open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tung Sơn

**Tung Sơn** (giản thể: 嵩山; bính âm: Sōngshān), là một trong năm ngọn núi linh thiêng của Trung Quốc, nằm tại Đăng Phong, Trịnh Châu, Hà Nam, bên bờ sông Hoàng Hà. Ngày 13 tháng 2 năm 2004 được tổ chức UNESCO công nhận là Công viên địa chất thế giới.

## Địa lý
Tung Sơn nằm ở Trung Nguyên, ngày xưa gọi là Trung Nhạc, phía bắc trông ra Hoàng Hà, Lạc Thủy, phía nam nhìn ra Dĩnh Thủy, Cơ Sơn, phía đông nối với kinh đô Biện Lương của 5 triều đại, phía tây liền với cố đô Lạc Dương của 9 triều đại. Thế cho nên mới được gọi là "Biện Lạc lưỡng kinh, kì nội danh sơn", là đệ nhất danh sơn Trung Nguyên.

Có hơn 30 vị hoàng đế và hơn 150 văn nhân trứ danh đã từng tới thăm Tung Sơn, càng làm cho Tung Sơn trở thành nơi tương tụ của thần tiên. Trong Kinh Thi có câu "Tung cao duy nhạc, Tuấn Cực vu thiên" (núi cao chỉ có Tung Sơn, Tuấn Cực so với trời).

Đỉnh cao của núi là đỉnh Tuấn Cực, cao 1.491,7 m http://news.sina.com.cn/c/2007-05-09/112712946888.shtml trên mực nước biển. Thiếu Lâm Tự gần đấy là nơi khai sinh Thiền tông và bộ sưu tập các tháp chứa hài cốt của Thiếu Lâm Tự được coi là lớn nhất Trung Quốc hiện nay. Trung Nhạc miếu được xây dựng từ thời nhà Tần là một trong những công trình kiến trúc cổ đại nhất tại Trung Quốc.

## Xem thêm
*Phái Tung Sơn
*Chùa Thiếu Lâm
*Tiếu ngạo giang hồ
## Chú thích

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Lớn Bấy Duy Ngài

**Lớn Bấy Duy Ngài** (*How Great Thou Art*) là bài thánh ca được Carl Gustav Boberg sáng tác tại Thụy Điển năm 1885, và được Stuart Hine dịch sang tiếng Anh. Bài thánh ca trở nên nổi tiếng và được nhiều người yêu thích qua giọng hát của George Beverly Shea, trình bày trong các chiến dịch truyền bá phúc âm của Billy Graham tổ chức tại nhiều quốc gia trên khắp thế giới.

"How Great Thou Art" cũng được chọn vào *album* cùng tên của Elvis Presley, phát hành năm 1967. Ca khúc giành được Giải Grammy cho thể loại "Nhạc Thánh" năm 1967, và thêm một Grammy nữa cho ca khúc này trong năm 1974 cho "Cung cách Trình diễn gây nhiều Cảm hứng nhất".

Ca khúc này được bầu chọn vào tuyển tập các bài thánh ca được yêu thích tại Anh Quốc, *Song of Praise*, do BBC tổ chức.

Từ một trải nghiệm về năng quyền uy vĩ của Thiên Chúa trong một lần đi bộ về nhà trong mưa gió và sấm sét trên quãng đường dài hai dặm từ một buổi nhóm ở nhà thờ, Carl Boberg, khi ấy là một mục sư trẻ tuổi sống ở Monsteras, vùng duyên hải đông nam Thụy Điển, đã sáng tác ca khúc "Lớn Bấy Duy Ngài". Bài thánh ca này đã được chọn vào các hợp tuyển thánh ca của nhiều giáo hội, sánh vai cùng những bài thánh ca truyền thống.

Ca từ - bão tố, sấm sét (lóe sáng trong không trung như những vệt cắt rực lửa), mưa lạnh, gió lớn, và sự xuất hiện của cầu vồng hứa hẹn một bầu trời trong sáng – là một cách thể hiện đầy ấn tượng chuyển tải cảm xúc của tác giả về quyền năng siêu việt của Thiên Chúa, nhất là trong nguyên bản tiếng Thụy Điển, trong bối cảnh vùng quê Thụy Điển thế kỷ 19 gần gũi với thiên nhiên.

Người ta nói rằng không ai có thể hát bài thánh ca uy nghi này bằng những lời chúc tụng tôn nghiêm mà lòng không nhận biết quyền năng tối thượng của Đấng Tạo Hóa.

## Ca sĩ trình bày
Trong số các nghệ sĩ nổi tiếng trình bày ca khúc "Lớn Bấy Duy Ngài’’ có Alan Jackson, George Beverly Shea, Elvis Presley, Carrie Underwood, Burl Ives, Dixie Carter, Charlie Daniels Nhóm Tứ ca Blackwood Brothers, Tennessee Ernie Ford, Roy Rogers, và Connie Smith, Nhóm Anh em Statler, từ album *Holy Bible New Testament*, chiếm vị trí 39 trong bảng xếp hạng Hot Country Songs năm 1976.

Bản thánh ca được chọn làm nhạc hiệu cho chương trình của Sir Howard Morrison ở New Zealand, đĩa đơn của ông (tiếng Anh và tiếng Maori) được đáp ứng nồng nhiệt. Sau khi Morrison qua đời năm 2009, một chuyến lưu diễn tưởng nhớ ông, "Sir Howard Morrison: How Great Thou Art" được tổ chức trên toàn quốc.

Bản thánh ca cũng được chọn làm tựa đề cho album nhạc phúc âm thứ hai của Elvis Presley *How Great Thou Art* (RCA LSP/LPM 3578) phát hành trong tháng 3 năm 1967. Ca khúc đã giúp Presley đoạt giải Grammy năm 1967 cho nhạc tôn giáo hay nhất, và giải Grammy năm 1974 cho album "Recorded Live on Stage in Memphis".
## Ca từ




## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Elvis Presley - How Great Thou Art (Lớn Bấy Duy Ngài) - YouTube
* How Great Thou Art - YouTube
* Lyrics in Swedish, English and German
* A MIDI of the tune to the hymn and the Swedish Lyrics.
Vạn Tường

**Vạn Tường** là tên một thôn thuộc xã Bình Hải,ven biển huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Nay mang tên một khu đô thị mới do quá trình đô thị hóa. Nơi đây đã xảy ra nhiều sự kiện lịch sử Việt Nam.  
## Sự kiện lịch sử

* Năm 1471, trong cuộc nam chinh vua Lê Thánh Tông đã đến động Hàng Đô, nay nằm trước UBND xã Bình Hải, thị sát vịnh Dung Quất, nghỉ ngơi và biên chế lực lượng trước khi đến Sa Huỳnh và kinh đô Đồ Bàn (Bình Định), vua nói: "Thiên giáng Vạn Tường, chúc chư đô toàn thắng". Các binh sĩ đáp: "Vạn Tường, Vạn Tường!". Và thành phố trẻ Vạn Tường đang định hình có tên từ đấy. (Dựa theo luận án tiến sĩ của Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ - Tổng biên tập tạp chí *Cẩm Thành*).
* Tại đây, quân đội Mỹ đã thí điểm cuộc hành quân Starlite, chiến tranh cục bộ của họ tại miền Nam Việt Nam, với phương thức đánh phủ đầu, dồn dập, gây bị động cho Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong cuộc chiến đấu này, bộ đội quân khu V và quân dân Quảng Ngãi đã làm nên chiến thắng vào ngày 18 tháng 8 năm 1965.

Di tích chiến thắng Vạn Tường là di tích quốc gia với hệ thống địa đạo (Địa đạo Đàm Toái), nhà bảo tàng trưng bày trong và cả ngoài trời với những hình ảnh và xác xe bọc thép.

