open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hưng An, Nội Mông

Minh **Hưng An** ( ; ; Bính âm: Xīng'ān Méng) là một đơn vị hành chính cấp địa khu của khu tự trị Nội Mông Cổ và là một trong ba minh còn tồn tại trong khu tự trị này. Nó có ranh giới với Hulun Buir ở phía bắc, Mông Cổ và Tích Lâm Quách Lặc ở phía tây, Thông Liêu ở phía nam và các tỉnh Cát Lâm và Hắc Long Giang ở phía đông. Tên gọi của minh này có nguồn gốc từ dãy núi Đại Hưng An vượt ngang qua minh từ phía tây bắc tới phía đông nam. Diện tích của minh này là 67.706&nbsp;km².

## Phân chia hành chính

Hưng An chia ra thành 2 thành phố cấp huyện, 1 huyện và 3 kỳ:
*Thành phố cấp huyện:
**Ô Lan Hạo Đặc (乌兰浩特 - Wūlánhàotè), 772&nbsp;km², khoảng 280.000 dân;
**A Nhĩ Sơn (阿尔山 - Ā'ěrshān), 7.409&nbsp;km², khoảng 50.000 dân;
*Huyện:
**Đột Tuyền (突泉 - Tūquán), trung tâm hành chính: trấn Đột Tuyền (突泉), 4.800&nbsp;km², khoảng 300.000 dân;
*Kỳ:
**Khoa Nhĩ Thấm Dực Tiền (科尔沁右翼前 - Kē'ěrqìn Yòuyì Qián), trung tâm hành chính: trấn Đại Bá Câu (大坝沟), 19.375&nbsp;km², khoảng 360.000 dân;
**Khoa Nhĩ Thấm Hữu Dực Trung (科尔沁右翼中 - Kē'ěrqìn Yòuyì Zhōng), trung tâm hành chính: trấn Bạch Âm Hô Thạc (白音呼硕), 15.613&nbsp;km², khoảng 240.000 dân;
**Trát Lãi Đặc (扎赉特 - Zālàitè), trung tâm hành chính: trấn Âm Đức Nhĩ (音德尔), 11.837&nbsp;km², khoảng 390.000 dân.

## Dân cư
Năm 2000, Hưng An có 1.588.787 dân (26,57 người/km²).

## Tham khảo
* 今日内蒙古: 兴安 (*Nội Mông Cổ ngày nay: Hưng An*). 内蒙古人民出版社 (*Nhà xuất bản Nhân dân Nội Mông Cổ*). 呼和浩特 (Hohhot), 1997. ISBN 7204035429. 9+121 trang.

## Liên kết ngoài
* Website chính thức
Minh (Nội Mông Cổ)

**Minh** ( *ayimaɣ* hay trong quá khứ còn gọi là  *čiɣulɣan*; tiếng Trung: 盟, bính âm: méng) là một loại đơn vị hành chính tại Nội Mông Cổ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Minh tồn tại từ thời kỳ Nhà Thanh như là một cấp chính quyền. Người đứng đầu mỗi minh được chọn từ các jasagh (札薩克, trát tát khắc)) hay khoshun của các kỳ thuộc về minh đó. Ban đầu có sáu minh là Triết Lý Mộc, Chiêu Ô Đạt, Trác Tác Đồ, Tích Lâm Quách Lặc, Ô Lan Sát Bố và Y Khắc Chiêu. Sau đó mới lập thêm các minh mới.

Hiện nay, minh thuộc về cấp địa khu trong trật tự phân cấp hành chính Trung Quốc. Trong số 9 minh còn tồn tại đến cuối thập niên 1970 thì tới nay chỉ còn 3, do 6 minh khác đã được tổ chức lại thành địa cấp thị.

## Xem thêm
* Phân cấp hành chính Trung Quốc
* Địa cấp thị
* Kỳ
* Bát kỳ
* Aimag

## Tham khảo
Trần Phong (thuộc Minh)

**Trần Phong** (陳封, 1370 -1428) là tướng người Việt hợp tác với quân Minh thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư trong lịch sử Việt Nam.

## Thời thuộc Minh
Trần Phong vốn là tướng nhà Hồ. Theo sách *Đại Việt thông sử*, Trần Phong người phường Chí Linh, TP. Hải Phòng.

Năm 1406, khi quân Minh sang đánh, Trần Phong mang hết thủ hạ ra hàng, được phong làm Chỉ huy đồng tri *Giao châu Hữu vệ*. Theo đánh giá của *Đại Việt thông sử*, Trần Phong phục vụ rất đắc lực cho quân Minh trong việc đàn áp người Việt chống đối. Ông thường dò la tin tức, hễ thấy ai mang ý định chống đối bèn mang quân đến đánh bắt hoặc tố cáo với quân Minh.

Năm 1412, ông được thăng chức *Đô chỉ huy Thiêm sự Giao Chỉ*.

Cuối năm 1426, sau trận Tốt Động, Lê Lợi vây hãm tướng Minh là Vương Thông trong thành Đông Quan. Vương Thông bí thế muốn đầu hàng, bèn viết thư xin giảng hoà để rút toàn quân về. Lê Lợi đã bằng lòng cho, sai người đi làm giao ước. Tuy nhiên lúc đó Trần Phong lại cùng Lương Nhữ Hốt sợ khi quân Minh rút về thì bản thân mình sẽ bị giết, bèn nói với Vương Thông:
:*Trước đây quân [[Ô Mã Nhi]] [[trận Bạch Đằng 1288|bị thua]] ở [[sông Bạch Đằng]], mang toàn quân quy hàng, Hưng Đạo Vương bằng lòng cho, nhưng lại dùng kế lấy [[thuyền]] to chở quân cho về, rồi sai người bơi giỏi sung vào làm phu chở thuyền. Đang đêm ra đến ngoài biển, rình lúc quân Ô Mã Nhi ngủ say, lặn xuống đục thuyền, làm cho những người đã quy hàng chết đuối, không ai sống sót trở về được.*

Vương Thông nghe vậy hoảng sợ, nghi ngờ Lê Lợi, bề ngoài tuy nói giảng hòa, nhưng bề trong sai người đào hào, rắc chông để phòng thủ và viết thư xin cầu viện vua Tuyên Đức nhà Minh. Vì vậy khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài thêm 1 năm. Cuối năm 1427, khi viện binh của Liễu Thăng và Mộc Thạnh bị đánh tan, Vương Thông buộc phải giảng hoà rút về, Trần Phong mới chịu đầu hàng.

## Thời Lê
Lê Lợi tha tội cho Trần Phong. Tuy nhiên, ông vẫn không phục, liên kết với những người từng hợp tác với quân Minh trước đây để chống lại.

Ông viết thư sai người mang qua biên giới, đưa cho tướng nhà Minh, đề nghị quân Minh đến đánh để làm nội ứng. Thư của Trần Phong bị thượng tướng quân ở Thái Nguyên của nhà Lê là Hoàng Nguyên Ý bắt được, mang nộp cho Lê Lợi.

Lê Lợi muốn làm yên lòng những người mới quy phục, nên chỉ bắt người mang thư giết đi.

Tháng 8 năm 1428, Trần Phong cùng những người theo quân Minh trước là Lương Nhữ Hốt và Đỗ Duy Trung lại mưu phản, bị thủ hạ đi tố cáo. Lê Thái Tổ bèn bắt 3 người cầm đầu này giết chết, sau đó hạ chiếu tha hết cho các thủ hạ.

## Hậu thế
Trần Phong được thờ phụ tại đền thờ ở xã Hộ Xá. Con cháu ông không bị bắt tội, đến cuối thời Hậu Lê vẫn còn. Tới khi phong trào khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài nổ ra, Nguyễn Cừ nổi dậy ở Hải Dương (1739), vì loạn lạc nên không biết dòng dõi Trần Phong thất lạc đi đâu.

## Xem thêm
* Khởi nghĩa Lam Sơn
* Lương Nhữ Hốt
* Đỗ Duy Trung

## Tham khảo
* Lê Quý Đôn (1977), *Đại Việt thông sử*, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
* Trần Trọng Kim, *[[Việt Nam sử lược]]*, bản điện tử

## Chú thích
Lương Nhữ Hốt

**Lương Nhữ Hốt** (梁汝笏, ?-1428) là tướng người Việt hợp tác với quân Minh thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư trong lịch sử Việt Nam. Theo sách *Đại Việt thông sử*, Lương Nhữ Hốt người xã Trác Vinh, huyện Cổ Đằng, thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

## Thời thuộc Minh
Lương Nhữ Hốt vốn là tướng nhà Hồ. Năm 1406, khi quân Minh sang đánh, Lương Nhữ Hốt ra hàng, được phong làm *Tri phủ Thanh Hoa*.

