open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manus (đảo)

**Đảo Manus** là một phần tỉnh Manus tại bắc Papua New Guinea và là đảo lớn nhất quần đảo Admiralty. Đây là đảo lớn thứ năm Papua New Guinea, với diện tích , . Theo thống kê 2000, toàn tỉnh Manus có dân số 43.387 người, tăng lên 50.321 . Lorengau, tỉnh lỵ tỉnh Manus, nằm trên đảo này. Sân bay Momote nằm trên đảo Los Negros gần đó. Có một cây cầu nối đảo Los Negros với đảo Manus. Ngoài dân định cư, người tị nạn cũng được đưa đến đây từ Úc trong khoảng 2001-2004 và từ năm 2012.

Đảo Manus phủ rừng rậm rạp, nói chung là rừng mưa nhiệt đới đất thấp. Điểm cao nhất nơi đây là đỉnh núi Dremsel  trên mực nước biển. Đây gốc là một đảo núi lửa, có lẽ trồi lên mặt biển vào cuối thế Miocen, 8-10&nbsp;triệu năm trước. Đất nền trên đảo hoặc đất núi lửa hoặc là vôi từ san hô.

Manus là nơi cư ngụ của *[[Papustyla pulcherrima]]*, một loài ốc sên vỏ xanh bị đem bán làm trang sức; hoạt động này vẫn tiếp tục, dù ở mức thấp hơn; do đây là loài bị đe dọa, việc buôn bán là bất hợp pháp.

Ngày 20 tháng 9, 2018, *[[The Australian]]* tuyên bố rằng Úc và Papua New Guinea đang thảo luận việc hỗ trợ cảng biển cho quân đội Hoàng gia Úc (RAN) trên đảo Manus.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*ManusIsland.com
Quần đảo Admiralty

**Quần đảo Admiralty** là một nhóm gồm mười tám đảo thuộc quần đảo Bismarck, ở phía bắc đảo New Guinea tại Nam Thái Bình Dương. Nhóm đảo này đôi khi cũng được gọi là **quần đảo Manus** theo tên hòn đảo lớn nhất. Những khu rừng mưa nhiệt đới bao phủ các hòn đảo trong nhóm. Quần đảo là một phần của tỉnh Manus, tỉnh nhỏ nhất và ít cư dân nhất tại Papua New Guinea. Tổng diện tích của quần đảo là . Nhiều hòn "đảo" trong nhóm là rạn san hô vòng và không có người cư trú.

Các đảo lớn nhất nằm ở trung tâm của nhóm đảo, gồm đảo Manus và đảo Los Negros. Các hòn đảo lớn khác là Tong, Pak, Rambutyo, Lou, và Baluan ở phía đông, Mbuke ở phía nam và Bipi ở phía tây của đảo Manus. Các đảo khác có ý nghĩa trong lịch sử của Manus bao gồm Ndrova, Pitylu và Ponam.

Nhiệt độ của quần đảo Admiralty chỉ biến đổi tương đối nhỏ trong suốt cả năm, nhiệt độ ban ngày cao đến  và  vào ban đêm. Lượng mưa trung bình hàng năm là  và có phần theo mùa, với tháng 6-tháng 8 là những tháng ẩm ướt nhất.

Manus có cao độ lớn nhất là  và có nguồn gốc núi lửa và có thể đã nổi lên trên mặt biển từ cuối thế Miocen, 8–10&nbsp;năm trước. Nền đất của các đảo được hình thành trực tiếp từ núi lửa hoặc từ các đá vôi san hô được nâng cao lên.

Đô thị chính của quần đảo là Lorengau trên đảo Manus, được kết nối bằng đường bộ đến một sân bay trên đảo Los Negros, và có thể vận chuyển quanh các đảo bằng thuyền. Có rất ít hoạt động du lịch tại quần đảo mặc dù biển ở đây có sức thu hút đối với các thợ lặn, Jean-Michel Cousteau đã dành thời gian tại đảo Wuvulu lân cận vào thập niên 1970.

## Tham khảo
Tỉnh (Papua New Guinea)

**Các tỉnh của Papua New Guinea** là các đơn vị hành chính cấp một của quốc gia này. Các chính quyền cấp tỉnh là một nhánh của chính quyền Trung ương Papua New Guinea. Quốc gia này có 22 đơn vị cấp tỉnh: 20 tỉnh, một khu tự trị (Bougainville) và thủ đô Port Moresby.

Nghị viện Papua New Guinea vào năm 2009 đã phê chuẩn việc thành lập thêm hai tỉnh vào năm 2012: Hela, bao gồm các phần của tỉnh Cao Nguyên Phía Nam, và Jiwaka, được tạo thành từ việc phân chia tỉnh Cao nguyên Phía Tây. Hai tỉnh chính thức hình thành vào ngày 17 tháng 5 năm 2012.

Trên phạm vi rộng hơn, Papua New Guinea được chia thành bốn vùng. Các nhóm khu vực này là khá quan trọng trong cuộc sống hàng ngày, vì nó là cơ sở cho các tổ chức hoạt động của chính phủ, các công ty, thi dấu thể thao, và mục đích chính trị.

## Danh sách các tỉnh

## Tham khảo
*Số liệu thống kê đất nước Papua New Guinea
Simbu (tỉnh)

**Simbu**, chính tả chính thức là **Chimbu**, là một tỉnh thuộc Vùng Cao Nguyên của Papua New Guinea. Tỉnh có diện tích 6.100&nbsp;km² và dân số theo điều tra năm 2000 là 259.703 người. Tỉnh lị của Simbu là Kundiawa. Núi Wilhelm là núi cao nhất tại Papua New Guinea, nằm trên ranh giới của Simbu. Đây là một tỉnh miền núi với địa hình gồ ghề, kinh tế chậm phát triển.

## Các huyện

## Tham khảo

* Deck, D. Sipu-u-u-u to Simbu , *Paradise Magazine*
Tanganyika

**Tanganyika**, sau đó chính thức là **Cộng hòa Tanganyika**, từng là một quốc gia có chủ quyền tại Đông Phi từ năm 1961 đến 1964. Quốc gia này nằm giữa Ấn Độ Dương và các Hồ Lớn châu Phi như hồ Victoria, hồ Malawi và hồ Tanganyika. Quốc gia này giành được độc lập từ Anh Quốc và trở thành một thịnh vượng chung vào ngày 9 tháng 12 năm 1961, rồi trở thành một nước cộng hòa trong Vương quốc Khối thịnh vượng chung đúng một năm sau đó vào ngày 9 tháng 12 năm 1962. Ngày 26 tháng 4 năm 1964, Tanganyika cùng với quốc đảo Zanzibar hình thành nên *Cộng hòa Liên hiệp Tanganyika và Zanzibar*, nhà nước mới này đổi tên thành *[[Tanzania|Cộng hòa Liên hiệp Tanzania]]* trong vòng một năm.

Tanganyika ban đầu bao gồm phần thuộc Anh của thuộc địa Đông Phi thuộc Đức theo ủy thác của Hội Quốc Liên vào năm 1922, sau đó trở thành một Lãnh thổ ủy thác Liên Hợp Quốc sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Các phần khác của Đông Phi thuộc Đức được ủy thác cho Bỉ, cuối cùng trở thành hai nước Rwanda và Burundi ngày nay.

## Xem thêm
*Đông Phi thuộc Đức
## Tham khảo
* John Iliffe: *A Modern History of Tanganyika*. Cambridge University Press, Cambridge 1979, ISBN 0-521-29611-0, S. 247 (google books)
Tỉnh Trung ương, Papua New Guinea

**Tỉnh Trung ương** (tiếng Anh: *Central Province*) là một đơn vị hành chính tại Papua New Guinea, nằm trên bờ biển phía nam của đất nước. Theo điều tra năm 2000, tỉnh có 183.983 cư dân và có diện tích . Nơi đặt trụ sở của tỉnh là Konedobu, thuộc ngoại ô thủ đô Port Moresby. Ngày 9 tháng 10 năm 2007, chính quyền tỉnh Trung ương đã loan báo kế hoạch xây dựng một tỉnh lị mới tại Bautama, cũng gần Port Moresby, mặc dù vậy việc xây dựng có ít tiến triển.

