open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sông Nghèn

**Sông Nghèn** (còn được gọi là sông Nhà Lê) là một phân lưu của sông Lam chảy qua tỉnh Hà Tĩnh.

Sông được bắt nguồn từ địa phận xã Trung Lương, Hồng Lĩnh, chảy quanh co theo hướng đông nam qua huyện Đức Thọ, thị xã Hồng Lĩnh, huyện Can Lộc, Thạch Hà và hợp nhất với sông Hạ Vàng ở huyện Thạch Hà chảy theo hướng đông bắc đổ ra biển tại cửa Sót.

Sông có chiều dài khoảng 70&nbsp;km, chảy qua Quốc lộ 1 tại cầu Nghèn thuộc thị trấn Nghèn. Từ xa xưa, một đoạn sông Nghèn đã được Lê Hoàn khơi thông, tạo tuyến đường thủy nối từ kinh đô Hoa Lư tới Đèo Ngang gọi là kênh Nhà Lê.

## Xem thêm
* sông Nhà Lê
*Sông La
*sông Ngàn Sâu
*sông Ngàn Phố

## Chú thích

## Tham khảo
* 
**Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

## Liên kết ngoài
Sông Cần Giuộc

**Sông Cần Giuộc** (hay **sông Rạch Cát**, **sông Phước Lộc**) là một dòng sông nhỏ, chảy qua địa phận Thành phố Hồ Chí Minh (quận 8 và huyện Bình Chánh) và tỉnh Long An (huyện Cần Giuộc và Cần Đước). Đoạn chảy qua Thành phố Hồ Chí Minh của dòng sông này dài khoảng 10 km từ ngã ba sông Chợ Đệm đến cầu Ông Thìn, sau đó chảy trên địa phận tỉnh Long An, tiếp giáp nhiều kênh rạch của lưu vực sông Vàm Cỏ và sông Soài Rạp. Tới địa phận xã Phước Đông, huyện Cần Đước thì gặp kênh Nước Mặn nối với sông Vàm Cỏ rồi tiếp tục chảy theo hướng Đông ra sông Soài Rạp.

Xuôi dòng sông này, nếu đi theo phía Đông có thể ra sông Xoài Rạp, phía Nam ra sông Vàm Cỏ, phía Bắc ra sông Chợ Đệm, ra Kinh Đôi và từ đó ra sông Sài Gòn. Tính từ lưu vực sông Vàm Cỏ đến sông Chợ Đệm, tổng chiều dài dòng sông này khoảng 38&nbsp;km. Có lưu vực vận tải khoảng 56 m³/s.

Dòng sông này còn có trận đánh lịch sử giữa quân Pháp - Việt năm 1858, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc cũng là một tác phẩm liên quan đến dòng sông này do Nguyễn Đình Chiểu sáng tác.

## Xem thêm
*Vàm Cỏ Đông
*Vàm Cỏ Tây

## Chú thích

## Tham khảo
* 
**Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

## Liên kết ngoài
Hoa hậu ảnh

**Hoa hậu ảnh** là một phần thi gần như không thể thiếu trong các cuộc thi hoa hậu.

Các thí sinh dự thi sẽ được các nhiếp ảnh gia của Ban tổ chức thực hiện ghi hình trong studio hoặc bên ngoài thiên nhiên. Những hình ảnh đẹp về các thí sinh sẽ là nguồn tư liệu cung cấp cho báo chí, truyền thông đồng thời là căn cứ để Ban giám khảo cuộc thi chấm điểm, xem xét người đoạt danh hiệu Hoa hậu Ảnh.

Thông thường, sự lựa chọn danh hiệu Hoa hậu Ảnh của ban giám khảo sẽ có sự tư vấn của các nhiếp ảnh gia, phóng viên ghi hình chuyên nghiệp.

Người đoạt danh hiệu Hoa hậu Ảnh thường là thí sinh có phong thái chụp hình ấn tượng, nụ cười đẹp và "ăn ảnh", có "thần thái" hơn các thí sinh khác khi vào hình. Ngoài ra, người đẹp đó phải ăn ảnh trong nhiều góc độ chụp, nhiều tư thế chụp và địa điểm chụp khác nhau.

Để đạt thành tích cao trong phần thi Hoa hậu Ảnh, thí sinh ngoài vẻ đẹp tự nhiên cần phải tập luyện phong thái, cách tạo dáng, cách thể hiện xúc cảm khuôn mặt và một tâm lý "sẵn sàng" cho phóng viên ghi hình kể cả khi bất ngờ. Ngoài ra, trang điểm, trang phục nổi bật và hợp lý với ánh sáng, thời tiết, không gian cũng đóng vai trò quan trọng.

Tại nhiều cuộc thi hoa hậu, danh hiệu Hoa hậu Ảnh đảm bảo một suất lọt vào top bán kết cuộc thi.

## Tham khảo
Palma Soriano

"**Palma Soriano** là một đô thị ở tỉnh Santiago de Cube của Cuba.
Đô thị này gồm các phường Alto Cedro, Caney del Sitio, Guaninao, José Martí, Juan Barón, La Concepción, Las Cuchillas, Los Dorados, Norte, Palmarito de Cauto, San Leandro, San Ramón, Santa Filomena và Sur.

Thành phố Palma Soriano nằm hai bên thượng lưu sông Cauto. Năm thành lập là 1825. Đây là nơi José Martí bị giết hại năm 1895, trong trận Dos Ríos.

Palma Soriano là nơi sinh của ca sĩ Mey Vidal, Orestes Kindelán và Ana Fidelia Quirot.

## Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Palma Soriano có dân số 124.585 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

## Xem thêm
*Danh sách thành phố Cuba

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*City webpage
Guamá, Cuba

**Guamá** là một đô thị ở tỉnh Santiago de Cube của Cuba. Đô thị này nằm ở tây nam tỉnh, nằm trên phần lớn bờ tây biển Caribe của Santiago de Cuba. Thủ phủ đô thị này ở thị trấn Chivirico. Tên gọi được đặt teho Guamá, người Taíno lãnhd đạo cuộc nổi dậy chống người Tây Ban Nha thập niên 1530.

Phía tây là đường Granma, một tuyến đường chạy dọc theo bờ biển nam Cuba từ tỉnh Santiago de Cuba đến tỉnh Granma.

## Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Guama có dân số 35.516 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

## Xem thêm
*Danh sách thành phố Cuba

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Guama
Gibara

**Gibara** (hay **Jibara**, từng có tên Punta del Yarey và Yarey de Gibara) là một thành phố ở duyên hải phía bắc tỉnh Holguín, Cuba. Gibara là thành phố cảng phục vụ tỉnh lỵ Holguín.

Tuyến đường sắt chạy theo hướng nam-tây nam nối thành phố này với Holguín và Cacocum (nơi tuyến này nối với tuyến chính giữa Santiago de Cuba và La Habana). Phía sau thành phố là ba ngọn đồi có đỉnh đá: Silla, Pan và Tabla là những địa danh được Columbus ghi chép trong chuyến đi đầu tiên (nguồn khác cho rằng địa danh mà Christopher Colombus ghi chép là El Yunque gần Baracoa). Tên gọi "Jibara" là một từ gốc Taíno có nghĩa là "núi". Bao quanh thành phố là một tường thành đá được người Tây Ban Nha xây để chống lại sự tấn công của quân nổi loạn vào giai đoạn 1868-78.

## Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Gibara có dân số 72.810 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

Đô thị này được chia thành các phường (barrio) Arroyo Blanco, Blanquizal, Bocas, Candelaria, Cantimplora, Cupeycillos, Palmita, Rabón.

## Xem thêm
*Danh sách thành phố Cuba

## Tham khảo
Bún sứa

**Bún sứa** là món ăn không thể thiếu và là món ăn đặc sản vùng đất Miền Trung từ Phan Thiết trở ra. Nhiều địa phương nổi tiếng với món ăn này như: Bình Định, Phan Rang – Ninh Thuận, Ninh Hòa – Khánh Hòa.

## Nguyên liệu
*Sứa
Sứa ăn được có hai loại: sứa tai và sứa chân. Sứa tai có hình dáng như cây nấm, mập căng trong khi sứa chân là phần tua phía dưới có dạng sợi dai và giòn hơn. Sứa tai màu trong xanh, nhiều nước, mềm, làm món ăn không ngon. Người dân nơi đây hầu hết làm bún sứa bằng loại sứa chân. Sứa chân có màu trắng đục, ăn giòn như "sụn", sứa vừa khô ráo, vừa giòn nên thực khách ai cũng thích.

