Hoàng đế Áo

**Hoàng đế Áo**, đôi khi còn gọi là **Áo hoàng** (tiếng Đức: ***Kaiser von Österreich***) là ngôi Hoàng đế cha truyền con nối và là tước vị được Hoàng đế La Mã Thần thánh Franz II, một thành viên của Nhà Habsburg-Lothringen tự xưng vào năm 1804, và tiếp tục được ông và những người kế tục ông nắm giữ cho đến khi vị Hoàng đế cuối cùng vào năm 1918. Các Hoàng đế kiêm nhiệm danh hiệu *Đại vương công Áo*. Vợ của các Hoàng đế xưng làm *[[Hoàng hậu]]*, trong khi các thành viên trong gia đình lấy tước hiệu Đại vương công hoặc là Đại Công nương.

Tuy đế hiệu của các Hoàng đế Áo là *[[Kaiser]]*, nhiều tài liệu tiếng Anh gọi họ là *Emperor* trong khi để nguyên tước hiệu của các Hoàng đế Đức là *Kaiser*, để tránh nhầm lẫn giữa các vị quân chủ Áo và Đức.

## Tiền vị
Các thành viên của Vương triều nhà Habsburg tại Áo đã được bầu làm Hoàng đế La Mã Thần thánh qua nhiều thế kỷ và chủ yếu là ngự trị tại Viên. Đó là lý do vì sao thuật ngữ "Hoàng đế Áo" có thể xuất hiện trong các tư liệu viết về thời kỳ trước năm 1804, lúc không có Đế quốc Áo nào tồn tại. Trong các trường hợp đó từ "Áo" luôn mang nghĩa là Triều đại, chứ không phải là quốc gia. Một trường hợp đặc biệt là Đại Công nương Maria Theresia của Áo; bà là Hoàng hậu của Hoàng đế La Mã Thần thánh Franz II, nhưng thực ra bà cũng là vị quân chủ của Các Lãnh địa Thế tục Áo bao gồm Böhmen và Hungary.

## Hoàng đế
Khi đối mặt với sự xâm lược của Napoleon I, người đã tuyên bố là "Hoàng đế Pháp" (), bởi Hiến pháp Pháp ngày 18 tháng 5 năm 1804, Francis II lo sợ cho tương lai của Đế quốc La Mã Thần thánh và duy trì tình trạng Hoàng gia của mình trong trường hợp Đế quốc La Mã Thánh bị giải thể. Do đó, vào ngày 11 tháng 8 năm 1804, ông đã tạo ra tước hiệu mới của "Hoàng đế Áo" cho chính mình và những người kế vị của ông là người đứng đầu Nhà Habsburg-Lorraine. Trong hai năm, Francis mang hai danh hiệu hoàng gia: Hoàng đế La Mã Thần thánh Francis II và "bằng ân điển Thiên chúa" (*Von Gottes Gnaden*) Hoàng đế Francis I của Áo.

Vào năm 1805, một đội quân do Áo dẫn đầu đã bị thất bại nhục nhã trong Trận Austerlitz và Napoléon chiến thắng đã giải tán *Reich* (lúc này chỉ là một liên minh lỏng lẻo) bằng cách thúc đẩy hoặc gây áp lực cho một số vương hầu Đức vào Liên bang Rhein vào tháng 7. Điều này khiến Francis II/I ngày 6 tháng 8 năm 1806 tuyên bố giải thể Reich và hạ Đế miện được tạo trong thế kỷ thứ X (ngày nay được trưng bày tại Bảo tàng Cung điện Hofburg ở Vienna).

Từ năm 1806 trở đi, Francis chỉ là Hoàng đế Áo.Ông có ba người kế nhiệm Ferdinand I, Francis Joseph I và Charles I trước khi Đế chế tan rã vào năm 1918. Một buổi lễ đăng quang không bao giờ được lập; người thừa kế ngai vàng trở thành hoàng đế vào thời điểm vua tiền nhiệm qua đời hoặc thoái vị. Biểu tượng của Hoàng đế Áo là vương miện riêng của triều đại có niên đại từ Rudolf II (r. 1576–1612), (được gọi *Rudolfinische Hauskrone*), là sự kế thừa phẩm giá và huyền thoại của Habsburgs.

## Tước hiệu Hoàng đế
Các hoàng đế Áo đã có danh sách dài tước hiệu và tuyên bố phản ánh sự mở rộng địa lý và sự đa dạng của các vùng đất được cai trị bởi Habsburgs Áo. Danh hiệu tước hiệu lớn của Hoàng đế Áo được thay đổi nhiều lần: tạo lập ngày 1/8/1804, được triều đình tuyên bố ngày 22/8/1836, bởi triều đình Đế chế tuyên bố ngày 6/1/1867 và kết thúc bởi lá thư ngày 12/12/1867. Các phiên bản ngắn hơn được ghi trong các tài liệu chính thức và điều ước quốc tế: "Hoàng đế Áo, Vua Bohemia... và Vua Tông đồ Hungary", "Hoàng đế Áo và Vua Tông đồ Hungary", "Hoàng đế và Vua bệ hạ" và "Hoàng đế và Hoàng gia bệ hạ Tông đồ bệ hạ".

