open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chèo chẹo

**Chèo chẹo** thông thường,**Nam Á ưng quyên** (danh pháp khoa học: *Hierococcyx varius*) là một loài chim thuộc chi Cu cu, họ Cu cu. Đây là loài chim có kích thước trung bình phân bố ở Nam Á. Loài này hiện diện từ Pakistan ở phía tây đến phần lớn bán đảo Ấn Độ từ độ cao khoảng dưới 800m ở dưới chân núi Hymalaya, phía đông Bangladesh và phía nam vào Sri Lanka. Một số con ở Ấn Độ trú đông tại Sri Lanka. Trong các ngọn đồi ở trung tâm Sri Lanka, giống *ciceliae* là loài định cư. Nó nhìn chung là loài định cư nhưng khu vực cao hơn và trong các khu vực khô cằn thì nó là loài di cư cục bộ. Nó được tìm thấy ở độ cao thấp hơn (chủ yếu dưới 1000m) của dãy Himalaya, nhưng tại các khu vực cao hơn, chèo chẹo lớn có xu hướng phổ biến hơn. Là loài sống trên cây và hiếm khi xuống mặt đất. Môi trường sống của nó bao gồm đất vườn, những lùm cây, cây rụng lá và rừng bán thường xanh. Giống như các loài khác trong họ, chúng là loài đẻ nhờ tổ loài chim họa mi, chủ yếu trong chi Turdoides và một số ghi nhận đẻ nhờ tổ của Garrulax.
## Chú thích

## Tham khảo

* Internet Bird Collection
Kim oanh mỏ đỏ

**Kim oanh mỏ đỏ** (danh pháp hai phần: ***Leiothrix lutea***) là một loài chim thuộc họ Kim oanh (trước đây xếp trong họ Họa mi). Loài này phân bố ở tiểu lục địa Ấn Độ. Chim trưởng thành có mỏ màu đỏ sáng và vòng màu vàng mờ quanh mắt. Lưng của chúng có màu xanh ôliu và cổ họng màu vàng sáng, cằm vàng.

## Chú thích

## Tham khảo

* Red-billed Leiothrix photo on Pc-Zoo
Mộc lan tím

**Mộc lan tím** (danh pháp hai phần: ***Magnolia liliiflora***) là một loài mộc lan (*[[Magnoliaceae]]*). Loài này được Desrouss. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1792.

Chúng thường được xem là loài bản địa Tây Nam Trung Hoa (ở Tứ Xuyên và Vân Nam) nhưng trong nhiều thế kỷ qua được trồng ở nhiều nơi ở Trung Quốc và Nhật Bản.

## Danh pháp đồng nghĩa
* *Lassonia quinquepeta* Buc'hoz 
* *Magnolia atropurpurea* Steud. 
* *Magnolia discolor* Vent. 
* *Magnolia gracilis* Salisb. 
* *Magnolia liliiflora var. gracilis* (Salisb.) Rehder 
* *Magnolia liliiflora forma nigra* (G.Nicholson) Geerinck 
* *Magnolia liliiflora var. nigra* (G.Nicholson) Rehder 
* *Magnolia purpurea* Curtis 
* *Magnolia quinquepeta* (Buc'hoz) Dandy 
* *Magnolia soulangeana var. nigra* G.Nicholson 
* *Talauma sieboldii* Miq. 
* *Yulania japonica* Spach 
* *Yulania japonica var. purpurea* (Curtis) P.Parm. 
* *Yulania liliiflora* (Desr.) D.L.Fu

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*
*
*
Phản ứng dây chuyền

Trong hóa học và vật lý hạt nhân, **phản ứng dây chuyền** là chuỗi các phản ứng trong đó sản phẩm hoặc sản phẩm phụ của phản ứng này là tác nhân gây ra các phản ứng tiếp theo. Trong một phản ứng dây chuyền, phản hồi tích cực dẫn đến một chuỗi sự kiện tự khuếch đại.

Phản ứng dây chuyền là một cách mà các hệ không ở trạng thái cân bằng nhiệt động có thể giải phóng năng lượng hoặc tăng entropy để đạt trạng thái entropy cao hơn.

## Phản ứng dây chuyền hạt nhân

Ví dụ kinh điển của phản ứng dây chuyền là sự phân hạch của urani-235 (235U) dưới tác động của neutron. Khi một neutron kết hợp với một hạt nhân 235U sẽ vỡ ra (phân hạch), sinh ra các hạt nhân con và cỡ 2–3 neutron mới. Những neutron thứ cấp này nếu gặp được hạt nhân <sup>235</sup>U khác thì sẽ gây ra phân hạch hạt nhân urani đó. Tùy theo mức độ để thất thoát neutron mà sẽ có mức độ phản ứng dây chuyền khác nhau. Trong thực tế người ta dùng giá trị định lượng bằng số đặc trưng cho số neutron trung bình gây ra được phản ứng kế tiếp trong khối, và gọi là *hệ số nhân neutron hiệu dụng* (***K***).
* Phản ứng dây chuyền tự tắt: có ***K***  1, số neutron giữ được trong khối và gây phản ứng lớn hơn số cần để duy trì phản ứng. Có thể đẩy hệ thống thành mất kiểm soát. Được ứng dụng trong bom hạt nhân.

Xác suất để neutron gặp được hạt nhân 235U và gây ra phản ứng dây chuyền tùy thuộc vào các yếu tố khối lượng, mật độ, hình dạng, mức độ làm giàu, độ tinh khiết, nhiệt độ và môi trường xung quanh. Trong số đó, khối lượng có vai trò quan trọng nhất, và khối lượng tối thiểu cần thiết để duy trì phản ứng dây chuyền gọi là *[[khối lượng tới hạn]]*.

## Ghi chú

## Tham khảo

## Xem thêm
* Khối lượng tới hạn

## Liên kết ngoài
*IUPAC Gold Book - Chain reaction
Vườn quốc gia Rio Abiseo

**Vườn quốc gia Rio Abiseo** (tiếng Tây Ban Nha: Parque Nacional del Río Abiseo) là một vườn quốc gia nằm tại San Martín, Peru. Nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1990 theo cả tiêu chí về văn hóa lẫn thiên nhiên. Đây là nơi có nhiều loài động thực vật hoang dã cùng 30 địa điểm khảo cổ thời kỳ tiền Colombo. Kể từ năm 1986, vườn quốc gia đã không mở cửa cho du lịch do tính chất mong manh của cả môi trường tự nhiên và địa điểm khảo cổ.
## Địa lý và khí hậu
Nằm ở San Martín, giữa hai con sông là Marañón và Huallaga, vườn quốc gia có diện tích khoảng 2.745&nbsp;km vuông. Nó bao gồm 70% lưu vực sông Abiseo. Độ cao đạt tới 4.200 mét so với mực nước biển và nơi thấp nhất trong vườn quốc gia là 350 mét.

Rio Abiseo bảo vệ ba vùng sinh thái: rừng ẩm Ucayali ở vùng đất thấp, rừng ẩm Yungas Peru ở độ cao trung bình và dãy núi Trung Páramo ở độ cao cao nhất. Có ít nhất 7 hệ sinh thái trong vườn quốc gia gồm rừng trên núi, rừng nhiệt đới núi cao, rừng mưa nhiệt đới, đồng cỏ Andes, rừng khô... Độ ẩm cao và mưa quanh năm, đặc biệt là ở khu vực núi cao.

## Khảo cổ học
Các khu vực khảo cổ nổi tiếng nhất trong công viên Rio Abiseo là Gran Pajatén. Đây là một khu định cư đổ nát trên một sườn núi trông ra hẻm núi sông Montecristo. Cách đó không xa là tàn tích Los Pinchudos bao gồm một loạt các ngôi mộ đá được phát hiện trong đầu những năm 1970. Gran Pajatén, Los Pinchudos và các địa điểm khảo cổ khác được xác định là của nền văn hóa Chachapoyas.

## Thiên nhiên
Có 980 loài thực vật biết đến được ghi nhận ở vùng cao của vườn quốc gia, 13 trong số đó là loài đặc hữu và 5000 loài thực vật trong khu vực của Rio Abiseo.

