open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tháng 1 năm 2004

## [[Tháng một|Tháng 1]] năm [[2004]]

### Thứ 5, ngày [[29 tháng 1]]
* Bản điều trần của Lord Hutton: Greg Dyke, Tổng giám đốc của BBC, từ chức vì bản điều trần này. Mark Byford trở thành Quyền tổng giám đốc. Tin tức Anh chỉ trích bản báo cáo đó là thanh minh. http://www.bbc.co.uk/vietnamese/worldnews/story/2004/01/040129_dyke.shtml

### Thứ 4, ngày [[28 tháng 1]]
* Mười nước gặp nhau ở Bangkok, Thái Lan để thảo luận về bệnh cúm gà. http://www.bbc.co.uk/vietnamese/regionalnews/story/2004/01/040128_vietdeathtoll.shtml
* Một quả bom nổ trong xe ở Baghdad, Iraq. Ba người chết. http://www.voanews.com/vietnamese/article.cfm?objectID=18F8017E-F9AF-4AFB-8B19DCE38D9F2FBF&title=Bom%20g%C3%A0i%20trong%20xe%20h%C6%A1i%20ph%C3%A1t%20n%E1%BB%95%20b%C3%AAn%20ngo%C3%A0i%20m%E1%BB%99t%20kh%C3%A1ch%20s%E1%BA%A1n%20%E1%BB%9F%20Baghdad%2C%203%20ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20Iraq%20thi%E1%BB%87t%20m%E1%BA%A1ng%2E
* Hơn 100.000 người biểu tình ở Tel Aviv về kế hoạch của Ariel Sharon cho quân đội Israel rút khỏi vài khu vực thuộc dải Gaza và Bờ Tây.
* Các nhà vật lý học thông báo là họ tìm thấy một loại chất mới, gọi chất đặc fermion (*fermionic condensate*). http://www.cnn.com/2004/TECH/science/01/28/matter.new.reut/index.html

### Thứ 3, ngày [[27 tháng 1]]
* Trung Quốc thừa nhận là tỉnh Quảng Tây có nhiều ca nhiễm bệnh cúm H5N1 (bệnh cúm gà). Trung Quốc là nước thứ 10 phát hiện sự tồn tại của dịch bệnh này. http://www.straitstimes.com.sg/latest/story/0,4390,232055,00.html?. Hai tỉnh Hồ Nam và Hà Bắc cũng bị nghi ngờ có dịch bệnh này. http://www1.chinadaily.com.cn/en/doc/2004-01/27/content_301172.htm  https://web.archive.org/web/20040411195238/http://www.iht.com/articles/126779.html.
* Tổng thống Mỹ 2004: Thượng nghị sĩ John Kerry thắng sơ cử ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ ở New Hampshire. Howard Dean xếp thứ hai.

### Thứ 2, ngày [[26 tháng 1]]
* Tổng thống Hamid Karzai ký bản hiến pháp mới của Afghanistan. http://www.voanews.com/vietnamese/article.cfm?objectid=2C96D86A-5B59-4F94-A68CD25C3E183C73&title=T%E1%BB%95ng%20th%E1%BB%91ng%20Hamid%20Karzai%20k%C3%BD%20b%E1%BA%A3n%20t%C3%A2n%20hi%E1%BA%BFn%20ph%C3%A1p%20c%E1%BB%A7a%20Afghanistan%2E

## Tham khảo
Đ

**Đ, đ** là một chữ cái được dùng trong một số ngôn ngữ sử dụng chữ Latinh. Chữ cái này đứng thứ bảy trong bảng chữ cái tiếng Việt.

Trong một số ngôn ngữ như tiếng Iceland hay tiếng Anh thượng cổ có chữ eth có hình thức chữ hoa là *Ð* (U+00D0) tương tự như hình thức chữ hoa của chữ *đ* nhưng hình thức chữ thường của nó là *ð* (U+00F0) chỉ gần giống chứ không giống hệt như hình thức chữ thường của chữ *đ*.

## Sử dụng

### Tiếng Việt
Trong tiếng Việt trung đại, chữ *đ* được dùng để ghi âm nội bạo quặt lưỡi hữu thanh /ᶑ/. Trong tiếng Việt hiện đại, chữ *đ* được dùng để ghi âm nội bạo lợi hữu thanh /ɗ/. Trong *Từ điển An Nam – Bồ Đào Nha – La-tinh* xuất bản năm 1651 của Đắc Lộ, chữ *đ* cùng với chữ *[[ꞗ]]* không có hình thức chữ hoa và chữ thường, *đ* là dạng duy nhất của chữ *đ*, không phải là chữ hoa mà cũng không phải là chữ thường. Đến khi cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt mới xuất hiện hình thức chữ hoa của chữ *đ* là *Đ*.

### Chữ Latinh Gaj
*Đ* cũng là một chữ cái trong Bảng chữ cái Latinh của Gaj, được sử dụng ở trong tiếng Bosna, tiếng Croatia, tiếng Montenegro và tiếng Serbia. Tuy nhiên khác với tiếng Việt, *Đ* trong Bảng chữ cái Latinh của Gaj thể hiện âm /dʑ/, gần giống *Gi* của tiếng Việt. Vì thế để thể hiện rõ âm, tên người Serbia khi viết trong tiếng Anh hay ngôn ngữ khác, nếu có chữ *Đ* sẽ được chuyển tự lại thành *Dj*. Ví dụ như Novak Djokovic, trong tiếng Serbia theo chữ Latinh Gaj, tên của anh được viết là *Novak Đoković*, tuy nhiên trong các ngôn ngữ khác luôn viết là *Djokovic* thay vì *Dokovic*, vì vậy tên của anh luôn được đọc gần đúng âm là "Giô-cô-vích" và bị tránh đọc sai là "Đô-cô-vích".

## Tham khảo
Manitoba

**Manitoba** ( ) là một trong ba tỉnh bang nằm ở trung tâm của Canada, có cùng biên giới với Ontario, Saskatchewan và Nunavut, phía bắc giáp vịnh Hudson và phía nam giáp hai bang Minnesota và Bắc Dakota của Hoa Kỳ.

Hầu hết dân Manitoba có nguồn gốc Anh. Nhưng nhiều thay đổi trong mô hình nhập cư và di trú đã biến tỉnh này là nơi mà không có một sắc tộc nào nổi bật về số lượng.

Có trên 700 tổ chức ở tỉnh này hỗ trợ cho công dân mới và dân nhập cư. Khoảng 60% trong số một triệu người dân Manitoba sinh sống ở thành phố chính Winnipeg, thủ phủ của tỉnh bang này. Thành phố lớn thứ hai là Brandon, ở phía tây nam Manitoba. Tên Manitoba có thể đến từ tiếng Cree *manitou bou* có nghĩa là "Eo biển hẹp của Thần linh Vĩ đại". Manitoba cũng là quê hương của Vườn Hoà bình Quốc tế - khu vườn lớn nhất thế giới dành tặng cho hoà bình thế giới.

## Tham khảo
New Brunswick

**New Brunswick** (tiếng Pháp: *Nouveau-Brunswick*; , , ) là một tỉnh bang ven biển ở vùng miền đông của Canada với vốn di sản văn hoá hấp dẫn và phong phú. Nó giáp với Nova Scotia, Québec, và tiểu bang Maine của Hoa Kỳ.

Có hình dáng gần giống hình chữ nhật, nó rộng khoảng 322&nbsp;km từ bắc xuống nam và 242&nbsp;km từ đông sang tây. New Brunswick giáp với mặt nước gần như ba phía, bao gồm vịnh St. Lawrence, eo biển Northumberland và vịnh Fundy. Vịnh Fundy nằm ở cuối phía đông của tỉnh, có mức thủy triều lên tới 54 feet (khoảng 49,40 m), lớn nhất thế giới. Dân số New Brunswick khoảng 723.900 người, 35% nói tiếng Pháp, phần lớn là cộng đồng Acadia. 50,000 người sống tại New Brunswick. Acadia ban đầu là thuộc địa của Pháp vào những năm 1500.

