open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cát Bi plaza

**Cát Bi plaza** là một Trung tâm thương mại mới được xây dựng tại số 1 đường Lê Hồng Phong (đầu Ngã Năm cũ), quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.() CatBi Plaza nằm cách Sân bay Cát Bi và đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng khoảng vài cây số. Công trình có vị trí thuận lợi cho các hoạt động kinh tế, giao dịch thương mại... của một thành phố công nghiệp, cảng biển như Hải Phòng. Cát Bi Plaza hứa hẹn mở ra rất nhiều dịch vụ, thỏa mãn nhu cầu khách hàng trong và ngoài nước khi công trình đi vào hoạt động. Cát Bi plaza còn theo chính sách môi trường xanh, tôn trọng và bảo vệ môi trường trong xanh và sạch đẹp.

Ngày 29 tháng 6 năm 2012, một phần trung tâm thương mại đã được đưa vào sử dụng, các phần còn lại đang được gấp rút hoàn thành và chuẩn bị được khai thác.
## Mô hình kiến trúc

Cát Bi plaza là một tổ hợp cao 21 tầng trong đó có Trung tâm thương mại, văn phòng, căn hộ cao cấp cho thuê và các tiện ích phục vụ khác. Tổng diện tích sàn khai thác kinh doanh là 24.015 m² trong đó khu trung tâm thương mại có tổng diện tích 9.000 m² trải dài từ tầng 1 đến tầng 3. Từ tầng 4 đến tầng 21, diện tích khoảng 15.000 m². Đây sẽ là khu mua sắm hiện đại được đầu tư bởi các doanh nghiệp bán lẻ lớn trong nước, hình thành khu thương mại tập trung của người Việt theo phương châm kinh doanh "người Việt dùng hàng Việt".

Trong số các doanh nghiệp Việt đã khai thác kinh doanh tại đây có những thương hiệu nổi tiếng như siêu thị Co.op mart, nhà sách Fahasa, thời trang exchange blue,... Ngoài ra còn có một số thương hiệu ngoài như gà rán Jollibee, Lotteria,...

## Nguồn gốc tên gọi
Tên gọi "Cát Bi" xuất xứ từ *tên của một ngôi làng cổ* của trang An Biên, nơi nữ tướng Lê Chân khai phá xây dựng từ những năm 40 của thế kỷ I, gắn liền với lịch sử hình thành phát triển của thành phố Hải Phòng.

Trong những năm thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, "Cát Bi" cũng là *tên gọi khu căn cứ không quân*, từng được coi là "pháo đài bất khả xâm phạm" của quân đội viễn chinh Pháp; gắn liền với lịch sử trận tập kích sân bay Cát Bi ngày 07/03/1954. Hiện tại Sân bay Cát Bi là *cảng hàng không nội địa*, phục vụ mục đích thương mại; và đang được nâng cấp thành sân bay quốc tế để tương xứng với sự phát triển của thành phố Hải Phòng.

## Chủ đầu tư
Cát Bi plaza được công ty TNHH một thành viên Thương mại đầu tư phát triển đô thị, là chủ công ty khai thác dự án nhóm A lớn nhất của thành phố Hải Phòng về sự phát triển cơ sở hạ tầng và các khu đô thị mới, với số vốn đầu tư tính đến tháng 5 năm 2011 là 270,536 tỉ đồng.

Trong quá trình xây dựng, công ty đã nhận được một số khen thưởng nhất định như Huân chương lao động hạng III, bằng khen của Chính phủ, nhiều bằng khen của Tổng LĐLĐVN, LĐLĐ Thành phố, Ủy ban nhân dân Thành phố Hải Phòng.

## Hình ảnh

Tập tin:Tdtower.jpg|Cát Bi plaza trong giai đoạn hoàn thiện
Tập tin:Catbi plaza 02.jpg|Logo


## Liên kết ngoài
*Giới thiệu Catbi Plaza 
*Nhận diện thương hiệu Cát Bi Plaza 
* Tư liệu hình ảnh về 

## Xem thêm
* Khu đô thị mới Ngã năm-Sân bay Cát Bi

## Chú thích
Nokia E72

**Nokia E72** là chiếc điện thoại dành cho doanh nhân được sản xuất bởi hãng điện thoại Phần Lan Nokia. Chiếc Nokia E72 được cải tiến từ phiên bản đàn anh E71 sau khi được bổ sung, nâng cấp một số chức năng.