Vườn quốc gia gần như là nơi trú ẩn cuối cùng của loài Khỉ nhện đuôi bông, một loài đặc hữu của khu vực trước đây được cho là đã tuyệt chủng. Chính vì tình trạng cực kỳ nguy cấp của loài linh trưởng này mà khu vực đã được bảo vệ như là vườn quốc gia và được công nhận là Di sản thế giới. Các loài động vật quan trong khác bao gồm khỉ rú đỏ Venezuela, khỉ nhện bụng trắng, khỉ cú ba sọc, báo đốm, kền kền vua, Hươu Bắc Andes, Paca núi, vịt đầu nâu phương Nam, kền kền gà tây, khỉ thầy tu bụng trắng, vẹt Amazona mào vàng, thú có mai lông rậm mũi dài.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* UNESCO: Rio Abiseo National Park
* Protected areas programme
* Bibliography of current research in RANP
Pueblo de Taos

**Pueblo de Taos** nằm ở một thung lũng của sông Rio Grande, thuộc phía Đông Bắc bang New Mexico, miền Tây Hoa Kỳ.

Đây là một quần thể kiến trúc của nền văn minh người da đỏ Pueblo, thời tiền Tây Ban Nha (Cuối thế kỷ 13, đầu thế kỷ 14) xâm chiếm và khai phá vùng miền Tây Hoa Kỳ. Quần thể này là kiến trúc còn duy nhất sót lại đến ngày nay và còn khá nguyên vẹn, bao gồm nhà ở và các công trình thực hiện nghi lễ tâm linh của người Pueblo (nhà thờ). Nguyên liệu để xây dựng là gạch làm từ bùn phơi khô với độ dày khoảng 35 – 70&nbsp;cm, các ngôi nhà khi xây xong sẽ được phủ bởi một lớp thạch cao bóng bên ngoài. Mái nhà được làm từ gỗ của cây tuyết tùng.

Hiện nay, người dân bộ tộc Taos là những người sinh sống và quản lý quần thể kiến trúc này. Với những giá trị lịch sử,** Pueblo de Taos ** thể hiện tính truyền thống, văn hóa cộng đồng thời Tiền Tây Ban Nha duy nhất còn lại ở Bắc Mỹ.

## Tham khảo
Vườn quốc gia Göreme

**Vườn quốc gia Göreme** (; ) là một vườn quốc gia nằm tại trung tâm Thổ Nhĩ Kỳ. Với diện tích gần 100&nbsp;km² (39 sq mi) nằm tại tỉnh Nevşehir, nó là một phần được UNESCO công nhận Di sản thế giới từ năm 1985. Vườn quốc gia này có cảnh quan núi đá bị xói mòn bởi gió và nước với một mạng lưới các khu định cư ngầm cổ xưa, kết nối với nhau.
## Mô tả
Vườn quốc gia nằm trong khu vực Núi lửa Hasan và Erciyes ở Trung Anatolia, trong vùng lân cận của Ürgüp, Çavuşin và Göreme. Khu vực vườn quốc gia bao gồm các cao nguyên và những ngọn đồi cao bị chia cắt bởi những con suối và thung lũng sông được chạm khắc bởi nước tạo thành các thung lũng có sườn dốc đứng. Một phần của khu vực gồ ghề này bao gồm đá bazan và đá túp. Đây là kết quả từ tro núi lửa từ hàng triệu năm trước tạo thành những tảng đá mềm sau đó được bao phủ bởi dung nham khiến nó trở lên cứng hơn. Qua quá trình hàng thiên niên kỷ bị xói mòn tạo thành các vách đá nhiều màu sắc, tháp đá, cột trụ, lều đá và các hình thành đá ống khỏi có mặt tại đây. Khu vực này có lượng mưa hàng năm là  và có rất ít thảm thực vật ngoại trừ tại các hành lang ven sông.

Những dấu hiệu sớm nhất của tu viện hoạt động ở Cappadocia có thể được bắt nguồn từ thế kỷ thứ 4 khi các cộng đồng ẩn sĩ nhỏ, theo lời khuyên của Basileios Đại đế, giám mục Kayseri, bắt đầu cư trú trong các lỗ tổ ong được đẽo trong đá. Sau đó, các cộng đồng đã cùng nhau lánh nạn trong các ngôi làng dưới lòng đất để tránh các cuộc tấn công cướp bóc của người Ả Rập.
## Kiến trúc
Người ta đã tận dụng đá túp mềm để làm rỗng tạo thành các ngôi nhà dưới lòng đất. Hoạt động tu viện sớm nhất ở Cappadocia được cho là vào thế kỷ thứ 4 khi những ẩn sĩ bắt đầu đẽo các lỗ tổ ong từ đá. Để chống lại các cuộc tuần hành của người Ả Rập, họ đã liên kết các lỗ tổ ong này và tạo ra các cộng đồng dưới lòng đất, với các nhà nguyện, phòng lưu trữ và khu nhà ở. Các ngôi làng và thị trấn nhỏ được phát triển theo cách này và đến năm 842, các nhà thờ dưới lòng đất đã được trang trí rất phong phú với những bức tranh đầy màu sắc. Mọi người vẫn sống trong những ngôi nhà dưới lòng đất cho đến tận ngày nay và người ta thấy rằng họ có tỷ lệ mắc U trung biểu mô cao bất ngờ. Điều này đã được cho là do hít phải Erionite, một sợi khoáng chất tự nhiên phổ biến trong hình thành đá túp.
## Tài liệu tham khảo
John Cale

**John Cale**, OBE (sinh ngày 9 tháng 3 năm 1942) là một nhạc sĩ, ca sĩ, nhà sản xuất âm nhạc người xứ Wales và là một trong những người sáng lập của ban nhạc experimental rock, The Velvet Underground.

Dù được biết nhiều nhất qua những cống hiến với nhạc rock, song Cale cũng có những đóng góp vô cùng đáng kể với nhạc hòa tấu cũng như nhạc cổ điển. Sau khi chia tay Velvet Underground vào năm 1968, ông cũng đã cho ra mắt ít nhất 30 album. Album nổi tiếng nhất của ông là *[[Paris 1919]]* với bản hát lại ca khúc nổi tiếng "Hallelujah" của Leonard Cohen, rồi sau đó là bộ 3 album với Island Record vào những năm 70: *Fear*, *Slow Dazzle*, và *Helen of Troy*.

Suốt sự nghiệp của mình, Cale đã cộng tác với rất nhiều nghệ sĩ lớn, có thể kể tới Lou Reed, Nico, La Monte Young, John Cage, Terry Riley, Hector Zazou, Cranes, Nick Drake, Mike Heron, Kevin Ayers, Brian Eno, Patti Smith, The Stooges, The Modern Lovers, Art Bergmann, Manic Street Preachers và là nhà đại diện cho James Dean Bradfield, Marc Almond, Squeeze, Happy Mondays, LCD Soundsystem và Siouxsie and the Banshees.
## Đĩa nhạc

; Album phòng thu

**[[Vintage Violence]]* (1970)
* *[[The Academy in Peril]]* (1972)
* *[[Paris 1919 (album)|Paris 1919]]* (1973)
* *[[Fear (album của John Cale)|Fear]]* (1974)
* *[[Slow Dazzle (album)|Slow Dazzle]]* (1975)
* *[[Helen of Troy (album)|Helen of Troy]]* (1975)
* *[[Honi Soit (album)|Honi Soit]]* (1981)
* *[[Music for a New Society]]* (1982)
* *[[Caribbean Sunset]]* (1984)
* *[[Artificial Intelligence (John Cale album)|Artificial Intelligence]]* (1985)
* *[[Words for the Dying]]* (1989)
* *[[Walking on Locusts]]* (1996)
* *[[HoboSapiens]]* (2003)
* *[[blackAcetate]]* (2005)
* *[[Shifty Adventures in Nookie Wood]]* (2012)
* *[[MFANS|M:FANS]]* (2016)
* *Mercy* (2023)
; Album trực tiếp

* *[[Sabotage/Live]]* (1979)
* *[[John Cale Comes Alive]]* (1984)
* *[[Even Cowgirls Get the Blues (John Cale album)|Even Cowgirls Get the Blues]]* (1991)
* *[[Fragments of a Rainy Season]]* (1992)
* *[[Circus Live]]* (2007)
* *[[Live at Rockpalast (John Cale album)|John Cale & Band Live (Rockpalast 1983 & 1984)]]* (2010)

; Album cộng tác

* *[[Church of Anthrax]]* (với Terry Riley) (1971)
* *[[Songs for Drella]]* (với Lou Reed) (1990)
* *[[Wrong Way Up]]* (với Brian Eno) (1990)
* *[[Last Day on Earth (album)|Last Day on Earth]]* (với Bob Neuwirth) (1994)

## Tham khảo
Vẫn mãi mong chờ

***Vẫn mãi mong chờ***, hay còn gọi là ***Tóc ngắn 2***, là album phòng thu của ca sĩ Mỹ Linh được phát hành vào tháng 4 năm 2000. Album được sản xuất bởi Anh Quân và Huy Tuấn. Đây là sản phẩm tiếp nối thành công từ album trước đó của Mỹ Linh, *[[Tóc ngắn (album)|Tóc ngắn]]* (1998). Ngoài ban nhạc Anh Em, nhạc sĩ Dương Thụ tiếp tục tham gia vào ê-kíp khi viết lời cho hầu hết các ca khúc.