* Quần thể di tích chiến thắng Vạn Tường được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích quốc gia gồm các di tích:
#**Sở chỉ huy Trung đoàn 1 ([[Quân khu V]]) tại xóm Hải Nam, thôn Vạn Tường - nay là khu đô thị mới Vạn Tường, [[khu kinh tế Dung Quất]]**.
#**Đỉnh đồi 61 (đồi bằng) thuộc xóm Hải Chánh, thôn Vạn Tường**.
#**Eo biển An Cường và thôn An Cường, nơi địch đổ quân từ phía biển và bị trung đội công binh của ta chặn đánh**.
#**Xác máy bay địch bị ta bắn hạ tại xóm III, thôn Phước Thiện**.
#**Chiến hào thép Lộc Tự**.
#**Xác xe tăng và xe bọc thép của địch bị ta bắn cháy tại Lộc Tự**.
#**Ngã ba xóm Chuối thôn Lộc Tự xã Bình Hòa huyện Bình Sơn
#**Đồi đất đỏ Ngọc Hương thôn Lộc Tự xã Bình Hòa huyện Bình Sơn
#*'Đồi tranh Ngọc Hương thôn Lộc Tự xã Bình Hòa huyện Bình Sơn
*Theo đánh giá của nhiều chuyên gia quân sự trong và ngoài nước, quần thể di tích trên rất có ý nghĩa trong việc nghiên cứu khoa học quân sự, đặc biệt là trong bố trí chiến trận phối hợp để đối phó và đập tan một cuộc hành quân " tìm diệt" quy mô lớn.

==Hình ảnh==

==Đọc thêm==
* *Di tích và thắng cảnh Quảng Ngãi'', Sở VHTT tỉnh xuất bản năm 2001

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Thế trận Vạn Tường
Chicago Tribune

***Chicago Tribune*** là một nhật báo lớn ở Chicago, Illinois (Hoa Kỳ) do Công ty Tribune làm chủ. Tự xưng là "Tờ báo vĩ đại nhất thế giới", *Chigaco Tribune* vẫn là nhật báo chính của miền Trung Tây Hoa Kỳ và là một trong 10 nhật báo lớn nhất trong nước.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* *[http://www.chicagotribune.com/ Chicago Tribune]* – website của tờ báo
* Công ty Tribune – website của công ty
Xạ khuẩn

**Xạ khuẩn** (danh pháp khoa học: **Actinobacteria**; tiếng Anh: *Actinomycetes*) là một nhóm vi khuẩn nhân sơ

(*Eubacteria*) phân bố rất rộng rãi trong tự nhiên. Trước kia được xếp vào Tản thực vật (tức nấm), nhưng ngày nay chúng được xếp vào vi khuẩn (Schizomycetes)

Xạ khuẩn có nhiều nét khác với nấm nhưng giống vi khuẩn:

*Có giai đoạn đơn bào và có giai đoạn đa bào
*Kích thước rất nhỏ
*Nhân giống với vi khuẩn, không có màng nhân và tiểu hạch
*Vách tế bào không chứa celluloz hoặc kitin, giống với vi khuẩn
*Phân chia tế bào giống với vi khuẩn (kiểu Amitoz)
*Xạ khuẩn không có giới tính (không có tế bào đực cái)
*Hoại sinh và ký sinh

Xạ khuẩn sống trong đất, tham dự vào quá trình chuyển hóa tự nhiên của nhiều hợp chất trong đất.

## Phân loài
;Ngành Xạ khuẩn *Actinobacteria*
;;Lớp Xạ khuẩn *Actinobacteria*
* Phân lớp Acidimicrobidae
** Bộ Acidimicrobiales
* Phân lớp Actinobacteridae
** Bộ Actinomycetales
** Bộ Bifidobacteriales
* Phân lớp Coriobacteridae
** Bộ Coriobacteriales
* Phân lớp Rubrobacteridae
** Bộ Rubrobacterales
* Phân lớp Sphaerobacteridae
** Bộ Sphaerobacterales

## Ứng dụng
Đặc tính của xạ khuẩn là khả năng tiết kháng sinh (*antibiotic*), dùng làm thuốc điều trị bệnh cho người, gia súc và cây trồng. Xạ khuẩn còn có khả năng sinh ra các vitamin thuộc nhóm B, một số amino acid và các acid hữu cơ. Xạ khuẩn còn có khả năng tiết ra các enzym (proteas, amylaz...) và trong tương lai có thể dùng xạ khuẩn để chế biến thực phẩm thay cho nấm và vi khuẩn vì nấm có thể sinh ra aflatonxin độc cho người và gia súc.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Bastia

**Bastia** (, , phát âm tiếng Corse và tiếng Ý: ) là một xã thuộc tỉnh Haute-Corse của Pháp, tọa lạc trên đảo Corse. Đây là xã có dân số đông thứ nhì trên đảo sau Ajaccio, và cũng thủ phủ của tỉnh.

Bastia là cảng biển chính và là đô thị thương mại chủ yếu của đảo, được biết đến vì rượu vang. Chừng 10% dân số là người nhập cư. Cư dân của xã được gọi là *Bastiais* hay *Bastiaises* trong tiếng Pháp.

## Khí hậu

## Thành phố kết nghĩa
Bastia kết nghĩa với:

*  Erding, Đức
*  Viareggio, Ý

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Official website  
* Bastia Fansite 
* Unofficial Guide to Bastia Airport 
* Corsica Cultural Heritage website
Điểm liên hợp đẳng giác

Cho ABC là một tam giác trong mặt phẳng, điểm P^* gọi là **điểm đẳng giác** hay **điểm liên hợp đẳng giác** của một điểm P  trong tam giác ABC nếu các đường thẳng AP^*, BP^*, CP^* lần lượt đối xứng với các đường thẳng AP, BP, CP qua các đường phân giác trong của các góc A,B,C.

## Tính chất
# Với điểm P bất kỳ không nằm trên đường tròn ngoại tiếp, luôn tồn tại một điểm *<math>P^*</math>* là liên hợp đẳng giác của *<math>P</math>* trong tam giác ABC*.*
#Nếu điểm *<math>P</math>* là tâm tỉ cự của bộ 3 điểm *<math>A,B,C</math>* theo các hệ số x,y,z thì *<math>P^*</math>* là tâm tỉ cự của bộ ba điểm *<math>A,B,C</math>* theo các hệ số a²/x, b²/y, c²/z, trong đó a, b, c là độ dài các cạnh của tam giác ABC.
#Gọi D, E, F thứ tự là hình chiếu của I lên BC, CA, AB, và D', E', F' thứ tự là hình chiếu của J lên BC, CA, AB thì 6 điểm D, E, F, D', E', F' nằm trên một đường tròn, tâm O của đường tròn này là trung điểm của đoạn thẳng IJ. Ngoài ra, AJ \perp EF, BJ \perp FD, CJ \perp DE (theo DDTH)
#Nếu P,Q liên hợp đẳng giác trong tam giác ABC và nằm trong tam giác thì ta có hệ thức sau: \frac{AP.AQ}{AB.AC}+\frac{BP.BQ}{BC.BA}+\frac{CP.CQ}{CA.CB}=1
#Tâm đường tròn nội tiếp là điểm liên hợp đẳng giác với chính nó.
#Điểm Lemoine (Điểm đối trung) và trọng tâm là hai điểm liên hợp đẳng giác của nhau.

## Xem thêm
*Điểm đối trung
*Cực trực giao
*Tam giác hình chiếu

## Chú thích

## Tham khảo
* Coxeter, H. S. M. and Greitzer, S. L. Geometry Revisited. Washington, DC: Math. Assoc. Amer., p.&nbsp;93, 1967.
* Sigur, S. "Where are the Conjugates?" Forum Geom. 5, 1-15, 2005.
* Honsberger, R. Episodes in Nineteenth and Twentieth Century Euclidean Geometry. Washington, DC: Math. Assoc. Amer., pp.&nbsp;53–57, 1995.

## Liên kết ngoài
Isogonal Conjugate tại Mathlworld
Đời nhẹ khôn kham

***Đời nhẹ khôn kham*** (nguyên bản tiếng Séc: ***Nesnesitelná lehkost bytí***) là tiểu thuyết của nhà văn Milan Kundera viết năm 1982 và xuất bản lần đầu tiên năm 1984 tại Pháp. Bản tiếng Việt của Trịnh Y Thư (dịch từ bản tiếng Anh *The Unbearable Lightness of Being* của Michael Henry Heim) xuất bản năm 2002 tại Hoa Kỳ.

