open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chiến tranh toàn diện

**Chiến tranh toàn diện** hay còn gọi là **chiến tranh tổng lực**. Khác với các cuộc chiến tranh trước đó (Chiến tranh Bảy Năm, Chiến tranh Napoleon, Đại chiến Bắc Âu, v.v...) thì cục diện chiến tranh không còn được quyết định bởi các trận đánh hay chiến dịch mà quy mô của nó được mở rộng ra, cả về phạm vi và tính chất ác liệt. Nó đánh dấu cho một bước phát triển của nghệ thuật chiến tranh.

## Đặc điểm

Chiến tranh được giải quyết bằng hàng loạt các hoạt động quân sự, ngoại giao, tình báo, kinh tế, phạm vi hoạt động quân sự khổng lồ có tầm ảnh hưởng lớn đến cả trong nước lẫn khu vực, các cuộc chiến được tiến hành cả trên bộ, trên biển, và trên không. Hai bên bóp nghẹt nhau về kinh tế và quân sự, đó thật sự là một sự thử thách về tinh thần cho cả hai bên và bên nào có thể đứng vững trước những thử thách đó sẽ là người chiến thắng.

Thay đổi trong chiến tranh tổng lực so với các cuộc chiến tranh khác có thể kể đến như: chiến trường được mở rộng có khi một phòng tuyến có thể dài hàng trăm kilomét, mức độ ác liệt, thương vong cực cao. Bộ binh xuất hiện trong trận đánh với đội hình tản mát không còn thành những khối quân lớn như trước kia, đồng thời xuất hiện các khí tài quân sự mới như xe tăng, máy bay, súng máy,... hỗ trợ cho bộ binh. Làm chiến trường trở nên ác liệt hơn với nhưng trận đánh, hay chiến dịch quy mô lớn không khoan nhượng của 2 bên vào những vị trí then chốt của nhau (các trung tâm quân sự, hay công nghiệp, các thành phố lớn,v.v...) hoặc chỉ đơn giản đập tan hay làm tiêu hao quân đội đối phương, mà mục đích cuối cùng là bẻ gãy tinh thần của đối phương để chiến thắng.

Quan điểm tiến hành chiến tranh toàn diện còn được hiểu là sự kết hợp chặt chẽ giữa các mặt trận. Mặt trận nào cũng có vị trí quan trọng trong mặt trận quân sự, nhưng chiến thắng trên chiến trường vẫn là yếu tố quyết định.

## Xem thêm
* Chiến tranh hạn chế
* Chiến tranh cục bộ

## Tham khảo
Cali (định hướng)

**Cali** có thể chỉ:
*Tên gọi tắt tiểu bang California của người Việt
*Santiago de Cali, thành phố ở phía tây Colombia, thủ phủ của Valle del Cauca
La Vang (định hướng)

**La Vang** có thể chỉ đến:

*La Vang, nơi thiêng liêng của những người Công giáo Việt Nam
*Ra Glai, một dân tộc Việt Nam
Khối lượng riêng

**Khối lượng riêng** (tiếng Anh: Density), còn được gọi là **mật độ khối lượng**, là một đặc tính về mật độ khối lượng trên một đơn vị thể tích của vật chất đó, là đại lượng đo bằng thương số giữa khối lượng (m) của một vật làm bằng chất ấy (nguyên chất) và thể tích (V) của vật.

Công thức D = {m \over V} (D là khối lượng riêng, đơn vị kg/m^3; m là khối lượng, đợn vị kg; V là thể tích, đơn vị m^3)

\Rightarrow m = D.V

\Rightarrow V =\frac{m}{D}

Cụ thể khối lượng riêng tại một vị trí trong vật được tính bằng khối lượng của một thể tích vô cùng nhỏ nằm tại vị trí đó, chia cho thể tích vô cùng nhỏ này. Nếu chất đó có thêm đặc tính là đồng chất thì khối lượng riêng tại mọi vị trí là như nhau và bằng khối lượng riêng trung bình.

Trong hệ đo lường quốc tế, khối lượng riêng có đơn vị là kilôgam trên mét khối (kg/m³). Một số đơn vị khác hay gặp là gam trên xentimét khối (g/cm³).

Khi biết được khối lượng riêng của một vật, ta có thể biết vật được cấu tạo bằng chất gì bằng cách đối chiếu với bảng khối lượng riêng của các chất đã được tính trước.

## Khối lượng riêng trung bình
Khối lượng riêng trung bình của một vật thể được tính bằng khối lượng, *m*, của nó chia cho thể tích, *V*, của nó, và thường được ký hiệu là *ρ* (đọc là "rô"; tiếng Anh: rho):
:*ρ* = *m*/*V*

## Tỷ khối, tỷ trọng

Theo quy ước, tỷ lệ giữa mật độ hoặc khối lượng riêng của một chất nào đó so với mật độ hoặc khối lượng riêng của nước ở 4°C thì được gọi là **tỷ khối** hoặc **tỷ trọng** của chất đó.

Trong thực hành, nhiều phép đo khối lượng riêng được thực hiện bằng việc so sánh với nước; hơn nữa khối lượng riêng của nước xấp xỉ bằng 1000kg/mét khối, một con số dễ sử dụng trong chuyển đổi sang hệ đo lường quốc tế.

Ví dụ: tỷ khối của dầu là 0,8, của nhôm là 2,7...

## [[Đo lường]]

Khối lượng riêng của chất lỏng có thể được đo bằng phù kế.

## Bảng khối lượng riêng của một số chất

## Xem thêm
* Định lượng
*Trọng lượng riêng
## Tham khảo
Trọng lượng riêng

**Trọng lượng riêng** () là trọng lượng của một mét khối trên một vật thể. Đơn vị của trọng lượng riêng là niutơn trên một mét khối (N/m^3).

## Công thức tính trọng lượng riêng
Trọng lượng riêng của vật được tính bằng trọng lượng chia cho thể tích:
:d = {P \over V}

Trong đó:
* d là trọng lượng riêng (N/m³)
* *P* là trọng lượng (N)
* *V* là thể tích (m³)
\Rightarrow P=d.V

\Rightarrow V = {\operatorname{P}\!\over\operatorname{d}\!}

Liên hệ giữa trọng lượng riêng và khối lượng riêng: **d = D.g**

## Xem thêm
* Lực đẩy archimedes
* Cơ học chất lưu
* Phù kế
* Mật độ tương đối

## Tham khảo
Hãng Việt Phim

**Hãng Việt Phim** hay **Hãng Phim tư nhân của Việt kiều** là hãng phim tư nhân Việt Nam do đạo diễn Lê Cung Bắc làm giám đốc. Hãng phim được thành lập vào tháng 8 năm 2004 do ông Hoàng Ngọc Phan, tổng giám đốc *Công ty Liên Việt Mỹ*, đồng thời là giám đốc sản xuất của hãng.

## Những chức năng
***Giám đốc**: Lê Cung Bắc
***Phó giám đốc**: diễn viên Ngọc Hiệp

## Những bộ phim của Hãng Việt Phim
*Bẫy tình (2004)
*39° yêu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
***Địa chỉ**: 107E Trương Định, Q.3, TP.HCM
John Seigenthaler

**John Seigenthaler** có thể chỉ đến:

*John Seigenthaler, Jr., nhà tin tức NBC
*John Seigenthaler, Sr., người thành lập Trung tâm Tu chính án thứ nhất (*First Amendment Center*) của Đại học Vanderbilt và người phụ tá cựu viện chưởng lý Robert F. Kennedy

## Tham khảo
West Side Story

**West Side Story** là một vở kịch của Arthur Laurents. Nhạc của phim được sáng tác bởi Leonard Bernstein, lời các bài hát bởi Stephan Sandheim và tác giả viết truyện là Arthur Laurents.

Bản soạn thảo lần đầu của cuốn sách có tên là Eastside Story. Một bộ phim chuyển thể cùng tên đã đoạt 10 giải Oscar năm 1961. Bộ phim được dựng nên trên nền tảng của câu chuyện tình nổi tiếng Romeo và Juliet.