Trong khi Tok Pisin là ngôn ngữ chung tại tất cả các đô thị của Papua New Guinea, thì tại vùng bờ biển phía nam và nhất là tại tỉnh Trung ương, Hiri Motu là ngôn ngữ chung phổ biến hơn.

## Các huyện

## Nguồn
* Hanson, L.W., Allen, B.J., Bourke, R.M. and McCarthy, T.J. (2001). Papua New Guinea Rural Development Handbook. Land Management Group, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University, Canberra. Available as a 30 Megabyte PDF .

## Tham khảo
Định lý tang

Trong lượng giác, **định lý tan** biểu diễn mối liên quan giữa chiều dài hai cạnh của một tam giác và tan của hai góc đối diện với hai cạnh đó.

Với các ký hiệu trong hình bên, định lý tan được biểu diễn:

:\frac{a-b}{a+b} = \frac{\tan[\frac{1}{2}(\alpha-\beta)]}{\tan[\frac{1}{2}(\alpha+\beta)]}.

## Chứng minh

## Chứng minh định lý tan dựa vào [[định lý sin]]
: \frac{a}{\sin\alpha} = \frac{b}{\sin\beta}.

Đặt

: d = \frac{a}{\sin\alpha} = \frac{b}{\sin\beta},

ta có

: a = d \sin\alpha \text{ và }b = d \sin\beta. \, 

Do đó

: \frac{a-b}{a+b} = \frac{d \sin \alpha - d\sin\beta}{d\sin\alpha + d\sin\beta} = \frac{\sin \alpha - \sin\beta}{\sin\alpha + \sin\beta}.

Dùng công thức lượng giác

:  \sin(\alpha) \pm \sin(\beta) = 2 \sin\left(\frac{\alpha \pm \beta}{2} \right) \cos\left(\frac{\alpha \mp \beta}{2} \right), \;

ta có

:\frac{a-b}{a+b} = \frac{2\sin\tfrac{1}{2}\left(\alpha-\beta\right)\cos\tfrac{1}{2}\left(\alpha+\beta\right)}{2\sin\tfrac{1}{2}\left(\alpha+\beta \right)\cos\tfrac{1}{2}\left(\alpha-\beta\right)} = \frac{\tan[\frac{1}{2}(\alpha-\beta)]}{\tan[\frac{1}{2}(\alpha+\beta)]}. \qquad\blacksquare

Hoặc có thể chứng minh theo cách khác bằng công thức sau

:  \tan\left(\frac{\alpha \pm \beta}{2} \right) = \frac{\sin\alpha \pm \sin\beta}{\cos\alpha + \cos\beta} 

(xem công thức tang góc chia đôi).

## Ứng dụng
Từ công thức
:\tan[\frac{1}{2}(\alpha-\beta)] = \frac{a-b}{a+b} \tan[\frac{1}{2}(\alpha+\beta)]= 
\frac{a-b}{a+b} \cot[\frac{\gamma}{2}]
ta tính được \alpha-\beta nếu biết hai cạnh *a*, *b* của một tam giác và góc xen giữa \gamma hai cạnh đó. Biết \alpha+\beta=180^\circ-\gamma ta tính được \alpha và \beta. Cạnh thứ ba c có thể tính bằng Định lý sin.

## Xem thêm
* Định lý sin
* Định lý cos
* Công thức Mollweide
* Công thức nửa cạnh

## Tham khảo
Công thức Mollweide

Trong lượng giác, **công thức Mollweide**, hay **phương trình Mollweide**, được đặt tên theo Karl Mollweide, biểu diễn mối quan hệ giữa các cạnh và các góc trong một tam giác. Nó được dùng để kiểm tra lời giải của một bài toán giải tam giác.

Với các ký hiệu như hình 1, công thức Mollweide được biểu diễn

:  \frac{a + b}{c} = \frac{\cos\left(\frac{\alpha - \beta}{2}\right)}{\sin\left(\frac{\gamma}{2}\right)} 

và

:  \frac{a - b}{c} = \frac{\sin\left(\frac{\alpha - \beta}{2}\right)}{\cos\left(\frac{\gamma}{2}\right)}. 

Công thức Mollweide sử dụng tất cả sáu tham số của một tam giác - ba cạnh và ba góc của nó.

## Xem thêm

* Định lý sin
* Định lý cos
* Định lý tang
* Định lý cotang

## Ghi chú

## Tham khảo
* H. Arthur De Kleine, "Proof Without Words: Mollweide's Equation", *[[Mathematics Magazine]]*, volume 61, number 5, page 281, December, 1988.
Chế độ tam hùng lần thứ hai

**Chế độ tam hùng lần thứ hai** (tiếng La tinh: *Secundus Triumviratus* hoặc *Alter Triumviratus*) là tên do các sử gia đặt cho liên minh chính trị chính thức của Octavian (sau này được gọi là Augustus), Marcus Aemilius Lepidus, và Mark Antony, được hình thành ngày 26 tháng 11, 43 TCN với việc ban hành Lex Titia, đạo luật đặt dấu chấm hết cho Cộng hòa La Mã. Chế độ tam hùng này tồn tại trong 2 nhiệm kỳ 5 năm, từ 43 TCN - 33 TCN.

Không giống như Chế độ tam hùng lần thứ 1 thành lập trước đó, Chể độ tam hùng lần thứ hai là một thể chế hợp pháp và chính thức đã được hội nghị công dân La Mã phê chuẩn. Quyền lực không thể lấn át của tam hùng đã vượt qua bất kỳ vị quan nào khác, kể cả quan chấp chính tối cao.
## Xem thêm
*Liên minh tam hùng lần thứ 1
## Tham khảo
Chế độ tam hùng lần thứ nhất

**Liên minh tam hùng lần thứ 1** (tiếng La tinh: *Primus triumviratus*) là một liên minh chính trị được thành lập bởi Gaius Julius Caesar, Marcus Licinius Crassus và Gnaeus Pompeius Magnus. Khác với Liên minh tam hùng lần thứ 2, Liên minh tam hùng lần thứ 1 không hề có địa vị chính thức; ảnh hưởng của nó trong Cộng hòa La Mã cũng là không chính thức. Thực tế, liên minh này được giữ bí mật để phục vụ cho các mưu mô chính trị của tam hùng. Liên minh này được tạo lập năm 59 TCN và tồn tại cho đến khi Marcus Licinius Crassus mất năm 53 TCN.

## Nên đọc
* Chế độ tam hùng lần thứ hai
## Tham khảo
Định lý cotang

Trong lượng giác, **định lý cotang** biểu diễn mối quan hệ giữa các cạnh, các góc của một tam giác và bán kính đường tròn nội tiếp của tam giác đó.

Định lý cotang phát biểu rằng, nếu biết: 

bán kính đường tròn nội tiếp và
:  p = \frac{a+b+c}{2 } 
là nửa chu vi của tam giác thì:

: \cot{ \frac{\alpha}{2 }} = \frac{p-a}{\zeta }

: \cot{ \frac{\beta}{2 }} = \frac{p-b}{\zeta }

: \cot{ \frac{\gamma}{2 }} = \frac{p-c}{\zeta }

Điều đó dẫn tới

:  \frac{\cot(\alpha/2)}{p-a} = \frac{\cot(\beta/2)}{p-b} = \frac{\cot(\gamma/2)}{p-c}. 

## Xem thêm
*Định lý sin
*Định lý cos
*Định lý tang
*Công thức Mollweide
*Công thức tang góc chia đôi

## Tham khảo
Sông Rubicon

**Sông Rubicon** (Latin: *Rubicō*, Italian: *Rubicone*) là một con sông cạn ở phía bắc Ý, dài khoảng 80&nbsp;km, chạy từ núi Apennine đến biển Adriatic đi qua phía nam của vùng Emilia-Romagna, giữa 2 thành phố Rimini và Cesena. Từ Latin *rubico* bắt nguồn từ tính từ "rubeus" có nghĩa là "đỏ". Con sông có tên như thế vì nó có màu đỏ của phù sa bồi lắng. Nó như một yết hầu che chở cho thành Rome khỏi các cuộc nội chiến.

Thành ngữ trong tiếng Anh "Crossing the Rubicon" (*nghĩa đen*: băng qua Rubicon; *nghĩa bóng* - tạm dịch: phóng lao phải theo lao) có nghĩa là đi qua nơi không thể quay đầu lại và nó còn ám chỉ việc Julius Caesar cho quân đội của mình băng qua Rubicon để tiến đánh thành Rome năm 49 TCN, đó được xem như là một hành động nổi dậy.

