open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zastava M93

**Zastava M93** (còn được biết đến như Crna Strela (Црна стрела)) là súng bắn tỉa công phá được phát triển và chế tạo bởi Zastava Arms ở Serbia.

M93 Black Arrow được thiết kế với cơ chế hoạt động cơ bản của các súng trường vốn đã bắt đầu được sử dụng từ hàng trăm năm trước đã chứng minh nó trở thành một loại vũ khí chính xác.

## Mô tả
Mục đích sử dụng loại súng này chiến đấu tầm xa tấn công các mục tiêu khó có thẻ nhìn thấy và vì thế có cần sử dụng ống nhắm thường là loại 8x với tầm nhắm khoảng 1.800m. Nó cũng có thể gắn các loại ống nhắm khác.

Các loại súng khác biến thể của loại súng này đều đã được thực nghiệm chiến đấu trong các điều kiện khắc nghiệt của chiến trường tại Serbia và Cộng hòa Macedonia.

Nó được thiết kế để sử dụng loại đạn 12.7x108mm và .50 BMG. Sử dụng cơ chế thoi nạp đạn trượt, làm mát bằng không khí, hộp đạn rời và báng súng cố định.

### Một số đặc điểm cấu tạo

* **Các đặc điểm chính:**

- Thân súng được gia công từ một khối thép chuyên dụng nên có trọng lượng khá nặng: 14,5 kg cho phiên bản dùng đạn 12,7 mm NATO, hoặc 16 kg đối với biến thể dùng đạn Nga. 

- Phần thân Zastava M93 dạng khối vuông với chiều dài khoảng 355 mm, cao 76 mm và rộng chừng 50 mm. Súng được sơn màu đen, không phản chiếu, có khả năng chống chịu thời tiết tốt, đây chính là lý do khiến nó mang tên gọi Black Arrow.

- Nòng của 2 phiên bản có độ dài lần lượt 840 mm và 1.000 mm, được gắn tự do giúp tăng độ chính xác. Đầu nòng có thiết bị hãm nảy hình mũi tên với 2 tầng đối xứng hướng về phía sau một góc 60o. Tỷ lệ xoắn của nòng súng là 1:15,5 inch (đối với loại đạn .50 BMG).

- Báng súng có kích thước lớn với bộ đệm dày nhằm chống lại lực giật rất mạnh từ cỡ đạn 12,7 mm, báng được thiết kế cố định, không thể điều chỉnh, kết nối với thân thông qua 2 thanh kim loại.

- Tay nắm bố trí gần cuối nòng, nằm lệch về bên phải để thuận tiện cho việc di chuyển. Chân chống chữ V được hàn vào phía trên, có các tấm đỡ rộng để tránh bị lún xuống cát hoặc bùn khi ngắm bắn.

### Tính năng

#### ''Tầm bắn lý thuyết'': 2.000 m.

#### ''Tầm bắn hiệu quả'': 1.600 m.

## Lịch sử
Trong giai đoạn Thế chiến thứ II, nhà máy có tới 12.000 công nhân và 10.000 máy công cụ. Ngày nay, Zastava Arms còn sản xuất pháo, súng phòng không, súng trường, súng máy, lựu đạn và cả súng thể thao cho thị trường dân sự. 

Các sản phẩm nổi tiếng của công ty bao gồm súng bắn tỉa M76, súng trường tấn công M70, súng ngắn CZ 99... Ngoài ra vào năm 1993, Zastava đã thiết kế một khẩu súng bắn tỉa hạng nặng có tên gọi M93, hay được biết đến phổ biến hơn dưới tên gọi Black Arrow (Mũi tên đen).

Zastava Amrs đã dựa trên thiết kế của Mauser 98 - khẩu súng trường lừng danh đã trải qua quá trình phục vụ hơn 100 năm trước đó. Tuy nhiên M93 lớn hơn nhiều với cỡ nòng 12,7 mm tương thích 2 loại đạn 12,7 × 108 mm của khối Warsaw (hay của Nga) và 12,7 × 99 mm NATO (.50 BMG).

## Liên kết ngoài
*Official website of the manufacturer, Zastava Arms
*Modern Firearms 
*Mitchell's Mausers 
*Review of Zastava M93 Black Arrow in American Rifleman
Baynesia

***Baynesia*** là một chi thực vật thuộc họ Apocynaceae.

## Các loài
Bao gồm các loài:
* *[[Baynesia lophophora]]* Bruyns, 2000

## Tham khảo
*
*
Baynesia lophophora

***Baynesia lophophora*** là một loài thực vật thuộc họ Apocynaceae. Đây là loài đặc hữu của Namibia.

## Hình ảnh

Tập tin:Baynesia lophophora - Lyman Plant House, Smith College - DSC04317.JPG


## Tham khảo

* Craven, P. 2004. ''Baynesia lophophora''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Liên kết ngoài
Barleria tetracantha

***Barleria tetracantha*** là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.

## Tham khảo

* Miller, A. 2004. ''Barleria tetracantha''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Banara vanderbiltii

***Banara vanderbiltii*** là một loài thực vật thuộc họ Salicaceae. Đây là loài đặc hữu của Puerto Rico. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* World Conservation Monitoring Centre 1998. ''Banara vanderbiltii''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Liên kết ngoài
Balthasaria schliebenii

***Balthasaria schliebenii*** là một loài thực vật thuộc họ Theaceae. Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Rwanda, và Tanzania.

## Chú thích

## Tham khảo
* Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. ''Balthasaria schliebenii''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Balfourodendron

***Balfourodendron*** là một chi thực vật thuộc họ Rutaceae. Chi này có 2 loài:

* *[[Balfourodendron molle]]* (Miq.) Pirani, 1998
* *[[Balfourodendron riedelianum]]* Engl., 1896

## Tham khảo
Balfourodendron riedelianum

***Balfourodendron riedelianum***, được gọi là **Marfim** trong tiếng Bồ Đào Nha, là một loài thực vật có hoa thuộc họ vân hương, Rutaceae. Đây là loài bản địa của Argentina, Brasil, và Paraguay.

