open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Richmond, Virginia

**Richmond** là thủ phủ của tiểu bang Virginia Hoa Kỳ. Giống như nhiều thành phố tự trị khác của Virginia, Richmond là một thành phố trực thuộc chính quyền tiểu bang, không thuộc quận nào. Richmond tọa lạc ở tuyến rơi của sông James,  về phía tây Williamsburg,  đông của Charlottesville,  đông của Lynchburg và  phía nam của Washington, D.C.. Được bao quanh bởi Henrico và Chesterfield, thành phố nằm ngay giao lộ giữa Quốc lộ 95 và Quốc lộ 64, và bao quanh bởi Quốc lộ 295 và đường 288 ở trung tâm Virginia. Dân số 204.214 người thời điểm năm 2010., là thành phố đông dân thứ 4 trong tiểu bang Virginia. Vùng đô thị Richmond có dân số 1.260.029 người, là vùng đô thị đông dân thứ ba tiểu bang. Thành phố này là trung tâm của khu vực thống kê đô thị và vùng Đại Richmond. Richmond được hợp nhất vào năm 1742 và là một thành phố độc lập từ năm 1871.

Khu vực tọa lạc của Richmond đã là một ngôi làng quan trọng của Liên minh Powhatan, và được thực dân Anh định cư trong một thời gian ngắn từ Jamestown vào năm 1609, vào năm 1610. Thành phố hiện tại của Richmond được thành lập vào năm 1737. Nó trở thành thủ đô của Thuộc địa và Thống lĩnh Virginia vào năm 1780, thay thế Williamsburg. Trong thời kỳ Chiến tranh cách mạng, một số sự kiện đáng chú ý đã xảy ra trong thành phố, bao gồm bài phát biểu "Hãy cho tôi tự do hoặc cho tôi chết" vào năm 1775 tại Nhà thờ St. John, và đoạn văn Đạo luật Virginia về tự do tôn giáo được viết bởi Thomas Jefferson. Trong Nội chiến Hoa Kỳ, Richmond từng là thủ đô thứ hai và vĩnh viễn của Liên bang Hoa Kỳ. Thành phố bước vào thế kỷ 20 với một trong những hệ thống điện xe điện thành công đầu tiên trên thế giới. Khu phố Jackson Ward là một trung tâm quốc gia về thương mại và văn hóa người Mỹ gốc Phi.

Nền kinh tế của Richmond chủ yếu dựa vào hoạt động tài chính và chính phủ, với các cơ quan chính phủ liên bang, tiểu bang và địa phương, cũng như các công ty luật và ngân hàng đáng chú ý, nằm trong khu vực trung tâm thành phố. Thành phố này là nơi có cả Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ cho Khu vực bốn, một trong 13 tòa phúc thẩm Hoa Kỳ, và Ngân hàng Dự trữ Liên bang Richmond, một trong 12 Ngân hàng dự trữ liên bang. Các công ty Dominion Energy và WestRock, Fortune 500, có trụ sở tại thành phố, cùng với các công ty khác trong khu vực đô thị.

## Liên kết ngoài

* Trang mạng chính thức của chính quyền 
* Trang mạng du lịch 
* Greater Richmond Convention Center
* Richmond, Virginia, a National Park Service ''Discover Our Shared Heritage'' Travel Itinerary
* Richmond Chamber of Commerce
* Richmond.Com
* RichmondWiki.org 
## Tham khảo
Philip Sheridan

**Philip Henry Sheridan** (6 tháng 3 năm 1831 &ndash; 5 tháng 8 năm 1888) là sĩ quan Lục quân Hoa Kỳ, được Ulysses S. Grant thăng chức từ đại tá bộ binh ở Mặt trận miền Tây lên chức thiếu tướng của Liên bang miền Bắc thời Nội chiến Hoa Kỳ.

Năm 1864 ông đánh bại lực lượng Liên minh miền Nam trong chiến dịch Thung lũng 1864 và là người đầu tiên trong lịch sử quân đội Hoa Kỳ sử dụng chiến thuật tiêu thổ đốt sạch nhà cửa của dân chúng địa phương. Năm 1865, Sheridan góp sức đẩy lui quân của miền Nam và đánh đuổi buộc tướng Robert E. Lee phải đầu hàng đầu hàng tại Appomattox.

Sheridan sau đó dẫn quân tấn công dân da đỏ và bị sử gia sau này kết tội ông là kỳ thị với ý đồ diệt chủng dân bản địa.

Ngày 1 tháng 11 năm 1883, Sheridan thay thế William T. Sherman làm Tướng tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ và giữ chức vị đó cho đến khi qua đời. Ông được thăng chức Thống tướng Lục quân vào ngày 1 tháng 6 năm 1888, ngay trước khi qua đời. Đây là chức vị mà Grant và Sherman đã từng được trước đây.

Sheridan là người tiên phong thành lập và bảo quản Vườn quốc gia Yellowstone.

## Chú thích
Kê Proso

**Kê Proso**, **kê châu Âu** (danh pháp hai phần: ***Panicum miliaceum***). Cả tổ tiên hoang dại lẫn nơi rhuần hóa kê Proso đều không rõ, nhưng lần đầu tiên nó xuất hiện như là một loại cây trồng ở cả miền nam Kavkaz lẫn Trung Quốc vào khoảng năm 5000 TCN, cho thấy nó có thể đã được thuần hóa một cách độc lập ở từng khu vực. Nó vẫn được trồng rộng khắp tại Ấn Độ, Nga, Trung Đông, Thổ Nhĩ Kỳ và România. Tại Hoa Kỳ, kê Proso chủ yếu được trồng để lấy hạt cho chim ăn. Nó được bày bán như là một loại thực phẩm tự nhiên và do nó không chứa gluten nên có thể được đưa vào trong khẩu phần ăn của những người không chịu được bánh mì.

Kê Proso thích nghi với nhiều loại đất và nhiều điều kiện khí hậu; nó có khoảng thời gian mỗi vụ mùa là khá ngắn và cần ít nước. Nhu cầu về nước của kê Proso có lẽ là thấp nhất trong số các loại cây lương thực chính. Nó là loại cây trồng tốt và phù hợp cho các kiểu canh tác đất khô và canh tác không cày xới đất. Kê Proso là một loài cây một năm trong họ Hòa thảo (*Poaceae*) với chiều cao cây có thể tới 100&nbsp;cm (4&nbsp;ft). Các đầu mang hạt mọc thành chùm. Các hạt nhỏ (2–3&nbsp;mm) và có màu kem, vàng, đỏ cam, nâu v.v.

Kê Proso là cây thân thảo một năm như các loài kê khác, nhưng nó không có quan hệ họ hàng gần gũi với kê trân châu, kê đuôi cáo, kê chân vịt hay kê Barnyard.

## Lịch sử và thuần hóa
Không giống như kê đuôi cáo, tổ tiên hoang dại của kê Proso vẫn chưa được nhận dạng rõ ràng và chắc chắn. Zohary và Hopf lưu ý rằng dạng cỏ dại của loài cây này được tìm thấy ở Trung Á, bao phủ một khu vực từ biển Caspi về phía đông tới Tân Cương và Mông Cổ, và cho rằng các khu vực bán khô cằn này có thể là nơi che giấu dạng kê "*thật sự hoang dại*". Họ cũng đề cập tới một điều là loài kê này cũng đã được thông báo là tìm thấy ở các khu vực thuộc thời đại đồ đá mới ở Gruzia (có niên đại khoảng 5000-4000 năm TCN), cũng như đã được khai quật tại các làng làm nghề nông nghiệp của nền văn hóa Nhưỡng Thiều ở miền đông Trung Quốc. Kê Proso dường như đã xuất hiện tại châu Âu không bao lâu sau khi nó xuất hiện tại Gruzia, đầu tiên tại miền đông và trung châu Âu. Tuy nhiên, nó phải mất một vài nghìn năm nữa để có thể du nhập vào các khu vực ngày nay là Italia, Hy Lạp, Iran, và chứng cứ sớm nhất cho việc gieo trồng nó tại khu vực Trung Cận Đông là phát hiện trong các đống phế tích của Nimrud, Iraq có niên đại khoảng năm 700 TCN.