## Địa lý

## Lịch sử

## Thành phố
New Brunswick có tám thành phố được hợp thành chính thức, danh sách ở dưới theo dân số trở xuống:
* Saint John
* Moncton
* Fredericton
* Miramichi
* Edmundston
* Dieppe
* Bathurst
* Campbellton

*Xem [[Danh sách cộng đồng thuộc New Brunswick]].*

## Kinh tế
Kinh tế chủ yếu dựa vào ngành đánh bắt thủy hải sản săn cá voi

## Giáo dục

## Nhân vật

## Xem thêm
* Canada
* Danh sách thành phố Canada

## Tham khảo
Labrador

**Labrador** là phần đất liền của tỉnh bang Newfoundland và Labrador; phần còn lại của Newfoundland và Labrador, Newfoundland, là phần nhô ra biển.Đây là vùng địa lý lớn nhất cực bắc, Đại Tây Dương.

Labrador chiếm phần phía đông của Bán đảo Labrador. Phía tây và nam giáp tỉnh Québec của Canada. Labrador cũng có một đường biên giới đất liền với lãnh thổ của Nunavut trên đảo Killiniq của Canada.

Mặc dù Labrador chiếm 71% diện tích đất của tỉnh, nhưng chỉ có 8% dân số của tỉnh. Các thổ dân ở Labrador gồm có người da đỏ miền Bắc của Nunatsiavut, người Inuit miền Nam - Métis của Nunatukavut (NunatuKavut) và Innu . Nhiều người dân không phải là thổ dân ở Labrador đã không định cư lâu dài ở Labrador cho đến khi phát triển tài nguyên thiên nhiên trong những năm 1940 và 1950. Trước những năm 1950, rất ít người không phải là thổ dân sống ở Labrador quanh năm. Một số người nhập cư châu Âu làm việc theo mùa vụ cho thương gia nước ngoài và đưa gia đình họ được gọi là *Người định cư*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Labrador, Canada
*Project Gutenberg có sách điện tử cho The Lure of the Labrador Wild của Dillon Wallace
*Trang thông tin về Labrador
Tháng Ba

**Tháng Ba** là tháng thứ ba theo Lịch Gregorius, với 31 ngày.

## Những sự kiện trong tháng 3
* 11 tháng 3 – Ngày Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức tuyên bố COVID-19 là đại dịch toàn cầu

## Sự kiện vào tháng 3
* Vào mọi chủ nhật trong tháng 3, các cuộc thi trượt tuyết băng đồng Vasaloppet diễn ra ở Thụy Điển để tỏ lòng tôn kính chuyến trượt tuyết của hoàng đế Gustav Vasa vào năm 1520.
* Ngày 3 tháng 3 là Ngày Truyền thống Bộ đội Biên phòng Việt Nam
* Ngày 8 tháng 3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ.
*Ngày 10 tháng 3: Giải phóng Buôn Ma Thuột, mở đầu cho chiến dịch giải phòng toàn Tây Nguyên.
*Ngày 11 tháng 3 là Tưởng niệm động đất, sóng thần ở Nhật Bản năm 2011.
* Ngày 15 tháng 3 là ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam.
* Ngày 17 tháng 3 là Lễ Thánh Patrick, một trong những ngày lễ chung ở Ireland. Theo Lịch Ireland, tháng này gọi là *Márta* và tháng này là tháng ở giữa mùa xuân.
* Ngày 20 tháng 3 là Ngày Quốc tế Hạnh phúc.
* Ngày 21 tháng 3: Xuân phân.
*Ngày 22 tháng 3 là Ngày nước sạch thế giới
*Ngày 24 tháng 3: Giải phóng tỉnh Quảng Nam
*Ngày 29 tháng 3: Giải phóng thành phố Đà Nẵng
* Ngày 25 tháng 3 là Ngày lễ Mẹ ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland; Lễ Truyền Tin
* Lễ Phục Sinh là một chủ nhật từ ngày 22 tháng 3 đến ngày 25 tháng 4.
* Ngày 26 tháng 3 là ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
* Ngày 27 tháng 3 là ngày truyền thống ngành thể thao Việt Nam.
* Ngày 27 tháng 3 Thảm họa sân bay Tenerife, vụ tai nạn thản khốc nhất lịch sử hàng không
* Ngày 28 tháng 3 là ngày Truyền thống dân quân tự vệ.

## Tam khoa
* Tháng 3 bắt đầu vào cùng ngày trong tuần lễ với tháng 11 vào bất kỳ năm nào và với tháng 2 vào những năm thường.

## Xem thêm
* Những ngày kỷ niệm

## Tham khảo
Chủ nhật

**Chủ nhật** (Tiếng Anh: Sunday, Hán Nôm: 主日, Tiếng Trung: 星期日／星期天, Tiếng Nhật: 日曜日) hay còn gọi **Chúa nhật**, là một ngày trong tuần. Ngày chủ nhật cùng ngày Thứ Bảy được gọi chung là ngày cuối tuần. Hầu hết tín đồ Kitô giáo gọi là ngày *Chúa nhật*, có nghĩa là *Ngày của Chúa (Lord's Day),* là ngày Chúa Kitô phục sinh, ngày đi lễ và nghỉ ngơi. Các nước như Hoa Kỳ, Canada, Philippines cũng như các nước Nam Mỹ gọi ngày Chúa nhật là ngày đầu tuần. Theo lịch Do Thái và các lịch truyền thống (bao gồm các lịch Thiên Chúa giáo), Chúa nhật là ngày đầu tiên trong tuần. Hội Tôn giáo Tín hữu xem ngày Chúa nhật là "ngày đầu tiên" hợp với các lời chứng về sự đơn giản của họ.

## Từ nguyên

Chủ nhật hay Chúa nhật đều là phát âm của một từ 主日 Hán Nôm. Chủ là âm Hán Việt, Chúa là âm Nôm. Cả hai âm chủ và chúa là hai âm khác nhau của một danh từ 主 nghĩa là *người đứng đầu*. Tiếng Trung gọi ngày này là *Tinh kỳ Nhật* (chữ hán: 星期日) nghĩa là "kỳ sao mặt trời". Tiếng Nhật và Hàn thì ngày này gọi là *Nhật Diệu Nhật* (Kanji/Hanja: 日曜日, Kana: にちようび – nichi yōbi, Hangeul: 일요일 – il yo il), có nghĩa là "ngày Nhật Diệu" hay "ngày Mặt Trời".

Theo kinh điển Do Thái cổ, ngày thứ Bảy là ngày Sabát. Với những dân tộc không thuộc ảnh hưởng văn hóa Do Thái và Ki-tô giáo thì không có tên riêng cho những ngày trong tuần lễ. Khi các giáo sĩ Âu châu sang Viễn Đông dùng tiếng Việt truyền đạo thì đặt "ngày Sabát," tức ngày thứ bảy của tuần lễ theo thứ tự số đếm của ngôn ngữ gốc. Vì giáo sĩ người Bồ Đào Nha đi tiên phong nên tên đặt cho bảy ngày của tiếng Việt cũng theo lối gọi của tiếng Bồ. Một số ngôn ngữ châu Âu đặt tên bảy ngày trong tuần theo nguồn gốc xa xưa hơn nữa, có từ trước khi Ki-tô giáo du nhập. Trong khi đó các giáo hội Chính Thống giáo Đông phương phân biệt ngày Sabát (thứ Bảy) và ngày của Chúa (Chủ nhật). Đối với Công giáo Rôma thì không đặt nặng việc phân biệt này nên nhiều tín hữu theo—nhất là trong ngôn ngữ thường ngày—gọi ngày Chủ nhật là ngày Sabát. Giáo hội Tin Lành cũng vậy.

## Vai trò của ngày Chủ nhật
Theo quy định của Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), ngày Chủ nhật là ngày cuối cùng của một tuần. Việt Nam và đa số các nước trên thế giới đều theo chuẩn này. Ở một số quốc gia khác như Hoa Kỳ, Chủ nhật lại là ngày đầu tiên của tuần. Theo truyền thống Do Thái cũng như Công giáo Rôma, ngày Chủ nhật được gọi là "ngày bắt đầu", vì thế nó được xem là ngày đầu tuần, trước thứ hai.

## Tham khảo

*Names of the days of the week
**Hán Việt từ điển giản yếu* (1932), Đào Duy Anh

## Liên kết ngoài

*Lắt léo chữ nghĩa: Chủ nhật không đồng nghĩa với chúa nhật
*Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Trung Hoa và Nhật (tiếng Anh)
Tháng tư

**Tháng tư** là tháng thứ tư theo lịch Gregorius, có 30 ngày.

## Những sự kiện trong tháng 4
**Tháng 4** bắt đầu cùng một ngày trong tuần với tháng 7 trong bất kỳ năm nào và cùng ngày trong tuần với tháng 1 trong những năm nhuận.