## Tham khảo
Palenque, Chiapas

**Palenque** là một đô thị thuộc bang Chiapas, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 97991 người.

## Tham khảo
Gaius Julius Caesar (quan tổng đốc tỉnh)

**Gaius Julius Caesar** (khoảng 140 TCN–85 TCN) là một nguyên lão La Mã, người ủng hộ và cũng là anh vợ của Gaius Marius, là cha của Julius Caesar, nhà độc tài La Mã.

Caesar đã cưới Aurelia Cotta, một thành viên của dòng họ Aurelii và Rutilii. Họ có hai con gái đều tên là Julia (dạng nữ của nomen Julius, theo quy chuẩn đặt tên của người La Mã cổ) và một con trai là Julius Caesar sinh năm 100 TCN. Ông là anh trai của quan chấp chính tối cao năm 91 TCN Sextus Julius Caesar và là con của Gaius Julius Caesar II.

Sự thăng tiến của Caesar trên thể hệ thăng tiến La Mã (*cursus honorum*) được nhiều người biết đến, tuy nhiên ngày tháng cụ thể của từng chức vụ của ông có thể gây tranh cãi. Theo hai câu khắc trên bia đá (*elogia*) tại Roma một thời gian sau khi ông mất, Caesar là một quan đại biểu ở thuộc địa Cercina, quan bảo dân quân sự, quan tài vụ, pháp quan, và quan tổng đốc tỉnh Asia. Ngày tháng cụ thể của từng chức vụ không rõ ràng. Thuộc địa nói trên có thể đã thuộc quyền kiểm soát của Marius năm 103 TCN. Broughton xác định thời gian giữ chức pháp quan là vào năm 92 TCN, và chức quan tài vụ vào đầu những năm 90 TCN. Brennan cho rằng chức pháp quan là vào đầu thập kỷ 90 TCN.

Caesar qua đời đột ngột năm 85 TCN ở Roma, khi đang mang giầy vào buổi sáng. Một Caesar khác, có thể là cha ông này, cũng qua đời theo cách tương tự tại Pisa. Cha ông đã chứng kiến ông học thành tài với một trong những nhà hùng biện bậc nhất thành Roma, Marcus Antonius Gnipho. Trong chúc thư, ông để lại cho Caesar phần lớn tài sản, nhưng sau khi đảng phái của Marius bị đánh bại trong nội chiến những năm 80 TCN, số di sản thừa kế này bị quan độc tài Sulla sung công.

## Gia đình

## Tham khảo
Artjoms Rudņevs

**Artjoms Rudņevs** (sinh ngày 13 tháng 1 năm 1988) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Latvia thi đấu ở vị trí trung phong.

## Thống kê
### Câu lạc bộ

### Bàn thắng quốc tế

### Danh hiệu

#### Club

**[[FC Daugava|Daugavpils Daugava]]**
* Latvian Cup Winner (1): 2008

**[[Zalaegerszegi TE]]**
* Hungarian Cup Runner-up (1): 2010

**[[Lech Poznań]]**
* Polish Cup Runner-up (1): 2011

#### Individual

* Best player of the Ekstraklasa by Polish Footballers' Association: 2011
* Ekstraklasa top scorer (1): 2011–12

## Personal life

Artjoms Rudņevs is married and has a daughter born in 2011.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  
* Hlsz.hu profile 
* zte.hu profile
Marcus Aemilius Lepidus

**Marcus Aemilius Lepidus** (), (sinh khoảng 89 hoặc 88 TCN, mất cuối 13 hoặc đầu 12 TCN)
là một quý tộc La Mã, là người đã vươn lên trở thành một thành viên của Liên minh tam hùng lần thứ 2 và ông cũng là một đại giáo chủ (*Pontifex Maximus*). Cha ông là Marcus Aemilius Lepidus có liên quan đến một cuộc nổi loạn chống lại Cộng hòa La Mã.
## Tham khảo
Cá mương

**Cá mương** (danh pháp hai phần: *Hemiculter leucisculus*) là một loài cá thuộc chi Cá mương. Loài này có nguồn gốc từ con suối lớn, các hồ chứa ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông, Hàn Quốc và lưu vực sông Amur. Nó đã trở thành thành lập như là một loài ngoại lai ở một số nước khác, bao gồm cả Iran, Afghanistan, và Liên Xô cũ, nơi mà nó đã thay thế các loài địa phương. Ban đầu nó được mô tả như là *Culter leucisculus* bởi S. Basilewsky năm 1855, và cũng đã được gọi là Chanodichthys leucisculus và *Hemiculter leucisculus warpachowskii* trong tài liệu khoa học.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Cá mương sông Hồng

**Cá mương** (danh pháp hai phần: *Hemiculter songhongensis*) là một loài cá thuộc chi Cá mương.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Cá chuột Thái cầu vồng

*Epalzeorhynchos frenatum * hay **cá chuột Thái cầu vồng**, **cá mập cầu vồng**, **cá mập vây đỏ**, **cá hồng xá** là một loài cá nước ngọt Đông Nam Á thuộc họ Cá chép (Cyprinidae). Loài cá này sinh sống ở lưu vực sông Chao Phraya, Xe Bangfai và Mae Klong (Thái Lan) và có thể ở lưu vực sông Mêkông (Rainboth, 1996). Ở Việt Nam, cá phân bố số lượng ít trong các sông suối vùng Sa Bình, Easup, Lak, Dak Rlap ở Tây Nguyên. Chúng sinh sống ở đáy cát.

## Hình ảnh

Tập tin:Fransenlipper.JPG
Tập tin:Labeo Frenatus.jpg


## Chú thích

## Xem thêm
*Cá chuột Thái đuôi đỏ

## Tham khảo

*
Pteronotropis hypselopterus

***Pteronotropis hypselopterus*** là một loài cá thuộc họ Cá chép phân bố ở Bắc Mỹ. Con đực trưởng thành dài 5,8&nbsp;cm.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, Nueva Jersey,Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
* Helfman, G., B. Collette y D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts,Estados Unidos, 1997.
* Moyle, P. y J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. 2000.
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. 1994.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a. edición, Londres: Macdonald. 1985.

## Liên kết ngoài
* Catalogue of Life
Irven Spence

**Irven Spence** (1909–1995) là một diễn viên lồng tiếng xuất sắc người Mỹ. Ông sinh ngày 24 tháng 4 năm 1909 tại Lincoln, Nebraska. Ông là diễn viên lồng tiếng ở xưởng phim Metro-Goldwyn-Mayer (viết tắt là MGM) cho rất nhiều bộ phim, đặc biệt là Tom and Jerry  Ông lồng tiếng cho rất nhiều nhân vật trong Tom and Jerry.

Ông mất ngày 21 tháng 9 năm 1995 tại Dallas, Texas.
## Tham khảo
Notropis stramineus

***Notropis stramineus*** là một loài cá trong họ Cá chép. Chúng sinh sống trong các suối nước mở sạch với đáy cát nơi chúng ăn các đàn côn trùng mặt đất và thủy sinh, bùn đáy và tảo cát. 
Loài cá này có phạm vi phân bố vô cùng phổ biến, được biết đến từ trung bộ Hoa Kỳ và miền nam Canada. Phạm vi trải dài từ Saint Lawrence-Đại Lakes, vịnh Hudson và lưu vực sông Mississippi là một phần của sông St Lawrence ở Quebec đến Saskatchewan ở Canada. Phạm vi này cũng trải dài về phía nam Tennessee và Texas; phía tây Montana, Wyoming, Colorado và New Mexico, Trinity sông Rio Grande ở Texas và New Mexico, và Mexico.
## Chú thích

## Tham khảo

*
Hemiculter elongatus

***Hemiculter elongatus*** là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá chép. Loài này có nguồn gốc ở các vùng nước nội địa Việt Nam. Nó được mô tả khoa học lần đầu năm 2001 bởi Nguyễn Văn Hảo.
## Tham khảo

*
John Atta Mills

**John Evans Fifii Atta Mills** (21 tháng 7 năm 1944 – 24 tháng 7 năm 2012) là một chính trị gia Ghana, Tổng thống Ghana giai đoạn 2009–2012. Ông đã nhậm chức tổng thống vào ngày 07 Tháng 1 2009, đã đánh bại ứng cử viên đảng cầm quyền Nana Akufo-Addo trong cuộc bầu cử năm 2008. Ông là Phó tổng thống giai đoạn 1997–2001 dưới thời Tổng thống Jerry Rawlings, và thất bại trong các cuộc bầu cử tổng thống năm 2000 và 2004 dưới danh nghĩa ứng cử viên của Đại hội Dân chủ Quốc gia (NDC). Ông mất vào ngày 24 tháng 7 năm 2012 tại Bệnh viện Quân y 37 tại Accra. Ông là nguyên thủ quốc gia Ghana đầu tiên qua đời khi đương nhiệm.