## Hình ảnh

Tập tin:Sagrada familia - artesania tobateña.JPG


## Chú thích

 
## Tham khảo
Baillonella toxisperma

***Baillonella toxisperma*** (tiếng Anh thường gọi là **African Pearwood**, **Djave Nut**, hoặc **Moabi**) là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Loài này có ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Gabon, và Nigeria. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống

## Chú thích

## Tham khảo
Bafodeya

***Bafodeya*** là một chi thực vật thuộc họ Chrysobalanaceae.

Bao gồm các loài:
* *[[Bafodeya benna]]*, (Scott-Elliot) Prance ex F.White
## Tham khảo
Chi Thứ mạt

**Chi Thứ mạt** (danh pháp khoa học: ***Azima***) là một chi thực vật thuộc họ Salvadoraceae.

## Danh sách loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):

* *[[Azima angustifolia]]*
* *[[Azima diacantha]]*
* *[[Azima nova]]*
* *[[Azima pubescens]]*
* *[[Azima sarmentosa]]*, (Bl.) B & H - Thứ mạt
* *[[Azima scandens]]*
* *[[Azima spinosissima]]*
* *[[Azima tetracantha]]*

## Hình ảnh

Tập tin:Azima tetracantha 02 ies.jpg


## Chú thích
Axinandra

***Axinandra*** là một chi thực vật thuộc họ Crypteroniaceae. Chi này có các loài sau:
* *[[Axinandra zeylanica]]*, Thwaites

## Tham khảo
Axinaea sodiroi

***Axinaea sodiroi*** là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Thứ mạt

**Thứ mạt** hay **chùm khét**, **chùm lé**, **gai me**, **gai ma** (danh pháp hai phần: ***Azima sarmentosa***) là một loài thực vật thuộc họ Salvadoraceae (họ Thứ mạt). Loài này có ở Campuchia, Malaysia, Myanmar, Philippines, và Việt Nam.

Tại Việt Nam, cây thứ mạt phân bố ở các tỉnh từ Ninh Thuận đến Bạc Liêu.

## Miêu tả
Thứ mạt là một loài cây bụi hoặc gỗ nhỏ mọc ven biển, gai rất nhọn, quả ăn được. Lá có thể chữa mụn nhọt, rễ chữa phong thấp. Đã được đưa vào sách đỏ Việt Nam, đây là loài duy nhất của họ Thứ mạt có mặt ở Việt Nam.

## Tham khảo
*

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Autranella

***Autranella*** là một chi thực vật thuộc họ Sapotaceae. Nó được coi là một chi vào năm 1917. Chi này chỉ chứa một loài được chấp nhận, đó là *[[Autranella congolensis]]*, loài sống tự nhiên ở phía tây và trung tâm của châu Phi (cụ thể là các nước Nigeria, Cameroon, Gabon, Cộng hòa Trung Phi, Tỉnh Cabinda và Cộng hòa Dân chủ Congo). Loài này đang bị nguy hiểm cấp độ cực kỳ nguy cấp.
## Chú thích
Autranella congolensis

***Autranella congolensis*** là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Loài này có ở Cameroon, Cộng hòa Congo, Gabon, và Nigeria. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* African Regional Workshop (Conservation & Sustainable Management of Trees, Zimbabwe) 1998. ''Autranella congolensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Aureliana

***Aureliana*** là một chi thực vật thuộc họ Solanaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
* *[[Aureliana angustifolia]]* R.C.Almeida
* *[[Aureliana brasiliana]]* (Hunz.) Barboza & Hunz
* *[[Aureliana fasciculata]]* (Vell.) Sendtn.
** *[[Aureliana fasciculata var. fasciculata]]*
* *[[Aureliana glomuliflora]]* Sendtn.
* *[[Aureliana lucida]]* Sendt.
* *[[Aureliana tomentosa]]* Sendtn.
* *[[Aureliana velutina]]* Sendtn. 
* *[[Aureliana wettsteiniana]]* (Witas.) Hunz. & Barboza 

## Chú thích

## Tham khảo
*
Aureliana fasciculata

***Aureliana fasciculata*** là một loài thực vật thuộc họ Solanaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Hình ảnh

Tập tin:Aureliana fasciculata var. longifolia (Sendtn.) Hunz. & Barboza (14960507480).jpg
Tập tin:Aureliana fasciculata var. longifolia (Sendtn.) Hunz. & Barboza (14960602848).jpg
Tập tin:Aureliana fasciculata var. longifolia (Sendtn.) Hunz. & Barboza (14960608837).jpg
Tập tin:Aureliana fasciculata var. longifolia (Sendtn.) Hunz. & Barboza (15124151056).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* Carvalho, L.d'A.F. 1998. ''Aureliana fasciculata''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Liên kết ngoài
Atriplex plebeja

***Atriplex plebeja*** là một loài thực vật thuộc họ Chenopodiaceae. Đây là loài đặc hữu của Tristan da Cunha, bao gồm đảo Inaccessible và đảo Nightingale. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng bờ biển nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* Jakubowsky, G. 2003. ''Atriplex plebeja''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Liên kết ngoài
Athyrium medium

***Athyrium medium*** là một loài dương xỉ thuộc họ Athyriaceae. Loài này có ở Tristan da Cunha. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi cận Nam cực.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Roux, J.P. 2003. ''Athyrium medium''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Athrotaxis selaginoides

***Athrotaxis selaginoides*** là một loài *[[Athrotaxis]]*, đặc hữu của Tasmania ở Australia, có ở 400–1,120 m.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Atalaya natalensis

***Atalaya natalensis*** (tiếng Anh thường gọi là **Natal Wing-nut**) là một loài thực vật thuộc họ Sapindaceae. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Hilton-Taylor, C., Scott-Shaw, R. & Abbott, T. 1998. ''Atalaya natalensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Asystasia glandulifera

***Asystasia glandulifera*** là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Cameroon. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

## Tham khảo

* Darbyshire, I. 2004. ''Asystasia glandulifera''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Astridia

***Astridia*** là một chi thực vật thuộc họ Aizoaceae.

Bao gồm các loài:

* *[[Astridia hallii]]* L. Bolus

## Tham khảo
Aspidosperma triternatum

***Aspidosperma triternatum*** là một loài thực vật thuộc họ Apocynaceae. Loài này có ở Argentina và Paraguay.

## Nguồn
* World Conservation Monitoring Centre 1998. ''Aspidosperma triternatum''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Tham khảo
Asimina tetramera

***Asimina tetramera***, tiếng Anh thường gọi là **Four-petal Pawpaw** - nghĩa là đu đủ hoa bốn cánh, là một cây nhỏ hoặc cây bụi lớn lâu năm.

Loài này được John Kunkel Small mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.

## Miêu tả
Cây đạt đến độ cao 1 – 3 m.

## Tham khảo

*
*
*
Ascoglossum calopterum

***Ascoglossum calopterum*** là một loài thực vật thuộc chi đơn loài ***Ascoglossum***, viết tắt là **Ascgm** trong thương mại nông sản, trong họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của Moluccas, New Guinea, Philippines, và quần đảo Solomon.

Môi trường sống tự nhiên của loài là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

*Ascoglossum calopterum* sinh trưởng giống chi Renanthera. Chúng kết hợp với một số chi khác hình thành các loài lai liên chi (*nothogenera*):

Ascoglossum x Renanthera (Ren.): Renanthoglossum (Rngm.)
Ascoglossum x Aerides (Aer.): Nonaara (Non.)
Ascoglossum x Arachnis: Ngara (Ngara)
Ascoglossum x Paraphalaenopsis: Ascoparanthera (Apn.)
Ascoglossum x Phalaenopsis (Phal.): Dresslerara (Dres.)
Ascoglossum x Rhynchostylis: Lauara (Lauara)
Ascoglossum x Trichoglottis: Sheehanara (Shn.)
Ascoglossum x Vanda: Pantapaara (Pntp.)
Ascoglossum x Vandopsis: Freedara (Fdra.)

