open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anakin Skywalker

**Anakin Skywalker** là nhân vật trung tâm  của phần I, II và III trong bộ phim Chiến tranh giữa các vì sao (*[[Chiến tranh giữa các vì sao|Star Wars]]*). Khi bậc thầy Jedi Qui-Gon Jinn và Obi-Wan Kenobi (đệ tử của Qui-Gon Jinn) vào hệ Tatooine để tìm vật liệu sửa tàu không gian, Qui-Gon Jinn đã gặp được Anakin lúc cậu còn nhỏ. Sau đó ông đã thấy được rất nhiều tài năng của cậu bé. Qui-Gon Jinn quyết định nhận cậu làm đệ tử. Nhưng về sau ông chết trong trận chiến giữa Darth Maul, Obi-Wan đã tiếp tục dạy cậu.

Sau khi được huấn luyện thành một hiệp sĩ Jedi, cậu đã được giao nhiệm vụ bảo vệ nữ hoàng Padme Amidala và yêu cô. Cả hai người thành hôn trong bí mật.

Tài năng của Anakin ngày càng bộc phát và lớn mạnh. Anh đã tiêu diệt được bá tước Dooku, kẻ thống lĩnh quân đội của chúa tể Darth Sidious cũng là lúc Darth Sidious thấy được tài năng của cậu. Sau khi giết Dooku, cậu đã được vào hội đồng Jedi nhưng không được phong làm thầy. Anakin gặp lại Padme và hay tin nàng đã có thai. Anh vô cùng hạnh phúc. Nhưng cũng từ đó Anakin thường mơ thấy những giấc mơ khủng khiếp: anh thấy Padme sẽ chết sau khi sinh. Anh tin rằng đó là điềm báo về những gì sẽ xảy ra cho Padme, người vợ mà anh hết lòng thương yêu. Anakin đau khổ, lo lắng và sợ hãi. Anh muốn có nhiều quyền năng hơn để cứu Padme.

Trong khi thất vọng và đau khổ vì những điều sắp xảy ra, Anakin đã bị Palpatine dụ dỗ rằng nếu như theo phò ông thì sẽ có nhiều quyền năng hơn và có thể cứu người anh yêu thương. Vì muốn cứu vợ, anh nghe theo Palpatine, và người Sith chống lại các hiệp sĩ Jedi. Chỉ trong một đêm anh đã kéo quân vào thánh đường Jedi và tàn sát tất cả các hiệp sĩ Jedi tại đó. Tiếp theo sau là các lãnh tụ li khai ở Mustafar. Anakin ở lại đó, Padme và Obi-Wan đến Mustafar tìm Anakin. Trong cơn giận đữ anh đã bóp cổ Padme làm cô bị ngất. Ngay sau đó Anakin lao vào tấn công thầy của anh, người mà anh coi như cha và anh đã bị Obi-Wan đánh bại. Anakin được Palpatine cứu sống, khi tỉnh dậy và biết Padme đã chết, Anakin gào lên đau khổ. Từ nay anh đã chính thức trở thành học trò của Sith Lord Palpatine, tên của anh bây giờ là Darth Vader.

## Tham khảo
Lâm Quang Thự

**Lâm Quang Thự** (sinh năm 1905, mất 1990) là một nhà Quảng Nam học, nhân sĩ trí thức, đại biểu quốc hội quê ở huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng.

Thân phụ ông là tú tài Lâm Quang Tự, người sáng lập Trường Ấu học Cẩm Toại (về sau là trường Tiểu học An Phước), một trong những ngôi trường Duy Tân đầu tiên của Quảng Nam. Ông là cháu ngoại của tú tài Trương Trọng Hữu (1860-1947) và hậu duệ của tiến sĩ Phạm Phú Thứ.

Lâm Quang Thự tham gia cách mạng từ cuối thập niên 1920, là chủ tịch huyện Hòa Vang đầu tiên sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I, khóa đầu tiên được bầu cử ngày 6 tháng 1 năm 1946, và lưu nhiệm các khóa II và III (1960 - 1971).

Trong 25 năm (1946 – 1971) tham gia các cấp chính quyền và hoạt động Quốc hội, ông đã có nhiều đóng góp nhằm xây dựng chính quyền nhân dân và thực thi quyền làm chủ của người dân.

Sau khi về hưu (năm 1970), ông viết các sách địa chí Quảng Nam: *"Quảng Nam – Địa lý - Lịch sử - Nhân vật"* và *"Đất Quảng trong thơ ca",* đồng thời là đồng tác giả cuốn *"Danh nhân đất Quảng".*

Ông mất năm 1990 tại Hà Nội.

Để tưởng nhớ ông, tên ông được đặt cho một con đường ở thành phố Đà Nẵng và một trường tiểu học tại Hòa Vang. Ngày 24 tháng 12 năm 2005, Ủy ban Nhân dân huyện Hòa Vang cùng Hội Sử học Đà Nẵng tổ chức lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông, và xuất bản cuốn sách *"Lâm Quang Thự, người con đất Quảng"*.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Hồi ức của Lâm Quang Thự về Quốc hội khóa I, trích đăng trên báo Tuổi Trẻ
**Cuộc tổng tuyển cử của lòng dân 
**Quốc hội chất vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh
Catinat

**Catinat** có thể là:

* Nicholas de Catinat, thống soái Pháp vào thế kỷ 17.
* Tên cũ một con đường ở trung tâm Sài Gòn, đặt theo tên vị thống soái Nicholas de Catinat, nay là đường Đồng Khởi.
* Tên gọi một bốt cảnh sát và trại giam của chính quyền thực dân Pháp, Bốt Catinat Sài Gòn, được gọi theo tên con đường trên, nay là trụ sở Sở Văn hóa Thông tin.
Sân bay Meadows Field

**Meadows Field**  là sân bay chính của thành phố Bakersfield và thuộc sở hữu của Hạt Kern, California. Meadows Field cũng được gọi là **Kern County Airport #1**. Sân bay có diện tích 1.257 acre và có hai đường cất hạ cánh.

Dược thành lập những năm 1920, Meadows Field thực sự ở Oildale về phía Bắc của Bakersfield và được dặt tên theo cựu ủy viên sân bay của hạt và là một người tiên phong về hàng không Cecil Meadows. Nhà ga hàng không đầu tiên được di dời ngày 27/1/2006 đến Nhà ga mới xây William M. Thomas, đặt tên theo Hạ nghị viện Hoa Kỳ địa phương này và là người ủng hộ mạnh mẽ sân bay Bill Thomas, người đã vận động Quốc hội để có nguồn kinh phí cho sân bay này. Nhà ga mới nâng cấp các trang thiết bị của sân bay, thêm các jetway, luggage carousel trong nhà, kết nối wireless internet,.... Nhà ga cũ được xây những năm 1950 được chuyển sang thành một nhà ga quốc tế với 10.000 foot vuông với các trang thiết bị hải quan Hoa Kỳ được xây gần nó. Sân bay có 5 hãng đang hoạt động: United Express, American Eagle, Continental, America West, và Delta cung cấp các chuyến bay thẳng tới Los Angeles, San Francisco, Phoenix, Houston, Las Vegas, Denver, và Salt Lake City.

## Các hãng hàng không
* Delta Air Lines
** SkyWest (Salt Lake City)
* ExpressJet Airlines (Sacramento, San Diego) 
* Mexicana (Guadalajara)
* United Airlines
** SkyWest (Denver, Los Angeles, San Francisco)
* US Airways 
** Mesa Airlines (Las Vegas, Phoenix)

## Tham khảo

* 
* Meadows Field (official site)

## Liên kết ngoài
*
Cối xay gió

**Cối xay gió** là một loại máy chạy bằng sức gió. Máy này được thiết kế để biến năng lượng gió thành các dạng năng lượng khác hữu dụng hơn. Ở châu Âu, ban đầu người ta dùng cối xay gió để xay bột, về sau, cối xay gió được dùng để bơm nước, và gần đây dùng để phát điện (tuốc bin gió).

Cối xay gió được người Hồi giáo phát minh năm 634, dùng để xay bắp và thoát nước. Vào mùa khô, chỉ có một nguồn sức đẩy duy nhất là gió, thổi ổn định theo một hướng trong nhiều tháng. Cối xay gió có 6 – 12 cánh quạt được phủ vải hay cánh cọ. Nó có trước cối xay đầu tiên ở châu Âu 500 năm.