"Mùa đông sẽ qua" được Mỹ Linh chọn tham dự *[[VTV Bài hát tôi yêu]]* mùa đầu tiên (2002), được quay tại sân thượng của Khách sạn Melia Hà Nội và lọt vào top 10 video được yêu thích nhất. Ca khúc "Con của mẹ" được nhạc sĩ Anh Quân viết tặng riêng cho người vợ ca sĩ Mỹ Linh và con gái sắp chào đời của họ (Mỹ Anh). "Khúc giao mùa" là ca khúc nổi tiếng nhất album, đồng thời cũng là một trong số những ca khúc giới thiệu ca sĩ trẻ Minh Quân.

Ảnh bìa được chụp bởi nhiếp ảnh gia Dương Minh Long và thiết kế bởi Từ Phương Thảo. Một serie các bức ảnh chụp Mỹ Linh tại vùng biển Phan Thiết cũng được làm bìa mặt sau và theo kèm album. Dương Minh Long cũng thực hiện một phiên bản video âm nhạc khác của "Mùa đông sẽ qua", được tổng hợp trong VCD & DVD *Tóc ngắn* phát hành vào tháng 11 năm 2002 bởi Hãng phim Phương Nam.

*Vẫn mãi mong chờ* là một phần của dự án "Tóc ngắn" của Mỹ Linh. Cũng giống như *Tóc ngắn 1*, album hầu hết nhận được hoài nghi từ các chuyên gia và người hâm mộ. Báo *Gia đình Xã hội* gọi *Vẫn mãi mong chờ* chỉ là "một bản sao yếu ớt" của *[[Tóc ngắn (album)|Tóc ngắn 1]]*.

## Danh sách ca khúc

## Video âm nhạc
Cả hai video của album đều được Mỹ Linh chọn lọc tham gia chương trình *[[VTV Bài hát tôi yêu]]* lần thứ nhất (2002)
* "Mùa đông sẽ qua" (đạo diễn: Việt Tú)
* "Khúc giao mùa" (đạo diễn: Phạm Hoàng Nam; phát hành dưới dạng đĩa đơn)

Ghi chú: 
* "Mùa đông sẽ qua" còn có một phiên bản video khác, do nhiếp ảnh gia Dương Minh Long thực hiện.
* Các video clip được tổng hợp cùng với *[[Tóc ngắn (album)|Tóc ngắn]]* trong VCD & DVD *Tóc ngắn* phát hành vào tháng 11 năm 2002 bởi Hãng phim Phương Nam.

## Thành phần tham gia sản xuất
; Ban nhạc Anh Em
* Anh Quân – sáng tác, hát bè, hát chính trong "Vẫn mãi mong chờ", guitar, chỉnh âm, phối khí.
* Huy Tuấn – sáng tác, bass, guitar, chỉnh âm, phối khí.
* Văn Hà – keyboard, guitar.
* Quốc Bình – trống, định âm.
* Hồng Kiên – saxophone, hòa âm, phối khí.

; Các nghệ sĩ khác
* Dương Thụ – viết lời.
* Trương Ngọc Ninh – sáng tác "Nửa vầng trăng".
* Minh Quân – hát chính, hát bè trong "Khúc giao mùa".
* Tốp ca Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội – hát bè trong "Khúc giao mùa".

; Ê-kíp sản xuất
* Sản xuất – Anh Quân, Huy Tuấn.
* Thiết kế – Từ Phương Thảo.
* Chụp ảnh, quay phim – Dương Minh Long.

## Tham khảo
Thomas Blamey

**Thomas Albert Blamey** (sinh ngày 24 tháng 1 năm 1884 mất ngày 27 tháng 5 năm 1951) là thống tướng quân đội Úc, đã tham gia cả hai cuộc thế chiến. Năm 1906, ông gia nhập quân đội Úc và tham dự khóa học tham mưu tại trường Đại học sĩ quan Chỉ huy và tham mưu Quetta. Trong thế chiến thứ nhất, ông tham gia cuộc đổ bộ tại Cove Anzac ngày 25 tháng 4 năm 1915, và là sĩ quan tham mưu trong chiến dịch Gallipoli, nơi ông đã lên một đột kích táo bạo vào lưng kẻ địch.

Sau đó, ông chuyển đến mặt trận phía tây, nơi ông lên kế hoạch cho Trận Pozières. Ông lên chức thiếu tướng và ông làm tổng tham mưu trưởng quân đoàn Úc, dưới quyền trung tướng John Monash, người đã ghi nhân ông là một nhân tố dẫn đến sự thành công của quân đoàn trong trận Hamel, trận Amiens và trận Hindenburg Line.

## Tham khảo

### Sách

*
*
*
*
* 
*
* 
* 
* 
*
* 
* 
*
*
HMAS Darwin (FFG 04)

**HMAS Darwin (FFG 04)**, đặt theo tên thủ phủ vùng lãnh thổ Bắc Úc, là một tàu khu trục tên lửa hành trình lớp Adelaide của Hải quân Hoàng gia Úc (RAN). Là một trong 4 tàu khu trục mua từ phía Hoa Kỳ, HMAS Darwin được vào biên chế năm 1984. Trong suốt quá trình hoạt động của mình, tàu đã tham gia vào chiến tranh vùng Vịnh, một phần chương trình gìn giữ hòa bình INTERFET, và ngoài khơi quần đảo Solomon. Năm 2007 và 2008, tàu khu trục trải qua một đợt nâng cấp lớn và hoạt động rất hiệu quả vào năm 2011.
## Tham khảo
Callopistes

***Callopistes*** là một chi thằn lằn trong họ Teiidae. Chúng thường xuất hiện ở Ecuador, Peru và Chile.

## Các loài

**[[Callopistes flavipunctatus]]* (Duméril & Bibron, 1839) 
**[[Callopistes maculatus]]* Gravenhorst, 1838

## Chú thích

## Tham khảo
*
Erin Brockovich

**Erin Brockovich-Ellis** (sinh ngày 22 tháng 6 năm 1960) là một trợ tá pháp lý và nhà hoạt động môi trường người Mỹ, mặc dù chưa học qua trường luật hay khóa giáo dục pháp lý nào, nhưng có công trong vụ kiện Công ty Điện và Khí đốt Thái Bình Dương (PG & E) của California vào năm 1993. Kể từ khi phát hành bộ phim chia sẻ câu chuyện và tên tuổi của cô, cô đã dẫn chương trình *Challenge America with Erin Brockovich* trên ABC và *Final Justice on Zone Reality*. Cô là chủ tịch của Nghiên cứu & Tư vấn Brockovich, một công ty tư vấn. Cô hiện đang làm việc như một nhà tư vấn cho Girardi & Keese hãng luật New York Weitz & Luxenberg, tập trung vào khiếu nại thương tích của cá nhân tiếp xúc với amiăng, và Shine Lawyers tại Úc.

Cô sinh ra với tên lúc sinh Erin Pattee ở Lawrence, Kansas, cha cô là Frank Pattee, một kỹ sư công nghiệp và mẹ là Betty Jo O'Neal-Pattee, một nhà báo. Cô học trường trung học Lawrence lúc đó là Đại học bang Kansas ở Manhattan, Kansas, và tốt nghiệp với bằng Associate in Applied Arts Degree từ trường Cao đẳng Kinh doanh Wades tại Dallas, Texas. Cô đã làm một quản lý tập sự với Kmart vào năm 1981 nhưng bỏ việc sau một vài tháng và bước vào một cuộc thi sắc đẹp. Sau khi giành chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu bờ biển Thái Bình Dương vào năm 1981, cô từ bỏ cuộc sống hoa hậu. Cô đã sống ở California từ năm 1982.

## Tham khảo
Lepilemur sahamalazensis

**Lepilemur sahamalazensis** là một loài vượn cáo đặc hữu Madagascar. Nó có tổng chiều dài khoảng 51 đến 54&nbsp;cm, trong đó có 26–27&nbsp;cm là chiều dài đuôi. Loài vượn cáo này được tìm thấy ở tây bắc Madagascar, nơi nó sinh sống ở rừng bán ẩm và một số rừng thứ cấp.

