giới trước khi các thiết bị chiếu sáng bằng điện được phổ biến. Ngày nay, ngoài các mục đích trang trí, chiếu sáng trong trường hợp khẩn cấp, hoặc tại các vùng xa xôi không có điện, đèn dầu hiếm khi được sử dụng tại các nước có mạng lưới điện và khí đốt phát triển.

### Việt Nam
Đèn dầu bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam vào cuối thế kỉ 19 đầu thế kỉ 20. Hãng Shell- một hãng buôn bán dầu hỏa có tiếng của Anh đã chọn Việt Nam làm thị trường buôn bán chủ yếu của họ. Thời đó, người dân Việt Nam quen dùng những đĩa đèn dầu sở hay nến để thắp sáng mà không quen dùng dầu hỏa. Để tiếp thị, bên cạnh giảm giá thì các nhân viên của hãng Shell đã đưa ra một quyết định táo bạo rằng: "Bất cứ người Việt Nam nào chọn mua dầu hỏa của hãng (ít nhất từ nửa lít trở nên) thì họ đều được hãng tặng kèm một chiếc đèn có khắc tên của hãng trên bầu đèn". Loại đèn do hãng Shell tặng có xuất xứ từ Mỹ. Do đó, cái tên **đèn Hoa Kỳ** được ra đời. Dần dần, đèn Hoa Kỳ thay thế những đĩa đèn dầu sở và những ngọn nến.

Ngày nay, ngoại trừ các vùng sâu vùng xa chưa có lưới điện quốc gia, đèn dầu không còn là loại phương tiện chiếu sáng thông dụng ở Việt Nam. Tuy nhiên, đèn dầu vẫn còn được đặt trên bàn thờ ở các gia đình hoặc đình chùa để "giữ lửa" và để lấy lửa thắp hương trong các kì cúng lễ hay giỗ chạp. Đèn dầu cổ đã trở thành một thú chơi cho những người sưu tập.
*

## Chú thích

## Xem thêm
*Đèn măng-sông

## Liên kết ngoài
*VietNamNet, Đi "săn" đèn dầu cổ, (bài có nhiều ảnh đèn dầu đẹp)