Dương Đông (Phú Quốc)

**Dương Đông** là một địa danh của cụm dân cư nằm ở phía Tây đảo Phú Quốc, về mặt hành chính thuộc đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, Việt Nam.

## Địa lý

Địa danh Dương Đông có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp địa danh Cửa Dương và địa danh Dương Tơ
*Phía tây giáp Vịnh Thái Lan
*Phía nam giáp địa danh Dương Tơ
*Phía bắc giáp địa danh Cửa Dương.

## Lịch sử
Dưới thời nhà Nguyễn, Dương Đông là một thôn thuộc tổng Phú Quốc, huyện Hà Châu, phủ An Biên, tỉnh Hà Tiên.

Đến thời Pháp thuộc, tổng Phú Quốc được chuyển thành quận thuộc tỉnh Hà Tiên, Dương Đông là một làng thuộc quận Phú Quốc và là nơi đặt quận lỵ.

Sau năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đặt quận Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang. Lúc này, Dương Đông là một xã thuộc quận Phú Quốc nhưng địa bàn thu hẹp lại do tách hai ấp Hưng Văn và Lạc Quới để thành lập xã An Thới vào năm 1960.

Về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến, một phần diện tích và dân số của xã Dương Đông được tách ra để thành lập thêm hai xã Dương Tơ và Cửa Cạn. Sau đó, xã Dương Đông lại nhập với xã Cửa Cạn thành xã Cửa Dương. Thị trấn Dương Đông được thành lập sau năm 1954 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Cửa Dương.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc:
* Hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện An Biên, Vĩnh Thuận (ngoại trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) của tỉnh Rạch Giá thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
* Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (ngoại trừ huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
* Hợp nhất tỉnh Long Châu Hà, tỉnh Rạch Giá và huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
* Hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc, tỉnh Kiến Tường thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc:
* Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt của tỉnh Long Xuyên), tỉnh Sóc Trăng thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
* Hợp nhất tỉnh Long Châu Hậu (tỉnh An Giang cũ bao gồm tỉnh Long Xuyên (trừ huyện Thốt Nốt và tỉnh Châu Đốc) và phía Tây tỉnh Long Châu Tiền.
* Tỉnh Rạch Giá (bao gồm 3 huyện: Hà Tiên, Phú Quốc, huyện Châu Thành A của tỉnh Long Châu Hà) vẫn để thành tỉnh riêng.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc:
* Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Hậu Giang.
* Hợp nhất tỉnh Kiến Phong và tỉnh Sa Đéc (trừ huyện Chợ Mới) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Đồng Tháp
* Hợp nhất 5 huyện: Châu Phú, Châu Thành X, Huệ Đức Tịnh Biên, Tri Tôn và 3 thị xã: Châu Đốc, Long Xuyên, Tân Châu của tỉnh Long Châu Hà; 2 huyện: An Phú, Phú Tân của tỉnh Long Châu Tiền; huyện Chợ Mới của tỉnh Sa Đéc và tỉnh An Giang (trừ huyện Thốt Nốt) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh An Giang.
* Hợp tỉnh Rạch Giá cũ và 3 huyện: Châu Thành A, Hà Tiên, Phú Quốc thuộc tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Kiên Giang.

Sau năm 1975, Phú Quốc là huyện thuộc tỉnh Kiên Giang, huyện lỵ đặt tại thị trấn Dương Đông.

Ngày 17 tháng 2 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 50-CP về việc sáp nhập xóm Suối Mây của thị trấn Dương Đông vào xã Dương Tơ.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1109/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập thành phố Phú Quốc và các phường thuộc thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2021). Theo đó:
* Thành lập thành phố Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang trên cơ sở toàn bộ huyện Phú Quốc.
* Thành lập phường Dương Đông thuộc thành phố Phú Quốc trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và 60.415 người của thị trấn Dương Đông.

Phường Dương Đông có diện tích 15,06&nbsp;km², dân số năm 2020 là 44.607 người, mật độ dân số đạt  người/km² và có 12 khu phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Kiên Giang vào tỉnh An Giang.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
* Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
* Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh An Giang năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, thành lập đặc khu Phú Quốc thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở toàn bộ 34,29&nbsp;km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 33.503 người của phường An Thới; toàn bộ 15,06&nbsp;km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 48.760 người của phường Dương Đông; toàn bộ 98,50&nbsp;km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 6.018 người của xã Bãi Thơm; toàn bộ 40,17&nbsp;km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 5.984 người của xã Cửa Cạn; toàn bộ 184,72&nbsp;km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 20.209 người của xã Cửa Dương; toàn bộ 81,78&nbsp;km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 19.245 người của xã Dương Tơ; toàn bộ 57,90&nbsp;km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 10.676 người của xã Gành Dầu và toàn bộ 62,87&nbsp;km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 13.234 của xã Hàm Ninh thuộc thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.

Đặc khu Phú Quốc có 575,29&nbsp;km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 157.629 người.

## Di tích
*Chùa Sùng Hưng
*Dinh Cậu
*Đình thần Dương Đông

## Hình ảnh

Dinh Cậu Phú Quốc.jpg|Mặt trước của Dinh Cậu
Bãi Dinh Cậu, Duong Dong Phuquoc, vietnam - panoramio.jpg|Bãi Dinh Cậu
Dinh Bà Thủy Long Thánh Mẫu.jpg|Dinh Bà Thủy Long Thánh Mẫu
Chính điện Dinh Bà Thủy Long Thánh Mẫu.jpg
UBND huyện Phú quốc, Dương Đông, Kiên Giang, vietnam - panoramio.jpg|UBND huyện Phú Quốc
Nhà Văn Hóa Duong Dong, Phu Quoc Kien giang - panoramio.jpg
Tam quan chùa cổ Sùng Hưng.jpg|Tam quan Chùa Sùng Hưng
Chùa cổ Sùng Hưng.jpg
Đường trần Hưng Đạo, dương Đông, Phú quốc, vietnam - panoramio.jpg
Thị trấn Dương Đông_, Phú Quốc, Vietnam - panoramio.jpg
Cổng vào đình thần Dương Đông.jpg|Đình thần Dương Đông
Đình thần Dương Đông.jpg
PhuQuocAirport.jpg|Sân bay Dương Đông cũ
Phu quoc cau sat.jpg|Cầu sắt bắc qua rạch Dương Đông trước đây, nay đã tháo dỡ và xây mới cầu Nguyễn Trung Trực
Phu quoc embouchure de la riviere duong dong.jpg|Một góc thị trấn Dương Đông nhìn từ máy bay (ảnh chụp năm 2005)


## Chú thích

## Tham khảo