Zonary và Hopf kết luận rằng trong khi kê Proso "không thuộc về bộ sưu tập cây trồng Trung Cận Đông thời đại đồ đá mới", thì nó đã tới châu Âu không muộn hơn khoảng thời gian mà các sự du nhập này xảy ra, và thừa nhận rằng kê Proso "là hình tượng cho thực nghiệm độc lập trong quá trình thuần hóa, một quá trình có thể đã bắt đầu... trước khi các loại cây trồng lương thực của Trung Cận Đông đến đây."

## Liên kết ngoài
* Alternative Field Crops Manual: Millets
* Proso farming 

## Ghi chú
Hauts-de-Seine

**Hauts-de-Seine** là một khu hành chính (départements) ở Pháp. Nó là một bộ phận của vùng Île-de-France, định hình nên phần ngoại ô phía tây Paris. Khu vực này nhỏ lại đông dân cư, có nhiều văn phòng hiện đại, nhà hát và những khu tổ hợp mua sắm được biết đến như *[[La Défense]]* với kiến trúc *[[Grande Arche]]* nổi tiếng.

## Địa lý

Hauts-de-Seine và hai départements khác, Seine-Saint-Denis và Val-de-Marne, tạo thành hình vòng cung bao lấy Paris, được biết đến như *petite couronne* (i.e. "inner ring").

## Hành chính

Hauts-de-Seine gồm 3 quận và 36 xã:



 Arrondissement of<br />Antony
 Arrondissement of<br />Boulogne-Billancourt
 Arrondissement of<br />Nanterre


# Antony
# Châtenay-Malabry
# Sceaux
# Bourg-la-Reine
# Bagneux
# Fontenay-aux-Roses
# Le Plessis-Robinson
# Clamart
# Châtillon
# Montrouge
# Malakoff
# Vanves



Issy-les-Moulineaux
Boulogne-Billancourt 
Meudon
Sèvres
Chaville 
Ville-d'Avray
Saint-Cloud
Marnes-la-Coquette
Vaucresson



Garches
Rueil-Malmaison
Suresnes
Puteaux
Nanterre
Colombes
La Garenne-Colombes
Bois-Colombes
Courbevoie
Neuilly-sur-Seine
Levallois-Perret
Clichy
Asnières-sur-Seine
Gennevilliers
Villeneuve-la-Garenne




## Lịch sử

Khu hành chính Hauts-de-Seine được thành lập vào năm 1968, từ nhiều phần của départements Seine và Seine-et-Oise.

Trong thập niên 1990s và đầu thập niên 2000s, Hauts-de-Seine hứng chịu nhiều tai tiếng từ vụ xì căng đan tham nhũng liên quan đến việc sử dụng sai công quỹ dành cho các dự án về nhà ở của vùng. Bên liên can bao là bộ trưởng tiền nhiệm, chủ tịch hội đồng nhân dân tiền nhiệm của Hauts-de-Seine, Charles Pasqua, và một số cá nhân khác của đảng RPR

## Kinh tế

Hauts-de-Seine là département thịnh vượng xếp thứ 2 (sau Paris) và là một trong những khu vực giàu có nhất châu Âu. GDP đầu người vào năm 2003 của nó là € 62,374, theo số liệu chính thức của INSEE.

## Dân cư
### Nhập cư

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Website of the General council 
*  Prefecture website
Tuyên ngôn giải phóng nô lệ

**Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ** (tiếng Anh: *Emancipation Proclamation*) gồm hai văn lệnh hành pháp do Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln đề xuất trong thời nội chiến Hoa Kỳ. Bản thứ nhất ban ra ngày 22 tháng 9 năm 1862, công bố trả tự do cho tất cả nô lệ trong các tiểu bang thuộc Liên minh miền Nam Hoa Kỳ chưa thuộc kiểm soát của Liên bang miền Bắc ngày 1 tháng 1 năm 1863. Bản thứ nhất này được Lincoln công bố sau khi quân miền Bắc đánh thắng quân miền Nam trong trận huyết chiến tại Antietam buộc quân miền Nam phải triệt binh về Virginia. Bản thứ nhì, ban ra ngày 1 tháng 1 năm 1863, liệt kê rõ các tiểu bang nào phải chịu lệnh này.

Bản tuyên ngôn giải phóng đã đánh mạnh cả vào lúc khi sự giải phóng nô lệ chỉ diễn ra tại những nơi mà Chính phủ Liên bang không nắm quyền, nhưng trong thực tiễn, nó cố gắng thuyết phục Liên bang xóa bỏ chế độ nô lệ, điều mà gây tranh cãi ở miền bắc. Nó *không* là một điều luật được thông qua bởi quốc hội, nhưng một mệnh lệnh của tổng thống đã trao quyền, khi Lincoln viết, bởi địa vị của ông là "Tổng tư lệnh quân đội" dưới khoản II, chương 2 của Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.

Bản tuyên bố không trả tự do cho bất kỳ nô lệ nào trong các bang biên giới (Kentucky, Missouri, Maryland, Delaware, và Tây Virginia), hoặc bất kỳ bang phía nam nào điều hành bởi chính phủ miền Nam. Bước đầu chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến những bang mà những người nô lệ đã sớm sẵn sàng trốn thoát từ phía miền Nam, nhưng khi quân đội miền Bắc chiến thắng miền Nam, hàng nghìn nô lệ được trả tự do mỗi ngày cho đến khi gần như hoàn toàn vào tháng 7 năm 1865 (khoảng 4 triệu, theo điều tra dân số 1860́).

Sau chiến tranh có việc phải lo mà lời công bố, như một thước đo chiến tranh, không thực hiện sự loại bỏ chế độ nô lệ lâu bền. Một vài bang chiến hữu nô lệ trước đây đã cấm sự chiếm hữu nô lệ; tuy nhiên, một vài sự chiếm hữu nô lệ vẫn còn tồn tại cho đến toàn bộ thể chế đó bị xóa sạch bởi sự sửa đổi của Bản hiến pháp Hoa Kỳ sửa đổi lần thứ 13 vào 18 tháng 12 năm 1865.

## Chú thích
Elías Figueroa

**Elías Ricardo Figueroa Brander** (sinh 25 tháng 10 năm 1946 tại Valparaíso) là một cựu cầu thủ bóng đá người Chile. Ông được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ trong 3 năm liên tiếp 1974, 1975 và 1976, được đánh giá là một trong những hậu vệ xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá và cầu thủ xuất sắc nhất mọi thời đại của Chile.

## Câu lạc bộ
Figueroa chơi cho các câu lạc bộ của Chile trong hầu hết sự nghiệp thi đấu. Ngoài Chile ông chỉ chơi ở Uruguay cho Peñarol, ở Brasil cho Internacional và ở Mỹ cho Fort Lauderdale Strikers.

Ngoài 3 danh hiệu *Cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ* liên tiếp, ông còn nhận được danh hiệu *Cầu thủ xuất sắc nhất Uruguay* các năm 1967 và 1968, *Hậu vệ xuất sắc nhất* World Cup 1974, *Cầu thủ xuất sắc nhất Brasil* các năm 1975 và 1976, cùng với danh hiệu *Cầu thủ xuất sắc nhất Chile* các năm 1977 và 1978.

FIFA chọn lựa ông là *Cầu thủ xuất sắc nhất năm* năm 1976 và Pelé đưa ông vào danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất.

## Đội tuyển quốc gia
Ông khoác áo đội tuyển Chile 70 trận và ghi được 2 bàn, có mặt tại các World Cup 1966, 1974, và 1982. Năm 1979 ông là đội trưởng đội tuyển Chile tham dự Copa América 1979 và giành hạng nhì.