## Lịch sử

### Cối xay gió có trục thẳng đứng
Máy hơi nước của Heron xứ Alexandria được xem như động cơ hơi nước đầu tiên trong lịch sử. Chiếc cối xay gió thực thụ đầu tiên là loại cối xay gió có trục thẳng đứng được phát minh ra ở phía Đông Ba Tư, bởi nhà địa lý người Ba Tư Estakhri vào thế kỉ thứ Chín. Tính xác thực của giai thoại sớm sủa về cối xay gió phát triển vào đời Caliph thứ hai Umar (trước công nguyên 634–644) được đặt dấu hỏi lớn khi chúng xuất hiện trong những tài liệu vào thế kỉ thứ Mười.

Được làm từ 6 đến 10 cánh quạt bằng cỏ hay chất liệu vải, những cối xay gió được sử dụng để nghiền hạt ngũ cốc hay dẫn nước, và chúng có một chút khác biệt so với phiên bản cối xay gió có trục nằm ngang ở Châu Âu sau này.
.

### Cối xay gió có trục nằm ngang

### Cối xay gió có trục nằm ngang cải tiến

Cối xay gió cải tiến thường quay về hướng đông để đón gió được sử dụng phổ biến tại quần đảo Cyclades của Hy Lạp. Sự tiết kiệm về năng lượng và chuyên chở đã cho phép việc sử dụng những cối xay ở ngoài biển để xay thóc được vận chuyển từ đất liền đến, lấy bột mì trở về, và chia sẻ 1/10 số bột mì để trả công cho chủ cối xay.

### Cối xay gió có trục nằm ngang đối mặt với cơn gió

## Tuabin gió

## Hình ảnh


Mlyn - budowa.svg|kiểu Hà Lan
Britzer Muehle Mahlgang.JPG|Giảm năng lượng từ bánh răng thúc sang bánh xe rổ với bánh răng mài được điều khiển ở trên
Modell Windmühle Soleförderung Bad Rappenau 2541.jpg|Mô hình máy bơm gió để bơm nước muối ở vùng muối Bad Rappenau(1837)

## Tham khảo
Quân sự

**Quân sự** theo nghĩa rộng: là lĩnh vực hoạt động đặc biệt của xã hội liên quan đến đấu tranh vũ trang, chiến tranh và quân đội hay các lực lượng vũ trang.

**Quân sự** theo nghĩa hẹp: là một trong những hoạt động cơ bản trong quân đội, cùng với các hoạt động khác như chính trị, hậu cần, kỹ thuật... tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội.

## Các thuật ngữ liên quan đến quân sự

* Lịch sử quân sự: là lịch sử về quá trình phát sinh, phát triển các hoạt động quân sự.
* Học thuyết quân sự: là hệ thống quan điểm được chấp nhận trong một Nhà nước ở một thời kỳ nhất định về mục đích, tính chất của cuộc chiến tranh có thể xảy ra, về việc chuẩn bị và phương thức tiến hành cuộc chiến tranh đó.
* Sức mạnh quân sự: là tổng thể lực lượng vật chất, tinh thần của một nhà nước (hay liên minh các nước) và khả năng huy động những lực lượng đó để đạt mục đích chiến tranh hoặc các nhiệm vụ khác.
* Tư tưởng quân sự: là hệ thống các quan điểm về quân sự và các vấn đề có liên quan đến quân sự của cá nhân, giai cấp hoặc tổ chức nhất định.
* Nghệ thuật quân sự: là hệ thống các quan điểm về quân sự và các vấn đề liên quan đến vấn đề về Chiến lược, chiến thuật, chiến dịch trong hoạt động quân sự của một tổ chức, tập đoàn quân.
* Chính sách quân sự: là đường hướng của tập đoàn lãnh đạo và phương thức hoạt động của tập đoàn đó về mặt quân sự.
* Khoa học quân sự: là khoa học nghiên cứu và phát triển về kỹ thuật, công nghệ, tâm lý, về các hiện tượng thực tế, hoàn thiện chúng để sử dụng trong chiến tranh, đặc biệt là trong các cuộc chiến đấu.
* Kỹ thuật quân sự: là một ngành khoa học kỹ thuật nghiên cứu cơ bản và ứng dụng những thành tựu của khoa học vào thiết kế và chế tạo vũ khí và các phương tiện kỹ thuật chiến đấu và phòng thủ.
* Hoạt động quân sự: là những hành động quân sự hoặc có mục đích quân sự như xây dựng các kế hoạch quân sự, tổ chức lực lượng vũ trang, phát động và tiến hành chiến tranh
* Phi quân sự hóa

## Xem thêm

* Chiến tranh
* Quân đội
* Danh sách vũ khí
* Căn cứ quân sự

## Tham khảo
Phạm

**Phạm** có thể là:
* Họ Phạm, một họ người Việt Nam và Trung Quốc.
* Huyện Phạm, thuộc địa cấp thị Bộc Dương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc.
* Gọi tắt của Phạm Thiên.

## Xem thêm
* Phạn, biến âm của Phạm như trong Phạm ngữ (Phạn ngữ)...
Sản xuất điện năng

**Sản xuất điện năng** là giai đoạn đầu tiên trong quá trình cung cấp điện năng đến người tiêu dùng, các giai đoạn tiếp theo là truyền tải và phân phối điện năng. Thực chất của sản xuất điện năng là sự biến đổi các dạng năng lượng khác sang năng lượng điện hay điện năng, dòng điện xuất hiện sau khi lưới điện được nối với mạng tiêu thụ.

Điện năng được sản xuất ra theo nhiều cách khác nhau, phần lớn được sản xuất bởi các máy phát điện tại các nhà máy điện, chúng có chung nguyên tắc hoạt động là các nguyên lý động điện (định luật cảm ứng điện của Michael Faraday), các hình thức khác như trong pin, ắc quy, pin nhiên liệu hay từ năng lượng mặt trời,...

Có thể sản xuất điện năng từ nhiều phương pháp khác nhau: sản xuất điện từ nước, sản xuất điện từ than, sản xuất điện nguyên tử, sản xuất điện từ khí tự nhiên, sản xuất điện từ thủy triều, sản xuất điện sinh khối, sản xuất điện từ gió,....

## Các hình thức sản xuất điện năng

### Với [[tua bin]]
Phần lớn điện năng được sản xuất bởi máy phát điện tại các nhà máy điện, máy phát điện được nối với tuabin, chuyển động quay của tuabin dẫn đến chuyển động quay của máy phát điện và tạo ra điện. Tuabin có thể được vận hành qua: - Hơi nước: năng lượng nhiệt qua quá trình đốt cháy các nhiên liệu hóa thạch (như than, khí thiên nhiên hay dầu mỏ tại các nhà máy nhiệt điện) hay từ phản ứng hạt nhân (như trong các nhà máy điện hạt nhân) làm nước bốc hơi, dưới áp suất cao làm quay tuabin. - Nước: tại các nhà máy thủy điện, nước được tụ lại với thế năng lớn, năng lượng dòng chảy của nước làm quay tuabin. - Gió: gió có thể trực tiếp làm quay tuabin. - Khí nóng: tuabin có thể được vận hành trực tiếp từ các khí nóng trong quá trình đốt cháy khí thiên nhiên hay dầu.

### Với động cơ pít tông
Các máy phát điện nhỏ hoạt động với động cơ pít tông (động cơ đốt trong), nhiên liệu dầu diesel, khí sinh học hay khí thiên nhiên. 

### Bảng [[Pin mặt trời|tế bào quang điện]] [[Pin Volta|voltaic]]
Các tế bào này chuyển đổi năng lượng mặt trời trực tiếp thành dòng điện, các vật liệu bán dẫn khi nhận năng lượng ánh sáng mặt trời giải phóng electron và tạo ra dòng điện. 

### Phản ứng hóa học
Trong các pin, ắc quy hay tế bào nhiên liệu năng lượng hóa được lưu bên trong qua các phản ứng hóa học biền đổi thành điện năng.

## Xem thêm
* Điện
* Nhiệt điện
*Thủy điện
*Lò điện
* 
## Tham khảo
Phil Collins

**Philip David Charles "Phil" Collins** (sinh ngày 30 tháng 1 năm 1951 tại Chiswick, London) là một ca sĩ theo dòng nhạc Rock và Pop, đồng thời cũng là một nhạc sĩ và diễn viên người Anh. Ông vừa là một nghệ sĩ đơn ca vừa là một tay trống cho ban nhạc Rock Genesis.