Sứa vừa bắt lên được ngư dân chà rửa thật sạch phần nhớt khi còn ở ngoài biển, nên sứa ngả màu xanh pha tím rất đẹp. Về nhà người ta giã lá ổi (có chất chát) hoặc phèn chua ngâm vào cho sứa se lại, vài tiếng đồng hồ sau đem ra xả nước lạnh thật kỹ, cắt thành miếng nhỏ thì mới dùng được. Vào mùa sứa, từ khoảng cuối xuân - đầu hạ, sứa biển ở đây có rất nhiều.

*Rau
Món bún sứa phải ăn với rau sống đủ loại, như xà lách, giá, rau thơm... thái nhỏ, bên cạnh là các hũ ớt màu, ớt hiểm, chanh...

## Nước lèo
Ngoài ra, để chế biến món bún sứa ngon thì việc chọn sứa thì một phần rất quan trọng khác nữa cũng quyết định tới món ăn chính là nước lèo. Nồi nước bún sứa ngon là nồi nước được hầm xương lợn cho thật nhừ. Dùng chảo đun dầu cho nóng vừa rồi đổ vào đó tôm tươi và cà chua (đã bỏ hột) băm nhỏ, sẽ có một thứ nước sệt màu vàng ánh dầu, sau đó đổ tất cả vào nồi nước dùng.

## Bún
Bún sứa phải ăn nóng mới ngon. Ở các tiệm, bún đã được chần nước sôi, bỏ vào bát; được xếp lên trên mặt một lớp sứa, nước dùng được chan lên nóng hổi. Khi ăn, bỏ rau sống và giá vào tô, thêm một tí ớt dầu cho thật cay, cắn thêm một trái ớt hiểm thì càng ngon.

## Bún sứa Dốc Lết
Bản thân món bún sứa có thể tìm thấy hầu hết ở Nha Trang, thế nhưng, món ăn chưa phổ biến nhiều mà chỉ bán tập trung tại những địa chỉ nhất định. Dốc Lết có món ăn này ngon bởi sứa tươi ngon và mang đậm chất đặc trưng riêng.

## Tham khảo

* Quách Tấn – Xứ Trầm Hương – Nhà xuất bản Khánh Hòa

## Liên kết ngoài
Wat Phra Baht Nam Phu

**Wat Phra Baht Nam Phu** (nghĩa Tiếng Việt: **Chùa có dấu chân Đức Phật**) là một ngôi chùa đặc biệt của Thái Lan: bởi đây được xem là ngôi đại tự lập nên dùng để chăm sóc bệnh nhân AIDS và là **bảo tàng của sự sống**. Chùa được xây dựng trên một ngọn đồi trọc thuộc ngoại ô thành phố cổ Lopburi – Thái Lan.
## Thành lập
Chùa do nhà sư Alongkot Dikkapanayo thành lập năm 1992 để chăm sóc bệnh nhân AIDS. 
## Miêu tả
Chùa gồm hai cơ sở: 
*Nơi chăm sóc trẻ bị AIDS có diện tích khoảng 500ha là mái ấm của hơn 1000 em, trong đó phần lớn là những trẻ mồ côi do cha mẹ chúng bị AIDS đã qua đời. 
* Trung tâm Wat Phra Baht Nam Phu có 200 người lớn sống tại đây, nằm cách làng trẻ em sinh sống khoảng 80&nbsp;km. 
Ngôi chùa có gần 10.000 người bệnh nhân qua đời tại đây. 
Trong chùa có rất nhiều tranh ảnh của người bệnh được dán khắp nơi để kêu gọi sự giúp đỡ của nhiều người. Tiền tặng cho chùa được miễn thuế và chủ yếu đến từ các du khách nội địa lẫn quốc tế. Trung bình mỗi tuần có khoảng vài ngàn người đến thăm ngôi chùa này.
### Khu bảo tàng
Chùa còn là một bảo tàng sống động. Bên trong chứa hàng chục xác bệnh nhân AIDS, những người này đồng ý hiến tặng thân xác của mình trước khi qua đời. 

Một thi thể bị sâu bọ rúc rỉa vẫn còn có hai bầu silicon treo lủng lẳng ở phần ngực bởi các miếng thịt khô. Dòng chữ bên cạnh cho biết về người này: "Ca sĩ, người đổi giới tính, mại dâm", ngắn gọn nhưng cũng đủ để du khách biết về cuộc đời của cả một con người.

Nhà chùa có tám lò thiêu xác và một khu vườn có các trang nghệ thuật thô sơ được làm hoàn toàn bằng tro xương của bệnh nhân đã qua đời.

### Nhà bệnh nhân giai đoạn cuối
Hiện chùa có 31 bệnh nhân nam nữ sống trong căn nhà này và họ không hề chú ý đến các du khách. Du khách xếp hàng lần lượt vào để tham quan. Sự đau đớn, vật vã, lở loét cùng những căn bệnh khác như: lao, v..v. Cuối dãy hành lang tham quan là một bức tượng Phật lớn xung quanh là một bức tường gồm túi xắc chứa tro người chết mà không được thân nhân đến nhận lãnh. 
## Giá trị
Chùa là nơi tam quan giáo dục nhận thức với căn bệnh thế kỷ. Là nơi ẩn náu của những bệnh nhân bị gia d8ình ruồng bỏ và là nơi cưu mang những trẻ em lỡ mang trong mình căn bệnh thế kỷ.
Chùa hàng năm đón 4 triệu du khách mỗi năm.

## Hạn chế
Chùa không vệ sinh, thiếu trang thiết bị và không được quản lý tốt. Chùa thật sự thiếu thốn về đợi ngũ y bác sĩ tình nguyện. Đây cũng chính là khó khăn rất lớn của chùa.
## Chú thích

## Tham khảo
* Tuổi trẻ cuối tuần số 36, trang 26 ra ngày 14-9-2008.
## Liên kết ngoài
*Trang web chính thức của chùa
Sông Đồng Tranh

**Sông Đồng Tranh** là tên của hai con sông tại huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh, đều thuộc hệ thống sông Đồng Nai.

Con sông thứ nhất chảy tách ra từ sông Lòng Tàu tại địa phận xã Phước Khánh, huyện Nhơn Trạch, chảy theo hướng đông - đông nam, đến đoạn tiếp giáp với xã Thạnh An, huyện Cần Giờ đổi hướng chảy theo hướng nam và nhập vào với sông Ngã Bảy. Sông Ngã Bảy thực chất là dòng chính của sông Lòng Tàu đang hướng ra vịnh Gành Rái tiếp giáp với Biển Đông. Sông có chiều dài khoảng 30&nbsp;km, từ đoạn sông Lòng Tàu và sông Ba Gioi làm ranh giới tự nhiên giữa hai huyện Nhơn Trạch, Đồng Nai và Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh.

Con sông thứ hai dài 8,5&nbsp;km, bắt đầu từ nơi hợp lưu của sông Cát Lái (Vàm Sát) và sông Mũi Nai , chảy theo hướng nam và đổ ra Biển Đông tại vịnh Đồng Tranh.

## Tham khảo

## Xem thêm
*Sông Đồng Nai
*Sông Sài Gòn
* 
**Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

## Liên kết ngoài
Sông Thị Vải

**Sông Thị Vải** là con sông chảy qua và làm ranh giới tự nhiên giữa Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh. Đoạn hạ lưu từ chỗ sông Gò Gia hợp lưu với Thị Vải ra tới biển còn gọi là **[[sông Cái Mép]]**.

## Dòng chảy
Sông bắt nguồn từ huyện Long Thành .

Sông chảy theo hướng đông - nam, qua Nhơn Trạch, đến thị xã Phú Mỹ đổi hướng theo hướng nam đổ ra biển tại vịnh Gành Rái. 

Sông có tổng chiều dài khoảng 80 km, đoạn chảy theo hướng nam làm ranh giới tự nhiên giữa hai huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai), Cần Giờ (Thành phố Hồ Chí Minh) và thị xã Phú Mỹ, Bà Rịa Vũng Tàu.

Thị Vải được nối với sông Đồng Tranh bởi sông Bà Giỏi và sông Gò Gia. Đoạn sông Cái Mép có lòng rộng và sâu. Tại đây có cụm cảng Cái Mép gồm:
* Cảng Quốc tế Sài Gòn Việt Nam (liên doanh với Hutchison Ports);
* Cảng Container Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép;
* Cảng Quốc tế Cái Mép (liên doanh giữa Cảng Sài Gòn của Vinalines và APM Terminals của Đan Mạch);
* Cảng Quốc tế SP-SSA (liên doanh giữa Cảng Sài Gòn của Vinalines và SSA Marine Seattle USA của Mỹ).