## Danh hiệu
*Vô địch Uruguay 1967 và 1968 với Peñarol 
*Vô địch bang Rio Grande do Sul (Brasil) 1971, 1972, 1973, 1974, 1975 và 1976 với Internacional
*Vô địch Brasil năm 1975 và 1976 với Internacional
*Đoạt Cúp Chile năm 1977 với Palestino 
*Vô địch Chile năm 1978 với Palestino
## Tham khảo
Henry Luce

**Henry Robinson Luce** (3 tháng 4 năm 1898 – 28 tháng 2 năm 1967) là một chủ bút có quyền lực ở Mỹ, người sáng lập ra tạp chí Fortune năm 1930. Ông sinh tại Đăng Châu, Trung Quốc, là con của một nhà truyền giáo Giáo hội Trưởng Lão (Thiên Chúa giáo). 15 tuổi, ông quay trở về Mỹ sinh sống và học tập. Ông tốt nghiệp Đại học Yale năm 1920.

## Tham khảo
Hạt trương nở

**Hạt trương nở** (tiếng Anh: **Bindeez** hay **Aqua Dot** là loại đồ chơi trẻ em đã được trao danh hiệu "Đồ chơi của năm" của Úc năm 2007. Tạp chí *Toy Wishes* đã gọi nó là một trong 12 sản phẩm đồ chơi hay nhất của năm 2007. Loại đồ chơi này được sản xuất ở Trung Quốc cho công ty Úc Moose Enterprise P/L, và được phân phối ở Bắc Mỹ bởi công ty Spin Master Ltd. Hạt trương nở được bán rộng rãi tại 40 quốc gia, 12 triệu gói, chứa hơn 8 tỷ hạt đã được bán trên toàn thế giới.

Tại Việt Nam, loại hạt tương tự được bán rộng rãi và bán rất chạy với giá 2000VND một túi nhỏ. Hầu hết những túi hạt nở bày bán này đều không có nhãn mác mà chỉ có một vài dòng chữ Trung Quốc nhòe nhoẹt.

Hạt trương nở đã là đối tượng của một cuộc thu hồi sản phẩm đa quốc gia sau khi người ta phát hiện ra rằng nhà máy Wangqi Product ở Thâm Quyến, Trung Quốc đã dùng một hóa chất rẻ tiền có độc tính thay cho chất được quy định, gây ra hậu quả là một số trẻ em nuốt phải loại hạt này đã bị ngộ độc và phải nằm viện. Tại Việt Nam, học sinh ở Thanh Hóa đã bị ngộ độc hàng loạt do loại hạt này.

## Miêu tả
Các hạt trương nở có đường kính khoảng 5&nbsp;mm và có nhiều màu sắc sặc sỡ. Kèm theo là các bộ dụng cụ như quạt làm khô, bút, mẫu họa tiết, và các bình xịt nước.

Bộ đồ chơi hạt trương nở có một dụng cụ cho phép trẻ em dùng hạt trương nở nhiều màu để tạo nhiều họa tiết đa chiều. Hạt được xếp lên một khay nhựa. Khi phun nước lên các hạt, chúng sẽ nở ra và dính vào nhau. Sau đó các hạt đã ngấm nước được để khô và toàn bộ hình trang trí sẽ cứng lại và có thể gỡ ra khỏi khay.

Ở Việt Nam, hạt trương nở có nhiều loại, nhưng phổ biến nhất là hạt trương nở khô nhỏ li ti như hạt cườm, hạt trương nở hình thú vật, hạt trương nở ướt tròn như hòn bi ve kích cỡ bằng ngón tay. Khi ngâm vào nước khoảng vài tiếng, hạt sẽ nở ra, lớn hơn rất nhiều so với kích cỡ ban đầu. Trẻ em chơi theo cách đơn giản là ngâm hạt vào nước và đợi hạt nở.

## Thu hồi
Đầu tiên, hạt trương nở đã bị thu hồi tại thị trường Úc, và sau đó là từ thị trường Bắc Mỹ cũng như các thị trường châu Âu vào đầu tháng 11 năm. Hạt trương nở đã bị thu hồi tại Úc sau khi một bé trai 2 tuổi và một bé gái 10 tuổi bị ốm nặng sau khi nuốt một số lượng lớn hạt trương nở. Hai trẻ em ở Bắc Mỹ đã bị bất tỉnh sau tình huống nuốt hạt tương tự. Mỹ đã thu hồi khoảng 4,2 triệu bộ đồ chơi này.

Hạt trương nở đáng ra cần chứa loại hóa chất không độc 1,5-pentanediol (một chất lỏng dạng dầu dẻo được dùng làm chất làm dẻo (*plasticiser*)), nhưng lại chứa 1,4-butanediol, chất được chuyển hóa vào loại chất kích thích gamma-Hydroxybutyric acid (GHB, một chất gây mê được dùng làm chất kích thích để giải trí). Vào thời điểm vụ thay thế này được phát hiện, loại hóa chất không độc có giá thành cao hơn từ 3 đến 7 lần hóa chất đã được sử dụng. Những trẻ em bị ảnh hưởng đã có các triệu chứng co giật - hiệu ứng phụ đôi khi gặp của việc dùng GHB quá liều.

Một sản phẩm tương tự của Nhật Bản, Aquabead, được phát triển ở Nhật Bản bởi công ty Epoch Co. Ltd, và được sản xuất bởi một nhà sản xuất khác của Trung Quốc không bị nhiễm độc và không bị thu hồi.

## Xem thêm
*Các vụ thu hồi hàng xuất khẩu Trung Quốc, 2007
*An toàn đồ chơi
Kim chi (định hướng)

**Kim chi** hoặc **Kim Chi** có thể đề cập đến:

* Món ăn kim chi truyền thống của người Hàn Quốc
* "Cành vàng" trong thành ngữ *Kim chi, ngọc diệp* (lá ngọc cành vàng)
* Nghệ sĩ ưu tú Trịnh Kim Chi, Á hậu Hoa hậu Việt Nam 1994 và là cựu thành viên nhóm Tứ ca Ngẫu nhiên kiêm diễn viên Việt Nam
* Nghệ sĩ ưu tú Kim Chi, tên đầy đủ Nguyễn Thị Kim Chi, diễn viên Việt Nam trong *Biệt động Sài Gòn*
* Ca sĩ Kim Chi, tên đầy đủ Nguyễn Thị Kim Chi, nữ ca sĩ thuộc dòng nhạc trữ tình. 
* Hoàng Oanh, tên thật Huỳnh Kim Chi, ca sĩ Việt Nam
Natalia Guimaraes

**Natália Aparecida Guimarães** (sinh ngày 25 tháng 12 năm 1984 tại Juiz de Fora, Minas Gerais, Brazil) là một nữ hoàng sắc đẹp của Brazil.

Natalia đã vượt qua 26 thí sinh khác để đăng quang danh hiệu Hoa hậu Brazil vào ngày 14 tháng 4 năm 2007. Cô từng đăng quang danh hiệu Top Model of the World 2006 nhưng từ chối danh hiệu để tiếp tục tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 tổ chức tại Thành phố Mexico, Mexico. Kết quả chung cuộc, Natalia đã đoạt danh hiệu Á hậu 1, sau hoa hậu Nhật Bản Riyo Mori.

Natalia Guimaraes là hoa hậu có vẻ đẹp rất quyến rũ và sắc sảo, chính vì thế mà trong phần thi áo tắm cô về nhì với 9.560 điểm và trong phần thi dạ hội cô xếp đầu với 9.599 điểm. Natalia được đánh giá là một trong những ứng cử viên nặng ký cho vương miện hoa hậu hoàn vũ với một thể hình đẹp và khuôn mặt đậm chất Nam Mỹ.

Sau cuộc thi, Natalia đã bị nhiều người chỉ trích vì mọi người cho rằng cô không có tinh thần fairplay khi nghe người dẫn chương trình xướng tên mình là Á hậu 1, cô đã ngay lập tức bỏ đi trong khi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 Riyo Mori đang cần cô chia sẻ niềm vui. Nhưng dù sao, Riyo Mori cũng đã rất xứng đáng cho vương miện và Nâtlia cũng là một niềm tự hào cho "Xứ sở Samba" với vai trò là một hoa hậu hoàn vũ Brazil và Á hậu 1 Hoa hậu hoàn vũ thế giới.

