Björk

**Björk Guðmundsdóttir**  ( , ; sinh ngày 21 tháng 11 năm 1965) hay được biết đến với nghệ danh **Björk**, là một ca sĩ, nhạc sĩ, nhà soạn nhạc, nhà sản xuất âm nhạc và diễn viên người Iceland. Nổi tiếng với giọng hát đặc biệt, âm vực quãng tám và tính cách dị biệt trước công chúng, nữ ca sĩ đã phát triển phong cách âm nhạc đa dạng trong sự nghiệp kéo dài năm thập kỷ, kết hợp giữa electronica, pop, dance, trip hop, jazz và nhạc avant-garde. Cô là một trong những nghệ sĩ tiên phong có tầm ảnh hưởng nhất của nhạc điện tử và thể nghiệm.

Sinh ra và lớn lên ở Reykjavík, Björk bắt đầu sự nghiệp âm nhạc ở tuổi 11 và được biết đến trên toàn cầu khi trở thành ca sĩ chính của ban nhạc alternative rock The Sugarcubes khi mới 21 tuổi. Sau khi Sugarcubes tan rã vào năm 1992, cô trở nên nổi tiếng với tư cách nghệ sĩ hát đơn thông qua ba album *[[Debut (album của Björk)|Debut]]* (1993), *[[Post (album của Björk)|Post]]* (1995) và *[[Homogenic]]* (1997), đều được các nhà phê bình đánh giá cao bởi sự kết hợp giữa nhạc điện tử và avant-garde. Nữ ca sĩ tiếp tục thử nghiệm nhiều hơn trong những đĩa nhạc tiếp theo, bao gồm *[[Vespertine (album)|Vespertine]]* (2001) chịu ảnh hưởng của glitch, *[[Medúlla]]* (2004) theo phong cách a cappella, *[[Volta (album)|Volta]]* (2007) tập trung vào nhạc pop và *[[Biophilia (album)|Biophilia]]* (2011), một album tương tác với ứng dụng trên iPad. Sau khi cộng sự lâu năm Mark Bell qua đời, Björk hợp tác với nghệ sĩ người Venezuela Arca trong những album *[[Vulnicura]]* (2015) và *[[Utopia (album của Björk)|Utopia]]* (2017), trong khi *[[Fossora]]* (2022) đánh dấu bước đột phá đầu tiên của nữ ca sĩ với tư cách nhà sản xuất độc lập.

Với doanh số tiêu thụ hơn 40 triệu bản trên toàn thế giới, Björk là một trong những nghệ sĩ nhạc alternative bán chạy nhất mọi thời đại. Một số album của cô cũng vươn đến top 20 trên bảng xếp hạng ''Billboard'' 200 tại Hoa Kỳ. Nhiều đĩa đơn của nữ ca sĩ đã lọt vào top 40 trên các bảng xếp hạng nhạc pop trên toàn cầu, bao gồm những đĩa đơn top 10 tại Vương quốc Anh "It's Oh So Quiet", "Army of Me" và "Hyperballad", cũng như những đĩa đơn top 20 "Play Dead", "Big Time Sensuality" và "Violently Happy". Những giải thưởng và danh hiệu của cô bao gồm Huân chương Chim Ưng, năm giải BRIT và 16 đề cử giải Grammy (bao gồm chín đề cử ở hạng mục Album nhạc Alternative xuất sắc nhất, nhiều hơn bất kỳ nghệ sĩ nào). Năm 2015, *[[Time (magazine)|Time]]* vinh danh cô là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới. *[[Rolling Stone]]* xếp cô là ca sĩ vĩ đại thứ 64 và nhạc sĩ vĩ đại thứ 81 mọi thời đại vào năm 2023.

Björk thủ vai chính trong bộ phim năm 2000 *[[Dancer in the Dark]]* của Lars von Trier, giúp cô chiến thắng giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Cannes năm 2000, và được đề cử giải Oscar cho Bài hát gốc xuất sắc nhất với "I've Seen It All". Björk cũng là người ủng hộ các vấn đề môi trường ở Iceland. Một triển lãm hồi tưởng tri ân đến Björk đã được tổ chức tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại New York vào năm 2015.