## Nội dung
Nội dung của bộ phim xoay quanh câu chuyện tình yêu giữa một đôi nam nữ thuộc hai nhóm đường phố là Tony và Maria. Tony thuộc nhóm Jet's và Maria thuộc nhóm Sharks. Số phận trớ trêu đã đưa tình yêu tìm đến với họ. Một ngày bạn thân của Tony(Riff) bị anh trai của Maria (Bernado) và cũng là trưởng nhóm Sharks giết chết. Từ ham muốn trả thù, Tony đã đâm chết anh ta trong một cuộc gây gổ giữa 2 nhóm. Từ đó Tony phải trốn tránh.Tony chìm trong đau khổ khi nhận được thông tin sai rằng, Maria đã bị bắn chết. Mất hết lý trí, Tony chạy ra ngoài phố và gào lên:*Chico, hãy bắn tao đi* (Chico là người mà Maria đã kết hôn khi còn bé). Bỗng nhiên, Tony nhìn thấy Maria. Khi hai người chạy đến bên nhau, Chico xuất hiện và bắn gục Tony. Maria vô cùng đau khổ vì cái chết của người mình yêu. Khác với Romeo and Julia, trong bộ phim này nhân vật Maria vẫn còn sống khi kết thúc.

## Bài hát
**Prologue* – Nhóm Jets và Nhóm Sharks,
**Jet Song* – Riff và Jets,
**Something's Coming* – Tony,
**The Dance at the Gym* – Nhóm Jets và Nhóm Sharks,
**Maria* – Tony,
**Tonight* – Tony và Maria,
**America* – Anita, Rosalia và Nhóm Shark-Girls,
**Cool* – Riff và Nhóm Jets,
**One Hand, One Heart* – Tony và Maria,
**Tonight* (Quintet und Chorus) – Anita, Tony, Maria, Nhóm Jets und Nhóm Sharks,
**The Rumble* (Tanz) – Nhóm Jets và Nhóm Sharks,

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The Official ''West Side Story'' website
* 
* ''West Side Story'' at the Music Theatre International website
* ''West Side Story'' at The Stephen sondheim Reference Guide
* ''West Side Story'' Detailed Character Descriptions, stageagent.com 
* Twelve Jazz Versions of ''West Side Story'' at Jazz.com 
* 2002 Interview with Chita Rivera on ''West Side Story'' at Sondheim Review 
* "SONDHEIM 101: 'West Side Story'" by Leonard Jacobs from Sondheim Review, Fall 2007 
* Website on New York City 1950s youth gangs
*  West Side Story, Musical
Chuyến tàu mang tên dục vọng

**Chuyến tàu mang tên dục vọng** (*A Streetcar Named Desire*) có thể là:
*Chuyến tàu mang tên dục vọng (kịch) là một vở kịch của Tennessee Williams năm 1947 và được trao giải Pulitzer năm 1948.
*Chuyến tàu mang tên dục vọng (phim) là một bộ phim năm 1951 của đạo diễn Elia Kazan đã được đề cử Oscar phim hay nhất.
*Chuyến tàu mang tên dục vọng (opera) là một vở opera của André Prévin năm 1995
Ivan I Danilovich Kalita

**Ivan I Danilovich Kalita** (tiếng Nga: *Иван I Данилович Калита*; còn được gọi **Ivan túi tiền**; 1288&nbsp;– 31 tháng 3, 1340) Công tước Moskva từ 1325, Đại vương công Vladimir từ 1328, con trai của Daniil Aleksandrovich (Công tước Moskva).

Sau khi anh trai là Yury III Danilovich tạ thế, Ivan kế thừa ngôi vị Đại công Moskva. Vừa lên ngôi, ông đấu tranh với công vương Mikhail của Tver và hai con của công vương này, Dmitri và Aleksandr. Cuối cùng, những kẻ thù của Đại công đều bị thanh toán bởi Khan Kim Trướng. Khi Tver theo Litva, hãn Muhammad Ozbeg của Kim Trướng Hãn Quốc đã buộc phải dựa vào Ivan như là chư hầu Nga xuất sắc nhất của mình. Ivan là người nộp thuế hàng đầu của người Mông Cổ và làm cho chính ông cũng như Moskva trở nên rất giàu có nhờ lòng trung thành với hãn quốc (vì thế mới có tên hiệu *Kalita* tức túi tiền). Ông sử dụng tài sản của mình cho các công quốc láng giềng khác của người Nga vay. Các công quốc này dần dần trở thành con nợ của ông và đó là điều kiện để những người kế nghiệp ông sáp nhập dần các công quốc này. Tuy nhiên, thành công lớn nhất của ông có lẽ là việc thuyết phục hãn vương tại Saray tin rằng con trai cả của ông cần phải là người kế nghiệp ông trong vai trò của Đại vương công Vladimir, từ đó trở đi gần như mọi vị trí quan trọng đều thuộc về nhà cầm quyền Moskva.

Sau khi ông qua đời, con trai cả là Simeon Gordyi sẽ kế vị.

## Chú thích

## Tham khảo
Bạc (định hướng)

**[[Bạc]]** là tên tiếng Việt một nguyên tố hóa học

Bạc cũng có thể chỉ:
*Bạc: một màu gần với màu trắng-xám, có ánh kim.
*Gọi tắt của cờ bạc.
*Gọi tắt của bạc lót, một bộ phận cơ khí.
*Tên gọi dân dã cho piastre.
*Gọi tắt của tiền như trong *lắm tiền nhiều bạc*.
*Bạc (họ)
Bãi biển Mỹ Khê (Quảng Ngãi)

**Mỹ Khê** là một bãi biển ở Thành phố Quảng Ngãi, Tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.

## Vị trí
Bãi biển này thuộc thôn Cổ Lũy, xã Tịnh Khê, Thành phố Quảng Ngãi. Nó cách trung tâm thành phố Quảng Ngãi 12 km về phía Đông, nằm bên cạnh sông Kinh. Mỹ Khê nằm trên quốc lộ 24B, cách cảng Dung Quất 16&nbsp;km và gần cảng Sa Kỳ. Bãi biển này cách khu chứng tích Sơn Mỹ 3&nbsp;km - nơi xảy ra vụ thảm sát Mỹ Lai đã từng làm chấn động dư luận thế giới.

## Nhận xét
Trương Đăng Quế khi xin về nghỉ hưu đã từng nói: "nhất Huế nhì đây" (theo: Di tích và thắng cảnh Quảng Ngãi, Sở VHTT Quảng Ngãi xuất bản năm 2001).

## Du lịch
*Hiện tại, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Ánh Sao và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đang thực hiện dự án khu du lịch biển tại đây.
Ngoài Mỹ Lai còn có Tịnh Thiện, Thành phố Quảng Ngãi, Tỉnh Quảng Ngãi mà nơi có cảch đẹp và khí hậu tốt là xóm Nho Lâm, xóm Nho Lâm nằm giữa núi đồn và núi Bé. Có bến Đá, Cầu Kháng chiến.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Quy hoạch chi tiết khu du lịch Mỹ Khê 
*Trang tin Tổng cục du lịch Việt Nam tiếng Anh 
*Trang web Tổng công ty du lịch Sài Gòn
Khu chứng tích Sơn Mỹ

**Khu chứng tích Sơn Mỹ** (hay **Khu chứng tích Mỹ Lai**), nằm trên quốc lộ 24B thuộc địa phận thôn Tư Cung, xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi tưởng nhớ vụ thảm sát Sơn Mỹ (còn được biết đến là vụ thảm sát Mỹ Lai), thực hiện bởi một lực lượng của Quân đội Hoa Kỳ vào buổi sáng ngày 16 tháng 3 năm 1968, trong Chiến tranh Việt Nam. Ngày nay, du khách có thể trực tiếp nhìn thấy những bức ảnh ghi lại tội ác chiến tranh được trưng bày tại nhà chứng tích Sơn Mỹ hoặc tại Bảo tàng chứng tích chiến tranh (Thành phố Hồ Chí Minh) và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (Hà Nội).