## Tham khảo
Garfield (định hướng)

**Garfield** có thể có các nghĩa sau:

## Truyện tranh
*[[Garfield]]*, bộ truyện tranh do Jim Davis sáng tác
* Garfield (nhân vật), nhân vật chính của bộ truyện tranh
* ''Garfield'' (phim), bộ phim người đóng dựa trên bộ truyện tranh
* **, phần tiếp theo của bộ phim Garfield gốc
* *[[Garfield Gets Real]]*, một phim dùng kỹ xảo vi tính dựa theo truyện tranh

## Nơi chốn
### 
*Garfield, Victoria
### 
*Garfield, Arkansas
*Garfield, Georgia
*Garfield, Kansas
*Garfield, New Jersey
*Garfield, New Mexico
*Garfield (Pittsburgh), Pennsylvania
*Garfield, Virginia, hiện nay là Springfield, Virginia
*Garfield, Wisconsin
*Quận Garfield, Oklahoma
*Quận Garfield, Utah
*Garfield Heights, Ohio
*Xã Garfield, Michigan
*Xã Garfield, Minnesota
*Mount Garfield (New Hampshire)

## Người
*Brian Garfield, tiểu thuyết gia và kịch bản gia người Mỹ
*Eugene Garfield, nhà khoa học người Mỹ
*James A. Garfield (1831–1881), Tổng thống thứ 20 của Hoa Kỳ
*John Garfield, diễn viên người Mỹ
*Garfield Kennedy, nhà làm phim tài liệu và phim giả tưởng
*Leon Garfield, nhà văn viết truyện giả tưởng người Anh
*Richard Garfield (sinh 1966), người tạo ra trò chơi *Magic: The Gathering*
*Sidney R. Garfield, bác sĩ người Mỹ, người thành lập hệ thống chăm sóc sức khỏe Kaiser Permanente
*Sir Garfield Sobers, cầu thủ cricket

## Cách dùng khác
* Trung học Garfield (định hướng)
* Beast Boy, còn được biết với tên Garfield Logan, nhân vật hư cấu trong loạt truyện DC Comics
Bắc Mê (huyện)

**Bắc Mê** là một huyện cũ nằm ở phía Đông tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

## Vị trí địa lý

Huyện Bắc Mê có vị trí địa lý:
*Phía Bắc giáp huyện Yên Minh
*Phía Tây giáp thành phố Hà Giang và huyện Vị Xuyên
*Phía Nam giáp huyện Lâm Bình và huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang
*Phía Đông giáp huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng

Huyện Bắc Mê có diện tích 856,07&nbsp;km², dân số năm 2019 là 54.592 người, mật độ dân số đạt 64 người/km².

## Lịch sử
Ngày 18 tháng 11 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 136-HĐBT về việc thành lập huyện Bắc Mê thuộc tỉnh Hà Tuyên trên cơ sở tách 10 xã: Đường Âm, Giáp Chung, Lạc Nông, Minh Ngọc, Minh Sơn, Phú Nam, Thượng Tân, Yên Cường, Yên Định và Yên Phú của huyện Vị Xuyên.

Ngày 13 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 28-HĐBT về việc:
*Chia xã Đường Âm thành 2 xã: Đường Âm và Đường Hồng
*Chia xã Yên Cường thành 2 xã: Yên Cường và Phiêng Luông
*Chia xã Yên Phú thành 2 xã: Yên Phú và Yên Phong
*Tách 3 xóm Bách Sơn, Khuổi Nâng và Tả Luông của xã Minh Ngọc để sáp nhập vào xã Thượng Tân.

Năm 1991, tỉnh Hà Giang được tái lập từ tỉnh Hà Tuyên, Bắc Mê trở thành huyện của tỉnh Hà Giang.

Ngày 31 tháng 3 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị định số 11/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Yên Phú (huyện lỵ huyện Bắc Mê) trên cơ sở toàn bộ của xã Yên Phú.

Huyện Bắc Mê có 1 thị trấn và 12 xã như hiện nay.

## Hành chính
Huyện Bắc Mê gồm thị trấn Yên Phú (huyện lỵ) và 12 xã: Đường Âm, Đường Hồng, Giáp Trung, Lạc Nông, Minh Ngọc, Minh Sơn, Phiêng Luông, Phú Nam, Thượng Tân, Yên Cường, Yên Định, Yên Phong.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Bắc Mê  trên website tỉnh Hà Giang
Irvin McDowell

**Irvin McDowell** (15 tháng 10 năm 1818 &ndash; 10 tháng 5 năm 1885) là một thiếu tướng của quân đội Liên bang miền Bắc, nổi tiếng vì ông thua trận đánh lớn đầu tiên của Nội chiến Hoa Kỳ, trận Bull Run thứ nhất.

## Tham khảo
L-39

**L39** hoặc **L-39** có thể đề cập đến:
* Aero L-39 Albatros, một kiểu máy bay phản lực của Tiệp Khắc
* HMS Shearwater (L39), một tàu tuần tra của Hải quân Hoàng gia Anh
* Lahti L-39, một kiểu súng trường chống tăng của Phần Lan
Hemon

**Hemon**, hay **Hemiunu**, là một hoàng thân và là tể tướng trong lịch sử Ai Cập cổ đại thuộc Vương triều thứ 4. Ông được cho là người đã xây dựng nên Kim tự tháp Khufu.

## Tiểu sử
Hemon là con trai của hoàng tử Nefermaat I và phu nhân Itet, tức cháu gọi pharaon Khufu là chú/bác. Ông có tất cả 14 anh chị em. Theo những dòng chữ trên mộ và bức tượng của Hemon, ông được phong các danh hiệu như "Tể tướng", "Người giữ ấn hoàng gia", "Tư tế của Bastet, "Tư tế của Thoth",... Đặc biệt là danh hiệu "Người giám sát mọi công trình của Vua", vì vậy mà ông được tin là vị kiến trúc sư đã xây dựng Kim tự tháp Khufu. Ông cũng được gọi là "Con trai của Vua từ thân thân thể của ngài" như một danh hiệu được phong tặng.

Không có nhiều thông tin về tể tướng Hemon cũng như vợ con ông, chỉ biết ông là chủ nhân của ngôi mộ mastaba G 4000, nằm ở khu nghĩa trang phía tây Kim tự tháp Khufu. Ngôi mộ đã bị hư hỏng nặng nề bởi những tên trộm mộ, nhiều viên gạch trong đống đổ nát có đánh dấu năm trị vì của Khufu.

## Tượng của Hemon

Vào năm 1912, tại căn phòng *serdab* (nơi đặt tượng linh hồn Ka của người đã mất), nhà khảo cổ Hermann Junker đã tìm được bức tượng đá vôi nổi tiếng của Hemon, hiện được lưu giữ tại Viện bảo tàng Roemer & Pelizaeus, Đức.

Những tên trộm mộ đã đục một lỗ trên tường phòng serdab, đủ cho một người thấp bé hay một đứa trẻ chui lọt. Tên trộm này đã chặt phần đầu tượng, đập nát phần mắt và mũi để lấy những viên đá quý khảm trên đôi mắt. Cánh tay phải của bức tượng cũng đã bị gãy, và vàng dát trên tượng cũng đã bị lấy đi. Những phần gãy vỡ và bức tượng đã được đem về bảo tàng để phục hồi. Riêng phần mũi được phục hồi dựa vào khuôn mặt của Hemon trên một mảnh phù điêu vỡ.

Cùng với tượng bán thân của hoàng tử Ankhhaf, bức tượng của Hemon được xem là một trong những tác phẩm điêu khắc chân thực nhất (không theo hình thức cách điệu), hiếm thấy trong nghệ thuật Ai Cập cổ đại. Hemon được mô tả là một người đàn ông khá béo, trái ngược với vẻ cường tráng thường thấy ở các tượng nam giới.