Đây là con sông bị ô nhiễm nặng; một trong những đơn vị gây ô nhiễm nhiều nhất là xưởng Vedan, bị cáo trong vụ Vedan xả chất thải ra sông Thị Vải gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng tại Việt Nam.

## Tham khảo

* *Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

## Xem thêm
*Sông Đồng Nai
*Sông Ray
*Sông Sài Gòn

## Liên kết ngoài
*Loạt bài sông Thị Vải bị ô nhiễm do Cty Vedan trên báo Tuổi Trẻ
Sông Vàm Sát

**Sông Vàm Sát** là một con sông nhỏ thuộc huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Sông chảy tách ra từ sông Soài Rạp tại địa phận xã Lý Nhơn, huyện Cần Giờ, quanh co theo hướng đông nam rồi nhập vào sông Đồng Tranh đổ ra biển tại vịnh Đồng Tranh. Sông có chiều dài khoảng 25&nbsp;km, hai bên bờ sông là rừng ngập mặn Vàm Sát. Trên sông này có cầu Vàm Sát.

## Xem thêm
*Sông Soài Rạp
*Sông Đồng Tranh

## Chú thích

## Tham khảo
* 
**Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

## Liên kết ngoài
*Cầu dây văng qua sông Vàm Sát , SGGP
Sông Bến Tre

**Sông Bến Tre** là một con sông nhỏ tại tỉnh Bến Tre.

## Địa lý
Sông bắt đầu từ xã Tân Hào, huyện Giồng Trôm, chảy quanh co theo hướng tây bắc đến địa phận thành phố Bến Tre thì chia làm hai nhánh, một nhánh theo hướng bắc đổ ra sông Ba Lai tại ngã tư An Hoá, một nhánh theo hướng tây – nam đổ ra sông Hàm Luông tại xã Mỹ Thạnh An, thành phố Bến Tre.

Sông có chiều dài khoảng 30&nbsp;km, là tuyến đường thủy nội tỉnh quan trọng của Bến Tre.

## Hình ảnh

## Xem thêm
*Sông Hàm Luông
*Sông Ba Lai
*sông Cổ Chiên

## Tham khảo

**Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

## Liên kết ngoài
*Sông Bến Tre trên Website của tỉnh Bến Tre
Sông Châu Đốc

**Sông Châu Đốc** là một con sông thuộc tỉnh An Giang, Việt Nam.

Sông Châu Đốc bắt nguồn từ tỉnh Takéo (Campuchia), chảy vào lãnh thổ Việt Nam tại ấp Bắc Đai, xã Nhơn Hội, huyện An Phú, tỉnh An Giang. Từ đây sông chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, qua xã Phú Hội, thị trấn An Phú, xã Vĩnh Hội Đông, thị trấn Đa Phước thuộc huyện An Phú và đổ ra sông Hậu tại bờ Đông thành phố Châu Đốc. Đây cũng là nơi bắt đầu của kênh Vĩnh Tế, đi theo hướng Tây Nam đổ ra vịnh Thái Lan.

Sông Châu Đốc có chiều dài khoảng 15 km, là đường thủy thuận lợi giữa tỉnh An Giang và tỉnh Takeo (Campuchia).

Trên địa phận Việt Nam có các cầu bắc ngang sông Châu Đốc là cầu Bắc Đai ( xã Nhơn Hội), cầu Phú Hội và cầu Cồn Tiên (nối thành phố Châu Đốc với huyện An Phú).

## Lịch sử
Sách Gia Định Thành Thông Chí (1820), quyển chép về Sơn Xuyên Chí (chép về núi sông) có mục viết về sông Châu Đốc ở trấn Vĩnh Thanh như sau:

**Châu Đốc Giang**

Phiên âm:Châu Đốc Giang tại Hậu Giang thượng lưu chi tây quảng thất thập tầm thâm cửu tầm

Cự trấn tây tam bách nhị thập thất lý

Châu Giang Thủ tại Hậu Giang đông ngạn

Châu Đốc Đồn tại Châu Đốc Giang tây ngạn

Cao Miên Quốc Mật Luật Phủ thủ sở tại Châu Đốc Giang đông ngạn thị vi Vĩnh Thanh Trấn dữ Cao Miên quan đầu giới địa

Bắc nhị thập ngũ lý giang chi tây hữu Phong Cần Thăng Giang *tây hành lục thập bát lý kinh Cao Miên cựu kinh lộ chí Ca Âm Náo Khẩu duy vũ tiết khả hành hạn tắc nê đồ can tắc đa bài cốc thảo mãng sinh yên*

Thập lý giang chi tây hữu Cam La Ngư Giang nhập cùng trạch

Tam lý giang chi đông hữu Lăng Lý Kinh *tục Tắt Trút lạo thủy khả hành đạt Bình Thiên Đãng xuất Hậu Giang*

Thập lý vi Lò Khu Ngư Giang bi trạch tản mạn nhi cùng hĩ

Châu Đốc khẩu ngoại tòng Hậu Giang đại lưu nam hạ giang quảng tam bách tầm thâm thập tầm triều tịch chí chỉ lục lý bán chí Tham Lung Giang *giang tại đông ngạn quảng lục tầm thâm thập xích cùng lạo*

## Xem thêm
*Sông Hậu
*Sông Vàm Nao
*Kênh Vĩnh Tế

## Tham khảo

**Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004
*Phan Văn Kiến (2007), Diện mạo kinh tế An Giang trong các thế kỷ XVII - XX
*Gabriel Aubaret (1863), Histoire et description de la Basse Cochinchine (pays de Gia-Dinh), Paris: Imprimerie Impériale, truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2008. (tiếng Pháp)
*Đỗ Mộng Khương; Nguyễn Ngọc Tỉnh; Đào Duy Anh (1964), soạn tại Viện Sử học Việt Nam, Gia Định thành thông chí, Hà Nội: Nhà xuất bản Giáo dục (xuất bản tháng 12 năm 1998).
*Lý Việt Dũng; Huỳnh Văn Tới (2004), Gia Định Thành thông chí, Việt Nam: Nhà xuất bản Tổng hợp Đồng Nai.
*Nguyễn Tạo (Tu Trai) (1972), Gia-Định thành thông-chí, Sài Gòn: Phủ Quốc-vụ-khanh đặc-trách Văn-hóa (Việt Nam Cộng hòa).
*Phạm Hoàng Quân (2019), Gia Định Thành thông chí, NXB Tổng Hợp TP.HCM (hợp tác với SaigonBooks).

## Liên kết ngoài

* Bản đồ của U.S. Army Map Service (Series L7014), khu vực quận An Phú, tỉnh Châu Đốc năm 1965 có chứa sông Châu Đốc.
Borgou

**Borgou** là một tỉnh của Bénin. Borgou giáp các bang Niger, Kwara của Nigeria và các tỉnh Alibori, Atakora, Collines, Donga. Tỉnh lỵ của tỉnh Borgou là Parakou. Tỉnh có tổng diện tích 25.310&nbsp;km.²

Borgou được chia thành các xã (thị trấn): Bembèrèkè, Kalalé, Kandi, N’Dali, Nikki, Parakou, Pèrèrè, Sinendé, và Tchaourou.

## Tham khảo
Atlantique (tỉnh)

**Atlantique** là một tỉnh của Bénin.

Atlantique được chia thành các xã (thị trấn): Abomey-Calavi, Allada, Kpomassè, Ouidah, Sô-Ava, Toffo, Tori-Bossito, và Zè.

Năm 1999, tỉnh Littoral đã được tách ra từ tỉnh Atlantique.

## Tham khảo
Alibori

**Alibori** là tỉnh lớn nhất và nằm ở cực bắc của Bénin, có diện tích 25.683&nbsp;km² và dân số 355.950 người (2003). Tỉnh này được chia thành 6 xã (thị trấn), mỗi đơn vị có trung tâm là một thị xã: Banikoara, Gogounou, Kandi, Karimama, Malanville, và Segbana. Tỉnh này giáp các quốc gia Burkina Faso (giáp vùng Est), Niger (giáp các vùng Tillabéri và Dosso) và Nigeria (giáp các bang Kebbi và Niger). Tỉnh này cũng giáp các tỉnh Atakora và Borgou.

Tỉnh được lập năm 1999 khi khu vực này được tách từ Borgou. Tỉnh lỵ chưa được xác định nhưng có khả năng sẽ nằm ở Kandi.

