open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Artemidoros

**Artemidoros Aniketos** (Tiếng Hy Lạp: , nghĩa là Người bất khả chiến bại) là một vị vua đã cai trị ở khu vực Gandhara và Pushkalavati, ngày nay thuộc phía bắc Pakistan và Afghanistan.
## Một người con của Maues
Artemidoros có một cái tên Hy Lạp và theo truyền thống được xem như là một vị vua Ấn-Hy Lạp. Những đồng tiền còn lại của ông thường có chân dung của các vị thần Hy Lạp cùng Artemidoros, vốn là phong cách điển hình trên các tiền xu của những vị vua Ấn-Hy Lạp, nhưng trên một đồng xu được mô tả bởi nhà nghiên cứu tiền xu RC Senior, Artemidoros được tuyên bố là con trai của vua Ấn-Scythia, Maues. Đồng xu này không chỉ cho phép xác định niên đại gần hơn của Artemidoros, nó cũng làm sáng tỏ thêm về sự đồng hóa dân tộc thoáng qua trong giai đoạn suy tàn của vương quốc Ấn-Hy Lạp.

Trong khi Maues là 'Vua của các vị vua', thì Artemidoros chỉ tự coi mình là vua, điều này đã chỉ ra rằng ông chỉ cai trị một phần nhỏ trong lãnh địa của cha ông. Ông có thể đã là đối thủ hoặc cai trị song song với các vị vua khác như Menander II, người đã có tiền xu được tìm thấy bên cạnh tiền xu của ông, và Apollodotos II.

Bopearachchi đã đề xuất niên đại của ông vào khoảng năm 85-80 trước Công nguyên, nhưng là trước khi phát hiện những đồng tiền xu của Maues. Senior xác định niên đại rộng hơn, khoảng từ năm 100-80 trước Công nguyên, vì ông xác định niên đại của Maues sớm hơn.

## Xem thêm
*Vương quốc Hy Lạp-Bactria
*Đế chế Seleucid
*Hy Lạp-Phật giáo
*Ấn-Scythia
*Vương quốc Ấn-Parthia
## Tham khảo

* "The Shape of Ancient Thought. Comparative studies in Greek and Indian Philosophies" by Thomas McEvilley (Allworth Press and the School of Visual Arts, 2002) ISBN 1-58115-203-5
* "The Greeks in Bactria and India", W.W. Tarn, Cambridge University Press.
Alassane Ouattara

**Alassane Dramane Ouattara** (,  ; sinh ngày 1 tháng 1 năm 1942) là một nhà chính trị, nhà kinh tế người Bờ Biển Ngà và là tổng thống Bờ Biển Ngà từ năm 2010. Như các nhà lãnh đạo và ứng cử viên Đảng này, ông là một ứng cử viên trong cuộc bầu cử tổng thống Côte d'Ivoire năm 2010, nơi ông là một trong hai ứng cử viên hàng đầu ở vòng đầu tiên của bầu cử. Tại vòng hai, ông phải đối mặt với Laurent Gbagbo đương nhiệm; Ouattara, tại thời điểm tháng 3 năm 2011, khẳng định rằng ông đã thắng cuộc bầu cử này và là Tổng thống được bầu của Côte d'Ivoire. Nhiều cơ quan chủ quyền bên ngoài Côte d'Ivoire, và Liên Hợp Quốc, chấp nhận tuyên bố của Ouattara, tuy nhiên, các ứng cử viên khác, Gbagbo, đã không đồng thuận với tuyên bố này, dẫn đến một cuộc khủng hoảng chính trị lớn trong quốc gia châu Phi cận Sahara.

Ouattara được bầu làm thủ tướng Bờ Biển Ngà từ tháng 11 năm 1990 đến tháng 12 năm 1993; theo hiến pháp có hiệu lực vào lúc dó, ông đã được bổ nhiệm vào chức vụ bởi tổng thống Félix Houphouët-Boigny. Là một nhà kỹ trị, Ouattara đã được đào tạo về kinh tế và đã làm việc cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng trung ương các quốc gia Tây Phi (BCEAO).