## Tham khảo

*
Cercopithecus roloway

***Cercopithecus roloway*** là một loài khỉ Cựu thế giới được tìm thấy ở một khu vực nhỏ ở đông Côte d'Ivoire và rừng Ghana, giữa các sông Sassandra và Pra.

Loài này giống các loài khỉ đuôi dài khác nhưng phân biệt bằng bộ râu dài. Bộ lông và mặt chủ yếu màu đen còn cổ họng và phía trong cánh tay màu trắng với hông và lưng màu cam. Thân dài từ 40–55&nbsp;cm và cân nặng từ 4–7&nbsp;kg. Loài này sống trên cây, và các tạo thành các nhóm xã hội với kích thước nhóm 15 đến 30 cá thể. Chế độ ăn uống của nó bao gồm các loại trái cây, hoa, hạt và côn trùng.

Loài này là một trong số bị linh trưởng nguy cơ nhất trên lục địa châu Phi, mặc dù không có sẵn con số chính xác về loài. Khảo sát gần đây không thể tìm thấy bằng chứng của nó trong vườn quốc gia Bia ở Ghana, nơi nó có thể bị tuyệt diệt khoảng thời gian từ giữa năm 1970 và 1990. Có những dự đoán đó có lẽ đã có một sự suy giảm dân số ít nhất 80% với ba thế hệ cuối cùng. Loài này nằm trong danh sách "25 loài linh trưởng nguy cơ nhất thế giới."

Trước đây nó được coi là một phân loài của khỉ Diana (*[[Cercopithecus diana]]*).

## Chú thích

## Tham khảo
*
Propithecus candidus

***Propithecus candidus*** là một loài vượn cáo có bộ lông trắng mượt và dài. Nó có phạm vi phân bố rất hạn chế ở đông bắc Madagascar, nơi nó được người địa phương gọi là *simpona*. Nó là một trong những loài động vật có vú hiếm nhất trên Trái Đất và được IUCN liệt kê trong danh mục 25 loài linh trưởng có nguy cơ tuyệt chủng nhất thế giới. Đây là một trong 9 loài của chi *Propithecus*), và là một trong bốn phân loài cũ của *P.&nbsp;diadema*. Các nghiên cứu trong năm 2004 và 2007 đã so sánh các tỷ lệ bên ngoài, di truyền học, và giải phẫu sọ-răng đã hỗ trợ cho tư cách loài đầy đủ, và đã được mọi người chấp nhận.

## Từ nguyên
## Sinh vật học
## Khu vực sinh sống và sinh thái học
## Mô tả
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Suối nước khoáng Mỹ Lâm

**Suối nước khoáng Mỹ Lâm** thuộc phường Mỹ Lâm, tỉnh Tuyên Quang. Suối khoáng Mỹ Lâm còn có tên gọi khác là "Suối khoáng Sun-phua" do hàm lượng Hydro sulfide trong nước lên đến 5&nbsp;mg/lít. Nguồn nước được các nhà địa chất học người Pháp phát hiện từ năm 1923.

## Xem thêm
*Suối khoáng Kênh Gà
*Suối khoáng Tháp Bà
*Suối nước nóng Kim Bôi

## Tham khảo
Hồ Na Hang

**Hồ Na Hang** là một hồ nằm trong khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang. Hồ được hình thành do dâng nước làm nhà máy thủy điện Tuyên Quang (tên khác của Nhà máy thủy điện Na Hang)

## Xem thêm
* Nhà máy thủy điện Na Hang

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Hồ Na Hang 
* Phát huy lợi thế du lịch hồ thủy điện Na Hang 
Du lịch Na Hang
Vượn mực

**Vượn mực** (danh pháp khoa học: *Symphalangus syndactylus*) là một loài linh trưởng thuộc họ Vượn và là loài bản địa Malaysia, Thái Lan và Sumatra.
## Mô tả
Chúng sống trên cây, có lông đen, là loài vượn lớn nhất, nó có kích thước có thể lớn gấp đôi các loài vượn khác, cao 1 mét và nặng tới 14&nbsp;kg. Chúng chủ yếu ăn các bộ phận khác nhau của cây. Vượn mực Sumatra ăn trái cây nhiều hơn loài này ở Malaysia, với trái cây chiếm tỷ lệ lên đến 60% chế độ ăn uống của nó. Vượn mực ăn ít nhất 160 loài thực vật, từ dây leo cây thân gỗ. Thức ăn chủ yếu của nó là sung (Ficus spp.), một thành viên của họ Moraceae.

Vượn mực thích ăn trái cây chưa chín hơn là chín, lá non hơn lá già. Nó ăn hoa và một số động vật, chủ yếu là côn trùng. Khi vượn mực ăn hoa lớn, nó chỉ ăn cánh hoa, nhưng nó sẽ ăn tất cả các bộ phận của hoa nhỏ hơn, với các loại trái cây nhỏ nó cầm trong tay của nó trước khi đưa vào mồm. Khi ăn hạt lớn và cứng hoặc có cạnh sắc, nó bóc lấy cùi quả và vứt bỏ hạt. Mặc dù chế độ ăn uống của nó bao gồm phần đáng kể trái cây, nó là loài ăn lá nhiều nhất trong tất cả các thành viên của họ Hylobatidae.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Đại học Kinh tế Quốc dân Plekhanov

** Đại học Kinh tế quốc dân Plekhanov** (, phiên âm: *Rossiysky ekonomichesky universitet*) là một trường đại học công lập ở Moskva, Nga. Đây là một trong những cơ sở đào tạo bậc đại học và sau đại học về kinh tế lớn nhất của Nga và là thành viên của nhiều tổ chức giáo dục trên thế giới, đơn cử như Hiệp hội các trường đại học châu Âu (*European University Association*) và Tổ chức Phát triển Quản lý châu Âu (European Foundation for Management Development).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Website chính thức
* Khoa đào tạo Thạc sĩ quản trị kinh doanh tại Đại học Kinh tế Quốc dân Plekhanov
Cam Tuyền

**Cam Tuyền** là một xã thuộc huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Cam Tuyền có diện tích 103,3&nbsp;km², dân số năm 1999 là 4.813 người, mật độ dân số đạt 47 người/km².

## Hành chính
Xã Cam Tuyền được chia thành 10 thôn: An Mỹ, An Thái, Ba Thung, Bản Chùa, Bình Mỹ, Đâu Bình, Tân Hiệp, Tân Hòa, Tân Lập, Tân Quang.

## Lịch sử
Năm 1986, sáp nhập vào xã Cam Thành các thôn Quật Xá, Tân Mỹ, Tân Định, Phước Tuyền, An Hưng, Phan Xá, Tân Tường và Cam Phú của xã Cam Tuyền; sáp nhập vào xã Cam Tuyền các thôn Bắc Bình, An Thái, An Mỹ và Bích Lộ của xã Cam Thành (theo Quyết định số **72/1986/QĐ-HĐBT**).

## Chú thích

## Tham khảo
SIG SG 540

**SIG SG 540** là loại súng trường tấn công được phát triển bởi công ty Schweizerische Industrie Gesellschaft (SIG) cho lực lượng quân đội Thụy Sĩ. Việc thiết kế được tiến hành để thay thế súng SIG SG 510 cũ khi loại đạn 5.56x45mm NATO trở thành loại đạn tiêu chuẩn trong lực lượng quân đội Thụy Sĩ thay thế cho loại đạn 7.5×55mm. Ngoài việc trang bị cho quân đội loại súng này cũng được dùng để xuất khẩu.

## Phát triển
Phiên bản đầu tiên sử dụng đạn 5.56x45mm NATO là khẩu SIG SG 530 được chế tạo thử và những năm 1960 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén với con quay hãm. Nhưng loại súng này quá phứt tạp cũng như quá đắt để chế tạo hàng loạt. Vì thế đến năm 1969 một mẫu mới đã được chế tạo loại bỏ con lăn hãm và thay bằng khóa nòng xoay với cơ chế hoạt động giống như cách hoạt động giống như khẩu AK-47 nhưng sửa lại một tý. Việc kết hợp hai thiết kế này cho kết quả thành công và được đưa vào chế tạo hàng loạt.