## Chú thích
Cối xay thóc

**Cối xay thóc** là dụng cụ nhà nông dùng để bóc vỏ hạt thóc, tách trấu ra khỏi hạt gạo. Cối xay thóc còn được gọi là **cối xay lúa**. Cối xay thóc truyền thống, gồm một thớt trên và một thớt dưới (theo cách gọi dân dã). Thớt bên dưới cố định, thớt bên trên bên trong trát đất, khoét hình chảo lõm, có thể quay tròn theo một trụ (trục), gọi là ngõng cối, nằm cố định ở giữa thớt dưới, ngõng cối có thể được làm bằng gỗ hoặc sắt. Phần thớt trên có một tràng xay, còn gọi là tay quay, khi xay nó được lắp vào một bên tai cối. Cối được đặt trên một chiếc giá tre có 4 chân. Cối xay thóc ngày nay ít được sử dụng vì được thay thế bằng các loại máy xay công nghiệp có hiệu suất cao hơn.
## Đóng cối
Người thợ đóng cối gọi là phó cối. Vật liệu dùng đóng cối:tre để đan 2 thớt cối (thớt trên và thớt dưới),làm tai cối.gỗ làm "ngõng cối" và dăm cối(bằng gỗ nhãn già). Tre chẻ nhỏ thành nan để đan thân cối. Gỗ, thường dùng nhãn, [ cưa khúc ngắn chẻ làm dăm theo thớ dọc, sao cho dăm thật dóc, không tướp, cứng nhưng không giòn, đem phơi khô đủ độ. Đất sét vàng hoặc xanh,nhào thật nhuyễn dùng để đắp phần mặt cối của cả thớt trên và thớt dưới. Khi phần thịt cối (mặt cối) bằng đất sét đã được đắp nện bám chắc vào vỏ áo cối, gắn trục quay và tai cối, mới đến khâu chêm dăm cối. Đây là phần khó và tỉ mỉ nhất thể hiện tay nghề của phó cối. 

Khi chêm phải chia mặt cối theo hàng lối và phải tạo thành chiều quay thuận của cối,(lúc quay cối thì hạt thóc bị bóc trấu,trấu cùng hạt gạo được đẩy ra ngoài) Toàn bộ dăm cối phải nằm trên mặt phẳng, khi đất được đóng dăm chưa khô,phải dùng "sảm"-làm bằng gỗ hoặc gốc tre già,lèn cho chặt dăm cối lại.Đóng cối xong để cho đất khô trắng là dùng được. Để đóng được một cái cối mới, một phó cối thường phải làm việc một ngày(ít khi hơn).Nếu buổi chiều mới đóng, phó cối người xứ xa thì phải lưu lại nhà gia chủ, được thết đãi thịnh soạn hơn ngày thường vì gia chủ luôn mong muốn có một cái cối tốt.Thường một bộ vỏ cối đan bằng tre dùng được vài lần,không phải lần đóng cối nào cũng phải thay vỏ của thớt cối.

## Trong văn hóa
*câu đố:
::Không răng mà cắn nát nhừ 
::Miệng to họng nhỏ từ từ nuốt vô 
::Bụng không có chỗ chứa đồ 
::Cho nên em phải đổ ra liên hồi.

*Thành ngữ:
::Gà què ăn quẩn cối xay.

*Chê cô gái đoảng:
::"Bánh đúc cô nếm nồi ba
::Mía re tráng miệng một vài trăm cây.
::Giã gạo vú chấm đầu chày
::Xay thóc một ngày được một đấu  ba"

*Thơ mới:
::Sáng đứng đỉnh Côn Sơn 
::Hương đồng thơm trong túi 
::Chiều xay thóc góc nhà 
::Tóc lại bay gió núi...
* Thơ mới
:: Cuộc đời người phó cối
:: Giản dị, đẹp biết bao
:: Một túi dăm khô
:: Một vài cái vồ
:: Và cái cưa cắp nách
:: .......
:: Trách anh mải chơi:
:: Ngày thì còn mải đi chơi
:: Tối lặn mặt giời đổ thóc ra xay.
## Xem thêm
* Cối xay gió
* Cối xay thịt
* Cối xay
* Máy xay xát
* Máy xay sinh tố

## Ghi chú
Dòng điện cảm ứng

**Dòng điện cảm ứng** là một hiện tượng cảm ứng điện từ, khi từ trường sinh ra dòng điện. Hiện tượng này được Michael Faraday khám phá qua thực nghiệm năm 1831.

Định nghĩa dòng điện cảm ứng là dòng điện xuất hiện khi từ thông qua mạch biến thiên

## Tính chất
Khi từ thông biến đổi theo thời gian ở một mạch kín thì trong mạch xuất hiện một dòng điện cảm ứng và chỉ tồn tại trong thời gian từ thông biến đổi. Cường độ dòng điện cảm ứng tỉ lệ thuận với tốc độ biến đổi của từ thông, chiều của dòng điện phụ thuộc vào sự tăng hay giảm của từ thông gửi qua mạch.

Vơi vòng tròn từ
: \phi = - B = - L I

Vơi vòng tròn từ của N vòng quấn
: \phi = - NB = - N L I

## Xác định chiều dòng điện cảm ứng

Đồng thời với Faraday, Lenz cũng nghiên cứu hiện tượng cảm ứng điện từ và đã tìm ra định luật tổng quát xác định chiều của dòng  điện cảm ứng, gọi là định luật Lenz. *Dòng điện cảm ứng phải có chiều sao cho từ trường do nó sinh ra có tác dụng chống lại nguyên nhân sinh ra nó*.

Điều này có nghĩa là khi từ thông qua mạch tăng lên, từ trường cảm ứng sinh ra có tác dụng chống lại sự tăng của từ thông: từ trường cảm ứng sẽ ngược chiều với từ trường ngoài. Nếu từ thông qua mạch giảm, từ trường cảm ứng (do dòng điện cảm ứng sinh ra nó) có tác dụng chống lại sự giảm của từ thông, lúc đó từ trường cảm ứng sẽ cùng chiều với từ trường ngoài.

Theo định luật Lenz, dòng điện  cảm ứng bao giờ cũng có tác dụng chống lại sự dịch chuyển của thanh nam châm. Do đó cần tốn công để dịch chuyển thanh nam châm. Chính công này biến thành điện năng của dòng điện cảm ứng.

## Tham khảo
VGA

**VGA** có thể là:
* Video Graphics Array: một chuẩn hiển thị đồ họa máy tính.
* Video Graphics Adapter, hay còn gọi là *card màn hình*: thiết bị đồ họa, bộ điều hợp đồ họa video.
Tác giả văn học

**Tác giả văn học** là người làm ra tác phẩm nghệ thuật ngôn từ như các bài thơ, bài báo, cuốn sách, vở kịch,... Tên tác giả (bao gồm cả tên thật hoặc bút danh) được nêu cùng tên tác phẩm.

## Khái niệm chung
Trong nghiên cứu văn học nói chung, phạm trù tác giả văn học bên cạnh những ngữ nghĩa như nói trên còn mang thêm các đặc tính về phẩm chất thẩm mỹ do các tác phẩm - những *đứa con tinh thần* của họ mang lại, theo đó người đọc có thể bắt gặp các thuật ngữ riêng biệt như văn hào, thi hào, tác gia, thi sĩ cũng thường gặp những khái niệm *[[nhà văn]]*, *[[nhà thơ]]*, *[[nhà báo]]*, *[[nhà viết kịch]]*, *[[Tiểu thuyết gia|nhà tiểu thuyết]]* (tiểu thuyết gia), *cây bút,...*

## Cá tính, phong cách sáng tạo
Là người sáng tạo ra các giá trị văn học mới trong sự kết hợp với sự sáng tạo độc đáo của cá nhân, tác giả văn học là một đơn vị, một điểm nhìn, một bộ phận hợp thành quá trình văn học, là một gương mặt không thể thay thế tạo nên diện mạo chung của một thời kỳ hoặc một thời đại văn học. Ở phương diện này, khái niệm tác giả có thể tương ứng với các khái niệm về *cá tính sáng tạo*, *phong cách* (phong cách cá nhân).

## Loại hình tác giả văn học
Trong nghiên cứu văn học, bên cạnh sự nghiên cứu riêng về từng tác giả văn học, cũng thường thấy phạm trù *loại hình tác giả* được nhấn mạnh, như loại hình nhà Nho hành đạo, loại hình nhà Nho tài tử trong văn học Trung đại Việt Nam, loại hình nghệ sĩ ẩn dật trong văn học Nhật Bản,...), với tư cách những loại hình chủ thể thẩm mỹ, được hình thành như những sản phẩm xã hội, lịch sử, văn hóa cụ thể. Những loại hình tác giả văn học đó thường có dấu hiệu chung về cách nhìn và cách lựa chọn thái độ sống, tư thế ứng xử, quan điểm thẩm mỹ, xu hướng nghệ thuật,...