Nhữ Hốt từng sang Yên Kinh chầu Minh Thành Tổ, được vua Minh thăng chức Hữu tham chính và ban sắc khen ngợi công lao.

Sau đó, Hoàng Phúc đưa thư bảo Nhữ Hốt cùng Nguyễn Duy Trung và Nguyễn Động mang gia quyến sang Yên Kinh để tạ ơn vua Minh và giúp việc xây dựng cung điện. Vua Minh Thành Tổ thấy đường xa nên ban thưởng cho mấy người rồi cho về.

Lê Lợi khởi nghĩa chống quân Minh, Nhữ Hốt giữ đồn Đa Căng. Năm 1424, Lê Lợi hạ được thành, Nhữ Hốt chạy về thành Tây Đô. Quân Lam Sơn vây đánh Tây Đô không hạ được. Lê Lợi nhiều lần viết thư dụ hàng nhưng Nhữ Hốt không chịu hàng.

Cuối năm 1426, sau trận Tốt Động, Lê Lợi vây hãm Vương Thông trong thành Đông Quan. Vương Thông bí thế muốn đầu hàng, bèn viết thư xin giảng hoà để rút về. Lê Lợi đã bằng lòng cho, sai người đi làm giao ước. Khởi nghĩa Lam Sơn có thể kết thúc lúc đó, tuy nhiên lúc đó Lương Nhữ Hốt lại cùng Trần Phong sợ khi quân Minh rút về thì bản thân mình sẽ bị giết, bèn khuyên Vương Thông không nên giảng hoà, vì có thể bị giết trên đường về như tướng nhà Nguyên là Ô Mã Nhi thời nhà Trần trước kia.

Vương Thông nghe vậy hoảng sợ, nghi ngờ Lê Lợi, bề ngoài tuy nói giảng hòa, nhưng bề trong sai người đào hào, rắc chông để phòng thủ và viết thư xin cầu viện vua Tuyên Đức nhà Minh. Vì vậy chiến sự vẫn tiếp tục, khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài thêm 1 năm. Cuối năm 1427, khi viện binh của Liễu Thăng và Mộc Thạnh bị đánh tan, Vương Thông buộc phải giảng hoà rút về, Lương Nhữ Hốt mới chịu đầu hàng.

## Thời Lê
Lê Lợi tha tội cho Lương Nhữ Hốt. Tuy nhiên, ông vẫn không phục, liên kết với những người từng hợp tác với quân Minh trước đây như Trần Phong, Đỗ Duy Trung chống lại triều đình.

Trần Phong viết thư sai người mang qua biên giới, đưa cho tướng nhà Minh, đề nghị quân Minh đến đánh để làm nội ứng. Thư của Trần Phong bị thượng tướng quân ở Thái Nguyên của nhà Lê là Hoàng Nguyên Ý bắt được, mang nộp cho Lê Lợi. Lê Lợi muốn làm yên lòng những người mới quy phục, nên chỉ bắt người mang thư giết đi.

Tháng 8 năm 1428, Lương Nhữ Hốt cùng Trần Phong và Đỗ Duy Trung lại mưu phản, bị thủ hạ đi tố cáo. Lê Thái Tổ bèn bắt 3 người cầm đầu này giết chết, sau đó hạ chiếu tha hết cho các thủ hạ.

## Xem thêm
* Khởi nghĩa Lam Sơn
* Trần Phong
* Đỗ Duy Trung

## Tham khảo
* Lê Quý Đôn (1977), *[[Đại Việt thông sử]]*, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
* Trần Trọng Kim, *[[Việt Nam sử lược]]*, bản điện tử

## Chú thích
Kỳ (Nội Mông Cổ)

**Kỳ** là một đơn vị hành chính tại khu tự trị Nội Mông Cổ của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các kỳ lần đầu tiên được sử dụng vào thời kỳ Nhà Thanh, trong đó người ta tổ chức người Mông Cổ thành các kỳ, ngoại trừ những ai thuộc về Bát kỳ ở Mãn Châu. Mỗi kỳ có tô mộc là các đơn vị hành chính trực thuộc. Tại Nội Mông Cổ, một vài kỳ lập ra một minh. Tại các khu vực khác, như Ngoại Mông Cổ, miền bắc Tân Cương và Thanh Hải, aimag (аймаг) là các đơn vị hành chính lớn nhất. Tuy nhiên, hiện nay aimag chỉ còn lại ở Mông Cổ và nó có địa vị tương đương cấp tỉnh. Trong khi vai trò của kỳ là để hạn chế người Mông Cổ vượt ra khỏi ranh giới của mỗi kỳ thì ngược lại nó cũng giúp cho Nhà Thanh bảo vệ Mông Cổ trước áp lực dân số từ những người Trung Hoa chính hiệu.

Hiện nay, kỳ là đơn vị hành chính cấp huyện trong trật tự phân cấp hành chính tại Trung Quốc. Tổng cộng hiện nay còn 49 kỳ.

## Kỳ tự trị
**Kỳ tự trị** là một kiểu kỳ đặc biệt do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đặt ra. Hiện tại có 3 kỳ tự trị, tất cả đều nằm ở phía đông bắc Nội Mông Cổ, với mỗi kỳ có thành phần dân tộc chính không phải là người Hán mà cũng chẳng phải người Mông Cổ mà là các dân tộc ít người khác. Cụ thể như sau:
* Kỳ tự trị Ngạc Luân Xuân (鄂伦春自治旗) dành cho người Ngạc Luân Xuân
* Kỳ tự trị người Ngạc Ôn Khắc (鄂温克族自治旗) cho người Ngạc Ôn Khắc
* Kỳ tự trị Đạt Oát Nhĩ Mạc Lực Đạt Ngõa (莫力达瓦达斡尔族自治旗) cho người Đạt Oát Nhĩ

## Xem thêm
* Bát kỳ (hệ thống kỳ của người Mãn)

## Tham khảo
Lưu Thúc Kiệm

**Lưu Thúc Kiệm** (chữ Hán: 劉叔儉, ? - ?), là một trạng nguyên và chính trị gia thời nhà Hồ đời vua Hồ Quý Ly trong lịch sử Việt Nam.

## Tiểu sử
Ông là người làng Trạm Lộ, huyện Gia Bình, phủ Thuận An, xứ Kinh Bắc (nay thuộc xã Trạm Lộ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Ông thi đỗ Trạng nguyên khoa tháng 8, Canh Thìn, năm Thánh Nguyên thứ 1 (1400), đời Hồ Quý Ly cùng 20 người khác đỗ thái học sinh, trong đó có Nguyễn Trãi, Lý Tử Tấn, Vũ Mộng Nguyên, Hoàng Hiến, Nguyễn Thành,... Ông được các bạn cùng khoa này mến phục bởi tài năng và đức tính liêm khiết. Sau khi đỗ đạt, ông làm quan đến Hàn lâm trực học sĩ. Do giỏi văn từ biện bạch nên Hồ Quý Ly giao cho ông việc thảo các văn từ bang giao với các nước láng giềng. Sử không chép nhiều về ông, cũng như không rõ kết cục của ông thế nào khi nhà Hồ bị nhà Minh đánh bại. Trong khi đó, những người đỗ thái học sinh cùng khóa với ông đều làm quan dưới triều Hậu Lê sau này.

## Chú thích
Varicap

**Diode biến dung**, tên đầy đủ là **diode biến đổi điện dung**, còn gọi là **diode tham số**, hay **varicap**, **[[varactor]]**, là một loại *[[diode bán dẫn]]* được chế tạo theo cách thích hợp để hoạt động như một *[[tụ điện]]* có điện dung thay đổi được bằng cách thay đổi điện áp tác dụng vào nó.

Trước khi có diode biến dung thì các mạch điều hưởng phải dùng tụ điện biến đổi kiểu cơ học, thường dẫn đến phiền toái là giá trị tụ điện này thay đổi khi rung xóc làm lệch điều hưởng. Varicap không có chi tiết cơ học nên tránh được phiền toái nói trên. Tuy nhiên trị số varicap chỉ đến vài chục pF nên chỉ dùng được cho mạch điều hưởng tần số cao, từ cỡ 50&nbsp;MHz trở lên.

## Nguyên lý hoạt động
Varicap hoạt động dựa trên sự phụ thuộc của điện dung của tiếp giáp p-n trong các diode bán dẫn vào điện áp *thiên áp* ngược.