Việc sản xuất bắt đầu khoảng năm 1973-1974, nhưng do quy định về việc hạn chế xuất khẩu vũ khí của Thụy Sĩ nên việc chế tạo được chuyển sang cho nhà máy MANURHIN (Manufacture de Machines du Haut Rhin) tại Mulhouse, Pháp sau đó.

Súng còn được sử dụng tại các quốc gia khác ở châu Á, châu Phi, Nam Phi cũng như nhiều lực lượng thi hành công vụ khác. Bồ Đào Nha đã mua bản quyền chế tạo loại súng này vào năm 1988. Và Chile cũng đã mua bản quyền sản xuất loại súng này và dựa trên đó để phát triển ra súng tiểu liên FAMAE SAF.

## Thiết kế
SG 540 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén, khóa nòng xoay với hai móc khóa lớn cố định viên đạn vào vị trí. Một lò xo quấn quanh thanh pít ton truyền động trong ống trích khí và bolt gắn với thanh này qua nút kéo lên đạn có thể tháo ra. Hệ thống trích khí có hai chế độ đóng và mở, chế độ mở dùng để bắn bình thường còn chế độ đóng thường dùng để bắn lựu đạn từ đầu nòng vì khí nén sẽ không được trích ra mà dùng hoàn toàn vào việc đẩy. Thân súng làm bằng thép ép chia thành hai phần chính trên và dưới, hai phần này sẽ được nối với nhau bằng một chốt ấn. Nút khóa an toàn cũng là nút chọn chế độ bắn nằm ở phía bên trái súng với ba chế độ an toàn, từng viên và tự động ngoài ra còn một cơ chế là bắn ba viên có thể thêm vào sau.

Nòng súng được tính hợp bộ phận chống chớp sáng cũng như có thể gắn thêm ống phóng lựu đầu nòng hay lưỡi lê. Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi nhưng cũng có thể gắn các hệ thống nhắm khác. Súng sử dụng hộp đạn rời có thể chứa 20 đến 30 viên và tích hợp thêm chân chống chữ V để có thể tác chiến hiệu quả hơn có thể gấp vào lớp ốp tay nếu chưa cần sử dụng.

## Biến thể
***SG 540**: Mẫu tiêu chuẩn có thể có báng cố định hay báng gấp.
***SG 542**: Mẫu sử dụng đạn 7.62×51mm NATO.
***SG 543**: Mẫu carbine ngắn và vì chiều dài ngắn của nó mà không thể sử ống phóng lựu cũng như không có chân chống chữ V.
*SG 550: Mẫu nâng cấp đưa vào trang bị sau đó.
***SIG Manurhin F.S.A.** và **SIG Manurhin C.S.A**: Mẫu bán tự động cho dân sự.

## Các nước sử dụng

*
*
*
*
*
*: Sản xuất theo giấy phép bởi FAMAE
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài

* Modern Firearms
* Bắn thử SIG 542
Lữ đoàn Cơ giới 5 Úc

**Lữ đoàn Cơ giới 5** được quân đội Úc hình thành trong thế chiến thứ hai. Lữ đoàn được thành lập vào ngày 4 tháng 5 năm 1942 tại Geelong, Victoria. Lữ đoàn này hoạt động không lâu và vào tháng 6 năm 1942, nó được nhập vào Lữ đoàn Thiết giáp 6.

## Đơn vị
Trung đoàn Cơ giới 3Trung đoàn Cơ giới 104Trung đoàn Thiết giáp 13Trung đoàn Thiết giáp 14

## Tham khảo
Edward Young

**Edward Young** (1683 - 1765) là một nhà thơ nổi tiếng người Anh, được xem là người dẫn đầu phong trào văn chương tiền lãng mạn trong thế kỷ 18 tại châu Âu.

## Cuộc đời
Ông sinh năm 1683 tại Upham, gần Winchester.
Ông học tại đại học Oxford danh tiếng và bảo vệ luận án Tiến sĩ Luật học năm 1719. Sau đó, Young làm mục sư cho đến năm 1930 thì về Wellwyn sinh sống ở đây cho đến lúc mất.

Năm 1930 ông lấy vợ là một góa phụ đã có hai người cọn. Nhưng cuộc sống hạnh phúc kéo dài 10 năm thì vợ và hai con của ông lần lượt qua đời vì bệnh tật. Ông sống những năm tháng cuối đời lặng lẽ, ẩn dật với thu vui đọc sách và làm thơ trong sự cô đơn.

Năm 1765, ông mất tại đây, hưởng thọ 82 tuổi.Ông còn là 1 nhà cách mạng nổi tiếng vào thời đó

## Sự nghiệp
Ông là một thi sĩ nổi tiếng khắp châu Âu những năm của nửa cuối thế kỷ 18. Khi còn trẻ, ông đã viết văn với nhiều tác phẩm có giá trị như: **Ngày cuối cùng**, **Sức mạnh tôn giáo**, **Hiếu danh**... đánh dấu sự thành công bước đầu của ông trên con đường thơ văn.

Sau đó, lần lượt những tác phẩm được đánh giá là xuất sắc của ông như: **Ai ca canh trường**. Bài thơ 10.000 câu viết từ năm 1742 đến 1749 được chia thành nhiều chương với nội dung xoay quanh suy nghĩ, bình luận của ông về sự sống, cái chết, sự bất diệt của tâm linh, tình bạn, tình yêu.. Tác phẩm ra đời sau sự ra đi của những người thân trong gia đình ông nên đây chính là tiếng lòng xót xa của chính tâm hồn ông.

Ông được coi như người mở đầu cho phong trào văn thơ lãng mạn trong thế kỷ 18. Tên tuổi ông được nhắc đến như là một thi sĩ kiệt xuất ở rất nhiều nước như: Đức, Ý, Pháp...

## Tham khảo
Lữ đoàn Kỵ binh 6 Úc

**Lữ đoàn Kỵ binh 6** được quân đội Úc hình thành trong thế chiến thứ hai. Lữ đoàn được thành lập vào tháng 9 năm 1939, biên chế thuộc Sư đoàn Kỵ binh 2 Úc. Lữ đoàn chưa bao giờ tham gia một cuộc chiến nào và được đổi lại thành Lữ đoàn Cơ giới 6 Úc vào tháng 3 năm 1942.
## Biên chế
Đơn vị Kinh kỵ 3Đơn vị Kinh kỵ 18 (trang bị súng máy)Đơn vị Kinh kỵ 9/23Trung đoàn Cơ giới 9

## Tham khảo
Lữ đoàn Cơ giới 4 Úc

**Lữ đoàn Cơ giới 4** được quân đội Úc hình thành trong thế chiến thứ hai. Tháng 3 năm 1942, lữ đoàn chuyển thành Lữ đoàn Kỵ binh 1 Úc; và vào tháng 5 năm 1942, một lần nữa lữ đoàn chuyển thành Lữ đoàn Xe tăng 3 Úc. Về sau lữ đoàn lại chuyển vào biên chế của Sư đoàn Cơ giới 1 Úc mới hình thành và chưa một lần nào tham chiến.

## Đơn vị
Trung đoàn Thiết giáp 3Trung đoàn Cơ giới 6Trung đoàn Cơ giới 7Trung đoàn Cơ giới 14
Lữ đoàn Cơ giới 6 Úc

**Lữ đoàn Cơ giới 6** được quân đội Úc hình thành trong thế chiến thứ hai. Tháng 3 năm 1942, từ Lữ đoàn Kỵ binh 6 Úc chuyển thành lữ đoàn cơ giới 6 và một lần nữa là chuyển thành Lữ đoàn Thiết giáp 6 Úc vào tháng 5 năm 1942. Lữ đoàn nằm trong biên chế của sư đoàn Cơ giới 2 Úc mới thành lập và chưa một lần tham chiến.

## Đơn vị
Trung đoàn Cơ giới 9Trung đoàn Cơ giới 18Nhóm trinh sát 3Nhóm trinh sát 23
Augustus Frederick Lindley

**Augustus Frederick Lindley** (3/2/1840 – 29/3/1873), hay **Linh Lợi** (呤唎) sĩ quan hải quân Hoàng gia Anh, từng phục vụ trong quân đội Thái Bình Thiên Quốc.

## Cuộc đời
Năm 1857, Lindley gia nhập hải quân Hoàng gia Anh. Năm 1859, ông phục vụ ở Hương Cảng. Năm sau ông từ chức, đi lại buôn bán trong khu vực mà Thái Bình Thiên Quốc đã giành quyền khống chế.

