open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asmaa Mahfouz

**Asmaa Mahfouz** (, , sinh ngày 1 tháng 2 năm 1985) là nhà hoạt động người Ai Cập và là một trong những người sáng lập Phong trào giới trẻ 6 tháng 4. Cô được nhà báo Mona Eltahawy và những người khác coi là đã giúp khởi động cuộc nổi dậy của quần chúng thông qua video blog của cô đưa lên mạng một tuần lễ trước khi bắt đầu cuộc Cách mạng Ai Cập 2011. Cô là thành viên nổi bật của "Liên minh giới trẻ Cách mạng" (*Coalition of the Youth of the Revolution*) của Ai Cập và là một trong những nhà lãnh đạo cuộc Cách mạng Ai Cập.

## Tiểu sử
Asmaa Mahfouz sinh ngày 1.2.1985 tại Cairo, Ai Cập. Cô học ở Đại học Cairo, đậu bằng cử nhân Quản trị kinh doanh. Sau đó cô đã cùng nhiều bạn trẻ Ai Cập khác lập ra Phong trào giới trẻ 6 tháng 4.

## Cuộc nổi dậy ở Ai Cập tháng Giêng 2011
Mahfouz được cho là đã khởi động các cuộc phản đối mở đầu cho cuộc nổi dậy ở Cairo trong tháng 1 năm 2011. Trong một video blog đưa lên Facebook ngày 18.1.2011, cô đã kêu gọi các người Ai Cập hãy đòi các quyền con người của mình và lên tiếng phản đối chế độ của tổng thống Hosni Mubarak. Cuốn video này đã được đưa lên Youtube. Trong một cuộc phỏng vấn của đài truyền hình al-Mihwar TV, cô nói là một tuần lễ trước ngày 25.1.2011, cô đã đưa một video lên Facebook loan báo rằng cô sẽ tới Quảng trường Tahrir để phản đối chính phủ. Mahfouz nói rằng 4 bạn trẻ Ai Cập khác đã cùng đi với cô, và rằng các cơ quan an ninh nội chính đã nhanh chóng bao vây và đẩy nhóm của cô ra khỏi quảng trường.

Sau đó cô đưa một video khác lên mạng, loan báo ý định của cô sẽ trở lại quảng trường vào ngày 25.1.2011 là ngày lễ nghỉ chính thức ở Ai Cập để vinh danh cảnh sát đã hy sinh trong cuộc đụng độ với lực lượng quân sự Anh. Trong video này, cô yêu cầu các người Ai Cập xuống đường, nói rằng, Nếu bạn cho rằng bạn chính là một người đàn ông, thì hãy đến với tôi ngày 25 tháng Giêng này. Kẻ nào nói rằng phụ nữ không nên đi biểu tình phản đối, vì họ sẽ bị đánh đập, thì hãy để cho kẻ đó có chút danh dự và phẩm chất đàn ông và hãy đến cùng tôi ngày 25 tháng Giêng. Kẻ nào nói rằng không đáng đến vì chỉ có một dúm người, thì tôi muốn nói với anh ta rằng: Anh chính là nguyên nhân của sự ít người đến đó và anh là một kẻ phản bội, y chang như viên tổng thống hay bất kỳ một tên cớm an ninh nào đó đã đánh chúng tôi trên đường phố.'

Sau này trong năm 2011, Mahfouz đã bị bắt vì bị cáo buộc là đã phỉ báng Hội đồng tối cao của Lực lượng vũ trang Ai Cập khi gọi họ là "hội đồng chó" (*council of dogs*). Cô được chuyển đến một tòa án quân sự xét xử, khiến cho những nhà hoạt động cũng như các người có triển vọng làm tổng thống như Mohamed El Baradei và Ayman Nour, phản đối việc cáo buộc cô ở tòa án quân sự. Mahfouz được tại ngoại với khoản tiền bảo lãnh 20.000 Pound Ai Cập, tương đương khoảng 3.350 dollar Mỹ. Sau đó Hội đồng tối cao của Lực lượng vũ trang Ai Cập đã từ bỏ việc cáo buộc và phóng thích Asmaa cùng một nhà hoạt động khác tên là Loay Nagaty.

Hiện nay cô làm việc cho một công ty máy tính.

## Giải thưởng
Ngày 27.10.2011, Nghị viện châu Âu đã trao tặng cô Giải thưởng Sakharov năm 2011, cùng với 4 nhà hoạt động châu Phi khác,

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Kent

**Kent** là một hạt ở đông nam của xứ Anh và là một trong các hạt nhà (home county). Kent giáp Đại Luân Đôn ở tây bắc, Surrey về phía tây và Đông Sussex về hướng tây nam. Địa giới giữa hạt Kent và Essex chạy qua cửa sông Thames, và chạy dọc eo biển Manche cùng với tỉnh Pas-de-Calais của Pháp. Thủ phủ hạt đóng ở Maidstone.

Kent giáp giới với Đông Sussex, Surrey và Đại Luân Đôn và có một ranh giới được xác định với Essex ở giữa của cửa sông Thames. Các ranh giới quận nghi lễ Kent bao gồm quận Kent và quận đơn nhất Medway. Kent có một biên giới với Pháp danh nghĩa nửa chừng qua đường hầm eo biển Manche.

Vị trí của Kent ở giữa London và châu Âu lục địa đã dẫn đến của nó là ở tiền tuyến của cuộc xung đột trong quá khứ, bao gồm cả trận chiến của nước Anh trong chiến tranh thế giới thứ II. Đông Kent được đặt tên là Góc lửa địa ngục trong cuộc xung đột. Anh đã dựa vào các cảng của hạt này để cung cấp cho các tàu chiến qua nhiều 800 năm qua, cảng Cinque trong thế kỷ XII-XIV và Chatham Xưởng trong các thế kỷ XVI-XX đã có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh của đất nước. Pháp có thể được nhìn thấy rõ ràng trong thời tiết tốt từ Folkestone, và các vách đá trắng mang tính biểu tượng của Dover.

Bởi vì sự phong phú của vườn cây ăn trái và vườn hop, Kent được gọi là "Vườn của nước Anh" - một tên thường được áp dụng khi tiếp thị hạt hoặc sản xuất của nó. Các ngành công nghiệp chủ yếu ở phía bắc-tây của Kent đã bao gồm xi măng, giấy, và xây dựng máy bay, nhưng đây là những suy giảm. Phần lớn của Kent trong vành đai đi lại London. Nam và Đông Kent dựa vào du lịch và nông nghiệp. Khai thác than cũng đã đóng một phần của nó trong di sản công nghiệp Kent.

## Lịch sử

## Khí hậu

## Địa lý

## Nhân khẩu

## Kinh tế

## Văn hóa

## Giao thông

## Giáo dục

## Thể thao

## Xem thêm

## Tham khảo
Maidstone

**Maidstone** thành phố thủ phủ của hạt Kent, Anh, cự ly 32 dặm (51&nbsp;km) về phía đông nam của London. Sông Medway chạy qua trung tâm của thành phố liên kết Maidstone với Rochester và cửa sông Thames. Trong lịch sử, dòng sông là một tuyến đường cho thương mại của thị trấn. Maidstone là trung tâm nông nghiệp của quận Kent, được biết đến như là Vườn Anh. Có bằng chứng của một khu định cư trong khu vực có niên đại vượt ra ngoài thời kỳ đồ đá.
Maidstone này nằm trong quận Maidstone. Năm 2001, Maidstone có dân số 75.070 người.
Nền kinh tế của Maidstone đã thay đổi qua nhiều năm được tham gia vào ngành công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ nhiều hơn và các ngành dịch vụ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Tận thế và hậu tận thế

**Thể loại tận thế** là thể loại con của khoa học viễn tưởng, các tác phẩm của thể loại này mô tả sự hủy diệt của nền văn minh do một thảm họa tồn vong như chiến tranh hạt nhân, đại dịch, cuộc xâm lăng của người ngoài hành tinh, va chạm với thiên thể, người máy nổi loạn, kì dị công nghệ, thoái hóa giống nòi, hiện tượng siêu nhiên, ngày phán xét cuối cùng, biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, hoặc một số thảm họa khác.