Thiên áp càng cao thì vùng nghèo (depletion) trong tiếp giáp p-n càng rộng, dẫn đến điện dung giảm.

## Các đặc trưng hoạt động

## Ứng dụng
Trong kĩ thuật điện tử các tụ điện với điện dung biến đổi có nhiều ứng dụng: chúng được dùng để điều hưởng các máy thu và máy phát sóng tới bước sóng nào đó.

Các máy làm việc ở băng tần dưới 50&nbsp;MHz thường dùng tụ điện xoay cơ học. Tuy nhiên trong các mạch tần số cao cỡ trăm MHz hay một vài GHz thì dùng tụ điện xoay cơ học là bất khả thi, vì tụ điện này to như con cà cộ.

Các varicap giúp giải quyết bài toán này đơn giản hơn.
* Kích thước nhỏ, trị số nhỏ và ổn định, phù hợp với kích thước và không gian của mạch dao động.
* Khả năng phản hồi thông qua điện áp điều khiển để tinh chỉnh giữ cho tần số ổn định.

Với diode varicap cũng như diode tunnel (đường hầm) ta có thể khuếch đại các tín hiệu vô tuyến mà lại là các tín hiệu rất nhỏ từ các vệ tinh và con tàu vũ trụ, vì bộ khuếch đại dùng varicap rất ít *tạp âm*.

## Tham khảo

## Xem thêm
* Linh kiện bán dẫn
* Ký hiệu điện tử

## Liên kết ngoài
*Varactor Devices
Thảm sát Trung tâm phục hồi và Sức khoẻ Pinelake

Vụ **thảm sát trung tâm y tế tại Carthage** diễn ra vào Chủ Nhật, 29 tháng 3 năm 2009, khi một người đàn ông đã nổ súng tại Trung tâm phục hồi và Sức khoẻ Pinelake ở tiểu bang Bắc Carolina, Mỹ, khiến 8 người thiệt mạng, kể cả một y tá của trung tâm.

## Carthage
Carthage là một thành phố nhỏ với khoảng 1.800 dân tại vùng Sandhhills, Bắc Caronila - một khu vực được những người nghỉ hưu yêu thích và là nơi có nhiều sân gôn nổi tiếng. Cơ sở y tế Pinelake có 90 giường chuyên chăm sóc những người mắc bệnh Alzheimer.

## Diễn biến
Vụ nổ súng xảy ra vào lúc 10:00 sáng (giờ địa phương) tại Carthage. Hung thủ là Robert Stewart (sinh 1964) đã ập vào tấn công các phòng bệnh và bắn loạn xạ. Vụ nổ súng chỉ kết thúc khi sĩ quan cảnh sát Justin đọ súng với Stewart và làm hắn bị thương. Cả sĩ quan cảnh sát Justin và kẻ sát nhân đều bị thương nặng và được điều trị trong bệnh viện. Hậu quả là 6 người thiệt mạng và hai người khác sau đó tử vong tại bệnh viện. Stewart bị bắt giữ và sẽ bị buộc tội giết người. "Vào thời điểm này, nghi phạm Robert Stewart đang bị tống giam và đối mặt với 8 điểm buộc tộc giết người", theo Maureen Krueger, luật sư ở hạt Moore.

Bảy bệnh nhân, một y tá và một sĩ quan nằm trong số những người bị thương.

## Điều tra
Một hội đồng điều tra đã được mở vào lúc 5:00 chiều cùng ngày 29 tháng 3 (giờ địa phương), tuy nhiên chưa tìm ra động cơ của vụ thảm sát. Theo nhà chức trách, Stewart không phải là bệnh nhân và cũng không phải là nhân viên tại Pinelake. Theo cảnh sát, Stewart cũng không có mối liên hệ nào với các bệnh nhân tại cơ sở y tế này. Trong khi nhà chức trách từ chối bình luận về động cơ của Stewart, vợ cũ của Stewart nói gần đây hắn đã nói với người trong gia đình rằng hắn bị ung thư và đang chuẩn bị cho một chuyến đi xa.

## Chú thích
Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp

**Bảo tàng quốc gia lịch sử tự nhiên** (tiếng Pháp: *Muséum national d'histoire naturelle*) là một cơ quan của Pháp có nhiệm vụ nghiên cứu và phổ biến các kiến thức về tự nhiên. Với địa vị hành chính là một *[[grand établissement]]*, Bảo tàng quốc gia lịch sử tự nhiên có trụ sở chính tại Vườn bách thảo Paris và nhiều chi nhánh trên khắp nước Pháp.

Bảo tàng quốc gia lịch sử tự nhiên hiện trưng bày các hiện vật về động vật, các hóa thạch, khoáng vật, đá, thiên thạch, các tập sách bách thảo. Năm 2007, bảo tàng đã đón 1.372.804 lượt khách viếng thăm. Đứng thứ 11 trong những địa điểm thu hút nhất Paris.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Site officiel du Muséum national d'Histoire naturelle de Paris
* La Galerie virtuelle de Minéralogie 
* Papiers de Charles Rohault de Fleury architecte du Muséum conservés aux Archives nationales
GhostNet

**GhostNet** là tên được đặt cho một nhóm chuyên xâm nhập hệ thống điện toán thế giới, phần lớn xuất phát từ Trung Quốc, đã xâm nhập được tối thiểu 1295 hệ thống của chính quyền cũng như tư nhân tại 103 quốc gia toàn cầu, kể cả máy điện toán của đức Đạt Lai Lạt Ma, theo một bản báo cáo được đưa ra vào Chủ Nhật ngày 29 tháng 3 năm 2009.

## Khám phá

Các chuyên gia ở Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Munk tại viện đại học Toronto đã soạn thảo bản báo cáo về việc do thám đã được thực hiện từ các máy điện toán hầu như hoàn toàn đặt ở Trung Quốc. "Có đến 30% những hệ thống bị xâm nhập được coi là những mục tiêu có giá trị cao và kể cả các máy đặt ở các bộ ngoại giao, tòa đại sứ, tổ chức quốc tế, cơ quan truyền thông, cơ quan phi chính phủ." theo bản báo cáo.

Cuộc điều tra khởi sự khi văn phòng của đức Đạt Lai Lạt Ma nhờ họ xem xét hệ thống điện toán để xem liệu có bị xâm nhập hay không. Việc này đã dẫn đến việc họ tìm ra một nhóm đã xâm nhập vào ít nhất 1.295 máy điện toán trong gần hai năm. Một số máy này được đặt trong các trung tâm Phật giáo Tây Tạng ở Ấn Độ, Bruxelles, Luân Đôn và New York.

"Bản báo cáo này là một lời cảnh tỉnh", các tác giả bản báo cáo nói. "Sự kiện có nhiều máy điện toán đặt ở các nơi quan trọng bị nhóm này xâm nhập cho thấy sự dễ dàng bị do thám qua internet."

Tuy nhiên các nhà nghiên cứu nói không có dấu hiệu nào cho thấy các văn phòng chính phủ Hoa Kỳ bị xâm nhập, nhưng một máy điện toán của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đã bị dò xét trong nửa ngày và các máy điện toán của tòa đại sứ Ấn Độ tại Washington DC đã bị xâm nhập.

## Liên quan đến Trung Quốc
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không thể hoàn toàn chắc chắn rằng chính quyền Trung Quốc trực tiếp dính líu vào nỗ lực này và nhấn mạnh rằng nếu cho tất cả các hoạt động do thám này là do chính quyền Trung Quốc thực hiện là sai lầm.

"Nếu nhìn vào con số người ta có thể có một nhận định khác.", theo bản báo cáo. "Trung Quốc hiện nay là quốc gia có nhiều người sử dụng internet nhất trên thế giới. Chỉ riêng số người trẻ sử dụng internet ở đây có thể là lý do gây ra những vụ do thám từ Trung Quốc."