## Niên thiếu
Ouattara sinh ngày 1 tháng 1 năm 1942, tại Dimbokro, Bờ Biển Ngà, Tây Phi thuộc Pháp. Bên nội của Outtara có quê quán ở Burkina Faso, khiến cho ông hai lần bị cấm ứng cử tổng thống. Ông tốt nghiệp cử nhân khoa học năm 1965 tại Học viện Công nghệ Drexel, nay là Đại học Drexel ở Philadelphia, Pennsylvania. Ouattara sau đó tốt nghiệp thạc sĩ kinh tế năm 1967 và tiến sĩ kinh tế năm 1972 tại Đại học Pennsylvania.
## Tham khảo
Bipunctiphorus dimorpha

***Bipunctiphorus dimorpha*** là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này phân bố từ Seychelles, Nam Phi, Kenya, La Réunion, Madagascar và Tanzania.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Port Harcourt

**Port Harcourt** (Igbo: Diobu, *Iguocha* hay *Ugwuocha*; Pidgin: "Po-ta-kot") là thủ phủ của bang River, Nigeria. Nó nằm dọc theo sông Bonny, nằm ở đồng bằng sông Niger. Theo điều tra dân số năm 2006 của Nigeria thì Port Harcourt có dân số 1.382.592 người. Thị trưởng thành phố Port Harcourt là Azubuike Nmerukini. Năm 1913, Iguocha Port Harcourt đã được đổi tên bởi Frederick Lugard theo Lewis Vernon Harcourt, Bộ trưởng Ngoại giao các thuộc địa.

Lãnh thổ được chỉ định là Cảng Harcourt vào năm 1913 bắt nguồn từ vùng đất thuộc cộng đồng làng Diobu của người Ikwerre, một nhóm người Igbo. Chính quyền thực dân Nigeria đã thành lập cảng này để tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu than từ Enugu, nằm cách đó 243 km về phía bắc, với hai địa điểm được kết nối bằng tuyến đường sắt do Anh xây dựng. 

## Chú thích

## Tham khảo
Đèn măng-sông

**Đèn măng sông** (phiên âm từ tiếng Pháp *Manchon*) là loại đèn được thắp bằng xăng, dầu hỏa hoặc hơi gas, ngọn đèn có chụp măng sông, rất sáng, đèn có lõi là một ống được tết bằng sợi có thấm một thứ muối kim loại, úp lên ngọn lửa để làm tăng độ sáng. Manchon là cái lưới bằng chỉ cotton có tẩm loại hoá chất đặc biệt, khi cháy phát ra ánh sáng trắng tự nhiên (full spectrum). Đèn có quai treo để máng lên xà nhà hay để trên bàn. Đây được coi là phát minh quan trọng nhất trong lịch sử của hải đăng.

## Lịch sử ra đời
Vào đầu thế kỷ XIX, đã xuất hiện nhiều các chuyến đi biển dài ngày bằng tàu chạy bằng động cơ hơi nước, việc cấp thiết lúc đó là cần có thêm những ngọn hải đăng có công suất mạnh để hoa tiêu có thể thấy được chúng từ một vị trí rất xa. Các quốc gia có ngành hàng hải phát triển đã bắt đầu cho xây dựng thêm nhiều ngọn hải đăng dọc theo bờ biển của mình. Song song đó, cũng cần phải cải tiến tính năng của các phao tiêu trên biển, sao cho chúng có thể được nhận ra ngay cả vào ban đêm.

Chính vì nhu cầu đó dẫn đến sự ra đời chiếc đèn măng-sông. Loại đèn này hoạt động theo nguyên lý làm bốc hơi lượng nhiên liệu được đốt bên trong, thường là dầu nhẹ, bằng cách truyền một áp lực và một nhiệt độ thích hợp lên những ống tuýp lắp bên trên lớp vỉ nung. Do đó, đèn măng-sông có thể tự "đun nóng" và phát sáng mạnh gấp 6 lần hơn các loại đèn dầu trước đó, đồng thời tiêu thụ nhiên liệu ít hơn rất nhiều.

## Nguyên lý đốt sáng

Dầu hỏa chứa trong bình dưới sức ép qua một hệ thống bơm bằng tay. Khi mở van, sức ép phun dầu lên qua một lỗ thoát rất nhỏ và theo một ống tuýp bằng đồng (để chịu được nhiệt độ cao) dẫn đến "đầu đốt", làm bằng sành, đặt ở phần trên của đèn và nằm bên trong cái măng-sông. Tại đây, vì đầu đốt đã được hun nóng trước nhờ lửa mồi nên tia dầu, do nhiệt độ cao, biến thành hơi phực cháy. Nhờ măng-sông nên ngọn lửa phát ra ánh sáng trắng có độ sáng mạnh đến khoảng 500CP, tương đương với 400 W. Số lượng dầu và không khí phải được điều hoà theo mức cố định, điều khiển bởi một "hệ thống chỉnh" bằng tay. Một lít dầu hỏa có thể đốt, ở độ sáng cao nhất, được khoảng 10 tiếng đồng hồ.