## Thông tin chung

Mạng 2g GSM 850/900/1800/1900

Mạng 3g HSDPA 900/1900/2100

## Kích thước

114x58x10 mm, 65 cc

Trọng lượng 128g

## Hiển thị

Màn hình TFT 16 triệu màu

Độ phân giải 320x240 pixels, rộng 2.36 inches

Bàn phím Full QWERTY

Phím cuộn 5 chiều

Phím điều khiển Trackpad

## Âm thanh

Có báo rung, nhạc chuông đa âm sắc, mp3

Loa ngoài với jack cắm 3.5&nbsp;mm

## Bộ nhớ

Có khả năng lưu không giới hạn các thư mục và danh bạ

Lưu không giới hạn các số đã gọi trong thời gian 30 ngày

Bộ nhớ trong 250MB, 128MB RAM

Khe cắm thẻ nhớ microSD, hỗ trợ lên đến 16GB

## Truyền dữ liệu

GPRS class 32, 100 kbps

EDGE class 32, 296 kbps

3G HSDPA, 10,2 Mbps; HSUPA 2 MBPS

Hỗ trợ Wifi 802.11 b/g, bluetooth v2.0

## Media

Camera chính 5 megapixel, tự động lấy nét, hỗ trợ đèn LED

Quay phim chất lượng VGA 15 khung hình trên giây

Có camera phụ cho videocall

## Đặc điểm

Hệ điều hành Symbian 9.3, series 60v3.2 UI

Bộ xử lý ARM 11 tốc độ 600MHZ

Trình duyệt WAP 2.0/xHTLM, HTLM

Hỗ trợ công nghệ GPS và Nokia Map 3.0. Jave MIDP 2.0

## Pin
Pin chuẩn Li-po 1500 mAh thời gian chờ 480 tiếng(2g), 576 tiếng (3g). thời gian đàm thoại tối đa 12 giờ

## Tham khảo
Émile Boutmy

**Émile Boutmy** (sinh ngày 13 tháng 4 năm 1835 - mất ngày 25 tháng 1 năm 1906) là nhà văn, nhà chính trị học và xã hội học người Pháp.

Ông học luật ở Paris và từ năm 1867 đến năm 1870 ông giảng các bài giảng về lịch sử và văn hóa của nền văn minh kiến trúc tại École Spéciale d'Architecture. Bị sốc bởi sự thiếu hiểu biết và không quan tâm tới các vấn đề chính trị của dân chúng trong thời công xã Paris, ông cùng một số nhà công nghiệp tiêu biểu thời đó và các học giả như Hippolyte Taine, Ernest Renan, Albert Sorel và Pierre Paul Leroy-Beaulieu thành lập École Libre des Sciences Politiques vào năm 1872, ngày nay là đại học Sciences Po Paris.

Từ năm 1873 đến năm 1890, Boutmy mở các lớp học về lịch sử hiến pháp của Anh, Pháp và Hoa Kỳ. Năm 1879, ông được bổ nhiệm vào Académie des Sciences Morales et Politiques. Ngày nay, tên của ông được đặt cho khán phòng chính của Institut d'Études Politiques de Paris (Sciences Po) để vinh danh những cống hiến của ông.
## Các tác phẩm