## Lịch sử

*Vào sáng ngày 16 tháng 3 năm 1968, quân đội Hoa Kỳ thực hiện truy quét lực lượng Việt Cộng tại Mỹ Lai (Sơn Mỹ). Binh lính dồn dân chúng, gồm phần lớn là phụ nữ, trẻ em và người già, rồi tiến hành xả súng giết hại họ, cùng với việc đốt cháy nhà cửa và tiêu diệt vật nuôi như trâu. Có các tài liệu, cho thấy binh lính còn hãm hiếp phụ nữ và trẻ em trước khi giết họ. Tổng số 504 dân thường đã bị giết cho đến khi một nhóm lính Mỹ từ một máy bay trực thăng quân sự của Hoa Kỳ can thiệp.
*Năm 1978, khu chứng tích Sơn Mỹ được xây dựng để ghi nhớ tội ác chiến tranh này.
*Khu chứng tích Sơn Mỹ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam công nhận là di tích quốc gia theo quyết định số 54 - VHTT/QĐ ngày 29 tháng 4 năm 1979.
*Năm 2002, Khu chứng tích Sơn Mỹ được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt quan trọng.
*Khu chứng tích Sơn Mỹ là di tích thảm sát duy nhất tại Việt Nam còn giữ được những bức ảnh quan trọng thể hiện lại tội ác chiến tranh này.
*Năm 2003, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch hỗ trợ 11,7 tỷ đồng nâng cấp công trình. Khuôn viên ngoài trời được phục dựng với cảnh tượng tang tóc giống xưa. Nhà trưng bày xây theo mô típ nhà mồ. Công trình có thêm nhà ăn, phòng khách và phòng xem phim tài liệu *[[Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai]]*. Đặc biệt, năm 2007, một cựu chiến binh Mỹ đã vượt nửa vòng trái đất để dâng tặng Ban quản lý khu chứng tích cuốn video quay cảnh cuồng sát này nhân kỷ niệm 40 năm vụ thảm sát.
*Ngày 5 tháng 9 năm 2007, đạo diễn Mỹ Oliver Stone đã về đây để khám phá sự thật về vụ thảm sát phục vụ cho bộ phim sắp quay tại Quảng Ngãi và Đà Nẵng: *Pink Ville*.

## Vị trí
Di tích nằm trên quốc lộ 24B đi Cảng Sa Kỳ - Dung Quất, cách khu du lịch biển Mỹ Khê 3&nbsp;km về phía tây, cách trung tâm thành phố Quảng Ngãi 13&nbsp;km về phía đông bắc.

## Hình ảnh

## Ghi chú

## Xem thêm
*Chùm phóng sự Trở lại Sơn Mỹ của TTO 

## Liên kết ngoài
*Quảng Ngãi tổ chức lễ tưởng niệm 504 nạn nhân bị thảm sát 16/03/1968 
*50.300 lượt khách tham quan Khu Chứng tích Sơn Mỹ năm 2007 
*Thông tin về Sơn Mỹ 
*Di tích lịch sử Sơn Mỹ 
*Dân Mỹ Lai nhớ một người Mỹ 
*Tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam năm 1968 qua báo nước ngoài 
*Web Bộ Văn hóa thông tin 
*Trò chuyện với trợ lý kỹ thuật của Oliver Stone, bà Phùng Lệ Lý
Thiên Ấn

**Thiên Ấn** có thể là:
***[[Núi Thiên Ấn]]** ở Quảng Ngãi, Việt Nam
***[[Chùa Thiên Ấn]]** ở trên núi Thiên Ấn
*Thiên Ấn - Văn Hoá Cội Nguồn
Núi Thiên Ấn

**Núi Thiên Ấn** là một ngọn núi và cũng được xem là một thắng cảnh của tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.

## Vị trí
Thiên Ấn hay còn gọi là Kim Ấn Sơn là ngọn núi nằm ở tả ngạn sông Trà Khúc, thuộc địa phận xã Tịnh Ấn Đông và phường Trương Quang Trọng, Thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi.

## Đặc điểm
Núi cao 106 m, tựa hình một chiếc ấn, bốn phía sườn có hình thang cân. Giữa thiên nhiên thoáng đãng, ngọn núi như chiếc ấn của trời cao niêm cạnh dòng sông xanh nên người xưa gọi là **Thiên Ấn Niêm Hà**.

Trên đỉnh núi có ngôi chùa cổ nằm dưới bóng cây cổ thụ, được Chúa Nguyễn Phúc Chu ban biển ngạch vào năm 1716. Năm 1830, ngọn núi được khắc vào dinh tự và năm 1850, vua Tự Đức đưa núi vào hàng danh sơn của đất nước và ghi vào tự điển. Phía Đông chùa có khu "Viên Mộ" thiết diện hình lục giác, gồm nhiều tầng, là nơi an táng các vị sư trụ trì của chùa và mộ nhà yêu nước Huỳnh Thúc Kháng (1876 - 1947).

Thiên Ấn niêm hà (dấu trời đóng bên sông) là một quả núi cao 106m nằm giữa đồng bằng huyện Sơn Tịnh ở tả ngạn của sông Trà Khúc, cách thành phố Quảng Ngãi hơn 3&nbsp;km về hướng Bắc. Từ bến đò Trà Khúc năm xưa qua khỏi cầu Trà Khúc 1 nằm trong tuyến Quốc lộ 1 có thể nghỉ chân nắ ngắm cảnh Long Đầu hý thủy rồi theo quốc lộ 24B Trà Khúc – Sa Kỳ 2&nbsp;km, bên tay phải có con đường trải nhựa, xoáy tròn trôn ốc lên đến tận đỉnh bằng phẳng hơn 10 mẫu. Chân núi rộng chu vi khoảng 5&nbsp;km như một khối hình thang, chiếm mặt đất khoảng 50 mẫu.

Núi Ấn còn có nhiều tên gọi khác như: núi Hó, Kim Ấn Sơn, Thổ Sơn (núi đất), Thổ châu (núi đỏ). Xưa kia núi mọc toàn là tranh chen lẫn với đá, mặt đỉnh câu cối mộc sầm uất có cọp ở. Người dân trong làng thường dùng tranh của núi Ấn để lợp nhà, tuy nhiên, không ai dám bén mảng lên đỉnh và cho rằng đất là vùng đất thiêng.
Chân núi phía Đông Thiên Ấn có cái gò cao giống cái hộp đựng con dấu, gọi là hòn Triện. Mặt khác, ngày xưa các nho sĩ thường đến Thiên Ấn lấy đá non về mài mực viết vẽ, phê sách vở rất tốt. Cũng từ đó mà trong dân gian đã có câu:

" Son núi Ấn, mài hòn son Ấn, Ấn tốt son tươi
Nước sông Trà, pha nấu nước trà, trà thơm nước động"

Đứng trên Thiên Ấn có thể nhìn bao quát cả một khung cảnh thiên nhiên núi non thơ mộng. Phía Tây Thiên Ấn giáp với núi Long Đầu, phía Bắc giáp núi La Vọng. Ngoài cảnh đẹp núi non Thiên Ấn còn thu hút khách hành hương đến đây chiêm bái, hành lễ vì trên núi còn có mộ của cụ Huỳnh Thúc Kháng một nhà nho yêu nước, một chiến sĩ cách mạng trong thời kỳ đấu tranh đòi tự do dân chủ từ thực dân Pháp. Tọa lạc trên núi còn có "Sắc Tứ tổ đình Thiên Ấn" chứa đựng nhiều câu chuyện kỳ bí thú vị, được vua Lê sắc phong vào năm 1727.

Núi Thiên Ấn là đệ nhất thắng cảnh và là "núi thiêng" của người Quảng Ngãi. Năm 1990 **núi Thiên Ấn - mộ [[Huỳnh Thúc Kháng|cụ Huỳnh]]** đã được Bộ Văn hóa - Thông tin Việt Nam xếp hạng di tích và thắng cảnh quốc gia.

## Tham khảo
Sơn Mỹ (định hướng)

**Sơn Mỹ** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

* Xã Sơn Mỹ, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận
* Xã cũ Sơn Mỹ thuộc huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh; nay là một phần xã Tân Mỹ Hà
* Tên cũ của xã Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi, nơi có khu chứng tích Sơn Mỹ để tưởng nhớ các nạn nhân trong vụ thảm sát Mỹ Lai tại địa phương này.
Hệ chuyên gia

**Hệ chuyên gia**, còn gọi là **hệ thống dựa tri thức** hoặc **hệ thống chuyên gia**, là một chương trình máy tính chứa một số tri thức đặc thù của một hoặc nhiều chuyên gia con người về một chủ đề cụ thể nào đó. Các chương trình thuộc loại này đã được phát triển từ các thập niên 1960 và 1970, và trở thành ứng dụng thương mại từ thập niên 1980. Dạng phổ biến nhất của hệ chuyên gia là một chương trình gồm một tập luật phân tích thông tin (thường được cung cấp bởi người sử dụng hệ thống) về một lớp vấn đề cụ thể, cũng như đưa ra các phân tích về các vấn đề đó, và tùy theo thiết kế chương trình mà đưa lời khuyên về trình tự các hành động cần thực hiện để giải quyết vấn đề. Đây là một hệ thống sử dụng các khả năng lập luận để đạt tới các kết luận.