Một trong số những loài lai chính đăng ký theo RHS là Ascoglossum Nina Rach (*Ascoglossum purpureum* x *Renanthera monachica*).

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Aschisma

***Aschisma*** là một chi rêu thuộc họ Pottiaceae.

Bao gồm các loài:

* *[[Aschisma kansanum]]* A.L. Andrews

## Chú thích

## Tham khảo
*
Aschisma kansanum

***Aschisma kansanum*** là một loài rêu thuộc họ Pottiaceae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng đồng cỏ ôn đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Bryophyte Specialist Group 2000. ''Aschisma kansanum''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Tế tân hoa nhăn

**Tế tân hoa nhăn** (danh pháp hai phần: ***Asarum crispulatum***) là một loài thực vật thuộc họ Mộc hương nam. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

## Tham khảo

* China Plant Specialist Group 2004. ''Asarum crispulatum''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
## Liên kết ngoài
Artocarpus nobilis

***Artocarpus nobilis*** là một tree species thuộc họ Moraceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

*A. nobilis* contains flavonoids, xanthones in its root bark, geranylated phenolic compounds in its fruits, geranyl chalcones in its leaves và pyranodihydrobenzoxanthones isolated from the bark.

## Chú thích

 
## Tham khảo
* World Conservation Monitoring Centre 1998.

''Artocarpus nobilis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Aristolochia westlandii

***Aristolochia westlandii*** là một loài thực vật thuộc họ Aristolochiaceae. Loài này có ở Trung Quốc và Hồng Kông.

## Chú thích

## Tham khảo
* China Plant Specialist Group 2004. ''Aristolochia westlandii''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Ariocarpus scaphirostris

***Ariocarpus scaphirostris*** là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sa mạc nóng.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Anderson, E.F., Fitz Maurice, W.A., Fitz Maurice, B. & Hinton, G.S. 2002. ''Ariocarpus scaphirostris''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Argusia

***Argusia*** là một chi thực vật thuộc họ Boraginaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
* *[[Phong ba (thực vật)|Argusia argentea]]*, (L.f.) Heine
* *[[Argusia gnaphalodes]]*

## Tham khảo
Ardisia squamulosa

***Ardisia squamulosa*** là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Philippines. Người ta dùng một bộ phận của cây để làm mồi câu cá.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* World Conservation Monitoring Centre 1998. ''Ardisia squamulosa''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Liên kết ngoài
Ardisia pulverulenta

***Ardisia pulverulenta*** (tiếng Anh thường gọi là **Blossomberry Grape**) là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Loài này có ở Guatemala, Honduras, và Panama.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Mitré, M. 1998. ''Ardisia pulverulenta''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Yên Quang, Ý Yên

**Yên Quang** là một xã cũ thuộc huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.

## Lịch sử
Mảnh đất Yên Quang ngày xưa là phần đất quan trọng thuộc phủ Ứng Phong vào thế kỷ XII – XIII; Yên Quang – Ý Yên khi đó được coi là khu vực phụ cận của Cố đô Hoa Lư, đồng thời nằm trên đường thiên lý từ Hoa Lư ra Thăng Long nên được các vua Lý, Trần quan tâm phát triển nông nghiệp và xây dựng thành trung tâm Phật giáo.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình hợp nhất thành tỉnh Hà Nam Ninh, huyện Ý Yên thuộc tỉnh Hà Nam Ninh, gồm 31 xã: Yên Bằng, Yên Bình, Yên Chính, Yên Cường, Yên Đồng, Yên Dương, Yên Hồng, Yên Hưng, Yên Khang, Yên Khánh, Yên Lộc, Yên Lợi, Yên Lương, Yên Minh, Yên Mỹ, Yên Nghĩa, Yên Nhân, Yên Ninh, Yên Phong, Yên Phú, Yên Phúc, Yên Phương, **Yên Quang**, Yên Tân, Yên Thắng, Yên Thành, Yên Thọ, Yên Tiến, Yên Trị, Yên Trung, Yên Xá.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Nam Hà từ tỉnh Hà Nam Ninh cũ, Xã Yên Quang _ Huyện Ý Yên trở lại thuộc tỉnh Nam Hà.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tái lập tỉnh Nam Định từ tỉnh Nam Hà cũ, Xã yên Quang thuộc - Huyện Ý Yên trở lại thuộc tỉnh Nam Định.

## Địa lý - Hành chính
Xã nằm tiếp giáp với xã Yên Bằng và thành phố Ninh Bình (qua con sông Đáy), có 2 cây cầu bắc sang Ninh Bình từ Yên Quang qua cầu Sắt cũ và cầu Non Nước mới.

Xã được phân thành 8 cụm dân cư (gọi là các trại), gồm Trại 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7A và 7B. Các trại 4, 5 thường được gọi chung là thôn Đông Duy. Các trại 6. 7A, 7B thường được gọi chung là thôn Vọng Doanh.

Nút giao thông Cao Bồ (liên kết Đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình với quốc lộ 10) cách trung tâm xã Yên Quang khoảng 1&nbsp;km, rất thuận tiện cho các phương tiện vận chuyển và các nhà đầu tư..

## Kinh tế
Yên Quang chủ yếu là nghề nông và hiện nay trở thành một vùng đệm của thành phố Ninh Bình, làm các việc sản xuất (trồng hoa, rau...) cung cấp cho Ninh Bình.

## Nhân vật – Huy hiệu
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, xã Yên Quang cùng các xã khác ở huyện Ý Yên đã lừng danh với các chiến công vang dội như: trận Đê Đáy, Cao Bồ, Vũ Dương, An Cừ, La Ngạn, Vọng Doanh, Đông Duy, Đống Cao... đồng thời là hậu phương vững chắc cung cấp sức người, sức của cho cuộc kháng chiến chống Mĩ. Với những thành tích đó, xã Yên Quang được Nhà nước phong tặng Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang năm 2002.

Bí thư Chi ủy đầu tiên của xã Tứ Mỹ, giờ là xã Yên Quang là cụ Nguyễn Văn Đăng – nguyên Đại Tá Vụ trưởng vụ tổ chức Bộ Công An.

Yên Quang – Ý Yên là đất học, quê hương của nhiều "Phó bảng, Cử nhân" Giáo Sư, Tiến sỹ....đang công tác và làm việc hiện nay trên mọi miền của tổ quốc..