## Ở Việt Nam
Ở Việt Nam, đèn măng-sông được nhiều ngư dân ở miền Trung (Nghệ An, Hà Tĩnh...) sử dụng để đánh bắt hải sẵn, đặc biệt là câu mực. Ban đêm, đèn măng sông sáng rực đã thu hút đàn mực quây lại vì vậy việc thả câu bắt mực rất dễ dàng.

## Chú thích
Anticlea multiferata

***Anticlea multiferata*** là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở khắp Bắc Mỹ, bao gồm Alaska và vùng bắc cực của Canada.

Sải cánh dài 19–25&nbsp;mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 8, mặc dù chỉ vào tháng 4 và tháng 5 ở phía nam và từ tháng 5 đến tháng 7 ở phía bắc.

Ấu trùng ăn các loài *[[Epilobium]]* và loài *[[Rau đắng|Polygonum aviculare]]*.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Amata perixanthia

***Amata perixanthia*** là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Loài này có ở Đài Loan, Tây Tạng và miền đông Trung Quốc.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Polygrapha

***Polygrapha*** là một chi bướm Nymphalidae tân nhiệt đới trong phân họ Charaxinae.

Có 4 loài thuộc chi.

## Các loài
* *[[Polygrapha cyanea]]* (Godman & Salvin, 1868)
* *[[Polygrapha suprema]]* (Schaus, 1920)
* *[[Polygrapha tyrianthina]]* (Salvin & Godman, 1868)
* *[[Polygrapha xenocrates]]* (Westwood, 1850)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Funet Systematics
Polygrapha cyanea

***Polygrapha cyanea*** là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở Peru, Ecuador và Colombia.

## Phụ loài
**Polygrapha cyanea cyanea* (Ecuador)
**Polygrapha cyanea silvaorum* Constantino & Salazar, 1998 (Colombia)

## Hình ảnh

Tập tin:Polygrapha cyanea.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Jordanita rungsi

***Jordanita rungsi*** là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó có ở khu vực trung bộ của Trung Atlas ở Maroc.

Chiều dài cánh trước là 11,9-12,2&nbsp;mm đối với con đực và 11-11,2&nbsp;mm đối với con cái.

Ấu trùng ăn *[[Carthamus calvus]]*. Quá trình hóa nhộng diễn ra trong một tổ kén ở trong đất.

## Chú thích

 
## Tham khảo
*C. M. Naumann, W. G. Tremewan: *The Western Palaearctic Zygaenidae*. Apollo Books, Stenstrup 1999, ISBN 8788757153

## Liên kết ngoài
*The Barcode of Life Data Systems (BOLD)
Jordanita algirica

***Jordanita algirica*** là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở Maroc, Algérie và Tunisia. Cũng có ghi nhận chưa được khẳng định từ Sicilia.

Chiều dài cánh trước là 8,1–13&nbsp;mm đối với con đực và 7,1–12&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 4 trở đi ở độ cao thấp và đến tháng 7 ở khu vực miền núi. Chúng ăn mật hoa của nhiều loài Asteraceae khác nhau.

Ấu trùng ăn *[[Carthamus calvus]]*.

## Chú thích

 
## Tham khảo
*C. M. Naumann, W. G. Tremewan: *The Western Palaearctic Zygaenidae*. Apollo Books, Stenstrup 1999, ISBN 8788757153

## Liên kết ngoài
*The Barcode of Life Data Systems (BOLD)
Anticlea vasiliata

***Anticlea vasiliata*** là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở phần phía bắc của Hoa Kỳ và miền nam Canada, từ Newfoundland tới Maryland, phía tây đến California, phía bắc đến British Columbia.

Sải cánh dài khoảng 30&nbsp;mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 6.

Ấu trùng ăn *[[Rubus idaeus]]* và *[[Rosa carolina]]*.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Bryophila ereptricula

***Bryophila ereptricula*** là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở hầu khắp miền trung và miền nam châu Âu, từ Thụy Điển và Phần Lan, về phía nam tới Ý và Hy Lạp và từ Đức về phía đông tới Belarus. Nó cũng được ghi nhận ở Tây Ban Nha.

Sải cánh khoảng 23–28&nbsp;mm. Cá thể trưởng thành mọc cánh từ tháng 7 tới tháng 8.

Ấu trùng ăn địa y và tảo.

## Chú thích

## Tham khảo
*