Trong vòng 6 năm, từ năm 1984 đến năm 1989, Collins đã 7 lần đoạt được vị trí số một trong bình chọn Billboard Hot 100 của Mỹ, thêm vào đó là lần xếp thứ nhất với Genesis *(Invisible Touch)*.

Với phong cách đa dạng của Collins được thể hiện rõ nét trong các singles của anh. Có những bài mang phong cách trống làm chủ như *In the Air Tonight*, đến những bài mang nhịp điệu Pop *Sussudio* hay mang đậm tính phản ánh chính trị, xã hội của *[[Another Day in Paradise]]*, ca khúc đến nay được cho là thành công nhất của ông. Không chỉ có vậy, những ca khúc về tình yêu và nỗi sầu đau cũng hay là những chủ đề được thể hiện. Sự nổi tiếng của Collins trên quốc tế đã ảnh hưởng khá nhiều cho thành công của Genesis. Theo Atlantic Records thì Collins đến năm 2002 với vị trí *solo* của mình đã bán ra được trên 100 triệu đĩa nhạc trên toàn thế giới.

## Tiểu sử
### Thời niên thiếu
Nhạc cụ đầu tiên mà Collins nhận được là một bộ trống đồ chơi vào Giáng Sinh hồi ông mới 5 tuổi. Sau đó với sự giúp đỡ của cậu ông, đã làm cho ông một bộ gõ thực sự, qua đó nó đã giúp ông luyện tập là nâng cao khả năng của mình. Collins luyện chơi không theo một giáo trình nào cả, ngay cả cách đọc và viết của nốt nhạc ông cũng không được học qua, chủ yếu là học theo cách chơi mà ông học được trên tivi, và trên đài với hệ thống nốt nhạc mà ông tự chế.

Trong cuộc đời ông, ông luôn coi trọng nghề diễn viên của mình và thường dùng mọi cách để có thể lên được màn ảnh. Đến năm 14 tuổi, ông học tại trường điện ảnh Barbara Speake và sau đó tham gia vai chính (Artful Dodger) đầu tiên trong vở nhạc kịch Oliver! do Westend-Produktion sản xuất. Trong Beatles-Film Yeah Yeah Yeah, ông nắm giữ một vai phụ và ngoài ra tham gia lồng tiếng cho vai diễn Romeo trong phim Romeo và Julia (1968).

Mặc dù khởi đầu khá thuận lợi với nghề diễn viên, nhưng ông vẫn luôn tập trung vào ca nhạc. Trong thời gian ở trường *Chiswick Community School* ông thành lập ban nhạc *The Real Thing* và sau đó gia nhập ban *The Freehold* với ca khúc đầu tay *Lying Crying Dying*. Năm 1969, ông cùng ban nhạc Flamming Youth nhận được hợp đầu sản xuất đĩa đầu tiên và phát hành Album *Arc 2*, tuy Album này đã gây ảnh hưởng cho người nghe nhưng không được mua nhiều. Do không mấy thành công vì thế sau 1 năm, ban nhạc cũng đã tan rã sau khi lưu diễn.

Năm 2011, Phil Collins chính thức giã từ sự nghiệp âm nhạc vì lý do sức khỏe. Tarzan (phim 1999)

### Thành nghiệp với Genesis
## Tham khảo
Danh sách vũ khí hiện đại

**Danh sách vũ khí hiện đại** là danh sách của các loại vũ khí đang được nghiên cứu, phát triển và được sản xuất trên thế giới.

## Danh sách theo nước

*Xem tại trang [[Danh sách vũ khí hiện đại theo nước]]*

## Danh sách theo chủng loại

*Xem tại trang [[Danh sách vũ khí hiện đại theo loại]]*

## Danh sách theo tên

* Súng pháo tự động của Nga 2A42 cỡ 30&nbsp;mm 
* Tên lửa vác vai 9K38 Igla loại đất đối không của Nga. NATO gọi là SA-18 Grouse.
* Súng pháo tự động của Anh ADEN 25 cỡ 25&nbsp;mm và ADEN Mk 4 cỡ 30&nbsp;mm.
* Dàn phóng lựu tự động AGS-17 của Nga.
* Súng trường tấn công M16A4 của Hoa Kỳ
* Súng trường AK5
* Súng trường AK-47
* Súng AK-74 của Nga 
* Súng AN-94 của Nga
* Súng AK-101 
* Súng shotgun Benelli M4 Super 90 của Ý
* Súng lục Beretta 92F/FS cỡ 9&nbsp;mm của Mỹ tương tự như loại M9
* Tên lửa chống tăng BGM-71 TOWtrong trang bị của Hoa Kỳ
* Súng trường C7 của Canada
* Súng trường C8 của Canada
* Súng pháo Colt Mk 12 cỡ 20&nbsp;mm của Hoa Kỳ
* Súng ngắn Colt Model 1911 cỡ 0,45 của Hoa Kỳ tương tự như loại M1911
* Súng ngắn Desert Eaglecủa Quân đội Israel
* Súng SVD của Nga
* Súng Emerlec cỡ 30&nbsp;mm trang bị cho Hải quân Hoa Kỳ và xuất khẩu sang một số nước
* Súng tự động F1 20 mm cỡ 20&nbsp;mm sản xuất tại Pháp
* Súng hạng nhẹ F89 của Úc
* Súng trường FAMAS của Quân đội Pháp
* Tên lửa vác vai loại đất đối không FIM-92 Stingercủa Hoa Kỳ
* Súng trường FN FAL của Bỉ
* Súng trường FN FNC của Bỉ
* Súng FN MAG của Bỉ
* Súng trường Galil của Israel
* Súng GAU-8/A Avenger cỡ 30&nbsp;mm 7-nòng của Hoa Kỳ
* Súng GAU-12/U Equalizer cỡ 25&nbsp;mm 5-nòng của Hoa Kỳ
* Súng GAU-13/A cỡ 30&nbsp;mm 4-nòng của Hoa Kỳ
* Súng ngắn Glock của Áo
* Súng phóng lựu Heckler & Koch AG36 của Đức
* Súng trường Heckler & Koch G3 của Đức
* Súng trường Heckler & Koch G36 của Đức
* Súng phóng lựu Heckler & Koch GMG cỡ 40mm trong trang bị của Đức, Pháp, Hà Lan.
* Súng tự động Hispano-Suiza HS.404 cỡ 20&nbsp;mm của Pháp
* Súng trường INSAS cỡ 5,56&nbsp;mm
* Pháo cối 120&nbsp;mm K6 120&nbsp;mm của Israel
* Pháo cối 81mm L16 của Anh
* Súng M61 Vulcan cỡ 20&nbsp;mm 6-nòng của Hoa Kỳ
* Pháo cối 120&nbsp;mm M120 của Hoa Kỳ
* Súng M197 cỡ 20&nbsp;mm 3-nòng của Hoa Kỳ
* Súng phóng lựu M203 cỡ 40mm của Hoa Kỳ
* Súng M230 Hoa Kỳ
* Súng M238 cỡ 30&nbsp;mm của Hoa Kỳ
* Pháo cối 81mm M252 của Hoa Kỳ
* Súng ngắn Makarov PM của Nga
* Ống phóng rốc két chống tăng Matador của Singapore
* Súng máy Minigun loại 6 nòng bắn được 6.000 phát một phút 
* Súng phóng lựu tự động Mk 19 cỡ 40mm của Hoa Kỳ.
* Súng trường QBZ-95 của Trung Quốc
* Súng RPK-74 của Nga
* Súng SA80 của Anh
* Súng SAR-21 của Singapore
* Hệ thống vũ khí M24 của Hoa Kỳ
* Súng SR-47 M4 của Nga
* Tên lủa vác vai Strela 2 của Nga. NATO gọi là SA-7"Grail".
* Tên lửa chống tăng TOW của Hoa Kỳ
* TAVOR 30 viên của châu Mĩ
* K2 30 viên của Hoa Kỳ
* SR-69 10 viên, có thể gắn ống ngắm, 2 chế độ bắn
* Dòng súng SCAR (Gồm SCAR-Light và SCAR-Heavy) của Hoa Kỳ
* TRG-21 5 viên, bắn nạp thủ công
* Barret họ AW50, nòng dài.

