Kinshasa

**Kinshasa**, trước đây gọi là **Léopoldville** (tiếng Hà Lan: ), là thủ đô và thành phố lớn nhất của Cộng hòa Dân chủ Congo, tọa lạc bên sông Congo.

Từng là một khu vực với các làng đánh cá và mua bán, Kinshasa nay là một siêu đô thị với dân số ước tính hơn 11 triệu người. Nó đối diện với Brazzaville, thủ đô của nước láng giềng Cộng hòa Congo cùng với bang Pool, mà có thể nhìn thấy được chỉ bằng việc nhìn sang bên kia sông Congo, khiến chúng trở thành hai thủ đô gần nhau nhất sau Roma và Thành Vatican. Thành phố Kinshasa cũng là một trong 26 tỉnh của Cộng hòa Dân chủ Congo. Vì biên giới hành chính của thành phố-tỉnh này khá rộng hơn, hơn 90% diện tích là nông thôn, khu vực đô thị chỉ chiếm một phần nhỏ nhưng đang mở rộng về phía tây.

Kinshasa là vùng đô thị lớn thứ ba châu Phi sau Cairo và Lagos. Đây cũng là vùng đô thị Francophone (nói tiếng Pháp) lớn nhất thế giới (vượt qua Paris về dân số), với tiếng Pháp là ngôn ngữ của chính phủ, trường học, báo chí, và dịch vụ công cộng tại thành phố, trong khi tiếng Lingala đóng vai trò *[[lingua franca]]* trên đường phố. Kinshasa là nơi tổ chức Hội nghị cấp cao Francophonie lần thứ 14 vào tháng 10 năm 2012.

Cư dân Kinshasa được gọi là *Kinois* trong tiếng Pháp. Các dân tộc bản địa trong vùng là người Humbu và người Teke.

## Lịch sử

## Địa lý

Kinshasa là thành phố của sự tương phản, với nhưng khu vực dân cư và tài chính khang trang, cùng ba trường đại học, kế bên những khu ổ chuột đang lan rộng. Nó nằm cạnh bờ nam của sông Congo, gần Pool Malebo và đối diện trực tiếp với Brazzaville, thủ đô của Cộng hòa Congo. Sông Congo là con sông dài nhất châu Phi sau sông Nin, và có lưu lượng lớn nhất. Nó cung cấp một tuyến đường thủy vận tải cho hầu hết bồn địa Congo, nhờ việc có thể đi thuyền từ Kinshasa đến Kisangani. Con sông này là một nguồn thủy điện quan trọng, với tiềm năng sản sinh điện cho khoảng một nửa dân số cư châu Phi.

Phần cổ hơn và thịnh vượng hơn của thành phố (*ville basse*) tọa lạc trên vùng đất bằng phẳng giàu phù sa và đất sét cạnh sông Congo, còn những phần mới hơn nằm trên những quả đồi đất đỏ bị xói mòn xung quanh.

Quy hoạch đô thị tại Kinshasa thời độc lập chưa triệt để. *Mission Française d'Urbanisme* viết ra một vài dự án vào thập niên 1960 về nới rộng hệ thống giao thông nhưng đã không lường trước tăng trưởng dân số đáng kể của thành phố. Do vậy, đa số công trình đô thị phát triển mà không theo một kế hoạch chung. Theo UN-Habitat, thành phố mở rộng 8&nbsp;km² mỗi năm. UN-Habitat cũng mô tả nhiều khu nhà mới là ổ chuột, xây dựng trong điều kiện không an toàn với cơ sở hạ tầng thiếu thốn.

## Chính trị

### Phân cấp hành chính

Kinshasa vừa là một thành phố vừa là một tỉnh, một trong 26 tỉnh của Cộng hòa Dân chủ Congo. Kinshasa được chia thành bốn quận và 24 xã. Maluku, *commune* nông thôn cạnh vùng đô thị, chiếm đến 79% trong 9.965&nbsp;km² tổng diện tích của *ville-province*, nhưng dân số chỉ khoảng 200.000 người.

* Quận Funa
** Bandalungwa
** Bumbu
** Kalamu
** Kasa-Vubu
** Makala
** Ngiri-Ngiri
** Selembao

* Quận Lukunga
** Barumbu
** Gombe
** Kinshasa
** Kintambo
** Lingwala
** Mont Ngafula
** Ngaliema

* Quận Mont Amba
** Kisenso
** Lemba
** Limete
** Matete
** Ngaba

* Quận Tshangu
** Kimbanseke
** Maluku
** Masina
** Ndjili (N'Djili)
** Nsele (N'Sele)

## Kinh tế

## Nhân khẩu
Kinshasa là thành phố đông dân nhất của Cộng hòa Dân chủ Congo. Dân số vùng đô thị Kinshasa ước tính là 17,8 triệu người tính đến năm 2025. Kinshasa có mật độ dân số cao nhất tại CHDC Congo, là vùng đô thị lớn thứ ba tại châu Phi và là thủ đô đông dân thứ tư trên thế giới.

## Tham khảo

## Thư mục

* Nzuzi, Francis Lelo (2008). *Kinshasa: Ville et Environnement*. Paris: L'Harmattan, September 2008. .
* Pain, Marc (1984). *[http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:15877 Kinshasa: la ville et la cité].* Paris: Orstom, Institut Français de Recherche Scientifique pour le Développement en Coopération.

## Liên kết ngoài

* 
* Official website of the city of Kinshasa
* Map of the Belgian Congo from 1896 includes a map of Kinshasa
* Slideshow of 21 photos of Kinshasa from 2013 to 2015 on Open Society Foundations website
* Kinshasa: a travers le centre ville, May 2015 – footage from streets of Kinshasa