Nhiều hệ chuyên gia đã được thiết kế và xây dựng để phục vụ các lĩnh vực kế toán, y học, điều khiển tiến trình (*process control*), dịch vụ tư vấn tài chính (*financial service*), tài nguyên con người (*human resources*), v.v..

## Tham khảo
Sa Huỳnh

**Sa Huỳnh** là một cửa biển ở phía nam tỉnh Quảng Ngãi, nơi đầm Nước Mặn thông ra Biển Đông và cũng là tên khu dân cư nằm cạnh cửa biển này. Địa danh này ngày nay còn có phạm vi rộng hơn là toàn bộ vùng đất ven biển cực nam tỉnh Quảng Ngãi, thuộc địa phận phường Phổ Thạnh và hai xã Phổ Châu, Phổ Khánh của thị xã Đức Phổ.

## Vị trí
Cửa biển và thị tứ Sa Huỳnh cách trung tâm thành phố Quảng Ngãi, tỉnh lỵ Quảng Ngãi, khoảng 20 km về phía nam, có Quốc lộ 1 và đường sắt Bắc Nam đi qua.

## Lịch sử

Địa danh này trước kia vốn được đọc và viết là Sa Hoàng, có nghĩa là cát vàng. Về sau, do kỵ húy chúa Nguyễn Hoàng nên phải đọc và viết thành Sa Huỳnh như hiện nay. Cũng như cửa Đại Cổ Lũy, cửa Sa Huỳnh có vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc chiến tranh Việt–Chiêm (1471) do vua Lê Thánh Tông phát động. Sa Huỳnh cũng là cửa biển được sử dụng trên tuyến đường giao thương hàng hải khu vực Đông Nam Á từ rất sớm, có ý kiến cho rằng từ khoảng thiên niên kỷ 1.

Năm 1909, nhà khảo cổ học người Pháp M.Vinet phát hiện những ngôi mộ chum vùi dưới cồn cát Phú Khương ở ven biển cạnh đầm An Khê. Trong các báo cáo sau này, khu mộ chum ấy được gọi là  (có nghĩa là Kho chum Sa Huỳnh). Các cuộc khai quật sau đó vào các năm 1923 và 1934 tại hai khu vực Phú Khương và Thạnh Đức đã tiếp tục phát hiện thêm nhiều ngôi mộ chum. Từ năm 1937, nền văn hóa khảo cổ có niên đại 2.500–3.000 năm này chính thức được gọi là văn hóa Sa Huỳnh, theo địa danh Sa Huỳnh.

## Kinh tế
Khu vực Sa Huỳnh là một trong những thắng cảnh của tỉnh Quảng Ngãi, với bãi biển đẹp và các cảnh quan bãi cát, làng mạc, đồi núi, ruộng muối.

Bãi biển Sa Huỳnh dài 6 km, bờ biển cong hình lưỡi liềm với cát vàng, không có bãi đá ngầm, phù hợp cho các hoạt động như bơi lội, vui chơi trên bãi biển. Phía nam bãi biển có ghềnh đá Châu Me, đông bắc có đảo Khỉ.

Sa Huỳnh cũng là một trong những vùng sản xuất muối nổi tiếng tại Việt Nam, nghề làm muối tại đây đã có từ hàng trăm năm nay. Cánh đồng muối Sa Huỳnh có diện tích 120 ha, thuộc địa bàn phường Phổ Thạnh. Năm 2011, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu "Muối Sa Huỳnh" cho diêm dân tại đây. Tuy nhiên, do giá thành muối không ổn định nên các diêm dân gặp nhiều khó khăn và nhiều hộ đã bỏ nghề.

Cảng cá Sa Huỳnh cũng là một cảng cá sầm uất ở bờ biển miền Trung Việt Nam. Tuy nhiên trong những năm gần đây, luồng lạch cửa biển bị bồi lấp, gây trở ngại cho tàu thuyền đánh bắt hải sản của ngư dân địa phương ra khơi.

## Xem thêm
*Đầm Nước Mặn
*Khu di chỉ văn hóa Sa Huỳnh
*Văn hóa Sa Huỳnh

## Chú thích
Cúp KNVB

**Cúp KNVB** (, ), được gọi là **Eurojackpot KNVB Beker** vì lý do tài trợ, là giải bóng đá được tổ chức cho tất cả các đội bóng chuyên nghiệp và nghiệp dư ở Hà Lan do Hiệp hội bóng đá Hoàng gia Hà Lan (KNVB) tổ chức từ năm 1898.

Giải đấu dựa trên thể thức của Cúp FA Anh. Bên ngoài Hà Lan, giải đấu thường được gọi là **Cúp Hà Lan**. Trận chung kết của giải đấu theo truyền thống diễn ra tại De Kuip, được tổ chức tại đó kể từ trận chung kết năm 1989. Đội vô địch sẽ thi đấu với đội vô địch Eredivisie để giành Johan Cruyff Shield (tương đương với siêu cúp), giải đấu mở màn cho mùa giải tiếp theo.

## Lịch sử
Giải đấu được hình thành trong cuộc họp hội đồng quản trị của Liên đoàn bóng đá Antille thuộc Hà Lan, tại Den Haag, vào ngày 19 tháng 1 năm 1898. Giải đấu bắt đầu vào mùa giải sau đó, 1898–99. Trận chung kết đầu tiên diễn ra vào ngày 9 tháng 5 năm 1899 giữa RAP Amsterdam và HVV Den Haag, và kết thúc với chiến thắng 1–0 cho đội trước nhờ bàn thắng của Julius Hisgen trong Hiệp phụ . Năm 1946, chiếc cúp được đổi thành một chiếc làm bằng bạc, một thứ cực kỳ hiếm gặp ngay sau Thế chiến thứ hai. Chiếc cúp đó vẫn được sử dụng cho đến ngày nay. Vào năm 2018, một chiếc cúp có màu vàng đã được đặt làm để kỷ niệm 100 năm giải đấu được tổ chức.

### Thay đổi tên
Giống như nhiều giải đấu cúp quốc gia, tên của giải đấu đã thay đổi với sự tài trợ. Từ năm 1995, cuộc thi từ **KNVB Beker** được biết đến với tên gọi **Amstel Cup** theo tên nhà tài trợ lúc đó là Amstel . Vào ngày 16 tháng 8 năm 2005, tên được đổi thành **Gatorade Cup** theo tên công ty đồ uống Gatorade . Năm 2006, cái tên trở lại là **KNVB Beker** với Gatorade vẫn là nhà tài trợ chính.

Vào ngày 12 tháng 1 năm 2018, có thông báo rằng TOTO sẽ là nhà tài trợ chính của KNVB Cup, cho đến mùa giải 2021–22. Cuộc thi được đổi tên thành **TOTO KNVB Beker** với hiệu quả tức thì.

### Tư cách tham dự các giải đấu châu Âu
Cho đến năm 1998, đội vô địch của chiếc cúp này đã tham gia UEFA Cup Winners' Cup , nhưng với việc từ bỏ giải đấu đó, Đội vô địch bây giờ sẽ được tham dự UEFA Europa League. Nếu đội vô địch đã hoàn thành ở vị trí thứ hai của Eredivisie và giành quyền tham dự UEFA Champions League , thì suất tham sẽ được phân phối lại cho Eredivisie của mùa giải đó.

Năm 1998, cả hai đội lọt vào chung kết KNVB Cup,  Ajax và PSV , đều giành quyền tham dự Champions League, do đó, một trận play-off tranh hạng ba được diễn ra giữa hai đội bán kết bị đánh bại, SC Heerenveen và FC Twente , để xác định ai sẽ giành Cúp. 'Nơi tách.

## Các trận chung kết


### Số danh hiệu đạt được

#### Ghi chú


## Tham khảo
Phương trình vi phân riêng phần

Trong toán học, một **phương trình vi phân riêng phần (Partial Differential Equations, PDEs)** (còn gọi là **phương trình vi phân đạo hàm riêng**, **phương trình đạo hàm riêng**, **phương trình vi phân từng phần**, hay **phương trình vi phân riêng**) là một phương trình vi phân bao gồm liên hệ giữa một hàm đa biến chưa biết và các đạo hàm riêng của hàm theo các biến này. Để tìm được hàm chưa biết, thường cần giải các **hệ phương trình vi phân riêng phần**, tức là các hệ phương trình chứa các phương trình vi phân riêng phần. PDEs thường được sử dụng để xây dựng giải quyết các vấn đề xoay quanh các hàm đa biến hay xây dựng các mô hình máy tính. Một trường hợp đặc biệt của PDEs là phương trình vi phân thường (ODEs), được sử dụng để giải quyết các bài toán đơn biến và đạo hàm của chúng.