## Nơi khác
Các nhà nghiên cứu tin rằng ngoài việc do thám máy điện toán của đức Đạt Lai Lạt Ma, nhóm này cũng đã xâm nhập vào hệ thống của chính quyền ở vùng Nam Á và Đông Nam Á. Nhóm này tiếp tục xâm nhập và dò xét thêm hơn một chục hệ thống điện toán mỗi tuần.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*http://www.citizenlab.org/
*http://www.f-secure.com/weblog/archives/00001637.html
Trường Hậu bổ (định hướng)

**Trường Hậu bổ** có thể là một trong ba cơ sở giáo dục:
*Trường Hậu bổ, Hà Nội 1903-1912.
*Trường Hậu bổ, Huế 1911-1917.
*Trường Hậu bổ, Sài Gòn 1862-1887.
Tự sát bắt chước

**Tự sát bắt chước** (tiếng Anh: *copycat suicide*) là việc làm theo một hành vi tự sát do ảnh hưởng từ các mô tả chi tiết về vụ tự sát đó trên truyền hình và các phương tiện truyền thông khác. Đôi khi hiện tượng này được biết đến với cái tên **hiệu ứng Werther**, xuất phát từ việc cuốn tiểu thuyết *[[Nỗi đau của chàng Werther]]* (*The Sorrows of Young Werther*) của Goethe được xuất bản năm 1774 làm dấy lên hội chứng tự sát trong thanh niên thời bấy giờ.

Để ngăn ngừa kiểu tự sát này, một số nước hạn chế các phương tiện truyền thông đưa tin tiêu cực một cách quá chi tiết trừ trong một số trường hợp đặc biệt.

## Xem thêm
* Tự sát
* *[[Nỗi đau của chàng Werther]]*
* "Chủ nhật buồn"

## Chú thích
Extr@

***Extr@*** là một series phim giáo dục trên TV trình chiếu từ 2002 đến 2004. Có 4 phiên bản được sản xuất: tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh, do RAI sản xuất cho Rai Educational được biên kịch bởi Louise Clover. 
## Nội dung
Phiên bản tiếng anh gồm tất cả 30 tập, trong khi 3 ngôn ngữ còn lại, mỗi ngôn ngữ có 13 tập phim. Cốt truyện của 13 tập đầu trong 3 phiên bản tiếng là giống nhau.

Hector/Sam, với lượng ngôn ngữ rất hạn chế, đến sống với người bạn qua thư là Bridget/ Sacha/ Sascha/ Lola. Nỗ lực của Hector/Sam để hiểu thấu ngôn ngữ cung cấp cho người xem các bài học ngôn ngữ này. Phim đặc biệt thích hợp với thanh niên và những người trẻ tuổi.

## Diễn viên
### Phiên bản tiếng Anh (8/6/2002-9/9/2004)
*Javier Marzan - Hector Romero 
*Julie Buckfield - Annie Taylor
*Abby Simpson - Bridget Evans
*Toby Walton - Nick Jessop

### Phiên bản tiếng Pháp (9/9/2004-18/12/2004)
*Lawrence Ray - Sam Scott
*Marie Cordillot - Annie
*Vanessa Seydoux - Sacha 
*Jean-Felix Callens - Nico

### Phiên bản tiếng Đức (1/1/2005-3/2/2005)
*Lawrence Ray - Sam Scott
*Britta Becker - Anna
*Leontine Hass - Sascha
*Frank Brunet - Nic

### Phiên bản tiếng Tây Ban Nha (1/2/2006-2/3/2007)
*Lawrence Ray - Sam Scott
*Celia Meiras - Ana
*Vanessa Otero - Lola
*Javier Marzan - Pablo

## Bản Tiếng Việt
Phim được phát sóng trên kênh VTV3 sau thời điểm phim được trình chiếu. 

## Tập phim

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*http://www.channel4.com/learning/microsites/E/extra  - extr@ - French, German & Spanish at Channel4.com
*http://www.teachers.tv/video/browser/988/811?order=transmitted&page=2  - extr@ - Sample downloads for teachers (UK only)
*http://ww2.tvp.pl/4450.dzialy  extr@ - English at TVP.pl
*http://www.channel4.com/learning/microsites/E/extra/english_flash_home.html - English at Channel 4
*http://matroskinf.site90.com/  - Downloads of All of episodes.
*mailto:htrnmhsl@mail.ru - Boss of Extr@ Fan Club Russia (EFCR).
*http://efcrussia.narod.ru - Russian fansite.
*http://www.manxman.ch/moodle2/course/view.php?id=15  - Systemic Functional Linguistics - An example teaching methodology using 'extr@' to motivate novice adolescent language learners.
*
Licq

Trong tin học, **Licq** là một phần mềm tự do bắt chước theo trình khách ICQ gốc chạy trên Linux và các hệ thống Unix khác. Các phiên bản mới hơn hỗ trợ ICQ/AIM và MSN. Licq có rất nhiều chức năng so với trình khách gốc và không có quảng cáo, không như trình khách của AOL. Thêm vào đó, nó có khả năng mã hoá tin nhắn sử dụng SSL khi giao tiếp với bên kia nếu cũng sử dụng Licq hoặc climm hoặc SIM (nhưng Licq không chứng nhận những trình không phải là Licq nhưng có khả năng hỗ trợ SSL). Mã hoá thông qua GPG được hỗ trợ qua phần mở rộng.

Licq phát hành dưới giấy phép GNU General Public License. Giao diện người dùng mặc định sử dụng Qt, và các giao diện khác, như dòng lệnh hoặc GTK+, được sử dụng thông qua phần mở rộng.

## Xem thêm
*So sánh các trình nhắn tin nhanh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang mạng chính thức của Licq
Lưu Miễn (nhà Trần)

**Lưu Miễn** (chữ Hán: 劉免, ?-?), là một nhà khoa bảng Việt Nam.

## Cuộc đời
Lưu Miễn quê ở thôn Vĩnh Trị, xã Hoằng Quang, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa ngày nay, là anh trai của Lưu Diễm, thủ khoa khoa thi năm 1232.

Năm 1239, Lưu Miễn đỗ đệ nhất giáp kỳ thi Thái học sinh năm Kỷ Hợi (niên hiệu Thiên Ứng Chính Bình thứ 8), đời vua Trần Thái Tông, cùng Vương Giát. Đỗ đệ nhị giáp khoa thi này là Ngô Khắc, đệ tam giáp là Vương Thế Lộc.

Lưu Miễn đỗ đạt sau em trai mình, làm quan đến chức Hàn lâm thị độc, An phủ sứ lộ Thanh Hóa, tứ Minh tự.

## Xem thêm
* Trạng nguyên Việt Nam
* Nguyễn Hiền

## Tham khảo
* Ngô Sĩ Liên (chủ biên), *[[Đại Việt sử ký toàn thư]]*.
* Trần Hồng Đức, *Các vị trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa qua các triều đại phong kiến Việt Nam*, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 2006.

## Chú thích
Vương Giát

**Vương Giát** (chữ Hán: 王戞, ?-?), là người đỗ đệ nhất giáp kỳ thi Thái học sinh năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 8 (Kỷ Hợi, 1239), đời vua Trần Thái Tông, cùng Lưu Miễn. Đỗ đệ nhị giáp khoa thi này là Ngô Khắc, đệ tam giáp là Vương Thế Lộc.

Sử sách không chép gì thêm nữa về ông.

## Xem thêm
* Trạng nguyên Việt Nam
* Nguyễn Hiền

## Ghi chú
Lưu Diễm

**Lưu Diễm** (chữ Hán: 劉琰, 1210 -?), là một nhà khoa bảng Việt Nam.

## Cuộc đời
Lưu Diễm quê ở thôn Vĩnh Trị, xã Hoằng Quang, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa ngày nay.

Năm 1232, Lưu Diễm đỗ đệ nhất giáp kỳ thi Thái học sinh năm Nhâm Thìn (niên hiệu Kiến Trung thứ 8), đời vua Trần Thái Tông, cùng Trương Hanh. Đỗ đệ nhị giáp khoa thi này là Đặng Diễn, Trịnh Phẫu còn đệ tam giáp là Trần Chu Phổ.

Lưu Diễm làm quan đến chức Đông Các đại học sĩ. Năm 1239, anh trai của ông là Lưu Miễn cũng đỗ Thái học sinh đệ nhất giáp. Việc một nhà, một làng có hai người đỗ đầu đại khoa được xem như là một kỳ tích.

## Tham khảo
* Trần Hồng Đức, *Các vị trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa qua các triều đại phong kiến Việt Nam*, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 2006.

## Chú thích
Lương Minh

**Lương Minh** (梁銘, ?-1427) là một tướng nhà Minh đã tử trận ở Việt Nam trong trận Chi Lăng - Xương Giang với quân Lam Sơn.