## Nội dung
### Nhân vật
***Tomas** - Nhân vật chính của tiểu thuyết, một bác sĩ phẫu thuật người Tiệp đào hoa và vui tính, sống chỉ để làm việc như một bác sĩ. Với tư cách một con người, Tomas suy tư và nhập thế ý nghĩa triết học của cái nhẹ tênh. Anh coi tình dục và tình yêu là hai thực thể độc lập, anh ngủ với rất nhiều đàn bà, và chỉ yêu duy nhất một người (Tereza). Anh chẳng thấy rắc rối nào khi hai hành động đó diễn ra đồng thời.
***Tereza ** - Người vợ trẻ của Tomas, một nhiếp ảnh gia dịu dàng, cô trở thành phóng viên ảnh phản kháng trong suốt giai đoạn Praha bị chiếm đóng. Cô không hề oán trách Tomas những vụ ngoại tình của anh, ngược lại, cô kết tội mình quá yếu ớt. Tereza tồn tại như một biểu hiện của cái nặng trĩu mà Tomas không dễ dàng trút bỏ.
***Sabina** - Người tình đồng thời là bạn thân nhất của Tomas. Cuộc đời cô là ví dụ điển hình cho điều mà Kundera gọi là cái nhẹ tênh. Cô luôn đi tìm sự hài lòng trong hành động phản bội. Cô tuyên chiến chống lại cái kitsch.
***Franz** - Người tình của Sabina, một giáo sư đại học tại Genève và là người duy tâm. Franz yêu Sabina, và anh coi cô như đại diện phe đối lập với nhà cầm quyền Tiệp, đại diện cho tự do và lãng mạn. Ngược lại, Sabina coi tất cả những điều đó thuộc về cái kitsch. Franz là mẫu nhân vật giàu lòng trắc ẩn.

## Tham khảo
Surin (tỉnh)

**Surin** (tiếng Thái: **สุรินทร์**) là một tỉnh (*changwat*) thuộc vùng Isan của Thái Lan. Các tỉnh lân cận (từ phía tây theo chiều kim đồng hồ) là Buriram, Maha Sarakham, Roi Et và Sisaket. Về phía nam, tỉnh này giáp  tỉnh Oddar Meancheay của Campuchia.

## Cơ cấu dân số
60% dân số nói tiếng Kuy

## Các đơn vị hành chính

Tỉnh này có 13 huyện (*[[Huyện Thái Lan|amphoe]]*) và 4 tiểu huyện (*[[King Amphoe]]*). Các huyện có 158 xã (*[[tambon]]*) và 2011 thôn (*[[muban]]*).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Province page from the Tourist Authority of Thailand

* Website of province 
* Surin provincial map, coat of arms and postal stamp
Nhật Đàn

**Nhật Đàn** là đền thờ mặt trời (日坛) ở Bắc Kinh, Trung Quốc, tọa lạc tại công viên Ritan, phía đông nội thành thành phố, xung quanh khu Jianguomen, gần quận các đại sứ quán. Đền này được xây năm 1530 để các hoàng đế Trung Hoa cúng tế mặt trời.

## Tham khảo
Nguyệt Đàn

**Nguyệt Đàn** (tiếng Hoa giản thể: 月坛) là đền thờ Mặt Trăng được xây dựng thời nhà Minh tại Tây Thành Khu của nội thành Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây là nơi các Hoàng đế nhà Minh, nhà Thanh cúng tế Mặt Trăng. Đây là một trong cửu đàn bát miếu tại Bắc Kinh.

## Tham khảo
Périgueux

**Périgueux** là tỉnh lỵ của tỉnh Dordogne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 30.193 người (thời điểm 1999).

## Khí hậu

## Các thành phố kết nghĩa
*  Amberg (Đức)

## Những người con của thành phố
* Léon Bloy, nhà văn
* Jean Frédéric Frenet, nhà toán học, nhà thiên văn học và là nhà khí tượng học

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  City council of Périgueux
*  reports on culture and people in Périgueux
*  Web site of the Périgord
*  Perigueux-city.com
Évreux

**Évreux** là tỉnh lỵ của tỉnh Eure, thuộc vùng hành chính Normandie của nước Pháp, có dân số là 51.198 người (thời điểm 1999).

## Khí hậu

## Thành phố kết nghĩa
Évreux kết nghĩa với:

*  Djougou, Bénin
*  Kashira, Nga
*  Rugby, Anh, Vương quốc Anh
*  Rüsselsheim, Đức

## Những người con của thành phố
* François-Nicolas-Léonard Buzot, nhà cách mạng
* Léon Walras, nhà kinh tế học
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* City council website 
* Photos of the Cathedral of Evreux
* Tourism office of Evreux
Quimper

**Quimper** là tỉnh lỵ của tỉnh Finistère, thuộc vùng hành chính Bretagne của nước Pháp, có dân số là 63.238 người (thời điểm 1999).

## Khí hậu


## Thành phố kết nghĩa
Quimper kết nghĩa với:
* Limerick, Ireland
* Remscheid, Đức
* Laurium, Hy Lạp
* Ourense, Tây Ban Nha
* Yên Đài, Trung Quốc
* Foggia, Ý


## Những người con của thành phố
* Jean Hardouin, nhà tu Dòng Tên, nhà ngữ văn và nhà thần học
* Charles Hernu, chính trị gia
* René Théophile Hyacinthe Laënnec, người phát minh ống nghe khám bệnh
* Max Jacob, nhà thơ, họa sĩ và nhà văn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Municipal website
* PlaceOpedia
Auch

**Auch** là tỉnh lỵ của tỉnh Gers, thuộc vùng hành chính Occitanie của nước Pháp, có dân số là 21.838 người (thời điểm 1999).

## Địa lý

### Khí hậu

## Những người con của thành phố
* Jean Joseph Paul Dessolles, hầu tước, tướng lĩnh quân đội
* Louis Thomas Villaret de Joyeuse (1750-1812)
* Dominic Serres (1719-1793), họa sĩ
* Jacques Fouroux (1947-2005), vận động viên Rugby
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức 
* Trang web không chính thức
Châteauroux

**Châteauroux** là tỉnh lỵ của tỉnh Indre, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 49.632 người (thời điểm 1999).

## Khí hậu




## Nhân khẩu học

## Các thành phố kết nghĩa
*  Gütersloh, Đức

## Những người con của thành phố
* Henri-Gratien Bertrand, tướng quân đội, một trong những người được Napoléon tin cậy nhất
* Gérard Depardieu, diễn viên
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức
Lons-le-Saunier

**Lons-le-Saunier** là tỉnh lỵ của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 18.483 người (thời điểm 1999).

## Những người con của thành phố
* Claude Joseph Rouget de Lisle, nhà soạn nhạc, nhà thơ và là sĩ quan

## Thành phố kết nghĩa
*  Offenburg, Đức
*  Ripley, Vương quốc Anh

## Xem thêm
*Xã của tỉnh Jura

## Tham khảo
*INSEE
*IGN 

## Liên kết ngoài
* Official website
Mont-de-Marsan

**Mont-de-Marsan** là tỉnh lỵ của tỉnh Landes, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 29.489 người (thời điểm 1999).

## Khí hậu




## Những người con của thành phố
* Alain Juppé, chính trị gia
* Jean Van de Velde, người chơi golf chuyên nghiệp
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức
Le Puy-en-Velay

**Le Puy-en-Velay** (;  ) là tỉnh lỵ của tỉnh Haute-Loire, ở vùng trung nam của Pháp gần sông Loire. Cư dân của nơi này có tên gọi là *Ponots*. Thành phố này nổi tiếng nhờ các nhà thờ, đậu lằng, và đăng ten.

## Lịch sử

## Khí hậu

Le Puy có khí hậu lục địa ẩm (phân loại khí hậu Köppen *Dfb*).



## Nhân khẩu học

## Tham khảo

## Thư mục
* Ean Begg. 1996 (rev. edition). *The Cult of the Black Virgin* (Penguin) 
* Christian Lauranson-Rosaz, "La Paix des Montagnes: Les origines auvergnates de la Paix de Dieu" esp. note 89.

## Liên kết ngoài

* Le Puy-en-Velay Hiking Trails: St James of Compostela Way, GR65 (in English)
* Robert Louis Stevenson Trail GR70 (in English)
* Regordane Info – The independent portal for The Regordane Way or St Gilles Trail (in English and French)
* GR700 Regordane Way or St Gilles Trail (in English)
* City council website (in French)
Chaumont, Haute-Savoie

**Chaumont** là một xã của tỉnh Haute-Savoie, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 383 người (thời điểm 1999).