## Tiểu sử
Ông sinh ra ở Tarkwa ngày 21 tháng 7 năm 1944 ở vùng Tây. Ông học tại trường Achimota, nơi ông tốt nghiệp vào năm 1963, và Đại học Ghana, Legon, nơi ông tốt nghiệp đại học luật trong năm 1967. 
Mills nghiên cứu tại Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London, và nhận bằng tiến sĩ luật tại Trường Nghiên cứu Phương Đông và châu Phi tại Đại học London. Sau khi hoàn thành luận án tiến sĩ của ông trong lĩnh vực thuế và phát triển kinh tế.
Ông chính thức làm giảng viên lần đầu tại Khoa Luật trường Đại học của Ghana. Ông đã dành gần 25 năm giảng dạy tại Legon và các tổ chức giáo dục đại học khác. Trong năm 1971, ông được chọn cho chương trình học bổng Fulbright tại Trường Luật Stanford ở Mỹ. Ông trở lại Ghana sau khi nhận được bằng tiến sĩ, làm việc tại trường cũ của mình, trường Đại học của Ghana, trong 25 năm.

## Tham khảo
Nghiêm Ích Khiêm

**Nghiêm Ích Khiêm** (嚴益謙; 1459-1499), tên tự là Phúc Lợi, thụy Bình Sơn (屏山); là võ tướng đời Lê Thánh Tông (1442 – 1497).

## Thân thế
**Nghiêm Ích Khiêm** sinh vào năm Kỷ Mão (1459 - thời Lê Nhân Tông Diên Ninh lục niên - tức đời Vua Diên Ninh thứ 6) tại xã Lan Độ, huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, xứ Kinh Bắc, nay là làng Quan Độ, xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Ông xuất thân từ một gia đình, dòng họ có truyền thống vẻ vang, gắn liền với lịch sử nhà Trần, và đặc biệt là thời nhà Lý với nhiều người làm quan và đóng góp lớn cho triều đình.

Nghiêm Ích Khiêm là con trai của Nghiêm Khắc Nhượng (thụy Ngũ Khê) và bà Hà Thị (hiệu Từ Nhân). Ông nổi tiếng văn võ song toàn, có sức mạnh và thông hiểu binh pháp. Thuở nhỏ, ông theo học chữ nho, mọi kinh sử ông đều không đạt, khoa thi năm Canh Tuất đời Vua Hồng Đức năm thứ 21 (1490), ông đỗ Hoàng giáp Tiến sĩ, đứng tên thứ 14, năm đó ông vừa tròn 31 tuổi.

## Sự nghiệp
**Nghiêm Ích Khiêm** là người học rộng tài cao, văn võ song toàn. Làm quan tới chức Đạt tín đại phu - Cẩm y vệ Đoán sự ty - Đoán sự - Cẩm y vệ Đô chỉ huy sứ và luôn luôn thường trực tại Điện Kim Quang - nơi Nhà vua làm việc.

Trong khi làm quan, ông luôn đề cao phẩm hạnh: Trung nghĩa đức nhân, giữ trọn thần tiết vua, với nước, do vậy ông đã được Nhà vua sủng ái, sĩ phu trọng vọng.

## Qua đời
Ngày 30/5 năm Kỷ Mùi, đời vua Lê Hiến Tông, năm Cảnh Thống năm thứ hai (1499), ông qua đời, thọ 41 tuổi. Mộ táng tại Xứ Đồng Ngọc - Đại tha ma, thuộc làng Quan Độ nay.

## Gia quyến
Chính thất phu nhân của ông là người cùng xã, có tên hiệu là Từ Huệ, cũng thuộc dòng thế gia lệnh tộc. Ngày 26/9, bà trở về cõi Phật, mộ tại Đồng Ngọc Xứ - Đại tha ma.

Người con trai duy nhất của Nghiêm Ích Khiêm và bà Từ Huệ là Nghiêm Khải (thụy Hòa Phủ).

Nghiêm Ích Khiêm có người anh họ (anh nhà bác) là Tiến sĩ Nghiêm Phụ khoa Mậu Tuất (1478).

Ngoài ra, Nghiêm Ích Khiêm còn có người em gái là chính thất của Tiến sĩ Đàm Thận Huy cùng khoa thi năm 1490, quê ở xã Ông Mặc liền kề.

## Xem thêm
* Họ Nghiêm

## Tham khảo
*Nghiêm Tính Gia Phả 
*Bia số 3: Văn bia đề danh Tiến sĩ từ khoa Canh Tuất (1490) đến khoa Ất Sửu (1505) tại Văn miếu Bắc Ninh 
*Lê Viết Nga (chủ biên): Thần tích, sắc phong các vị thần, thành hoàng làng tỉnh Bắc Ninh, Bảo tàng Bắc Ninh, 2008.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Tiến sĩ Nghiêm Ích Khiêm 
*Thân thế sự nghiệp võ tướng Nghiêm Ích Khiêm anh rể tiến sĩ Đàm Thận Huy
John Dramani Mahama

**John Dramani Mahama**  (sinh ngày 29 tháng 11 năm 1958) là một chính trị gia Ghana, là Tổng thống Ghana từ năm 2012. Ông là Phó Tổng thống Ghana giai đoạn 2009-2012, và ông nhậm chức vào ngày 24 tháng 7 năm 2012 sau cái chết của người tiền nhiệm, Tổng thống John Atta Mills. Là một chuyên gia truyền thông, nhà sử học, nhà văn, ông là một thành viên của Quốc hội 1997-2009, ông là Bộ trưởng Bộ truyền thông giai đoạn 1998-2001.

## Tiểu sử
Mahama sinh ra ở Damongo, ở đơn vị bầu cử Damango Daboya của Ghana. Cha Emmanuel Mahama Adama của ông là đại biểu đầu tiên của đơn vị bầu cử Quốc hội cho Tây Gonja Bầu cử và Ủy viên đầu tiên trong khu vực Khu vực phía Bắc trong thời Đệ Nhất Cộng Hòa Ghana.
Ông đã theo học Trường tiểu học Achimota và Đại học Ghana, nhận bằng cử nhân ngành lịch sử vào năm 1981 và bằng sau đại học trong các nghiên cứu truyền thông vào năm 1986. Sau này, Mahama nghiên cứu thêm ở Viện Khoa học Xã hội ở Moskva, Liên Xô. 
Sau khi học xong, Mahama trở về Ghana và 1991-1996, ông làm cán bộ văn hóa thông tin, và nghiên cứu tại Đại sứ quán Nhật Bản tại Accra.
Từ đó, ông chuyển đến cơ quan phi chính phủ (NGO) PLAN Quốc tế Văn phòng Quốc gia của Ghana, nơi ông làm công việc quan hệ quốc tế, truyền thông tài trợ và quản lý tài trợ. 
## Tham khảo
Ammodytes hexapterus

***Ammodytes hexapterus*** là một loài cá thuộc họ Ammodytidae trong bộ Perciformes.
Con đực trưởng thành có chiều dài 30&nbsp;cm.
Loài này phân bố ở Thái Bình Dương (tại Alaska cho đến Biển Nhật Bản và miền nam California) và Đại Tây Dương Tây (từ phía bắc của Quebec đến North Carolina). 
## Tham khảo

## Thư mục
* Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, Nueva Jersey,Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
* Helfman, G., B. Collette y D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts,Estados Unidos, 1997.
* Hoese, D.F. 1986:. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemania.