## Tham khảo
Atakora (tỉnh)

**Atakora** là tỉnh tây bắc của Bénin, giáp các vùng Savanes, Kara của Togo về phía tây và vùng Est của Burkina Faso về phía bắc. Tỉnh này cũng giá các tỉnh Alibori, Borgou, và Donga. Đây là vùng núi non bao phủ nhiều nhất của Benin, là quê hương của tổng thống Mathieu Kérékou. Khí hậu khô ráo hơn phía nam quốc gia này với 3 mùa chính, mùa mưa từ tháng 5 hoặc tháng 6 đến tháng 9 hoặc tháng 10, thời tiết mát mẻ và gió khô từ tháng 10 hoặc tháng 11 đến tháng 2 và mùa nóng từ tháng 2 đến tháng 4.

Atakora được chia thành các xã (thị trấn): Boukoumbé, Cobly, Kérou, Kouandé, Matéri, Natitingou, Pehonko, Tanguiéta, và Toucountouna.

Các thị xã chính gồm: Djougou, Natitingou và Tanguiéta. Các địa điểm nổi bật gồm các ngôi nhà Tata Somba, vườn quốc gia Pendjari, nhiều thác nước.

Năm 1999, khu vực phía nam tỉnh Atakora đã được tách ra để lập tỉnh mới Donga.

## Tham khảo
Collines (tỉnh)

**Collines** là một trong 12 tỉnh của Benin. Collines được lập năm 1999 sau khi chính phủ Benin tách sáu tỉnh cũ Atakora, Atlantique, Borgou, Mono, Oueme và Zou để lập thành 12 tỉnh. Collinies được tách ra từ Zou. Tỉnh lỵ tỉnh Collines chưa được xác định nhưng có khả năng là Savalou. Tỉnh này giáp các tỉnh: Plateau, Borgou, Zou, Donga, các bang Kwara, Oyo của Nigeria và vùng Plateaux của Togo. Tổng diện tích của tỉnh Collines là 2.404&nbsp;km.² hay 928&nbsp;mi.².

Collines được chia thành các đô thị (xã) Bantè, Dassa-Zoumè, Glazoué, Ouèssè, Savalou, và Savé.

## Tham khảo
Donga (tỉnh)

**Donga** là một trong 12 tỉnh của Bénin, giáp biên giới với các vùng Kara và Centrale của Togo. Donga đã được lập năm 1999 khi chính phủ Benin tách 6 tỉnh cũ thành 12 tỉnh. Donga đã được tách ra từ tỉnh Atakora. Tỉnh lỵ của Donga là Djougou. Tổng diện tích là 10.691&nbsp;km.² hay 4.128&nbsp;mi.² Dân số tỉnh là 395.416 người (2006).
Donga được chia thành các đô thị (xã) Bassila, Copargo, Djougou Rural, Djougou Urban, và Ouaké.

## Tham khảo
Lào tại Thế vận hội Mùa hè 2008

**[[Lào]]** tham dự **[[Thế vận hội Mùa hè 2008]]** tại Bắc Kinh.

## Điền kinh

## Bơi

## Chú thích
Lưu Kỳ (sinh năm 1942)

**Lưu Kỳ** (chữ Hán: 刘淇, bính âm: *Líu qí*; tháng 11 năm 1942), từng là Uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bí thư Thành ủy Bắc Kinh từ năm 2003 đến năm 2012.

## Tiểu sử
Lưu Kỳ sinh ngày 3 tháng 11 năm 1942, dân tộc Hán, quê quán Vũ Tiến, Giang Tô. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 9 năm 1975 và tham gia công tác từ tháng 6 năm 1968.

Trình độ: kỹ sư luyện kim Học viện Gang thép Bắc Kinh, thạc sĩ, công trình sư cao cấp

## Quá trình công tác
Từ 1959-1964: Học tại Học viện Gang thép Bắc Kinh

Từ 1964-1968: Nghiên cứu sinh chuyên ngành luyện kim tại học viện Gang Thép Bắc Kinh

Từ 1968-1983: Làm việc tại phân xưởng số 2 công ty Gang thép Vũ Hán

Từ 1983-1985: Phó xưởng trưởng xưởng luyện thép công ty Gang thép Vũ Hán, trưởng phòng sản xuất công ty

Từ 1985-1990: Phó giám đốc thứ nhất công ty Gang Thép Vũ Hán, đảng uỷ viên đảng uỷ công ty

Từ 1990-1993: Giám đốc công ty Gang Thép Vũ Hán, đảng uỷ viên đảng uỷ công ty

Từ 1993-1998: Bộ trưởng Bộ luyện kim Trung Quốc, thành viên ban cán sự đảng bộ

Từ 1998-1999: Phó bí thư, phó thị trưởng Bắc Kinh

Từ 1999-2001: Phó bí thư, thị trưởng Bắc Kinh

Từ 2004-2002: Phó bí thư, Thị trưởng, Chủ tịch Uỷ ban Olympic Bắc Kinh

Từ 2002-2003: Uỷ viên bộ chính trị, bí thư Thành ủy Bắc Kinh, Chủ tịch Uỷ ban Olympic Bắc Kinh

Từ 2003-2012: Uỷ viên bộ chính trị, bí thư Thành uỷ Bắc Kinh, Chủ tịch Uỷ ban Olympic Bắc Kinh

## Xem thêm

* Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
* Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Bắc Kinh
* Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
* Bí thư Thành ủy thành phố Bắc Kinh

## Tham khảo
Littoral (tỉnh)

**Littoral** là một trong 12 tỉnh của Bénin, và được chia thành 13 huyện. Tỉnh này gồm 1 đô thị/thành phố Cotonou, thành phố lớn nhất cũng là thủ đô kinh tế của quốc gia này. Littoral là tỉnh nhỏ nhất trong 12 tỉnh. Diện tích là 79&nbsp;km.² hay 31&nbsp;mi.² Littoral đã được tách ra từ tỉnh Atlantique năm 1999. 

## Tham khảo
Kouffo (tỉnh)

**Kouffo** là một trong 12 tỉnh của Bénin. Diện tích tỉnh Kouffo là 2.404&nbsp;km.² (928&nbsp;mi²). Kouffo giáp các vùng Centrale, Maritime của Togo và các tỉnh Mono, Zou, Atlantique. Tỉnh lỵ là Dogbo. Tỉnh được lập năm 1999 khi đơn vị này được tách ra từ tỉnh Mono.

Kouffo được chia thành các đô thị (xã) Aplahoué, Djakotomey, Klouékanmè, Lalo, Toviklin và Dogbo. Đa số dân tỉnh này nói tiếng Aja.

## Tham khảo
Mono (tỉnh)

**Mono** là một trong 12 tỉnh của Bénin, giáp biên giới với vùng Maritime của Togo. Tỉnh lỵ là Lokossa. Dân số tỉnh này khoảng 370.000 người. Tỉnh Kouffo đã là một phần của Mono cho đến năm 1999 khi chính phủ Benin tách các tỉnh để lập tỉnh mới. Tiếng Gen là ngôn ngữ của dân ở tỉnh này, ngoài ra còn có các ngôn ngữ khác như Ewe và các ngôn ngữ Phla-Pherá

Mono được chia thành các đô thị (xã) Bopa, Comé, Grand-Popo, và Houéyogbé.

## Tham khảo
Alajuela (tỉnh)

**Alajuela** là một tỉnh của Costa Rica, nằm ở bắc trung bộ, giáp hai tỉnh Río San Juan và Rivas của Nicaragua về phía bắc. Theo chiều kim đồng hồ Alajuela giáp các tỉnh Heredia, San José, Puntarenas và Guanacaste. Tỉnh lỵ là Alajuela.

Alajuela có diện tích 9.757,53&nbsp;km², và dân số là 767.143 (2003)...

Về mặt hành chính, tỉnh được chia thành 15 tổng.

**Tổng (thủ phủ)**:
# Alajuela
# San Ramón
# Grecia
# San Mateo
# Atenas
# Naranjo
# Palmares
# Poás
# Orotina
# San Carlos
# Zarcero
# Valverde Vega
# Upala
# Los Chiles
# Guatuso

## Nhân vật

Alajuela là quê hương của anh hùng dân tộc Costa Rica Juan Santamaría.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Weather in Alajuela, Costa Rica 
*Alajuela in Pictures 
*Alajuela Costa Rica
Trung Đông Anpơ

**Trung Đông Anpơ** là một tập hợp các rặng núi trong dãy núi Alpes trải dài từ miền bắc Ý (vùng Lombardia) tới phía đông Thụy Sĩ (bang Graubünden) dọc theo chiều dài nước Áo (tới tận bang Steiermark), đi qua Liechtenstein. Dãy này là đoạn kéo dài các ngọn núi cao nhất của rặng Alpes glaronaises và Alpes lépontines.