Thể loại **hậu tận thế** thì mô tả văn minh loài người sau những thảm họa trên. Thời gian có thể là ngay sau tai nạn, xoáy vào các khó khăn và đời sống tâm lý của những người sống sót, hoặc một thời gian sau tận thế, khi nền văn minh ban đầu đã trở thành truyền thuyết. Trong các tác phẩm hậu tận thế, đôi khi văn minh con người quay trở lại thời đại nông nghiệp hay thấp hơn, hoặc chỉ còn vài tàn tích của công nghệ. Điều này làm cho tác phẩm ít đi phần khoa học viễn tưởng.

Thể loại này phát triển mạnh sau thế chiến II, khi xuất hiện nguy cơ hủy diệt Trái Đất bởi vũ khí hạt nhân. Tuy vậy, tiểu thuyết tận thế đã sớm xuất hiện trong những năm đầu thế kỷ 19, khi tác phẩm người đàn ông cuối cùng của Mary Shelley được xuất bản. Hơn nữa, thể loại tận thế cũng đã sớm xuất hiện từ thời cổ đại.

## Cổ đại
Trong nhiều nền văn minh từ đông sang tây, đều có các câu chuyện về sự hủy diệt và tái thiết thế giới và văn minh. Ví dụ câu chuyện về Quả bầu mẹ ở Việt Nam, cuộc chiến Ragnarok trong thần thoại Bắc Âu, năm thời đại loài người trong thần thoại Hy Lạp... Trong Thiên chúa giáo cũng có đề cập đến thời điểm tận thế vào ngày phán xét cuối cùng.

## Hiện đại
Phim Mortal Engines miêu tả cảnh hậu tận thế sau một thảm họa của đế chế loài người.

Phim Max điên: Con đường tử thần lấy bối cảnh thế giới ở thời kỳ văn minh nhân loại đã sụp đổ.

Phim  miêu tả thế giới sau một cuộc chiến tranh thảm khốc trong tương lai tên là "The Fall".

## Xem thêm
* Chủ nghĩa tận thế
* Ngày tận thế
* Thể loại Trái Đất chết
* Survivalism
* Survivalism trong khoa học viễn tưởng
* Thảm họa xác sống

## Chú thích

## Tham khảo

*http://orbis.uoregon.edu/record=b1072096

## Liên kết ngoài
*Empty World  – A website dedicated to apocalyptic fiction
*Sub-Genre Spotlight: Post-Apocalyptic Science Fiction  – An overview of the sub-genre at Internet Review of Science Fiction
*Quiet Earth  – A website dedicated to post apocalyptic media
Thành phố Sioux, Iowa

**Sioux City, Iowa** là một thành phố thuộc quận Plymouth và Woodbury nằm trong bang Iowa, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích 144,9&nbsp;km², trong đó diện tích đất là 141,9&nbsp;km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 82.684 người.

Sioux City là thành phố chính của khu vực thống kê đô thị bốn quận Sioux City, IA-NE-SD, với dân số tổng cộng 143.005 người trong năm 2000 và tăng nhẹ khoảng 144.360 trong năm 2009. Khu vực thống kê kết hợp Thành phố Sioux Vermillion-IA-NE-SD có tổng dân số 156.503 của năm 2000 và đã phát triển với dân số ước tính 157.850 năm 2009.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Nguyễn Thành Phong (định hướng)

**Nguyễn Thành Phong** có thể đề cập đến:
*Nguyễn Thành Phong, chính khách Việt Nam
*Nguyễn Thành Phong, một thành viên trong Phong Dương
Sân bay quốc tế Albuquerque

**Albuquerque International Sunport** (mã sân bay IATA: ABQ, mã sân bay ICAO: KABQ, mã sân bay FAA LID: ABQ) là một sân bay công cộng nằm 3 dặm (5&nbsp;km) về phía đông nam khu kinh doanh trung tâm của Albuquerque, một thành phố ở quận Bernalillo, New Mexico, Hoa Kỳ. Đây là sân bay thương mại lớn nhất trong tiểu bang, phục vụ 5.764.693 lượt hành khách trong năm 2018. Sân bay này phục vụ Albuquerque và Santa Fe (còn được phục vụ bởi sân bay thành phố Santa Fe).
## Lịch sử
Albuquerque trong những năm 1930 đã được phục vụ bởi hai sân bay tư nhân, sân bay West Mesa và sân bay Oxnard. Khoảng năm 1935, người ta đã đề nghị thành phố xây dựng một sân bay công cộng sử dụng tiền WPA. Bảo đảm có 520.500 USD tài trợ, Thống đốc Clyde Tingley đã động thổ dự án vào ngày 28 tháng hai 1937. Sân bay thành phố Albuquerque mở cửa vào năm 1939 với hai đường băng trải nhựa, một nhà ga kiểu Pueblo được thiết kế bởi Ernest Blumenthal, và một nhà chứa máy bay lớn được thiết kế để chứa chiếc Boeing 307.

Sunport đã vào một vai trò mới vào năm 1940 khi sân bay là căn cứ không quân Albuquerque, tiền thân của cơ sở Kirtland ngày hôm nay của Lực lượng Không quân. Sân bay tiếp tục chia sẻ các đường băng của nó với Kirtland, cũng xử lý các hoạt động cứu hộ và chữa cháy.

Tháng 4 năm 1957 OAG cho thấy 31 chuyến khởi hành các ngày trong tuần: 13 trên Continental, 12 TWA và Frontier 6.

Các nhà ga hiện nay được xây dựng vào năm 1965 trên một địa điểm ngay phía đông của nhà ga ban đầu. Nó đã được mở rộng hai lần, lần đầu tiên vào cuối những năm 1980 và gần đây nhất vào năm 1996. Nhà ga cũ đã được khôi phục và hiện nay nhà văn phòng của Cục Quản lý An ninh Giao thông vận tải. Đã được thêm vào Sổ đăng ký quốc gia di tích lịch sử vào năm 1988.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sân bay quốc tế Louis Armstrong New Orleans

**Sân bay quốc tế Louis Armstrong New Orleans** (mã IATA: MSY, mã ICAO: KMSY, mã FAA LID: MSY) là một sân bay Class B công cộng tọa lạc ở Jefferson Parish, Louisiana, Hoa Kỳ. Nó là thuộc sở hữu của thành phố New Orleans và có vị trí 10 hải lý (19&nbsp;km) về phía tây của khu kinh doanh trung tâm thành phố. Một phần nhỏ của đường băng 10/28 nằm ở giáo xứ chưa hợp St Charles. Sân bay quốc tế Armstrong là sân bay thương mại chính cho khu vực đô thị New Orleans và phía đông nam Louisiana. Sân bay trước đây được biết đến với tên Sân bay Moisant, và nó còn được gọi là sân bay quốc tế Louis Armstrong và sân bay quốc tế New Orleans.
Nằm ở khu vực có độ cao trung bình là 4,5 foot (1,4 m) trên mực nước biển, MSY là sân bay có cao độ thấp thứ nhì trong các sân bay quốc tế trên thế giới, sau sân bay quốc tế Amsterdam Schiphol ở Hà Lan, nằm ở độ cao mười một foot dưới mực nước biển. Trước khi có cơn bão Katrina, MSY phục vụ 9,7 triệu hành khách mỗi năm, gần như tất cả trong số các tuyến này là không nối tuyến. Trong năm 2009, phục vụ 7.781.678 lượt hành khách, giảm 2,3% so với năm trước.
Sân bay quốc tế Louis Armstrong New Orleans đã từng là một cửa ngõ chính cho du lịch châu Mỹ La tinh từ Hoa Kỳ. Du lịch mà bây giờ chủ yếu đi qua các thành phố khác phục vụ như là trung tâm cho các hãng hàng không quốc tế di sản.