* Ngày Cá tháng Tư là ngày 1 tháng 4.
*Ngày Thế giới nhận thức về chứng tự kỷ 2/4
*Ngày Valentine Đen 14/04
* Ngày giỗ tổ Hùng Vương là ngày lễ của người Kinh nhằm tưởng nhớ đến công lập quốc của Hùng Vương (10 tháng 3 âm lịch)
* Lễ Phục sinh là một Chủ Nhật giữa ngày 22 tháng 3 và ngày 25 tháng 4 trong Công giáo Rôma, muộn hơn đối với Chính Thống giáo Đông phương.
* Theo lịch Ireland tháng này gọi **Aibreán** và tháng này là tháng thứ ba và tháng cuối trong mùa xuân.
* Vladimir Ilyich Lenin (22 tháng 4 năm 1870 - 21 tháng 1 năm 1924)
* Ngày Trái Đất (22 tháng 4 năm 1970)

* Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975: kết thúc Chiến tranh Việt Nam, thống nhất đất nước.

## Văn hóa về tháng 4
Những bài hát về tháng 4:
*Mưa tháng tư (Kim Gà)
*Ngày rằm tháng tư (Y Mai)
*Tháng 4 (Hồ Lương Công Bình)
*Tháng tư là lời nói dối của em (Phạm Toàn Thắng)
*Tháng tư về (Dương Thụ)
*Trăng tròn tháng tư (Chúc Linh)
*Your lie in april* đều là tên của anime và manga

## Xem thêm

* Những ngày kỷ niệm

## Tham khảo
3 tháng 4

**Ngày 3 tháng 4** là ngày thứ 93 trong mỗi năm thường (ngày thứ 94 trong mỗi năm nhuận). Còn 272 ngày nữa trong năm.

## Sự kiện
*1314 – Vua Trần Anh Tông nhường ngôi cho Thái tử Trần Mạnh (vua Trần Minh Tông sau này), lui về làm Thái thượng hoàng.
*1329 – Nguyên Văn Tông phái người đem bảo tỉ hoàng đế dâng cho Nguyên Minh Tông, chính thức nhượng lại hoàng vị triều Nguyên và hãn vị đế quốc Mông Cổ.
* 1922 – Joseph Stalin trở thành Tổng bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Liên Xô.
* 1948 – Tổng thống Hoa Kỳ Harry S. Truman ký Kế hoạch Marshall, theo đó giành 5 tỷ Đô la Mỹ để viện trợ cho 16 quốc gia.
*1948 – Tại đảo Jeju, Nam Triều Tiên bùng phát hành động khởi nghĩa vũ trang, kết quả làm 30.000 người thiệt mạng do xung đột.
*1965 - Chiến tranh Việt Nam: Biên đội không quân Phạm Ngọc lan lập chiến công đầu, bắn rơi 2 máy bay phản lực hiện đại F8 trên vùng trời Hàm Rồng, Thanh Hóa. 
* 1969 – Chiến tranh Việt Nam: Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Melvin Laird thông báo Hoa Kỳ sẽ bắt đầu nỗ lực "Việt Nam hóa chiến tranh".
*1975 - Chiến tranh Việt Nam: giải phóng thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng. 
*1981 - Việt Nam tham gia Công ước về Ngăn ngừa và Trừng phạt tội Diệt chủng và Công ước về ngăn ngừa và trừng trị tội ác của chủ nghĩa Apácthai.
*1992 – Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc thông qua quyết nghị liên quan đến việc xây dựng đập Tam Hiệp trên Trường Giang.
*2010 – Chiếc iPad đầu tiên của Apple được phát hành tại Mỹ 
*2016 &ndash; Công bố một bộ gồm 11,5 triệu tài liệu mật từ công ty Mossack Fonseca tại Panama, có thông tin chi tiết về hơn 214.000 công ty ma.

## Sinh
* 1831 – Nguyễn Phúc Gia Trang, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1847).
* 1845 – Đào Tấn, nhà soạn tuồng nổi tiếng, ông tổ hát bội Việt Nam (m. 1907).
* 1922 – Doris Day, nữ ca sĩ, diễn viên Mỹ (m. 2019).
* 1938 – Thế Anh, diễn viên, NSND người Việt Nam (m. 2019).
*1942 – Chế Linh, ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam.
* 1961 – Eddie Murphy, ca sĩ, diễn viên Mỹ
* 1972 – Jennie Garth, diễn viên Mỹ
*1977 - Nguyễn Trung Kiên, Đại tá, PGS, TS, Trưởng khoa, Học viện An ninh nhân dân 
* 1983 – Ben Foster, thủ môn người Anh
* 1988 – Tim Krul, thủ môn người Hà Lan
* 1997 – Gabriel Jesus, cầu thủ bóng đá người Brazil

## Mất
*33 SCN - Jesus: Nhân vật lịch sử người Do Thái, nhà thuyết giảng, người chữa lành và là người sáng lập ra Kitô giáo (s.6 TCN)
* 1287 – Giáo hoàng Honorius IV (s. khoảng năm 1210)
* 1897 – Johannes Brahms, nhà soạn nhạc (s. 1833)
* 1981 – Juan Trippe, nhà doanh nghiệp và người tiên phong trong hàng không, sáng lập ra Pan American World Airways (s. 1899)

## Ngày lễ và ngày kỷ niệm

## Tham khảo
Lá cờ Ohio

**Lá cờ [[Ohio]]** là một cờ đuôi nheo (tiếng Anh: *burgee*), được chấp nhận vào năm 1902 và được vẽ bởi John Eisenmann cho Cuộc triển lãm Liên Mỹ (*Pan-American Exposition*) năm 1901. Tam giác lớn màu xanh tượng trưng cho các đồi và thung lũng của Ohio, và năm sọc tượng trưng cho đường sá và đường sông. Mười bảy hình sao có nghĩa rằng Ohio là tiểu bang thứ 17 được gia nhập vào liên bang. Hình tròn màu trắng với tâm vòng tròn màu đỏ không chỉ là chữ đầu tiên trong tên của tiểu bang này, mà cũng miêu tả cây mắt nai (*buckeye*), cây chính thức của Ohio có trong tên hiệu "tiểu bang cây mắt nai".

Đây là cờ tiểu bang duy nhất ở nước Mỹ không theo hình chữ nhật, và là một trong hai cờ chính phủ cấp tiểu bang trở lên trên thế giới (cờ kia là Quốc kỳ Nepal). Nó dựa tí trên những cờ kỵ binh trong Nội chiến Mỹ và Chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ.

## Xem thêm
*Huy hiệu Ohio

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang về lá cờ Ohio ở Flags of the World  (tiếng Anh)
*Đại Hội đồng Ohio số 125, đạo luật hạ viện 552 – cách đúng để gấp lá cờ Ohio
Tháng 3 năm 2004

2004: Tháng 1 - tháng 2 - **tháng 3** - tháng 4 - tháng 5 - tháng 6 - tháng 7 - tháng 8 - tháng 9 - tháng 10 - tháng 11 - tháng 12

## [[Tháng ba|Tháng 3]] năm [[2004]]

### Thứ 2, ngày [[22 tháng 3]]
*Microsoft sẽ bị Hội đồng châu Âu phạt 497 triệu € (gần 10.000.000₫) vì hãng này giữ quyền với Windows, theo tin đồn trước hội nghị quan trọng của những uỷ viên hội đồng của Nghị viện châu Âu thứ tư. (''Financial Times'') 
*Bầu cử El Salvador: Tony Saca của Liên minh Cộng hoà Dân tộc (ARENA) chiến thắng trước lãnh đạo phái du kích của đảng Cộng sản, với 60 phần trăm số phiếu. (''Seattle Times'') (''CoLatino'')  (''El Salvador'')
*Israel ám sát Sheikh Ahmed Yassin, lãnh tụ tinh thần của Hamas, tại Gaza. Sau đó chặn đường vòng trong Bờ Tây và dải Gaza. Chính phủ Anh, Pháp và Đức, cùng với chính phủ khác, lên án vụ sát hại đó. (BBC)
*Richard Clarke, một cựu phụ tá về chống khủng bố cho Tổng thống Hoa Kỳ Bush, nói là ông Bush hướng chú ý sang chuyện Iraq trong khi không để ý mối nguy hiểm chính từ Al-Qaeda. (BBC)
*Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland đóng cửa sứ quán ở Algiers (Algérie), vì lo ngại vấn đề an ninh. (BBC) (CNN)