PDEs có thể được sử dụng để mô tả một số các hiện tượng chuyển động của âm thanh, nhiệt, sự phân tán, tĩnh điện học, động điện học, động học chất lưu, độ co giãn hay cơ học lượng tử nói chung là các hiện tượng biến đổi trong không gian và thời gian. Nhiều hiện tượng vật lý khác nhau thường có thể quy về việc giải các hệ phương trình vi phân riêng phần giống nhau, khiến cho công cụ toán học là cầu nối liên hệ và tổng quát hoá nhiều hiện tượng tự nhiên. Phương trình vi phân thường thường chỉ mô tả hệ động học một chiều, ngược lại PDEs mô tả các hệ đa chiều.

## Giới thiệu

Phương trình vi phân riêng phần đơn giản hay gặp trong giáo trình toán là:
:\frac{\partial u}{\partial x}=0\, 
với *u* là hàm chưa biết của *x* và *y*. Phương trình này thực tế cho biết *u*(*x*,*y*) không phụ thuộc vào *x*; và lời giải tổng quát là:

:u(x,y) = f(y)\,

với *f* là hàm bất kỳ của *y*. Phương trình này tương tự như phương trình vi phân thường

:\frac{du}{dx}=0\,

có lời giải

:u(x) = c\,

với *c* là hằng số bất kỳ không phụ thuộc vào *x*.

Thí dụ này cho thấy các lời giải tổng quát của phương trình vi phân riêng phần thường chứa các hàm bất kỳ, tương tự như lời giải tổng quát của phương trình vi phân thường chứa các hằng số bất kỳ.

Để xác định cụ thể lời giải trong dải rộng của lời giải tổng quát cho từng bài toán riêng lẻ, cần có thêm các điều kiện biên.

## Xem thêm
## Chú thích
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Hấp dẫn

**Hấp dẫn**  có thể đề cập đến:
*Tương tác hấp dẫn, hay lực hấp dẫn trong vật lí
*Mô hình lực hấp dẫn trong kinh tế học
*Sự thu hút
**Sự thu hút liên cá nhân
**Hấp dẫn thể chất
**Hấp dẫn tình dục
*Luật hấp dẫn

## Xem thêm
*Điện từ học
*Quyến rũ (định hướng)
*
*
Sông Ngàn Phố

**Sông Ngàn Phố** là một con sông phụ lưu của sông La chảy chủ yếu trong địa phận huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.

## Tên gọi
tên sông là **sông Phố** - người dân huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, vẫn gọi con sông chảy ngang huyện (nằm trọn trong huyện) như vậy. Trong các tác phẩm văn học, lịch sử, địa lý thì gọi là **sông Ngàn Phố**

## Khái lược
Sông Ngàn Phố bắt nguồn bằng các dòng suối nhỏ từ dãy núi Giăng Màn thuộc dãy Trường Sơn (còn gọi là núi Khai Trướng) nằm trong địa phận các xã Sơn Hồng, Sơn Kim 1 và Sơn Kim 2 huyện Hương Sơn, ven biên giới Việt-Lào, ở độ cao khoảng 700 m. Sông Phố chảy gần như theo hướng Tây-Đông tới ngã ba Tam Soa (xưa có bến Tam Soa), nơi giáp ranh các xã Sơn Tân, Sơn Long (huyện Hương Sơn) với các xã Trường Sơn, Tùng Ảnh (huyện Đức Thọ). Tại đây, nó hợp lưu với sông Sâu (tức sông Ngàn Sâu) từ các huyện Hương Khê, Vũ Quang chảy từ phía Nam lên để tạo thành sông La, một phụ lưu của sông Lam. Chiều dài tối đa khoảng 71–72&nbsp;km. Diện tích lưu vực 1.060&nbsp;km², độ cao trung bình 331 m, độ dốc trung bình 25,2%. Mật độ sông suối 0,91&nbsp;km/km². Tổng lượng nước 1,40&nbsp;km³ tương ứng với lưu lượng trung bình 45,6 m³/s.

## Các thắng tích, địa danh lịch sử
Vùng lưu vực sông Phố có nhiều thắng tích, địa danh lịch sử như:
* Núi Thiên Nhẫn
* Thành Lục Niên (Khởi nghĩa Lam Sơn
* Rú Vằng (Kim Sơn)
* Động Tiên Hoa

## Danh nhân nổi bật
* Hải Thượng lãn ông Lê Hữu Trác
* Chưởng quân Cao Thắng

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Ngược dòng Ngàn Phố...
Bóng ma trong nhà hát (phim 2004)

***Bóng ma trong nhà hát*** là một bộ phim ca nhạc phát hành năm 2004 của đạo diễn Joel Schumacher. Bộ phim này được thực hiện theo vở nhạc kịch cùng tên năm 1986, còn bản gốc là tiểu thuyết *[[Bóng ma trong nhà hát]]* của nhà văn Pháp Gaston Leroux. Andrew Lloyd Webber là nhà sản xuất và cũng là tác giả kịch bản của bộ phim cùng với Joel Schumacher. Hai diễn viên chính là Gerard Butler trong vai bóng ma, và Emmy Rossum trong vai Christine Daaé.

## Nhạc phim
Bộ phim tung ra hai phiên bản album nhạc phim, một phiên bản thường có 14 bài và một phiên deluxe với 2 đĩa CD với tổng cộng 35 bài.

### Phiên bản thường

### Phiên bản deluxe với 2 đĩa CD

## Xem thêm

* ''Bóng ma trong nhà hát'' (tiểu thuyết 1910) của Gaston Leroux.
* ''Bóng ma trong nhà hát'' (nhạc kịch 1986).

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
* Trang chính thức The Phantom of the Opera
WC

**WC** có thể chỉ đến:

Viết tắt trong tiếng Anh của:
* Water closet: tức nhà vệ sinh hay phòng vệ sinh hoặc cầu tiêu.
* Water column: (cột nước), đơn vị đo áp suất tương ứng với trọng lượng trên diện tích của một cột nước trên Trái Đất. Hệ số chuyển đổi là 27,7 inch WC = 1 PSI.
* Webcam
* Welcome
* Washington Capitals, một đội khúc côn cầu trên băng ở Washington, D.C.
* World Cup (cúp thế giới) hay World Championship (giải vô địch thế giới) trong thể thao.
* Công thức hóa học của wolfram carbide.
Giorgio Napolitano

**Giorgio Napolitano** (29 tháng 6 năm 1925 &ndash; 22 tháng 9 năm 2023), là nhà chính trị và là thượng nghị sĩ của Ý. Ông được bầu làm tổng thống thứ mười một của Cộng hòa Ý từ ngày 10 tháng 5 năm 2006 đến ngày 14 tháng 1 năm 2015. Ở tuổi 90, ông Napolitano là một trong số các nguyên thủ quốc gia cao tuổi nhất thế giới.

Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Ý từ năm 1945 đến năm 1991 nhưng sau này chuyển sang Đảng Dân chủ cánh tả, ông đã là Chủ tịch Hạ viện Ý từ 1992-1994 và Bộ trưởng Nội vụ từ 1996-1998.

Năm 1942, ông trúng tuyển tại trường Đại học Napoli Federico II. Ông đã gia nhập Tổ chức phát xít đại học địa phương ("Gioventù Universitaria Fascista"), nơi ông gặp nhóm bạn bè nòng cốt của mình, là những thành viên của chủ nghĩa phát xít. Sau này, ông khẳng định rằng, nhóm sinh viên đó thực ra là mảnh đất ươm trồng thực sự cho năng lượng tri thức chống phát xít.

## Đắc cử tổng thống Ý
Năm 2005, ông được bổ nhiệm là Nghị sĩ suốt đời, và ngày 6 tháng 10 năm 2006 ông được bầu làm Tổng thống Ý.