## Liên kết ngoài
* ITIS (tiếng Anh)
* AQUATAB.NET
Cá ngân long

**Cá ngân long** (tên khoa học ***Osteoglossum bicirrhosum***) là một loài cá xương nước ngọt Nam Mỹ thuộc họ Osteoglossidae. Cá ngân long đôi khi được nuôi trong bể thủy sinh, nhưng chúng là loài săn mồi và cần bể rất lớn.

Danh pháp chi *Osteoglossum* có nghĩa là "lưỡi xương" và danh pháp loài *bicirrhosum* có nghĩa là "hai râu" (từ tiếng Hy Lạp).

## Phạm vi và môi trường sống
Loài cá Nam Mỹ này có nguồn gốc từ lưu vực sông Amazon, Essequibo và Oyapock. Chúng không sống ở lưu vực sông Rio Negro, ngoại trừ sông Branco, nơi sinh sống của cả cá ngân long và cá hắc long.

Cá ngân long xuất hiện ở cả môi trường nước đen và nước trắng, bao gồm cả rừng ngập nước.

## Mô tả
Loài cá này có vảy tương đối lớn, thân dài và đuôi thon, vây lưng và vây hậu môn kéo dài đến tận vây đuôi nhỏ, chúng gần như hợp nhất với nhau. Tổng chiều dài tối đa thường được đạt , nhưng có báo cáo về cá thể lên đến . Không giống như cá hắc long, cá ngân long có màu sắc giống nhau trong suốt vòng đời của nó. Con trưởng thành của hai loài rất giống nhau, nhưng có thể được phân biệt bằng mô sinh học.

Cá nhóm này thường được người nuôi cá gọi là 'cá rồng' vì lớp vảy sáng bóng như áo giáp và râu đôi của chúng gợi nhớ đến những mô tả về rồng trong văn hóa dân gian Đông Á.

## Tập tính
Loài này còn được gọi là 'khỉ nước' vì khả năng nhảy lên khỏi mặt nước để bắt mồi. Cá thường bơi gần mặt nước chờ đợi con mồi tiềm năng. Mặc dù các mẫu vật đã tìm được có hài cốt của chim, dơi, chuột và rắn trong dạ dày của chúng, chế độ ăn chính của cá này bao gồm ốc sên, động vật giáp xác (như cua), côn trùng (như bọ cánh cứng), nhện, cá nhỏ hơn và các động vật khác. nổi trên mặt nước, nhằm mục đích điều chỉnh chiếc miệng giống như cây cầu kéo.

## Tình trạng bảo tồn
Cá ngân long hiện không được liệt kê trong bất kỳ phụ lục CITES nào  và được liệt vào danh sách loài ít quan tâm  trong Sách đỏ IUCN. Tuy nhiên, đây là một trong những loài cá cảnh phổ biến nhất ở Nam Mỹ và do đó tình trạng bảo tồn đáng được chú ý. Các mối đe dọa khác bao gồm hạn hán và nạn phá rừng, bồi lắng và thoát nước đất cho con người sử dụng.

Theo báo cáo của *[[Dịch vụ Tin tức Môi trường]]* vào tháng 8 năm 2005, việc sử dụng chung quần thể cá ngân long là nguyên nhân dẫn đến tranh chấp giữa chính quyền Brazil và Colombia. Cá ngân long non được đánh bắt ở Colombia để bán làm cá cảnh, trong khi người dân vùng Amazonia của Brazil bắt cá trưởng thành để làm thức ăn. Số lượng cá ngân long giảm mạnh đã khiến chính quyền Brazil cấm đánh bắt chúng trong khoảng thời gian từ ngày 1 tháng 9 đến ngày 15 tháng 11; Colombia cấm bắt trong khoảng thời gian từ ngày 1 tháng 11 đến ngày 15 tháng 3.

Cá ngân long thường được những người chơi cá cảnh có kinh nghiệm nuôi làm thú cưng, được xem là một loài thay thế dễ tiếp cận cho cá rồng châu Á, được liệt kê trong Phụ lục I của CITES và do đó rất khó và tốn kém để có được một cách hợp pháp.

## Xem thêm

* Danh sách loài cá cảnh nước ngọt
* cá rồng châu Á

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
*
Cá rồng trân châu

**Cá rồng trân châu** (danh pháp hai phần: ***Scleropages jardinii***), tên khác gồm **Cá trân châu long**, **kim long Úc**, **châu long Úc rằn** là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá rồng. Loài này có nguồn gốc Australia và New Guinea, một trong hai loài cá đôi khi được gọi là cá rồng Úc, loài còn lại là saratoga (S. leichardti).. Nó có rất nhiều tên gọi thông thường khác, bao gồm bao gồm saratoga phươngb bắc, bonytongue Úc, Toga và cá chẽm (không nên nhầm lẫn với cá chẽm thông thưởng, Lates calcarifer). Nó là một thành viên của phân họ Osteoglossinae, một nhóm teleost (cơ bản)

S. jardinii được tìm thấy trong nước chuyển động nhanh và vẫn còn ở miền Bắc Australia và New Guinea. Nó không được coi là có nguy cơ tuyệt chủng hoặc bị đe dọa bởi một trong hai Công ước CITES ước cũng không phải sách đỏ IUCN.
## Mô tả

Cá này có thân dài, màu tối với bảy hàng vảy, đều có một vài đốm đỏ hoặc hồng nhạt sắp xếp theo một hình dạng trăng lưỡi liềm xung quanh các mép sau của vảy. Nó phát triển đến chiều dài khoảng 90&nbsp;cm (35 inch). Trọng lượng tối đa của nó được ghi nhận là 17,2&nbsp;kg (£ 38), nhưng một báo cáo cho thấy nó đã được biết đến cân nặng 27&nbsp;kg (£ 59). 
## Xem thêm
*Danh sách các loài cá cảnh nước ngọt
## Hình ảnh

Tập tin:Scleropages Jardinii Prague 2012 3.jpg
Tập tin:Scleropages Jardinii Prague 2012 1.jpg
Tập tin:Scleropages Jardinii Prague 2012 2.jpg
Tập tin:Scleropages leichardti 039.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* Native Fish Australia article 
* 
* 
* Dawes, John; Chuan, Lim Lian; & Cheong, Leslie, eds (1999). *Dragon Fish, The*. Kingdom Books England.
Cydonia (vùng của Sao Hỏa)

**Cydonia** là một khu vực trên hành tinh Sao Hỏa, và đã thu hút được cả mối quan tâm giới khoa học và dân chúng. Tên gọi ban đầu để tính năng suất phản chiếu (khu vực rất đặc trưng của màu) có thể nhìn thấy từ kính viễn vọng Earthbound. Khu vực này giáp với vùng đồng bằng của Acidalia Planitia và vùng cao nguyên Arabia Terra. Khu vực này bao gồm các vùng của Sao Hỏa: "Cydonia Mensae", một khu vực có tính chất giống như mesa đỉnh bằng phẳng, một địa hình albedo trên Sao Hỏa (được đặt tên theo tên của một thành phố cổ ở đảo Crete), "*[[Cydonia Colles]]*", một vùng đồi hoặc gò đồi nhỏ, và "*[[Cydonia Labyrinthus]]*", một phức hợp các thung lũng giao nhau. Như với các đặc điểm địa hình albedo trên Sao Hỏa, tên gọi Cydonia được lấy từ tên cổ đại, như trong trường hợp này từ Kydonia, một *polis* lịch sử (hoặc "nhà nước-thành phố") trên đảo Crete.

Cydonia chứa "Khuôn mặt trên Sao Hỏa" tính năng nằm ở khoảng cách nửa giữa miệng núi lửa Arandas và miệng núi lửa Bamberg. Kiến tạo "hộp sọ" ESA là có cự ly một vài km về phía nam của "khuôn mặt".

Một trong những hình ảnh chụp bởi Viking 1 vào 25 tháng 6 năm 1976, một trong những đỉnh núi bằng ở Cydonian, nằm tại ở 40,75° vĩ bắc và 9,46° kinh tây xuất hiện hình dáng con người là "Khuôn mặt trên Sao Hỏa". Khi nhận được tấm ảnh đầu tiên, vị trưởng khoa học Viking tên là Gerry Soffen đã cho rằng "khuôn mặt" trong ảnh 35A72 như là một "trò lừa bịp" của ánh sáng và bóng tối". Tuy nhiên, một tấm ảnh thứ hai, 70A13, được chụp sau đó lúc góc ánh sáng mặt trời khác so với 35A72 cũng cho thấy "Khuôn mặt". Khám phá thứ hai này được thực hiện độc lập bởi hai kỹ sư máy tính tại Trung tâm không gian Goddarn của NASA là Vincent DiPietro và Gregory Molenaar, họ là người khám phá ra hai tấm ảnh, 35A72 và 70A13 của Viking, trong khi tìm kiếm thông qua các tài liệu lưu trữ của NASA.