**Philosophie de l'kiến trúc en Grèce* (Triết học Kiến trúc Hy Lạp), năm 1870
**Quelques quan sát sur la réforme de l'enseignement Superieur* (Một số quan sát về Cải cách Giáo dục Đại học), 1876
**Etudes de droit constitutionnel* (Nghiên cứu về Luật Hiến pháp), năm 1888
**Le recrutement des administrateurs coloniaux* (Tuyển dụng quản trị viên thuộc địa), năm 1895
**Essai d'une psychologie politique du peuple Anglais au XIXe siècle* (tiểu luận về Tâm lý học chính trị của nhân dân vào thế kỷ 19 ở Anh), năm 1901
**Le Parthenon et le Genie grec (Parthenon và Kỹ thuật Hy Lạp)*, năm 1901
**Etudes politiques: La souveraineté du peuple, la Tuyên bố des droits de l'homme* (Nghiên cứu Chính trị: Chủ quyền của nhân dân, Tuyên bố về Quyền con người), năm 1907
**Eléments d'une psychologie politique du peuple américain* (Các yếu tố của Tâm lý học chính trị của nhân dân Mỹ), năm 1911

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* *This article is based on a translation of an equivalent article at the [[French Wikipedia]].*
* Societes savantes de France (list of published works).
* Pierre Favre, La Naissance de la science politique en France (1870–1914), Fayard, Paris, 1989 (en francés)
* Hervé Guettard, Un réformiste libéral. Émile Boutmy (1835–1906), thèse de doctorat en histoire du XXe siècle sous la direction de Raoul Girardet, Institut d'études politiques de Paris, 1991 (en francés)
Mường Bú

**Mường Bú** là một xã thuộc tỉnh Sơn La, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Mường Bú có vị trí địa lý:

* Phía bắc giáp xã Mường La.
* Phía nam giáp phường Chiềng Sinh, xã Chiềng Mung và xã Chiềng Sung.
* Phía đông giáp xã Chiềng Hoa.
* Phía tây giáp phường Chiềng An và xã Mường Khiêng.

## Lịch sử
Xã Mường Bú trước đây thuộc huyện Mường La, tỉnh Sơn La.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

* Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
* Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1681/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Mường Chùm, Tạ Bú và Mường Bú thành xã mới có tên gọi là **xã Mường Bú**.

Căn cứ theo đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025, xã Mường Bú được thành lập từ:

* Toàn bộ diện tích tự nhiên là 57,31 km2, quy mô dân số là 7.295 người của xã Mường Chùm; 
* Toàn bộ diện tích tự nhiên là 63,42 km2, quy mô dân số là 5.496 người của xã Tạ Bú; 
* Toàn bộ diện tích tự nhiên là 92,92 km2, quy mô dân số là 12.943 người của xã Mường Bú.

Xã Mường Bú có diện tích tự nhiên là 213,65 km2 *(đạt 213,65% so với quy định),* quy mô dân số là 25.284 người *(đạt 505,68% so với quy định).*

## Chú thích
Phanh xe

**Thắng** (phương ngữ miền Nam) hay **phanh** ( từ tiếng Pháp **') là một thiết bị [[cơ học]] làm giảm chuyển động. Cách gọi khác là **Hãm''' hay bộ giảm tốc. Bộ phận có tác dụng ngược với thắng là bộ ly hợp.

Hầu hết những loại thắng dùng ma sát để chuyển động năng thành nhiệt năng mặc dù có những phương pháp chuyển đổi năng lượng khác cũng được dùng. Chẳng hạn thắng hoàn nhiệt chuyển đổi năng lượng sang điện năng được tích trữ để dùng sau này. Những phương pháp khác chuyển đổi động năng thành thế năng dưới dạng khí ép hoặc dầu ép. Bộ hãm dùng dòng Foucault dùng từ trường để chuyển động năng thành dòng điện trong đĩa thắng rổi chuyển thành nhiệt. Cũng có những phương pháp thắng khác như chuyển động năng thành nhiều dạng năng lượng khác như dùng năng lượng này để làm quay bánh trớn.

Bộ thắng hoạt động bằng cách tạo ma sát với trục quay hoặc bánh nhưng cũng có thể bằng cách khác như dùng tác dụng chuyển động của chất lỏng. Nhiều phương tiện sử dụng sự kết hợp giữa nhiều nguyên lý thắng chẳng hạn như giảm tốc xe đua hoặc máy bay bằng cả thắng bánh và dù cản gió để lợi dụng sức cản của không khí khi hạ cánh.