### Thứ 6, ngày [[19 tháng 3]]
*Quân Pakistan kiểm soát khu vực Waziristan mà họ đang nghi là có Ayman al-Zawahiri ẩn trốn.
*Tổng thống Đài Loan:
**Trung Quốc loan báo là quân đội của họ sẽ tập với quân Pháp gần Đài Loan, vào đúng dịp bầu cử này. (BBC)
**Tổng thống Trần Thủy Biển và Phó tổng thống Lữ Tú Liên bị bắn lúc khi đi chiến dịch ở Đài Nam. Một viên đạn đã trúng bà Lữ Tú Liên ở mắt cá chân, trước khi trúng ông Trần Thủy Biển vào bụng. Hai ông bà đang đi trong đoàn xe hộ tống tổng thống. Hai ông bà đã rời bệnh viện sau khi chữa trị. (BBC)

### Thứ 5, ngày [[18 tháng 3]]
*Howard Dean loan báo kế hoạch Democracy for America (Tổ chức Dân chủ cho nước Mỹ), một tổ chức chính trị để giúp đỡ những người ứng cử tiến bộ có ý kiến giống nhau. (CNN) 
*Chính quyền Ấn Độ báo cho biết là người nổi loạn từ miền đông bắc từ Bangladesh, Myanmar và Bhutan đang đặt kế hoạch cho cuộc tấn công lớn cho phá bầu cử sắp tới. (Reuters)

## Sự kiện qua theo tháng
2004: Tháng 2 - tháng 2
:Tính chất đúng lúc về thời sự theo đường loga

## Tham khảo
VN

**VN** hay **Vn** có thể là:

* từ viết tắt của Việt Nam (mã quốc gia ISO 3166-1 alpha-2 VN)
** .vn, tên miền quốc gia cấp cao nhất của Việt Nam
* Vietnam Airlines (mã IATA VN)
* Visual novel, một loại tiểu thuyết tương tác
* Vanilla Ninja, một nhóm nhạc nữ của Estonia
9 tháng 4

**Ngày 9 tháng 4** là ngày thứ 99 trong mỗi năm thường (ngày thứ 100 trong mỗi năm nhuận). Còn 266 ngày nữa trong năm.

## Sự kiện
*88 – Thái tử Lưu Triệu kế vị hoàng đế triều Hán, tức Hán Hòa Đế, Đậu thái hậu nhiếp chính.
*1241 – Trận Legnica giữa quân Ba Lan và Đế quốc Mông Cổ.
*1288 – Trần Hưng Đạo giành chiến thắng trước quân Nguyên trên sông Bạch Đằng, kết thúc chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 3, tức 8 tháng 3 năm Mậu Tý.
*1682 – Robert de LaSalle khám phá ra cửa sông Mississippi và yêu sách giành nó cho Pháp, và đặt tên miền đó là Louisiana.
*1865 – Nội chiến Hoa Kỳ chấm dứt trên thực tế khi tướng miền Nam Robert E. Lee đầu hàng Binh đoàn Bắc Virginia.
*1867 – Trong một cuộc bỏ phiếu, Thượng nghị viện Mỹ chấp nhận hiệp ước với Nga để mua Alaska.
*1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Đức tiến hành Chiến dịch Weserübung, đồng thời tiến công Đan Mạch và Na Uy.
*1953 – Warner Brothers bất đầu chiếu phim 3-D đầu tiên, gọi House of Wax (Nhà Bằng Sáp Ong).
*1959 – Kế hoạch Mercury: NASA thông báo bảy phi hành gia (*astronaut?*) Mỹ được chọn. Tin tức báo chí nhanh chóng gọi họ là "Bảy Người Mercury."
*1967 – Nguyên mẫu máy bay Boeing 737 tiến hành chuyến bay đầu tiên, hiện là dòng máy bay phản lực bán chạy nhất trong lịch sử hàng không.
*1991 – Nước Gruzia rút khỏi Liên Xô.
*1999 – Ismail Omar Guelleh trở thành tổng thống Djibouti. 
* 1999 – Tổng thống Nigeria Ibrahim Baré Maïnassara bị ám sát.
*2002 – Elizabeth Bowes-Lyon từ Vương quốc Anh có lễ tang ở Tu viện Westminster.
*2003 – Xâm chiếm của Mỹ vào Iraq vào 2003: Chế độ Ba‘ath ở Iraq của Saddam Hussein bị lật đổ.

## Sinh
*1835 – Vua Léopold II của Bỉ (m. 1909)
*1829 – Nguyễn Phúc Thụy Thận, phong hiệu Bình Thạnh Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1907)
*1919 – J. Presper Eckert, người chế tạo máy tính ENIAC
*1986 – Leighton Meester, nữ Diễn viên người Mỹ
*1938 – Viktor Stepanovich Chernomyrdin, thủ tướng Nga năm 1992-1998
*1926 – Hugh Hefner, người sáng lập và là giám đốc sáng tạo của tạp chí Playboy
*1931 – Hironaka Heisuke,nhà toán học Nhật Bản đoạt Huy chương Fields năm 1970
*1987 – Blaise Matuidi, cầu thủ bóng đá người Pháp
*1988 - Quốc Thiên, ca sĩ người Việt Nam
*1995 – Kim Da-mi, nữ diễn viên người Hàn Quốc

## Mất
*88 – Hán Chương Đế, vua thứ 18 của Nhà Hán.
*491 – Zeno, hoàng đế thuộc La Mã phương Đông (s. 474)
*879 – Louis, vua nói lắp, Vua Pháp (s. vào 846)
*1024 – Giáo hoàng Bê-nê-đích VIII
*1322 – Lê Văn Hưu, nhà sử học đời nhà Trần, tác giả bộ Đại Việt sử ký, bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam (s. 1230).
*1626 – Francis Bacon, nhà triết học, chính khách, nhà văn tiểu luận (s. 1561)
*1959 – Frank Lloyd Wright, kiến trúc sư (s. vào 1867)
*2013 - Nghệ sĩ ưu tú Văn Hiệp, nghệ sĩ hài kịch nổi tiếng người Việt Nam
*2021 
** DMX, ca sĩ Mỹ (s. 1970)
** Philippos của Hy Lạp và Đan Mạch, Công tước xứ Edinburgh (s. 1921 - 2021)

## Những ngày lễ và ngày kỷ niệm
*Đạo Bahá'í: Lễ Jalál – Ngày lễ đầu tiên vào tháng hai thuộc Lịch Bahá'í
*… 1993, 2004, 2015 … – Thứ Sáu Tuần Thánh

## Tham khảo
11 tháng 4

**Ngày 11 tháng 4** là ngày thứ 101 trong mỗi năm thường (ngày thứ 102 trong mỗi năm nhuận). Còn 264 ngày nữa trong năm.

## Sự kiện
*618 – Vũ Văn Hóa Cập lãnh đạo binh sĩ Kiêu Quả quân tiến hành binh biến, sát hại Tùy Dạng Đế tại Giang Đô.
*1241 – Đế quốc Mông Cổ đánh bại Vương quốc Hungary trong trận Mohi.
* 1803 – Ngoại trưởng Pháp Charles Talleyrand đề nghị bán toàn bộ lãnh thổ hạt Louisiana cho Hoa Kỳ.
* 1814 – Napoléon Bonaparte từ bỏ ngôi và bị đày ải qua đảo Elba.
* 1868 – Chế độ tướng quân bị thủ tiêu ở Nhật.
*1898 – Hiệp định Paris giữa Tây Ban Nha và Hoa Kỳ có hiệu lực, Hoa Kỳ giành lấy quyền kiểm soát Cuba, Puerto Rico, một phần Tây Ấn, Guam, Philippines.
*1908 – Tàu tuần dương *[[SMS Blücher]]* được hạ thủy, đây là tàu tuần dương bọc thép cuối cùng được Hải quân Đế quốc Đức chế tạo.
* 1921 – Vương quốc Transjordan được thành lập.
* 1951 – Chiến tranh Triều Tiên: Tổng thống Harry S. Truman cách chức tướng Douglas MacArthur khỏi Hàn Quốc.
* 1970 – Tàu *[[Apollo 13]]* được phóng lên.
* 1979 – Nhà độc tài Uganda Idi Amin bị lật đổ.
*1980 – Công ước Liên Hợp Quốc về Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế được ký kết tại Wien, Áo.
* 2001 – Phi hành đoàn bị cầm giữ thuộc máy bay EP-3E của Mỹ hạ cánh xuống đảo Hải Nam, Trung Quốc sau khi đụng độ với máy bay chiến đấu F-8 đã được thả ra.
* 2011 – Động đất Fukushima Hamadōri 2011.
* 2023 – Microsoft chính thức ngừng hỗ trợ mọi kỹ thuật đối với Office 2013.