## Di tích – Danh thắng
Hầu hết các thôn đều có một đình, chùa hoặc phủ. Trong đó nổi tiếng nhất là Phủ Bà ở Trại 5, " Thôn Đông Duy" thờ Liễu Hạnh công chúa, Phương Anh Phu nhân, Phương Dung Công Chúa, Nơi đây còn lưu giữ được 10 đạo sắc phong cổ, lâu đời nhất đã tồn tại 283 năm gần nhất 99 năm, (Gồm 3 Sắc phong cho Công Chúa Phương Dung, 6 Sắc phong cho Phương Anh Phu Nhân, 1 Sắc phong Mẫu Liễu Hạnh 1925)..

http://www.didulich.net/tin-tuc-su-kien/phu-ba-yen-quang-tho-phung-phuong-anh-phu-nhan-29366

## Chú thích

## Tham khảo
Chiến tranh Đan Mạch – Thụy Điển

**Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển** có thể là một trong những cuộc chiến tranh triền miên giữa Vương quốc Đan Mạch-Na Uy và Vương quốc Thụy Điển:

*Chiến tranh giải phóng dân tộc Thụy Điển (1521-1523)
*Chiến tranh Bảy năm (Bắc Âu) (1563-1570)
*Chiến tranh Kalmar (1611-1613)
*Chiến tranh Torstenson (1643-1645)
* Những phần của cuộc Chiến tranh Bắc Âu lần thứ hai:
**Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển (1657-1658)
**Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển (1658-1660)
*Chiến tranh Scania (1675-1679)
*Đại chiến Bắc Âu (Chiến tranh Bắc Âu lần thứ ba, 1700-1721)
*Chiến tranh Sân khấu (1788-1789), một phần của cuộc Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1788-1790).
* Các phần của Những cuộc chiến tranh của Napoléon:
**Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển (1808-1809)
**Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển (1813-1814)
Arctostaphylos catalinae

***Arctostaphylos catalinae***, the **Santa Catalina Island manzanita**, là một loài Arctostaphylos thuộc họ Ericaceae. Đây là loài đặc hữu của California, ở quần đảo Channel, đặc biệt, đảo Catalina.

## Hình ảnh

Tập tin:Arctocatalinae-fruit.jpg
Tập tin:Arctocatalinae.jpg
Tập tin:Arctostaphylos catalinae 1.jpg
Tập tin:Arctostaphylos catalinae 3.jpg


## Tham khảo
* World Conservation Monitoring Centre 1998. ''Arctostaphylos catalinae''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Liên kết ngoài
*Jepson Manual Treatment - ''Arctostaphylos catalinae''
*USDA Plants Profile; Arctostaphylos catalinae
*''Arctostaphylos catalinae'' - Photo gallery
Archidium

***Archidium*** là một chi có khoảng 35 loài rêu; đây là chi duy nhất thuộc họ **Archidiaceae** và bộ **Archidiales**.

## Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
* *[[Archidium elatum]]*, Dixon & Sainsbury
* *[[Archidium ohioense]]*
* *[[Archidium stellatum]]*
* *[[Archidium hallii]]*

## Chú thích

## Tham khảo
*
Archidium elatum

***Archidium elatum*** là một loài rêu thuộc họ Archidiaceae. Đây là loài đặc hữu của New Zealand. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng bờ biển nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Bryophyte Specialist Group 2000. ''Archidium elatum''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Arbutus xalapensis

***Arbutus xalapensis***, tiếng Anh thường gọi là **Texas Madrone** hoặc **Texas Madroño**, là một loài thực vật có hoa thuộc họ heather là loài bản địa của the tây nam Hoa Kỳ (phía tây Texas và New Mexico), south through most của México và Trung Mỹ tới Nicaragua. Loài này có ở các hẻm núi và núi, trên đồng bằng đá ở độ cao lên đến 3,000 m ở phía nam của dãy núi, nhưng phân bố thấp hơn 600 m ở phía bắc.

## Hình ảnh

Tập tin:Arbutus xalapensis Guadalupe Peak.jpg
Tập tin:Arbutus xalapensis Guadalupe Mountains.jpg
Tập tin:Texas Madrone in Guadalupe Mountains.JPG
Tập tin:Arbutus xalapensis flowers 1.JPG
Tập tin:Arbutus xalapensis corteza.jpg


## Chú thích

 
## Tham khảo
*Germplasm Resources Information Network: ''Arbutus xalapensis''
*Bosques Tropicales y Subtropicales: ''Arbutus xalapensis''
*Bosques de Encino, Pino y Pino-Encino: ''Arbutus xalapensis''
*Plants for a Future: ''Arbutus xalapensis''
*National Audubon Society, Field Guide to Trees, Western Region, North America, 1980, pgs. 578 & 579.

## Liên kết ngoài
Arbutus glandulosa

***Arbutus glandulosa*** là một loài thực vật thuộc họ Ericaceae. Loài này có ở Guatemala và México. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Hình ảnh

Tập tin:Arbutus xalapensis Guadalupe Mountains.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* Ramirez-Marcial, N. & González-Espinosa, M. 1998. ''Arbutus glandulosa''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Arbutus canariensis

***Arbutus canariensis*** là một loài shrub hoặc tree thuộc họ Ericaceae. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Canary của Tây Ban Nha. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Hình ảnh

Tập tin:Arbutus canariensis1.jpg
Tập tin:Arbutus canariensis.jpg
Tập tin:Madroño canario (Arbutus canariensis).jpg
Tập tin:Arbutus canariensis (Jardín Botánico Canario Viera y Clavijo).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Bañares, A. *et al.* 1998. ''Arbutus canariensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Liên kết ngoài
Aralia tibetana

***Aralia tibetana*** là một loài thực vật thuộc họ Araliaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

## Tham khảo

* China Plant Specialist Group 2004. ''Aralia tibetana''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Aralia malabarica

***Aralia malabarica*** là một loài thực vật thuộc họ Araliaceae, đặc hữu của Ấn Độ.

## Tham khảo

*
Arachniodes

***Arachniodes*** là một chi dương xỉ thuộc họ Dryopteridaceae.

Bao gồm các loài:
* *[[Arachniodes acuminata]]*
* *[[Arachniodes damiaoshanensis]]*
* *[[Arachniodes simplicior]]*
* *[[Arachniodes squamulosa]]* R.C.Moran & B.Øllg.

## Hình ảnh

Tập tin:Arachniodes aristata - Botanischer Garten München-Nymphenburg - DSC08032.JPG
Tập tin:Gardenology.org-IMG 0829 rbgs10dec.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 2364 rbgs11jan.jpg
Tập tin:Starr 070906-8748 Arachniodes simplicior.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Flora of North America
Aquilegia barbaricina

}}

***Aquilegia barbaricina*** (tiếng Anh thường gọi là **Barbaricina Colombine**) là một loài thực vật thuộc họ Ranunculaceae. Nó không hoàn toàn rõ ràng liệu đây có phải là một loài riêng biệt hoặc hay phụ loài của một số loài khác ở đảo thuộc Địa Trung Hải.

Đây là loài đặc hữu của Sardinia (Ý). Môi trường sống tự nhiên của chúng là thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải và vùng đất ẩm với cây bụi là chủ yếu. Nó hầu như đã tuyệt chủng do mất môi trường sống và không thể thu thập mẫu.