Sự xuất hiện của một vật trên Sao Hỏa giống với một con người thu hút sự chú ý của các cá nhân và tổ chức quan tâm đến trí thông minh ngoài hành tinh và các cuộc viếng thăm Trái Đất, và tấm hình ảnh này đã được công bố vào năm 1977. Một số lời bình luận, đặc biệt là của Richard Hoagland, tin rằng "Khuôn mặt" là bằng chứng của một nền văn minh đã mất của Sao Hỏa, theo đó những nét địa hình khác được đưa ra như các kim tự tháp, mà họ cho rằng đó là một thành phố đổ nát. Những tấm hình nguyên bản của Viking đã dẫn nhiều nhà nghiên cứu tới chỗ cho rằng "Khuôn mặt" không phải là hình ảnh do sự trùng hợp ngẫu nhiên của các yếu tố ánh sáng và môi trường.

## Tham khảo
Quần đảo Schouten, Papua New Guinea

**Schouten** là một nhóm đảo bao gồm 6 hòn đảo núi lửa nhỏ, thuộc tỉnh Đông Sepik, Papua New Guinea, là một phần cấu thành nên quần đảo Bismark. Nhóm đảo này còn được gọi là quần đảo Đông Schouten hay quần đảo Le Maire để phân biệt với quần đảo Schouten thuộc Indonesia. Diện tích của quần đảo khoảng 19 mile2 tương đương với 50 km2.

Quần đảo Schouten bao gồm các đảo sau:

* Đảo Bam, hoạt động phun trào núi lửa lần gần nhất năm 1960.
* Đảo Blup Blup, núi lửa.
* Đảo Kadovar, có thể là núi lửa, nhưng chưa xác nhận được vụ phun trào nào kể từ năm 1700.
* Đảo Koil
* Đảo Vokeo
* Đảo Wei

## Tham khảo

* 
* 
*
Quần đảo Western, Papua New Guinea

**Western** (Quần đảo Phía Tây), là một quần đảo toạ lạc ngoài khơi Đông Bắc của Papua New Guinea, thuộc quần đảo Bismark, Thái Bình Dương.

Các đảo thuộc quần đảo Phía Tây:

* Đảo Aua
* Quần đảo Hermit
* Quần đảo Kaniet (Anchorite)
* Đảo Sae
* Quần đảo Ninigo
* Đảo Wuvulu

## Liên kết
*Geographical Names in the Western Islands
*http://www.wuvulu.com/maps.shtml#Map-The%20Western%20Islands

## Tham khảo
Natri chloroacetat

**Natri cloroacetat** là một hợp chất hóa học hữu cơ có công thức **NaC<sub>2</sub>H<sub>2</sub>ClO<sub>2</sub>**. Nó là muối natri của axit cloroacetic, được sử dụng làm nguyên liệu ban đầu hoặc chất trung gian để sản xuất một số lượng lớn hóa chất, chẳng hạn như dược phẩm và chất dẻo.

## Điều chế
Natri cloroacetat được sản xuất công nghiệp bằng cách cho axit cloroacetic phản ứng với natri cacbonat.

:\mathrm{ 2 \ CH_2ClCOOH + Na_2CO_3 \longrightarrow  2 \ CH_2ClCOONa + \ H_2O + \ CO_2 \uparrow }

## Tính chất
Natri cloroacetat là chất rắn màu trắng, dễ cháy, dễ tan trong nước. Nó phân hủy trên 150&nbsp;°C, tạo ra cacbon monoxit, carbon dioxide, hydro chloride và natri oxit.

## Sử dụng
Natri cloroacetat được sử dụng làm nguyên liệu thô để sản xuất dược phẩm, chất dẻo và thuốc nhuộm, mỹ phẩm, thuốc diệt cỏ, cacboxymetyl xenlulozơ, axit thioglycolic, glycin và nitrometan.

## An toàn
Khi đốt hoặc đun nóng natri cloroacetat, hydro chloride được tạo ra, có thể gây ăn mòn.

## Tham khảo

## Đọc thêm
*GDCh-Ủy ban Cố vấn về Các Hóa chất Hiện có Liên quan đến Môi trường (BUA) (Ed.): ''Axit tricloroaxetic (76-03-9), Natri tricloroaxetat (650-51-1)". Hirzel, 1997, ISBN 978-3-7776-0765-8
Trần Tuyên công

**Trần Tuyên công** (chữ Hán: 陳宣公; trị vì: 692 TCN - 648 TCN), tên thật là **Quy Chử Cữu** (媯杵臼 - hay **Quy Xử Cữu**), là vị vua thứ 16 của nước Trần – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

## Thân thế
Trần Tuyên công là con thứ của Trần Hoàn công – vua thứ 12 nước Trần, em của Trần Lệ công Quy Dược và Trần Trang công – vua thứ 14 và 15 nước Trần. Năm 693 TCN, Trang công mất, Quy Chử Cữu lên nối ngôi, tức là Trần Tuyên công.

## Sự nghiệp
Năm 681 TCN, nước Tống có loạn. Tống Mẫn công bị Nam Cung Trường Vạn giết. Trường Vạn lập Tử Du lên ngôi. Người nước Tống cùng nhau lập em Mẫn công là Hoàn công lên ngôi và tiến đánh về kinh, giết chết Tử Du. Nam Cung Trường Vạn đẩy xe chở mẹ chạy sang nước Trần, chỉ trong 1 ngày đã tới nơi.

Trần Tuyên công dung nạp Nam Cung Trường Vạn. Tống Hoàn công sai người sang đề nghị nộp trả Vạn, kèm theo của biếu. Trần Tuyên công bèn sai đàn bà, con gái chuốc rượu cho Vạn say rồi lấy da tê trói lại, đưa sang nước Tống. Nước Tống giết chết Vạn.

Năm 676 TCN, Chu Huệ Vương lập người con gái nước Trần làm hậu. Năm 674 TCN, ông mang quân đánh phá đất Tây Bỉ của nước Lỗ.

Trần Tuyên công đã lập con lớn là thế tử Ngự Khấu, nhưng sau đó lấy người vợ thứ sinh được con trai khác là Khoản. Năm 672 TCN, Trần Tuyên công yêu Quy Khoản bèn giết thế tử Ngự Khấu. Người cùng cánh với Ngự Khấu là công tử Quy Hoàn – con thứ của Trần Lệ công, cháu gọi Tuyên công bằng chú, năm đó 33 tuổi – chạy sang nước Tề nương nhờ Tề Hoàn công. Tề Hoàn công thu dụng Quy Hoàn cho làm quan ở đất Điền, con cháu sau này chính là họ Điền Tề thời Chiến Quốc.

Năm 656 TCN, bá chủ Tề Hoàn công đánh nước Sái và nước Sở, tiến đến Thiệu Lăng. Khi chư hầu chuẩn bị rút quân về nước, đại phu Viên Đào Đồ nước Trần không muốn quân chư hầu qua nước mình, bèn giả lệnh Tề Hoàn công nói với các đạo quân đi theo hướng đông chứ không qua đường phía bắc là địa phận nước Trần và nước Trịnh. Thân hầu bèn tố cáo với Tề Hoàn công rằng đi đường Trần Trịnh mới sẵn lương thực và không lo bị quân Đông Di đánh úp. Tề Hoàn công hiểu ra dụng ý của Viên Đào Đồ muốn vì lợi riêng cho nước Trần (không phải cung đốn lương thực cho chư hầu), bèn bắt giam Viên Đào Đồ.

Cuối năm đó, Tề Hoàn công tập hợp chư hầu kéo sang đánh nước Trần. Trần Tuyên công xin giảng hòa. Tề Hoàn công bèn thả Viên Đào Đồ.

Sang năm 655 TCN, Trần Tuyên công đi hội chư hầu do Tề Hoàn công làm chủ ở đất Thủ Chỉ. Trong thời gian làm vua, ông nhiều lần đi hội chư hầu.