## Sinh
* 999 – Bao Công, quan đại thần nhà Tống (m. 1062)
* 1357 – Vua João I của Bồ Đào Nha (m. 1433)
* 1966 – Lisa Stansfield, ca sĩ Anh
* 1984 – Yoo Yeon-seok, diễn viên người Hàn Quốc
* 1989 - Nhậm Gia Luân, nam diễn viên, ca sĩ người Trung Quốc
* 1991 – Thiago Alcântara, cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha-Ý-Brazil
* 1995 - Lee Do-hyun, nam diễn viên Hàn Quốc
* 1996 – Phan Văn Đức, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
* 2000 – Yu Jimin (nghệ danh: Karina), là ca sĩ người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc aespa
* 2005 – Danielle Marsh (nghệ danh: Danielle), là người Úc gốc Hàn, thành viên nhóm nhạc NewJeans

## Mất
* 1887 – Phạm Bành, danh thần nhà Nguyễn, một trong những thủ lĩnh phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ 19 (s. 1827).
* 1937 – Zmicier Žylunovič, nhà văn, nhà báo Belarus (s. 1887)
* 2002 - Đỗ Mậu, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1917)
* 2021 – Daunte Wright (s. 2000).

## Ngày lễ và ngày kỷ niệm
* ... 1993, 2004, 2015 ... – Lễ Phục Sinh

## Tham khảo
12 tháng 4

Ngày **12 tháng 4** là ngày thứ 102 trong mỗi năm thường (ngày thứ 103 trong mỗi năm nhuận). Còn 263 ngày nữa trong năm.

## Sự kiện
*1820 – Alexander Ypsilantis được tuyên bố là thủ lĩnh của Filiki Eteria, một tổ chức bí mật có mục đích lật đổ sự cai trị của Đế quốc Ottoman đối với Hy Lạp.
* 1861 – Nội chiến Mỹ: Chiến tranh bắt đầu khi mà binh lính Liên minh miền Nam Hoa Kỳ bắn phá đồn Sumter, trong cảng Charleston, Nam Carolina.
* 1861 – Thành Định Tường của quân Đại Nam thất thủ. Quân Pháp kiểm soát Định Tường.
* 1877 – Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland sáp nhập Transvaal.
*1884 – Chiến tranh Pháp-Đại Nam: Quân Pháp chiếm được thành Hưng Hóa từ quân Nguyễn-Cờ đen.
*1931 – Nhà thờ chính tòa Thánh Isaac tại Leningrad, Liên Xô mở cửa với vai trò một bảo tàng chống tôn giáo thông qua biểu diễn con lắc Foucault lớn nhất thế giới.
* 1945 – Harry S. Truman trở thành Tổng thống Mỹ thứ 33.
* 1956 – Thành lập Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ ở Sài Gòn
*1961 – Nhà du hành vũ trụ Liên Xô Yuri Gagarin trở thành người đầu tiên đi vào không gian ngoài thiên thể.
*1975 – Trong khi quân Khmer Đỏ bao quanh thủ đô Phnôm Pênh của Campuchia, Hoa Kỳ tiến hành chiến dịch di tản bằng đường không khỏi thành phố.
* 1980 – Terry Fox bắt đầu "Marathon Hy vọng" của mình từ St. John's, Newfoundland hướng về Vancouver nhằm gây quỹ trên toàn Canada cho nghiên cứu ung thư.

## Sinh
* 1852 - Ferdinand von Lindemann, nhà toán học người Đức.
* 1925 - Nguyễn Đức Cảnh, nhà cách mạng Việt Nam.
* 1954 - Nguyễn Thị Kim Ngân, nguyên Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
* 1971 - Shannen Doherty, diễn viên Mỹ
* 1979 - Nguyễn Anh Tuấn, chính trị gia Việt Nam
* 1983 - Nguyễn Văn Chung, nhạc sĩ người Việt Nam
*1989 - Karik, rapper, nhạc sĩ Việt Nam
* 1994 - Sehun, thành viên nhóm nhạc EXO người Hàn Quốc
* 1996 - Nguyễn Văn Toàn, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
* 1997 - 
**Nguyễn Quang Hải, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
**Jack, ca sĩ người Việt Nam
* 2000 - Nhâm Mạnh Dũng, cầu thủ bóng đá người Việt Nam

## Mất
*1863 – Đỗ Thị Tâm, phong hiệu Quý nhân, thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn (s. 1804).
*1945 – Franklin Delano Roosevelt, Tổng thống Mỹ thứ 32 (s. 1882)
*1989 – Sugar Ray Robinson, võ sĩ quyền Anh Hoa Kỳ, được nhiều đánh giá là võ sĩ quyền Anh vĩ đại nhất mọi thời đại (s. 1921)
*2009 – Marilyn Chambers, ca sĩ, diễn viên Mỹ (s. 1952)

## Những ngày lễ và ngày kỷ niệm
* Ngày Vũ trụ Quốc tế, tổ chức quốc tế về người bay lên vũ trụ đầu tiên, Yuri Gagarin.

## Tham khảo
16 tháng 4

**Ngày 16 tháng 4** là ngày thứ 106 trong mỗi năm thường (ngày thứ 107 trong mỗi năm nhuận). Còn 259 ngày nữa trong năm.

## Sự kiện
*1917 – Vladimir Ilyich Lenin trở lại Petrograd (ngày nay là Sankt–Peterburg) sau khi bị đày đến Phần Lan.
* 1919 – Mahatma Gandhi kêu gọi chuẩn bị ngày "cầu nguyện và ăn chay" để đáp lại hành động quân Anh tàn sát người Ấn Độ trong Thảm sát ở Amritsar. Gandhi chuẩn bị ngày này, ông chống chính phủ Anh một cách gián tiếp vì ông đã làm ngừng trệ nền kinh tế (không còn người Hindu làm việc trong ngày đó).
* 1947 – Bernard Baruch đặt ra từ "chiến tranh lạnh'' để diễn tả quan hệ giữa Hoa Kỳ và Liên Xô.
* 1947 – Huỳnh Phú Sổ, giáo chủ Phật giáo Hòa Hảo mất tích.
* 1951 – Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết số 09 – NQ/TW về "Thành lập các ban và tiểu ban giúp việc"
* 1972 – Chương trình Apollo: Tàu Apollo 16 đổ bộ xuống Mặt Trăng từ Mũi Canaveral, Florida, Hoa Kỳ.
* 1972 – Chiến tranh Việt Nam: Chiến dịch Nguyễn Huệ: Sau tấn công của quân đội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, quân Mỹ lại tiếp tục ném bom xuống Hà Nội và Hải Phòng.
*1972 – Tiểu thuyết gia người Nhật Bản Kawabata Yasunari tự tử bằng khí đốt trong một căn phòng tại tỉnh Kanagawa.
*1975 – Chiến tranh Việt Nam: Ngày Giải phóng tỉnh Ninh Thuận.
*2007 – Sinh viên Cho Seung-Hui tiến hành thảm sát tại Đại học Bách khoa Virginia, Hoa Kỳ, khiến hàng chục người thương vong.
*2014 – Phà Sewol bị lật tại Hoàng Hải khi đang trên hành trình từ Incheon đến Jeju, Hàn Quốc, khiến hơn 290 người thiệt mạng.
*2021 – Bộ phim Thám tử lừng danh Conan: Viên đạn đỏ ra mắt tại Nhật Bản và một số quốc gia khác.