Danh sách đầy đủ (sau khi mất Lombardy năm 1859 và Venetia năm 1866):

*[[Hoàng đế]] của [[Đế quốc Áo|Áo]],*
*[[Vua Tông đồ]] của [[Vương quốc Hungary|Hungary]],*
*[[Vua]] của [[Vương quốc Bohemia|Bohemia]], của [[Vương quốc Dalmatia|Dalmatia]], của [[Vương quốc Croatia (Habsburg)|Croatia]], của [[Vương quốc Slavonia|Slavonia]], của [[Vương quốc Galicia và Lodomeria|Galicia]], của [[Vương quốc Galicia và Lodomeria|Lodomeria]], của [[Vương quốc Illyria (1816–1849)|Illyria]],*
*[[Vua Jerusalem|Vua]] của [[Vương quốc Jerusalem|Jerusalem]],*
*[[Đại vương công Áo|Đại vương công]] của [[Đại Công quốc Áo|Áo]],*
*[[Đại công tước]] của [[Đại Công quốc Tuscany|Tuscany]] và [[Đại Công quốc Cracow|Cracow]],*
*[[Công tước]] của [[Công quốc Lorraine|Lorraine]], của [[Công quốc Salzburg|Salzburg]], của [[Công quốc Styria|Styria]], của [[Công quốc Carinthia|Carinthia]],của [[Công quốc Carniola|Carniola]] của [[Công quốc Bukovina|Bukovina]],*
*[[Đại thân vương]] của [[Transylvania]],*
*[[Bá tước]] của [[Lãnh địa Moravia|Moravia]],*
*[[Công tước]] của [[Silesia Áo|Thượng và Hạ Silesia]], của [[Công quốc Modena và Reggio|Modena]], [[Công quốc Parma|Parma]], [[Công quốc Parma|Piacenza]] và [[Công quốc Parma|Guastalla]], của [[Công quốc Oświęcim|Auschwitz]] và [[Công quốc Zator|Zator]], của [[Công quốcf Teschen|Teschen]], [[Công quốc Friuli|Friuli]], [[Dubrovnik|Ragusa]] và [[Zadar|Zara]],*
*[[Hoàng bá]] của [[Habsburg, Brugg|Habsburg]] và [[Bá quốc Tyrol|Tyrol]], của [[Kyburg, Zürich|Kyburg]], [[Gorizia và Gradisca]],*
*[[Hoàng thân]] của [[Giáo phận Trent|Trent]] và [[Giáo phận Brixen|Brixen]],*
*Bá tước [[Thượng Lusatia|Thượng]] và [[Hạ Lusatia|Hạ]] [[Bá quốc Lusatia|Lusatia]] và [[Bá quốc Istria|Istria]],*
*[[Bá tước]] của [[Hohenems]], [[Feldkirch, Vorarlberg|Feldkirch]], [[Bregenz]], [[Waldburg-Sonnenburg|Sonnenberg]],* 
*[[Lãnh chúa]] của [[Trieste]], của [[Cattaro]] và của [[Windic March]],*
*[[Grosswojwod|Đại Voivode]] của [[Voivodeship Serbia và Banat xứ Temeschwar|Voivodship Serbia]],*
*[[Huân chương Lông cừu vàng]] Tối cao.*
## Hoàng đế Áo (1804–1918)

## Kế vị

## Trưởng tộc Habsburg-Lothringen (từ 1918)
Charles I không còn là vua của Áo, trong khi Luật Habsburg của nước Cộng hòa Áo năm 1919 gọi ông là "cựu hoàng" (der ehemalige Träger der Krone). Con trai ông, Otto von Habsburg, đã sử dụng tước hiệu Đại vương công Áo bên ngoài Áo, tuyên bố mình là một công dân trung thành với Cộng hòa Áo để được phép vào Áo; từ năm 1961 trở đi ông không truyền tước hiệu cho thân vương kế vị nữa. Con trai của Otto, Karl von Habsburg, kế vị Đại vương công Áo.
* Charles I (11/11/1918 – 1/4/1922)
* Otto von Habsburg (1/4/1922 – 1/1/2007)
* Karl von Habsburg (1/1/2007 – nay)
** kế vị: Ferdinand Zvonimir von Habsburg
## Xem thêm
* Hoàng đế La Mã Thần thánh
* Danh sách Hoàng hậu Áo
* Danh sách vua chúa Áo
## Chú thích