Vì động năng tỉ lệ thuận với bình phương vận tốc (K=mv^2/2), một vật chuyển động ở vận tốc 10&nbsp;m/s có động năng 100 lần so với một vật có cùng khối lượng với vận tốc 1&nbsp;m/s và do đó đường thắng có đồ dài gấp 100 lần. Thực tế, những phương tiện cao tốc thường có lực cản không khí đáng kể và năng lượng tan vào không khí tăng nhanh khi vận tốc tăng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
*
C.198

**Tàu 198** là một tàu vận tải quân sự thuộc đoàn tàu không số - Lữ đoàn 125, Quân chủng Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

## Xuất xưởng
Tàu 198 thuộc vào lớp tàu vận tải vỏ sắt đóng tại Xưởng đóng tàu III Hải Phòng (sau là Nhà máy đóng tàu Tam Bạc ).

## Hoạt động
Đầu năm 1967, tàu 198 đã thực hiện được một chuyến vẩn tải thành công.

Ngày 6 tháng 7 năm 1967, tàu 198 do thuyền trưởng Vũ Tấn Ích và Chính trị viên Huỳnh Ngọc Trạch chỉ huy xuất phát từ bến Bính (K20) chở 100 tấn vũ khí vào bến Phổ Hiệp, Quảng Ngãi. Khi đến quần đảo Hoàng Sa, ngày 11 tháng 7, máy bay của Mỹ trong Chiến dịch Market Time phát hiện ra tàu. Chỉ huy chiến dịch Market Time của Mỹ là Charles Stephan ngay lập tức hạ lệnh cho tàu USS ''Wilhoite'' (DE-397) đuổi theo tàu. Dù đã thực hiện mọi nỗ lực cải trang, cắt dấu nhưng tàu 198 vào bị theo dõi bằng radar.

Ngày 13 tháng 7, tàu thả neo tạ vùng biển cách Hoàng Sa 50 hải lý tì bắt đầu tiến hành đổ bộ vào bến. Khi đó, lực lượng quân Mỹ ở Đà Nẵng lập tức vạch ra kế hoạch tấn công tàu 198 ở biển Sa Kỳ. 13 giờ 9 phút ngày 14 tháng 7, Mỹ quyết định cử 5 tàu gồm USS ''Wilhoite'' (DE-397), USS ''Gallup'' (PG-85), USS ''Walker'' (DD-517), PCF-79 và USCGC ''Point Orient'' (WPB-82319) tham gia cuộc rượt đuổi và vây bắt tàu. Trong đó, chỉ huy tàu USS ''Wilhoite'' (DE-397), Charles Stephen, chỉ huy trực tiếp tại hiện trường.

Đêm ngày 14 tháng 7, khi tàu 198 còn cách bến 1 hải lý thì tàu Mỹ bắt đầu tấn công, dùng loa dọa hàng. Con tàu đó mang số hiệu PFC-79. Thủy thủ đoàn vừa chống trả vừa đưa tàu vào bến. Thời điểm đó quân Hàn Quốc cũng bắt đầu đến tấn công. Đến sáng ngày 15 tháng 7, tàu bị mắc cạn.

Trước tình hình trên, thuyền trưởng Vũ Huy Ích quyết định cho thủy thủ rời tàu và hẹn kíp nổ bộc phá để hủy tàu. Tuy nhiên sau đó thuyền phó Phạm Chuyên nghiệp khi đang chuẩn bị kích hỏa thì bị tàu Mỹ bắn trúng hy sinh tại chỗ, còn chính trị viên Huỳnh Ngọc Trạch bị thương nặng khi rời tàu và mất sau đó. Sau một thời gian liên tục bắn phá con tàu bỏ trống, quân Mỹ cử chuyên gia thuốc nổ Eddie Knaup lên tàu cá để vô hiệu hóa hệ thống thuốc nổ trên tàu. 4 giờ 10 phút chiều, tàu cá được kéo về Chu Lai và tới nơi lúc 8 giờ tối. Trên đường kéo về Chu Lai, gió biển khiến khoang dưới tàu bén lửa bốc cháy và Mỹ phải cử người dập lửa.

