Carlo II xứ Parma

**Carlo Ludovico** (22 tháng 12 năm 1799 – 16 tháng 4 năm 1883) là Vua của Vương quốc Etruria (1803–1807; trị vì với vương hiệu **Ludovico II**), Công tước xứ Lucca (1824–1847; trị vì với vương hiệu **Carlo Ludovico**), và Công tước xứ Parma (1847–1849; trị vì với vương hiệu **Carlo II**).

Ông là con trai của Ludovico, Thân vương xứ Piacenza, và Vương nữ Maria Luisa của Tây Ban Nha. Sinh ra tại Cung điện Hoàng gia Madrid, dưới triều đình của ông ngoại là Vua Carlos IV của Tây Ban Nha, ông đã trải qua những năm đầu đời sống tại triều đình Tây Ban Nha. Năm 1801, theo Hiệp ước Aranjuez, Carlo trở thành Vương Thái tử của Vương quốc Etruria, một vương quốc mới được thành lập từ các lãnh thổ của Đại công quốc Toscana. Carlo chuyển đến Ý cùng cha mẹ và vào năm 1803, khi chưa đầy 4 tuổi, ông đã kế vị cha mình làm Vua của Etruria với vương hiệu Ludovia II.

Mẹ của ông, Vương nữ Maria Luisa, nắm quyền nhiếp chính trong thời gian Carlo Ludovico còn nhỏ. Năm 1807, Hoàng đế Napoléon I của Pháp giải tán vương quốc Etruria, Carlo Ludovico và mẹ phải tị nạn sang Tây Ban Nha. Tháng 5 năm 1808, họ bị Napoléon buộc phải rời khỏi Tây Ban Nha, giam giữ mẹ của Carlo Ludovico trong một tu viện ở Rome. Từ năm 1811 đến năm 1814, Carlo Ludovico được ông ngoại là Vua Carlos IV của Tây Ban Nha, người bị phế truất, chăm sóc.

Sau khi đế chế của Napoléon sụp đổ năm 1815, Vương nữ Maria Luisa trở thành Nữ công tước xứ Lucca và Carlo Ludovico, 16 tuổi, trở thành công tử kế vị xứ Lucca. Năm 1820, ông kết hôn với Vương nữ Maria Teresa của Savoia. Họ là một cặp đôi không hợp nhau và chỉ có một người con trai còn sống đến tuổi trưởng thành.

Sau khi mẹ ông qua đời vào năm 1824, Carlo Ludovico trở thành Công tước trị vì xứ Lucca. Ông không mấy quan tâm đến việc cai trị. Ông để lại công quốc cho các bộ trưởng của mình và dành phần lớn thời gian để du ngoạn khắp châu Âu. Một phong trào tự do đã khiến ông thoái vị ở Lucca để nhường lãnh thổ lại cho Đại Công tước xứ Toscana vào tháng 10 năm 1847 nhằm đổi lấy một khoản bồi thường tài chính, vì ông muốn lui về cuộc sống riêng tư. Hai tháng sau, vào tháng 12 năm 1847, sau khi cựu Hoàng hậu Marie Louise qua đời, Công quốc Parma theo quy định của Đại hội Viên sẽ được trả lại cho Carlo và ông trở thành công tước xứ Parma.

Triều đại của ông tại Parma với tư cách là Công tước Carlo II rất ngắn ngủi. Ông không được thần dân mới đón nhận và chỉ vài tháng sau, ông bị lật đổ bởi một cuộc cách mạng. Ông giành lại quyền kiểm soát Parma dưới sự bảo vệ của quân đội Áo, nhưng cuối cùng đã thoái vị để nhường ngôi cho con trai là Carlo III vào ngày 14 tháng 3 năm 1849. Con trai ông bị ám sát vào năm 1854 và cháu trai ông lên kế vị với tư cách là Roberto I xứ Parma, Công tước trị vì cuối cùng của Parma, bị phế truất vào năm 1860. Trong thời gian lưu vong, Carlo II đã nhận tước hiệu Bá tước xứ Villafranca. Ông sống những năm cuối đời chủ yếu ở Pháp, và qua đời tại Nice vào năm 1883.

## Cuộc sống đầu đời
Carlo Ludovico sinh ngày 22 tháng 12 năm 1799 tại Cung điện Hoàng gia Madrid. Cha ông, là Ludovico, Thân vương xứ Piacenza, một thành viên của Vương tộc Bourbon-Parma, con trai và người thừa kế của Ferdinando I xứ Parma. Mẹ ông, Vương nữ Maria Louisa của Tây Ban Nha, là con gái của Vua Carlos IV của Tây Ban Nha. Họ kết hôn vào năm 1795 khi Công tử kế vị xứ Parma đến Madrid để tìm vợ. Cặp đôi này ở lại Tây Ban Nha trong những năm đầu của cuộc sống hôn nhân. Chính vì lý do này mà Carlo Ludovico được sinh ra tại Madrid trong cung điện của ông ngoại và ông đã xuất hiện trong bức chân dung nổi tiếng của Francisco Goya về gia đình Carlos IV, trong vòng tay của mẹ mình.