MSY mở cửa sau khi Chiến tranh thế giới thứ II, thay thế sân bay New Orleans Lakefront (giữ NEW và biết mã số sân bay và bây giờ phục vụ hàng không chung). MSY được đổi tên thành như hiện nay trong năm 2001 sau Louis Armstrong, một nhạc sĩ nhạc jazz nổi tiếng từ New Orleans. Dịch vụ dự báo thời tiết quốc gia văn phòng cho khu vực này đã từng nằm ở MSY, nhưng đã chuyển đến vùng ngoại ô của Slidell, và bây giờ sử dụng không sân bay mã LIX và KLIX.
## Tham khảo
Sân bay Kahului

**Sân bay Kahului** (mã sân bay IATA: OGG, mã sân bay ICAO: PHOG, mã FAA LID: OGG) là một sân bay khu vực ở tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ, nằm ở phía đông của CDP Kahului ở quận Maui trên đảo Maui gần Haleakala. Hầu hết các chuyến bay vào OGG có nguồn gốc từ sân bay quốc tế Honolulu; đường bay Honolulu-Kahului là một trong những đường bay bận rộn nhất tại Mỹ, xếp hạng thứ 13 trong năm 2004 với 1.632.000 lượt hành khách. (Nếu "tuyến đường" là một cặp duy nhất của sân bay, HNL.OGG đã được tại hoặc gần đầu của danh sách Mỹ trong nhiều thập kỷ.)

Mã sân bay bày tỏ lòng tôn kính nhà tiên phong hàng không Bertram J. Hogg, người làm việc cho hãng nay là Hawaii Airlines, hãng có đội tàu bay từ loại 8 hành khách Sikorsky S-38 loài lưỡng cư DC-3 Douglas và DC-9 vào cuối những năm 1960.
## Tham khảo
Sân bay quốc tế Port Columbus

**Sân bay quốc tế Port Columbus** (mã sân bay IATA: CMH, mã sân bay ICAO: KCMH, mã sân bay FAA LID: CMH), thường được rút ngắn với tên Port Columbus, là một loại sân bay quốc tế nằm 6 dặm (9,7&nbsp;km) về phía đông trung tâm thành phố Columbus, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Nó được quản lý bởi Cơ quan sân bay khu vực Columbus, cơ quan này còn giám sát các hoạt động tại sân bay quốc tế Rickenbacker sân bay quốc tế và sân bay Bolton. Mã sân bay CMH là viết tắt của "Columbus Municipal Hangar," mặc dù tên đó không còn được sử dụng ngày nay.

Port Columbus chủ yếu là một sân bay hành khách, với mỗi ngày 151 chuyến bay thẳng nối với 34 sân bay thông qua 15 hãng. Số lượt hành khách đạt 6.233.485 lượt hành khách trong năm 2009, giảm 9,8% so với năm trước.

Theo một cuộc khảo sát thị trường năm 2005, Port Columbus thu hút khoảng 50% hành khách của nó từ bên ngoài của khu vực bán kính 60 dặm (97&nbsp;km) khu vực phục vụ chính. Ngoài ra, sân bay xử lý vận tải và bưu điện Hoa Kỳ, với 10.411.920 đơn vị vận chuyển hàng hóa và 8.537.279 đơn vị của thư đi qua năm 2006.

Ngày nay, Port Columbus cung cấp dịch vụ hàng không thương mại gần như tất cả các trung tâm sân bay lớn trên khắp Hoa Kỳ, với những trường hợp ngoại lệ đáng chú ý là San Francisco. Sân bay này là sân bay hành khách lớn nhất trong khu vực trung tâm Ohio và là bận rộn nhất thứ hai trong trạng thái sau sân bay quốc tế Cleveland Hopkins (sân bay Cincinnati / Northern Kentucky có nhiều chuyến bay hơn Port Columbus nhưng nằm bên ngoài của Ohio ở miền Bắc Kentucky.). Port Columbus là sân bay bận rộn thứ 52 trong các sân bay bận rộn nhất tại Hoa Kỳ trong năm 2006.

## Tham khảo
Vera bé bỏng

**Vera bé bỏng** (tiếng Nga: *Маленькая Вера*) là một bộ phim tâm lý xã hội, khai thác đề tài quan hệ tình dục trong giới trẻ, ra mắt lần đầu năm 1988.

## Nội dung
Cô gái trẻ Vera sống cùng mẹ và một ông bố nghiện rượu, Koly.

## Diễn viên
* Natalia Negoda... *Vera*
* Andrey Sokolov... *Sergey
* [[Yury Nazarov]]... *Kolya (bố Vera)*
* [[Lyudmila Zaytseva]]... *Rita (mẹ Vera)*
* [[Aleksandr Alekseyev-Nyegreba]]... *Viktor (anh trai Vera)*
* [[Andrey Fomin]]... *Andrey''
## Ê-kíp
* Thiết kế sản xuất: Vladimir Posternak
* Phục trang: Natalia Polyakh
* Âm thanh: Pavel Drozdov
## Hậu trường
### Nhạc phim
### Sự kiện thú vị
## Xem thêm

* Thông tin trên Website WikiQuote
* Thông tin trên Website RusSkoeKino
* Thông tin trên Website NashFilm 
* Thông tin trên Website KinoPoisk
* Thông tin trên Website Kino-Teatr
* Thông tin trên Website The-best-films.RU 
* Thông tin trên Website AllRovi
* Thông tin trên Website Russian-Watches 
* Кино без запретов. Первая советская эротика
* Reviews/Film Festival; 'Vera,' a Russian Love Story, Abrasive and Comic (New York Times)
Sông Máng

**Sông Máng** là một sông nhân tạo tại Việt Nam. Sông được hình thành từ thời Pháp thuộc và có chiều dài 52&nbsp;km. Sông Máng nối với sông Cầu tại khu vực gần thác Huống (đập Huống) tại khu vực trung tâm tỉnh Thái Nguyên và nối với sông Thương tại Bến Thôn thuộc khu vực tây bắc tỉnh Bắc Giang. Sông Máng là một hệ thống kênh dùng cho cả mục đích nông nghiệp và giao thông, phục vụ chủ yếu cho huyện Phú Bình (Thái Nguyên) và huyện Tân Yên (Bắc Giang), các kênh dẫn nhỏ của sông cũng phục vụ tưới tiêu cho nhiều khu vực khác trong tỉnh Bắc Giang. Trên sông có một hệ thống âu thuyền được xây dựng từ những năm 20 của thế kỉ 20 để đưa thuyền bè từ Bắc Giang và các tỉnh đồng bằng tới Thái Nguyên.

Dòng chính sông Máng chảy qua địa bàn thị trấn Hương Sơn và các xã Bàn Đạt, Bảo Lý, Đào Xá, Lương Phú, Tân Đức, Tân Hòa, Xuân Phương (huyện Phú Bình) và xã Đồng Liên (thành phố Thái Nguyên).

## Tham khảo

__NOTOC__ 

## Liên kết ngoài
Sông Đu

**Sông Đu** là một phụ lưu nằm tại hữu ngạn của sông Cầu ở miền bắc Việt Nam. Gần như toàn bộ lưu vực sông Đu nằm trên địa bàn ba huyện Định Hóa, Phú Lương và Đại Từ thuộc tỉnh Thái Nguyên. Hai nhánh chính của sông Đu hợp lưu tại thị trấn Đu thuộc huyện Phú Lương.

## Đặc điểm
Sông Đu bắt nguồn từ vùng Lương Can, ở độ cao khoảng 275 m thuộc tỉnh Thái Nguyên, chảy theo hướng tây bắc - đông nam và nhập vào Sông Cầu ở xã Sơn Cẩm, thành phố Thái Nguyên. Tổng chiều dài dòng chính của sông là khoảng 44&nbsp;km. Diện tích lưu vực 360&nbsp;km², độ cao trung bình 129 m, độ dốc trung bình 13,3%, mật độ sông suối 0,94&nbsp;km/km². Tổng lượng nước hàng năm đạt 0,264&nbsp;km³ ứng với lưu lượng nước trung bình hàng năm là 8,73 m³/s, môđun dòng chảy hàng năm 23,2 l/s.km2. Biên độ mực nước lớn nhất tại trạm thủy văn Giang Tiên là 5,41 m và cường suất nước lũ lớn nhất trung bình 58&nbsp;cm/giờ. Giống như nhiều con sông khác tại khu vực miền núi phía Bắc, sông Đu mang đặc điểm là lưu lượng dòng chảy mùa mưa (6-9) chiếm tới 75% tổng dòng chảy cả năm; trong khi dòng chảy mùa khô (1-3) chỉ chiếm 5,6-7,8%.