## Số phận
Sau khi bị kéo về Chu Lai, con tàu được đem về Đà Nẵng. Để giữ bí mật, đặc công quân Giải phóng tại Đà Nẵng đã tấn công phá hủy con tàu.

Tuy con tàu đã bị phá hủy, nhưng một phần vũ khí đã được lấy ra đem về Sài Gòn. Nguyễn Văn Thiệu đã đem một con tàu giả ra trưng bày ở bến Bạch Đằng, Sài Gòn. Còn tàu PCF-79 và bộ phận tham gia vụ vây bắt sau đó được chính quyền Sài Gòn trao thưởng Huân chương tại Đà Nẵng.

## Chú thích
* Việt Cường, Ký ức về ba lần tham gia tàu không số 
* Ngọc Hưng, Nguyên Minh, Đi tìm con tàu bị địch bắt - Kỳ 1: Cuộc rượt đuổi ở cửa sông Sa Kỳ
* Nguyên Minh, Đi tìm con tàu bị địch bắt - Kỳ 2: Sự thật, nỗi đau và niềm tin
* Ngọc Hưng, Nguyên Minh, Rèn "ngựa Thánh Gióng" của Biển Đông (Bài 1) 
* Minh Ngọc, Chúng tôi sẽ được minh oan
Agrotis apicalis

***Agrotis apicalis*** là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Florida, Cộng hòa Dominica, Jamaica, Puerto Rico và Cuba. Sải cánh loài bướm này dài 36&nbsp;mm.

## Chú thích
Bàn Carrel

**Bàn Carrel** là một bàn nhỏ dùng để đọc sách (thông thường tại thư viện các trường đại học, cao đẳng) với ba mặt có tầm nhìn ngăn cách với xung quanh. Bàn Carrel là tổ tiên của bàn cubicle.

## Mô tả
**Bàn Carrel** được sử dụng trong thư viện trường cao đẳng hoặc cao đẳng. 
Hầu hết bàn carrel có dạng hình chữ nhật. Ở khu vực chính của bàn thường là kệ sách. Đôi khi ghế ngồi được gắn kèm theo bàn. Không giống như bàn cubicle, bàn carrel thường không có ngăn kéo và các tiện ích khác. Từ nửa sau thập niên 90, một số bàn carrel cung cấp nguồn điện AC và Ethernet dành cho sinh viên dùng laptop. Bàn có nguồn gốc từ các tu viện để giúp ngăn tạp âm từ trong phòng nhiều các tu sĩ đang đọc kinh thánh.

## Xem thêm
*Danh sách các loại bàn

## Tham khảo
Oebalus pugnax

***Oebalus pugnax*** là một loài côn trùng trong họ Pentatomidae có nguồn gốc từ Bắc Mỹ đã trở thành một loài dịch hại nông nghiệp lớn ở miền Nam Hoa Kỳ. Nó đã là một loài dịch hại được biết đến ít nhất là từ thời Johan Christian Fabricius, người đã xuất bản phân loại loài này khoảng năm 1775.

## Mô tả
Con trưởng thành có chiều dài 9,5&nbsp;mm - 13&nbsp;mm. Nó có hình dáng hẹp hình thành nên hình cái khiên đặc thù như của các loài rầy hôi khác. Nó có màu rơm màu với các điểm sắc nét trên đỉnh của "khiên" và một hình tam giác màu vàng ở giữa "khiên". Một số con trưởng thành có màu xám gần tam giác màu vàng, trong khi những con khác có thể là màu nâu tối chứ không phải màu rơm.