## Tham khảo
Thái Đức (định hướng)

**Thái Đức** có thể là:

* Niên hiệu của Nguyễn Nhạc, vị vua khai triều Tây Sơn
* Xã cũ Thái Đức thuộc huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng; nay là một phần xã Thống Nhất cùng huyện.
Địa Đàn

**Địa Đàn** () ở ngoài An Định Môn (安定門)，là
nơi Hoàng đế hai triều đại nhà Minh và nhà Thanh mỗi năm vào Hạ chí đến cúng tế thổ địa。

## Lịch sử
Được xây dựng vào năm Gia Tĩnh cửu niên nhà Minh (1530), diện tích 42,7公頃，nh。Có Phương Dịch Đàn (方澤壇) nổi tiếng。Nghi lễ cúng tế mỗi năm cử hành vào ngày Hạ Chí lịch Trung Quốc, do Hoàng đế đích thân cúng vái.

## Tham khảo
Trần Cố

**Trần Cố** (chữ Hán: 陳固, ? - ?), người xã Phạm Triền, huyện Thanh Miện, phủ Hạ Hồng (nay là thôn Phạm Lý, xã Ngô Quyền, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương), đỗ Kinh trạng nguyên khoa Bính Dần, năm Thiệu Long thứ 9 (1266), đời Trần Thánh Tông, cùng khoa với Trại trạng nguyên Bạch Liêu. Ông làm quan đến chức Hiến sát sứ.

Theo tài liệu "*Lý Chiêu Hoàng - Một đời sóng gió*" của Lê Thái Dũng, Trần Cố được gả cho Ứng Thụy Công chúa Lê Ngọc Khuê, con gái của Lý Chiêu Hoàng và Bảo Văn hầu Thiếu sư Lê Phụ Trần, em gái của Thượng vị hầu Lê Tông.

## Chú thích

## Tham khảo
Ân Khư

**Ân Khư** (, nghĩa là "Tàn tích của nhà Ân") là địa điểm, một trong những kinh đô lịch sử cổ đại chính của Trung Quốc. Nó là nguồn gốc của khám phá khảo cổ về giáp cốt và giáp cốt văn, từ đó xác định được chữ viết sớm nhất của Trung Quốc. Những tàn tích khảo cổ được gọi là Ân Khư đại diện cho thành phố cổ, kinh đô cuối cùng của Nhà Thương (còn được gọi là nhà Ân) tồn tại qua 8 thế hệ trong 255 năm với 12 đời vua. Ân Khư được phát hiện hoặc cũng có thể là tái khám phá vào năm 1899. Đây hiện là một trong những địa điểm khảo cổ lâu đời nhất và lớn nhất của Trung Quốc đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Nó nằm tại phía bắc tỉnh Hà Nam, gần thành phố hiện đại An Dương ngày nay, gần với ranh giới của tỉnh Hà Bắc và Sơn Tây.

## Lịch sử
Một trong những ngôi mộ nổi tiếng nhất là mộ của Phụ Hảo (婦好), vợ của vị vua thứ 22 của nhà Thương là Vũ Đinh (武丁). Ngôi mộ này được phát hiện và giữ nguyên trạng. Ngôi mộ này có 6 bộ xương chó; ít nhất 16 bộ xương người bên cạnh xương của Phụ Hảo; hơn 440 hiện vật bằng đồng; gần 600 miếng ngọc, đá và xương được chạm khắc, và khoảng 7000 đồng tiền của thời đó - tiền vỏ sò.

Ân Khư còn nổi tiếng do phát hiện xương và mai rùa và các chữ khắc trên đó (gọi là giáp cốt văn), mà người ta cho rằng đây là khởi nguồn của chữ Hán và văn viết chữ Hán. Người ta đã sưu tập được hơn 160.000 mảnh giáp cốt, và hơn 1.000 hiện vật bằng đồng xanh. Trên đó các học giả tổng kết được khoảng 4.500 đơn tự và đọc hiểu được khoảng 3.000, trong đó có 1.500 chữ được các học giả nhất trí về ngữ nghĩa. Nội dung của các mảnh giáp cốt đó viết về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đời nhà Thương, xác nhận các sử liệu ghi chép trong các sách sử cổ nói chung là chính xác.

## Xem thêm
* Các kinh đô lịch sử của Trung Quốc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Ân Khư: di chỉ khảo cổ quan trọng nhất của Trung Quốc thế kỷ 20
* Ân Khư theo đánh giá của UNESCO (tiếng Anh)
Tia gamma

**Tia gamma** ký hiệu là γ, là một loại bức xạ điện từ hay quang tử có tần số cực cao.

Tia gamma không lệch về cực nào của tụ điện, bản chất như tia sáng.

Tia gamma có bước sóng thấp nhất (−12 m) và tần số cao nhất (1020 - 1024 Hz) trong số các sóng điện từ vì vậy nó mang nhiều năng lượng nhất so với sóng radio, vi sóng, tia hồng ngoại, ánh sáng, tia cực tím, tia X.

Năng lượng cao dẫn đến tia gamma có khả năng ion hóa mạnh trong môi trường vật chất. Khi tương tác ion hóa nó mất dần năng lượng và do đó không còn thuần nhất về bước sóng, đồng thời trong môi trường thì hiện ra vệt ion hóa dạng đường thẳng của từng photon. Vì thế trong nghiên cứu vật lý học nó được đề cập đến là "hạt" và không áp dụng được các phương pháp truyền thống cho sóng điện từ hay quang học.

Khả năng ion hóa cao của tia gamma dẫn đến nó rất nguy hiểm với các sinh vật sống.

Tia gamma sinh ra từ các phản ứng hạt nhân, gồm có:
* Quá trình phân rã các đồng vị có tính phóng xạ, như đồng vị kali 40K;
* Tương tác giữa các hạt cơ bản, như quá trình hủy cặp electron-positron, hay va đập của neutron vào hạt nhân urani 235U gây vỡ hạt nhân này.

## Lịch sử
Tia gamma được Paul Villard, một nhà hóa học và vật lý người Pháp, phát hiện ra vào năm 1900, trong khi đang nghiên cứu các bức xạ phát ra từ radi. Tia bức xạ này được Ernest Rutherford đặt tên là "gamma" vào năm 1903.

Việc quan sát tia gamma lần đầu tiên được thực hiện vào năm 1960 bởi các cuộc nghiên cứu mang tên Apollo và Ranger. Các cuộc khảo sát trên bầu trời lần đầu tiên được thực hiện vào đầu những năm 1970 bởi vệ tinh SAS-2 và COS-B, và tiếp tục bởi các vệ tinh của chương trình HEAO (High Energy Astronomy Observatory Program) do NASA thực hiện vào cuối thập kỉ 70, và sau đó là vệ tinh Granat vào cuối những năm 90.

## Nguồn gốc
Trên Trái Đất, tia gamma thường sinh ra bởi sự phân rã gamma từ đồng vị phóng xạ tự nhiên và bức xạ thứ cấp từ các tương tác với các hạt trong tia vũ trụ. Cũng có những nguồn gamma tự nhiên khác không có nguồn gốc hạt nhân, ví dụ như các tia sét.

Bên ngoài vũ trụ có rất nhiều quá trình có thể sản sinh tia gamma, và đồng thời các điện tử có năng lượng rất cao được tạo ra. Từ đó chúng lần lượt gây ra các tia gamma thứ cấp bởi cơ chế của bức xạ hãm, Compton ngược và bức xạ điện tử. Phần lớn các tia gamma vũ trụ đều bị chặn lại bởi bầu khí quyển của Trái Đất và chỉ có thể được phát hiện bởi các trạm nghiên cứu trên không gian hoặc tàu vũ trụ.

## Ứng dụng
Trong thực tế, tia gamma được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành như y tế, xây dựng, dầu khí, cơ khí, chế biến thực phẩm, khai khoáng, quân sự, khoa học vật liệu, an ninh v.v...
## Xem thêm
* Chớp gamma

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Bảo hiểm bắt buộc

**Bảo hiểm bắt buộc** là loại hình bảo hiểm bắt buộc do pháp luật quy định về điều kiện bảo hiểm, mức phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu mà tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm có nghĩa vụ thực hiện. Bảo hiểm bắt buộc chỉ áp dụng đối với một số loại bảo hiểm nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công cộng và an toàn xã hội. Bảo hiểm bắt buộc chỉ áp dụng đối với một số loại bảo hiểm nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công cộng và an toàn xã hội.
## Các loại
Bảo hiểm bắt buộc bao gồm:
*Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, bảo hiểm trách nhiệm dân sự của người vận chuyển hàng không đối với hành khách;
* Bảo hiểm bắt buộc cháy nổ 
* Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với hoạt động tư vấn pháp luật;
* Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm;
* Bảo hiểm xã hội bắt buộc ở Việt Nam bao gồm các chế độ: ốm đau; thai sản; tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; hưu trí; tử tuất.
Ở Việt Nam, Căn cứ vào nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định loại bảo hiểm bắt buộc

## Tham khảo
Lư Sơn

**Lư Sơn** (, Cám ngữ: Lu-san), còn được biết đến là **Khuông Lư** (匡庐) trong thời cổ đại, là một dãy núi nằm ở phía bắc tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, gần hồ Bà Dương. Đây là một trong những ngọn núi nổi tiếng nhất Trung Quốc.