## Tiểu sử
Theo Minh sử cuốn 154, Lương Minh là người Nhữ Dương, từng giữ chức Yên Sơn tiền vệ bách hộ. Nhờ lập công trong chiến đấu mà được thăng đến chức giám quốc. Năm Vĩnh Lạc thứ 8, bị đi tù. Mãi tới năm Vĩnh Lạc thứ 19 mới được tha và cho làm chức phó đô giám, rồi lên chức đô giám đồng tri, tiếp lên chức tham tướng giữ ấn Chinh Tây tướng quân kiêm đô giám đồng tri ở trấn Trần Hoài, Ninh Hạ. Khi làm nhiệm vụ ở Ninh Hạ, Minh lập công, được ban tước Bảo Định bá, hàm tham tướng. Sử ghi Lương Minh là người dũng cảm, thiện chiến, được sĩ tốt yêu mến.

Theo Việt Nam sử lược, vào năm 1427 khi được tin Vương Thông bị quân Lam Sơn vây khốn tại thành Đông Quan (nay là Hà Nội), triều đình nhà Minh cử Liễu Thăng làm tổng binh, Lương Minh làm phó tổng binh dẫn một đạo quân 10 vạn người sang cứu viện. Đạo quân này từ Quảng Tây tiến vào Lạng Sơn, đánh các trận tại Pha Lũy (ải Nam Quan) và Ải Lưu đều thắng. Trong trận đánh Chi Lăng, tổng binh Liễu Thăng tử trận, nên Lương Minh thành chỉ huy cao nhất của đạo quân cứu viện. Quân của Lương Minh bị quân của Lê Sát và Trần Lựu truy đánh, thiệt hại tới hơn 1 vạn người. Đến khi quân Lam Sơn được tăng viện của Lê Lý thì giao chiến càng dữ dội. Ngày 25 tháng 9, Lương Minh bị chém giữa trận. Tuy nhiên Minh sử chép rằng Minh bị lâm bệnh mà chết (病卒).

## Tham khảo

*Minh sử, cuốn 154.
*Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, bản in năm 1971 của Bộ Giáo dục Việt Nam Cộng hòa, tập 1, trang 232-233.
Cung Hilbert

Một **cung Hilbert** (còn gọi là **cung phủ đầy không gian Hilbert**) là các đoạn thẳng liền nhau phủ đầy không gian Hilbert theo mô tả của David Hilbert năm 1891.

## Cách vẽ
Cung Hilbert được vẽ bằng phương pháp truy hồi (đệ quy). Sau đây là cách vẽ theo luật sinh thường dùng trong ngành toán máy tính.
:**Ký hiệu**:    L,R
:**Tác vụ**:    F,+,-
:**Ký hiệu bắt đầu**: L
:**Luật sinh**:
::       L &rarr; +RF&minus;LFL&minus;FR+ 
::       R &rarr; &minus;LF+RFR+FL&minus;
:Với *F* nghĩa là "vẽ thẳng tới", + nghĩa là "quay sang trái 90⁰", - nghĩa là "quay sang phải 90⁰"

Trong ngành Đồ họa máy tính, người ta thường sử dụng 2 phương thức của lớp Canvas là *forward(dist:Real)* và *turn(angle:Real)* (đơn vị của angle là **[[độ (góc)|độ]]**). Đó là 2 phương thức cơ bản nhất của đồ thị con rùa
## Ứng dụng khác
Người ta thường dùng đường cong Hilbert làm một trong các tùy chọn quỹ đạo cho các ô tính toán kết xuất (rendering buckets) khi kết xuất ảnh 3D (Vùng nào trên bức ảnh được kết xuất trước, tiếp theo đến vùng vào và thứ tự từ đầu đến cuối cho tới khi xong quá trình). Vì tính chất lấp đầy bề mặt của cung hilbert (dữ liệu 3D kết xuất ra hình ảnh kết quả 2D) nên nó cũng là một trong các cách tốt (cả về thời gian lẫn hiệu quả) khi dùng làm quỹ đạo cho các ô tính toán trong việc lấp đầy hình ảnh cần xử lý.

Chẳng hạn như trong phần mềm V-Ray, mục setting có phần Region sequence với nhiều tùy chọn, trong đó có Triangulation, Hilbert curve, Spiral, Top-bottom,... Phần mềm khác cũng có các tùy chọn quỹ đạo render như Mental Ray, Corona,... 
## Tham khảo
Tân Uyên (định hướng)

**Tân Uyên** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

* Phường Tân Uyên, Thành phố Hồ Chí Minh
* Xã Tân Uyên, tỉnh Lai Châu

; Địa danh cũ
* Thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
* Huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu
* Huyện Tân Uyên cũ, tỉnh Bình Dương; sau tách thành thành phố Tân Uyên và huyện Bắc Tân Uyên.

## Xem thêm
* Bắc Tân Uyên (định hướng)
Tân Uyên (huyện)

**Tân Uyên** là một huyện cũ nằm ở phía đông tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

## Địa lý
Huyện Tân Uyên nằm ở phía đông tỉnh Lai Châu, cách thành phố Lai Châu 73&nbsp;km về phía đông, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 351&nbsp;km, có vị trí địa lý: 
*Phía đông giáp thị xã Sa Pa và huyện Văn Bàn thuộc tỉnh Lào Cai
*Phía tây giáp huyện Sìn Hồ
*Phía nam giáp huyện Than Uyên và huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La
*Phía bắc giáp huyện Tam Đường.
Huyện Tân Uyên có diện tích là 903&nbsp;km² và dân số là 42.221 người với 8 dân tộc: Thái, Kinh, Laha, Mông, Khơ Mú, Dao, Lào, Giáy và Tày, trong đó người Thái chiếm số đông với gần 52%.

## Lịch sử
Trước năm 2008, địa bàn huyện Tân Uyên ngày nay thuộc huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu.

Huyện Tân Uyên được thành lập theo nghị định số 04/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/10/2008 trên cơ sở điều chỉnh 90.326,75 ha diện tích tự nhiên và 42.221 người của huyện Than Uyên (bao gồm toàn bộ diện tích tự nhiên và người của các xã: Mường Khoa, Phúc Khoa, Nậm Sỏ, Nậm Cần, Thân Thuộc, Trung Đồng, Hố Mít, Pắc Ta, Tà Mít và thị trấn Tân Uyên (trung tâm huyện)).

## Hành chính
Huyện Tân Uyên có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tân Uyên (huyện lỵ) và 9 xã: Hố Mít, Mường Khoa, Nậm Cần, Nậm Sỏ, Pắc Ta, Phúc Khoa, Tà Mít, Thân Thuộc, Trung Đồng.

## Kinh tế
Kinh tế trên địa bàn huyện chủ yếu là nông nghiệp. Hình thức canh tác nông nghiệp của bà con dân tộc thiểu số nhìn chung còn lạc hậu. Về công nghiệp tồn tai một nhà máy chè kế thừa từ tài sản XHCN. Thương nghiệp và dịch vụ còn sơ khai. Một số mặt hàng xuất khẩu tại Tân Uyên - Chè thô, Gỗ, vải thổ cẩm, nhựa thông, thảo quả, các mặt hàng nông sản khác chủ yếu cây ăn quả-nhãn

## Chú thích

## Xem thêm

*Số: 04/NĐ-CP VỀ VIỆC ĐIỀU CHỈNH ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH HUYỆN THAN UYÊN ĐỂ THÀNH LẬP HUYỆN TÂN UYÊN, TỈNH LAI CHÂU
Ferb Fletcher

**Ferbs "Ferb" Fletcher** là 1 nhân vật chính của bộ phim hoạt hình nhiều tập Phineas and Ferb. Đây là một seri phim hoạt hình của hãng Walt Disney Pictures kể về hai anh em Phineas và Ferb có những sáng chế và phát minh độc đáo trong những ngày hè. Bộ phim bắt đầu được công chiếu trên toàn thế giới từ ngày 1 tháng 2 năm 2009. Cậu được lồng tiếng bởi diễn viên, đạo diễn người Anh Thomas Brodie-Sangster, trừ những bài hát thì được lồng tiếng bởi diễn viên Danny Jacob.

## Giới thiệu
Ferb là con riêng của bố Lawrence Fletcher, một nhà khảo cổ học. Cậu cùng bố đến Mỹ gia nhập với gia đình bà Linda, Phineas Flynn và Candace Flynn. Cậu đến từ Anh Quốc. Cậu là một cậu bé thông minh nhưng rất ít nói. Thường trong những kế hoạch của hai anh em, Ferb phụ trách phần thi công và tỏ ra rất thành thạo trong công việc. Cậu và Phineas luôn hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau. Cậu thích Vanessa Doofenshmirtz, con gái của Tiến sĩ Heinz Doofenshmirtz. Cậu rất ít nói và giúp Phineas trong nhiều việc.