Năm 1861, Lindley tham gia huấn luyện quân đội Thái Bình Thiên Quốc dưới quyền Trung vương Lý Tú Thành, còn nhiều lần tham chiến. Năm 1863, ông tham gia trận đánh bảo vệ Cửu Liễu Châu (cù lao), bị thương nặng. Sau khi bình phục, tháng 9 cùng năm, ông đưa vài người lẻn vào Thượng Hải, cướp đi 1 cỗ thuyền lầu hiệu "Phi Nhi Phục Lai" (Đom đóm). Cũng trong năm này, vì bệnh tình không khá hơn, ông phải quay về Anh.

Ngày 3 tháng 2 năm 1866, ông cho xuất bản quyển sách **Ti Ping Tien Kwoh: The History of the Ti-Ping Revolution, including a narrative of the author's personal adventures** (Thái Bình Thiên Quốc: Lịch sử cuộc cách mạng Thái Bình, bao gồm chuyện kể về những chuyến phiêu lưu cá nhân của tác giả), với lời đề tặng: *For my dear friend Field Marshal Li Xiucheng, I will remember him forever if he die* (Dành cho người bạn thân của tôi: Thống tướng Lý Tú Thành, tôi sẽ mãi nhớ đến anh dù anh đã ra đi).

Khi Charles George Gordon quay về Anh, Lindley chỉ trích ông ta trên Thời Báo (The Times).

## Tham khảo
* **Ti Ping Tien Kwoh: The History of the Ti-Ping Revolution, including a narrative of the author's personal adventures**

## Chú thích
Lữ đoàn Cơ giới 2 Úc

**Lữ đoàn Cơ giới 2** được quân đội Úc hình thành trong thế chiến thứ hai. Tháng 3 năm 1942, từ Lữ đoàn Kỵ binh 2 Úc chuyển thành lữ đoàn cơ giới 2, lữ đoàn mới thành lập này chuyển tới biên chế Sư đoàn Cơ giới 1 Úc. Các đơn vị trong lữ đoàn đa phần không tham gia một trận đánh nào và bị giải tán tại Gherang, Victoria vào tháng 1 năm 1943.

## Biên chế
Trung đoàn Cơ giới 1Trung đoàn Cơ giới 12Trung đoàn Cơ giới 24Trung đoàn Cơ giới 16Trung đoàn Cơ giới 6Trung đoàn Cơ giới 7Trung đoàn Cơ giới 15Trung đoàn Cơ giới 17Trung đoàn Cơ giới 20Đơn vị Kỹ sư Hoàng gia Úc 1

## Tham khảo
Lữ đoàn Kỵ binh 4 Úc

**Lữ đoàn Kỵ binh 4** được quân đội Úc hình thành trong thế chiến thứ hai. Lữ đoàn được thành lập vào tháng 9 năm 1939, thuộc biên chế Sư đoàn Kỵ binh 1 Úc. Lữ đoàn đã tham gia bất kỳ trận đánh nào và chuyển thành Lữ đoàn Cơ giới 4 Úc vào tháng 3 năm 1942.

## Biên chế
Trung đoàn Kinh kỵ 1

Trung đoàn Thiết giáp 1

Đơn vị Kinh kỵ 6

Trung đoàn Kinh kỵ 14 Úc

Đơn vị Kinh kỵ 21

Trung đoàn Cơ giới 6

## Tham khảo
Jack Kilby

**Jack St Clair Kilby** (ngày 8 tháng 11 năm 1923 - ngày 20 tháng 6 năm 2005) là một kỹ sư điện tử người Mỹ đã tham gia (cùng với Robert Noyce) trong việc chế tạo mạch tích hợp đầu tiên khi làm việc tại Texas Instruments (TI) năm 1958. Ông đã được trao giải Nobel Vật lý vào năm 2000. 
Ông cũng là người phát minh ra máy tính cầm tay và máy in nhiệt.

Giải Nobel đầu tiên của năm 2000 được trao cho ông vì các thành tựu đặt nền tảng cho công nghệ thông tin hiện nay. Vào năm 1958, ông đã chế tạo mạch tích hợp đầu tiên mà trong đó các chi tiết điện tử được xây dựng trong một thực thể duy nhất tạo thành từ vật liệu bán dẫn, sau này gọi là các chip. Điều này mở ra con đường thu nhỏ kích thước và sản xuất hàng loạt các mạch điện tử. Kết hợp với việc phát triển các linh kiện dựa trên các cấu trúc không đồng nhất miêu tả trước đây (nhờ đó mà Alferov và Kroemer được nhận một nửa giải Nobel), mạch tích hợp dẫn đến cuộc cách mạng công nghệ thông tin đã thay đổi rất nhiều xã hội của chúng ta ngày nay.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Honoring Jack Kilby website, with resource archive of articles, Kilby statue in Great Bend, KS etc.
* "Jack St. Clair Kilby: A Man of Few Words", biography by Ed Millis.
* , video presentation from Texas Instruments.
* "Jack St. Clair Kilby", biography by Texas Instruments.
Munshi Premchand

**Mushi Premchand** (1880 - 1936) sinh tại làng Lamhi. Ông là một nhà văn nổi tiếng cuối thế kỷ 19 của Ấn Độ.

## Cuộc đời
Ông sinh ngày 31 tháng 8 năm 1880 trong một gia đình nghèo. Mẹ mất sớm, cha ông là một thầy giáo làng. Ông lấy vợ từ khi 15 tuổi nhưng một năm sau, cha ông qua đời nên ông đã phải bươn trải để kiếm tiền nuôi sống gia đình và tiếp tục con đường học hành. Ông lên thành phố kiếm sông và được một luật sư thuê làm gia sư. Sau đó ông làm những nghề khác như chép thuê. Không có điều kiện mua sách để đọc, ông thường đến các hiệu sách để đọc nhờ sách. Vì vậy, ông đã tiếp thu được rất nhiều tư tưởng tiến bộ của Ấn Độ và trên thế giới. Từ đó, ông dấn thân vào con đường văn thơ với quyết tâm.

Một thời gian sau, ông xin được làm giáo viên của một trường tiểu học. Từ đó, cuộc sống của ông đỡ khó khăn hơn, nhờ đó ông có thể chuyên tâm vào sáng tác văn học.

Ông là người tham gia tích cực, ủng hộ Đảng Cộng sản Ấn Độ, là người lãnh đạo một tờ báo nổi tiếng và là chủ tịch đầu tiên của Hội các nhà văn tiến bộ Ấn Độ.

Ông mất ngày 8 tháng 10 năm 1936.

## Sự nghiệp
Những tác phẩm đầu tiên ông sáng tác là dành cho lứa tuổi thiếu niên.Với tập sử thi đồ sộ **Ramayana**, ông đã chọn lọc những mẩu chuyện hay viết lại để giáo dục lòng tự hào dân tộc và truyền thống văn hóa. Sau đó, ông dịch một số tác phẩm của Tagor từ tiếng Bengan ra tiếng Hindi.

Năm 1907, ông viết một số truyện ngắn và các bài phê bình văn học đáng chú ý trên tạp chí **Thời đại**. Sau đó, tập truyện ngắn **Đất nước bỏng lửa** của ông ra đời, nhằm phơi bày nỗi thống khổ của nhân dân Ấn Độ trước ách thống trị tàn bạo của nhà cầm quyền thực dân Anh. Tác phẩm đã bị thu hồi và tiêu hủy, ông bị kết án và bị cảnh cáo tội xúi giục nhân dân nổi loạn.

Sau đó là các tiểu thuyết **Tổ ấm tình yêu**, **Việc nhà** với việc miêu tả cuộc sống khổ cực của nhân dân Ấn Độ.

Năm 1929, ông làm chủ tờ báo **Đẹp** với những bài báo được viết bằng tiếng Hindi. Những bài báo của ông đã khơi dậy lòng yêu nước avf đoàn kết thống nhất các lực lượng văn học nghệ thuật toàn quốc.

Với cảm hứng sau khi các phong trào đấu tranh của nông dân bước đầu thắng lợi, ông viết kiệt tác "**Bò cái hiến tế thần Brahma**". Đây là tác phẩm có giá trị nghệ thuật sâu sắc, thể hiện những tồn tại và thành kiến lâu đời về giai cấp, thủ tục lạc hậu và luật lệ hà khắc trong xã hội ngột ngạt và trì trệ của đất nước Ấn Độ những thập niên đầu của thế kỷ 20.