## Môi trường
Sông Đu, chảy qua vùng đông dân, tiếp nhận nguồn nước thải sinh hoạt, nông nghiệp, khai khoáng trước khi đổ vào sông Cầu ở Sơn Cẩm. Đặc biệt, lưu vực sông phải tiếp nhận rác và nước thải sinh hoạt thị trấn của huyện Phú Lương và cũng như nước thải của mỏ than Phấn Mễ, một mỏ than khai thác lộ thiên trong lưu vực sông. Sự thiếu ý thức của một bộ phận người dân đã và đang làm ô nhiễm con sông Đu, nhiều người dân còn thả các bao rác thải xuống dòng suối. Mùi hôi thối cùng sự ô nhiễm đã làm bức xúc những người dân quanh vùng.

Từ năm 2006 đến năm 2008, nhóm nghiên cứu của PGS.TS Hoàng Thu Hương và nhóm cộng sự đã tiến hành 7 đợt quan trắc theo các mùa xuân, hạ, thu đông tại 15 điểm nghiên cứu trên bốn nhánh chính của sông Đu (sông Nà Lậu, dòng chính sông Đu, suối Cát và suối Khe Cốc). Kết quả quan trắc cho thấy, vào mùa mưa nước sông Đu có nhiệt độ thấp hơn và phần trăm bão hòa oxy trong nước mùa mưa cao hơn mùa khô. Nhóm nghiên cứu này cũng đã thu thập 70 taxa động vật không xương sống cỡ lớn đáy sông Đu, nhiều nhất là nhóm côn trùng (48 taxa). Kết quả quan trắc cho thấy, quần thể đa dạng sinh học đáy sông Đu phong phú vào mùa mưa, đặc biệt ở thượng nguồn. Kết quả cũng cho thấy đa dạng sinh học sông Đu thấp hơn nhiều so với đa dạng sinh học tại suối DakPri -DakLak thậm chí thấp hơn cả suối trong Vườn Quốc gia Tam Đảo.

## Lưu vực
Các xã nằm trong lưu vực dòng chính sông Đu cũng như các phụ lưu của sông bao gồm:
* Huyện Định Hóa: Bộc Nhiêu, Phú Tiến (dài 3,5&nbsp;km)
* Huyện Phú Lương: Yên Lạc, Yên Đổ, Yên Trạch, Động Đạt, Ôn Lương, Hợp Thành, Phủ Lý, thị trấn Đu, Phấn Mễ, Vô Tranh, Cổ Lũng, Sơn Cẩm.
* Huyện Đại Từ: Phúc Lương, Tân Linh, Phục Linh.

## Tham khảo

__NOTOC__ 

## Liên kết ngoài
Sông Nghinh Tường

**Sông Nghinh Tường** là một phụ lưu của sông Cầu thuộc tỉnh Thái Nguyên tại miền bắc Việt Nam.

Sông Nghinh Tường có chiều dài 46&nbsp;km, bắt nguồn từ những dãy núi của vòng cung dãy núi Bắc Sơn (Lạng Sơn), chảy qua các xã Nghinh Tường, Sảng Mộc, Thượng Nung, Thần Sa thuộc huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên rồi đổ ra sông Cầu tại địa bàn xã Văn Lăng thuộc huyện Đồng Hỷ. Ngoài ra trong lưu vực sông còn có các suối chảy qua địa bàn các xa khác trong huyện Võ Nhai như Vũ Chấn và Cúc Đường. Sông Nghinh Tường có hướng đông bắc – tây nam.

Khoảng 40% chiều dài dòng chảy sông Nghinh Tường là vùng đá vôi, thung lũng thường hẹp và sâu, vách đá dựng đứng.

Sông Nghinh Tường chảy qua khu di tích khảo cổ học Thần Sa, Khu bảo tồn còn có hệ thống hang động, di tích lịch sử - khảo cổ học đặc biệt của Việt Nam, là cái nôi của người Việt cổ. Tuy nhiên việc khai thác cát sỏi, vàng và khai thác lâm sản trái phép tại khu vực có thể ảnh hưởng xấu đến chất lượng nguồn nước của sông.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Huyện Võ Nhai
Sông Chợ Chu

**Sông Chợ Chu** là một phụ lưu của sông Cầu tại tỉnh Thái Nguyên.

Hệ thống sông Chợ Chu là hệ thống sông lớn nhất trên địa bàn huyện Định Hóa. Tên của dòng sông trùng tên với thị trấn huyện lị Chợ Chu. Hệ thống sông Chợ Chu gồm nhiều khe suối nhỏ bắt nguồn từ sườn núi của các xã phía tây và phía bắc huyện Định Hóa, với ba nhánh chính là suối Chao, suối Múc, suối Tao; đoạn chảy qua xã Tân Dương là đoạn lớn nhất. Sau đó sông chảy qua xã Yên Ninh huyện Phú Lương, ở đây sông tiếp nhận một chi lưu từ xã Yên Trạch và hợp lưu với Sông Cầu ở thị trấn Chợ Mới, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn.

Sông Chợ Chu có lưu vực rộng 437&nbsp;km² bao gồm tất cả các xã trung tâm và phía bắc huyện Định Hóa. lưu Lượng nước bình quân trong năm 3,06 m3/s.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Huyện Định Hóa
Düüreg

**Düüreg** () là một khu vực hành chính trực thuộc thủ đô Ulaanbaatar của Mông Cổ. Mỗi düüreg lại tiếp tục được chia thành các khoroo. Mỗi düüreg cũng là một khu vực bầu cử để bầu những người đại diện vào Quốc hội.

Mặc dù thuộc Ulaanbaatar về mặt hành chính song Nalaikh và Baganuur là những đô thị riêng biệt. Bagakhangai và Baganuur là những khu vực tách rời khỏi thành phố, Bagakhangai bị tỉnh Töv bao quanh, Baganuur nằm trên ranh giới giữa Töv và tỉnh Khentii.

## Tham khảo
Khoroo

**Khoroo** (Tiếng Mông Cổ: хороо, *horoo*) là một đơn vị hành chính tại Ulaanbaatar, thủ đô Mông Cổ. Thuật ngữ này có thể tương đương với "phường" tại Việt Nam. Một khoroo sẽ trực thuộc một düüreg (quận).

Cho đến trước năm 2007, có 121 *khoroo* tại thủ đô, và đến năm 2007 con số này đã tăng lên 132. Mỗi một khoroo được nhận dạng bằng tên düüreg trực thuộc cộng với số nhận dạng, mặc dù một số vẫn có thể có tên riêng (ví dụ *Narnii zam 13* hay *Rashaantiin 18*).

## Danh sách Khoroo

## Tham khảo
Bagakhangai

**Bagakhangai** (, *[[dãy núi Khangai|khangai]] nhỏ*) là một trong chính düüreg (quận) của thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Bagakhangai được chia thành hai khoroo (phường), Ondor Tolgoi (đầu dài) và Bagakhangai.

Bagakhangai là một phần lãnh thổ tách rời rộng 140&nbsp;km² nằm trong tỉnh Töv, phía đông nam thành phố. Khu vực này ban đầu được thành lập để phục vụ căn cứ không quân Liên Xô.

## Tham khảo
Bayangol, Ulaanbaatar

**Bayangol** (. *sông giàu*) là một trong chín Düüreg (quận) tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Bayangol được chia thành 20 Khoroo (phường). Trước đây, khu vực này có tên là Quận Tháng Mười () trong thời kỳ Cộng sản.

Bayangol có dân số 160.479 vào năm 2007.

## Liên kết ngoài
*Trang thông tin chính thức  

## Tham khảo
Baganuur

**Baganuur** (, *Hồ Nhỏ*) là một trong chín düüreg (quận) của thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Baganuur được chia thành bốn khoroo (phường).