Dãy núi này khác với dãy Alpes đá vôi phía bắc và Alpes đá vôi phía nam về mặt cấu tạo địa chất. Dãy này gồm các đá kết tinh (gơnai, đá bảng, từng chỗ là đá granite), chứ không là những đá trầm tích. Các ngọn núi của dãy này cũng rất cao.

Các rặng núi (từ đông sang tây) làm thành dãy "Trung Đông Anpơ" là:

* Các núi ở phía đông sông Mur (gồm các núi Hochwechsel, Alpes de Fischbach, Grazer Bergland) (1)
* Alpes de Lavanttal (2)
* Niedere Tauern (3)
* Alpes de Gurktal (4)
* Hohe Tauern (5)
* Alpes de Kitzbühel (6)
* Alpes de Zillertal (7)
* Alpes de Tux (8)
* Alpes de Stubai (9)
* Alpes de Sarntal (10)
* Alpes de l'Ötztal (11)
* Massif de Samnaun (12)
* Massif de Verwall (13)
* Dãy núi Rätikon (14)
* Silvretta (15)
* Dãy núi Sesvenna (16)
* Dãy núi Albula (17)
* Dãy núi Plessur (18)
* Dãy núi Oberhalbstein (19)
* Dãy núi Livigno (20)
* Dãy núi Bernina (21)
* Alpes bergamasques (22)

## Tham khảo
Lưu Kỳ (định hướng)

**Lưu Kỳ** có thể là:

## Nhân danh
* Võ tướng thời Tam Quốc của Trung Quốc: Lưu Kỳ (劉琦)
* Học giả Lưu Kỳ (劉祁, 1203-1259), quan viên thời Kim - Mông Cổ. 
* Lưu Kỳ (s.1942), cựu Bí thư Thành ủy Bắc Kinh.
* Lưu Kỳ (s.1957), Tỉnh trưởng tỉnh Giang Tây.

## Địa danh
* Xã Lưu Kỳ (huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng); nay là một phần phường Lưu Kiếm
Giả Khánh Lâm

**Giả Khánh Lâm** (chữ Hán: Giản thể 贾庆林, Phồn thể 賈慶林 bính âm: Jiǎ Qìng Lín) (Sinh ngày 13 tháng 3 năm 1940) là một nhân vật chính trị nổi tiếng Trung Quốc. Ông từng giữ chức vụ Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chú tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa 7, Bí thư Thành ủy thành phố Bắc Kinh, Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Bắc Kinh, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Phúc Kiến, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến.

## Thông tin cơ bản
Giả Khánh Lâm sinh tháng 3 năm 1940 quê quán: Bạc Đầu, Hà Bắc;

Ngày vào Đảng Cộng sản Trung Quốc: 12/1959

Ngày tham gia công tác: 10/1962

Trình độ: kĩ sư điện khí và chế tạo Đại học Công nghiệp Hà Bắc, công trình sư cao cấp

Chức vụ: Uỷ viên bộ chính trị, chủ tịch MTTQ (chính hiệp) khóa 11.

## Quá trình công tác
1956-1958: Học đại học chuyên ngành kế hoạch doanh nghiệp trường quản lý công nghiệp Thạch Gia Trang.

1958-1962: Học tại khoa điện khí chế tạo trường Đại học Công nghiệp Hà Bắc.

1962-1969: Nhân viên kĩ thuật, bí thư Đoàn Phòng công nghiệp máy móc bộ cơ khí 1 (Bộ máy móc điện tín và tàu thuyền dân dụng).

1969-1971: Lao động tại trường "5 tháng 7" ở Phụng Tân, Giang Tây.

1971- 1973: Nhân viên kĩ thuật phòng nghiên cứu chính sách trực thuộc văn phòng bộ cơ khí 1.

1973-1978: Lãnh đạo phòng giám sát chất lượng sản phẩm bộ cơ khí 1.

1978-1983: Tổng Giám đốc Tổng công ty Xuất nhập khẩu máy móc thiết bị Trung Quốc.

1983-1985: Xưởng trưởng, bí thư đảng ủy xưởng cơ khí công nghiệp nặng Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây.

1985-1986: Thường vụ tỉnh uỷ, phó bí thư tỉnh Phúc Kiến.

1986-1988: Phó bí thư tỉnh uỷ kiêm trưởng ban tổ chức cán bộ tỉnh Phúc Kiến.

1988-1990: Phó bí thư tỉnh uỷ kiêm hiệu trưởng trường đảng tỉnh Phúc Kiến, kiêm thư kí ủy ban công tác về các doanh nghiệp tỉnh.

1990-1991: Phó bí thư tỉnh uỷ, chủ tịch lâm thời tỉnh Phúc Kiến.

1991-1993: Phó bí thư tỉnh uỷ, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến.

1994-1996: Bí thư tỉnh uỷ, chủ tịch HĐND tỉnh Phúc Kiến.

1996-1997: Phó bí thư Bắc Kinh và thị trưởng lâm thời, thị trưởng Bắc Kinh.

1997-1999: Uỷ viên bộ chính trị, bí thư Bắc Kinh, thị trưởng Bắc Kinh.

1999-2002: Uỷ viên bộ chính trị, bí thư Bắc Kinh.

2002-2003: Uỷ viên thường vụ bộ chính trị.

2003-2008: Uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa 10 rồi khóa 11.

## Xem thêm

* Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
* Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến
* Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Bắc Kinh
* Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
* Bí thư Thành ủy thành phố Bắc Kinh

## Tham khảo
Dãy núi Livigno

**Dãy núi Livigno** là một rặng núi thuộc rặng Alpes orientales centrales của dãy núi Alpes, nằm ở miền đông Thụy Sĩ và miền bắc Ý, quanh làng Livigno.

Dãy núi Livigno chia cách với Dãy núi Bernina ở phía tây nam bởi đèo Bernina; chia cách với Dãy núi Albula ở phía tây bắc bởi thung lũng Thượng Engadin; chia cách với dãy núi Sesvenna ở phía đông bắc bởi đèo Ofen và Val Müstair; chia cách với dãy Ortles-Cevedale ở phía đông bởi thung lũng Thượng Adda (Valtellina) và đèo Stelvio.

Dãy núi Livigno là đầu nguồn của các sông Adda, Inn và Rom (sông nhánh của sông Adige).

## Các ngọn núi chính

## Các đèo chính


Đèo núi vị tríloại Độ cao (m / ft)
Passo di Dosde	Val Grosina tới Val Viola Bormina đường đi bộ 2850 9351 
Passo di Sacco	Bernina road tới Grosio đường đi bộ 2751 9026 
Chaschauna Pass	S-chanf tới Livigno đường xe ngựa 2692 8832 
Umbrail Pass (Giogo di Santa Maria)	Val Müstair tới Stelvio Pass road	đường xe 2512 8242 
Passo di Val Viola Bernina road tới Bormio đường xe ngựa 2431 7976 
Giufplan Pass	Ofen road tới Val Fraele đường xe ngựa 2354 7723 
Bernina PassPontresina tới Tirano đường xe 2330 7645 
Forcola di Livigno Bernina Pass tới Livigno đường xe 2328 7638 Passo di Verva Bormio tới Grosio đường đi bộ 2314 7592 
Foscagno Pass	Bormio tới Trepalle	đường xe 2291 7517 
Alpisella Pass	Livigno tới Val Fraele	đường xe ngựa	2285 7497 
Dossradond Pass	Val Müstair tới Val Fraele đường xe ngựa 2240 7349 
Passo d'Eira	Livigno tới Trepalleđường xe	2209 7248 
Ofen Pass	Zernez tới Val Müstair đường xe 2155 7071 
Fraele Pass	Val Fraele tới Ofen Pass road đường xe ngựa 1950 6398 
Scale di Fraele	Bormio tới Val Fraele đường lầy lội 1942 6372 


## Tham khảo
Cartago (tỉnh)

**Cartago** là một tỉnh của Costa Rica. Tỉnh này nằm ở trung bộ quốc gia này. Các tỉnh giáp ranh là: Limón về phía đông và San José về phía tây. Tỉnh lỵ là Cartago nguyên là thủ đô của Costa Rica. Tỉnh có diện tích 3.124,61&nbsp;km² (1) và dân số 461.163 người (2). Về mặt hành chính, tỉnh được chia thành 8 tổng. Tỉnh này được kết nối với San Jose băng một tuyến xa lộ 4 làn xe.

## Liên kết ngoài
* Hình ảnh Cartago 
* Thông tin về Cartago 

## Tham khảo

(1) Instituto Geográfico Nacional (IGN), 2001.