## Nguồn
* Camarda, I. 2006. ''Aquilegia barbaricina''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*http://data.iucn.org/themes/ssc/our_work/plants/Top50/English/Aquilegia_barbaricina_EN.htm
Bạch mộc hương

**Bạch mộc hương** hay **thổ trầm hương**, **nữ nhi hương**, **trầm giả** (danh pháp khoa học: ***Aquilaria sinensis***) là một loài thực vật thuộc họ Trầm. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc (Hải Nam, Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến, Hồng Kông). Tuy nhiên theo *Danh lục các loài thực vật Việt Nam*, loài này cũng có ở Việt Nam.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

## Hình ảnh

File:HK Aquilaria sinensis.JPG|Dáng cây
File:HK Aquilaria sinensis Fruits.JPG|Trái
File:HK Aquilaria sinensis Bark.JPG|Vỏ cây


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Trầm

**Trầm** hay **trầm hương**, **trầm dó**, **dó bầu**, **dó núi** (danh pháp khoa học: ***Aquilaria crassna***) là một loài thực vật thuộc họ Trầm. Loài này phân bố ở Đông Nam Á và đảo New Guinea.

Tại Việt Nam, cây trầm phân bố ở Hà Giang đến Phú Quốc.

## Kinh tế

*Aquilaria crassna* một nguồn cho gỗ trầm hương, một loại gỗ lõi có nhựa, dùng lấy hương và trầm. Chất nhựa tiết ra từ cây để đáp lại việc nhiễm một loài mốc ký sinh thuộc ngành Nấm túi, *Phaeoacremonium parasitica*,.

## Hình ảnh

Tập tin:Aquilaria crassna.jpg
Tập tin:Gardenology.org-IMG 8104 qsbg11mar.jpg


## Ghi chú

## Tham khảo
*

## Liên kết ngoài
Dó Bà Nà

**Dó Bà Nà** (danh pháp khoa học: ***Aquilaria banaensae***) là một loài thực vật thuộc họ Trầm. Đây là một loài thực vật đặc hữu của Việt Nam.
 

## Đặc điểm sinh học
*Thân cây: Cây gỗ lùn, cao từ 2 – 3 m
*Cành: mảnh, lúc non có lông nằm thưa.
*Lá: có phiến thon hẹp, dài từ 5 – 10&nbsp;cm, rộng 1,6 - 3,5&nbsp;cm, gốc nhọn, đầu có mũi nhọn, không lông dai. Cuống lá dài 6 - 8mm.
*Hoa: Cụm hoa ngoài nách lá, có 3 đến 4 hoa.
*Quả: dẹt thon, dài 2,5&nbsp;cm, rộng 1,2&nbsp;cm, màu nâu, vỏ dày 1mm, hạt 1.

## Phân bổ
Là loài đặc hữu của Việt Nam, mới chỉ tìm thấy tại các tỉnh Quảng Nam, Đà Nẵng (núi Bà Nà?)

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*Dó bà nà
Apterosperma

***Apterosperma*** là một chi thực vật thuộc họ Theaceae. Chi này chỉ có 1 loài:
* *[[Apterosperma oblata]]*, H.T. Chang

## Tham khảo
Aquilaria malaccensis

**Trầm hương** hay **dó bầu** hay còn gọi là cây tóc (danh pháp hai phần: ***Aquilaria malaccensis***) là một loài thực vật thuộc họ Trầm. Loài này có ở Bangladesh, Bhutan, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan. Cũng có thể có ở Việt Nam. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống. Trầm hương được khai thác chủ yếu để làm đồ gỗ, nhang, vòng bởi mùi hương đặc trưng của nó.

## Hình ảnh

Tập tin:Agarwood.jpg


## Ghi chú

## Tham khảo
*
Apterosperma oblata

***Apterosperma oblata*** là một loài thực vật hạt kín thuộc họ Theaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc. Tên gọi trong tiếng Trung là 圆籽荷 (viên tử hà). Khu vực phân bố: Trong các khu rừng ở độ cao từ 800 tới 1.300 m trong hai tỉnh Quảng Tây và Quảng Đông. Loài này hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* World Conservation Monitoring Centre 1998. ''Apterosperma oblata''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Aporosa fusiformis

***Aporosa fusiformis*** là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Thwaites mô tả khoa học đầu tiên năm 1861.
 
## Chú thích

 
## Liên kết ngoài
*
*
*
Aponogeton azureus

***Aponogeton azureus*** là một loài thực vật thuộc họ Aponogetonaceae. Đây là loài đặc hữu của Namibia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước ngọt. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Tham khảo

## Đọc thêm
* Clarke, N.V. and Klaassen, E.S. 2001. Water Plants of Namibia An Identification Manual. Occasional Contributions 2, National Botanical Research Institute, Windhoek, Namibia.
* Craven, P. & Loots, S. 2004. ''Aponogeton azureus''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Aphelandra sulphurea

***Aphelandra sulphurea*** là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Nguồn
* Delgado, T. & Pitman, N. 2003. ''Aphelandra sulphurea''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Tham khảo
Aphanes cotopaxiensis

***Aphanes cotopaxiensis*** là một loài thực vật thuộc họ Rosaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Romoleroux, K. & Pitman, N. 2004. ''Aphanes cotopaxiensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

## Liên kết ngoài
Chi Gội nước

***Aphanamixis*** là một chi thực vật thuộc họ Meliaceae.
## Các loài tiêu biểu

: Nguồn:

## Hình ảnh

Tập tin:Aphanamixis polystachya.JPG
Tập tin:Aphanamixis polystachya.jpg


## Chú thích

 
## Tham khảo
Aoranthe

***Aoranthe*** là một chi thực vật thuộc họ Rubiaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
* *[[Aoranthe penduliflora]]*, (K.Schum.) Somers

## Tham khảo
Aoranthe penduliflora

***Aoranthe penduliflora*** là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania nơi nó có ở núi Usambara. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống do khai thác mỏ và nông nghiệp. Chúng phát triển giống như một cây có các lá đối diện và đơn giản.

Hoa màu kem và màu đỏ, quả chín màu da cam

## Chú thích

 
## Tham khảo
Antrocaryon micraster

***Antrocaryon micraster*** (tiếng Anh thường gọi là **Antrocaryon**) là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Loài này có ở Cameroon, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ghana, Nigeria, Sierra Leone, và Uganda. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Tham khảo

* Hawthorne, W. 1998. ''Antrocaryon micraster''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Múa bụng

**Múa bụng** (, *raqs sharqi*, nghĩa là "múa phương Đông"; ) là bộ môn nghệ thuật múa truyền thống của các nước Trung Đông , còn được gọi là múa Ả Rập có nguồn gốc từ Ai Cập 
. Cụm từ "*belly dance*" được dịch từ tiếng Pháp "*danse du ventre*" để chỉ điệu múa trong thời đại Victoria. Khi người ta múa, ngoài các bộ phận khác của cơ thể thì phần bụng và hông được sử dụng nhiều nhất. Tại mỗi quốc gia và các khu vực địa lý khác nhau thì múa bụng lại có những phong cách khác nhau như phong cách Ai Cập, phong cách Ả Rập, phong cách Thổ Nhĩ Kỳ,...