Baganuur trên thực tế là một thành phố độc lập, nằm tách biệt và có diện tích 620&nbsp;km² tại ranh giới giữa hai tỉnh Töv và Khentii. Baganuur ban đầu nguyên là một căn cứ quân sự của Liên Xô. Sau đó, nhà nước Xô viết đã hình thành lên một mỏ than lộ thiên lớn nhất Mông Cổ tại đây. Thành phố Baganuur là một trong những nơi sản xuất công nghiệp lớn nhất tại Mông Cổ, và có thể đứng trong danh sách mười thành phố lớn nhất đất nước. Hiện có một nỗ lực để nhằm biến nơi đây trở lại thành một đô thị độc lập.
## Giao thông
Baganuur là điểm cuối một tuyến nhánh của đường sắt Xuyên Mông Cổ, và được nối với nhánh chính tại Bagakhangai. Do chi phí cao, đường sắt Mông Cổ đã dừng khai thác tuyến hành khách UB-Baganuur-UB, mặc dù vậy các đoàn tàu chở hàng như vận chuyển than tới thủ đô và các đô thị khác vẫn hoạt động. Từ trung tâm thủ đô, có thể đến Baganuur trên một tuyến đường 138 mới được hoàn thành năm 2004.
lice Raid]

## Tham khảo
Bayanzürkh

**Bayanzürkh** () là một trong chín Düüreg (quận) tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Bayanzürkh được chia thành 20 Khoroo (phường).

Đây là đơn vị hành chính trực thuộc có diện tích lớn nhất thủ đô và nằm tại phía đông thành phố, ở chân của một trong bốn ngọn núi quanh thủ đô tên là Bayanzürkh Uul. Khu vực được thành lập vào năm 1965. Năm 2006, Bayanzürkh có xấp xỉ 184.690 cư dân thuộc 44.138 hộ gia đình. Trên địa bàn có 23 nhà trẻ nhà nước và 19 trường trung học.

## Tham khảo
Khan Uul

**Khan Uul** (, *khan mountain*) là một trong chín Düüreg (quận) tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Khan Uul được chia thành 14 Khoroo (phường). Khu vực có diện tích 484,7&nbsp;km² và dân số đầu năm 2009 đạt 98.815 người.

Khan Uul nằm tại phía nam thủ đô, thuộc chân núi Bogd Khan Uul, một trong bốn ngọn núi thiêng quanh thủ đô.

## Tham khảo
Nalaikh

**Nalaikh** () là một trong chín Düüreg (quận) tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Nalaikh được chia thành sáu khoroo (phường). Khu vực có diện tích 687,6&nbsp;km², dân số vào đầu năm 2009 đạt 29.115 người. Mặc dù giáp với các khu vực khác của thủ đô, song Nalaikh trên thực tế là một đô thị biệt lập cách trung tâm thành phố 35&nbsp;km về phía đông nam. Khu đô thị này ban đầu được hình thành đẻ phục vụ việc khai thác các mỏ than trong khu vực. Khu vực có độ cao trung bình khoảng 1.459 m so với mức nước biển.

## Người nổi tiếng

*Kyokutenho Masaru - đô vật

## Tham khảo

## Ảnh
Songino Khairkhan

**Songino Khairkhan** (, *núi củ hành*) là một trong chín Düüreg (quận) tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Songino Khairkhan được chia thành 21 Khoroo (phường). Khu vực có diện tích 1200,6&nbsp;km², dân số vào đầu năm 2009 đạt 232.326 người.

Songino Khairkhan nằm tại phía tây nam thành phố, thuộc khu vực chân núi Songino Khairkhan Uul, một trong bốn ngọn núi thiêng của thủ đô.

## Tham khảo
Sükhbaatar (quận)

**Sükhbaatar** () là một trong chín Düüreg (quận) tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Sükhbaatar được chia thành 18 Khoroo (phường). Khu vực được thành lập vào năm 1965 và mang tên Damdin Sükhbaatar, một lãnh đạo quân sự và anh hùng dân tộc Mông Cổ. Khu vực có diện tích 208,4&nbsp;km², dân số vào đầu năm 2009 đạt 133.108 người.

Khu vực Sükhbaatar được coi là trung tâm của thủ đô với hầu hết các tổ chức chính trị, văn hóa, giáo dục của nhà nước đều nằm tại đây: tòa nhà Chính phủ Mông Cổ, Nghị viện, 13 Đại sứ quán, trụ sở các Bộ, dại diện Ngân hàng Thế giới, Đại học Quốc gia Mông Cổ và Đại học Khoa học và Công nghệ Mông Cổ.

## Tham khảo
Mật mã Playfair

**Mật mã Playfair** là một hệ mã hóa nhiều chữ, giảm bớt tương quan giữa văn bản mã hóa và nguyên bản bằng cách mã hóa đồng thời nhiều chữ cái của nguyên bản. Cơ chế hoạt động như sau: sử dụng một ma trận chữ cái 5x5 trên cơ sở một từ khóa: điền các chữ cái của từ khóa (bỏ các chữ trùng), điền những vị trí còn lại của ma trận với các chữ cái khác của bảng chữ cái; I, J có thể ở trên cùng một ô của ma trận.
 
 Ví dụ ma trận với từ khóa MONARCHY
 M O N A R
 C H Y B D
 E F G I/J K
 L P Q S T
 U V W X Z
 •	Mã hóa 2 chữ cái một lúc 
 –	Nếu 2 chữ giống nhau, tách ra bởi 1 chữ điền thêm thường là X hoặc Q 
 Ví dụ: EE sẽ dược thay bởi EX
 –	Nếu 2 chữ nằm cùng hàng, thay bởi các chữ bên phải 
 Ví dụ: EF sẽ thay bằng FG
 –	Nếu 2 chữ nằm cùng cột, thay bởi các chữ bên dưới 
 Ví dụ: OF thay bằng HP
 –	Các trường hợp khác, mỗi chữ cái được thay bởi chữ cái khác cùng hàng, trên cột chữ cái cùng cặp 
 Ví dụ: ET sẽ thay bằng KL

## Tham khảo
Sükhbaatar

**Sükhbaatar** là một từ tiếng Mông Cổ có nghĩa là "Anh hùng rìu" hay "anh hùng tráng kiện," và có thể biểu thị:

Người:
* Damdin Sükhbaatar, một lãnh đạo quân đội và anh hùng cách mạng Mông Cổ
* Sükhbaataryn Yanjmaa, vợ của ông, nữ nguyên thủ quốc gia đầu tiên của Mông Cổ
* Sükhbaataryn Sürenjav, một vận động viên vật truyền thống Mông Cổ

Nơi chốn:
* Tỉnh Sükhbaatar, một đơn vị hành chính (Aimag) của Mông Cổ
* Quận Sükhbaatar, Một trong chính quận tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ
* Bảo tàng Sükhbaatar, Đài tưởng niệm nơi chôn cất trước đây của Damdin Sükhbaatar tại Ulaanbaatar
* Thành phố Sükhbaatar, một thành phố thuộc tỉnh Selenge tại Mông Cổ
* Quảng trường Sükhbaatar tại Ulaanbaatar
Mitsubishi Pajero Sport

**Mitsubishi Pajero Sport** là một dòng xe SUV cỡ trung do công ty ô tô Mitsubishi phát triển và sản xuất.

## Thế hệ thứ nhất (1996)

Lần đầu được sản xuất tại Nhật Bản vào năm 1996 và xuất khẩu năm 1997, xe có các tên gọi khác nhau tùy theo thị trường phân phối như **Pajero Sport** ở châu Âu, **Montero Sport** ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ, **Nativa** ở một số khu vực Trung Mỹ và Trung Đông, **Shogun Sport** ở Vương Quốc Anh, **Strada G-Wagon** ở Thái Lan, còn lại là **Challenger**. Chiếc Pajero Sport thế hệ đầu tiên được xây dựng trên nền tảng khung gầm của Pajero thế hệ thứ hai và lấy cảm hứng dựa theo chiếc bán tải Mitsubishi Triton cùng thời.