## Sinh
*1841 – Nguyễn Phúc Trang Tường, phong hiệu Bình Long Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1864)
*1867 – Wilbur Wright, phi công đầu tiên (m. 1912).
*1871 – John Millington Synge, nhà soạn kịch người Ireland (m. 1909)
* 1889 – Charlie Chaplin, diễn viên đóng phim, nhà biên kịch, chủ nhiệm phim (m. 1977).
* 1927 – Lê Trung Trực, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2002).
* 1927 – Giáo hoàng Biển Đức XVI (m. 2022)
* 1940 – Nữ hoàng Đan Mạch Margrethe II

## Mất
* 1781 – Đỗ Thanh Nhơn, danh tướng Việt Nam cuối thế kỷ 18.
* 1813 – Kutuzov, Nguyên soái Đế quốc Nga (s. 1745)
* 1896 – Nguyễn Phúc Miên Tằng, tước phong Hải Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1828)
* 1947 – Huỳnh Phú Sổ, người sáng lập đạo Phật giáo Hòa Hảo. (s. 1920)
* 2021 – Phượng Vũ, ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam (s. 1947)
* 2021 – Helen McCrory, nữ diễn viên người anh (s. 1968)

## Ngày lễ và ngày kỷ niệm
* ... 1993, 2004, 2015 ... – Thứ sáu trong tuần lễ sau Lễ Phục Sinh
* Iceland: Ngày sinh của Nữ hoàng

## Tham khảo
23 tháng 4

**Ngày 23 tháng 4** là ngày thứ 113 trong mỗi năm thường (ngày thứ 114 trong mỗi năm nhuận). Còn 252 ngày nữa trong năm.

## Sự kiện
*303 – Thánh George (Gióoc) bị giết vì tin Chúa.
*1920 – Hội nghị Đại quốc dân Thổ Nhĩ Kỳ được thành lập tại Ankara, nước Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại bắt đầu.
*1949 – Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc được thành lập tại Thái Châu, Giang Tô trong bối cảnh Quốc-Cộng nội chiến.
*1967 – Tàu Soyuz 1 đi vào quỹ đạo, mang theo một nhà du hành vũ trụ là đại tá Vladimir Komarov, khi trở lại Trái Đất thì phi thuyền rơi, nhà du hành chết.
*1968 – Vương quốc Anh sản xuất đồng tiền đầu tiên có số thập phân, đồng tiền 5p và 10p.
*1968 – Chiến tranh Việt Nam: Sinh viên phản đối ở Đại học Columbia ở Thành phố New York chiếm giữ các tòa nhà của ban quản lý nhà trường và đóng cửa trường đó.
*1974 – Máy bay Boeing 707 của Pan American World Airways rơi ở Bali, Indonesia, làm chết 107 người.
*1975 – Chiến tranh Việt Nam: Tại Đại học Tulane ở Louisiana, Tổng thống Mỹ Gerald Ford phát biểu là chiến tranh đã kết thúc đối với Hoa Kỳ.
*1990 – Namibia trở thành nước thứ 106 trong Liên hiệp quốc và nước thứ 50 trong Khối Thịnh vượng chung Anh (*British Commonwealth*).
*1993 – Người dân Eritrea bỏ phiếu cho việc tách ra khỏi Ethiopia trong cuộc trưng cầu dân ý có sự quan sát, điều hành của Liên hiệp quốc.
*1994 – Các nhà vật lý học tìm được hạt hạ nguyên tử quark top.
*2003 – Bắc Kinh đóng cửa mọi trường học trong hai tuần vì virút cúm SARS.

## Sinh
*1185 – Vua Afonso II của Bồ Đào Nha (m.1233)
*1676 – Vua Frederick I của Thụy Điển (m. 1751)
*1791 – James Buchanan, Tổng thống Mỹ thứ 15 (m. 1868)
*1792 – John Thomas Romney Robinson, nhà thiên văn và nhà vật lý người Ireland (m. 1882)
*1858 – Max Karl Ernst Ludwig Planck, nhà vật lý người Đức (m. 1947)
*1897 – Lester B. Pearson, Thủ tướng Canada thứ 14 (m. 1972)
*1928 – Shirley Temple, diễn viên Mỹ (m. 2014)
*1962 – Elaine Smith, diễn viên Scotland
*1977 – John Cena, đô vật và ca sĩ nhạc rap Hoa Kỳ
*1978 - Võ Thành Tâm, diễn viên người Việt Nam
*1988 - Quốc Trường, diễn viên người Việt Nam
*1995 – Gigi Hadid, ca sĩ và diễn viên người Mỹ
*1999 – Son Chae-young thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Hàn Quốc
*2000 – Jeno, ca sỹ, vũ công nhóm NCT
*2018 – Vương tôn Louis xứ Wales, con trai thứ ba của Vương tử – Thân vương xứ Wales William và Catherine Middleton.

## Mất
*1124 – Vua Alexander I của Scotland (s. 1078)
*1251 – Trần Liễu, tước hiệu An Sinh vương, cha của Đại vương Trần Hưng Đạo (s. 1211).
*1616 – William Shakespeare, nhà văn, nhà soạn kịch người Anh (s. 1564)
*2007 – Boris Yeltsin, Tổng thống đầu tiên của Nga (s. 1931)

## Những ngày lễ và ngày kỷ niệm
*Ngày Sách và Bản quyền Thế giới (từ năm 1995)
*Ngày Lễ Thánh George:
**Ngày quốc gia Anh
**Tổ chức như *Ngày Lễ Thánh Jordi* ở xứ Catalan, cho quà tặng sách vở và hoa hồng

## Tham khảo
CJKV

**CJKV** là từ viết tắt theo tiếng Anh của một tập hợp ngôn ngữ bao gồm tiếng Trung (*Chinese*), tiếng Nhật (*Japanese*), tiếng Triều Tiên (*Korean*) và tiếng Việt (*Vietnamese*) vì đây là những ngôn ngữ có một trong các cách viết dựa vào chữ Hán. Tiếng Việt cũng được xem là một thành phần của tập hợp này vì tiếng Việt cũng có thể viết bằng chữ Hán và chữ Nôm. Cả bốn ngôn ngữ đều thuộc vùng văn hóa Đông Á. Từ "CJKV" thường được dùng trong khoa học máy tính khi gặp vấn đề mã hóa ký tự chữ Hán và các loại chữ tương tự như chữ Nôm.

Bất cứ hai trong bốn thứ tiếng kể trên đều có nhiều điểm chung và đều bị ảnh hưởng từ tiếng Trung. Nếu như trong tiếng Nhật bộ chữ Kanji chính là gần 2.000 chữ Hán thông dụng với tiếng Trung thì trong tiếng Việt cũng có tới 70% từ có yếu tố Hán-Việt. Dù có nhiều điểm chung như vậy tuy nhiên mỗi tiếng trong quá trình hình thành và phát triển đã tạo cho mình bản sắc văn hóa dân tộc riêng. Ví dụ như hiện nay Nhật Bản không đón tết âm lịch; Việt Nam không đọc thời gian theo kiểu năm-tháng-ngày; Việt Nam và Trung Quốc gọi ngày trong tuần theo thứ tự còn Nhật Bản và Triều Tiên, Hàn Quốc gọi theo nhật nguyệt ngũ hành.

Âm đọc chữ Hán cũng là một điểm khác nhau đáng lưu ý khi có sự tương ứng trong âm tiết. Thí dụ chữ Hán "明" tiếng Việt đọc là *Minh*, tiếng Triều Tiên đọc là *Myeong*, tiếng Hán đọc là *Míng* còn tiếng Nhật đọc là *Mei*.

## Xem thêm
* Unihan

## Tham khảo
VISCII

**VISCII** (viết tắt của tiếng Anh **''VI**etnamese **S**tandard **C**ode for **I**nformation **I**nterchange*, tức là "Mã chuẩn tiếng Việt để trao đổi thông tin") là một [[bảng mã]] do Nhóm [[Viet-Std]] (Vietnamese-Standard Working Group - Nhóm Nghiên cứu Tiêu chuẩn Tiếng Việt) thuộc TriChlor group tại [[California]] đề xướng vào năm 1992 và dùng để gõ [[tiếng Việt]] trên [[máy vi tính]], chỉ dùng những chữ có dấu sẵn rồi. Dùng trong nhiều [[hệ điều hành]] [[MS-DOS]], [[Microsoft Windows|Windows]], [[Unix]], [[X-Windows]], [[Mac OS]],... mà không cần phải dùng một [[phần mềm|nhu liệu]] đặc biệt nào.



Trước đó, VISCII còn một bảng mã quy ước khác để gõ tiếng Việt và quy ước này cần có cài đặt [[font]] chữ VISCII mới đọc được. Thí dụ: *Việt Nam đất nước mến yêu* => *`Vi®t Nam ð¤t nß¾c mªn yêu`,'' sẽ không đọc được nếu không có cài đặt font VISCII.