## Xem thêm [[Danh sách vũ khí]]
* Danh sách pháo
* Kỹ thuật quân sự và trang bị 
* Danh sách vũ khí cá nhân Hoa Kỳ
* Danh sách các loại súng

## Tham khảo
Danh sách vũ khí trên máy bay

Sau đây là danh sách các loại vũ khí được phóng từ máy bay:

## Súng máy bay
* ADEN cannon (UK)
* Becker (Germany)
* Berezin B-20 (USSR)
* Berezin BS/UB (USSR)
* Browning Model 1919 machine gun (United States)
* Colt Mk 12 cannon (United States)
* DEFA cannon (France)
* GAU-7 cannon (United States)
* GAU-8 Avenger (United States)
* GAU-12 Equalizer (United States)
* Gryazev-Shipunov GSh-23L (Russia)
* Gryazev-Shipunov GSh-6-23 (Russia)
* Gryazev-Shipunov GSh-6-30 (Russia)
* Gryazev-Shipunov/Izhmash GSh-30-1 (Russia)
* Gryazev-Shipunov GSh-30-2 (Russia)
* Shipunov 2A42 (Russia)
* Hispano 20 mm cannon (Switzerland)
* Lewis gun
* M2.50 calibre Browning machine gun (United States)
* M61 Vulcan (United States)
* M197 Gatling gun (United States)
* Mauser BK-27 (Germany)
* MG 151 cannon (Germany)
* MG 15 machine gun (Germany)
* MG 17 machine gun (Germany)
* MG 131 machine gun (Germany)
* MG FF cannon (Germany)
* MK 108 cannon (Germany)
* Parabellum MG14
* Molins gun (UK)
* Nudelman NL-37 (Russia)
* Nudelman-Rikhter NR-23 (Russia)
* Nudelman-Rikhter NR-30 (Russia)
* ShKAS machine gun (Russia)
* ShVAK cannon (Russia)
* Type 1 machine gun (Japan)
* Type 2 machine gun (Japan)
* Type 92 machine gun (Japan)
* Type 99 cannon (Japan)
* Vickers machine gun (UK)
* Vickers K còn gọi là VGO (UK)
* Vickers S (UK)
* Volkov-Yartsev VYa-23 (USSR)

## Bom hàng không
* Bom hạt nhân B28
* Bom hạt nhân B39
* Bom hạt nhân B41
* Bom hạt nhân B46
* Bom hạt nhân B43
* Bom hạt nhân B53
* Bom hạt nhân B57
* Bom hạt nhân B61
* Bom hạt nhân B90
* Bom phát quang BLU-82
* GBU-10 Paveway 2000lbs
* GBU-12 Paveway 500lbs
* GBU-15
* EGBU-15
* GBU-24 Paveway III
* GBU-28
* Bom thông minh JDAM
* JSOW
* Bom hạt nhân MK2
* Bom hạt nhân MK4
* Bom hạt nhân MK5
* Bom hạt nhân MK6
* Bom hạt nhân Mk7
* Bom hạt nhân Mk8
* Bom hạt nhân MK10
* Bom hạt nhân MK11
* Bom hạt nhân MK12
* Bom hạt nhân Mk15
* MK18
* Bom napan MK77 
* Bom MK 81
* Bom MK 82
* Bom MK 83
* Bom MK 84
* Mk-101 Bom xuyên đầu đạn hạt nhân
* Bom MOAB
* Tallboy bomb (Bom động đất)
* Grand Slam bomb (Bom động đất)
* T-12 Cloud Maker (loại 44.000 pound của Hoa Kỳ)
* Butterfly bomb

## Tên lửa phóng từ máy bay
* Xem Danh sách các tên lửa
* Hydra 70
* Le Prieur rocket
* R4M rocket
* RP-3
* RS-82, RS-132, M-8, M-13

## Ngư lôi phóng từ máy bay
* Ngư lôi MK44
* Ngư lôi MK46
* Ngư lôi Pentane (UK)

## Xem thêm
* Danh sách vũ khí

## Tham khảo
Thuốc phóng

**Thuốc phóng** là chất khi chịu tác động bởi xung nhiệt hay tia lửa từ bên ngoài thì cháy tạo nên một lượng khí lớn đẩy một vật thể đi. Các vật thể đẩy đi có thể là đầu đạn, tên lửa, rốc két, pháo hoa. Thuốc phóng có thể ở dạng chất rắn, chất lỏng, hoặc chất khí. Các loại thuốc phóng được dùng trong quân sự là nhiên liệu đẩy động cơ phản lực, nhiên liệu đẩy rốc két, thuốc nổ đen, thuốc phóng không khói.

## Phân loại
# Theo dạng
#* Thuốc phóng dạng rắn:(CL-20, nitrocellulose, apcp, htpb propellant...)
#* Thuốc phóng dạng lỏng:(oxy lỏng, hidro lỏng...)
#* Thuốc phóng dạng khí
#*Thuốc phóng dạng điện từ:(ion, plasma...)
# Theo khí sinh ra
#* Thuốc phóng có khói (thuốc nổ đen): loại thuốc hỗn hợp dạng bột vụn màu đen hay xanh thẫm, dạng viên nhỏ đường kính 5–10&nbsp;mm, khói độc (thành phần của thuốc nổ gồm 75% kali nitrate, 15% than gỗ, 10% lưu huỳnh) >hoặc (thuốc phóng apcp): là loại thuốc phóng mạnh và hiện đại bên trong tên lửa dạng rắn, thuốc apcp khác nhiều với loại thuốc nổ đen, nó có thể được đúc thành nhiều hình dạng, thay vì ép như thuốc nổ đen (thành phần của apcp gồm 31.5g (63%) **Ammonium perchlorate 90 micron,** 2.5g (5%) **Aluminum powder,** 16gr (32%) **Epoxy**).
#* Thuốc phóng không khói: thành phần chính là Nitrocellulose, Oxy và Hidro...
# Theo thành phần
#* Thuốc phóng đơn
#* Thuốc phóng hỗn hợp

## Thuốc phóng dạng rắn
Trong lĩnh vực thuật phóng (nghiên cứu sự chuyển động của đường đạn) và thuật làm pháo hoa, thuốc phóng là một dạng của chất nổ (chất nổ yếu) được sử dụng để đẩy đầu đạn từ súng bộ binh hoặc từ pháo nó phân biệt với chất nổ mạnh được nhồi trong các đầu đạn, bom, mìn ở tốc độ nổ của nó nhỏ (thông thường là sự cháy) và có thể điều khiển được. Một vài chất nổ như thuốc súng có thể sử dụng cho cả mục đích thuốc phóng hay thuốc nổ]].

Chất phóng cháy rất nhanh nhưng vẫn có khả năng điều khiển được để tạo ra lực đẩy bởi khí hay áp suất do đó làm tăng tốc đầu đạn hoặc rốc két. Các loại thuốc phóng thông thường nhất có thể dùng cho súng bộ binh, pháo và rốc két là:
*Thuốc súng: thuốc đen, Nitrocellulose, thuốc phóng không khói, thuốc phóng hỗn hợp...
* Một vài loại khác được sử dụng cho rốc két là Kali Nitorat kết hợp với đường và một vài chất phụ gia khác.

## Thuốc phóng dạng lỏng
Thuốc phóng dạng lỏng là loại thuốc phóng được tạo thành bởi hỗn hợp của hai hay nhiều chất lỏng tạo nên. Loại này có khả năng sinh công rất lớn, có thể đẩy vật thể đi rất xa thông thường chúng được dùng trong tên lửa. các hỗn hợp điển hình là:
*Hỗn hợp RFNA với dầu lửa hoặc RP-1
*Hỗn hợp RFNA và UDMH
*Dinitrogen tetroxide và UDMH, MMH và Hydrazine
*oxy hóa lỏng và dầu lửa hoặc RP-1
*oxy hóa lỏng và hiđrô ở dạng lỏng

## Xem thêm
* Chất nổ

## Tham khảo
* ARMAMENT RESEARCH DEVELOPMENT AND ENGINEERING CENTER - Enhanced Propellant and Cartridge Case Designs
Côn Đảo (tỉnh)

**Côn Đảo** là một tỉnh cũ của Việt Nam (nay là đặc khu Côn Đảo thuộc Thành phố Hồ Chí Minh).

## Địa lý
Tỉnh Côn Đảo có diện tích 76&nbsp;km².

## Lịch sử
Tháng 5 năm 1975, thành lập tỉnh Côn Đảo.

Tháng 9 năm 1976, thành lập huyện Côn Đảo thuộc Thành phố Hồ Chí Minh trên cơ sở tỉnh Côn Đảo.