Cũng giống như Pajero, thế hệ đầu tiên của Pajero Sport có hệ thống treo trước độc lập kèm thanh xoắn kết hợp với cầu cứng ở phía sau. Ngoài nhiều lần thay đổi ngoại hình qua các năm, xe đã chuyển hệ thống treo sau từ loại lá nhíp sang lò xo xoắn vào cuối năm 2000. Khi Pajero Sport trở nên phổ biến thì Mitsubishi đã cho xe lắp ráp tại các nhà máy ở nước ngoài để xuất khẩu như tại Trung Quốc từ năm 2003  và Brasil từ 2006. Chiếc xe sau cùng được dừng bán tại Nhật Bản từ năm 2003, tại Hoa Kỳ năm 2004  và tại Canada, Trung Âu và Tây Âu vào năm 2008.

## Thế hệ thứ hai (2008)

Thế hệ thứ hai của Pajero Sport tiếp tục được xây dựng dựa trên khung gầm của Mitsubishi Triton  và được lần lượt giới thiệu tại một số thị trường (Nga, Đông Nam Á, Trung Đông, Mỹ Latinh, Châu Phi và Châu Đại Dương) vào mùa thu năm 2008 sau khi ra mắt công chúng lần đầu tại Triển lãm ô tô quốc tế Matxcova. Giống như thế hệ thứ nhất, thế hệ thứ hai của Pajero Sport cũng có bản 5 và 7 ghế với 4 lựa chọn về động cơ. Thế hệ này của xe được tập trung sản xuất ở Thái Lan cùng với chiếc Triton để xuất khẩu đi khắp thế giới.

Ở Việt Nam, Pajero Sport được sản xuất, lắp ráp tại nhà máy tại tỉnh Bình Dương của Công ty TNHH liên doanh sản xuất ô tô Ngôi Sao (VINASTAR), một liên doanh của Công ty ô tô Mitsubishi. Ngày 29/08/2011, Pajero Sport chính thức được VINASTAR giới thiệu tại thị trường Việt Nam sau lần ra mắt công chúng tại Triển lãm Ô tô Việt Nam 2010 vào mùa thu năm 2010 tại Hà Nội.

## Sản lượng hàng năm


*(Sources: [http://www.mitsubishi-motors.com/corporate/ir/share/pdf/e/fact0009.pdf Facts & Figures 2000] , [http://www.mitsubishi-motors.com/corporate/ir/share/pdf/e/fact2005.pdf Facts & Figures 2005] , [http://www.mitsubishi-motors.com/corporate/ir/share/pdf/e/fact_2008.pdf Facts & Figures 2008] , Mitsubishi Motors website)*


## Tham khảo
Sân bay Baruun-Urt

**Sân bay Baruun-Urt**  là một sân bay công cộng nằm tại Baruun-Urt, thủ phủ tỉnh Sükhbaatar tại Mông Cổ.

## Xem thêm
* Danh sách sân bay Mông Cổ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* World aero data  Bauun-Urt
Chingeltei

**Chingeltei** () là một trong chín Düüreg (quận) tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Chingeltei được chia thành 18 Khoroo (phường). Chingeltei có diện tích 89.3 và dân số đầu năm 2009 đạt 140.019 người. Khu vực này nằm tại phía bắc thủ đô và thuộc vùng chân núi Chingeltei Uul, một trong bốn ngọn núi thiêng bao quanh thủ đô.

## Tham khảo
Sân bay Altai

**Sân bay Altai**  là một sân bay công cộng phục vụ nhu cầu đi lại tại thành phố Altai, tỉnh lị tỉnh Govi-Altai tại miền tây Mông Cổ. Sân bay nằm cách trung tâm thành phố  về phía tây. Sân bay có khả năng loại máy bay An-24, bao gồm Fokker 50, Dash 8 và ATR 42.

## Điểm đến

## Xem thêm
*Danh sách sân bay Mông Cổ
*Danh sách hãng hàng không Mông Cổ

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Sân bay Altay

**Sân bay Altay** ()  là một sân bay phục vụ nhu cầu đi lại hàng không cho thành phố Altay, và các vùng lân cận thuộc khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc.

## Tiện nghi
Sân bay nằm trên độ cao  so với mức nước biển. Sân bay chỉ có một đường băng kiểu 11/29 nghĩa là .

## Điểm đến

## Xem thêm
* Danh sách sân bay ở cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

## Tham khảo
Sân bay Mörön

**Sân bay Mörön**  là một sân bay công cộng tại Mörön, tỉnh lị tỉnh Khövsgöl, Mông Cổ.

## Điểm đến

## Xem thêm
*Danh sách sân bay Mông Cổ
*Gelenkhüü

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*World airports: Mörön
Sân bay Khatgal

**Sân bay Khatgal**  nằm tại Khatgal, tỉnh Khövsgöl tại Mông Cổ. Sân bay có một đường băng trải sỏi. Đây là một sân bay nhỏ được xây dựng trong năm 2006/2007. Sân bay chỉ có các chuyến bay đi và đến Ulaanbaatar vào mùa hè, chủ yếu nhằm phục vụ khách du lịch đến hồ Khövsgöl.

## Xem thêm
*Danh sách sân bay Mông Cổ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Sân bay Donoi

**Sân bay Donoi** là một sân bay công cộng nằm tại Uliastai, tỉnh lị tỉnh Zavkhan tại Mông Cổ. Nó cũng được gọi là **Sân bay Uliastai Mới**.

## Điểm đến

## Xem thêm
* Danh sách sân bay Mông Cổ

## Tham khảo
Sân bay Ulaangom

**Sân bay Ulaangom**  là một sân bay nằm cách 1.5&nbsp;km về phía đông nam của Ulaangom, một thành phố thuộc tỉnh Uvs tại Mông Cổ. Sân bay phục vụ 14.669 lượt hành khách vào năm 2001. Việc xây dựng sân bay mới với một đường băng được lát đá bắt đầu vào tháng 2 năm 2007.

## Hãng hàng không

## Tham khảo

*

## Liên kết ngoài
* Ulaangom Airport
Sông Tuul

**Sông Tuul** (Tiếng Mông Cổ: Туул гол, *tuul* nghĩa là *"lội qua"*; một số văn bản cũng viết là *Tola*) là một dòng sông thuộc miền trung và miền bắc Mông Cổ và cũng là dòng sông được người Mông Cổ tôn thờ. Sông có chiều dài 704&nbsp;km và diện tích lưu vực lên tới 49.840&nbsp;km². Dòng sông dược gọi là"Duluo"trong Tùy thư của Trung Quốc năm 636 CN. Mông Cổ bí sử (1240 CN) thường tả đến một"Khu rừng đen của sông Tuul"tại cung điện vủa Vương Hãn (Thành Cát Tư Hãn đã viếng thăm nơi đây thường xuyên và sau đó sở hữu cung điện). Tuul thường được đọc là *Khatan Tuul* hay Nữ hoàng Tuul, tương tự như sông Onon, được đọc là *Onon Khatan Ijii* hay Mẹ Nữ hoàng Onon.

Khởi nguồn từ khu bảo tồn thiên nhiên Khan-Khentein-Nuruu thuộc khu vực dãy núi Khentii, dòng nước chảy qua phần phía nam của thủ đô Ulaanbaatar. Dòng sông là phụ lưu của sông Orkhon, và tiếp tục chảy vào sông Selenge, và dòng sông này lại tiếp tục chảy đến Nga và đổ vào Hồ Baikal. Sông Tuul cũng chảy qua Công viên quốc gia Khustain Nuruu. Dòng sông có nhiều điểm đặc thù xuất hiện từ giữa tháng 11 đến giữa tháng 4 năm sau. Rừng liễu phát triển dọc theo sông Tuul, và dòng sông cũng là nơi cư trú loài cá tầm.

Hiện tại dòng sông đang đối mặt với nạn ô nhiễm, một trong những nguyên nhân là các chất thải của trung tâm thủ đô Ulaanbaatar, cũng như các mỏ khai khoáng và ô nhiễm đóng cặn do khai thác vàng tại khu vực Zaamar. Thêm vào đó, nước thải sinh hoạt của cư dân hai bên bờ sông cũng làm giảm chất lượng nguồn nước.