Nó nằm chủ yếu ở Thành phố Lư Sơn, Cửu Giang, mặc dù phần phía bắc của nó thuộc Liêm Khê mà trước đây được gọi là huyện Lư Sơn bao phủ phần lớn dãy núi Lư Sơn cho đến năm 2016. Lư Sơn có chiều dài khoảng 25&nbsp;km, bề rộng 10&nbsp;km, phía bắc là sông Dương Tử, nam là thành phố Nam Xương, hồ Bà Dương ở phía đông. Dãy núi có 99 ngọn núi, trong đó đỉnh cao nhất là *Đại Hán Dương* (大汉阳) ở độ cao 1.474 mét trên mực nước biển, là một đỉnh núi dốc đá bao quanh bởi biển mây 200 ngày trong năm. Lư Sơn được biết đến với vẻ đẹp hùng vĩ là một phần của vườn quốc gia Lư Sơn được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1996, và một điểm du lịch nổi tiếng ở Trung Quốc, đặc biệt là trong những tháng mùa hè khi thời tiết mát mẻ.

## Mô tả
Đây là nơi đến được du khách nội địa Trung Quốc ưa thích. Tại đây, trên vách núi có thể nhìn thấy sự dịch chuyển vỉa rất đặc biệt từ thời kỳ băng hà. Phong cảnh vùng này rất đẹp với các đỉnh núi, thung lũng, hẻm núi, khe núi, kiến tạo đá, hang động, và thác nước. Khu vực này cũng có một số đền thờ Đạo giáo, chùa Phật giáo, cũng như nhiều di tích Khổng giáo.

Tại Lư Sơn, Huệ Viễn đã thành lập Phật giáo Tịnh độ ở sườn phía tây vào năm 402. Tại đây cũng có chùa Đông Lâm (东林寺)

Năm 1982, Quốc vụ viện Trung Quốc phê chuẩn Lư Sơn là khu danh lam thắng cảnh trọng điểm của quốc gia. Vườn quốc gia này trải dài trên diện tích 500&nbsp;km² đến lưu vực Hồ Bà Dương.

Năm 1996, vườn quốc gia Lư Sơn được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Năm 2004, Lư Sơn cũng đã được UNESCO công nhận *Công viên Địa chất Quốc gia Lư Sơn kỷ Băng Hà* (庐山第四纪冰川国家地质公园) trở thành Thành viên của mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu.

## Văn học
* Núi Lư Sơn nổi tiếng đẹp đã là nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm thi ca Trung Quốc. Điển hình là bài thơ "Xa ngắm thác núi Lư" của Lý Bạch, hay bài "Lô Sơn" (hay Lư Sơn) mà giới thiền tông thường cho là của Tô Đông Pha.
::Lô Sơn*Lô sơn yên tỏa Chiết giang triều<br />Vị đáo bình sinh hận bất tiêu<br />Đáo đắc hoàn lai vô biệt vị<br />Lô sơn yên tỏa Chiết giang triều.*
:Bản dịch tiếng Việt của sư Mật Thể:
::Lô Sơn*Mù tỏa Lô Sơn sóng Triết Giang<br />Khi chưa đến đó hận muôn vàn<br />Đến rồi về lại không gì lạ<br />Mù toả Lô Sơn sóng Triết Giang.*
## Hình ảnh

File:Lu Shan-Jiangxi4 by KongFu Wang.jpg|Thác nước tại Lư Sơn
File:Lushan Mountain Celetial Cave.JPG|
File:庐山牯岭.JPG|
File:庐山美庐.JPG|
File:庐山老教堂.jpg |Nhà thờ cổ
File:庐山礼拜堂.jpg |Nhà thờ cổ
File:芦林湖.JPG|
File:庐山东林寺大雄宝殿.JPG|
File:白鹿洞书院五院之一.JPG|
File:Lofty Mt.Lu by Shen Zhou.jpg|*Lofty Mount Lu* 
Mount Lushan - fog.JPG|Các đỉnh núi nhỏ của dãy núi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Vườn quốc gia Lư Sơn - Di sản thế giới/UNESCO
* Vườn quốc gia Lư Sơn - Di sản/UNESCO
Évry, Essonne

**Évry** là tỉnh lỵ của tỉnh Essonne, thuộc vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 49.437 người (thời điểm 1999).

## Các thành phố kết nghĩa
*  Troisdorf (Đức)

## Tham khảo
Cayenne

**Cayenne** () là thủ phủ của Guyane thuộc Pháp, một vùng hải ngoại và tỉnh của Pháp tọa lạc tại Nam Mỹ. Thành phố được xây dựng ở nơi trước đây là một hòn đảo, cạnh cửa sông Cayenne miền duyên hải Đại Tây Dương. Khẩu hiệu của thành phố là "fert aurum industria" ("quần lao mang lại của cải").

Theo thống kê 2012, có 121.308 sinh sống ở vùng metro Cayenne (được xác định bởi INSEE), 55.198 sống ở vùng trong địa giới thành phố.

Tiếng Việt còn phiên âm địa danh này thành **Cai Danh**.

## Địa lý
Cayenne nằm bên cửa sông Cayenne, đổ vào Đại Tây Dương. Nó nằm cách Saint-Laurent-du-Maroni  và Kourou .

Khoảng cách tới một số thành phố:
* Paris: .
* Fort-de-France, thủ phủ Martinique: .
* Paramaribo, thủ đô Suriname:  to the northwest.
* Macapá, thủ phủ bang Amapá, Brasil: .

## Tham khảo
Hoàng Sơn, An Huy

})
|-
| **[[Diện tích]]**
| 9.807,4 km²
|-
| **[[Dân số]]**
| 1.444.400
|-
| **[[Tổng sản phẩm nội địa|GDP]]****- Tổng****- Đầu người**
| 95,7 tỷ ¥ (12,3 tỷ USD)71.875 ¥ (11.141 USD)
|-
| **[[Dân tộc]] chủ yếu**
| Hán
|-
| **[[Phân cấp hành chính Trung Quốc#Cấp huyện|Cấp huyện]]**
| 7
|-
| **[[Phân cấp hành chính Trung Quốc#Cấp hương|Cấp hương]]**
| 97
|-
| **Bí thư [[Đảng Cộng sản Trung Quốc|thị ủy]]**
| Vương Khải Mẫn (王启敏)
|-
| **[[Thị trưởng]]**
| Lý Hoành Minh (李宏鸣)
|-
| **[[Mã điện thoại Trung Quốc|Mã điện thoại]]**
| 559
|-
| **[[Mã bưu chính Trung Quốc|Mã số bưu điện]]**
| 245000(nội thành)245200, 245400-245600(các vùng khác)
|-
| **Đầu [[Biển số xe Trung Quốc|biển số xe]]**
| 皖J
|}
**Hoàng Sơn** (, âm Hán-Việt: *Hoàng Sơn thị*) là một địa cấp thị nằm ở dãy núi Hoàng Sơn, tỉnh An Huy, Trung Quốc. Vùng đô thị của địa cấp thị này ban đầu ở **Đồn Khê** (屯溪), nay là quận Đồn Khê. Hoàng Sơn là địa cấp thị cực nam của tỉnh An Huy, giáp Trì Châu về phía tây bắc, Tuyên Thành về phía đông bắc, tỉnh Giang Tây về phía tây nam và tỉnh Chiết Giang về phía đông nam. Thành phố có diện tích 9.807,4 km², dân số năm 2020 là 1.444.400 người, mật độ dân số đạt 142 người/km². Dãy núi Hoàng Sơn là di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận năm 1990.

## Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Hoàng Sơn quản lý 7 đơn vị cấp huyện gồm 3 quận và 4 huyện.
*Quận: Đồn Khê (屯溪区), Hoàng Sơn (黄山区), Huy Châu (徽州区).
*Huyện: Thiệp (歙县), Hưu Ninh (休宁县), Y (黟县), Kỳ Môn (祁门县).
Các đơn vị này được chia thành 97 đơn vị cấp hương gồm 4 nhai đạo, 52 trấn và 41 hương.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web chính quyền thành phố Hoàng Sơn
Trì Châu

})
|-
| **[[Diện tích]]**
| 8.272 km²
|-
| **[[Dân số]]**
| 1,54 triệu
|-
| **[[Tổng sản phẩm nội địa|GDP]]****- Tổng****- Đầu người**
| &nbsp;9 tỷ ¥ (2005)¥5.660 (như trên)
|-
| **[[Các dân tộc tại Trung Quốc|Dân tộc]] chủ yếu**
| Người Hán
|-
| **[[Phân chia cấp hành chính Trung Quốc#cấp huyện|Các đơn vị cấp huyện]]**
| 4
|-
| **[[Phân chia cấp hành chính Trung Quốc#cấp hương|Các đơn vị cấp hương]]**
| 
|-
| **Bí thư [[đảng Cộng sản Trung Quốc|thị ủy]]**
| 
|-
| **[[Thị trưởng]]**
| Tạ Đức Tân (谢德新)
|-
| **[[Mã điện thoại Trung Quốc|Mã vùng]]**
| 566
|-
| **[[mã bưu chính Trung Quốc|Mã bưu chính]]**
| 247100(nội thành)242800, 245100, 247000(các khu vực khác)
|-
| **Đầu [[Biển số xe Trung Quốc|biển số xe]]**
| 皖R
|}

**Trì Châu** () là một thành phố địa cấp thị ở tỉnh An Huy Trung Quốc. Trì Châu giáp An Khánh (安庆) về phía tây bắc, Đồng Lăng (銅陵) và Vu Hồ (芜湖) về phía đông bắc, Tuyên Thành về hướng đông, Hoàng Sơn về hướng đông nam, và tỉnh Giang Tây về phía tây bắc.

## Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Trì Châu có 4 đơn vị cấp huyện, bao gồm 1 quận và 3 huyện.

* Quận: Quý Trì (贵池区)
* Huyện: Đông Chí (东至县), Thạch Đài (石台县), Thanh Dương (青阳县).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web của chính quyền Trì Châu  (tiếng Hoa giản thể)
Sếu

**Sếu** có thể đề cập đến:

*Chỉ 1 loài thực vật là cây sếu (*Celtis sinensis*) có các tên khác là *cây cơm nguội vàng* thuộc họ Du (*Ulmaceae*), thấy nhiều ở đường phố Hà Nội
*Chỉ một số loài động vật thuộc bộ sếu, lớp chim
Virginia (định hướng)

**Virginia** có thể là:
*Virginia: tiểu bang Virginia của Hoa Kỳ;
*Virginia (rắn): một giống rắn nước, phát hiện tại Hoa Kỳ, thuộc họ Rắn nước.
Michael Crichton

**John Michael Crichton** (phát âm IPA: ; 23 tháng 10 năm 1942 – 4 tháng 11 năm 2008) là nhà văn, nhà sản xuất phim, đạo diễn phim, bác sĩ y khoa, và nhà sản xuất TV người Mỹ, nổi tiếng về các tiểu thuyết, phim, và chương trình TV loại khoa học viễn tưởng và techno-thriller. Các cuốn sách của ông đã bán hơn 150 triệu lần ở khắp thế giới. Các tác phẩm ông thường thuộc về thể loại hành động và có rất nhiều công nghệ. Ông được gọi là **Cha đẻ của truyện giật gân Mỹ**.

Michael Crichton nổi tiếng trong giới truyền hình nhiều hơn là trong giới văn chương bởi đơn giản ông là một tác giả tài ba của nhiều bộ phim nổi tiếng. Điểm đặc biệt trong sự nghiệp văn chương của ông chính ở chỗ các truyện được viết dựa trên những nghiên cứu khoa học của ông sau khi tham gia học ngành y, và ông có được một kiến thức y học tương đối rộng (ông tốt nghiệp khoa y Đại học Harvard). Vì lý do đó, ông được gọi là "Cha đẻ của truyện giật gân Mỹ", các sáng tác của ông mang nặng tính giả tưởng, tính ly kỳ hoàn hảo và bằng tài năng hiếm có, ông đã sáng tạo ra những thiên truyện hoàn mỹ, li kỳ và giật gân nhất thế kỷ XX. Cuốn sách Công viên kỷ Jura là một trong những cuốn sách bán chạy nhất thế giới và là nguồn cảm hứng cho đạo diễn nổi tiếng thế giới Steven Spielberg khởi tạo bộ phim cùng tên.

## Tác phẩm văn học
### Tiểu thuyết
* *Odds On* (1966)
* *Scratch One* (1967)
* *Easy Go* (1968)
* *A Case of Need* (1968)
* *Zero Cool* (1969)
* *The Andromeda Strain* (1969)
* *The Venom Business* (1969)
* *Drug of Choice* (1970)
* *Dealing* (1970)
* *Grave Descend* (1970)
* *Binary* (1972)
* *The Terminal Man* (1972)
* *The Great Train Robbery* (1975)
* *Eaters of the Dead* (1976)
* *Congo* (1980)
* *Sphere* (1987)
* *[[Công viên kỷ Jura|Jurassic Park]]* (*[[Công viên kỷ Jura]]*, 1990)
* *Rising Sun* (*Mặt trời mọc*, 1992)
* *Disclosure* (1994)
* *The Lost World* (*[[Thế giới đã mất]]*, 1995)
* *Airframe* (1996)
* *Timeline* (*Dòng thời gian*, 1999)
* *Prey* (2002)
* *State of Fear* (2004)
* *Next* (2006)
* *Pirate Latitudes* (2009)
* *Micro* (2011)
* *Dragon Teeth* (2007)

### Phi hư cấu
* *Five Patients* (1970)
* *Jasper Johns* (1977)
* *Electronic Life* (1983)
* *Travels* (1988)

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* 
*Musings on Michael Crichton — News and Analysis on his Life and Works
* 
* 
* 
* 
* Michael Crichton Obituary. Associated Press. *[[Chicago Sun-Times]]*
* 
* 
* Michael Crichton  bibliography on the Internet Book List
* Complete bibliography and cover gallery of the first editions
* Comprehensive listing and info on Michael Crichton's complete works
Cayenne (định hướng)

**Cayenne** có thể là tên của:
* Thủ phủ của vùng hành chính hải ngoại Guyane thuộc Pháp: Cayenne
* Một kiểu xe: Porsche Cayenne
* Một loài cây ớt: Ớt cayenne
Stelling van Amsterdam

**Tuyến phòng thủ dưới nước của Amsterdam** (tiếng Hà Lan:*Stelling van Amsterdam*, ) là một vành đai công sự dài 135&nbsp;km xung quanh Amsterdam. Nó bao gồm 42 pháo đài nằm cách 10–15&nbsp;km từ trung tâm và các vùng đất trũng xung quanh có thể tạo ngập lụt trong thời gian chiến tranh. Khu ngập lụt này được thiết kế để có chiều sâu khoảng 30&nbsp;cm, không đủ sâu cho tàu thuyền qua lại. Bất kể tòa nhà nào cách tuyến phòng thủ này trong khoảng cách 1&nbsp;km phải được xây bằng gỗ để có thể đốt được và sự cản trở sẽ được phá bỏ.