## Xem thêm
*Unicode
*VIQR
*VNI

## Liên kết bên ngoài
*RFC 1456 – Quy ước mã hoá tiếng Việt VISCII và VIQR
*Nhóm Việt-Std  hoặc ở đây
*Viet-Std Report 1992 

## Tham khảo
Hello world

**Hello world** có thể là:
* "Hello, World!" (chương trình máy tính)
* "Hello World" (bài hát), của ban nhạc Lady A
* *[[Hello World: The Motown Solo Collection]]*, album nhạc của Michael Jackson
*Hello World (phim), bộ phim anime của đạo diễn Itō Tomohiko
Từ viết tắt từ chữ đầu

**Từ viết tắt từ chữ đầu** hay **từ cấu tạo** là một cách **viết tắt** dùng các chữ cái đầu tiên của một số từ trong một cụm từ. Tùy theo bao nhiêu từ trong đó bắt đầu với nguyên âm, và tùy theo những quy tắc về cách phát âm thuộc ngôn ngữ của từ đó, lúc thì đọc theo lối ghép âm, và lúc thì đọc nguyên loạt tên chữ. Thông thường, từ viết tắt từ chữ đầu được dùng trong biệt ngữ hay là trong tên các tổ chức để viết tắt những thuật ngữ dài dòng và được dùng nhiều.

## Ví dụ
* Những từ viết tắt từ chữ đầu với cách đọc ghép âm:
** SIDA: từ tiếng Pháp và tiếng Tây Ban Nha, đọc như "xi-đa"
** UNDP: (trong tiếng Việt, từ này được đọc là "u-en-đê-pê")
** VOA: '''V'''oice '''o'''f '''A'''merica (từ tiếng Anh, đọc là "vi-âu-ây")
* Những từ viết tắt được đọc y nguyên như loạt tên chữ:
** Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM): '''T'''hành '''P'''hố '''H'''ồ '''C'''hí '''M'''inh
** UBND: (đọc nguyên loạt từ **Ủ**y **b**an **N**hân **d**ân)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
(tiếng Việt)
*  ở Wiktionary
(tiếng Anh)
* Trang tìm kiếm tên đầy đủ của từ viết tắt
FreeBSD

**FreeBSD** là một hệ điều hành kiểu Unix được phát triển từ Unix theo nhánh phát triển của BSD dựa trên 386BSD và 4.4BSD. Nó có khả năng chạy trên các bộ vi xử lý tương thích với họ vi xử lý x86 của Intel, AMD64, PowerPC, ARM, RISC-V. FreeBSD thường được đánh giá cao nhờ vào tính tin cậy và mạnh mẽ của nó.

## Lịch sử và quá trình phát triển

Quá trình phát triển của FreeBSD được khởi đầu vào tháng 11 năm 1993 bởi Jordan Hubbard, và được phát triển từ mã nguồn của 386BSD. Tuy nhiên, vì một lý do liên quan tới tính pháp lý của các mã nguồn sử dụng trong 386BSD, FreeBSD đã phải xây dựng lại rất nhiều phần trong hệ thống với phiên bản FreeBSD 2.0 phát hành vào tháng 1 năm 1995 sử dụng bản phát hành 4.4BSD-Lite của trường Đại học California tại Berkeley.

Trong phiên bản mới 8.0, FreeBSD chính thức hỗ trợ ZFS (hệ thống file) và giao diện GSSAPI của NFS phiên bản 3.

## So sánh với Linux
Mặc dù có những đặc điểm tương đồng nhưng FreeBSD khác so với Linux:
* FreeBSD là một hệ điều hành hoàn chỉnh, trong khi Linux là một nhân (*kernel*) của hệ điều hành; thực ra Linux kết hợp với bộ các phần mềm GNU tạo nên hệ điều hành GNU/Linux.
* FreeBSD được phát triển bởi một số nhất định các thành viên có chuyên môn trong nhóm; trong khi Linux thuộc quyền sở hữu của Linus Torvalds nhưng các phần mềm Linux không hạn chế số người viết.
* Hệ thống gói chương trình (*BSD ports*); so với các gói deb của Debian/Ubuntu hoặc rpm của Red Hat/Fedora Core.
* Thông thường các file (nhị phân) chạy được trên Linux thì cũng chạy được trên FreeBSD, nhưng ngược lại thì không được.

## Ứng dụng
Có nhiều công ty lớn sử dụng FreeBSD cho hệ thống máy chủ:
* Yahoo
* Sony
* Netflix
Ngoài ra, Nintendo còn sử dụng mã nguồn từ FreeBSD và Android cho Nintendo Switch.

## Các hệ điều hành cùng dòng
* OpenBSD
* NetBSD
* DragonflyBSD
* PC-BSD

## Xem thêm
* Berkeley Software Distribution
* Lumina (môi trường desktop)
* Giấy phép BSD

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The FreeBSD Project
* FreeBSD Software
* Đánh giá của Pohlmann về FreeBSD
* FreeBSD ports  FreeBSD ports (en)
Tháng 4 năm 2004

__NOTOC__
2004: Tháng 1 - tháng 2 - tháng 3 - tháng 4 - tháng 5 - tháng 6 - tháng 7 - tháng 8 - tháng 9 - tháng 10 - tháng 11 - tháng 12

## [[Tháng tư|Tháng 4]] năm [[2004]]

### Thứ Hai, ngày [[5 tháng 4]]
*Hoàng thân Trưởng thôn (*Emir Sheikh*) Hamad bin Khalifa al-Thani của Qatar kêu gọi những nước thuộc khối Ả Rập hãy nghĩ đến đề nghị về dân chủ của Mỹ hơn bỏ những đó thẳng đi. Ông al-Thani nói những người Ả-rập đừng lạm dụng Tranh chấp Israel-Palestine và sự lo sợ về an ninh để bào chữa cho việc làm chậm các sửa đổi này. (HaAretz )
*Chiếm đóng Iraq: Paul Bremer nói là giáo sĩ đạo Hồi quá khích người Shi'a Moqtada Sadr là kẻ phi luật pháp và khuyến cáo là các cuộc chống đối của các giáo sĩ và những người theo họ sẽ không được nhân nhượng. (Middle East Online) 
*Tại Hàn Quốc chủ tịch của đảng Uri Chung Dong-young kêu gọi các đảng đối lập rút lại đề nghị bãi chức Tổng thống Roh Moo-hyun. (Hankooki) 

## Sự kiện theo tháng
2004: Tháng 3 - tháng 5

## Tham khảo
Việt ngữ (định hướng)

**Việt ngữ** có thể đề cập đến:
*Ngôn ngữ chính thức tại Việt Nam.
*Tiếng Quảng Đông, còn gọi là Việt ngữ.
Berkeley Software Distribution

**Berkeley Software Distribution** (**BSD**) là một hệ điều hành dẫn xuất từ UNIX được phát hành vào thập niên 1970 từ trường Đại học California tại Berkeley. Tên này cũng được sử dụng cho các bản phân phối sau này.

## Các phiên bản BSD sau này
Các hệ điều hành tương tự như Unix (*Unix-like*) hiện hành được phát triển từ BSD bao gồm:
*FreeBSD
*NetBSD
*OpenBSD
*DragonFly BSD
*MirBSD

## Xem thêm
*Giấy phép BSD
*Lumina (môi trường desktop)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*A timeline of BSD and Research UNIX (FreeBSD website &mdash; click on the latest revision number for the full tree)
*BSD For Linux Users by Matthew D. Fuller &mdash; explains significant differences between BSD and Linux
*BSD.org
*Google BSD search 
*BSD on Slashdot
*Daemon News
*BSD Tips and Tricks  (ONlamp.com)
*BSD on laptops and notebooks 
*BSD router projects
Java (công nghệ)

**Java** là một nền tảng phát triển các ứng dụng phần mềm có vị trí rất lớn trong những năm cuối thế kỉ 20, đầu thế kỉ 21. Đánh dấu sự trưởng thành của mô hình lập trình hướng đối tượng, nó được coi là một nền tảng mang tính cách mạng trong ngành phần mềm. Mô hình máy ảo Virtual Machine đã cho phép các ứng dụng viết bằng Java có thể chạy trên nhiều hệ điều hành khác nhau.