(2) Estimates of Instituto Nacional de Estadística y Censos (INEC), tháng 5 năm 2003.
Heredia (tỉnh)

**Heredia** là một tỉnh của Costa Rica. Tỉnh này nằm ở bắc trung bộ của quốc gia này. Về phía bắc giáp tỉnh Río San Juan của Nicaragua, về phía đông là tỉnh Limón, về phía nam là tỉnh San José, và về phía tây là Alajuela. Tỉnh lỵ là thành phố Heredia. Tỉnh có diện tích 2.657&nbsp;km², và dân số là 378.681 người.

## Các đơn vị hành chính trực thuộc
Tỉnh Heredia được chia thành 10 tổng và 7 huyện.

**Tổng (thủ phủ)**:
* Heredia (Heredia)
* Barva (Barva)
* Santo Domingo (Santo Domingo)
* Santa Bárbara (Santa Bárbara)
* San Rafael (San Rafael)
* San Isidro (San Isidro)
* Belén (San Antonio)
* Flores (San Joaquín)
* San Pablo (San Pablo)
* Sarapiquí (Puerto Viejo)

## Địa lý
Tỉnh có diện tích 2.657&nbsp;km². Tỉnh này có nhiều môi trường, bao gồm rừng nguyên sinh, rừng khô nhiệt đới và rừng núi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Bản đồ Heredia, Costa Rica
* Pictures of Heredia
Limón (tỉnh)

**Limón** là một tỉnh của Costa Rica. Tỉnh này nằm ở  phía đông quốc gia này, bên bờ Đại Tây Dương. Limón giáp ranh với các tỉnh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ): tỉnh Bocas del Toro của Panama, các tỉnh Puntarenas, San José, Cartago và Heredia và tỉnh Río San Juan của Nicaragua. Tỉnh lỵ là Puerto Limón. Tỉnh có diện tích 9.189&nbsp;km², với dân số là 339.295 người (2000). Về mặt hành chính, tỉnh được chia thành 6 tổng. Khoảng 50% dân tỉnh Limón là người Caribe gốc Phi (phần lớn có tổ tiên là người Jamaica). tiếng Anh Creole và tiếng Tây Ban Nha là các ngôn ngữ được sử dụng ở đây.
Thị xã Puerto Viejo de Limón là một địa điểm lướt sóng, có các bãi biển Salsa Brava và Cockle.

**Tổng (thủ phủ)**:
# Guácimo (tổng) (Guácimo)
# Limón (tổng) (Limón)
# Matina (Matina)
# Pococí (tổng) (Guápiles)
# Siquirres (tổng) (Siquirres)
# Talamanca (tổng) (Bribri)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Caribbean Information  
*Thông tin về tỉnh Limon
Ortles-Cevedale

**Ortles-Cevedale** () là một rặng núi thuộc rặng Alpes orientales centrales hoặc thuộc dãy Alpes đá vôi phía nam, ở trung tâm dãy núi Alpes thuộc Ý.

Ortles-Cevedale chia cách với dãy núi Livigno ở phía tây bắc bởi đèo Stelvio và thung lũng sông Adda (Valtellina); chia cách với rặng Adamello-Presanella ở phía nam bởi đèo Tonale; chia cách với rặng Ötztal Alps ở phía đông bắc bởi thung lũng Thượng Adige (Vinschgau-Val Venosta). Phần phía tây của đèo Gavia cũng gọi là **Sobretta-Gavia Group**.

Rặng Ortles-Cevedale là đầu gnuồn của các sông Adda, Oglio, Adige và sông nhánh Noce.

## Các ngọn núi

## Các đèo


Đèo núivị tríloạiđộ cao (m/ft)

HochjochSulden tới thung lũng Zebrù tuyết3536 11,602 
Vioz Pass	Santa Caterina Valfurva tới Peio	tuyết	3337 	10,949 
Königsjoch	Sulden tới Santa Caterina	tuyết	3295 	10,811 
Cevedale Pass	Santa Caterina tới Martell	tuyết	3271 	10,732 
Eissee Pass	Sulden tới Martell tuyết	3133 	10,279 
Passo del Zebru	Santa Caterina tới thung lũng Zebrù valley	tuyết3025 9925 
Sallentjoch	Martell tới Bagni di Rabbi	tuyết	3021 	9913 
Sforzellina Pass	Santa Caterina tới Peio	tuyết	3005 	9859 
Tabarettascharte	Sulden tới Trafoi	đường đi bộ	2883 	9459 
Stelvio Pass/Stilfserjoch	Trafoi tới Bormio	đường xe2760 	9055 
Gavia Pass	Santa Caterina tới Ponte di Legno	đường xe2637 	8651 


## Tham khảo
Sư tử có túi

**Sư tử có túi** (danh pháp hai phần: ***Thylacoleo carnifex***, "sư tử có túi sát nhân" từ gốc tiếng Latinh *thylakos* - túi, *leo* - sư tử, *carnifex* - kẻ giết người, đồ tể) là một loài thú ăn thịt đã tuyệt chủng, thuộc cận lớp thú có túi (*Marsupialia*) sống ở Australia trong khoảng từ Tiền tới Hậu Pleistocen (1.600.000 – 46.000 năm trước). Mặc dù gọi là sư tử nhưng chúng không có họ hàng với sư tử. Giống như những loài thú có túi còn tồn tại, chúng là thành viên của bộ Hai răng cửa.

## Hình ảnh

Tập tin:Thylacoskullcope.jpg
Tập tin:Thylacoleo skeleton in Naracoorte Caves.jpg
Tập tin:Thylacoleo carnifex 1.JPG


## Chú thích

## Tham khảo

* Prideaux G.J. 2007. Megafauna, caves and climate: records from Southern Australia, Selwyn Symposium 2007 GSA Victoria Division, Geological Socitey of Autstralia, Tóm tắt 79, trang 11-18.
* Prideaux G.J. 2007. Mid-Pleistocene vertebrate records - Australia. Trong S.A. Elias (chủ biên), Encyclopedia of Quaternary Science, trang 1518-1537. Elsevier Science.
* Rich P.V., van Tets G.F., Knight F. (1990) Kadimakara: Extinct Vertebrates of Australia, ấn bản lần 2, Nhà in Đại học Princeton, Princeton

## Liên kết ngoài
*Anatomy of Thylacoleo (Interactive feature from Nova)
*BBC news article about Wroe's comparative study of bite force amongst mammalian predators
*Fact sheet from Australian Museum Online 
*Move Over Sabre-Tooth Tiger by Stephen Wroe from Australian Museum Online.
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2003 (Mỹ)

''Billboard'' Hot 100, công bố hàng tuần bởi tạp chí ''Billboard'', là bảng xếp hạng các đĩa đơn thành công nhất tại thị trường âm nhạc Hoa Kỳ. Các số liệu cho việc xếp hạng được Nielsen SoundScan tổng hợp chung dựa trên doanh số đĩa thường và  nhạc số và tần suất phát trên sóng phát thanh. Năm 2003, có tổng cộng 11 đĩa đơn quán quân bảng xếp hạng. Mặc dù có tất cả là 12 đĩa quán quân trong 52 ngày ấn hành, song đĩa đơn "Lose Yourself" của rapper Eminem không được tính do đã quán quân từ cuối năm 2003.

Trong năm này, có chín nghệ sĩ có được đĩa đơn quán quân đầu tiên trên bảng xếp hạng, kể cả là nghệ sĩ chính hoặc nghệ sĩ khách mời. Nữ ca sĩ Beyoncé Knowles có được đĩa đơn quán quân bảng xếp hạng đầu tiên, là "Crazy in Love" hợp tác với rapper Jay-Z với vai trò là nghệ sĩ hát đơn, trước đó Knowles đã có 4 đĩa quán quân khi còn là thành viên của nhóm Destiny's Child. Beyoncé cùng với 50 Cent, P. Diddy và Sean Paul có hai đĩa đơn quán quân trong năm.

50 Cent và Beyoncé là hai nghệ sĩ có đĩa đơn quán quân lâu nhất năm 2003: ca khúc quán quân đầu tiên của 50 Cent, "In da Club" và "Baby Boy" của Beyoncé đều quán quân bảng xếp hạng trong 9 tuần. "Hey Ya!" của cặp song ca Outkast mặc dù chỉ quán quân trong 3 tuần năm này nhưng vẫn được tạp chí *[[Billboard]]* gọi là một trong những đĩa đơn quán quân lâu nhất năm. Còn "Lose Yourself" của rapper Eminem thì được tạp chí gọi là một trong những đĩa quán quân lâu nhất 2002. Beyoncé có tổng số tuần quán quân lâu nhất, 17 tuần tổng cộng với hai đĩa đơn "Crazy in Love" và "Baby Boy". Rapper 50 Cent có tổng số tuần quán quân lâu nhì, 13 tuần với "In da Club" và "21 Questions".