Prem Chand đã có công lớn trong việc làm cho ngôn ngữ Hindi đạt đến độ chuẩn mực, tạo chỗ đứng vững chắc trên các văn đàn thời đó. Ông để lại cho đời 11 tiểu thuyết, 2 vở kịch, 200 truyện ngắn và rất nhiều các bút ký, tiểu luận, các bài phê bình, tạp văn có giá trị. Ông được mệnh danh là: "**Ông hoàng tiểu thuyết Hindi**"

## Tham khảo
Cascate Marmore

**Cascate Marmore** là thác nước thuộc vùng 	Umbria, Ý. Đây là thác nước nhân tạo, được xây dựng từ năm 271 TCN bởi những người La Mã. Đây là thác nước nhân tạo lớn nhất thế giới.

Nó bắt nguồn từ sông Velino sau đó chảy qua hồ Piediluco của Marmore, sau đó đổ vào xuống thung lũng tạo thành sông Nera.
## Tham khảo
Vörå

**Vörå** () là một đô thị của Phần Lan. Trong năm 2011, đô thị này đã được tạo ra từ các đô thị Vörå-Maxmo và Oravais. Vörå-Maxmra đã được lập trong năm 2007 từ các đô thị (cũ) Vörå và Maxmo. Nó nằm ở tỉnh Tây Phần Lan và là một phần của khu vực Ostrobothnia.
Dân cư đô thị này sử dụng hai ngôn ngữ, với đa số (85%) nói tiếng Thụy Điển và thiểu số (14%) nói tiếng Phần Lan.

Đô thị cũ đã có dân số 1.037 người (2003) và diện tích 148,06&nbsp;km ² trong đó 1/4 là diện tích mặt đất. Mật độ dân số là 7 người trên mỗi km ².
## Tham khảo
Thị trưởng Hà Nội

**Thị trưởng Hà Nội** là một chức danh để chỉ viên chức cao cấp nhất trong Tòa Thị chính Hà Nội, tồn tại trong những năm 1945 - 1954 qua các chính thể Đế quốc Việt Nam, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Quốc gia Việt Nam đều có chức năng quản lý hành chính đô thị trong phạm vi thành phố Hà Nội.

## Danh sách các Thị trưởng Hà Nội là người Việt

## Chú thích

## Tham khảo
* Về đốc lý, thị trưởng Hà Nội từ 1885 đến 1954 
* J 1058 – Journal officiel de l’Indochine française. 1908;
* Hs 2375/01 – Mairie de Hanoi;
* Chính quyền thuộc địa ở Việt Nam trước Cách mạng tháng 8/1945.
Hapalemur aureus

**Hapalemur aureus**, tiếng Malagasy *bokombolomena*) là một loài vượn cáo cỡ vừa đặc hữu đông nam Madagascar. Nó là loài nguy cơ do mất môi trường sống. Số lượng loài này đang giảm sút, chỉ còn lại khoảng 1000 cá thể. Loài này chỉ ăn cỏ, đặc biệt là *[[Cathariostachys madagascariensis]]*. Rể của loài tre này có chứa 0,015% cyanide. Mỗi con vượn cáo trưởng thành ăn khoảng 500 g (18&nbsp;oz) tre mỗi ngày, do đó tiêu thụ 12 lần liều lượng chất độc này so với các loài khác cùng kích thước.
Loài này hoạt động vào lúc hoàng hôn. Nó dài 28–45&nbsp;cm cộng cái đuôi dài 24–40&nbsp;cm, và cân nặng trung bình 1,6&nbsp;kg.
Con cái mỗi năm sinh một con non và sinh sản hàng năm. Thời gian mang thai kéo dài khoảng 138 ngày.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
Khướu bụi đầu xám

**Khướu bụi đầu xám** (danh pháp hai phần: ***Stachyris poliocephala***) là một loài chim trong họ Họa mi. Loài này được tìm thấy ở Brunei, Indonesia, Malaysia, và Thái Lan. Môi trường sinh sống của nó là rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
## Chú thích

## Tham khảo
* BirdLife International 2004. Stachyris poliocephala. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 27 tháng 7 năm 2007.
* **Collar**, N. J. & Robson, C. 2007. Family Timaliidae (Babblers) pp.&nbsp;70 – 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *[[Handbook of the Birds of the World]]*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.
Sả đầu nâu

**Sả đầu nâu** (danh pháp khoa học: ***Halcyon smyrnensis***) là một loài chim thuộc họ Sả (*[[Halcyonidae]]*), có tài liệu xếp vào họ Bồng chanh (*[[Alcedinidae]]*). Loài này phân bố rộng rãi ở Á-Âu từ Bulgaria, Thổ Nhĩ Kỳ, phía đông khắp Nam Á đến Philippines. Trong phần lớn phạm vi phân bố, đây là loài định cư, dù nhiều quần thể có di cư khoảng ngắn. Nó được tìm thấy ở chỗ xa vùng nước nơi nó ăn một loạt con mồi gồm bò sát nhỏ, lưỡng cư, cua, gặm nhấm nhỏ và thậm chí cả chim khác.
## Phân loại
Sả đầu nâu là một trong nhiều loài chim được nhà tự nhiên học Thụy Điển Carl Linnaeus mô tả năm 1758 trong ấn bản 10 của *[[Systema Naturae]]*. Ông đã đặt cho nó danh pháp *Alcedo smyrnensis*. Chi hiện tại *Halcyon* được nhà tự nhiên học người Anh William John Swainson đặt ra năm 1821. *[[Alcyone|Halcyon]]* là tên một thứ chim trong thần thoại Hy Lạp mà thường được gán ghép với sả hay bói cá. Tên loài *smyrnensis* bắt nguồn từ địa danh Izmir tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Sáu phân loài hiện được công nhận:

* *H. s. smyrnensis* (Linnaeus, 1758) – nam Thổ Nhĩ Kỳ đến đông bắc Ai Cập, Iraq đến tây bắc Ấn Độ
* *H. s. fusca* (Boddaert, 1783) – tây Ấn Độ và Sri Lanka
* *H. s. perpulchra* Madarász, 1904 – Bhutan đến Đông Ấn Độ, Đông Dương, bán đảo Mã Lai và tây Java
* *H. s. saturatior* Hume, 1874 – quần đảo Andaman
* *H. s. fokiensis* Laubmann & Götz, 1926 – nam và đông Trung Quốc, Đài Loan và Hải Nam
* *H. s. gularis* (Kuhl, 1820) – Philippines

*H. s. gularis* có khi được xem như loài riêng. The races *H. s. perpulchra* and *H. s. fokiensis* are sometimes included in *H. s. fusca*.
## Chú thích

## Tham khảo
Lepisosteus osseus

***Lepisosteus osseus (cá sấu hỏa tiễn)*** là một loài cá vây tia nguyên thủy trong họ Lepisosteidae. Loài cá này có thân dài từ 60–182&nbsp;cm (24–72&nbsp;in) và cân nặng 0,5-3,5&nbsp;kg (1,1-7,7&nbsp;lb). Kỷ lục thế giới loài này có cân nặng 50,31&nbsp;kg, bắt được ở sông Trinity, Texas vào năm 1954; ghi nhận của FishBase loài này có kích thước tối đa 2&nbsp;m (6,6&nbsp;ft). Tuổi thọ trung bình là 17 đến 20 năm. Mõm dài vào một mỏ hẹp chứa nhiều răng lớn. Chúng có thân hình dài, có hình dạng như một hình trụ, và được bao phủ với vảy có hình kim cương. Nó có một vệt đen dài trên toàn cơ thể.

Loài này được tìm thấy trong các con sông và hồ suốt nửa phía đông của Hoa Kỳ, xa về phía bắc miền nam Quebec và miền nam Ontario ở Ngũ Đại Hồ và sông Ottawa và phía nam cũng như miền bắc Mexico. Số lượng tập trung nhất của loài này được tìm thấy suốt Deep South của Mỹ, Texas, Alabama (hệ thống sông Cahaba), và bất cứ nơi nào dọc theo sông Mississippi. Loài cá này được tìm thấy trong nước ấm cạn, với thảm thực vật phong phú. *Lepisosteus osseus* đã hiện diện ở Bắc Mỹ cách nay 100 triệu năm. 
## Hình ảnh

Tập tin:Longnose gar.png
Tập tin:Lepisosteus osseus - MHNT - ICHT.1995.22.jpg
Tập tin:Lepisosteus osseus 1.jpg
Tập tin:Americana 1920 Bass (fish) - bass, bat fish, balloon fish, etc.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Đường hầm Sakhalin

**Đường hầm Sakhalin** () là một dự án giao thông chưa hoàn thành và đang bị hoãn lại. Nếu hoàn thành, nó sẽ nối đảo Sakhalin với lục địa Nga thông qua một đường hầm dài khoảng 10&nbsp;km bên dưới eo biển Nevelskoy (nơi hẹp nhất của eo biển Tartary). Ngày 16 tháng 1 năm 2009, chính phủ Nga đã đề nghị sẽ xây cầu nối đảo với lục địa thay vì xây một đường hầm.