Trang phục múa bụng thường hở bụng và được đính hạt cườm lấp lánh, có khi là những quả chuông nho nhỏ đeo quanh hông tạo thành tiếng kêu vui tai.

:**Một số phong cách**:
* Raqs sharqi (رقص شرقي): là phong cách rất phổ biến tại các nước châu Âu, được biểu diễn ở trong các nhà hàng hoặc sân khấu trên thế giới. Phong cách này thường được các vũ công biểu diễn ngẫu hứng đơn.
* Raqs baladi (رقص بلدي: được hiểu là "điệu múa đồng quê" hoặc "dân gian", được biểu diễn bởi cả nam và nữ thuộc mọi lứa tuổi tại các nước Trung Đông. Phong cách này phổ biến nhất là tại các đám cưới.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Anthospermum asperuloides

***Anthospermum asperuloides*** là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Loài này có ở Cameroon và Guinea Xích Đạo. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp.

## Chú thích

## Tham khảo
* Cheek, M. & Pollard, B.J. 2000. ''Anthospermum asperuloides''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Anthodiscus chocoensis

***Anthodiscus chocoensis*** là một loàithực vật thuộc họ Caryocaraceae. Loài này có ở Colombia, Costa Rica, và Panama. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Mitré, M. 1998. ''Anthodiscus chocoensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Anthocleista scandens

***Anthocleista scandens*** là một loài thực vật thuộc họ Loganiaceae. Loài này có ở Cameroon, Guinea Xích Đạo, Nigeria, và São Tomé và Príncipe. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Tham khảo

* Cheek, M. 2004. ''Anthocleista scandens''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Anthoceros neesii

***Anthoceros neesii*** là một loài rêu sừng thuộc họ Anthocerotaceae. Loài này có ở Áo, Cộng hòa Séc, Đức, và Ba Lan. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đất canh tác. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Chú thích
Anopyxis

***Anopyxis*** là một chi thực vật thuộc tông Macariseae của họ Rhizophoraceae, với 3 loài.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Anopyxis klaineana

***Anopyxis klaineana*** là một loài thực vật hạt kín thuộc chi *[[Anopyxis]]* của họ Rhizophoraceae. Loài này có ở Cameroon, Cộng hòa Congo, Bờ Biển Ngà, Ethiopia, Ghana, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, và Sudan.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Hawthorne W. 1998. ''Anopyxis klaineana''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Anonidium

***Anonidium*** là một chi thực vật thuộc họ Annonaceae.

## Các loài
Các loài dưới đây lấy theo Plants of the World Online, chúng là bản địa khu vực từ Ghana tới Tanzania. Các loài còn sinh tồn có tại tỉnh Cabinda (Angola), Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Gabon, Ghana, Nigeria, Cộng hòa Dân chủ Congo. Tại Tanzania chi này đã tuyệt chủng.
* *[[Anonidium brieyi]]* De Wild., 1914 ?
* *[[Anonidium floribundum]]* Pellegr., 1948: Gabon.
* *[[Anonidium le-testui]]* Pellegr., 1948: Cộng hòa Congo, Gabon.
* *[[Anonidium mannii]]* Engl. & Diels, 1900: Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Gabon, Ghana, Nigeria, Cộng hòa Dân chủ Congo.
* *[[Anonidium usambarense]]* R.E.Fr, 1930: Tanzania (miền đông dãy núi Usambara).

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Anogramma

***Anogramma*** là một chi dương xỉ thuộc họ Pteridaceae. Chi có 8  loài:
* *[[Anogramma ascensionis]]* (Hook.) Diels – đặc hữu của đảo Ascension, South Atlantic Ocean.
* *[[Anogramma caespitosa]]* – chỉ có ở Mount Kilimanjaro, Tanzania.
* *[[Anogramma chaerophylla]]*
* *[[Anogramma guatemalensis]]*
* *[[Anogramma leptophylla]]* (L.) Link
* *[[Anogramma lorentzii]]*
* *[[Anogramma novogaliciana]]*
* *[[Anogramma osteniana]]*

## Hình ảnh

Tập tin:Anogramma ascensionis.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Anogramma ascensionis

***Anogramma ascensionis*** (**Ascension Island parsley fern**) là một loài dương xỉ thuộc họ Pteridaceae là loài đặc hữu của đảo Ascension, 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Science In Action BBC World Service 25/06/2010
Lan kim tuyến Chiết Giang

**Lan kim tuyến Chiết Giang** (danh pháp hai phần: ***Anoectochilus zhejiangensis***) là một loài thực vật có hoa thuộc chi Lan kim tuyến (*Anoectochilus*). Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc. Khu vực phân bố: Mọc tại những nơi ẩm ướt trong các khu rừng rậm, các thung lũng có độ cao từ 700 tới 1.200 m trên mực nước biển ở miền trung và bắc tỉnh Phúc Kiến, miền bắc tỉnh Quảng Tây và tây nam tỉnh Chiết Giang.

## Tham khảo
* China Plant Specialist Group 2004. ''Anoectochilus zhejiangensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Anoectochilus sandvicensis

***Anoectochilus sandvicensis*** hay ***Anoectochilus sandwicensis*** (tiếng Anh thường gọi là **Hawaii Jewel-orchid**, nghĩa là lan kim tuyến Hawaii hay lan gấm Hawaii) là danh pháp khoa học của một loài thực vật thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của Hawaii. Loài này hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống. Loài này có ở Vườn quốc gia Haleakala.

## Tham khảo

* Bruegmann, M.M. & Caraway, V. 2003. ''Anoectochilus sandvicensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Anonidium usambarense

***Anonidium usambarense*** là một loài thực vật có hoa thuộc họ Annonaceae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania. Mẫu vật thu được năm 1910 tại Amani ở độ cao 900m trong dãy núi Usambara và từ đó đến nay người ta không thu thập thêm được gì cũng như không nhìn thấy bất kỳ cá thể cây nào, và trong đánh giá năm 1998 IUCN coi nó là loài tuyệt chủng.

Theo tiến sĩ Thomas Couvreur thì mẫu vật điển hình không phải là *[[Anonidium]]* mà có lẽ là *[[Polyceratocarpus scheffleri]]* cũng sinh sống trong cùng khu vực này. Cho đến khi điều này được xác nhận thì đơn vị phân loại này được coi là thiếu dữ liệu (Data Deficient).