Cuộc sống thời thơ ấu của Carlo Ludovico bị lu mờ bởi những hành động của Napoleon Bonaparte, người luôn quan tâm đến việc chinh phục các nhà nước trên bán đảo Ý. Quân đội Pháp xâm lược Công quốc Parma vào năm 1796. Năm 1801, theo Hiệp ước Aranjuez, Carlo Ludovico trở thành Vương Thái tử của Vương quốc Etruria mới thành lập, được hình thành từ các lãnh thổ cũ của Đại công quốc Toscana, với tư cách là người thừa kế của cha mình, người mà Napoleon đã phong làm Vua Etruria để đền bù cho việc ông từ bỏ quyền đối với Parma.

Ngày 21 tháng 4 năm 1801, Carlo Ludovico rời Tây Ban Nha cùng cha mẹ. Sau một chuyến thăm ngắn ngủi đến Paris để diện kiến Đệ nhất Tổng tài Napoleon, họ chuyển đến Florence và cư trú tại Cung điện Pitti, nơi ở cũ của Vương tộc Medici. Chỉ vài tháng sau khi định cư tại Florence, hoàng gia Etruria được triệu hồi trở về Tây Ban Nha. Chính trong chuyến đi này, người em gái duy nhất của Carlo là Vương nữ Maria Luisa Carlota, đã chào đời. Chuyến thăm của họ bị cắt ngắn bởi cái chết của ông nội Carlo là Ferdinando I xứ Parma, người đã bám trụ trên ngai vàng cho đến khi qua đời vào ngày 9 tháng 10 năm 1802, khi Parma được chuyển giao cho Pháp theo các điều khoản của một hiệp ước mà ông đã ký.

Vào tháng 12 năm 1802, hoàng gia Etruria trở về Florence, nhưng Vua Ludovico I, người mắc chứng động kinh và thường xuyên đau ốm, đã qua đời vài tháng sau đó vào ngày 27 tháng 5 năm 1803.

## Công tước của Lucca
Vào ngày 13 tháng 3 năm 1824 mẹ của Carlo Ludovico qua đời và ông đã nối ngôi bà với chức tước Carlo I, Công tước của Lucca. Trong những năm đầu trị vì, ông thường không có mặt tại lãnh địa, và ông thường giao triều chính lại cho các vị bộ trưởng, đứng đầu là Ascanio Mansi. Từ năm 1824 đến năm 1827, Carlo Ludovico đã du lịch khắp nước Ý. Từ năm 1827 đến năm 1833, ông du lịch nước Đức, nơi ông sở hữu hai tòa lâu đài: Urschendorff và Weistropp (gần Dresden).

Đầu năm 1830, Carlo Ludovico bắt đầu quan tâm đến triều chính. Vào năm 1833 ông đã ban hành lệnh ân xá tại Lucca.

Về ngoại giao, Carlo Ludovico đã công nhận vua Louis Philippe I của Pháp, người nắm quyền lực trong cuộc Cách mạng tháng Bảy năm 1830. Ông cũng liên minh với những người muốn khôi phục Carlos V (*Carlism*) tại Tây Ban Nha. Năm 1834, chú của ông, người tự nhận là thừa kế của Carlos V, đã giúp cho Carlo Ludovico thành Vương tử (*Infante*) của Tây Ban Nha.

## Công tước của Parma và sự thoái vị
Năm 1847, Nữ hoàng Marie Louise qua đời. Carlo Ludovico đã nối ngôi với danh vị Carlo II, Công tước của Parma. Lãnh địa Lucca đã sáp nhập với Đại Lãnh địa Toscana.

Năm 1848, cách mạng nổ ra tại Parma. Ngày 19 tháng 4 năm 1848 Carlo II thoái vị với sự đồng ý của con trai ông. Ông đã sống phần cuối cuộc đời tại Pháp với tước vị Bá tước của Villafranca. Ông qua đời tại Nice.

## Đọc thêm
*Lucarelli, Giuliano. *Lo sconcertante duca di Lucca: Carlo Ludovico di Borbone Parma*. Lucca: Fazzi, 1986.
*Trebiliani, M.L. "Carlo II di Borbone", *Dizionario biografico degli italiani*, 20: 251-258. Rome: Istituto della Enciclopedia Italiana. Cũng có thể đọc thêm tại ''Dizionario biografico degli Parmigiani'' .

## Chú thích

## Nguồn
*Balansó, Juan. *La Familia Rival*. Barcelona: Planeta, 1994.
*Lucarelli, Giuliano. *Lo sconcertante duca di Lucca: Carlo Ludovico di Borbone Parma*. Lucca: Fazzi, 1986.
* Mateos Sainz de Medrano. Ricardo. "Changing Thrones: Duke Carlo II of Parma". *Royalty History Digest* 3, no. 1 (July 1993).
*Trebiliani, M.L. *Carlo II di Borbone*. *Dizionario biografico degli italiani*, 20: 251–258. Rome: Istituto della Enciclopedia Italiana. Text also available in the ''Dizionario biografico degli Parmigiani''.