Năm 648 TCN, Trần Tuyên công qua đời. Ông ở ngôi được 45 năm. Con ông là Quy Khoản lên nối ngôi, tức là Trần Mục công.

## Xem thêm
*Trần Trang công
*Trần Mục công

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Trần Kỷ thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
* Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện, tập 1*, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

## Chú thích
Natri myreth sulfat

**Natri myreth sunfat** là một hỗn hợp hợp chất hữu cơ với cả hai thành phần tẩy rửa và hoạt động bề mặt. Công thức hóa học của hợp chất là **CH<sub>3</sub>(CH<sub>2</sub>)<sub>12</sub>CH<sub>2</sub>(OCH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>)<sub>n</sub>OSO<sub>3</sub>Na**. Nó được tìm thấy trong nhiều loại sản phẩm chăm sóc cá nhân như: xà phòng, dầu gội đầu và kem đánh răng. Đây là một chất tạo bọt rẻ và hiệu quả. Natri myreth sunfat chứa nhiều hợp chất có gần giống với các loại chất giặt rửa khác. Đôi khi số đơn vị ete của etylen glycol (n) được ghi rõ trong tên như myreth-n sunfat, ví dụ myreth-2 sunfat.

## Sản xuất
Natri myreth sunfat rất giống với natri laureth sunfat; sự khác biệt duy nhất là có thêm hai nguyên tử cacbon trong phần alcohol no của đuôi kị nước. Nó được sản xuất bằng phương pháp etoxi hóa (vì thế nên có đuôi "eth" trong "myreth") alcohol myristylic. Sau đó nhóm OH cuối bị chuyển thành gốc sunfat khi xử lý với axit closunfuric.

## An toàn
Như các etoxilat khác, natri myreth sunfat có thể trở nên gây ô nhiễm với 1,4-đioxan trong khi sản xuất, được xem là chất nghi ngờ gây ung thư nhóm 2B bởi Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC). Tuy nhiên, ở nồng độ cho phép, hợp chất này được xem là không độc hại và không gây ăn mòn da.

## Xem thêm
*Amoni lauryl sunfat

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Cơ sở dữ liệu sản phẩm gia dụng  trên website của NIH.
Junonia hierta

**Junonia hierta** là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm giáp được tìm thấy ở Cựu nhiệt đới giới. Nó sinh sống ở môi trường thảo nguyên và cây bụi mở. Khu vực phân bố ở châu Phi và Đông Nam Á.
Ấu trùng có màu nâu tối như mặt đất hoặc xám. Nhộng màu hơi đỏ.
## Hình ảnh

File:Yellow pansy cat sec.jpg|Sâu bướm
File:Yellow pansy pupa sec.jpg|Nhộng
File:Yellow Pansy (Junonia hierta)- Female in Talakona forest, AP W IMG 8586.jpg|Imago

## Phân loài

* *Junonia hierta hierta* (Fabricius, 1798) (phía nam Vân Nam)
* *Junonia hierta cebrene* Trimen, 1870 (khu vực khô hơn của châu Phi, Arabia)
* *Junonia hierta paris* Trimen, 1887 (Madagascar)
* *Junonia hierta magna*? (Evans, 1926) (Sikkim) 

## Chú thích

 
## Tham khảo
Công thức tang góc chia đôi

Trong lượng giác, **công thức tang góc chia đôi** biểu diễn quan hệ giữa các hàm lượng giác của một góc với tang của một nửa góc đó:

: \tan\tfrac{1}{2}\theta = \frac{\sin\theta}{1 + \cos\theta} = \frac{1-\cos\theta}{\sin\theta}.

## Các dạng khác

: 
\begin{align}
\tan\left(\frac{\alpha + \beta}{2}\right) & = \frac{\sin\alpha + \sin\beta}{\cos\alpha + \cos\beta}, \\[10pt]
\tan\left(\frac{\varphi}{2} + \frac{\pi}{4}\right) & = \tan\varphi + \sec\varphi, \\[10pt]
\sqrt{\frac{1 - \sin\theta}{1 + \sin\theta}} & = \frac{\left|1 - \tan(\theta/2)\right|}{\left|1 + \tan(\theta/2)\right|}.
\end{align}


: \tan\tfrac{1}{2}\theta = \frac{\tan\theta}{1 + \sqrt{1+\tan^2\theta}}, \quad \theta \in \left(-\tfrac{\pi}{2},\tfrac{\pi}{2} \right).

## Phép thế Weierstrass

Trong nhiều bài toán lượng giác, **công thức tang góc chia đôi** rất có ích trong vi tích phân và bài toán tìm nguyên hàm.

Công thức được xây dựng bằng phương pháp hình học như sau: qua điểm (cos φ, sin φ) trên đường tròn đơn vị, kẻ đường thẳng đi qua điểm (&minus;1,0), cắt trục *Oy* tại điểm có tung độ *y*&nbsp;=&nbsp;*t*. Có thể chứng minh bằng hình học rằng *t*&nbsp;=&nbsp;tan(φ/2), do đó phương trình của đường thẳng này là *y*&nbsp;=&nbsp;(1&nbsp;+&nbsp;*x*)*t*. Điều này cho phép ta viết được các công thức bên dưới theo *t*.

Ngoài ra tham số *t* còn đại diện cho phép chiếu lập thể của điểm (cos&nbsp;φ,&nbsp;sin&nbsp;φ) lên trục *Oy* với tâm chiếu là (&minus;1,0). Từ đó ta có

và

e^{i \varphi} = \frac{1 + i t}{1 - i t},
&nbsp;
e^{-i \varphi} = \frac{1 - i t}{1 + i t}.

Biến đổi từ các công thức trên, ta có mối liên quan giữa lôgarit tự nhiên và arctang như sau
:\tan^{-1}t = \frac{1}{2i}\ln\frac{1+it}{1-it}.

Trong vi tích phân, phép thế Weierstrass được dùng để tìm nguyên hàm của hàm phân thức đối với sin(*φ*) và &nbsp;cos(*φ*). Sau khi đặt

:t=\tan\tfrac{1}{2}\varphi.

Ta có

:\varphi=2\arctan t, \, 

và do đó

:d\varphi = .

## Trong hàm hyperbolic
Tương tự đối với hàm hyperbolic, khi chiếu một điểm trên nhánh phải của một hyperbol có tọa độ &nbsp;(cosh&nbsp;*θ*,&nbsp;sinh&nbsp;*θ*) lên trục *Oy* qua tâm chiếu (&minus;1,&nbsp;0) ta có:

:t = \tanh\tfrac{1}{2}\theta = \frac{\sinh\theta}{\cosh\theta+1} = \frac{\cosh\theta-1}{\sinh\theta}

với 

và

Phép thế này được giới thiệu bởi Karl Weierstrass trong việc tìm nguyên hàm.

Các công thức trên khi biến đổi sẽ cho ta mối liên quan giữa lôgarit tự nhiên và arctanh:

:\tanh^{-1}t = \frac{1}{2}\ln\frac{1+t}{1-t}.

## Hàm Gudermannian
Nếu đặt

:t = \tan\tfrac{1}{2}\varphi = \tanh\tfrac{1}{2}\theta

thì

:\varphi = 2\tan^{-1}\tanh\tfrac{1}{2}\theta \equiv \mathrm{gd}\,\theta.

Hàm gd(*θ*) được gọi là hàm Gudermannian. Hàm Gudermannian cho ta mối quan hệ giữa hàm lượng giác và hàm hyperbolic.

## Xem thêm
*Đẳng thức lượng giác
*Công thức nửa cạnh
*Hàm Gudermannian

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*''Tangent Of Halved Angle''  at Planetmath
Black Jesus † Amen Fashion

"**Black Jesus † Amen Fashion**" là một ca khúc của nữ nghệ sĩ thu âm người Mỹ Lady Gaga trích từ bản đặc biệt album phòng thu thứ hai của cô, *[[Born This Way]]* (2011). Cùng với sự phát hành của album, "Black Jesus † Amen Fashion" ra mắt tại vị trí thứ 172 trên bảng xếp hạng UK Singles Chart vào 4 tháng 7 năm 2011, và vị trí thứ 22 trên Spanish Singles Chart vào 9 tháng 9 năm 2011. Theo Gaga, lời của ca khúc nói về những suy nghĩ mới mẻ của cô khi cô chuyển đến sống tại trung tâm của New York khi cô chỉ mới tròn 19 tuổi.