Ngày 20 tháng 4 năm 2013, ông đã tái đắc cử Tổng thống Ý nhiệm kỳ thứ hai. Với sự ủng hộ của tất cả các chính đảng lớn, trừ Phong trào Năm sao, ông Napolitano đã dễ dàng nhận được hơn 50% số phiếu bầu cần thiết (504 phiếu) trong tổng số 1.007 phiếu để giành chiến thắng trong phiên bỏ phiếu tại cuộc họp lưỡng viện đặc biệt của quốc hội.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Sữa chua

**Sữa chua** hay **Yogurt** (ya-ua) là một chế phẩm sữa được sản xuất bằng cách cho vi khuẩn lên men sữa. Mọi loại sữa có thể dùng để làm sữa chua nhà làm, nhưng trong cách chế tạo hiện đại, sữa bò được dùng nhiều nhất.
Sữa chua đặc và yaourt là sản phẩm lên men lactic từ sữa bò tươi, sữa bột hay sữa động vật nói chung sau khi đã khử chất béo và thanh trùng vi khuẩn gây bệnh bằng phương pháp tiệt trùng Pasteur ở nhiệt độ 80-90&nbsp;°C.

## Quá trình tạo thành

Sữa lên men thành sữa chua do vi khuẩn lactic và hiện tượng này gọi là lên men lactic. Sữa chua có vị sánh, sệt do vi khuẩn lactic đã biến dịch trong sữa thành dịch chứa nhiều axit lactic:

Đường lactose + (xt) vi khuẩn lactic => axit lactic + năng lượng (ít).

Từ đó, độ pH trong sữa giảm thấp, casein trong sữa sẽ đông tụ và làm cho sữa từ lỏng trở thành sệt.

## Thành phần

Sữa chua chứa rất nhiều các khoáng chất như calci, vitamin C, vitamin D, kẽm, axit lactic và probiotic. Hàm lượng các chất có trong 180 gram sữa chua bao gồm:
* Năng lượng: 100-150 kcal
* Chất béo: 3,5 gram
* Chất béo bão hòa: 2 gram
* Protein: ít nhất 8-10 gram
* Đường: 20 gram hoặc ít hơn
* Calci: ít nhất 20% lượng calci cần thiết hàng ngày
* Vitamin D: ít nhất 20% lượng vitamin D cần thiết hàng ngày

## Công dụng

Từ lâu sữa chua được biết đến như một nguồn bổ sung calci, kẽm và các vi khuẩn có lợi cho đường ruột. Các công dụng nổi bật của sữa chua bao gồm:
* Hỗ trợ tiêu hóa, bổ sung vi khuẩn có lợi cho đường ruột: vì sữa chua có rất nhiều các vi sinh vật probiotic
* Tăng cường sức đề kháng: ăn sữa chua thường xuyên cũng làm tăng khả năng miễn dịch của cơ thể
* Giúp giảm cân: ăn sữa chua hằng ngày giúp bạn có một vòng eo lý tưởng. Theo một nghiên cứu của tiến sĩ Michael Zemel từ đại học Tennessee, Knoxville: Khi ăn sữa chua cơ thể tiết ra ít cortisol hơn, giúp cho các amino acid dễ dàng đốt cháy các chất béo làm giảm hàm lượng mỡ bụng trong vòng eo của bạn.
* Ngăn ngừa cao huyết áp: trung bình khoảng 70% chúng ta tiêu thụ lượng muối trong cơ thể ít hơn hàm lượng muối hấp thụ, quá trình này diễn ra thường xuyên khiến xảy ra các bệnh suy thận, tim và cao huyết áp. Chỉ cần sử dụng sữa chua hàng ngày, kali có trong sữa chua sẽ giúp cơ thể loại bỏ muối dư thừa trong cơ thể của bạn.
* Giảm cholesterol.
* Bảo vệ răng miệng: sữa chua có hàm lượng chất béo thấp nên không gây ra các vấn đề về răng, miệng. Axit lactic có trong sữa chua cũng góp phần bảo vệ lợi rất tốt.
* Bổ sung calci giúp xương và răng chắc khỏe.
* Giúp làm đẹp da và bảo vệ tóc.

## Kết hợp
Sữa chua khi ăn có thể để thêm vài miếng trái cây, rất bổ dưỡng cho sức khỏe và còn kích thích vị giác. Nó có thể là một bữa xế bổ dưỡng.

## Xem thêm
*Sữa tươi

## Tham khảo
Danh sách tổng thống Ý

Đây là **danh sách [[Tổng thống Ý]]** với danh hiệu *Presidente della Repubblica* từ năm 1948.

## Tổng thống Ý

 *Tổng thống tạm quyền*
 Không muốn được gọi là *Tổng thống Cộng hòa Ý*, chỉ muốn là *Quốc trưởng Lâm thời*, vì ông chưa được Nghị viện Cộng hòa bầu lên, nó chỉ được bầu đầu tiên năm 1948.
 Từ chức
 Lâm thời, Chủ tịch Thượng viện Cộng hòa
 Lâm thời từ 23 tháng 6 năm 1985 đến 3 tháng 7 năm 1985

Điện Quirinal (trong tiếng Ý là ) tại Roma là nơi ở chính thức của Tổng thống nước Cộng hòa Ý.

## Xem thêm
* Chính trị Ý
* Thủ tướng Ý
* Danh sách thủ tướng Ý

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*   - trang chính thức của Tổng thống Cộng hòa Ý
Lý thuyết trường trung bình động

**Phương pháp DMFT** hay **lý thuyết DMFT** hay **lý thuyết trường trung bình động** (DMFT là viết tắt của  chữ tiếng Anh *dynamical mean field theory*) là một lý thuyết trường trung bình trong vật lý chất rắn cho phép tính toán các tính chất của các vật liệu gần với thực tế hơn. Nó xuất phát từ cùng ý tưởng của các lý thuyết trường trung bình; nhưng được phát triển thay thế các lý thuyết trường trung bình cũ để tính đến cả các nhiễu loạn lượng tử. Các phiên bản mới nhất thể được áp dụng cho các hệ vật lý chất rắn ở trạng thái cơ bản phức tạp với nhiều tham số trật tự tầm xa (*long rang order parameter*).
 
## Lịch sử
DMFT là một lý thuyết trường trung bình mới được bắt đầu giới thiệu và phát triển từ đầu nhưng năm 1990 bởi hai nhà vật lý Antoine Georges (Pháp) và Gabriel Kotliar (Mỹ). Cho đến nay, lý thuyết đang được dần hoàn chỉnh với các phiên bản mới như C-DMFT (*Cluster-DMFT*).
 
## Giới thiệu
Lý thuyết này bắt nguồn cùng ý tưởng với các lý thuyết trường trung bình trước đây. Thay vì giải bài toán tổng quát cho cả hệ chất rắn nhiều hạt, nó giải bài toán hệ một hạt tương tác với các phần tử còn lại được xem như một trường trung bình.

Thường thì trong các phương pháp trường trung bình trước đây ví dụ như trường trung bình Weisse, hay là trường trung bình Hartree Fock, vấn đề ban đầu được đưa về bài toán hệ một hạt bằng phương pháp lấy trung bình các tham số trong hệ, có nghĩa là bỏ qua tất cả các nhiễu loạn lượng tử. Chính vì vậy những phương pháp này chỉ cho kết quả gần đúng trong giới hạn tương tác trong hệ là yếu, với những nhiễu lượng tử là nhỏ và hoàn toàn có thể bỏ qua được. Những lý thuyết này đã thành công trong việc giải thích những hiện tượng vật lý chất rắn trên kim loại, bán dẫn, và cả siêu dẫn nhiệt độ thấp (lý thuyết BCS). Song khi tương tác các điện tử trong hệ là tương đối lớn so với động năng của các điện tử, những phương pháp này lại không thể giải thích được, đơn giản vì lúc này những nhiễu lượng tử không thể bỏ qua được. Một ví dụ điển hình của sự thất bại đó là chất cách điện Mott. Nếu theo các lý thuyết cũ thì những chất này phải là chất dẫn điện do chỉ có một điện tử duy nhất ở lớp ngoài cùng.