Stelling van Amsterdam được xây trong khoảng từ 1880 và 1914. Sự phát minh ra máy bay và xe tăng khiến cho các pháo đài lỗi thời gần như ngay khi chúng vừa được hoàn thành. Nhiều pháo đài ngày nay nằm dưới sự kiểm soát của các hội đồng thành phố và các sở và có thể cho khách tham quan. Monumentdag, vào ngày Thứ 7 thứ hai của tháng 9 là ngày lý tưởng để tham quan do vào cửa miễn phí.
## Chức năng
Stelling van Amsterdam chủ yếu là một tuyến phòng thủ mặt nước được sử dụng trong trường hợp có kẻ thù tấn công, những vùng đất rộng lớn quanh Amsterdam sẽ bị ngập trong nước để ngăn kẻ thù tiến lên. Amsterdam hoạt động như là vị trí cố thủ quốc gia, là thành trì cuối cùng của Hà Lan. Pháo đài được xây dựng trong đó đường bộ, đường sắt hoặc những con đê xuyên qua dòng nước. Tại những địa điểm như vậy, sẽ không có nước để ngăn chặn kẻ thù và vì vậy pháo đài có hỏa lực để bắn trả kẻ thù di chuyển trên đó.
## Danh sách pháo đài

### Mặt Bắc
* Pháo đài gần Edam
* Pháo đài gần Kwadijk
* Pháo đài Bắc của Purmerend
* Pháo đài dọc theo Nekkerweg
* Pháo đài dọc theo Middenweg
* Pháo đài dọc theo Jisperweg
* Pháo đài gần Spijkerboor
### Mặt Tây Bắc
* Pháo đài gần Marken-Binnen
* Pháo đài gần Krommeniedijk
* Pháo đài dọc theo Den Ham
* Pháo đài gần Veldhuis
* Pháo đài dọc theo St. Aagtendijk
* Pháo đài tại Zuidwijkermeerpolder
* Pháo đài gần Velsen
* Pháo đài bờ biển gần IJmuiden

### Mặt Tây
* Pháo đài Bắc của Spaarndam
* Pháo đài Nam của Spaarndam
* Pháo đài gần Penningsveer
* Pháo đài gần Liebrug
* Pháo đài dọc theo Liede

### Mặt Tây Nam
* Pháo đài gần Vijfhuizen
* Khẩu đội pháo dọc theo IJweg
* Pháo đài gần Hoofddorp
* Khẩu đội pháo gần Sloterweg
* Pháo đài gần Aalsmeer

### Mặt Nam
* Pháo đài gần Kudelstaart
* Pháo đài gần De Kwakel
* Pháo đài dọc theo Drecht
* Pháo đài gần Uithoorn
* Pháo đài Waver-Amstel
* Pháo đài tại Waver-Botshol
* Pháo đài dọc theo Winkel

### Mặt Đông Nam
* Pháo đài gần Abcoude
* Khẩu đội pháo dọc theo Gein
* Pháo đài gần Nigtevecht
* Pháo đài gần Hinderdam
* Pháo đài Uitermeer
* Pháo đài Weesp

### Mặt Zuiderzee
* Pháo đài Muiden
* Khẩu đội pháo gần Diemerdam
* Pháo đài Pampus
* Khẩu đội pháo gần Durgerdam (*[[Vuurtoreneiland]]*)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website of the Defence Line of Amsterdam 
* Website about the Defence Line of Amsterdam 
* Virtual Tour 
*Visit site in 360° panophotography
Schokland

**Schokland** () trước đây là một hòn đảo trong vịnh nông Zuiderzee, Hà Lan, ngày nay thuộc đô thị lấn biển Noordoostpolder. Schokland là một dải đất than bùn thuôn dài của một hòn đảo cho đến khi Nordoostpolder được lấn biển từ năm 1942. Ngày nay nó chỉ còn là một phần hơi cao của đất lấn biển và một phần tường chắn của bờ sông Middelbuurt vẫn còn nguyên vẹn. Vào ngày 1 tháng 4 năm 2014, nó có 8 cư dân, nhưng theo Cơ quan Thống kê Hà Lan hiện chỉ còn 5 người sống trên đảo cũ.

Schokland là một khu định cư hấp dẫn thời Trung Cổ khi nó có diện tích lớn hơn nhiều, nhưng đến thế kỷ 19, nó đã bị đe dọa bởi những trận lũ lụt liên tục do mực nước biển dâng cao. Đến lúc ấy, những cư dân của Schokland đã lui về ba vùng đất cao là: Emmeloord, Molenbuurt, và Middelbuurt. Một trận lụt lớn vào năm 1825 đã phá hủy hàng loạt và năm 1859 thì chính phủ quyết định chấm dứt vĩnh viễn các khu định cư ở trên Schokland. Đô thị cũ của nó sáp nhập vào Kampen trên đất liền.

Ngày nay, Schokland là một địa điểm khảo cổ học nổi tiếng và là nơi lưu trữ bảo tàng Schokland. Đây cũng là di sản thế giới đầu tiên được UNESCO công nhận ở Hà Lan.
## Hình ảnh

File:Schokland1.jpg|Nhà thờ
File:Schokland2.jpg|
File:Schokland_-_Church.jpg|
Schokland Netherlands Enserkerk-in-Middelbuurt-01.jpg
File:Schokland, zwerfsteen bij ingang museum-restaurant foto6 2013-04-28 13.02.jpg|Nhãn trên đá trái cho thấy dòng chữ Hà Lan "Đá từ Na Uy".
File:Schokland, ruïne van de kerk foto6 2013-04-28 13.20.jpg|Tàn tích một nhà thờ
Schokland Netherlands Schokland-Museum-01.jpg|Bảo tàng Schokland


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Schokland
* 
*Visit site in 360° panophotography
Tượng Lâm (định hướng)

**Tượng Lâm** có thể là:
*Tượng Lâm Huyện (Thế kỷ 1 TCN - 192) trong lịch sử Chăm Pa
*đảo Tượng Lâm
Beemster

**Beemster**  là một đô thị ở Hà Lan, thuộc tỉnh Bắc Hà Lan. Beemster là nơi đầu tiên được gọi là đất lấn biển ở Hà Lan và nước được rút ra từ hồ nước bằng cối xay gió. Khu lấn biển Beemster được làm khô từ năm 1609 đến 1612. Nó vẫn giữ được cảnh quan nguyên vẹn của các cánh đồng, đường, kênh, đê và khu định cư, được xây dựng theo các nguyên tắc quy hoạch cổ điển và Phục hưng. Một hệ thống các kênh đào và đường song song với nhau ở đây. Mạng lưới này được cắt ngang bởi: các kênh nhánh lớn hơn được cắt ngang mỗi kilômét bởi các con đường lớn hơn.

Do tính liên quan lịch sử của nó và cấu trúc ban đầu của khu vực vẫn còn nguyên vẹn, Beemster đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1999. Ngoài ra, đất lấn biển của nó còn là nơi có 5 pháo đài là một phần của Stelling van Amsterdam, cũng là một Di sản thế giới khác. Chính vì vậy mà Beemster là sự kết hợp của hai Di sản thế giới.
## Lịch sử
Khoảng năm 800 sau Công nguyên, khu vực của đô thị hiện đại Beemster được bao phủ bởi than bùn. Cái tên "Beemster" được bắt nguồn từ "Bamestra", tên của một con sông nhỏ trong khu vực.  Trong giai đoạn 1150-1250,  lũ lụt đã mở rộng con sông nhỏ đó ra tạo thành một vùng nước nội địa, một hồ nước kết nối mở với vịnh nông Zuiderzee. Khoảng năm 1605 thì các nhà đầu tư tư nhân bắt đầu cho rút cạn hồ Beemster. Đền năm 1610, công việc gần như đã hoàn tất nhưng hồ nước sau đó đã đầy lại bởi vỡ đê Zuiderzee và  một quyết định để làm một vành đai cao một mét trên đất ngập nước xung quanh. Năm 1612, khu lấn biển khô hơn được chia cho các nhà đầu tư. Trong những ngày đầu, nông dân đã chiếm đất để trồng các loại cây trồng cần thiết cho các chuyến đi biển dài của Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) đến Đông Ấn. Hóa ra đất nông nghiệp tốt đến mức dự án được coi là thành công về mặt kinh tế, trái ngược lại với Heerhugowaard. Từ năm 1999, đất lấn biển Beemster đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Đất lấn biển Beemster là nhà của CONO Kaasmakers, nhà sản xuất nhãn hiệu phô mai Beemster. Hợp tác xã này được thành lập vào năm 1901 để làm phô mai từ sữa bò cho đến rượu mạnh Beemster. Ngày nay, Pho mát Beemster được bán ở châu Âu, Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản và Trung Quốc.
## Nhân vật đáng chú ý
* Carel Fabritius (1622 tại Middenbeemster – 1654) một họa sĩ người Hà Lan
* Barent Fabritius (1624 tại Middenbeemster - 1673) một họa sĩ người Hà Lan
* Johannes Fabritius (1636 – ca.1693) họa sĩ Thời kỳ hoàng kim Hà Lan
* The Reverend Nanne Zwiep (1894 tại Beemster – 1942 tại Dachau) một mục sư của Nhà thờ Cải cách Hà Lan
* Harry Droog (born 1944) một tay chèo người Hà Lan đã giải nghệ, người đã thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè 1968
* Erik Postma (1953 - 2002 tại Middenbeemster) là một chính trị gia người Hà Lan, thị trưởng Beemster từ năm 1998.
## Thư viện ảnh

File:Inlaatsluis nabij Zuiddijk 14 - Beemster - 20335089 - RCE.jpg|
File:Tuinderswoning Beemster, NOM, 05.11.jpg|
File:Say cheeeeese..... (34160805296).jpg|
File:Inlaatsluis nabij Volgerweg 20 - Beemster - 20335090 - RCE.jpg|

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*Official website
Phân cực (định hướng)

**Phân cực** có thể là:
*hiện tượng phân cực trong chuyển động của các sóng ngang
*cấu trúc phân tử của các chất phân cực, trong đó phân tử có hai phần có điện tích trái dấu và giá trị tuyệt đối bằng nhau, nằm cách nhau một khoảng cách nhất định.
*hiện tượng phân cực điện môi
Noord-Holland

**Bắc Hà Lan** (tiếng Hà Lan: *Noord-Holland*, ) là một tỉnh của Hà Lan, tọa lạc ở vùng tây bắc của quốc gia này. Tỉnh lỵ của tỉnh này là Haarlem. Các thành phố khác là huyện lỵ có Amsterdam, Hilversum, Den Helder Alkmaar, Zaandam và Hoorn.