Với "Get Busy" và "Baby Boy", nghệ sĩ Sean Paul trở thành nghệ sĩ gốc Jamaica thành công nhất trên bảng xếp hạng ''Billboard'' Hot 100. Có bảy đĩa đơn hợp tác đã quán quân bảng xếp hạng trong năm, đạt kỷ lục cho năm có nhiều đĩa đơn hợp tác quán quân nhất trong Kỷ nguyên Rock kể từ năm 1955 nhưng sau đó đến năm 2006 kỷ lục này đã bị phá, với tám đĩa đơn hợp tác quán quân. Đĩa đơn "This Is the Night" của thí sinh *[[American Idol]]* Clay Aiken ra mắt tại vị trí quán quân, trở thành đĩa đơn đầu tiên ra mắt tại vị trí quán quân kể từ năm 1998. "Crazy in Love" của Beyoncé quán quân trong 8 tuần từ tháng 7 tới tháng 8, được *[[Billboard]]* gọi là Ca khúc của mùa hè 2003.

## Diễn biến bảng xếp hạng

Dưới đây là danh sách các đĩa đơn đã đạt vị trí quán quân trên  *Bilboard* Hot 100 hàng tuần trong năm 2003.

## Xem thêm
*Danh sách đĩa đơn quán quân (Mỹ)

## Chú thích
Moctezuma II

**Moctezuma Xocoyotzin** (khoảng 1466 - 29 tháng 6 năm 1520) phát âm tiếng Nahuatl là [moteːkʷˈsoːma ʃoːkoˈjoːtsin] ), nhiều kiểu chính tả khác bao gồm **Motecuhzomatzin**, **Montezuma**, **Moteuczoma**, **Motecuhzoma**, **Motēuczōmah**, **Muteczuma** và ở các sử liệu Âu-Mỹ viết là **Moctezuma II**, là *[[Tlatoani]]* (thủ lĩnh/vua của một *[[altepetl]]* hay thành bang) thứ 9 của thành Tenochtitlan và *Huey Tlatoani* thứ 6 hoặc Hoàng đế trị vì đế quốc Aztec từ năm 1502 hoặc 1503 đến năm 1520. Cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa cư dân Aztec với người châu Âu diễn ra dưới triều đại của ông. Trong khoảng thời gian này, Đế quốc Aztec đạt đến cương vực lớn nhất. Moctezuma mở mang bờ cõi của người Aztec xuống phía nam, bao gồm các vùng lãnh thổ Xoconosco ở Chiapas và eo đất Tehuantepec, đồng thời sáp nhập các dân tộc Zapotec và Yopi vào đế chế. Khi tại vị, ông thực hiện nhiều cải cách lớn như củng cố sự bất bình đẳng giữa hai giai cấp *[[pipiltin]]* (quý tộc) và *[[macehualtin]]* (bình dân), cấm không cho bình dân thăng tiến lên quý tộc.

Nhiều tường thuật lịch sử về Moctezuma mô tả ông là người cai trị thiếu quyết đoán, đưa quốc gia đến bờ vực suy vong và nhiều sử liệu còn khẳng định rằng ông là kẻ mê tín dị đoan vì tưởng rằng người Tây Ban Nha là các á thần. Câu chuyện của ông trong cuộc chinh phạt Mexico vẫn rất nổi tiếng và được đề cập đến trong nhiều tác phẩm tiểu thuyết lịch sử và văn hóa đại chúng.

## Chú thích

## Tham khảo
Alpes uranaises

**Alpes uranaises** (tiếng Đức: *Urner Alpen*) là một dãy núi thuộc phần phía tây của dãy núi Alpes, nằm ở miền trung Thụy Sĩ trong các bang Obwalden, Valais, Lucerne, Bern, Uri và Nidwalden. Rặng núi này giáp giới với rặng Alpes bernoises về phía tây, rặng Alpes lépontines về phía nam và rặng Alpes glaronaises về phía đông.

Rặng Alpes uranaises là đầu nguồn của các sông Rhône,sông Aar ở phía tây và sông Reuss ở phía đông.

## Hình thể
Rặng Alpes uranaises gồm có 2 nhóm núi riêng, chia cách nhau bởi đèo Susten. Nhóm núi Dammastock ở phía nam thường bị phủ băng nhiều nhất, trong khi nhóm phía bắc có các ngọn thấp hơn nhưng rộng hơn. 

xxxxnhỏ|trái|sông băng Stein gần Sustenpass

## Các ngọn núi chính

## Các sông băng

*Rhone
*Trift
*Stein
*Tiefen
*Chelen
*Damma

## Các trạm thể thao mùa đông
* Alpnach
* Attinghausen
* Beatenberg
* Beckenried
* Dallenwil
* Engelberg
* Flühli
* Gurtnellen
* Hasliberg
* Kriens
* Marbach
* Melchtal
* Stans
* Wolfenschiessen

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Urner Alps on SummitPost
Anpơ Glarus

**Anpơ Glarus** là một rặng núi ở miền trung Thụy Sĩ, trải dài từ đèo Oberalp tới đèo Klausen, giáp giới với rặng Alpes uranaises về phía tây, rặng Alpes lépontines về phía nam và rặng Alpes Appenzell về phía đông bắc. Phần phía đông của rặng núi này gồm phần lớn phay ngược (*thrust fault*) được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới (Swiss Tectonic Arena Sardona).

## Các ngọn núi chính


TênĐộ cao
Tödi 3614 mét11,857 feet 
Bifertenstock 3426 mét11,241 feet 
Piz Urlaun 3371 mét11,060 feet 
Oberalpstock 3330 mét10,926 feet 
Gross Schärhorn 3296 mét10,814 feet 
Claridenstock 3270 mét10,729 feet 
Düssi 3256 mét10,703 feet 
Ringelspitz 3251 mét10,667 feet 
Cavistrau3250 mét10,663 feet 
Gross Windgällen 3192 mét10,473 feet 
Hausstock 3152 mét10,342 feet 
Gross Ruchen 3136 mét10,289 feet
Piz Segnas 3102 mét10,178 feet
Piz Giuv 3098 mét10,165 feet
Crispalt 3080 mét10,105 feet
Bristen 3074 mét10,086 feet
Selbsanft 3029 mét9,938 feet
Bündner Vorab 3025 mét9,925 feet
Glärnisch 2914 mét9,560 feet
Tschingelhörner2850 mét9,351 feet
Piz Sol Grauehorner 2849 mét9,348 feet
Calanda2808 mét9,213 feet
Kärpf 2797 mét9,177 feet
Magerrain 2528 mét8,294 feet
Mürtschenstock 2442 mét8,012 feet


## Các sông băng

* Hüfi
* Limmern
* Biferten
* Vorab

## Các đèo chính


Đèo núiVị tríLoại (năm 1911)Độ cao

Clariden PassAmsteg tới Linthaltuyết2969 m 9741 feet 
Planura PassAmsteg tới Linthaltuyết 2940 m 9646 feet 
Kammlilucke or ScheerjochMaderanertal tới Unterschächentuyết 2848 m 9344 feet 
Sardona PassFlims tới Bad Ragaztuyết 2840 m 9318 feet 
Sand Alp PassDisentis tới Linthaltuyết 2780 m 9121 feet 
Brunni PassDisentis tới Amstegtuyết 2736 m 8977 feet 
Segnes PassElm tới Flimsđưường đi bộ 2625 m 8613 feet 
Kisten PassLinthal tới Ilanzđường xe ngựa xấu 2500 m 8203 feet 
Panixer PassElm tới Ilanzđường xe ngựa xấu 2407 m 7897 feet 
Chrüzli PassAmsteg tới Sedrunđường đi bộ 2350 m 7710 feet 
Foo or Ramin PassElm tới Weisstannenđường xe ngựa 2222 m 7290 feet 
Oberalp PassAndermatt tới Disentisđường xe ngựa 2048 m 6719 feet 
Klausen PassAltdorf tới Linththalđường xe ngựa 1952 m 6404 feet


## Các trạm thể thao mùa đông

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
 
* The Glarus Alps on SummitPost
Hàm thỏa dụng gián tiếp

**Hàm thỏa dụng gián tiếp** là hàm số thể hiện quan hệ phụ thuộc của mức thỏa dụng tối đa (mà người tiêu dùng đạt được từ việc tiêu dùng một mặt hàng) vào giá cả của mặt hàng (biến ngoại sinh) vào thu nhập có thể sử dụng được (cố định) của người tiêu dùng.

