Nhà trăm cột

**Nhà trăm cột** là một ngôi nhà cổ tọa lạc tại số 128, ấp Cầu Ngang, xã Long Hựu, tỉnh Tây Ninh, Việt Nam. Công trình được lấy ý tưởng dựa trên kiến trúc kiểu nhà rường Huế và nổi bật bởi hơn một trăm cây cột được xây dựng trong toàn bộ khuôn viên ngôi nhà. Đây là một di tích lịch sử cấp quốc gia, và là một trọng điểm du lịch của tỉnh.

## Lịch sử
Nhà trăm cột còn được gọi là Nhà ông Hội Đồng, nhà ông Cả. Chủ nhân của căn nhà là ông Trần Văn Hoa, là Hương Sư làng Long Hựu, tổng Lộc Thành Hạ, tỉnh Chợ Lớn.

Ngôi nhà được khởi công xây dựng vào năm 1898, dưới thời vua Thành Thái. Phần thô của ngôi nhà được hoàn thành sau 3 năm, trong khi phần nội thất mất thêm 2 năm nữa để hoàn thiện. Ngôi nhà hoàn thành năm 1903; đến năm 1904, dưới sự thực hiện của một nhóm 15 thợ chạm khắc từ làng Mỹ Xuyên của tỉnh Thừa Thiên – Huế, phần chạm khắc trang trí của công trình chính thức được hoàn thành.

## Kiến trúc
Mặc dù được gọi là "Nhà trăm cột" nhưng thực chất, ngôi nhà này có tới 120 cột gồm 68 cột tròn và 52 cột vuông, tọa lạc trên một diện tích 882&nbsp;m² trong một khu vườn rộng 4.886&nbsp;m². Chính diện ngôi nhà quay về hướng Tây Bắc. Nhà được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ quý (cẩm lai, gõ đỏ, gỗ mật), mái lợp ngói âm dương, nền nhà bằng đá tảng cao 0,9m, mặt nền lát gạch tàu lục giác. Nhìn trên bình đồ Nhà trăm cột có kiểu chữ "quốc", gồm 3 gian và 2 chái.

Kiến trúc của ngôi nhà thể hiện phong cách truyền thống của những ngôi nhà ở Huế, mang kiểu thức thời nhà Nguyễn, xây dựng với kết cấu xuyên trính (còn gọi là kiểu nhà rường). Những hình ảnh chạm khắc, chạm nổi, nghệ thuật trang trí được thực hiện tinh xảo, kết hợp các yếu tố văn hoá phương Đông, những đề tài của phương Tây và những hình tượng đặc trưng của vùng đất Nam Bộ. Do được làm theo đơn đặt hàng của gia chủ trong bối cảnh Nam Bộ thời Pháp thuộc nên công trình có nhiều nét tiểu dị trong đề tài trang trí, góp phần thể hiện một phần lịch sử – văn hóa đất phương Nam ở cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX.

## Công nhận
Ngày 27 tháng 9 năm 1997, Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) ban hành Quyết định số 2890/QĐ-VH xếp hạng Nhà trăm cột là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.

## Trùng tu
Nhà trăm cột đã trải qua tổng cộng ba lần trùng tu từ khi được xây dựng cho đến thời điểm hiện nay.

Lần thứ nhất là vào năm 1952, khi gia chủ dở bỏ lẫm lúa phía sau ngôi nhà, đồng thời làm mới mặt tiền nhà bằng chất liệu hiện đại bê tông cốt thép (cột, vách trước) và lát gạch hoa (nền hành lang). Tính nguyên thủy của nhà đã bị thay đổi một phần trong lần sửa chữa đầu tiên này. Kể từ sau khi được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1997, di tích được trùng tu bằng nguồn vốn đầu tư của Bộ Văn hóa – Thông tin trong chương trình chống xuống cấp di tích quốc gia, góp phần tránh được việc tu sửa tuỳ tiện có thể gây thay đổi kiến trúc căn nhà như trước kia.

Năm 2001, một phần mái và các cấu kiện kiến trúc bị xuống cấp được thay mới nhưng vẫn nguyên kiểu dáng kiến trúc ban đầu. 

Năm 2007 ngôi nhà được trùng tu gồm các hạng mục mái ngói, vách và một số cấu kiện kiến trúc đã làm cho di tích giống như thưở ban đầu.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
:*Di tích "Nhà trăm cột" kêu cứu  
:*Di tích Nhà trăm cột hai lần mất đất
:*Di tích nhà 100 cột
:*Khám phá Việt Nam - Tập 87: Nhà Trăm Cột