## Xem thêm
*Danh sách sông Mông Cổ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*UNESCO paper vè việc sử dụng nước tại Mông Cổ, bao gồm thông tin về sông Tuul
*Phân tích khoa học về lưu lượng sông Tuul (PDF)
*Đánh giá về tác động của việc khai thác vàng đối với sông Tuul 
*Biên bản của nhà đầu tư về tài nguyên vàng trên bồn địa sông Tuul 
*Hình ảnh sông Tuul
*Biên bản về vấn đề môi trường tại Vườn quốc gia Hútai và thung lũng sông Tuul
Thuyết hộp đen

Thuyết "hộp đen" cho rằng con người chính là hộp đen, và mọi sự việc đều diễn ra trong hộp đen, thuyết này chỉ quan tâm đến những biểu hiện chung nhất của con người nói chung mà không quan tâm đến từng cá nhân riêng lẻ. Họ giả định: con người dù da trắng hay da đen, nam hay nữ, người có học hay không có học, cho dù động cơ khác nhau thì phản ứng cũng vẫn như nhau. Khi không quan tâm đến động cơ cá nhân, họ chỉ thấy một quy luật kích thích và một phản ứng như nhau. Trong một chừng mực nào đó, thuyết này thiên về tự nhiên, nó loại tính người ra khỏi cơ thể người. Thuyết này bị phê phán vì nó coi con người giống loài vật trong phòng thí nghiệm.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Vượn tay trắng

**Vượn tay trắng** (danh pháp: ***Hylobates lar***) là loài linh trưởng thuộc họ Vượn. Đây được coi là một trong những loài vượn khôn ngoan nhất và thường gặp trong các vườn thú.

## Phân bố
Trong lịch sử, vượn tay trắng từng phân bố trong phạm vi từ tây nam Trung Quốc đến Thái Lan và Myanmar, gồm cả toàn bộ bán đảo Mã Lai, trong các khu rừng mưa nhiệt đới nguyên sinh và thứ sinh. Loài này cũng xuất hiện ở đông bắc đảo Sumatra. Trong các thập kỉ vừa qua, số lượng và khu vực sinh sống của vượn tay trắng thu hẹp nhanh chóng, loài này có khả năng bị tuyệt chủng tại Trung Quốc.

## Tình trạng

Vượn tay trắng gặp phải nhiều mối đe dọa: bị săn bắn để lấy thịt, vượn cha mẹ bị giết để đem vượn con về làm thú nuôi và mối đe dọa lớn nhất là bị mất môi trường sống.

## Các phân loài
Có năm phân loài vượn tay trắng:
* Vượn tay trắng Malaysia, *[[Hylobates lar lar]]*
* Vượn tay trắng Carpenter, *[[Hylobates lar carpenteri]]*
* Vượn tay trắng trung tâm, *[[Hylobates lar entelloides]]*
* Vượn tay trắng Sumatra, *[[Hylobates lar vestitus]]*
* Vượn tay trắng Vân Nam, *[[Hylobates lar yunnanensis]]* (có thể đã tuyệt chủng)

## Hình ảnh

Tập tin:Weisshandgibbon tierpark berlin.jpg
Tập tin:Hylobates distribution map with legend.svg
Tập tin:Henry Vilas Zoo IMG 2393.jpg
Tập tin:2011-07-13 Gibbon sang.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài

*ARKive - images and movies of the white-handed gibbon ''(Hylobates lar)'' 
*Lar Gibbon photos 
*Lar Gibbon songs
*Gibbon Conservation Center
*Lar Gibbon at *Animal Diversity Web*
*Thomas Geissmann's Gibbon Research Lab and Gibbon Network
Razan Zaitouneh

**Razan Zaitouneh** (; sinh ngày 29.4.1977) là nữ luật sư, nhà hoạt động nhân quyền người Syria đã đoạt Giải thưởng Sakharov năm 2011.

## Hoạt động
Razan Zeitouneh đã tích cực hoạt động góp phần vào cuộc Nổi dậy ở Syria 2011, và đã phải trốn lánh sau khi bị chính phủ Syria cáo buộc là làm gián điệp cho nước ngoài. Chồng của chị đã bị chính quyền Syria bắt giam.

## Giải thưởng
*2011: Giải Anna Politkovskaya của tổ chức Reach All Women in War.
*2011: Giải thưởng Sakharov năm 2011 của Nghị viện châu Âu (cùng với 4 nhà hoạt động châu Phi khác).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*Profile at Huffington Post
Vích

**Vích** (danh pháp khoa học: ***Lepidochelys olivacea***) là một loài rùa biển. Cân nặng của vích hiếm khi trên 50&nbsp;kg. Một nghiên cứu ở Oaxaca (Mêhicô) cho biết vích trưởng thành có cân nặng từ 25&nbsp;kg đến 46&nbsp;kg. Con cái nặng trung bình 35,45&nbsp;kg (số mẫu n= 58), con đực thì nhẹ hơn một chút với cân nặng trung bình 33,00&nbsp;kg (n=17). Vích con mới nở thường nặng từ 12,0 đến 23,3 gam. Một phần vích trưởng thành lưỡng tính. Vích đực có đuôi dài và to hơn vích cái, đuôi vích được dùng khi giao phối.

## Miêu tả
Vích là loài rùa biển cỡ nhỏ, chiều dài mai của con trưởng thành khoảng 60 đến 70&nbsp;cm.

Cân nặng của vích hiếm khi trên 50&nbsp;kg. Một nghiên cứu ở Oaxaca, Mexico cho biết vích trưởng thành có cân nặng từ 25&nbsp;kg đến 46&nbsp;kg. Con cái nặng trung bình 35,45&nbsp;kg (số mẫu n= 58), con đực thì nhẹ hơn một chút với cân nặng trung bình 33,00&nbsp;kg (n=17). Vích con mới nở thường nặng từ 12,0 đến 23,3 gam. Một phần vích trưởng thành lưỡng tính. Vích đực có đuôi dài và to hơn vích cái, đuôi vích được dùng khi giao phối.

## Phân bố
Vích phân bố ở vành đai nhiệt đới trên biển và các vùng nước ấm thuộc Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Tại Đại Tây Dương, có gặp vích tại bờ biển Tây Phi và bắc Brazil, Suriname, Guyana, Guiana thuộc Pháp và Venezuela. Ngoài ra, vích còn có mặt ở biển Caribea ở phía bắc Puerto Rico. 

## Khóa phân loại
Danh pháp khoa học đầu tiên của vích là *Testudo mydas minor* (Suckhow, 1798). Các tên về sau gồm *Chelonian olivacea*, Eschscholtz, 1829 và *Lepidochelys olivacea* Fitzinger, 1843. Do Eschscholtz là người đầu tiên đề xuất tên *olivacea*, nên danh pháp *Lepidochelys olivacea* Eschscholtz, 1829được chấp nhận cho đến nay.
	
Tên chi *Lepidochelys* xuất phát từ tiếng Hy Lạp, trong đó *lepidos* nghĩa là *tương tự* và *chelys* nghĩa là *rùa*.

## Hình ảnh

Tập tin:Lepidochelys-olivacea-Kélonia-1.JPG
Tập tin:Olive ridley sea turtle laying eggs.jpg
Tập tin:Baby lepidochelys olivacea in the sand.jpg
Tập tin:Anim2004 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
* NOAA Fisheries olive ridley web page
* EOL Olive Ridely Web Page
* Australian Government Species Profile and Threats Database: Olive Ridley
*
Người Nga ở Cáp Nhĩ Tân

**Người Nga ở Cáp Nhĩ Tân** (tiếng Nga: харби́нские ру́сские, Trung văn: 哈尔滨白俄) để chỉ những người Nga đã sống qua nhiều thế hệ ở Cáp Nhĩ Tân, một thành phố quan trọng trên tuyến đường sắt Đông Thanh, từ khoảng những năm 1898 đến giữa thập niên 1960.
Trước đây, Liên Xô dùng từ "KVZhDist" (КВЖДист, viết tắt của Китайско-Восточной железной дорогист nghĩa là "người của đường sắt Đông Trung Quốc) để chỉ người Nga ở Cáp Nhĩ Tân.

