HMS Calypso (D61)

**HMS ''Calypso*** (D61) là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[C (lớp tàu tuần dương)|lớp tàu tuần dương *C*]] của [[Hải quân Hoàng gia Anh|Hải quân Hoàng gia]] [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]], được chế tạo trong giai đoạn [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Chiến tranh Thế giới thứ nhất]],

== Thiết kế và chế tạo ==
*Calypso* thuộc [[C (lớp tàu tuần dương)#Lớp phụ Caledon|lớp phụ *Caledon*]]. Lớp phụ này, vốn còn bao gồm [[HMS Caledon (D53)|HMS *Caledon*]], [[HMS Cassandra (1916)|HMS *Cassandra*]] và [[HMS Caradoc (D60)|HMS *Caradoc*]], giữ lại kiểu dáng hai ống khói của hai lớp phụ trước đó; nhưng hệ thống động lực có khác biệt đôi chút, cũng như là cấu trúc thượng tầng. Dàn hỏa lực chính bao gồm năm khẩu BL 152&nbsp;mm (6 inch) Mark XII, và dàn pháo hạng hai gồm hai khẩu QF 76&nbsp;mm (3 inch) và hỏa lực phòng không gồm bốn khẩu 3 pounder.

*Calypso* được đặt lườn tại xưởng đóng tàu [[Hawthorn Leslie and Company]] vào ngày [[17 tháng 2]] năm [[1916]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[24 tháng 1]] năm [[1917]] và đưa ra hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày [[21 tháng 6]] năm [[1917]].

== Lịch sử hoạt động ==
*Calypso* được đưa vào hoạt động kịp thời để tham gia [[trận Heligoland Bight thứ hai]] vào ngày [[17 tháng 11]] năm [[1917]], khi nó cùng với tàu chị em [[HMS Caledon (D53)|HMS *Caledon*]] đánh chặn các [[tàu quét mìn]] của [[Đế quốc Đức|Đức]] gần bờ biển Đức Quốc. Trong trận đánh, cầu tàu của *Calypso* trúng phải một phát đạn pháo 305&nbsp;mm (12 inch) làm thiệt mạng toàn bộ những người trên cầu tàu kể cả thuyền trưởng.

*Calypso* được gửi đến để giải cứu Hoàng gia Hy Lạp vào năm 1922 khi [[Konstantinos I của Hy Lạp|Vua Konstantinos]] của [[Hy Lạp]] thoái vị và một chính phủ quân sự độc tài nắm quyền. Em trai nhà vua, [[Hoàng tử Andrew của Hy Lạp và Đan Mạch]] bị một tòa án cách mạng buộc trục xuất vĩnh viễn cùng với gia đình (vốn bao gồm con trai Philippos vừa mới 18 tháng tuổi, sẽ là [[Hoàng tử Philip, Quận công Edinburgh]] tương lai). Chính phủ Anh nhận được tin tức về hoàn cảnh trên, và đã gửi *Calypso* đến để di tản Hoàng gia. Họ lên tàu với số tư trang tối thiểu; Philippos được mang trong một chiếc nôi làm từ hộp đựng cam. Hoàng gia được đưa đến [[Brindisi]], nơi họ lên xe lửa để đi đến [[Paris]].

Trong giai đoạn mở màn của [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Chiến tranh Thế giới thứ hai]], *Calypso* phục vụ cùng Hải đội Tuần dương 7 trong các hoạt động tuần tra phong tỏa tại [[Bắc Hải (châu Âu)|Bắc Hải]] giữa [[Scotland]] và [[Iceland]]. Vào ngày [[24 tháng 9]] năm [[1939]], *Calypso* ngăn chặn chiếc tàu buôn Đức *Minden* về phía Nam Iceland, nhưng thủy thủ đoàn của *Minden* đã đánh đắm tàu trước khi nó có thể bị chiếm. Ngày [[22 tháng 11]], *Calypso* chiếm được chiếc tàu buôn Đức *Konsul Hendrik Fisser* ngoài khơi Iceland.

Vào ngày [[23 tháng 11]], [[HMS Rawalpindi|HMS *Rawalpindi*]] bị các [[tàu chiến-tuần dương]] [[Đức Quốc xã|Đức]] [[Scharnhorst (tàu chiến-tuần dương Đức)|*Scharnhorst*]] và [[Gneisenau (tàu chiến-tuần dương Đức)|*Gneisenau*]]; *Calypso* đã tham gia vào việc săn đuổi các con tàu chiến Đức. Đến đầu năm [[1940]], *Calypso* được gửi đến [[Alexandria]] ở phía Đông [[Địa Trung Hải]].

Hai ngày sau khi [[Phát xít Ý]] tuyên chiến với Anh Quốc, *Calypso* đang hoạt động tuần tra ngăn chặn tàu bè Ý đi đến [[Libya]], khi nó trúng phải [[ngư lôi]] phóng từ [[tàu ngầm]] Ý [[Bagnolini (tàu ngầm Ý)|*Bagnolini*]] do C.C. Franco Tosoni Pittoni chỉ huy,ở cách 80&nbsp;km (50 dặm) về phía Nam mũi Lithion ở đảo [[Kríti|Crete]] ở phía Đông Địa Trung Hải. Chiếc tàu tuần dương chìm lúc 00 giờ 59 phút ngày [[12 tháng 6]] năm [[1940]]. Một sĩ quan và 38 thủy thủ đã chìm theo cùng với *Calypso*; đa số những người sống sót được [[tàu khu trục]] [[HMS Dainty (H53)|HMS *Dainty*]] cứu vớt và đưa về Alexandria. *Calypso* trở thành chiếc tàu đầu tiên của Hải quân Hoàng gia (và của Anh Quốc) bị [[Hải quân Ý]] đánh chìm trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

== Tham khảo ==

* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). Luân Đôn: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* [[Jane's Fighting Ships|Jane's Fighting Ships of World War One]] (1919), Jane's Publishing Company
* [http://www.uboat.net/allies/warships/ship/1196.html HMS *Calypso'' at Uboat.net]