Do những yêu cầu trên, một lý thuyết mới với khả năng mô tả hệ chất rắn mà không bỏ qua các nhiễu lượng tử là một nhu cầu tất yếu. DMFT ra đời và thành công đầu tiên chính là việc giải thích vấn đề chất cách điện Mott và chuyển pha Mott (chuyển pha kim loại - chất cách điện). DMFT được xây dựng trên cơ sỏ lý thuyết hàm Green. Đầu tiên nó được dùng để tính toán cho các mô hình với số chiều tiến đến vô cùng (những mô hình phi vật lý nhưng lại là một giới hạn rất tốt cho các lý thuyết trường trung bình, vì hoàn toàn có thể tính toán các kết quả một cách giải tích). Hiện nay, nhờ những phát triển về kĩ thuật tính toán và kết hợp với lý thuyết DFT (*density functional theory*), mà cụ thể là xấp xỉ LDA (*local density approximation*), DMFT hoàn toàn có thể cho phép tính toán trên các hệ vật lý rất gần thực tế.
## Tham khảo

*Giới thiệu về DMFT (định dạng PDF)

## Xem thêm
*Lý thuyết trường trung bình
Hemoglobin

**Hemoglobin** (còn gọi là **huyết sắc tố**, viết tắt **Hb** hay **Hgb**; công thức hóa học: **C<sub>2952</sub>H<sub>4664</sub>N<sub>812</sub>O<sub>832</sub>S<sub>8</sub>Fe<sub>4</sub>**) là một protein chứa sắt có trong erythrocyte của hầu hết các loài động vật có xương sống (ngoại trừ họ cá Channichthyidae), cũng như mô của một số động vật không xương sống. Hemoglobin trong máu có nhiệm vụ vận chuyển oxy từ các cơ quan hô hấp (phổi hoặc mang) đến các mô khác của cơ thể, nơi nó giải phóng oxy để tạo điều kiện cho quá trình hô hấp hiếu khí giúp tăng cường quá trình trao đổi chất của động vật. Một người khỏe mạnh có từ 12 đến 20 gam hemoglobin trong mỗi 100mL máu. Hemoglobin là một metallicoprotein, là một chromoprotein cũng như là một globulin.

Ở động vật có vú, hemoglobin chiếm khoảng 96% trọng lượng khô của hồng cầu (không bao gồm nước) và khoảng 35% tổng trọng lượng (bao gồm cả nước).

## Các loại hemoglobin
Tùy theo sự kết hợp các loại chuỗi globin, có các loại hemoglobin khác nhau:

* Hemoglobin A (HbA) được tạo thành từ 2 chuỗi alpha (α) và 2 chuỗi beta (β), ký hiệu là α2β2. Đây là hemoglobin tetramer phổ biến nhất ở người, chiếm hơn 97% tổng lượng hemoglobin hồng cầu.
* Hemoglobin A2 (HbA2) là một biến thể bình thường của hemoglobin A bao gồm 2 chuỗi alpha và 2 chuỗi delta (δ) (α2δ2), chiếm tỷ lệ 2–3,5%.
* Hemoglobin F (còn gọi hemoglobin bào thai vì nó chiếm tỷ lệ rất cao ở giai đoạn cuối của thai nhi và sơ sinh), có cấu tạo gồm 2 chuỗi alpha và 2 chuỗi gamma (γ) (α2γ2).

Một số hemoglobin ở thời kỳ phôi và thời kỳ đầu của bào thai.

* Hemoglobin Gower I (ζ2ε2 hay HbE Gower-1) gồm 2 chuỗi zeta và 2 chuỗi epsilon, tương đối không ổn định, dễ bị phá vỡ.
* Hemoglobin Gower II (α2ε2 hay HbE Gower-2) gồm 2 chuỗi alpha và 2 chuỗi epsilon. Hemoglobin Gower II có phần không ổn định, mặc dù không nhiều như hemoglobin Gower 1.
* Hemoglobin Porland I (ζ2γ2 hay HbE Portland-1) tồn tại ở ngưỡng thấp trong thời kỳ phôi thai và bào thai, gồm 2 chuỗi zeta và 2 chuỗi gamma.
* Hemoglobin Portland II (ζ2β2 hay HbE Portland-2) tồn tại ở ngưỡng thấp trong thời kỳ phôi thai và bào thai, gồm 2 chuỗi zeta và 2 chuỗi beta. Là một hemoglobin không ổn định, thậm chí còn không ổn định bằng hemoglobin Gower 1, hemoglobin Portland II bị phân hủy rất nhanh khi bị stress.

## Tham khảo

## Đọc thêm

* 
* 
* 
* 
* Hazelwood, Loren (2001) *Can't Live Without It: The story of hemoglobin in sickness and in health*, Nova Science Publishers 
* 
* 

## Liên kết ngoài

* National Anemia Action Council at anemia.org
* New hemoglobin type causes mock diagnosis with pulse oxymeters  at www.life-of-science.net 
* Animation of hemoglobin: from deoxy to oxy form at vimeo.com
Sông Trà Khúc

**Sông Trà Khúc** là con sông lớn nhất ở tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.

## Từ nguyên
Tên "Trà Khúc" mang giọng Chiêm vì "Trà" có gốc từ *jaya* trong tiếng Phạn, và là một trong bốn họ chính thống của các vua Chiêm: On, Ma, Trà, Chế. Tương tự với địa danh *Trà Bồng*, *Trà Câu.*

## Dòng chảy
Sông Trà Khúc phát nguồn từ núi Đắc Tơ Rôn với đỉnh cao 2.350 m, do hợp nước của bốn con sông lớn là sông Rhe, sông Xà Lò (Đắk Xà Lò), sông Rinh (Drinh), sông Tang (Ong). Chỗ ngã tư đó còn gọi là ngã tư Ly Lang.

Sông từ đó chảy theo hướng đông qua ranh giới các huyện Sơn Hà, Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, thành phố Quảng Ngãi và đổ ra cửa Đại Cổ Lũy (Chiêm lũy lịch môn). 

Sông Trà Khúc có độ dài khoảng 135&nbsp;km, trong đó có khoảng 1/3 chiều dài sông chảy qua vùng núi và rừng rậm, có độ cao 200- 1.000m, phần còn lại chảy qua vùng đồng bằng.

Đây là con sông có độ dốc lớn. Đầu nguồn của sông có công trình thủy lợi Thạch Nham nên khi chảy về hạ lưu ở địa bàn thành phố Quảng Ngãi, huyện Tư Nghĩa và huyện Sơn Tịnh nguồn nước trở nên cạn kiệt. Mùa mưa, sông thường gây lũ lớn.

## Trong văn hóa đại chúng
Bờ xe nước (guồng nước) của sông đã từng là hình ảnh đi vào thi ca. Chính thức ngừng hoạt động năm 1993, mang nước tưới tiêu cho các đồng ruộng mía xứ Quảng; nhưng bây giờ bờ xe nước đã đi vào ký ức. Dự án khôi phục bờ xe nước đã được triển khai.

Cặp núi Thiên Ấn và sông Trà Khúc là biểu tượng của tỉnh Quảng Ngãi. Bài ca *Nhớ Đàn Xe Nước* của tác giả Văn Đông, trong đó có câu: *Ta nhớ quê ta có núi Ấn sông Trà*.

## Tai nạn
Trưa 15/4/2016, 11 học sinh lớp 6 trường THCS Nghĩa Hà ra sông Trà Khúc - đoạn thuộc thôn Thanh Khiết, xã Nghĩa Hà, TP Quảng Ngãi - chơi, 9 em tuổi 12-13 đã bị chết đuối, chỉ còn 2 em nữ ở trên bờ.

## Tham khảo

## Xem thêm

## Liên kết ngoài
Liên hệ Kramers–Kronig

Trong toán học và vật lý học, một **liên hệ Kramers-Kronig** cho biết quan hệ giữa phần thực của một hàm giải tích phức với một tích phân chứa phần ảo của nó; và ngược lại. Liên hệ này được đặt theo tên của Ralph Kronig và Hendrik Anthony Kramers.

Quan hệ này thường được ứng dụng trong vật lý học khi nghiên cứu về điện trường và từ trường trong môi trường vật chất. Ví dụ, trong quang học, đặc biệt là quang học phi tuyến, liên hệ này giúp tính được chiết suất của vật liệu bằng cách đo hệ số hấp thụ, một đại lượng dễ dàng đo được chính xác.