## Lịch sử
Tỉnh Bắc Hà Lan được thành lập năm 1840, khi tỉnh Hà Lan được chia ra thành hai tỉnh là Nam Hà Lan và Bắc Hà Lan. Năm 1940, các đảo Vlieland và Terschelling được chuyển về cho tỉnh Friesland. Năm 1950, đảo trước đây Urk được chuyển cho tỉnh Overijssel. Trong thời kỳ của United Provinces tỉnh Hà Lan được biết đến như là tỉnh Hà Lan và Tây-Friesland. Điều này phải ánh sự xâm chiếm của Tây-Friesland trong thời kỳ đầu của thời kỳ Trung Cổ. 

## Địa lý
Bắc Hà Lan là một bán đảo giữa biển Bắc và IJsselmeer. Hơn một nửa của diện tích tỉnh này là đất lấn biển và thấp hơn mực nước biển. Đảo Texel cũng là một phần của tỉnh này.
Bắc Hà Lan thuộc một khu vực của hệ thống International Organization for Standardization với code là ISO 3166-2:NL-NH.
## Các đô thị
Bắc Hà Lan được chia ra làm 48 *[[Đô thị của Hà Lan|đô thị]]* (các khu vực chính quyền địa phương).

West Friesland là một vùng thuộc Bắc North Holland (không phải của tỉnh Friesland). Vùng này gồm các đô thị Alkmaar, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen và Stede Broec.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Web của tỉnh (tiếng Hà Lan)
* basic information - http://www.sdu.nl/staatscourant/scdata/prov/noord-holland.htm 
* province map showing subdivision in municipalities, link for each municipality to basic data page 
* Ban du lịch tỉnh Bắc Hà Lan 
* Hình ảnh về Bắc Hà Lan 
* Haarlem Shuffle English language info site about Noord-Holland's provincial capital
Zuid-Holland

**Nam Hà Lan** (tiếng Hà Lan: ) là một tỉnh của Hà Lan, tọa lạc phía tây của quốc gia này, bên bờ biển Bắc. Đây là tỉnh đông dân và công nghiệp hóa bậc nhất Hà Lan. Các tỉnh giáp ranh có: Zeeland phía tây nam, Noord-Brabant về phía đông nam, Gelderland về phía đông, Utrecht về phía đông bắc và Bắc Hà Lan về phía bắc.

Tỉnh này có các thành phố lớn Den Haag (nơi đóng trụ sở của chính quyền *[[gemeente]]* và trụ sở của Tòa án quốc tế); thành phố Rotterdam. Leiden, Delft và Gouda có các khu trung tâm thành phố với các tòa nhà thế kỷ 17. Rotterdam một trong các bến cảng lớn nhất thế giới. Zoetermeer là một thành phố rất mới, phần lớn được xây dựng năm 1970. Các thành phố mới khác có Capelle aan den IJssel, Hellevoetsluis và Spijkenisse, tất cả đều gần  Rotterdam.

Nam Hà Lan thuộc hệ thống International Organization for Standardization với mã hiệu là ISO 3166-2:NL-ZH.

Các sông và kênh đào bao gồm Nieuwe Maas, Nieuwe Waterweg, Oude Maas, Haringvliet, Hollands Diep.

## Lịch sử
Tỉnh Nam Hà Lan được lập năm 1840, khi tỉnh Holland được chia ra thành 2 tỉnh Bắc Hà Lan và Nam Hà Lan. Kể từ đó, Nam Hà Lan đã chuyển 3 *gemeente* cho các tỉnh Utrecht: Oudewater năm 1970, Woerden năm 1989, và Vianen năm 2002.

## Phân cấp hành chính
Nam Hà Lan được chia ra làm 60 *[[gemeente]]* (tiếng Anh:*municipality*, cấp hành chính tương đương với quận/huyện ở Việt Nam) (trước năm 2006: 86, trước năm 2007: 77) (danh sách dưới đây có ghi ngày trong tuần diễn ra buổi tối mua sắm trong ngoặc đơn, cùng với đường link đến các trang web).

## Tham khảo
Khu lịch sử Ma Cao

**Trung tâm lịch sử Ma Cao** (; ), là một khu vực bao gồm hơn 20 địa điểm chứng kiến sự đồng hóa độc đáo cùng tồn tại của hai nền văn hóa Trung Quốc, Bồ Đào Nha ở Ma Cao, là một thuộc địa cũ của Bồ Đào Nha. Nó đại diện cho di sản kiến trúc của thành phố bao gồm các quảng trường, đường phố, nhà thờ, đền thờ hay nhà hát.

Năm 2005, nhóm các địa điểm này được UNESCO công nhận là di sản thế giới thứ 31 ở Trung Quốc. Nó được mô tả bởi UNESCO như là "với những con phố lịch sử, khu dân cư, tôn giáo và các tòa nhà kiến trúc Bồ Đào Nha và Trung Quốc, trung tâm lịch sử của Ma Cao cung cấp một bằng chứng duy nhất những ảnh hưởng về thẩm mỹ, văn hóa, kiến trúc và công nghệ của cả phương Đông và Tây" và "... nó là minh chứng cho một trong những cuộc gặp gỡ đầu tiên và kéo dài lâu nhất giữa Trung Quốc và phương Tây, dựa trên sự sống động của thương mại quốc tế."
## Danh sách các địa điểm
Trung tâm lịch sử của Ma Cao được chia thành hai vùng lõi riêng biệt nằm ở bán đảo Ma Cao. Mỗi vùng lõi được bao quanh bởi một vung đệm.

### Vùng lõi 1
* **Các tòa nhà**:

* **Quảng trường**:

### Vùng lõi 2

Là khu vực xung quanh Pháo đài Guia, một pháo đài thuộc địa thế kỷ 17. Đây một khu vực được bao quanh bởi vùng đệm là công viên xanh, bao quanh bởi các khu vực dân cư bao gồm pháo đài, một ngọn hải đăng và một nhà thờ nhỏ.
## Quản lý
Hầu hết các tòa nhà được sự quản lý của các phòng ban khác nhau thuộc sở hữu của đặc khu hành chính Ma Cao. Viện Văn hóa của chính quyền Ma Cao quản lý Nhà Mandarin, Phế tích St. Paul, Tường thành cổ, Pháo đài Monte Forte và Guia (bao gồm cả ngọn hải đăng và nhà nguyện).

Tòa nhà Leal Senado được quản lý bởi Hội đồng thành phố lâm thời của Ma Cao trong khi hai ngôi đền Ma Các và Na Tra lần lượt được quản lý bởi Hội đồng quản lý và ban quản lý. Trại lính Moorish được quản lý bởi Tòa nhà hành chính cảng Ma Cao.

Phần còn lại chịu sử quản lý của Chủng viện và Giáo hội Công giáo Ma Cao. Riêng nhà thờ Mercy và nhà hát Dom Pedro V được quản lý bởi ban quản lý nhà thờ và hội đồng quản lý nhà hát.

Các tòa nhà được bảo vệ bởi nhiều đạo luật khác nhau bao gồm cả Luật Cơ bản của đặc khu hành chính Ma Cao.
## Xem thêm
* Tôn giáo Ma Cao

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Official website 
*Information from the website of UNESCO World Heritage Centre