Ngày 15 tháng 1 năm 1977, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chuyển huyện Côn Đảo của Thành phố Hồ Chí Minh về tỉnh Hậu Giang quản lý.

Ngày 30 tháng 5 năm 1979, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc thành lập Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo trên cơ sở thị xã Vũng Tàu; xã Long Sơn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Nai và huyện Côn Đảo thuộc tỉnh Hậu Giang.

Ngày 10 tháng 12 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 438-CP về việc đổi tên huyện Côn Đảo thành quận Côn Đảo trực thuộc Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc thành lập tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Khi đó, huyện Côn Đảo trực thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và tỉnh Bình Dương vào Thành phố Hồ Chí Minh.

## Chú thích

## Tham khảo
Côn Sơn

**Côn Sơn** có thể là:
* Tên gọi khác của quần đảo Côn Đảo
* Tên gọi khác của đảo lớn nhất trong quần đảo Côn Đảo: đảo Côn Sơn
* Tên một tỉnh cũ, bao gồm quần đảo Côn Đảo: tỉnh Côn Sơn
* Thành phố cấp huyện Côn Sơn, vệ tinh của vùng đại đô thị Tô Châu, Trung Quốc.
* Một ngọn núi nhỏ là nơi ở ẩn của Nguyễn Trãi, nay trở thành địa điểm du lịch thuộc thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Xem bài Chùa Côn Sơn.
Côn Sơn (tỉnh)

**Côn Sơn** là một tỉnh của Việt Nam Cộng hòa, bao gồm toàn bộ quần đảo cùng tên (còn gọi là Côn Đảo).

## Lịch sử

Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143-NV về việc thành lập tỉnh Côn Sơn trên cơ sở đơn vị hành chính Côn Đảo.

Ngày 24 tháng 4 năm 1965, chính quyền Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 75-NV về việc đổi tên tỉnh Côn Sơn thành cơ sở hành chính Côn Sơn trực thuộc Bộ Nội vụ và chức tỉnh trưởng được đổi thành Đặc phái viên hành chính.

Ngày 1 tháng 11 năm 1974, Tổng thống Đệ Nhị Cộng hòa Việt Nam Nguyễn Văn Thiệu ban hành Quyết định về việc đổi tên Cơ sở hành chính Côn Sơn thành thị xã Phú Hải thuộc tỉnh Gia Định.

Các trại tù đều được ghép thêm chữ Phú: Trại I thành Trại Phú Thọ, Trại II thành Trại Phú Sơn, Trại IV thành Trại Phú Tường, Trại V thành Trại Phú Phong, Trại VI thành Trại Phú An, Trại VII thành Trại Phú Bình và Trại VIII thành Trại Phú Hưng. Giai đoạn này số tù nhân lên đến 8.000 người.

Hiện nay đây là đặc khu thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

## Chú thích

## Tham khảo
Robert Boyle

**Robert Boyle**, FRS, (25 tháng 1 năm 1627 – 30 tháng 12 năm 1691) là một nhà nghiên cứu thiên nhiên người Ireland. Ông được coi là người đồng sáng lập ra vật lý và hóa học hiện đại, cũng như các ngành khoa học tự nhiên khác qua nhiều thí nghiệm. Ông đã phát hiện ra mối liên hệ giữa áp suất và thể tích của chất khí qua định luật có tên ông.

## Tiểu sử
Robert Boyle là con trai thứ 7 (14) trong gia đình Richard Boyle tại County Waterford, Ireland. 8 tuổi ông đi học tại trường Eton, 12 tuổi sang học tại Genève, Pháp, sau đấy là Firenze, Ý. Với các bộ môn yêu thích của ông là khoa học tự nhiên, toán học, y học, ngôn ngữ cổ và thần học; ông đã nghiên cứu các công trình của Galileo Galilei trong thời gian lưu lại Ý. Sau khi bố ông mất năm 1644, ông sống tại Stalbridge, 1655 chuyển đến Oxford. Ông không lập gia đình, sống từ 1668 tại nhà chị gái.

Ông mất ngày 30 tháng 12 năm 1691 tại Luân Đôn, đúng 1 tuần sau chị gái ông; Isaac Newton cũng có mặt tại lễ an táng. Mộ ông được đặt trong khuôn viên một nhà thờ, nhưng sau đó bị tàn phá, đến giờ không còn lại dấu vết gì.

## Các đóng góp chính

Ngoài định luật Boyle-Mariotte, ông còn có nhiều đóng góp khác cho vật lý và hóa học. Bằng các thí nghiệm ông đã chứng minh âm thanh không lan truyền được trong chân không, và vận tốc rơi của mọi vật trong chân không là như nhau (định luật rơi tự do của Galileo).

Quan điểm của ông trong hóa học được chấp nhận cho đến giờ: các nguyên tố là những phần không thể chia cắt được của vật chất. Ông đã nhận ra được sự khác biệt giữa hỗn hợp và hợp chất, tiến hành nhiều thí nghiệm phân tích thành phần các chất, vì thế ông được coi là *cha đẻ* của chuyên ngành hóa phân tích.

Trong thí nghiệm con chuột và đèn cầy năm 1660, cả hai trong cùng một lồng kín, khi đèn tắt cũng là khi chuột chết, lý do là thiếu khí oxy, nguyên tố mà hơn 100 năm sau mới được phát hiện.

## Tác phẩm của Boyle
* The Sceptical Chymist  University of Pennsylvania Library
* Essay on the Virtue of Gems  Gem and Diamond Foundation
* Experiments Touching Colours  Gem and Diamond Foundation
* Boyle Papers University of London

## Chú thích
Sân bay Bạch Mai

**Sân bay Bạch Mai** là một sân bay đã qua sử dụng, tọa lạc tại phường Phương Liệt, Hà Nội. Sân bay có một đường băng bêtông dài khoảng 980m nằm giữa hồ Phương Liệt và hồ Định Công.

## Lịch sử
Sân bay Bạch Mai trước thuộc làng Khương Trung. Năm 1919, thực dân Pháp chiếm để xây dựng sân bay Bạch Mai

### Trận đánh sân bay Bạch Mai
Đêm 17 rạng sáng 18/1/1950, một số đặc công tiểu đoàn 108 của Quân đội nhân dân Việt Nam có sự giúp đỡ hỗ trợ của du kích Tam Kim dưới sự chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng Trần Hải đã chia làm 3 mũi bí mật luồn vào sân bay Bạch Mai đặt mìn, phá hủy và đốt cháy 25 máy bay, 60 vạn lít xăng dầu, 32 tấn vũ khí và trang bị của Không quân Pháp. Sau trận này, Tiểu đoàn 108 được Chính phủ tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba.

## Hiện nay
Sau khi quân giải phóng tiếp quản Hà Nội, sân bay Bạch Mai tiếp tục trở thành sân bay quân sự. Trong chiến dịch Sấm Rền (Rolling Thunder) của Không quân Mỹ, sân bay Bạch Mai bị ném bom hư hại đường băng. Từ đó đến nay, sân bay này bị bỏ hoang.

Hiện nay, một phần của sân bay được chuyển thành Bảo tàng Phòng không Không quân. Nơi đây cũng có những sân bóng của các trường Đại học gần đấy. Theo một quyết định được chính quyền địa phương ban hành vào đầu tháng 3 năm 2007, sân bay Bạch Mai sẽ được đưa trở lại hoạt động, biến Hà Nội thành một thành phố có ba sân bay lớn vào năm 2020 là sân bay Nội Bài, Gia Lâm, và Bạch Mai.
Tuy nhiên, một phần sân bay hiện nay đã giải phóng mặt bằng cho đơn vị thi công hạng mục đường giao thông đô thị và trở thành phố Lê Trọng Tấn.

## Tham khảo
Viroid

**Viroid** là tác nhân gây bệnh nhỏ nhất được biết đến. Chúng là những phân tử RNA vòng, ở dạng trần không có vỏ capsit, mạch đơn và chúng là tác nhân gây bệnh nhỏ nhất mà con người đã biết. Viroit thậm chí không mã hóa bất kì một prôtêin nào và sự nhân lên của chúng phụ thuộc vào sự hoạt động của enzim của tế bào chủ. Viroit gây nhiều bệnh ở thực vật như bệnh hình thoi ở khoai tây và bệnh hại cây dừa.