## Lịch sử
## Đề xuất ban đầu và quy hoạch
Ý tưởng về một đường hầm dưới eo biển Nevelskoy đã tồn tại từ thế kỷ 19, mặc dù ý tưởng này đã không bao giờ được theo đuổi một cách nghiêm túc vì lý do kinh tế. Công tác nghiên cứu khả thi dự án đầu tiên được thực hiện dưới thời Liên Xô vào cuối thập niên 1930, mặc dù chiến tranh thế giới thứ hai tại thời điểm này đã khiến việc triển khai dự án này bất khả thi. Năm 1950, Joseph Stalin đã công bố ý định của ông về việc triển khai xây dựng một kết nối đường sắt đến Sakhalin, hoặc thông qua phà đường sắt, hoặc một đường đắp cao hoặc thông qua đường hầm. Quyết định xây dựng một đường hầm đã được công bố bởi chính phủ Liên Xô vào ngày 5 tháng 5 năm 1950, cùng với một liên kết phà đường sắt làm một giải pháp tạm thời. Dự án được dự định chủ yếu để phục vụ mục đích quân sự, cho phép kết nối tốt hơn giữa đảo Sakhalin và lục địa Nga cho các bộ phận của Hồng quân đóng quân trên đảo.

### Xây dựng

Việc xây dựng các tuyến kết nối đường sắt từ Selikhino gần Komsomolsk-na-Amure với cổng đường hầm ở đất liền theo quy hoạch tại mũi Lazarev đã được giao cho Bộ Nội vụ Liên Xô, với Bộ Giao thông vận tải chịu trách nhiệm xây đường hầm. Năm 1952, dự án đã được chuyển giao sang hoàn toàn thuộc quyền quản lý của Bộ Nội vụ.
Tuyến quy hoạch trên đảo Sakhalin đã được dự kiến dài 327&nbsp;km từ mũi Pogibi, nơi mà các đường hầm chui lên khỏi mặt đất, đến ga cuối phía bắc lúc đó thuộc mạng lưới đường sắt tại Sakhalin tại Pobedino (trước đó được gọi là "Koton" dưới thời sự cai trị của đế quốc Nhật Bản), 10&nbsp;km về phía bắc của Smirnykh. Chiều dài của đường hầm giữa mũi Pogibi và mũi Lasarev theo quy hoạch khoảng 10&nbsp;km. Trên đất liền, một tuyến đường sắt sẽ được xây dựng kết nối Komsomolsk-na-Amure với Sovetskaya Gavan, nay là một phần của tuyến đường sắt chính Baikal Amur.
Dự án đã được dự kiến hoàn thành vào cuối năm 1953, và vận hành đầy đủ vào cuối năm 1955. Vận chuyển hàng hoá trên đường này được dự kiến đạt 4 triệu tấn mỗi năm.
Dự án bao gồm ba hạng mục công trình xây dựng riêng biệt - kết nối đường ray đất liền và đảo, kết nối với phần còn lại của hệ thống đường sắt và đường hầm.

## Tham khảo
Eo biển La Pérouse

**Eo biển La Pérouse**, hay **eo biển Sōya** (tiếng Nhật: 宗谷海峡, âm Hán Việt: "Tông Cốc hải hiệp") là một eo biển phân tách phần phía nam đảo Sakhalin của Nga với đảo Hokkaidō của Nhật Bản, và nối giữa biển Nhật Bản ở phía tây với biển Okhotsk ở phía đông.

Eo biển dài  và sâu . Một nhóm đảo đá nhỏ có tên là Kamen Opasnosti (theo tiếng Nga có nghĩa là "đá nguy hiểm") nằm ở vùng nước thuộc Nga tại phần đông bắc của eo biển. Một hòn đảo nhỏ khác, Bentenjima, nằm gần bờ biển phía Nhật Bản của eo biển.

Eo biển được đặt tên theo Jean-François de Galaup, comte de Lapérouse, người đã thám hiểm eo biển vào năm 1787.

Lãnh hải thuộc lãnh thổ Nhật Bản mở rộng ra ba hải lý trên eo biển La Pérouse thay vì 12 hải lý như thông thường, theo như tường trình là đển cho phép các tàu chiến và tàu ngầm có trang bị vũ khí hạt nhân của Hải quân Hoa Kỳ có thể quá cảnh qua eo biển mà không vi phạm lệnh cấm chống lại vũ khí hạt nhân của Nhật Bản trên lãnh thổ của mình.

## Tham khảo
Danny Boyle

**Danny Boyle** là một đạo diễn phim người Anh. Ông nổi tiếng bởi phim *[[Triệu phú ổ chuột]]* và kịch bản Thế vận hội Mùa hè 2012. Ông đã giành được giải Oscar cho bộ phim xuất sắc nhất năm 2009.

## Tham khảo
Kỹ thuật máy tính

**Kỹ thuật máy tính** là ngành nghiên cứu các nguyên lý, phương pháp để thiết kế và phát triển các hệ thống phần cứng và những phần mềm phục vụ cho hoạt động của các thiết bị phần cứng đó. Kỹ thuật máy tính được nói đến trong nhiều khía cạnh của máy tính, từ thiết kế các mạch điện tử đơn giản đến thiết kế vi xử lý, máy tính cá nhân và kể cả các siêu máy tính. Đặc biệt trong việc thiết kế các hệ thống nhúng dùng trong hầu hết các thiết bị điện-điện tử như điện thoại di động, xe hơi, các bộ điều khiển trong các máy móc, các robot công nghiệp.

## Tham khảo
Tử hình do buôn bán ma tuý

Ở một số quốc gia như Malaysia và Singapore, các hành vi xuất, nhập khẩu, sở hữu ma tuý trái phép được coi là tội phạm và có thể dẫn đến án tử hình.

## Các quốc gia áp dụng án tử hình do buôn bán ma tuý

## Xem thêm
*Tử hình
*Nguyễn Tường Vân

## Tham khảo
Thế kỷ 4 TCN

**Thế kỷ 4 TCN** bắt đầu vào ngày đầu tiên của năm 400 TCN và kết thúc vào ngày cuối cùng của năm 301 TCN.

## Tham khảo
Trận Chevilly

**Trận Chevilly** là một trận đánh trong cuộc vây hãm Paris (1870 &ndash; 1871) trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức, diễn ra vào ngày 30 tháng 9 năm 1870. Trong trận chiến này, quân đoàn VI của Phổ do tướng Von Trumpling chỉ huy đã đập tan một nỗ lực phá vây của quân đội Pháp từ Paris do tướng Joseph Vinoy chỉ huy; quân Pháp trong trận đánh đã hứng chịu thiệt hại lớn hơn quân đội Phổ.

Tướng Vinoy &ndash; người chỉ huy một quân đoàn gồm mọi lực lượng chính quy cuối cùng của Pháp trong chiến tranh, đã tiến hành một cuộc"tấn công thám sát"vô nghĩa ở bờ trái sông Seine vào ngày 30 tháng 9 năm 1870: với 2 vạn quân, dưới những khẩu pháo của các pháo đài Bicêtre và Ivry, ông ta tiến hành đột chiếm các ngôi làng L'Hay, Chevilly và Thiaïs. Quân đoàn VI của Phổ đã không gặp khó khăn gì trong việc đè bẹp và đánh cho các lực lượng của Vinoy phải tháo chạy trong hỗn loạn. Do tổn thất không nhỏ, người Pháp đã yêu cầu ngừng bắn để chôn cất tử sĩ và đưa thương binh về hậu phương.

Hai tuần sau thất bại trong trận Chevilly, Vinoy tiến hành một cuộc phá vây khác vào ngày 13 tháng 10 năm 1870: đó là trận Bagneux, cũng kết thúc với thất bại của quân Pháp.

## Chú thích
Sả mỏ đen

**Sả mỏ đen** (danh pháp khoa học: *Pelargopsis melanorhyncha*) là một loài chim thuộc họ Sả. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.
Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là rừng đước nhiệt đới và cận nhiệt đới.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
* BirdLife International 2004. Pelargopsis melanorhyncha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.