## Tham khảo

* *150 thuật ngữ văn học*, Lại Nguyên Ân biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 1998.
* *Chương 10: Nhà văn và quá trình sáng tác*, trong cuốn *Lý luận văn học*, Phương Lựu (chủ biên), Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 2004.
Hiện tượng hỗ cảm

**Hiện tượng hỗ cảm** là hiện tượng khi cường độ dòng điện chạy trong các mạch biến đổi thì từ trường do mỗi mạch sinh ra và gửi qua diện tích của mạch kia sẽ thay đổi theo. Kết quả là trong các mạch đều xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Các dòng điện cảm ứng đó gọi là các dòng điện hỗ cảm.

## Hiện tượng

Giả sử có 2 mạch điện kín C_1 \, và C_2 \, đặt cạnh nhau trong đó các dòng điện cường độ I_1 \, và I_2 \, chạy qua (hình).

## Suất điện động hỗ cảm. Độ hỗ cảm

*[[Suất điện động]] gây ra dòng điện hỗ cảm được gọi là suất điện động hỗ cảm.* Công thức của nó cũng tuân theo định luật cơ bản của hiện tượng cảm ứng điện từ, nghĩa là:

\xi_{hc} = - {d\phi_m \over dt} \,

Với \phi_m \, là từ thông gửi qua mạch điện C_1 \, hoặc C_2 \, mà ta xét.

Trong công thức:

\phi_{m12} = M_{12}I_1 \,

Thì \phi_{m12} \, là từ thông do dòng I_1 \, sinh ra và gửi qua diện tích của mạch C_2 \,

Còn M_{12} \, là một hệ số tỉ lệ, gọi là *độ hỗ cảm* của hai mạch C_1 \, và C_2 \,

So sánh các công thức, ta nhận thấy rằng: độ hỗ cảm M có cùng đơn vị như độ tự cảm L, nghĩa là cũng được tính ra Henry.

## Ứng dụng
Hiện tượng hỗ cảm được ứng dụng để chế tạo máy biến thế. Đó là một dụng cụ rất quan trọng trong kỹ thuật điện. Ngoài ra còn ứng dụng trong phát thanh, truyền hình qua không gian...

## Tham khảo
Tác phẩm văn học

**Tác phẩm văn học** là công trình sáng tạo của nhà văn, sử dụng phương tiện là ngôn từ, hình tượng nghệ thuật để gửi gắm thông điệp về con người và cuộc đời.

## Hình thức
Tác phẩm văn học có thể tồn tại dưới phương diện là ngôn bản truyền miệng hoặc hình thức văn bản được ghi lại bằng văn tự cụ thể; có thể được tạo thành bằng văn vần (và thơ) hoặc văn xuôi; và được xếp vào các thể loại nhất định (như tự sự, trữ tình, kịch, nhật ký, ký, tùy bút) hay một thể tài văn học nhất định (như hài kịch, bi kịch, thơ trào phúng, thơ tự do, truyện tiếu lâm, truyện ngắn, tiểu thuyết,...).

## Cấu trúc
Mỗi tác phẩm là một hệ thống phức tạp bao gồm hàng loạt các yếu tố thuộc những bình diện khác nhau như đề tài, chủ đề, tư tưởng, kết cấu, ngôn ngữ, nhân vật, hình tượng, cốt truyện. Sự kết hợp và tác động lẫn nhau giữa các yếu tố này khiến tác phẩm trở thành một chỉnh thể nghệ thuật, mang tính thống nhất hữu cơ giữa nội dung thẩm mỹ và hình thức nghệ thuật.

## Đặc điểm
Tác phẩm văn học là phát ngôn phức hợp của người sáng tác, là sự phản ánh, khúc xạ, vang hưởng, dự cảm của đời sống hiện thực và là đối tượng tích cực của sự tiếp nhận văn học.

Ở phương diện chức năng giao tiếp và đời sống lịch sử, tác phẩm văn học không được coi như một vật phẩm (sản phẩm) cố định, bất biến, không phải là một đối tượng vật thể tuy nó tồn tại thông qua những dạng vật chất, vật liệu như chữ viết, tiếng nói, trang sách in có tính hiện hữu trên giá sách hay trong thư viện. Theo đó *tác phẩm văn học được hiểu như một quá trình* đồng sáng tạo và tiếp nhận, phản ánh sự tương tác từ tác giả văn học đến độc giả và từ độc giả tác động trở lại chính tác giả văn học. Mặc dù tác phẩm văn học vẫn là chính nó, sự biến dịch diện mạo vẫn diễn ra nhờ sự cảm thụ bởi độc giả, sự lý giải bởi những nghiên cứu, phê bình, bởi dư luận xã hội từng thời đại, đều làm phát sinh những phán đoán, đánh giá ít nhiều khác nhau về nội dung thẩm mỹ của tác phẩm. Quan hệ giữa tác phẩm văn học với người tiếp nhận còn được nhìn nhận ở tính chất "thỏa thuận", độc giả tuy biết tác phẩm có hư cấu, nghĩa là một hiện thực đã được tái tạo nghệ thuật, nhưng vẫn ngầm hiểu và tin rằng đó là hiện thực.

Những đặc tính nói trên cho thấy tác phẩm văn học theo cách nhìn hiện đại được hiểu như một thực thể tinh thần, một tổng thể của những hàm nghĩa phức hợp, tồn tại ở dạng khả biến, là sự thống nhất giữa những hàm nghĩa thẩm mỹ tư tưởng đã được mã hóa (có thể coi là *cái tuyệt đối*) trong văn bản và những cảm thụ, lý giải bởi những thời đại và thế hệ công chúng khác nhau (cái tương đối).

## Tham khảo

* *150 thuật ngữ văn học*, Lại Nguyên Ân biên soạn. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 1998.
* *Lý luận văn học*, Phương Lựu (chủ biên), Nhà xuất bản Giáo dục, H. 2004.
* *'Tác phẩm văn học như là quá trình*, Trương Đăng Dung, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2004.
* Phương thức tồn tại của tác phẩm văn học
Jóhanna Vala Jónsdóttir

**Jóhanna Vala Jónsdóttir** (sinh năm 1982 tại Reykjavík) là đương kim Hoa hậu Iceland 2007. Cô đã tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2007 tổ chức tại Sanya, Trung Quốc nhưng không đạt thành tích nào.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Chùm ảnh hoa hậu Iceland 
* Trang chủ cuộc thi Hoa hậu Iceland
Quốc Hương (định hướng)

**Quốc Hương** có thể là tên của:
*Nghệ sĩ nhân dân Quốc Hương: một ca sĩ nhạc đỏ tiêu biểu.
*Trần Quốc Hương: nhà tình báo Việt Nam.
Quần thể lăng mộ Cao Câu Ly

**Lăng mộ Cao Câu Ly** tên chính thức **Quần thể Lăng mộ Cao Câu Ly** là quần thể những ngôi mộ ở Bình Nhưỡng và Nampho, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Vào tháng 7 năm 2004, nó trở thành di sản thế giới đầu tiên của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên được UNESCO công nhận. Quần thể này bao gồm 30 ngôi mộ nằm rải rác của vương quốc Cao Câu Ly, một trong Tam Quốc ở bán đảo Triều Tiên. Đây là một trong những vương quốc mạnh nhất ở bán đảo Triều Tiên và Đông Bắc Trung Quốc tồn tại từ năm 37 TCN đến thế kỷ thứ 7.