## Đặc biệt
Cậu là người luôn khao khát chiếm lấy trái tim Vanessa (con gái của Tiến sĩ Heinz Doofenshmirtz), nên cậu được cho là người tình tương lai của Vanessa. Trong một số tập phim, Vanessa hẹn hò với Monty Monogram (con trai của Francis Monogram-chủ tịch của O.W.C.A). Tuy nhiên, trong tập phim Act your age, cậu và Vanessa trở thành 1 cặp và hẹn hò. Nhưng theo một số nguồn tin bị lộ ra ngoài từ tác giả, thì các blogger và twitter của Hoa Kỳ và nhiều nước lại cho rằng trước đó tác giả đã để ngỏ cậu yêu thầm một cô bé thuộc nhóm bên Lò Sưởi của Isabella, nhưng không rõ tên (song theo tiết lộ có thể đó là Gretchen), có lẽ là do chịu ảnh hưởng của phim Hey Arnold! (mối tình của Gerald Martin Johanssen và Phoebe Heyerdahl) và The Doraemons (mối tình giữa Dora-the-Kid và Dorami), một đối thủ sừng sỏ của nhóm Bên Lò Sưởi. Cả hai đều có điểm chung là những người mà Kid và Gerald yêu thầm đều khá thông minh như Gretchen. Nhưng thông tin chưa được kiểm chứng đầy đủ vì chuyện này.

## Tham khảo

Ferb tại Phineas and Ferb wiki Tiếng Việt
Trường Hậu bổ (Sài Gòn)

**Trường Hậu bổ, Sài Gòn** còn có tên là **Trường Tập sự Hành chánh**, **Trường Cao đẳng Tham biện** hay **Trường Tham biện Hậu bổ** (tiếng Pháp: **Collège des administrateurs stagiaires**) là một cơ sở đào tạo nhân viên hành chánh cho chính phủ Thuộc địa Pháp ở Nam Kỳ.

## Lịch sử
Người Pháp đánh chiếm Sài Gòn vào năm 1859 nhưng phải đến năm 1862 họ mới mở Trường Thông ngôn (Collège des interprètes) để giải quyết vấn đề ngôn ngữ bất đồng giữa chính giới Pháp và thường dân Việt. Dù vậy Trường Thông ngôn không đáp ứng đủ vì nhân sự không những phải giỏi dịch thuật mà phải biết lề lối cai trị nên ngày 20 Tháng Hai năm 1873 thì chính quyền cho lập Trường Hậu bổ ở Sài Gòn do Elucian Luro điều hành.

Năm 1875 thì Trương Vĩnh Ký được bổ làm chánh đốc học của trường. Ông làm việc tại đây đến năm 1879. Trường hoạt động đến năm 1887 thì bế giảng, thay thế bởi Trường Thuộc địa (École Coloniale) ở Paris.

## Vị trí
Tòa nhà ở vị trí Trường Hậu bổ, Sài Gòn sang thế kỷ 20 trở thành Sở Tổng Giám đốc Học vụ và Trường trung học Võ Trường Toản.

## Chú thích
Van (album của Ban Tomiko)

**Van.** là album hát đơn nguyên bản thứ hai của ca sĩ Van_Tomiko(sau Farewell. Album được phát hành vào ngày 10 tháng 12 năm 2008, sau khi ban nhạc Do As Infinity của cô tái hợp.

## Danh sách trong album
### CD

# Flower
# Utopia
# manacles
# Brave
# Yumeji (夢路; *Dream Road*)
# carry out
# Senkou (閃光; *Glint*)
# message.
# Tokyo Biyori (東京日和; *Tokyo Weather*)
# Refrain
# Van. (phần nhạc hòa tấu)

### DVD

# Flower PV
# Senkou PV
# Yumeji PV
# Tokyo Biyori PV
# Flower (a-nation 06) live

## Xếp hạng

## Liên kết ngoài
* Trên trang mumo 

## Tham khảo
Arctic Warfare Magnum

**AWM** (viết tắt của cụm từ **Arctic Warfare Magnum**) là một loại súng bắn tỉa được dùng trong quân sự. Cụm từ *Arctic Warfare* có nghĩa *[[chiến tranh]] vùng [[bắc Cực|cực bắc]]*; và *[[Magnum]]* là tên loại đạn mà súng sử dụng. Nó do hãng Accuracy International (Anh Quốc) sản xuất và sử dụng loại đạn .338 Lapua Magnum.

Về cơ bản, các dòng Arctic Warfare được trang bị với một ống ngắm Schmidt & Bender PM II. Tuy nhiên, tuỳ theo nhu cầu khách hàng mà các loại ống ngắm khác cũng có thể được sử dụng. Như trong lực lượng quân sự Đức và Nga, ống ngắm thường được dùng là của hãng Carl Zeiss AG.

## Cấu tạo cơ bản
*Loại: Súng bắn tỉa.
*Trọng lượng: 6,8&nbsp;kg (chưa tính trọng lượng đạn và kính ngắm quang học)
*Đường kính nòng (tính theo khương tuyến âm): 7,62&nbsp;mm
*Chiều dài toàn bộ: 1200mm (đối với loại sử dụng đạn.300" Winchester Magnum), 1230mm (đối với loại sử dụng đạn.338" Lapua Magnum)
*Chiều dài nòng súng: 686mm (đối với loại sử dụng đạn.338 Lapua và 660mm đối với loại sử dụng các đạn loại khác).
*Hộp chứa đạn: Tối đa 10 viên 7&nbsp;mm loại Remington Magnum,.300 Winchester Magnum và.338 Lapua Magnum.
*Ống ngắm Schmidt & Bender PM II 10x42 với độ phóng đại 10x ở cự ly 1.500m với tiêu cự cố định. Có thể thay thế bằng loại ống ngắm S & B PM II với tiêu cự thay đổi trong từ 3 - 12x50 đến 4-16x50 và 5-25x56 tùy theo tình huống sử dụng ở những cự ly bắn khác nhau, hoặc khi xạ thủ cần có tầm quan sát rộng.
*Chân chống: Hai chân chống dưới ốp che tay có thể giương ra đỡ thân súng, giúp ổn định súng, tầm bắn, hướng bắn. Khi thu súng để vận động, có thể gấp lại dọc theo thân súng.

## Tính năng
*Cơ chế bắn: bắn từng viên một
*Sơ tốc đầu đạn khi ra khỏi nòng súng: 500;m/s.
*Khả năng bắn: xa 990m (7,62mm Remington), 1.100m (.300 Winchester), 1.400m (.338 Lapua)
*Khả năng sát thương cực lớn,tầm bắn xa, độ chính xác cao.
*Độ giật và chớp lửa đầu nòng khi bắn đã được giảm thiểu nhờ bộ loa che lửa có ống thoát khí.
*Độ chính xác cao do liều thuốc phóng lớn, đầu đạn nặng; khi bắn, đầu đạn có sơ tốc cao, động năng lớn, ít chịu ảnh hưởng của gió.
*Bộ phận ngắm có khả năng thay đổi tiêu cự kính. Tầm quan sát: 20m đến 1.700m

## Các biến thể
Ngoài AWM, nó còn có các biến thể khác như:

***L96A1:** là biến thể đầu tiên của dòng AW khi được chấp nhận đưa vào phục vụ trong quân đội Anh.
***AWP (Arctic Warfare Police):** Phiên bản dành cho cảnh sát.
***AWF (Arctic Warfare Folding):** Là phiên bản của AWM với báng gấp ngang.
***AWS (Arctic Warfare Suppressed):** Biến thể dành cho các nhiệm vụ đặc biệt, có một nòng giảm thanh gắn chết ở đầu nòng.
***PSG-90:** là phiên bản AW do Thụy Điển sản xuất cho quân đội của nước này.
***AW50 (Arctic Warfare.50):** Biến thể súng bắn tỉa công phá sử dụng loại đạn .50 BMG.
***AE (Accuracy Enforcement):** được giới thiệu vào năm 2001 như một phiên bản rẻ, đơn giản và ít mạnh mẽ hơn so với nguyên mẫu ban đầu. Súng có thiết kế hơi khác, góc cạnh cũng như nhẹ hơn người tiền nhiệm.
***AX338:** là dòng súng bắn tỉa thiết kế dựa trên khẩu AWM cho loại đạn Magnum dài, năng lượng lớn được giới thiệu tại hội chợ Shot Show vào tháng 1/2010.

## Xem thêm
AWM-S

## Tham khảo
Ranh giới hội tụ

Trong kiến tạo mảng, **ranh giới hội tụ** hay **ranh giới mảng hội tụ**, hay còn gọi là **ranh giới mảng phá hủy**, là một vùng biến dạng một cách chủ động mà tại đó hai hay nhiều mảng kiến tạo hay các mảnh vỡ của thạch quyển chuyển động ngược chiều và va hút vào nhau, đồng thời gây ra hầu hết các trận động đất.