Lần đầu tiên xuất hiện vào năm 1992 như là một ngôn ngữ dùng trong nội bộ tập đoàn Sun Microsystems để xây dựng ứng dụng điều khiển các bộ xử lý bên trong máy điện thoại cầm tay, lò vi sóng, các thiết bị điện tử dân dụng khác. Không chỉ là một ngôn ngữ, Java còn là một nền tảng phát triển và triển khai ứng dụng trong đó máy ảo Java, bộ thông dịch có vai trò trung tâm.

Sun, công ty đã phát minh ra ngôn ngữ Java, chính thức ban hành bản Java Development Kit 1.0 vào năm 1996 hoàn toàn miễn phí để các nhà phát triển có thể tải về, học Java, xây dựng các ứng dụng Java và triển khai chúng trên các hệ điều hành có hỗ trợ Java. Ban đầu, Java chủ yếu dùng để phát triển các applet, các ứng dụng nhúng vào trình duyệt, góp phần làm sinh động các trang web tĩnh vốn hết sức tẻ nhạt hồi đó. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin và nhu cầu của xã hội, Java applet đã dần mất đi vị trí của nó và thay vào đó, các công ty, cộng đồng ủng hộ Java đã phát triển nó theo một hướng khác. Hiện nay, công nghệ Java được chia làm ba bộ phận:

;J2SE
:Gồm các đặc tả, công cụ, API của nhân Java giúp phát triển các ứng dụng trên desktop và định nghĩa các phần thuộc nhân của Java. 
;J2EE
:Gồm các đặc tả, công cụ, API mở rộng J2SE để phát triển các ứng dụng quy mô xí nghiệp, chủ yếu để chạy trên máy chủ (server). Bộ phận hay được nhắc đến nhất của công nghệ này là công nghệ Servlet/JSP: sử dụng Java để làm các ứng dụng web.
;J2ME
:Gồm các đặc tả, công cụ, API mở rộng để phát triển các ứng dụng Java chạy trên điện thoại di động, thẻ thông minh, thiết bị điện tử cầm tay, robo và những ứng dụng điện tử khác

Java đã trải qua 3 bước phát triển quan trọng: Java 1.0 gắn liền với bản JDK đầu tiên, Java 2 gắn với JDK 1.2 và Java 5 gắn với J2SDK 1.5

Ngày nay, khi nhắc đến Java người ta không còn chỉ nhắc đến Java như là một ngôn ngữ mà nhắc đến Java như là một công nghệ hay một nền tảng phát triển. Nó bao gồm các bộ phận:

* Máy ảo Java: JVM
* Bộ công cụ phát triển: J2SDK
* Các đặc tả chi tiết kĩ thuật (specifications)
* Ngôn ngữ lập trình (programming language)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
:Trang chủ của công nghệ Java
:Các site thông tin phát triển Java lớn gồm có:
:* JavaWorld.com 
:* Java.net 
:* JavaRanch.com
:* TheServerSide.com
:* JavaLobby.org 
:Cộng đồng các nhà phát triển Java ở Việt Nam
:Lịch sử phát triển của công nghệ Java
Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc

**Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc** (tiếng Anh: *United Nations Development Programme*, viết tắt **UNDP**) có trụ sở tại Thành phố New York.

UNDP có mạng lưới phát triển toàn cầu, có mặt tại hơn 166 quốc gia với nhiệm vụ chính là tuyên truyền vận động cho sự đổi mới và là cầu nối giữa các nước với tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực để giúp người dân xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn. Chi phí hoạt động của UNDP được bảo trợ thông qua các khoản viện trợ không bắt buộc từ các cá nhân và các tổ chức trên thế giới.

## Lịch sử

UNDP được thành lập ngày 22 tháng 11 năm 1965, là sự hợp nhất của *Chương trình mở rộng hỗ trợ kỹ thuật* EPTA (Expanded Programme of Technical Assistance) vốn được thành lập năm 1949, và *Quỹ đặc biệt* của Liên Hợp Quốc (UN Special Fund) thành lập năm 19onsolidation of the Special Fund and the Expanded Programme of Technical Assistance in a United Nations Development Programme GA Res 2029

Sự hợp nhất nhằm tránh trùng lặp hoạt động. EPTA hỗ trợ các khía cạnh kinh tế và chính trị của các nước kém phát triển, trong khi Quỹ đặc biệt là để mở rộng phạm vi hỗ trợ kỹ thuật của Liên Hợp Quốc.Murphy, C.N. 2006, The United Nations Development Programme: A Better Way? Cambridge: Cambridge University Press, p.&nbsp;51

Năm 1971, UNDP tích hợp đầy đủ của hai tổ chức này.

Năm 1§995, *Văn phòng Dịch vụ Dự án* của Liên Hợp Quốc UNOPS (UN Office for Project Services), tách ra thành một tổ chức dịch vụ độc lập với UNDP. UNOPS tiếp quản việc quản lý và thực hiện các chương trình.

## UNDP tại Việt Nam
Trọng tâm của UNDP tại Việt Nam là giúp Việt Nam xây dựng và chia sẻ giải pháp cho các thách thức sau đây:
# Quản lý theo nguyên tắc dân chủ
# Xoá đói giảm nghèo
# Ngăn chặn khủng hoảng và phục hồi sau khủng hoảng
# Năng lượng và môi trường
# Công nghệ thông tin và viễn thông
# Phòng chống HIV/AIDS
# Khuyến khích bảo vệ quyền con người và vị thế người phụ nữ trong xã hội.

## Các giám đốc

## Đại sứ thiện chí
UNDP cùng với các cơ quan khác của LHQ, đã từ lâu tranh thủ các dịch vụ và hỗ trợ của các cá nhân nổi bật làm Đại sứ thiện chí. Sự nổi tiếng của họ sẽ giúp khuếch trương các thông báo cấp thiết và phổ quát của phát triển con người và hợp tác quốc tế, giúp tăng tốc độ đạt được Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ. Họ nói lên chương trình UNDP về các cơ hội tự lực phát triển và thúc đẩy mọi người hành động vì lợi ích của việc cải thiện cuộc sống của mình và những người đồng bào của họ.

* Antonio Banderas ,
* Thái tử Haakon Magnus của Na Uy ,
* Konno Misako , 
* Ronaldo ,
* Zinedine Zidane ,
* Maria Sharapova , 
* Didier Drogba , 
* Iker Casillas , 
* Connie Britton , 
* Marta Vieira da Silva ,

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* UNDP Việt Nam
OpenOffice.org

**OpenOffice.org** (**OOo**) hay gọi tắt là **OpenOffice** là bộ trình ứng dụng văn phòng miễn phí, mã nguồn mở được xây dựng trên phiên bản StarOffice mã nguồn mở của Sun Microsystems. OpenOffice có thể chạy trên các hệ điều hành Windows (đòi hỏi phải có Java Runtime Environment), MacOS, Solaris và Linux. Phiên bản mới nhất của OpenOffice cho phép đọc/ghi các định dạng file của Microsoft Office khá hoàn hảo.

Các thành phần cơ bản của OOo:
* Writer (trình soạn thảo văn bản có tính năng tương tự như Microsoft Word)
* Calc (trình bảng tính tương tự như Microsoft Excel)
* Draw (trình đồ họa cơ bản, tương tự Microsoft Visio)
* Impress (trình soạn thảo trình diễn, tương tự PowerPoint)
* Base (trình quản trị cơ sở dữ liệu, tương tự Microsoft Access)
* Math (trình viết công thức toán, tương tự Microsoft Equation Editor)
* Bộ văn phòng StarOffice Cơ Bản.

Thông tin về giao diện tiếng Việt của OpenOffice.org có tại vi.openoffice.org.

## Thay thế
Vào ngày 28 tháng 9 năm 2010, một số thành viên của Dự án OpenOffice.org thành lập một nhóm mới với tên gọi The Document Foundation và công bố một nhánh mới của OpenOffice.org với gọi là **[[LibreOffice]]**. Lý do ra đời LibreOffice vì các thành viên của dự án lo sợ rằng Oracle Corporation, sau khi mua lại Sun Microsystems (hãng tài trợ trước đây của dự án OpenOffice.org) sẽ ngưng việc phát triển OpenOffice.org như họ đã làm với OpenSolaris.

## Chú thích

## Xem thêm
* NeoOffice

## Liên kết ngoài

* Trang chủ OpenOffice 
* Dự án tiếng Việt của OpenOffice.org