## Danh sách đĩa nhạc

**[[Björk (album)|Björk]]* (1977)
**[[Debut (album của Björk)|Debut]]* (1993)
**[[Post (album của Björk)|Post]]* (1995)
**[[Homogenic]]* (1997)
* *[[Vespertine (album)|Vespertine]]* (2001)
**[[Medúlla]]* (2004)
**[[Volta (album)|Volta]]* (2007)
**[[Biophilia (album)|Biophilia]]* (2011)
**[[Vulnicura]]* (2015)
**[[Utopia (album của Björk)|Utopia]]* (2017)
**[[Fossora]]* (2022)

## Phim ảnh

* *[[The Juniper Tree (phim)|The Juniper Tree]]* (1990)
* *[[Dancer in the Dark]]* (2000)
* *[[Drawing Restraint 9]]* (2005)
* *[[The Northman]]* (2022)

## Lưu diễn

* Debut Tour (1993–1994)
* Post Tour (1995–1997)
* Homogenic Tour (1997–1999)
* Vespertine World Tour (2001)
* Greatest Hits Tour (2003)
* The Volta Tour (2007–2008)
* Biophilia Tour (2011–2013)
* Vulnicura Tour (2015–2017)
* Utopia Tour (2018)
* Cornucopia (2019–2023)
* Björk Orkestral (2021–2023)

## Sách
* *[[Um Úrnat frá Björk]]* (1984)
* *Post* (1995)
* *[[Björk (sách)|Björk/Björk as a book]]* (2001)
* *Live Book* (2003)
* *Biophilia – Manual Edition* (2011)
* *Biophilia Live* (2012)
* *[[Björk: Archives]]* (2015)
* *[[34 Scores for Piano, Organ, Harpsichord and Celeste]]* (2017)
* *[[Cornucopia (chuyến lưu diễn hòa nhạc)#Sách|Cornucopia: The Book]]* (2024)

## Giải thưởng và đề cử

Vào ngày 26 tháng 4 năm 1997, Björk nhận được Huân chương Chim Ưng.

### Hội viên
Björk là thành viên nước ngoài của Học viện Âm nhạc Hoàng gia Thụy Điển.

## Xem thêm

* Björk Guðmundsdóttir & tríó Guðmundar Ingólfssonar
* Kraumur – một quỹ âm nhạc mà Björk là thành viên hội đồng cố vấn
* Danh sách nghệ sĩ đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng nhạc dance tại Mỹ
* Danh sách nghệ sĩ trip hop
* Âm nhạc của Iceland
* Vegvísir – hình xăm của Björk, nằm trên cánh tay trái của cô
* Danh sách nhạc sĩ người Iceland

## Tham khảo

### Tài liệu
* 

## Đọc thêm

* *Björk – The Illustrated Story*, by Paul Lester. Hamlyn (1996).
* *Björk – An Illustrated Biography*, by Mick St. Michael. Omnibus Press (1996).
* *Björk Björkgraphy*, by Martin Aston. Simon & Schuster (1996).
* *Björk*, Colección Imágenes de Rock, N°82, by Jordi Bianciotto. Editorial La Máscara (1997).
* *Dancer in the Dark*, by Lars von Trier. Film Four (2000).
* *Lobster or Fame*, by Ólafur Jóhann Engilbertsson. Bad Taste (2000).
* *Army of She: Icelandic, Iconoclastic, Irrepressible Björk*, by Evelyn McDonnell. Random House (2001).
* *Human Behaviour*, by Ian Gittins. Carlton (2002).
* *Björk: There's More to Life Than This: The Stories Behind Every Song*, by Ian Gittins. Imprint (2002).
* *Björk*, by Nicola Dibben. Equinox (2009).
* “Follow My Voice”: Structure and Improvisation in Björk’s ‘Mouth’s Cradleʼ, by Árni Heimir Ingólfsson. European Journal of Musicology, vol. 18/1 (2019). 

## Liên kết ngoài

* 
* 
* 
*