## Xem thêm
* Các nhân tố giống virus trên Thư viện VLOS
* Thể đạm độc (Prion)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Thuật phóng

**Thuật phóng**, hay **đạn đạo học**, là môn khoa học nghiên cứu sự chuyển động của đạn, rốc két, bom, không điều khiển khi bắn, phóng, hay ném. Thuật phóng là môn khoa học cơ bản để thiết kế vũ khí, đạn dược theo nhu cầu mong muốn. Thuật phóng được chia thành bốn dạng nghiên cứu, bao gồm thuật phóng **trong**, thuật phóng **trung gian**, thuật phóng **ngoài**, và thuật phóng **đoạn cuối**.
* **Thuật phóng trong**: nghiên cứu sự chuyển động của đạn trong nòng và các quá trình xảy ra trong lòng nòng pháo khi bắn (đối với loại có nòng) hay các quá trình xảy ra trong buồng đốt động cơ ở giai đoạn thuốc phóng cháy (đối với đạn phản lực hay rốc két).
* **Thuật phóng trung gian**: nghiên cứu sự chuyển động của đan và tác dụng sau cùng của khí thuốc, từ khi ra khỏi lòng nòng đến khi hết tác dụng sau cùng của khí thuốc (đến khi áp suất trong nòng bằng áp suất môi trường).
* **Thuật phóng ngoài**: nghiên cứu sự chuyển động của đạn (rốc két) sau khi chấm dứt sự tương tác giữa nòng súng, pháo hay các thiết bị phóng với chúng.
* **Thuật phóng đoạn cuối**: nghiên cứu sự chuyển động và hiệu ứng của đạn (rốc két) khi nó chạm mục tiêu. Nghiên cứu thuật phóng đoạn cuối thích hợp cho cả đạn cỡ nhỏ lẫn đạn cỡ lớn (được bắn từ pháo). Nghiên cứu về va chạm ở tốc độ cực cao vẫn còn rất mới và cho đến nay hầu hết chỉ áp dụng cho thiết kế tàu vũ trụ mà thôi.

## Tham khảo
Chất độc quân sự

**Chất độc quân sự** là các chất độc có độc tính cao dùng trong quân sự để sát thương sinh lực hoặc làm nhiễm độc môi trường, trang bị và vật chất của đối phương; là cơ sở của vũ khí hóa học.

Các đặc tính của chất độc quân sự: độc tính cao, tác hại nhiều mặt, có khả năng lan tỏa, dễ thâm nhập qua các vật liệu bảo vệ, bền vững trước tác động của môi trường, khó tiêu tẩy.

Chất độc quân sự được quân Đức dùng lần đầu tiên vào năm 1915 tại Bỉ gây tử vong hàng nghìn người. Trong chiến tranh Việt Nam, quân Mỹ đã dùng hàng vạn tấn chất độc da cam gây tác hại lớn và hậu quả lâu dài cho cả con người lẫn môi trường, sinh vật.

Do các hậu quả nguy hiểm để lại của chất độc quân sự và vũ khí hóa học nên cộng đồng quốc tế đã có các nghị định thư Genève (1925), Công ước Vũ khí Hóa học (1993) cấm nghiên cứu, sản xuất, tàng trữ và sử dụng vũ khí hóa học đồng thời yêu cầu tiêu hủy chúng.

## Phân loại
# Theo đối tượng tác dụng
## Chất độc thần kinh như: Vx, sarin, soman...
## Chất độc loét da: Khí mù tạt
## Chất độc toàn thân: acid hydrocyanic, cyano chloride.
## Chất độc ngạt thở: phosgene, diphosgene
## Chất độc tâm thần: BZ
## Chất độc tiêu diệt cây: chất độc da cam, chất độc trắng, chất độc xanh
# Theo thời gian duy trì khả năng sát thương
## Chất độc bền vững: thời gian tác dụng từ vài giờ đến vài ngày
## Chất độc không bền: thời gian tác dụng từ vài phút đến vài chục phút.
# Theo thời gian lưu lại khu vực bị nhiễm
## Chất độc mau tan
## Chất độc lâu tan
# Theo trạng thái
## Chất độc thể rắn
## Chất độc thể lỏng
## Chất độc thể khí
# Theo hiệu quả tác dụng
## Chất độc gây tử vong
## Chất độc tạm thời làm mất sức chiến đấu

## Xem thêm
* Chất độc
* Chất độc da cam
* Vụ kiện chất độc da cam
## Tham khảo
Đất nước (định hướng)

**Đất nước** trong tiếng Việt chỉ quốc gia. Ngoài ra, nó còn có thể là:
# Bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi
# Bài thơ Đất nước của Xuân Diệu
# Bài thơ Đất nước của Nguyễn Việt Chiến
# Đoạn Trích Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm
# Bài thơ Đất nước ta của Chế Lan Viên
# Bài thơ Đất nước đàn bầu của Lưu Quang Vũ
#Bài hát Đất nước của Phạm Minh Tuấn và Tạ Hữu Yên
#Tiểu thuyết Đất nước đứng lên của Nguyên Ngọc
Điện lực

**Điện lực** hay **điện năng** là năng lượng cung cấp bởi dòng điện. Cụ thể, nó là công cơ học thực hiện bởi điện trường lên các điện tích di chuyển trong nó. Năng lượng được sinh ra bởi dòng điện trong một đơn vị thời gian được gọi là **công suất điện**.

Khi dòng điện đi qua một điện trở, điện trở có thể bị nóng lên và tỏa nhiệt ra môi trường (như trong bếp điện). Các máy biến năng có thể chuyển hóa điện năng cung cấp bởi dòng điện ra thành nhiều dạng năng lượng khác, như nhiệt năng trong ví dụ trên, quang năng (bóng đèn), động năng (động cơ điện) hay âm thanh (loa).

Các thiết bị dùng điện năng đã đi sâu vào cuộc sống trong xã hội loài người hiện đại và điện năng là một mặt hàng thiết yếu. Điện năng thường được phân phối đến các hộ gia đình và các cơ sở sản xuất, cơ quan dưới đơn vị đo kilowatt giờ, với giá bán có thể thay đổi theo địa điểm, thời điểm trong ngày hay trong năm, và lượng tiêu thụ.
## Định luật Watt
Trong một mạch điện khép kín của một điện thế mắc nối tiếp với một điện trở
: 
Định luật Watt cho rằng 
: *Công suất điện thì bằng tích của cường độ dòng điện và hiệu điện thế*
Biểu diển bằng công thức toán
:P = I V
::P - Năng lượng điện đo bằng đơn vị Watt **W**
::I  - Dòng điện đo bằng đơn vị Ampere **A**
::V  - Điện thế đo bằng đơn vị Vôn **V**
Từ trên
:P = I V = \frac{V}{R}=\frac{V^2}{R}
:P = I V = I \times I \times R = I^2  R 

## Xem thêm
* Sản xuất điện năng
* Truyền tải điện năng
* Công suất điện xoay chiều

## Tham khảo
Thần thông

**Thần thông** trong tiếng Việt có thể chỉ:

## Tôn giáo
* **[[Lục thông]]**: thuật ngữ trong Phật giáo về sáu năng lực/tri thức siêu thường (bài này cũng dùng tên gọi "thần thông").
* **[[Phép lạ]]**: hiện tượng siêu nhiên được cho là do thần linh hoặc nhân vật tôn giáo thực hiện.
* **[[Siddhi]]**: khái niệm "thành tựu" hay năng lực siêu thường trong Ấn Độ giáo và một số truyền thống Ấn Độ (bài dự kiến).
* **[[Thần thông (Phật giáo)]]**: khái niệm thần thông trong các truyền thống Phật giáo.
* **[[Thần thông (Đạo giáo)]]**: khái niệm năng lực siêu nhiên trong Đạo giáo.

## Văn hóa và ngôn ngữ
* **[[Ma thuật (siêu nhiên)]]**: khái niệm về nghi thức/hiện tượng siêu nhiên trong tín ngưỡng và văn hóa.
* **[[Ngoại cảm]]**: nhận thức ngoại cảm (ESP), đôi khi được mô tả là "thần thông" trong cách nói thông tục.
* **[[Siêu năng lực]]**: thuật ngữ văn hóa đại chúng về các khả năng siêu nhiên/siêu nhân của nhân vật hư cấu.
Định luật Charles

**Định luật Charles** (hay còn gọi là **định luật thể tích**) là một định luật khí thí nghiệm mô tả cách mà chất khí nở ra vì nhiệt. Một phát biểu hiện đại của định luật Charles là:


Khi áp suất của một mẫu khí khô là không đổi, nhiệt độ Kelvin và thể tích của nó sẽ tỉ lệ thuận với nhau.