Hiện có 10.000 ngôi mộ thời Cao Câu Ly nhưng chỉ có khoảng 90 ngôi mộ ở Đông Bắc Trung Quốc và Triều Tiên được khai quật là có các bức tranh tường. Quần thể là nơi chôn cất của các vua chúa, hoàng hậu và các thành viên của gia tộc hoàng gia. Những bức tranh độc đáo được tìm thấy tại các ngôi mộ mang đến một cái nhìn độc đáo về cuộc sống hàng ngày thời Cao Câu Ly. Trong số quần thể được đưa vào danh sách Di sản thế giới có cả lăng mộ của vua Đông Minh.
## Xem thêm
* Kinh thành và lăng mộ Cao Câu Ly

## Tham khảo
Chính quốc Pháp

**Chính quốc Pháp** ( hay *la Métropole*, hay thông tục *l'Hexagone*) là toàn bộ phần đất Pháp nằm ở châu Âu, bao gồm đảo Corse. Đối ngược với chính quốc là Nước Pháp hải ngoại (*la France d'outre-mer*, hay *l'Outre-mer*, hay thông dụng *les DOM-TOM*), tên gọi chung để chỉ các tỉnh (*départements d'outre-mer* hay *DOM*) và lãnh thổ hải ngoại thuộc Pháp (*territoires d'outre-mer* hay *TOM*).Chính quốc Pháp và nước Pháp hải ngoại là hai tên gọi chính thức hợp thành Cộng hòa Pháp. Trong đó, lãnh thổ Chính quốc Pháp chiếm diện tích 81,8% và dân số 96,0% toàn nước Pháp.

Năm tỉnh hải ngoại – Martinique, Guadeloupe, Réunion, Guiana thuộc Pháp và Mayotte– đều có thể chế chính trị giống như **Chính quốc Pháp**.

Ở các vùng lãnh thổ hải ngoại thuộc Pháp, những cư dân đến từ Chính quốc Pháp thường được gọi là *métro*, viết gọn đi từ chữ *métropolitain*.

## Tham khảo

* Robert Aldrich and John Connell, France's Overseas Frontier, Cambridge University Press, 1992

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức 
* Past and current developments of France's overseas administrative divisions like pays d'outre-mer
Cuống dạng lá

**Cuống dạng lá** là một dạng biến dạng của cuống lá. Cuống lá đơn thuần chỉ có chức năng nâng đỡ các lá và dẫn truyền chất dinh dưỡng, tuy nhiên trong trường hợp này cuống bị biến dạng, trở nên dẹt đi, có dạng bản dẹt, có chứa nhiều lục lạp để thực hiện chức năng quang hợp.

Cuống dạng lá thường thấy nhiều nhất ở các loài thực vật thuộc chi Keo (*Acacia*) của họ Đậu, đặc biệt là ở các loài bản địa của Australia, trước đây đã từng được xếp vào trong phân chi *Phyllodineae* của chi Acacia. Đôi khi trên các cây non, các cuống dạng lá mang các lá bị suy giảm mà người ta có thể nhìn thấy.

Một loài keo (*[[Acacia aneura]]*) có các cuống dạng lá khá dày, vì thế làm cho các khí khổng ở sâu hơn và như vậy làm giảm thiểu sự mất nước do thoát hơi nước. Các cuống dạng lá của nó có các lông nhỏ trên mặt có mục đích bắt giữ hơi ẩm do sự thoát hơi nước tạo ra. Điều này cho phép nó quang hợp ở tốc độ tối đa.

## Tham khảo
Passiflora incarnata

**Chanh leo**, **chanh dây**, **mắc mát**, **mát mát**, **lạc tiên hoa tía** (danh pháp hai phần: ***Passiflora incarnata***), là một loài dây leo sống lâu năm lớn nhanh với thân bò leo. Là một loài trong chi Lạc tiên (*Passiflora*), chanh leo có các hoa lớn với các nhụy và nhị hoa to. Là một trong số các loài có thân cứng nhất trong chi Lạc tiên. Tuy tên gọi có chữ "chanh", nhưng nó không có quan hệ họ hàng gì với các loài chanh trong chi Cam chanh (*Citrus* spp.)

Thân cây có thể trơn nhẵn hoặc có lông tơ; dài, bò leo và có nhiều tua cuốn. Các lá hình chân vịt 3 thùy mọc so le (mọc cách), kích thước 6–15&nbsp;cm. Chúng có 2 tuyến đặc trưng ở gốc của phiến lá trên cuống lá. Các hoa 5 cánh màu trắng ánh tím tía. Chúng tạo ra một *vành hoa* màu trắng xen tía, một cấu trúc của các phần phụ giữa các cánh hoa và tràng hoa. Hoa được thụ phấn nhờ một số loài cVenmo628-88312 8

Quả mọng nhiều cùi thịt hình ô van màu ánh vàng khi chín với kích thước cỡ quả trứng gà. Khi còn xanh nó có màu xanh lục. Ở loài chanh leo này, các chất nhầy màu vàng xung quanh các hạt của quả có vị ngọt và ăn được. Tuy nhiên, nó có nhiều hạt và vì thế chủ yếu làm nguồn thức ăn cho động vật hoang dã. Giống như các loài lạc tiên khác, nó là nguồn thức ăn cho ấu trùng của một số loài bướm.

Tại một số khu vực, toàn bộ cây chanh leo tươi hay khô đã từng được sử dụng như là một loại thảo dược làm an thần và điều trị chứng mất ngủ. Lá và thân cây phơi khô, thái nhỏ thường được dùng ở châu Âu để trộn lẫn với lá chè để uống. Một loại kẹo cao su có tác dụng an thần cũng đã từng được sản xuất từ chanh leo. Tại Việt Nam, người ta dùng quả chanh leo để làm một loại đồ uống giải khát trong mùa hè.

Chanh leo mọc thành bụi rậm ở những khu vực bỏ hoang, các bãi chăn thả không được cắt cỏ, ven đường bộ và đường sắt. Nó phát triển tốt trong các khu vực nhiều nắng.

## Thư viện ảnh

## Tham khảo

* Floridata.com: ''Passiflora incarnata''
* ''Passiflora incarnata'': Thông tin và hình ảnh 
* Chanh leo trên website của Đại học Florida 
* Thông tin về chanh leo trong trang của USDA, bao gồm các hình chụp hoa và quả.
* Thông tin về thực vật và thảo dược, Stephen Foster.
Trữ tình ngoại đề

***Trữ tình ngoại đề***, hay còn có tên *ngoại đề trữ tình* là một thuật ngữ văn học dùng để chỉ một hình thức của ngôn từ tác giả: là ngôn từ của tác giả kiêm người trần thuật bị chệch ra ngoài việc miêu tả các sự kiện trong cốt truyện nhằm bình luận hoặc đánh giá về chúng, hoặc về những điều khác, không trực tiếp gắn với hành động của tác phẩm.

Trữ tình ngoại đề có thể là lời mở đầu tác phẩm (chẳng hạn, lời mở đầu của Truyện Kiều, của Lục Vân Tiên), có thể là lời gói ở cuối tác phẩm (chẳng hạn, lời gói ở cuối Truyện Kiều). Trữ tình ngoại đề có thể là những đoạn văn, đoạn thơ nằm xen vào giữa quá trình diễn biến của các sự kiện và nhân vật trong cốt truyện được bắt đầu triển khai cho đến kết thúc.

Trữ tình ngoại đề là phương tiện quan trọng giúp tác giả soi sáng thêm nội dung tư tưởng của tác phẩm ; bộc lộ đầy đủ, tập trung hơn thái độ, sự đánh giá của mình đối với nhân vật cũng như quan niệm nhân sinh của mình. Nếu tác phẩm là nơi ký thác của tác giả, thì trữ tình ngoại đề là một trong những yếu tố quan trọng, qua đó, tác giả thể hiện trực tiếp những điều muốn nhắn gửi của mình đến người đọc.

## Thuộc tính phổ biến
Tính ước lệ và tính xúc cảm của ngôn từ thi ca khiến trữ tình ngoại đề thường phổ biến trước hết ở các tiểu thuyết bằng thơ, truyện thơ, nhưng trữ tình ngoại đề cũng có thể có ở những tác phẩm văn xuôi với những đoạn mang tính biểu cảm cao hơn hẳn so với trần thuật trong cốt truyện.

## Ý nghĩa
Trữ tình ngoại đề trực tiếp đi vào thế giới tư tưởng, lý tưởng của tác giả, giúp cho việc xây dựng hình tượng tác giả như một người trò chuyện "tâm giao" với độc giả.