Thông thường người tiêu dùng nghĩ tới mức thỏa dụng của mình trực tiếp trên cơ sở mặt hàng gì mình tiêu dùng. Kinh tế học biểu diễn điều này bằng hàm thỏa dụng, *u = U(X,Y)*. Song lượng cầu một mặt hàng, như thấy qua hàm cầu Marshall và lời giải của bài toán tối đa hóa thỏa dụng, lại phụ thuộc vào giá cả hàng hóa và thu nhập, *X = X(P,M)*. Nên có thể, biểu diễn hàm thỏa dụng thành *u = U(X(P,M)) = U(P,M)*. Chính điều này khiến cho có tên gọi "hàm thỏa dụng gián tiếp".

Hàm thỏa dụng gián tiếp là hàm số mà:
*không tăng theo giá cả, vì khi giá hàng tăng mà thu nhập không đổi thì lượng hàng mua được không thể tăng lên.
*không giảm theo thu nhập, vì khi giá cả không đổi mà thu nhập tăng lên thì nếu muốn người tiêu dùng có thể mua được lượng hàng lớn hơn.
*thuần nhất bậc 0, vì nếu thu nhập và giá hàng cùng tăng chung một bội số thì lượng hàng mua được không đổi.
*tựa lồi.

## Tham khảo

*Jehle, Geoffrey A. and Reny, Philip J. (2000), *Advanced microeconomic theory* (2nd edition), Addison Wesley.
Anpơ Ötztal

**Anpơ Ötztal** (tiếng Đức: *Ötztaler Alpen*) là một phần của rặng núi Anpơ Trung Đông, giữa dãy núi Anpơ, trải dài từ đầu thung lũng Ötztal, một thung lũng bên cạnh sông Inn, tây nam thành phố Innsbruck, Áo. Rặng núi này làm thành biên giới giữa Áo và Ý. Ranh giới phía tây là đèo Resia, phía đông chia cách với rặng Alpes Stubai bởi đèo Timmelsjoch.

Ngọn cao nhất của rặng Alpes Ötztal là Wildspitze, cũng là ngọn núi cao thứ nhì ở Áo (sau ngọn Großglockner).

Tháng 9 năm 1991 *[[người băng Ötzi]]* được tìm thấy ở Hauslabjoch giữa các ngọn Fineilspitze và Similaun.

## Các ngọn núi chính

## Các đèo chính

## Các trạm thể thao mùa đông
* Curon Venosta
* Jerzens
* Laces
* Lagundo
* Moso in Passiria
* Nauders
* Parcines
* Sankt Leonhard im Pitztal
* Senales
* Sölden
* Tirolo

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sông Cái Lớn

**Sông Cái Lớn** là một con sông lớn tại tỉnh An Giang.

Sông bắt nguồn từ kênh Thị Đội, huyện Thới Lai cũ, thành phố Cần Thơ, dòng chảy rộng dần vào An Giang tại địa phận xã Vĩnh Tuy. Từ đây sông chảy theo hướng tây-bắc đổ ra vịnh Rạch Giá

Sông có chiều dài khoảng 60&nbsp;km, lòng sông rộng từ 200 m đến 500 m, ra đến cửa biển mở rộng đến 2&nbsp;km. Độ sâu thay đổi từ 6 đến 15 m. Sông chảy qua và làm ranh giới tự nhiên giữa các huyện Gò Quao, Vĩnh Thuận, An Biên và giữa huyện Châu Thành.

Do sông Cái Lớn nằm hoàn toàn trong vùng đồng bằng nên không có nguồn cấp nước, thuỷ chế và lưu lượng của sông hoàn toàn phụ thuộc vào lượng mưa tại chỗ và một phần nước sông Hậu chảy qua. Mùa khô không có nguồn cấp nước, mực nước nội địa thấp, nước mặn tràn sâu vào nội địa trên 3&nbsp;km. Đến mùa mưa, mực nước sông cao, lưu lượng khá lớn (trên 522 m3/s), sông được ngọt hóa trở lại. Hai bên sông có khoảng 15 nhánh lớn là các rạch, kênh rạch, kênh đào, hoặc để thoát nước cho rừng U Minh (Xếp Ba Tàu, Xẻo Cạn, Xẻo Ngào, Nước Trong, Ngan Dừa, Hốc Hoả,...) hoặc nối thông với sông Cái Bé (Nước Đục, Cái Su, Cái Bằng Lớn, Gò Quao, Tắc Cậu,...).

## Tham khảo

**Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004
*Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (ngày 26 tháng 1 năm 2016). "Địa lí địa phương tỉnh Kiên Giang" - Tái bản lần thứ hai.

## Liên kết ngoài
Sông Bồ Đề

**Sông Bồ Đề** là một con sông nhỏ tại tỉnh Cà Mau.

Sông được bắt đầu tại đoạn giao nhau giữa sông Cửa Lớn và sông Đầm Dơi, tại địa phận xã Tam Giang, huyện Năm Căn. Từ đây sông chảy theo hướng đông nam đổ ra Biển Đông.

Sông có chiều dài khoảng 10&nbsp;km, hai bên bờ là rừng ngập mặn.

## Xem thêm
*Sông Cái Lớn
*Sông Trẹm

## Tham khảo

**Vietnam Administrative Atlas*, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

## Liên kết ngoài
Cauca (tỉnh)

**Cauca** là một tỉnh của Colombia. Tỉnh này nằm ở tây nam Colombia, nhìn ra Thái Bình Dương ở phía tây, giáp tỉnh Valle del Cauca về phía bắc, tỉnh Tolima về phía đông bắc, tỉnh Huila về phía đông và tỉnh Nariño về phía nam. Tỉnh Cauca có diện tích 29.308&nbsp;km², rộng thứ 13 trong các tỉnh của Colombia. Thủ phủ là thành phố Popayán. Đảo Malpelo thuộc tỉnh này.

## Các đô thị
* Almaguer
* Argelia
* Balboa
* Bolívar
* Buenos Aires
* Cajibio
* Caldono
* Caloto
* Corinto
* El Tambo
* Florencia
* Guapi
* Inza
* Jambalo
* La Sierra
* La Vega
* Lopez
* Mercaderes
* Miranda
* Morales
* Padilla
* Paez
* Patia
* Piamonte
* Piendamó
* **[[Popayán]]**
* Puerto Tejada
* Purace
* Rosas
* San Sebastian
* Santander de Quilichao
* Santa Rosa
* Silvia
* Sotara
* Suarez
* Sucre
* Timbio
* Timbiqui
* Toribio
* Totoro
* Villa Rica

## Tham khảo
Caquetá (tỉnh)

**Caquetá** là một tỉnh của Colombia. Tỉnh này nằm ở vùng Amazonas, phía nam Colombia, Caquetá giáp tỉnh Cauca và Huila về phía tây, tỉnh Meta về phía bắc, tỉnh Guaviare về phía đông bắc, tỉnh Vaupés về phía đông, các tỉnh Amazonas và Putumayo về phía nam. Tỉnh có tổng diện tích 88.965&nbsp;km², lớn thứ 3 trong các tỉnh của Colombia. Thủ phủ là thành phố Florencia.

## Các đô thị

# Albania
# Belén de Andaquies
# Cartagena de Chairá
# Curillo
# El Doncello
# El Paujil
# **[[Florencia, Caquetá|Florencia]]**
# La Montañita
# Milán
# Morelia
# Puerto Rico
# San José de la Fragua
# San Vicente del Caguán
# Solano
# Solita
# Valparaíso

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Government of Caquetá official website 
*  Secretary of Health of Caquetá 
*  Portal de información recreativa y cultural de Florencia y el Departamento del Caquetá.
*  Sistema de Información Ambiental Territorial de la Amazonia colombiana SIAT-AC
Casanare (tỉnh)

**Casanare** là một tỉnh của Colombia. Tỉnh này nằm ở đông trung bộ Colombia. Thủ phủ là Yopal. Tỉnh này có các mỏ dầu và một đường ống dài 800&nbsp;km dẫ đến cảng Coveñas.
Sông Upia (Río Upía) và đập Upia nằm ở Casanere.

## Các đô thị
# Aguazul
# Chameza
# Hato Corozal
# La Salina
# Maní
# Monterrey
# Nunchia
# Orocue
# Paz de Ariporo
# Pore
# Recetor
# Sabanalarga
# Sacama
# San Luis de Palenque
# Tamara
# Tauramena
# Trinidad
# Villanueva
# Yopal

## Ghi chú

## Tham khảo
*  BP pays out millions to Colombian farmers 

## Liên kết ngoài
*  Trang mạng chính thức