## Bối cảnh và thu âm
"Black Jesus † Amen Fashion" được đồng sáng tác và đồng sản xuất bởi Lady Gaga và DJ White Shadow. Gaga giải thích các ý nghĩa đằng sau lời bài hát, cô nói rằng nó là "đại diện của một phong cách sống hoàn toàn mới", mà là dựa trên những sự việc mà cô chứng kiến khi sống tại New York City. Cô nói tiếp, rằng "Tất cả là về một cách suy nghĩ mới mẻ, dễ dàng y như khi mặc lên người một bộ quần áo thôi".

## Thực hiện
"Black Jesus † Amen Fashion" được viết và sản xuất bởi DJ White Shadow và Lady Gaga.

## Danh sách ca khúc
**Born This Way: Bản Đặc biệt**
* "Black Jesus † Amen Fashion" – 3:36

**Born This Way: The Remix**
* "Black Jesus † Amen Fashion" (Michael Woods Remix) - 4:03 

## Xếp hạng
Cùng với sự phát hành của album, "Black Jesus † Amen Fashion" ra mắt tại vị trí thứ 172 trên bảng xếp hạng UK Singles Chart vào 4 tháng 7 năm 2011. Vào 9 tháng 9 năm 2011, ca khúc đạt vị trí thứ 22 trên Spanish Singles Chart.

## Chú thích
Natri thiomethoxide

**Natri thiometoxit** hay **natri metanthiolat** (**CH<sub>3</sub>SNa**, viết tắt: **MeSNa**) là muối natri base liên hợp của metanthiol. Hợp chất này có mặt trên thị trường dưới dạng bột trắng, tan tốt trong nước. Nó là chất nucleophin mạnh có thể dùng để điều chế các thiometyl ete. Nó thủy phân trong không khí ẩm sinh ra metanthiol, có mùi nhẹ và độc.

## Tham khảo
Natri dehydroacetat

**Natri dehydroacetat** là một hợp chất hữu cơ có công thức **Na(CH<sub>3</sub>C<sub>5</sub>HO(O<sub>2</sub>)(CH<sub>3</sub>)CO)**. Nó là muối natri của axit dehydroacetic, là một dẫn xuất của axit acetic. Hợp chất này chủ yếu tồn tại dưới dạng bột màu trắng.

Nó có số E là "E266".

## Ứng dụng
Natri dehydroacetat được dùng làm chất diệt nấm, làm dẻo, kem đánh răng, chất bảo quản trong thực phẩm.

## Tham khảo
Trận Schleswig

**Trận Schleswig** hay **Trận Slesvig**, còn gọi là **Trận Dannevirke** là trận đánh thứ hai của cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất, diễn ra vào ngày lễ Phục Sinh 23 tháng 4 năm 1848 giữa Quân đội Phổ và quân Schleswig &ndash; Holstein do tướng Phổ là Friedrich von Wrangel thống lĩnh với Quân đội Đan Mạch do Đại tá Frederik Læssøe chỉ huy. Sau một cuộc giao chiến ác liệt, quân Phổ và quân Schleswig &ndash; Holstein, với lợi thế lớn về quân số, đã đánh tan tành quân Đan Mạch, buộc đối phương phải rút lui. Chiến thắng toàn diện này đã tạo điều kiện cho quân đội Đức chiếm lĩnh hầu hết vùng Schleswig. Mặt khác, quân đội Đan Mạch vẫn còn tồn tại, dù rằng nhiều thương binh Đan Mạch đã chết sau chiến bại này.

Đây là thời khắc để quân Schleswig - Holstein rửa hận cho thất bại của mình trong trận Bov. Quân đội Phổ - vốn chỉ vừa mới tham chiến về phía Schleswig - Holstein, đã cùng với quân Schleswig - Holstein tiến công quân Đan Mạch buổi sáng lạnh lẽo hôm ấy. Mặc dù không trực tiếp tham gia trận chiến, sự hiện diện của một đoàn quân Liên minh các quốc gia Đức đã buộc quân Đan Mạch phải cố thủ. Quân Đan Mạch đã khôn khéo chống trả trước sức tấn công của quân Đức trong trận đánh này. Sau khi buộc đội tiền quân Đan Mạch phải thoái lui, Tướng Wrangel hạ lệnh cho quân cánh trái của ông tiến về hướng Tây, song một số đơn vị của cánh quân này đã thẳng tiến trước khi chỉ huy cánh quân này phát lệnh và giao tranh với quân Đan Mạch tại Bustrup. Đồng thời, Wrangel quyết định tấn công cao điểm về hướng Bắc Bustrup và ông ra lệnh cho quân cánh trái quay lại, song chỉ một phần của cánh quân này là nhận được lệnh. Quân Đan Mạch đã tổ chức phản công, và bất ngờ đội hậu quân cánh trái của Phổ đánh tan tác quân Đan Mạch. Về phía Đông, quân Phổ đã chiếm được Erdbeerenberg và cuộc giao chiến diễn ra ác liệt ở một số vị trí, và cuối cùng quân Đan Mạch phải tiến hành rút lui. Quân Đức đã đột chiếm được tuyến phòng thủ Dannevirke của đối phương. Trận đánh này đã gây ra tâm trạng thất vọng của người Đan Mạch đối với cuộc chiến tranh, trái ngược với thái độ lạc quan tại Copenhagen hồi tháng 3 năm 1848. Đồng thời, trận chiến Schleswig cũng được xem là một bước ngoặt thuận lợi cho đoàn quân Phổ trong chiến dịch này.

Quân Đức trong trận chiến này chịu thiệt hại là 461 người, trong khi thiệt hại của phía Đan Mạch là 891 người. Với việc quân đội Đan Mạch phải triệt thoái về hòn đảo Funen, quân đội Phổ dưới quyền tướng Wrangel đã chiếm giữ Jutland. Trận Schleswig đã tạo cảm hứng cho tác giả Carl Ploug sáng tác một bài hát về trận chiến này, "Passkeklokken kimed mildt..." (xem nguyên văn tại đây)

## Bối cảnh lịch sử
Trong cuộc cuộc chiến tranh ly khai kéo dài ba năm, Schleswig - Holstein được Vương quốc Phổ, Đế quốc Áo và Liên minh các quốc gia Đức ủng hộ đã chống lại Đan Mạch. Không những là vua Đan Mạch, Frederik VII còn là Công tước của Công quốc Schleswig-Holstein nhỏ bé của người Đức, mà người Đan Mạch xem là một phần của nước họ.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Battle of Schleswig (Danish Military History site) [in Danish]
Rita rita

**Rita rita** (tên thường gọi: Rita (tiếng Anh), রিঠা (Bengal)) là một loài cá thuộc Họ Cá lăng. Loài cá này phân bố ở Afghanistan, Bangladesh, Ấn Độ, Myanmar, Nepal và Pakistan. Nó là một trong các loài lớn của chi, phát triển đến chiều dài 150&nbsp;cm.

R. rita là một cá ăn thịt, phần lớn trong chế độ ăn uống của nó bao gồm các động vật thân mềm. Ngoài ra, nó ăn cá nhỏ, động vật giáp xác, côn trùng, cũng như các chất hữu cơ phân hủy.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
*
Cá huốt

***Hemibagrus vietnamicus*** là một loài cá thuộc họ Cá lăng. Loài này được tìm thấy ở sông suối Việt Nam.

## Tham khảo

* 
*
Cá lăng vàng

**Cá lăng vàng** (danh pháp hai phần: ***Hemibagrus nemurus***) là một loài cá thuộc họ Cá lăng. Con đực trưởng thành dài 65&nbsp;cm
Loài này phân bố ở các sông Mekong, Chao Phraya và Xe Bangfai. Nó cũng hiện diện ở bán đảo Malacca, Sumatra, Java và Borneo.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Cá chốt trắng

**Cá chốt trắng** (danh pháp hai phần: ***Hemibagrus planiceps***) là một loài cá thuộc họ Cá lăng. Loài này sinh sống ở sông Mê Kông, Sumatra và Java.

## Chú thích

## Tham khảo
*