Khi hai mảng va hút nhau, chúng hình thành hoặc đới hút chìm hoặc va chạm lục địa tùy thuộc vào kiểu mảng tham gia vào quá trình này. Trong đới hút chìm, mảng bị hút chìm thường là mảng chứa vỏ đại dương và chui xuống vỏ lục địa hoặc vỏ đại dương khác. Trong quá trình va chạm giữa hai mảng lục địa sẽ tạo thành các dãy núi lớn như Himalaya.

## Các rìa hội tụ

Đới hút chìm được hình thành tại ranh giới mảng hội tụ khi một hoặc cả hai mảng kiến tạo có kiểu vỏ đại dương. Mảng nặng hơn được cấu tạo bởi vỏ đại dương) thì chui xuống mảng nhẹ hơn, mảng nằm trên có thể là vỏ lục địa hoặc vỏ đại dương. Khi cả hai mảng được cấu tạo bởi vỏ đại dương sẽ tạo thành cung đảo núi lửa như quần đảo Solomon.

Máng đại dương được tạo thành tại nơi mà mảng nặng hơn chui xuống dưới một mảng khác. Nước chứa trong đá của mảng đại dương (vì chúng nằm dưới nước) và khi mảng này chui xuống đới hút chìm thì hầu hết nước bị giải phóng bởi các phản ứng dehydrate. Lượng nước này bổ sung vào manti gây ra nóng chảy một phần manti tạo ra mácma, sau đó mácma này dâng lên và thường tạo thành các núi lửa hay còn gọi là cung núi lửa. Quá trình này thường diễn ra ở một độ sâu nhất định, khoảng 70 đến 80 mile bên dưới mặt đất và nằm gần máng đại dương.

Một số rìa mảng hội tụ có các đới tách giãn đáy biển chủ động nằm sau cung đảo núi lửa được gọi là bồn trũng sau cung.

Khi một mảng được cấu tạo bởi thạch quyển đại dương bị hút chìm bên dưới một mảng được cấu tạo bởi thạch quyển lục địa thường tạo thành một đai tạo sơn và thường liên quan đến các dãy núi. Loại ranh giới hội tụ này tương tự với dãy Andes hoặc dãy Cascade Bắc Mỹ.

Khi hai mảng lục địa va vào nhau không có sự hút chìm sẽ tạo thành các dãy núi rộng lớn như dãy Himalaya.

Khi mảng hút chìm tạo thành rãnh xiên, ranh giới mảng hội tụ bao gồm cả sự tạo ra các đứt gãy trượt bằng như rìa hội tụ Sumatra, hoạt động hội tụ này đang diễn ra hỗn hợp với ranh giới trượt bằng.

### Ví dụ
* Va chạm giữa mảng Á-Âu và mảng Ấn Độ tạo thành Himalaya.
* Sự hút chìm phần phía bắc của mảng Thái Bình Dương và tây bắc của mảng Bắc Mỹ tạo thành quần đảo Aleutia.
* Sự hút chìm của mảng Nazca bên dưới mảng Nam Mỹ tạo dãy Andes.
* Sự hút chìm của mảng Thái Bình Dương bên dưới mảng Australia, và ngược lại, hình thành ranh giới hỗn hợp hút chìm và chuyển dạng từ New Zealand đến New Guinea.
* Sự va chạm giữa mảng Á-Âu và mảng châu Phi tạo dãy núi Pontic ở Thổ Nhĩ Kỳ.
* Rãnh Mariana.
* Sự hút chìm mảng Juan de Fuca bên dưới mảng Bắc Mỹ.

### Các kiểu ranh giới mảng khác
* Ranh giới phân kỳ
* Đứt gãy chuyển dạng

## Xem thêm
* Kiến tạo mảng
* Danh sách các mảng kiến tạo

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* USGS New Zealand seismicity
Ranh giới phân kỳ

Trong kiến tạo mảng, **ranh giới phân kỳ** hay **ranh giới mảng phân kỳ** (hay còn gọi là **ranh giới xây dựng** hoặc **ranh giới tách giãn**) là một yếu tố dạng tuyến nằm giữa hai mảng kiến tạo và hai mảng này chuyển động ngày càng xa nhau. Các khu vực này có thể hình thành ở trên lục địa, nhưng gặp nhiều nhất ở bồn đại dương. Các ranh giới tách giãn trên lục địa đầu tiên là tạo ra vết nứt ở dạng thung lũng tách giãn. Nếu quá trình tạo sự tách rời ngừng lại gọi là sự tách rời không hoàn chỉnh. Dù vậy, hầu hết các ranh giới mảng phân kỳ giữa các mảng đại dương thường được gọi là các **[[sống núi giữa đại dương]]**. Các ranh giới này cũng tạo thành quần đảo núi lửa.

Mặc dù vẫn còn được nghiên cứu, Nó xuất hiện tùy thuộc vào đối lưu phức tạp trong các vật liệu manti của Trái Đất dâng lên từ thạch quyển bên dưới ranh giới mảng phân kỳ. 
Quá trình này cung cấp một lượng nhiệt rất lớn và làm giảm áp suất của đá nóng chảy từ quyển mềm (hoặc manti trên) bên dưới khu vực rift tạo thành lũ bazan hay dòng dung nham. Sự phun trào này chỉ diễn ra trong một phần của ranh giới mảng và vào bất cứ lúc nào, nhưng khi nó phun trào, nó lấp đầy vào khoảng trống giữa hai mảng đồng thời đẩy hai mảng ra xa nhau. Tốc độ di chuyển của nó nhanh bằng tốc độ mọc móng tay của con người (khoảng 2&nbsp;cm một năm).

Hàng triệu năm qua, các mảng đã di chuyển hàng trăm km về hai phía của ranh giới phân kỳ. Do đó, các đá ở gần ranh giói này trẻ hơn các đá nằm xa hơn trên cùng một mảng.

## Ví dụ
* Sống núi giữa đại dương
*Rift Biển Đỏ
*Đới tách giãn Đông Phi
*Rift Tây Antarctic
*Đới nâng đông Thái Bình Dương
*Sống núi Thái Bình Dương - Nam Cực
*Đới nâng Galapagos
*Sống núi Gakkel
*Sống núi Explorer

## Các kiểu ranh giới mảng khác
*Ranh giới hội tụ
*Ranh giới chuyển dạng

## Xem thêm
*Tách giãn đáy đại dương
*Kiến tạo mảng
*Trôi dạt lục địa
*Đới hút chìm

## Tham khảo
Betty xấu xí

***Ugly Betty*** là một loạt phim hài của Mỹ đã giành được Giải Emmy, Quả cầu vàng, SAG và Peabody. Nhân vật chính là America Ferrera trong vai Betty Suarez, cùng với Eric Mabius, Vanessa Williams, Ashley Jensen, Becki Newton, Judith Light, Ana Ortiz, Tony Plana, Michael Urie, và Mark Indelicato. Phim được bắt đầu chiếu vào ngày 28 tháng 9 năm 2006 trên kênh ABC ở Hoa Kỳ và Canada. Phim nói về cuộc sống của cô gái xấu xí và tốt bụng Betty Suarez và công việc không thích hợp của cô tại tạp chí thời trang cực kỳ sang trọng tại thành phố New York "Mode".

Series phim được dựa theo bộ phim truyền hình dài tập (telenovela) của Colombia *[[Betty la fea]]* ("Betty xấu xí"), được viết bởi Fernando Gaitán (cũng là tác giả của *[[Café, con aroma de mujer]]*). Nó được chỉnh thành bối cảnh thành phố New York bởi nhà sản xuất Silvio Horta, Salma Hayek và Ben Silverman, người sở hữu các công ty Silent H, Ventanarosa và Reveille, cùng với ABC sản xuất một chương trình dài cho khán giả Mỹ. Hayek đã xuất hiện trong chương trình với vai Sofia Reyes, để đóng vai một diễn viên trong vộ phim truyền hình dài tập giả tưởng mà gia đình của nhân vật chính xem trong tập "đầu tiên".