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Chi Ngà voi

**Chi Ngà voi** (danh pháp khoa học: ***Anodendron***) là một chi thực vật thuộc họ La bố ma (Apocynaceae).

## Danh sách loài
Bao gồm các loài:
* *[[Anodendron affine]]*
** *Anodendron affine* var. *pingpienense*
* *[[Anodendron aambe]]*
* *[[Anodendron axillare]]*
* *[[Anodendron benthamianum]]*
* *[[Anodendron borneense]]*
* *[[Anodendron candolleanum]]*
* *[[Anodendron coriaceum]]*
* *[[Anodendron corymbosum]]*
* *[[Anodendron fangchengense]]*
* *[[Anodendron formicina]]*
* *[[Anodendron gracile]]*
* *[[Anodendron gracilentum]]*
* *[[Anodendron howii]]*
* *[[Anodendron inflatum]]*
* *[[Anodendron lanceolatum]]*
* *[[Anodendron laeve]]*
* *[[Anodendron loheri]]*
* *[[Anodendron manubriatum]]*
* *[[Anodendron moluccanum]]*
* *[[Anodendron nervosum]]*
* *[[Anodendron oblongifolium]]*
* *[[Anodendron paniculatum]]*
* *[[Anodendron pauciflorum]]*
* *[[Anodendron punctatum]]*
* *[[Anodendron rhinosporum]]*, Thwaites
* *[[Anodendron rubescens]]*
* *[[Anodendron salicifolium]]*
* *[[Anodendron scandens]]*
* *[[Anodendron seramense]]*
* *[[Anodendron suishaense]]*
* *[[Anodendron sutepense]]*
* *[[Anodendron tenuiflorum]]*
* *[[Anodendron tubulosum]]*
* *[[Anodendron whitmorei]]*
* *[[Anodendron wrayi]]*

## Chú thích

## Tham khảo
Anodendron rhinosporum

***Anodendron rhinosporum*** là một loài thực vật thuộc họ Apocynaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

## Chú thích

## Tham khảo
* World Conservation Monitoring Centre 1998. ''Anodendron rhinosporum''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Annona manabiensis

***Annona manabiensis*** là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Nguồn
* Muriel, P. & Pitman, N. 2003. ''Annona manabiensis''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
## Tham khảo
Annickia

***Annickia*** là một chi thực vật thuộc họ Annonaceae.

## Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
**[[Annickia ambigua]]
**Annickia atrocyanescens
**[[Annickia chlorantha]]
**Annickia kummeriae*, ([[Heinrich Gustav Adolf Engler|Engl.]] & Diels) Setten & Maas
**Annickia kwiluensis
**[[Annickia lebrunii]]
**Annickia letestui
**[[Annickia olivacea]]
**Annickia pilosa
*''Annickia polycarpa

## Chú thích

## Tham khảo
*
Kiền kiền nhẵn

**Kiền kiền nhẵn** (danh pháp khoa học: ***Anisoptera scaphula***) là một loài thực vật thuộc họ Dầu. Loài này có ở Bangladesh, Malaysia,Myanmar, Thái Lan, và Việt Nam.

Kiền kiền nhẵn là cây gỗ lớn, cao 30m đến 40m, đường kính 0,6m đến 1m.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Anisoptera grossivenia

***Anisoptera grossivenia*** là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Tên gọi *grossivenia* xuất phát từ Latin (*grossus* = an unripe fig *venius* = veined) và chỉ đê rén các viền thẳng đứng quanh phần phình to của mặt sau lá. *A. grossivenia* là một loài cây cao đến 60 m, có ở mixed dipterocarp forest và its ecotone tới kerangas forests (Ashton 2004). Đây là loài đặc hữu của Borneo. Loài này có ở 2 vùng được bảo vệ (Vườn quốc gia Vườn quốc gia Bako và Lambir), ở những nơi khác nó đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

## Tham khảo

*

## Tham khảo
* Ashton, P.S. Dipterocarpaceae. In *Tree Flora of Sabah and Sarawak,* Volume 5, 2004. Soepadmo, E., Saw, L.G. and Chung, R.C.K. eds. Government of Malaysia, Kuala Lumpur, Malaysia. ISBN 983-2181-59-3
Vên vên

**Vên vên** hay **vên vên nhẵn**, **vên vên trắng**, **vên vên xanh** (danh pháp hai phần: ***Anisoptera costata***) là một loài thực vật thuộc họ Dầu. Tên gọi *costata* xuất phát từ Latin (*costatus* = có gờ) để mô tả lớp gân nổi bật của phiến lá. *A. costata* là một cây gỗ khổng lồ, cao tới 65 m, có ở các khu rừng vùng đất thấp thường xanh và bán xanh của khu vực Ấn-Miến và ở các khu rừng dầu hỗn hợp của Malesia. Loài này có ở Brunei, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, và Việt Nam.

Tại Việt Nam, vên vên phân bố từ nam đèo Hải Vân đến Phú Quốc.

Vên vên là cây gỗ cao từ 25 m đến 40 m, đường kính từ 50&nbsp;cm đến 80&nbsp;cm. Gỗ dùng trong xây dựng và đóng đồ gia dụng.

## Đặc điểm nhận dạng

Cây gỗ lớn thường xanh, cao 30 – 40 m, đường kính 50 – 80&nbsp;cm hay hơn. Vỏ xám nâu, khi non nhẵn, khi già nứt sâu. Cành non phủ lông hình sao màu vàng dày đặc. Lá đơn, nguyên, hình trái xoan thuôn, dài 10 – 17&nbsp;cm, rộng 5 – 8&nbsp;cm, đỉnh có mũi nhọn ngắn, gốc tù hay hơi hình tim, mặt trên nhẵn, mặt dưới có lông hình sao, sớm rụng; gân bên 12 - 17 đôi (lá nhỏ) hoặc 20 - 24 đôi (lá lớn). Lá kèmnhỏ, hình ngọn giáo, có lông. Cụm hoa chùm, dài 10 – 15&nbsp;cm, mọc ở nách lá hay đỉnh cành, có lông hình sao, Lá đài có lông, các lá đài phía ngoài hơi dài hơn lá đài phía trong.Cánh hoa hình ngọn giáo tù, màu trắng. Nhị 30 - 35. Bầu chìm trong đế hoa, 2 ô, mỗi ô 2 noãn; vòi dài, thuôn, có lông, đỉnh có 3 răng nhỏ. Quả gần hình cầu, màu nâu, đường kính khoảng 1&nbsp;cm, có vòi tồn tại ở đỉnh; 2 cánh lớn dài12 cm, rộng 2&nbsp;cm, 3 cánh kia chỉ dài 2,5&nbsp;cm.

## Sinh học và sinh thái

Mùa hoa tháng 12 - 3 (năm sau), có quả tháng 4 - 5. Cây mọc trong các rừng kín, ẩm, thường xanh hay hơi khô. Cũng gặp trong các rừng nửa rụng lá, tiếp giáp rừng thường xanh với Bằng lăng ưu thế. Cùng mọc Sao đen, Dầu rái, Sến mủ, Gội nếp..., ít khi gặp Vên vên mọc thành các khu rừng gần thuần loại.

## Phân bố

*Trong nước: *Đà Nẵng, Kontum, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Bình Thuận, Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tp. Hồ Chí Minh, Kiên Giang.