## Lịch sử
### Định cư của người Nga ở Cáp Nhĩ Tân
Thế hệ đầu tiên của người Nga ở Cáp Nhĩ Tân hầu hết là thợ xây và công nhân của hệ thống xe lửa Đông Thanh. Họ đến Trung Quốc để xây dựng hệ thống đường ray này. Vào thời điểm đó, Cáp Nhĩ Tân chưa phải là một thành phố, thành phố chỉ thật sự được xây dựng bởi những người đến định cư đầu tiên. Nhà cửa được xây dựng, đồ đạc được đem từ Nga sang. Sau chiến tranh Nga-Nhật, trong khi rất nhiều người Nga rời khỏi Cáp Nhĩ Tân, vẫn còn rất nhiều người đã quyết định cư lâu dài. Đến năm 1913, Cáp Nhĩ Tân trở thành một thuộc địa của Nga để xây dựng và bảo trì hệ thống xe lửa Đông Trung Quốc. Ở Cáp Nhĩ Tân lúc đó có 68.549 người thuộc 53 quốc tịch khác nhau, nhưng hầu hết có gốc Nga và Trung Quốc. Cùng với tiếng Nga và tiếng Trung Quốc, có đến 45 ngôn ngữ được sử dụng tại Cáp Nhĩ Tân tại thời điểm đó. Chỉ có 11,5% dân cư được sinh ra ở Cáp Nhĩ Tân. Có một số hoạt động về tôn giáo của người Nga, Ukraina, Ba Lan, Đức, và các nhóm khác.

## Chiến tranh thế giới thứ nhất và cách mạng tháng Mười
Trong thập kỉ từ 1913 đến 1923, nước Nga đã tham gia vào chiến tranh thế giới thứ nhất, cách mạng Nga và nội chiến Nga. Trong những năm 1920, có đến 100,000 - 200,000 người Nga di cư đến Cáp Nhĩ Tân. Hầu hết họ là công chức và binh lính trong cuộc di cư của phe Bạch Vệ, thành viên của chính phủ Bạch Vệ ở Siberia và vùng viễn đông Nga. Những người di cư đến Cáp Nhĩ Tân thuộc cả vào tầng lớp intelligentsia và cả người dân thương. Cáp Nhĩ Tân là vùng có nhiều người Nga nhất bên ngoài lãnh thổ nước Nga. Vào ngày 8 tháng 9 năm 1920, Trung Quốc tuyên bố họ không còn công nhận lãnh sự Nga ở Trung Quốc. Vào ngày 23 tháng 9, Trung Quốc chấm dứt quan hệ ngoại giao với đại diện của Đế Chế Nga và loại bỏ quyền của người Nga ở Trung Quốc. Những người Nga ở Trung Quốc rơi vào tình trạng không là công dân của nước nào (stateless). Sau đó, chính phủ Trung Quốc thâu tóm toàn bộ tòa án, cảnh sát, trại giam, bưu điện và các trường học ở Cáp Nhĩ Tân.

## Sự chiếm đóng của Nhật Bản
## Sau chiến tranh thế giới thứ hai

## Tham khảo
Triết bụng trắng

**Triết bụng trắng** hay **triết nâu** (danh pháp: ***Mustela nivalis***) là loài nhỏ nhất trong họ Chồn (cũng là loài nhỏ nhất trong bộ Ăn thịt), bản địa của lục địa Á Âu, Bắc Mỹ và Bắc Phi, sau đó đã di thực khắp thế giới. Bình thường thì màu nâu và có bụng màu trắng nhưng khi mùa đông sang thì toàn thân màu trắng và được gọi là **triết trắng**.

## Phân loài
Triết bụng trắng là loài có phân bố địa lý rộng, trên thực thế có nhiều quan điểm về phân loại loài này. Các phân loài Triết bụng trắng được phân thành 3 nhóm:

* Nhóm **pygmaea-rixosa** (Triết bụng trắng nhỏ): Kích thước nhỏ, đuôi ngắn và mùa đông có lông trắng tuyền. Môi trường sống gồm phần nước Nga thuộc châu Âu, Siberia, Viễn Đông của Nga, Phần Lan, bắc bán đảo Scandinavi, Mông Cổ, đông bắc Trung Quốc, Nhật Bản và Bắc Mỹ.
* Nhóm **boccamela** (Triết bụng trắng lớn): thân và sọ lớn, đuôi dài và lông sáng màu. Trong mùa đông, một số phân loài thuộc nhóm này có một phần lông chuyển màu trắng. Môi trường sống gồmNgoại Capcadơ, từ tây Kazakhstan đến Semirechye và vùng sa mạc Trung Á.
* Nhóm **nivalis** (Triết bụng trắng trung bình): có hình thái trung gian giữa hai nhóm trên. Nhóm này sống ở vùng giữa và vùng nam của phần thuộc châu Âu của Nga, Krym, Ciscaucasus, tây Kazakhstan, nam và trung Ural và vùng núi Trung Á.

, 18 phân loài đã được công nhận:

## Hình ảnh

Tập tin:Mapa Mustela nivalis.png
Tập tin:Mustela nivalis (two, fighting).jpg
Tập tin:Mauswiesel.jpg
Tập tin:Mustela nivalis. January. Mogilev region of Belarus 2.JPG


## Chú thích

### Thư mục tài liệu tham khảo
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài
* 
* 
* Smithsonian Institution - North American Mammals: Mustela nivalis
Trâu rừng

**Trâu rừng** (danh pháp: ***Bubalus arnee***) là loài trâu lớn, bản địa của Đông Nam Á. Loài này được coi là bị đe dọa, trong sách đỏ IUCN từ năm 1986 với tổng số lượng còn lại khoảng 4.000 con, trong đó ước tính có gần 2.500 cá thể trưởng thành.

Hiện tổng số trâu rừng vào khoảng 3.400 cá thể, trong đó 3.100 con (91 %) sống ở Ấn Độ, chủ yếu ở bang Assam.

Trâu rừng là loài tổ tiên của trâu nhà, và là loài trâu bò hoang dã lớn thứ hai sau bò tót

## Vấn đề định danh
Sự phân loại của *B. arnee*/*B. bubalis* vẫn chưa rõ ràng. Một số nhà động vật học chia *B. arnee* thành hai loài khác nhau, trong khi một số nhà khoa học khác coi nó có hai phân loài là trâu sông (*B. arnee bubalis*) và trâu đầm lầy (*B. arnee carabanesis*). Ngoài ra, ITIS chỉ chấp nhận tên gọi *B. bubalis*, trong khi CITES trong phụ lục I, II, III có hiệu lực từ ngày 23 tháng 6 năm 2005 gọi trâu rừng là *B. arnee* còn trâu nhà (trâu rừng đã thuần hóa) là *B. bubalis*.

## Phân bố và môi trường sống

Trâu rừng sống ở Ấn Độ, Nepal, Bhutan, Thái Lan và Campuchia, Myanmar, Pakistan, Bangladesh, Lào và Việt Nam. Trâu rừng ưa sống tại các đồng cỏ ẩm ướt, đầm lầy và các thung lũng rậm rạp ven sông.

## Thiên địch
Trâu rừng vốn rất kị với hổ và bản tính thì trâu rừng vốn ghét hổ nên hễ thấy mùi hổ là trâu liền giậm chân, lồng lộn lên và cuồng loạn lạ thường đồng thời khi trâu rừng đánh hơi được chỗ hổ đang rình rập thì lao tới. Hai chú trâu rừng khỏe mạnh có thể dễ dàng hạ được một con hổ. Mặc dù vậy, hổ vẫn là loài đe dọa nghiêm trọng đến sự sinh tồn của loài trâu rừng, một con hổ có thể đánh hạ được một con trâu rừng trưởng thành.

## Hình ảnh

Tập tin:Asiatic water buffalo in zoo tierpark friedrichsfelde berlin germany.jpg
Tập tin:WaterBuffaloLopburiThailand2300BCE.jpg
Tập tin:Flickr - Rainbirder - Bull Water Buffalo.jpg
Tập tin:Two asiatic water buffalos in zoo tierpark friedrichsfelde berlin germany.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
* IUCN Asian Wild Cattle Specialist Group: ''Water buffalo'' (Bubalus arnee) 
* Wild Cattle Conservation Project 
* Animal Info: ''Wild water buffalo''
* Wildlife Trust of India February 2006: ''Wild buffalo faces extinction''
* The Hindu February 2006: ''Project to conserve wild Asian buffalo''