## Định nghĩa
Xét một bức xạ điện từ đơn sắc có biến đổi theo thời gian được viết bởi e^{-i \omega t} trong biểu diễn phức của sóng. Công thức sau cho thấy mối liên hệ giữa hệ số hấp thụ và độ điện thẩm \epsilon (\omega) :

:\operatorname{Re} \{ \epsilon(\omega) \} = \epsilon_0 + \frac{2}{\pi}\cdot \mathcal{P} \int \limits_{0}^{\infty} \frac{\Omega \operatorname{Im} \{ \epsilon(\Omega) \}}{\Omega^2-\omega^2} \,\mathrm{d}\Omega

:\operatorname{Im} \{ \epsilon(\omega) \} = \frac{2 \omega}{\pi} \cdot \mathcal{P} \int \limits_{0}^{\infty} \frac{ \operatorname{Re} \{ \epsilon(\Omega) \} - \epsilon_0 }{\Omega^2-\omega^2} \,\mathrm{d}\Omega

Các tích phân ở trên là tích phân Cauchy và \mathcal{P} là giá trị Cauchy chính.

Biểu diễn theo hệ số hấp thụ *α*, chiết suất *n* và tốc độ ánh sáng trong chân không *c*:

:n(\omega)=1+{c \over \pi} \cdot \mathcal{P} \int \limits_{0}^{\infty}  \,\mathrm{d}\Omega

Điều kiện để f(\omega) thỏa mãn liên hệ Kramers-Kronig là nó phải là biến đổi Fourier của một tiến trình vật lý tuyến tính và có tính nhân quả. Nếu viết

:f(\omega) = f_1(\omega) + i f_2(\omega),

với f_1 và f_2 là các hàm giải tích thực, liên hệ Kramers-Kronig sẽ là

:
f_1(\omega) = \frac{2}{\pi} P\int_0^{\infty} 
\frac{\omega' f_2(\omega') d\omega'}{\omega'^2 - \omega^2}


:f_2(\omega) = -\frac{2 \omega}{\pi} P\int_0^{\infty} 
\frac{f_1(\omega') d\omega'}{\omega'^2 - \omega^2}
,

Liên hệ Kramers–Kronig có quan hệ với biến đổi Hilbert, và thường được áp dụng cho độ điện thẩm \epsilon(\omega) của vật liệu. Chú ý là

: f(\omega) = \chi(\omega) = \epsilon(\omega)/\epsilon_0 - 1,

với \chi(\omega) là độ cảm điện môi của vật liệu. Độ cảm điện môi có thể được coi là biến đổi Fourier của sự biến đổi theo thời gian của véctơ phân cực trong vật liệu sau khi bị tác động của một xung điện trường.

## Tham khảo

(tiếng Anh)
* Mansoor Sheik-Bahae: *Nonlinear Optics Basics. Kramers-Kronig Relations in Nonlinear Optics*, in: Robert D. Guenther (Ed.): *Encyclopedia of Modern Optics*, Academic Press, Amsterdam 2005, ISBN 0-12-227600-0
Đội viên

**Đội viên** là danh hiệu của một người khi tham gia và được kết nạp vào một tổ chức Đội.
Như: Đội viên Đội Thiếu Niên Tiền Phong. Đội viên Đội Công Tác Xã Hội.

Tại Việt Nam, Đội viên thường được hiểu là thành viên của Đội Thiếu Niên Tiền Phong. Những đội viên này đa số là học sinh cấp 1 hoặc cấp 2 và phải đeo khăn quàng đỏ.

Trang web Đội viên
http://www.doiviennhathieunhi.com 

## Xem thêm
* Đoàn viên
* Đảng viên
## Tham khảo
Pavel Novotny

**Pavel Novotný** (sinh ngày 5 tháng 2 năm 1977, tên khai sinh **Jaroslav Jirík**, ngoài ra còn có một số tên gọi khác là Max Orloff, Jan Dvorak) là một nam diễn viên đóng phim khiêu dâm người Cộng hòa Séc. Anh chính thức xuất hiện trong làng giải trí khiêu dâm từ năm 1998 và chủ yếu hợp tác với hãng Bel Ami có trụ sở tại Bratislava, Slovakia và hãng Studio 2000 của Mỹ. Hiện tại, anh đã bí mật rút khỏi nghề diễn viên khiêu dâm và thông tin về cuộc sống riêng tư sau đó của anh không được tiết lộ.

## Sự nghiệp
### Các phim tiêu biểu
* *101 Men* phần 4 (1998)
* *Czech Point* (1999)
* *Prague Rising* (2000)
* *Team Play* (2000)
* *Prague Buddies 2* (2000)
* *The Jan Dvorak Story* (2001)
* *High Sticking* (2002)
* *Bi the Blue Line* (2002)
* *Czech Firemen* (2002)
* *Under the Big Top* (2003)
* *Stranger In the City* (2005)

## Đặc điểm diễn xuất

Pavel Novotny được coi là một trong những ngôi sao phim khiêu dâm nổi bật nhất của Cộng hòa Séc và có ảnh hưởng ở tầm quốc tế. Một trong những đặc điểm làm nên thành công của anh phải kể đến là ngoại hình đặc trưng cho người Slav Đông Âu. Pavel sở hữu một khuôn mặt đẹp trai với những đường nét vuông vức, khỏe khoắn, mũi cao và có phần hao hao giống một thiếu niên trong thời gian đầu đóng phim khiêu dâm nhưng về sau khuôn mặt anh thể hiện nhiều nét nam tính trưởng thành hơn. Trong phần lớn các phim của mình, Pavel đóng cảnh top, đưa dương vật vào hậu môn của đối tác.

Bộ phim quốc tế đầu tiên Pavel Novotny tham gia là *Czech Point* (1999). Trong phim này, Pavel Novotny và Ales Hanak là hai diễn viên người Séc duy nhất. Họ đóng vai hai người lính thuộc lực lượng đặc nhiệm của quân đội Séc sang học tập trong môi trường quân đội Mỹ và không hề biết tiếng Anh. Vị chỉ huy (do Chris Steel đóng) yêu cầu Pavel cởi bỏ quần áo để kiểm tra phát triển hình thể và sau đó hai người đã quan hệ tình dục ngay trong phòng chỉ huy. Trong Prague Rising (2000), Pavel cùng Ales Hanak lại diễn xuất cùng nhau và nhập vai những bóng ma ám trong ngôi nhà cổ ở Cộng hòa Séc. Sự đa dạng trong diễn xuất cũng là một thành công lớn của Pavel khi anh đóng nhiều cảnh top khác nhau với những vai trò như lính cứu hỏa (trong *Czech Firemen*) hay nhân viên khách sạn (*The Jan Dvorak Story*).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Hiệu ứng lá sen

Trong khoa học vật liệu, **hiệu ứng lá sen** chỉ sự không thấm nước của bề mặt một số lá cây, điển hình là lá sen. Nước bị đẩy lùi khỏi bề mặt của lá nhờ các sợi lông nhỏ mịn trên bề mặt.

Barthlott đã nghiên cứu và chứng minh sự liên quan giữa cấu trúc micro và các hợp chất hóa học trên bề mặt lá sen với khả năng chống bị ướt và tự làm sạch khỏi chất làm ô nhiễm. Nước rơi lên bề mặt lá sẽ lăn như những giọt hình cầu, cuốn đi bùn bẩn và vi trùng.

Người ta đã mô phỏng hiệu ứng này để tạo ra các vật liệu tự làm sạch, siêu kị nước dựa trên hiệu ứng này của tự nhiên. Chúng được ứng dụng để chế tạo sơn, ngói lợp mái nhà, vải hay các bề mặt khác cần tự làm sạch.

Sen là loài nổi tiếng về sự sạch sẽ, dù mọc trong môi trường bùn lầy. Ca dao Việt Nam có câu:
:*Trong đầm gì đẹp bằng sen*
:*Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng*
:*Nhị vàng bông trắng lá xanh*
:*Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn*

Cũng từ hiện tượng và định nghĩa nêu trên, tục ngữ Việt Nam đã lấy chúng làm một trong các câu thành ngữ sau đây: "nước đổ lá sen", "nước đổ lá khoai", "nước đổ lá môn", "nước đổ đầu vịt" dùng để ám chỉ những người không chịu tiếp thu cái được dạy dù đã được chỉ dạy nhiều lần.

## Hình ảnh

File:Vrouwenmantel (Alchemilla mollis) d.j.b 02.jpg
File:Dew on nasturtium leaf.JPG
File:Water droplets in a lotus leaf.JPG
File:Libellulidae Brachythemis contaminata on Nelumbo nucifera leaf with water drops, in a pond.jpg
File:Lotus2mq.jpg
File:Water droplets in lotus1.JPG
File:Water droplets in lotus2.JPG


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Self-Cleaning Materials: Lotus Leaf-Inspired Nanotechnology Scientific American 21/8/2008