Armstrong Whitworth Whitley

**[[Armstrong Whitworth Aircraft|Armstrong Whitworth]] A.W.38 Whitley** là một trong 3 mẫu máy bay ném bom hạng trung tiền tuyến hai động cơ của Anh, nó được trang bị cho Không quân Hoàng gia khi Chiến tranh thế giới II nổ ra (2 chiếc còn lại là Vickers Wellington và Handley Page Hampden). Nó là máy bay ném bom đầu tiên của RAF thực hiện các cuộc ném bom trên lãnh thổ Đức, và tiếp tục là một phần không thể thiếu trong các cuộc ném bom của Anh cho đến khi các máy bay ném bom hạng nặng được trang bị cho không quân Anh. Nó được đưa vào trang bị cho các đơn vị tại tiền tuyến để thực hiện các nhiệm vụ như trinh sát biển (Bộ tư lệnh bờ biển), ngoài ra nó còn làm máy bay huấn luyện và vận tải ở tuyến sau.

## Biến thể

Sau 2 mẫu thử (*K4586* và *K4587*), khi chiến tranh bùng nổ thì RAF đã có 207 chiếc Whitley trong biên chế với các kiểu từ Mk I tới Mk IV:

;Mk I
:Lắp động cơ  Armstrong Siddeley Tiger IX: 34 chiếc

;Mk II
:Lắp động cơ hai tầng tăng áp  Tiger VIII: 46 chiếc

;Mk III
:Lắp động cơ Tiger VIII, có súng máy ở gốc cánh, mang được bom cỡ lớn: 80 chiếc

;Mk IV
:Lắp động cơ  Rolls-Royce Merlin IV, tăng sức chứa nhiên liệu, sản xuất từ năm 1938: 33 chiếc

;Mk IVA
:Lắp động cơ  Merlin X: 7 chiếc

;Mk V
:Phiên bản sản xuất chính trong thời chiến dựa trên phiên bản Mk IV. Bay lần đầu vào tháng 12 năm 1938, ngừng sản xuất vào tháng 6 năm 1943: 1.466 chiếc

;Mk VI
:Phiên bản đề xuất trang bị động cơ Pratt & Whitney hoặc Merlin XX: không chế tạo

;Mk VII
:Thiết kế cho bộ tư lệnh bờ biển và có kíp lái 6 người, có khả năng thực hiện các chuyến bay tầm xa (2.300 mi/3.700 km so với các phiên bản trước chỉ bay được 1.250 mi/2.011 km) có thùng nhiên liệu trong khoang quân giới và khung thân, lắp radar cho nhiệm vụ tuần tra chống tàu: 146 chiếc

## Quốc gia sử dụng
### Quân sự
;:
*Không quân Hoàng gia
*Không quân Hải quân Hoàng gia

### Dân sự
;
*British Overseas Airways Corporation (BOAC)

## Tính năng kỹ chiến thuật (Whitley Mk V)

*The Whitley File*
### Đặc điểm riêng
***Tổ lái**: 5
***Chiều dài**: 70&nbsp;ft 6 in (21,49 m)
***[[Sải cánh]]**: 84&nbsp;ft (25,60 m)
***Chiều cao**: 15&nbsp;ft (4,57 m)
***Diện tích cánh**: 1.137&nbsp;ft² (106 m²)
***Trọng lượng rỗng**: 19.300&nbsp;lb (8.768&nbsp;kg)
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 33.500&nbsp;lb (15.196&nbsp;kg)
***Động cơ**: 2 × Rolls-Royce Merlin X, 1.145&nbsp;hp (855&nbsp;kW) mỗi chiếc
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 200 kn (230&nbsp;mph, 370&nbsp;km/h)
***[[Tầm bay]]**: 1.430 nmi (1.650&nbsp;mi, 2.650&nbsp;km)
***[[Trần bay]]**: 26.000&nbsp;ft (7.900 m)
***[[Vận tốc lên cao]]**: 800&nbsp;ft/phút (4,1&nbsp;m/s)
***[[Lực nâng của cánh]]**: 29,5&nbsp;lb/ft² (143&nbsp;kg/m²) (max)
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: 0,684&nbsp;hp/lb (112 W/kg) (min)
### Vũ khí
* 1 súng máy Vickers K.303 in (7,7&nbsp;mm)
* 4 súng máy Browning.303 in
* Mang được tới 7.000&nbsp;lb (3.175&nbsp;kg) bom

## Xem thêm

## Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

* "A Modern Heavy Bomber". *[[Flight International|Flight]]*, ngày 21 tháng 10 năm 1937, pp.&nbsp;396–402.
* Cheshire, Leonard. *Leonard Cheshire V.C. Bomber Pilot*. St. Albans, Herts, UK: Mayflower, 1975 (reprint of 1943 edition). ISBN 0-583-12541-7.
* Crosby, Francis. *The World Encyclopedia of Bombers*. London: Anness Publishing, 2007. ISBN 1-84477-511-9.
* Donald, David and Jon Lake. *Encyclopedia of World Military Aircraft*. London: AIRtime Publishing, 1996. ISBN 1-880588-24-2.
* Green, William. *Famous Bombers of the Second World War*. London: Macdonald and Jane's, 1959, (third revised edition 1975). ISBN 0-356-08333-0.
* Green, William and Gordon Swanborough. "Armstrong Whitworth's Willing Whitley" *[[Air Enthusiast]]*. No. 9, February–May 1979. Bromley, Kent, UK., pp.&nbsp;10–25.
* Green, William and Gordon Swanborough. *WW2 Aircraft Fact Files: RAF Bombers, Part 1*. London: Macdonald and Jane's, 1979. ISBN 0-354-01230-4.
* Gunston, Bill. *Classic World War II Aircraft Cutaways*. Botley, Oxfordshire, UK: Osprey Publishing, 1995. ISBN 1-85532-526-8.
* Jackson, A.J. *British Civil Aircraft since 1919 (Volume 1)*. London: Putnam & Company Ltd., 1973. ISBN 0-370-10006-9.
* Mason, Francis K. *The British Bomber since 1914*. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
* Mondey, David. *The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II*. London: Chancellor Press, 1994. ISBN 1-85152-668-4.
* Moyes, Philip J.R. *The Armstrong Whitworth Whitley*. Leatherhead, Surrey, UK: Profile Publications Ltd., 1967.
* Moyes, Philip J.R. *Bomber Squadrons of the RAF and Their Aircraft*. London: Macdonald and Jane's, 1964, revised edition 1976. ISBN 0-354-01027-1.
* Roberts, Nicholas. *Aircraft Crash Log No.4: Armstrong Whitworth Whitley*. Leeds, UK: N. Roberts, 1978.
* Roberts, R.N. *The Whitley File*. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians), 1986. ISBN 0-85130-127-4.
* Swanborough, Gordon. *British Aircraft at War, 1939-1945*. East Sussex, UK: HPC Publishing, 1997. ISBN 0-9531421-0-8.
* Thetford, Owen. *Aircraft of the Royal Aircraft, 1918-57*. London: Putnam & Company Ltd., 1957.
* Wixey, Ken. *Armstrong Whitworth Whitley* (Warpaint Series No. 21). Denbigh East, Bletchley, UK: Hall Park Books, 1999. 

## Liên kết ngoài

*Whitley Bomber Crews and Their Experiences
*Norwegian article about the Whitley bomber
*The Whitley Project( 2009-10-25)
*''Flight'' cutaway of Whitley
*Machine Gun Skeet  August 1940 Popular Mechanics