Mối quan hệ tỉ lệ thuận có thể được viết thành:

:V \propto T
Có thể hiểu là:
:\frac{V}{T} = k,  \quad hay \quad V = kT

trong đó:
:*V* là thể tích của khí,
:*T* là nhiệt độ của khí (đơn vị đo là kelvin),
:*k* là một hằng số.

Lượng khí không đổi cùng áp suất ở trạng thái 1 và 2 thìː

\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2} \qquad \text{hay} \qquad \frac {V_2}{V_1} = \frac{T_2}{T_1} \qquad \text{hay} \qquad V_1 T_2 = V_2 T_1.

Đây là trường hợp đặc biệt của phương trình khí lý tưởng pV = nRT.

## Lịch sử
Định luật được đặt theo tên nhà khoa học Jacques Charles, người đã lập công thức cao định luật gốc trong một công trình không được công bố vào những năm 1780.

Ở trong hai trong số bốn bài tiểu luận được thuyết trình từ mùng hai đến ngày 30 tháng 10 năm 1801, John Dalton đã giới thiệu bằng thí nghiệm rằng tất cả các loại chất khí và hơi mà ông đã được học đều giãn nở một lượng như nhau giữa hai điểm nhiệt độ cố định. Nhà triết học tự nhiên người Pháp Joseph Louis Gay-Lussac đã xác nhận khám phá này trong buổi thuyết trình tại Viện Pháp quốc vào ngày 31 tháng 1 năm 1802, mặc dù ông đã công nhận khám phá này là từ công trình không được công bố từ thập niên 1780 của Jacques Charles. Những nguyên tắc cơ bản đã được Guillaume Amontons và Francis Hauksbee mô tả từ một thế kỉ trước.

Các công thức trên là cách viết khác của định luật Gay-Lussac thực sự: V(T) = V0[1 + a0(T - T0)]

: với &nbsp;V0, a0 = 1/T0 là thể tích, hệ số giản đẳng áp khí ở nhiệt độ chuẩn (0&nbsp;°C) T0 = 273,15 K
:: V(T): thể tích khí ở nhiệt độ T
hay tổng quát với khí lý tưởng: V2 = V1[1 + aV(T2 - T1)], trong đó aV = 1/T1

## Xem thêm
* Phương trình khí lý tưởng
* Định luật Boyle-Mariotte
* Định luật Gay-Lussac 2
* Định luật Avogadro

## Tham khảo
Osaka (định hướng)

**Osaka** có thể là:
*Tỉnh Osaka
*Thành phố Ōsaka (trung tâm hành chính của tỉnh Ōsaka)
Kyoto (định hướng)

**Kyoto** có thể là:

*Thành phố Kyoto
*Tỉnh Kyoto
*Nghị định thư Kyōto
*Đại học Kyoto
F.K. Lokomotiv Moskva

**FK Lokomotiv Moskva** (, ) là một câu lạc bộ bóng đá Nga có trụ sở tại Moskva.

Lokomotiv vô địch Giải bóng đá Ngoại hạng Nga ba lần, Cúp Xô viết hai lần, Cúp bóng đá Nga kỷ lục tám lần, và Siêu cúp bóng đá Nga ba lần.

## Lịch sử

Thành lập năm 1923 với tên gọi KOR (câu lạc bộ mang tên cách mạng tháng mười), năm 1931 đổi tên thành *Kazanka* và cuối cùng đổi tên là Lokomotiv và năm 1936. Giải thưởng đầu tiên của câu lạc bộ là Cúp Liên Xô vào năm 1936, còn lần vô địch trong nước đầu tiên là năm 2002.

## Sân vận động
*Lokomotiv* chơi các trận đấu sân nhà của họ tại RZD Arena. Tổng số sức chứa chỗ ngồi là 27.320 ghế, tất cả được phủ kín. Sân vận động được mở cửa sau khi xây dựng lại vào năm 2002.

## Cầu thủ

### Đội hình hiện tại

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ câu lạc bộ
Dương hòe

**Dương hòe** (danh pháp hai phần: ***Robinia pseudoacacia***) là một loại cây thuộc họ Đậu (*Fabaceae*), trọng lượng hạt 0.02g.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Tứ thánh quả

**Tứ Thánh quả** trong Phật giáo thời kì đầu và Thượng tọa bộ là bốn giai đoạn tiến bộ mà đỉnh điểm là sự giác ngộ hoàn toàn (*Bodhi*) thành một vị A-la-hán. Có bốn giai đoạn là Sotāpanna (dự lưu), Sakadāgāmi (nhất lai), Anāgāmi (bất lai) và A-la-hán. Các văn bản Phật giáo cổ nhất miêu tả Đức Phật đề cập đến những người ở một trong bốn giai đoạn này là những người cao quý (*ariya-puggala*/*Tôn giả*/*Tôn giá*) và cộng đồng những người như vậy là tăng đoàn cao quý (*ariya-sangha*). Việc giảng dạy về bốn giai đoạn giác ngộ là yếu tố trung tâm của các phái bộ Phật giáo thời kỳ đầu, bao gồm cả trường phái Phật giáo Thượng tọa bộ còn tồn tại.

## Xem thêm
*Thánh đạo

## Tham khảo
Định luật Boyle-Mariotte

**Định luật Boyle-Mariotte,** đôi khi được gọi là **Định luật Boyle** ( trong tiếng Việt gọi là định luật Bôi-Lơ)hay **Định luật Mariotte** (đặc biệt là ở Pháp), là một định luật về khí lý tưởng, mô tả hiện tượng áp suất khối khí tăng khi thể tích khối khí giảm. Một phát biểu hiện đại của định luật Boyle-Mariotte là:  

Áp suất tuyệt đối gây ra bởi một khối lượng khí lý tưởng đã cho thì tỉ lệ nghịch với thể tích mà nó chiếm giữ nếu nhiệt độ và lượng khí là không đổi trong một hệ thống kín.


Về mặt toán học, định luật Boyle-Mariotte có thể biểu diễn như sau:

hay

với:
* p là áp suất khối khí
* V là thể tích khối khí
* k là hằng số
Phương trình chỉ ra rằng, một khối khí xác định khi ở một nhiệt độ xác định thì tích của áp suất và thể tích là một hằng số. Như vậy, có thể sử dụng phương trình để so sánh khối khí trong các điều kiện khác nhau:

p_1V_1 = p_2V_2

Phương trình cho thấy, khi thể tích tăng thì áp suất giảm theo tỷ lệ, và ngược lại, khi thể tích giảm thì áp suất tăng theo tỷ lệ. Định luật được đặt tên theo nhà vật lý, nhà hóa học Robert Boyle, ông đã công bố định luật năm 1662. Nhà vật lý người Pháp Edme Mariotte cũng công bố độc lập một định luật tương tự vào năm 1679, vì vậy định luật còn được gọi là định luật Mariotte hay định luật Boyle-Mariotte.

## Lịch sử

Từ năm 1659, Robert Boyle đã tiến hành nhiều thí nghiệm về tính chất của chất khí, qua đó ông đã phát hiện ra ở nhiệt độ không đổi thì áp suất và thể tích tỉ lệ thuận nghịch đảo với nhau và công bố nó vào năm 1662.p = const.1/V (V = const.1/p) hay pV = const

Độc lập với định luật này của Boyle, Edme Mariotte cũng tìm thấy mối liên hệ tương tự vào năm 1676. Vì thế định luật này có tên là *định luật Boyle* hay *định luật Boyle-Mariotte*.

## Xem thêm
* Phương trình khí lý tưởng 
* Định luật Avogadro

## Tham khảo
Tam minh

**Tam minh** là trí tuệ của một vị đã chứng Thánh Quả A La Hán. Sau khi tịnh chỉ hơi thở, nhập Tứ thiền thì người đó hướng tâm đến Tam minh. Tam minh là thành tựu cuối cùng của bậc đã chứng Thánh Quả A La Hán. Khi đã có Tam minh thì người đó đã hoàn tất việc tu tập của mình: "Sanh **đã** tận, Phạm hạnh **đã** thành, những **việc** nên **làm đã làm**, **không còn trở lui** trạng thái này nữa" (trích Trung Bộ Kinh).