## Tham khảo

* *Từ điển văn học*, bộ mới, Nhà xuất bản Thế giới, H. 2005.
Hoa hậu Bỉ

**Hoa hậu Bỉ** (tiếng Hà Lan: **Miss België**, tiếng Pháp: **Miss Belgique**, tiếng Đức: **Miss Belgien**) là cuộc thi sắc đẹp thường niên có quy mô lớn nhất nước Bỉ. Cuộc thi bắt đầu được tổ chức từ năm 1969. Thí sinh đoạt danh hiệu Hoa hậu Bỉ sẽ có nghĩa vụ tham dự Hoa hậu Thế giới và Hoa hậu Hoàn vũ. Đương kim hoa hậu Bỉ hiện nay là Alizée Poulicek.

Tại cuộc thi Hoa hậu Bỉ 2008, thí sinh Alizée Poulicek đăng quang nhưng lại bị khán giả la ó phản đối vì cô không thể nói tiếng Hà Lan, ngôn ngữ phổ biến nhất ở Bỉ. Sự việc diễn ra trong hoàn cảnh chính phủ Bỉ không thể thành lập do những mâu thuẫn giữa các cộng đồng ngôn ngữ khác nhau.

## Tham khảo
Trương Gia Nhi

**Trương Gia Nhi** 張嘉兒 (**Kayi Cheung**; sinh ngày 18 tháng 11 năm 1983 tại Hồng Kông) là Hoa hậu Hồng Kông 2007. Ngày 21 tháng 7 năm 2007, cô đăng quang danh hiệu Hoa hậu Hồng Kông 2007 nhưng nhiều khán giả đã cho rằng cô không đủ xinh đẹp để đăng quang. Với danh hiệu vừa nhận được, Trương Gia Nhi có nghĩa vụ đại diện cho Hồng Kông tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2007 tổ chức tại Tam Á, Trung Quốc. Trong đêm chung kết, Trương Gia Nhi được chọn là một trong hai Hoa hậu Nhân ái (cùng với hoa hậu Ecuador) vì đã tích cực tham gia các hoạt động giúp đỡ người già không nơi nương tựa và đồng thời là cộng tác viên lâu năm của UNICEF. Với thành tích đã đạt được, Trương Gia Nhi đã đưa Hồng Kông nhảy vọt từ vị trí thứ 102 lên thứ 73 trên bảng xếp hạng sắc đẹp quốc tế của trang web Global Beauties.

## Tham khảo
Ký (định hướng)

**Ký** hay **ký** trong tiếng Việt có thể chỉ:
*Một hình thức văn học và báo chí: **[[ký]]**.
*Một cách ghi dấu cá nhân, xem **[[chữ ký|ký]]**.
*Cách gọi khác của kilôgam
*Tên một châu tại Trung Quốc cổ, nay là một đô thị cấp huyện thuộc tỉnh Hà Bắc Trung Quốc: Ký Châu.
*Một tư thế trong múa cổ truyền Việt Nam, xem ký (múa).
*Ký là người sinh ra kị
Hẻm núi Ironbridge

**Hẻm núi Cầu sắt** là một hẻm núi sâu có sông Severn chạy qua nằm ở Shropshire, Anh. Nó được hình thành đầu tiên bởi một dòng chảy từ Hồ Lapworth vào thời kỳ băng hà cuối cùng nay đã bị rút cạn. Những tảng đá trong hẻm núi bị bào mòn dần theo thời gian để lộ những mỏ than lộ thiên, quặng sắt, đá vôi và cả đất sét lửa cho phép khu vực phát triển kinh tế nhanh chóng trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

Ban đầu nó được gọi là **Hẻm núi Severn**, hẻm núi hiện nay được lấy tên theo cây Cầu Sắt nổi tiếng ở đó, là cây cầu sắt đầu tiên thuộc loại này trên thế giới, và một biểu tượng của ngành công nghiệp bắt đầu từ đó. Cây cầu được xây vào năm 1779 để nối thị trấn công nghiệp Broseley với thị trấn khai mỏ Madeley và trung tâm công nghiệp đang phát triển Coalbrookdale.

Có hai lý do khiến cho địa điểm này rất có ích với ngành công nghiệp thời gian đầu. Các nguyên liệu thô gồm sắt, đá vôi, than, dùng cho ngành sản xuất sắt, đá lát và đồ sứ được phát hiện và khai thác dễ dàng ở hẻm núi. Con sông rộng và sâu cho phép vận chuyển dễ dàng các hàng hoá ra biển.
## Hình thành
Hẻm núi bao quanh con sông Severn nằm ở phía Bắc con lạch Bristol Channel. Nó được hình thành vào cuối kỉ băng hà. Mực nước của hồ tăng lên tới khi nó có thể chảy qua ngọn đồi về phía Nam. Dòng chảy này làm xói mòn ngọn đồi hướng con hẻm núi và vĩnh viễn làm lệch hướng phía Bắc của con sông Severn. 
## Thị trấn hẻm núi
**Con hẻm** nằm trong vùng hai thị trấn Telford và Wrekin. Nó bao gồm phần lớn của Hẻm cầu sắt chảy qua vùng Telford và Wrekin Council, và bao gồm các khu vực bằng nhau như Ironbridge, Caolbrookdale và Coalport và một phần của Jackfield.
## Hình ảnh

File:Ironbridge002.JPG|The Iron Bridge in 2003 with its previous grey colour
File:Downstream from the ironbridge - geograph.org.uk - 267024.jpg|Downstream from the ironbridge
File:Redressing the bridge - geograph.org.uk - 599687.jpg|Redressing the bridge in 2007
File:The Iron Bridge (Aerial).JPG|Aerial view 


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Ironbridge Gorge Visitor Information
* Telford Culture Zone 
* Tourism Website for Ironbridge
* Ironbridge Gorge Tourism website 
* ITV Local footage at Ironbridge Gorge 
* Photo of the Gorge from the air
* The Ironbridge Gorge by Virtual Shropshire
* World Heritage Site information from UNESCO
* Map of UNESCO World Heritage Site
* Ironbridge Archaeology
* Green Wood Centre
* Severn Gorge Countryside Trust
* Green Gym
* Landslides in the Ironbridge Gorge by the British Geological Survey
Đường đồng mức

**Đường đồng mức** còn gọi là **đường bình độ** hay **đường đẳng cao** là đường thể hiện trên bản đồ địa hình quỹ tích của các điểm trên mặt đất tự nhiên tùy theo tỷ lệ của bản đồ so với địa hình thực tế, mà khoảng cao đều có thể là 1 m, 5 m, 10 m, (bản đồ tỷ lệ càng lớn, càng chi tiết, thì khoảng cao đều càng nhỏ). Khoảng cách thưa hay mau của các đường đồng mức trong bản đồ địa hình nói lên độ dốc hay thoải của vùng địa hình mà bản đồ thể hiện, càng mau càng dốc và ngược lại.

Cao độ của một điểm nằm ở khoảng giữa hai đường đồng mức trên bản đồ địa hình (không nằm trên đường đồng mức nào), được xác định gần đúng bằng cách dựng từ điểm này một đường vuông góc nhất với cả hai đường đồng mức. Khoảng cách hai giao điểm của đường này với hai đường đồng mức nói trên, được xem là khoảng cách giữa hai đường đồng mức tại vị trí điểm đang xét. Dùng tam giác đồng dạng, để xác định độ chênh cao của điểm đang xét với đường đồng mức thấp trong hai đường đồng mức, qua khoảng cách của điểm đó tới đường đồng mức thấp và khoảng cách giữa hai đường đồng mức. Qua đó xác định được cao độ tuyệt đối của điểm.

Có bốn loại đường bình được

đường bình độ con: nét liền mảnh

đường bình độ cái: nét liền đậm

đường bình độ giữa 1/2:

đường bình độ phụ: nét đứt, thêm vào khi cần thiết.

Cứ 2 đường bình độ cái liên tiếp chứa 4 đường bình độ con.Hiểu đường đồng mức một cách đơn giản là đường đồng mức là đường nối liền các điểm có cùng độ cao

## Tham khảo