Ngày 17 tháng 2 năm 2009 có thông tin nói rằng Beki Newton khẳng định chương trình đã bắt đầu sang phần 4. Sau đó thông tin này được ABC khẳng định vào ngày 5 tháng 3 năm 2009. Sau tập ngày 19 tháng 3 năm 2009, series này nghỉ 6 tuần và sau đó sẽ quay lại vào thứ năm, ngày 7 tháng 5 năm 2009. Tập cuối sẽ kéo dài 2 tiếng vào ngày 21 tháng 5 từ 8-10 giờ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
*
*Ugly Betty TV  Watch Ugly Betty online
*Ugly Betty  Official Ugly Betty website from ABC
*MODE Magazine online Official spinoff website for the show
Ranh giới chuyển dạng

**Đứt gãy chuyển dạng** hay **ranh giới chuyển dạng** là đứt gãy chạy dọc theo ranh giới của mảng kiến tạo. Chuyển động tương đối của các mảng này là chuyển động trong mặt phẳng ngang theo hướng hoặc trượt bằng phải hoặc trượt bằng trái. Đôi khi cũng gặp các chuyển động thẳng đứng, như các vectơ principal trong đứt gãy chuyển dạng đều có phương nằm ngang. Không phải tất cả đứt gãy đều là đứt gãy chuyển dạng, cũng như không phải tất cả các ranh giới mảng đều là đứt gãy chuyển dạng.

Hầu hết các đứt gãy chuyển dạng được tìm thấy trên đáy đại dương, thường là sống núi tách giãn hình thành các ranh giới mảng dạng zigzag. Tuy vậy, các đứt gãy chuyển dạng được biết đến nhiều nhất thì được tìm thấy trên đất liền, kiểu đứt gãy trượt bằng.

Đứt gãy chuyển dạng là một trong ba loại đứt gãy trong kiến tạo mảng. Thuật ngữ này được đề xuất bởi J. Tuzo Wilson vào năm 1965, do ông phát hiện được trường hợp các đứt gãy trượt bằng nghịch dọc theo sống núi đại dương.

## Cơ chế
Sự chuyển động về bên phải hay trái của một mảng này so với mảng khác dọc theo đứt gãy chuyển dạng có thể gây ra các ảnh hưởng của hiện tượng địa chấn đến của vỏ thạch quyển rõ ràng. Do ma sát, các mảng không thể đơn thuần trượt thụt lùi so với mảng khác. Ứng suất tạo ra trong cả hai mảng và khi nó vượt quá ứng suất tới hạn của đá trên các mặt của đứt gãy thì nội năng tích tụ bị giải phóng ở dạng ứng suất kéo. Ứng suất này mang tính tích lũy và tức thời phụ thuộc vào biến dạng chảy của đá; vỏ dưới và manti dẻo và mềm chịu sự biến dạng từ từ thông qua ứng suất cắt trong khi đó phần vỏ trên cứng và giòn thì tạo ra đứt gãy, hoặc giải phóng ứng suất tức thời gây ra chuyển động dọc theo đứt gãy. Bề mặt dẻo của đứt gãy cũng có thể giải phóng một cách nhanh chóng khi mức độ ứng suất quá lớn. Năng lượng giải phóng bởi ứng suất tức thời là nguyên nhân của động đất cũng là một dạng thường xảy ra dọc theo ranh giới chuyển dạng.

## Các ví dụ
Đứt gãy San Andreas ở California là một đứt gãy chuyển dạng điển hình chạy dài từ giữa nối ba Mendocino ở phía bắc và kết thúc ở phía nam đới nâng đông Thái Bình Dương và bên dưới thung lũng Imperial ở phía nam.

Các đứt gãy khác:
* Đứt gãy Liquiñe-Ofqui, Chile
* Đứt gãy Great Sumatra, Indonesia
* Đứt gãy chuyển dạng Biển Chết, Trung Đông
* Đứt gãy Alpine, New Zealand
* Đứt gãy Chaman, Pakistan
* Đứt gãy Bắc Anatolia, Thổ Nhĩ Kỳ
* Đứt gãy Queen Charlotte, Bắc Mỹ

## Xem thêm
*
* Đới đứt gãy
* Kiến tạo mảng
* Địa chất cấu tạo

## Tham khảo

* International Tectonic Dictionary - AAPG Memoir 7, 1967
* The Encyclopedia of Structural Geology and Plate Tectonics - Ed. by Carl K. Seyfert, 1987
Hatem Ben Arfa

**Hatem Ben Arfa** () (sinh 7 tháng 3 năm 1987 tại Clamart (Hauts-de-Seine) là cầu thủ bóng đá người Pháp gốc Tunisia

## Sự nghiệp câu lạc bộ
### Olympique Lyonnais
Anh trưởng thành từ trung tâm đào tạo trẻ của đội bóng Olympique Lyonnais, bắt đầu chơi ở đội hình chính thức của Lyon tại giải bóng đá hàng đầu nước Pháp Ligue 1 từ mùa 2004/2005 trong trận gặp OGC Nice. Mùa 2006/2007 anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Lyon trong sự nghiệp ở trận gặp CS Sedan và đây cũng là bàn thắng duy nhất của trận đấu.

Khi mới chơi trong đội hình chính của Lyon anh thường đá ở vị trí trung phong, nhưng sau này anh thường chơi ở cánh trái dưới thời huấn luyện viên Alain Perrin.

### Olympique Marseille
Ngày 28 tháng 6 năm 2008, đội Olympique Lyonnais (OL) tuyên bố chấm dứt thương thảo về việc chuyển nhượng Ben Arfa sang đội Olympique Marseille (OM). Nhưng anh cho báo La Provence biết là mình đã ký hợp đồng với OM và sẽ không ở lại OL vì bất kì lý do nào, đồng thời muốn được tập luyện cùng đội bóng mới OM từ 30 tháng 8 năm 2008. Tờ La Provence sau đó đưa tin Ben Arfa không tập luyện cùng OL ngày hôm đó, như vậy thông tin anh cung cấp được xác nhận. Anh chính thức chuyển sang OM vào ngày 1 tháng 7 năm 2008 với giá chuyển nhượng 9,5 triệu £ Bảng sau cuộc họp giữa hai đội bóng với LFP, kết thúc những rắc rối xung quanh vụ chuyển nhượng này. Ben Arfa chơi trận đầu tiên và ghi một bàn cho OM trong trận mở màn Ligue 1 mùa 2008-2009 gặp đội Rennes, tỉ số chung cuộc là 4-4.

Anh khởi đầu mùa bóng 2008-2009 tại OM rất thành công, ghi sáu bàn cho đội. Nhưng kể từ khi anh từ chối vào sân thay người trong trận OM thua PSG 2-4 tại vòng mười, anh ít được huấn luyện viên Eric Gerets tin dùng và phong độ bắt đầu giảm sút. Từ tháng 2 năm 2009, anh dần lấy lại phong độ, xuất hiện thường xuyên hơn trong đội hình OM và ghi một bàn thắng đẹp trong trận Twente-OM tại vòng 32 UEFA Cup mùa này.

## Sự nghiệp đội tuyển
Anh ghi 16 bàn trong 22 trận chơi cho đội tuyển U-17 Pháp side, sau đó đoạt chức vô địch Giải vô địch bóng đá U-17 châu Âu 2004 vào tháng 5 năm 2004 cùng các đồng đội như Jérémy Menez, Karim Benzema, Samir Nasri.

Ben Arfa được chọn vào đội tuyển Tunisia tham dự vòng chung kết giải vô địch thế giới 2006 tại Đức nhưng anh từ chối với mong muốn được khoác áo đội tuyển Pháp trong tương lai.

Ngày 10 tháng 10 năm 2007, huấn luyện viên Raymond Domenech lần đầu gọi anh vào đội tuyển Pháp chuẩn bị cho hai trận gặp Quần đảo Faroe và Lithuania tại vòng loại Euro 2008 thay cho Louis Saha bị chấn thương. Anh chơi trận đầu tiên và ghi một bàn thắng cho đội tuyển Pháp trong trận thắng Quần đảo Faroe 6-0 ngày 13 tháng 10 năm 2007, khi anh vào sân thay Franck Ribéry ở phút 64.

## Thống kê sự nghiệp
### Câu lạc bộ

### Đội tuyển quốc gia

#### Bàn thắng quốc tế

## Các danh hiệu

* **[[Giải vô địch bóng đá Pháp|Ligue 1]]**
** Vô địch: 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08 với Olympique Lyonnais.
* **[[Cúp bóng đá Pháp]]**
** Vô địch: 2008
* **[[Siêu cúp bóng đá Pháp|Trophée des Champions]]**
** Vô địch: 2007
* **[[Peace Cup]]**
** Vô địch: 2007
* Vô địch Giải vô địch U-17 châu Âu 2004

## Ghi chú


## Tham khảo