*Túc mạng minh: tuệ giác sáng suốt biết rõ các kiếp sống đã qua của mình và của tất cả chúng sinh.
*Thiên nhãn minh: tuệ giác sáng suốt biết rõ các kiếp sống tương lai của mình và của tất cả chúng sinh diễn biến sinh diệt như thế nào.
*Lậu tận minh: tuệ giác sáng suốt nhận biết nguồn gốc sinh ra lậu hoặc, phiền não và đau khổ và các pháp giúp đoạn trừ lậu hoặc, phiền não và đau khổ của mình và của tất cả chúng sinh để giải thoát.

Tam minh xuất hiện cùng với Lục thông.

## Tham khảo
Ngũ Hồ

**Ngũ hồ** là 5 hồ Động Đình và các hồ lân cận, ở đây có nhiều cảnh đẹp. Là nơi mà có thể Lý Bạch khi tiễn Mạnh Hạo Nhiên trong tác phẩm " Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng "đã miêu tả là hoa khói , bởi một phần do nơi này bị bao phủ một lớp sương mù , nên Lý Bạch ngỡ hoa khói - một thứ không có thật nở giữa tháng ba

Theo sách "Tiều học kiểm châu" thì Ngũ Hồ gồm: Thái Hồ ở Hồ Châu, Xạ Dương hồ ở Sở Châu, Thanh Thảo hồ ở Nhạc Châu, Đan Dương hồ ở Nhuận Châu và Cung Đình hồ ở Hồng châu.

Men theo sông Vận Hà đi xuống phía Nam tới Nghi Hưng. Đây là Đào Đô nổi tiếng khắp thiên hạ, trong khoảng non xanh nước biếc óng ánh từng gò từng gò cát tía, có một cảnh sắc riêng.Đi về phía đông, không bao lâu thì tới bờ Thái Hồ. Thái Hồ nằm vắt qua ba châu, sông ngòi vùng đông nam đều chảy vào đó, vòng vèo năm trăm dặm, thời cổ gọi là Ngũ Hồ.

Đứng cạnh hồ chỉ thấy sóng dài xa tít tới tận chân trời, đưa mắt nhìn ra chỉ thấy một màu xanh biếc và bảy mươi hai đỉnh núi xanh thẫm nhô lên trên ba vạn sáu ngàn khoảnh ba đào.

## Tham khảo
Sân bay quốc tế Flamingo

**Sân bay quốc tế Flamingo**  là một sân bay quốc tế ở Kralendijk, Bonaire, Antilles Hà Lan. Sân bay Flamingo có vai trò là một điểm nối cho các chuyến bay của KLM đếb một số điểm đến ở Nam Mỹ.

## Các hãng hàng không
*Air Jamaica (Montego Bay)
*American Airlines 
**American Eagle (San Juan)
*Continental Airlines (Houston-Intercontinental, Newark)
*Divi Divi Air (Willemstad)
*Dutch Antilles Express (Aruba, St. Maarten, Valencia)
*KLM (Amsterdam, Guayaquil, Lima, Quito) 
*Tiara Air (Aruba)
*Transaven (Caracas, Valencia)
*E-liner (Curacao, Willemstad)
*Insel Air (Curacao)
*Arkefly (Amsterdam [Until March 2007])

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Official website Flamingo Airport
*
*Flamingo Airport at A-Z World Airports
Sân bay quốc tế Ignacio Agramonte

**Sân bay quốc tế Ignacio Agramonte**  là một sân bay quốc tế ở tỉnh miền trung Camaguey, Cuba. Sân bay này phục vụ các thành phố Camaguey và Santa Lucia.

## Các hãng hàng không và các điểm đến
*American Airlines
**American Eagle (Miami)
*Air Transat (Montreal, Toronto-Pearson)
*Cubana de Aviación (La Habana, Montreal, Toronto-Pearson)
*Skyservice (Toronto-Pearson)
*Sunwing Airlines (Montreal, Toronto-Pearson)
*Zoom Airlines (Montreal)

## Liên kết ngoài
*

## Tham khảo
Sân bay Jaime González

**Sân bay Jaime González**  là một sân bay quốc tế phục vụ thành phố Cienfuegos ở Cuba.

## Các hãng hàng không và các điểm đến
*American Airlines
**American Eagle (Miami)
* Cubana de Aviación (La Habana, Montreal, Toronto-Pearson)
* Skyservice (Toronto-Pearson) 
* Sunwing Airlines (Montreal, Toronto-Pearson)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Sân bay Frank Pais

**Sân bay Frank Pais**  là một sân bay quốc tế phục vụ thành phố Holguín của Cuba.

## Các hãng hàng không và ruyến bay
* Aerocaribbean (La Habana, Santiago de Cuba)
* Air Canada (Halifax, Montreal, Toronto-Pearson)
* Air Transat (Montreal, Quebec City, Toronto-Pearson)
* Austrian Airlines (Vienna)
* American Airlines
** American Eagle (Miami) - charter
* Belair (Zurich)
* Blue Panorama Airlines (Milan-Malpensa)
* CanJet (Montreal)
* Caribair (Puerto Plata, Santo Domingo)
* Condor Airlines (Frankfurt)
* Cubana de Aviación (La Habana, London-Gatwick, Montreal, Toronto-Pearson)
* Edelweiss Air (Zurich)
* Finnair (Helsinki)
* First Choice Airways (Manchester (UK))
* Livingston (Milan-Malpensa)
* LTU International (Düsseldorf)
* Martinair (Amsterdam)
* MyTravel Airways (London-Gatwick, Manchester (UK))
* Neos (Milan-Malpensa)
* Skyservice (Calgary, Halifax, Montreal, Ottawa, Quebec City, Toronto-Pearson, Winnipeg)
* Sunwing Airlines (Bagotville, Montreal, Quebec City, Toronto-Pearson)
* Thomsonfly (London-Gatwick, Manchester (UK))
* WestJet (Ottawa)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Sân bay quốc tế Hato

**Sân bay quốc tế Hato**  là sân bay của Willemstad, Curaçao, Antilles Hà Lan. Sân bay này phục vụ các chuyến bay trong khu vực Caribe, gần các thành phố Nam Mỹ gần đó, Bắc Mỹ và châu Âu. Đây là sân bay khá lớn, là một trong những sân bay có đường cất hạ cánh dài nhất vùng Caribe. Đây là trung tâm hoạt động của hãng Air ALM và hãng kế nhiệm của nó là Dutch Caribbean Airlines, hãng hàng không chính của Antilles Hà Lan cho đến khi ngừng hoạt động năm 2004. Hiện sân bay này là trung tâm của hãng Dutch Antilles Express và là căn cứ của hãng Insel Air.

Một nhà ga mới được chính thức mở cửa năm 2006 và phục vụ 1,6 triệu khách/năm.

Website: http://www.curacao-airport.com/

## Các hãng hàng không
* Aeropostal (Caracas, Santo Domingo)
* Air Jamaica (Kingston, Montego Bay)
* Aires (Barranquilla, Cartagena)
* American Airlines (Miami)
** American Eagle (San Juan)
* Arkefly (Amsterdam)
* Aserca Airlines (Caracas)
* Avianca (Bogotá)
** Avianca operated by SAM (Bogotá)
* Avior (Valencia, Maracaibo, Caracas)
* Caribbean Star Airlines (Port of Spain)
* Continental Airlines (Newark)
* Divi-Divi (Kralendijk, Charter Destinations)
* Dutch Antilles Express (Kralendijk, Oranjestad, Philipsburg, Valencia)
* Insel Air (Kralendijk, Oranjestad, Philipsburg, Las Piedras, Paramaribo/Zanderij, Port of Spain, Port au Prince, Valencia)
* KLM (Amsterdam)
* Martinair (Amsterdam, Barbados)
* North American Airlines (Boston [seasonal])
* SkyService (Toronto-Pearson [seasonal])
* Surinam Airways (Oranjestad, Paramaribo/Zanderij, Port of Spain, Santo Domingo)
* TACA (Lima, San Salvador)
* Tiara Air (Oranjestad)
* USA 3000 (Pittsburgh)
## Các hãng vận chuyển hàng hóa
* Aeca Carga
* Aeroflot
* AeroSucre
* Aerovenca
* Amerijet International
* Arrow Air
* Capital Cargo International Airlines
* Cargolux
* DHL Aviation
* FedEx
* Fine Air
* Four Star Air Cargo
* KLM Cargo
* Lineas Aereas Suramericanas
* Martinair
* Panavia
* Servicios de Transportes Aéreos Fuenguinos
* TNT
* Transcontinental Sur

## Tham khảo