*Thế giới: *Mianma, Thái Lan, Lào, Campuchia, Malaixia, Philippin, Indonesia.

## Giá trị

Loại cây cho gỗ đóng tàu thuyền tốt nhất của Việt Nam. Gỗ Vên vên xếp vào nhóm hồng sắc, tỷ trọng 0,6 - 0,7; cũng dùng đóng đồ đạc, ván sàn hoặc chế biến gỗ dán, gỗ lạng.

## Tình trạng

Do gỗ quý nên đã bị khai thác mạnh, thêm nữa môi trường sống cũng bị thu hẹp nhiều do các rừng nguyên sinh và rừng giàu bị phá huỷ nghiêm trọng. Vên vên đã bị tuyệt diệt ở một số tỉnh và huyện thuộc vùng Đông Nam Bộ.

## Biện pháp bảo vệ

Vên vên được khoanh bảo vệ ở Vườn quốc gia Chư Mom Ray, Cát Tiên và được phát triển gieo trồng ở nhiều tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* Ashton P. S., 2004. Dipterocarpaceae. Trong *Tree Flora of Sabah and Sarawak*, quyển 5, 2004. Soepadmo E., Saw L. G. & Chung R. C. K. (biên tập). Government of Malaysia, Kuala Lumpur, Malaysia. ISBN 983-2181-59-3
* Anisoptera costata information from NPGS/GRIN Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, GRIN cập nhật 28/2/2003
Aniba rosaeodora

***Aniba rosaeodora*** là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Loài này có ở Brasil, Colombia, Ecuador, Guyane thuộc Pháp, Guyana, Peru, Suriname, và Venezuela. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

## Tham khảo

* Varty, N. 1998. ''Aniba rosaeodora''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Andrewsianthus

***Andrewsianthus*** là một chi rêu tản thuộc họ Scapaniaceae.

## Danh sách các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
* *[[Andrewsianthus aberrans]]*
* *[[Andrewsianthus bilobus]]*
* *[[Andrewsianthus ferrugineus]]*, Grolle
* *[[Andrewsianthus hodgsoniae]]*
* *[[Andrewsianthus jamesonii]]*
* *[[Andrewsianthus kilimanjaricus]]*
* *[[Andrewsianthus perigonialis]]*
* *[[Andrewsianthus scabrellus]]*
* *[[Andrewsianthus sphenoloboides]]*
* *[[Andrewsianthus squarrosus]]*

## Chú thích

## Tham khảo
*
Anaxagorea

***Anaxagorea*** là một chi thực vật thuộc họ Annonaceae.

Chi này chứa các loài cây gỗ nhỏ hay cây bụi. Cụm hoa mọc ở đầu cành, đối diện với lá, ở trong hay ngoài nách lá, tụ lại thành chùm hay 1 hoa. Hoa có cuống. Đế hoa lồi. Lá đài 3, mở bằng mảnh vỏ (xếp van), hợp tại gốc. Cánh hoa 6, mọc thành 2 vòng, mỗi vòng xếp van, thẳng đứng tới trải phẳng, gần đều hay các cánh ngoài to hơn một chút. Nhị hoa nhiều, tất cả đều là nhị sinh sản, nhưng đôi khi các nhị bên trong có thể tiêu giảm thành nhị lép; các ngăn bao phấn từ thẳng tới thuôn dài; các mô liên kết nhọn đột ngột tại đỉnh. Lá noãn từ ít tới nhiều; 2 noãn trên mỗi lá noãn; đầu nhụy hình gần cầu hay thuôn dài. Quả có lá noãn rời; các quả đơn lá noãn hình cuống dài hay hình chùy, nứt. Hạt 1 hay 2 trên mỗi quả đơn lá noãn, màu đen và rất bóng, không áo hạt.

Các nghiên cứu phân tử và hình thái học chỉ ra rằng *Anaxagorea* có quan hệ chị-em với phần còn lại của họ Na.

## Các loài
Chi này có khoảng 27 loài, sinh sống trong khu vực nhiệt đới châu Á và châu Mỹ; 1 loài tại Việt Nam.

Danh sách các loài như sau (*A. radiata* là một loài ít được biết đến, rất có thể thuộc về *A. javanica*):

* *[[Anaxagorea acuminata]]*
* *[[Anaxagorea allenii]]*
* *[[Anaxagorea angustifolia]]*
* *[[Anaxagorea borneensis]]*
* *[[Anaxagorea brachycarpa]]*
* *[[Anaxagorea brevipedicellata]]*
* *[[Anaxagorea brevipes]]*
* *[[Anaxagorea crassipetala]]*
* *[[Anaxagorea dolichocarpa]]*
* *[[Anaxagorea floribunda]]*
* *[[Anaxagorea fruticosus]]* (Có thể chỉ là đồng nghĩa của *Anaxagorea luzonensis*).
* *[[Anaxagorea gigantophylla]]*
* *[[Anaxagorea guatemalensis]]*
* *[[Anaxagorea inundata]]*
* *[[Anaxagorea javanica]]*
* *[[Anaxagorea luzonensis]]*: Quả đầu ngỗng, mông hao tử. Loài này là loài duy nhất có ở Việt Nam.
* *[[Anaxagorea macrantha]]*
* *[[Anaxagorea manausensis]]*
* *[[Anaxagorea pachypetala]]*
* *[[Anaxagorea panamensis]]*
* *[[Anaxagorea petiolata]]*
* *[[Anaxagorea phaeocarpa]]*
* *[[Anaxagorea prinoides]]* - Loài điển hình của chi.
* *[[Anaxagorea radiata]]* (đồng nghĩa: *Anaxagorea javanica* var. *tripetala*)
* *[[Anaxagorea rheophytica]]*
* *[[Anaxagorea rufa]]*
* *[[Anaxagorea silvatica]]*

## Ghi chú

## Tham khảo
*
*
Anaxagorea phaeocarpa

***Anaxagorea phaeocarpa*** là một loài thực vật hạt kín thuộc họ Annonaceae. Loài này có ở Costa Rica và Honduras.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Nelson C. 1998. ''Anaxagorea phaeocarpa''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Chi Xun

**Chi Xun** (danh pháp khoa học: ***Anacolosa***) là một chi thực vật thuộc họ Olacaceae nghĩa rộng hay họ Aptandraceae Miers (1853).

## Các loài
Chi này có 16 loài. Danh sách này chưa đủ:
* *[[Anacolosa clarkei]]* Pierre: Cà mơn.
* *[[Anacolosa densiflora]]* Beddome
* *[[Anacolosa griffithii]]* Mast.: Xun griffith
* *[[Anacolosa moiorum]]* Gagnep.: Xun thượng.
* *[[Anacolosa pervilleana]]* Baill.
* *[[Anacolosa poilanei]]* Gagnep.: Xun, cây xinh, cây xunh.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Anacolosa densiflora

***Anacolosa densiflora*** là một loài thực vật thuộc chi Anacolosa. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* World Conservation Monitoring Centre 1998. ''Anacolosa densiflora''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.