Loài bọ này là một loại sâu hại quan trọng của cây lúa ở miền nam Hoa Kỳ, bao gồm Mississippi, Arkansas, Louisiana, và Texas (vàng đai lúa gạo). Dịch hại nông nghiệp này được biết đến để tấn công các cây ngũ cốc hạt nhỏ, đặc biệt là lúa mì, lúa miến, và lúa. Côn trùng cũng sống trong cỏ hoang dã như cỏ Johnson, Echinochloa, cói. Đôi khi chúng được tìm thấy trên các cây trồng khác. Các cây chủ phi lương thực khác mà loài bọ này ăn gồm có: *[[Echinochloa crusgalli]], [[Echinochloa colonum]], [[Digitaria sanguinalis]], [[Panicum dicotomiflorum]], [[Phalaris minor]], [[Paspalum urvillei]]*, và *[[Sporobolus poiretti]]*, hai loài cây sau là những loài phổ biến nhất mà chúng thích.

## Phân loài
* *O. p. pugnax*
* *O. p. torrida*
## Chú thích

## Tham khảo
*
Purbalingga (huyện)

**Purbalingga** là một huyện () tại tỉnh Trung Java của Indonesia. Huyện lị là Purbalingga. Purbalingga có diện tích 777.65&nbsp;km² và dân số năm 2007 là 890.779 người, mật độ đạt 1145,3 người/km².

Huyện Purbalingga được chia thành các phó huyện/xã: Bobotsari, Bojongsari, Bukateja, Kaligondang, Kalimanah, Karanganyar, Karangjambu, Karangmoncol, Karangreja, Kejobong, Kemangkon, Kertanegara, Kutasari, Mrebet, Padamara, Pengadegan, Purbalingga, Rembang.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chính thức
Purworejo (huyện)

**Purworejo** là một huyện () ở phía nam tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Purworejo. Huyện có diện tích 1.034&nbsp;km², dân số năm 2003 là 709.000 người, mật độ đạt 685,69 người/km².

Purworejo không phải là một khu vực du lịch nổi tiếng mặc dù huyện sở hữu một số điểm đến bao gồm cả dãy các ngọn đồi Menoreh ở phía tây nam với các hang động, các bãi biển ở phía nam (Ketawang, Congot, Jatimalang) và dãy núi ấn tượng ở phía bắc gồm hai núi lửa hoạt động là Sumbing và Sundoro.

Purworejo được phân thành các phó huyện/xã: Bagelen, Banyuurip, Bayan, Bener, Bruno, Butuh, Gebang, Grabag, Kaligesing, Kemiri, Kutoarjo, Loano, Ngombol, Pituruh, Purwodadi, Purworejo.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chính thức
Rembang (huyện)

**Rembang** là một huyện () ở phía đông bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Rembang. Huyện có tuyến đường chính liên tỉnh Bờ biển phía Bắc đi qua. Rembang có địa hình thấp, độ cao tối đa chỉ là 70 m so với mực nước biển. Huỵen có diện tích 1.014,10&nbsp;km², dân số năm 2003 là 577.000 người, mật độ đạt 568,98 người/km²

Rembang giáp với:
* Bắc: Biển Java
* Đông: Huyện Tuban (Đông Java)
* Nam: Huyện Blora
* Tây: Huyện Pati

Huyện Rembang được chia thành các phó huyện/xã: Bulu, Gunem, Kaliori, Kragan, Lasem, Pamotan, Pancur, Rembang, Sale, Sarang, Sedan, Sluke, Sulang, Sumber.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chính thức
Semarang (huyện)

**Semarang** là một huyện () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Ungaran. Về mặt địa giới, huyện Semarang giáp với Kendal và Temanggung ở phía tây, thành phố Salatiga ở phía nam, Grobogan và Demak ở phía đông và thành phố Semarang ở phía bắc.

Huyện được chia thành các phó huyện/xã:
#Ungaran Barat
#Ungaran Timur
#Bergas
#Pringapus
#Bawen
#Bringin
#Tuntang
#Pabelan
#Bancak
#Suruh
#Susukan
#Kaliwungu
#Tengaran
#Getasan
#Banyubiru
#Sumowono
#Ambarawa
#Jambu
#Bandungan

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*  Trang chính thức
Tegal (huyện)

**Tegal** là một huyện () ở phía tây bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Thủ phủ là Slawi. Huyện có diện tích 878,79&nbsp;km², dân số năm 2008 là 1.495.944 người, mật độ đạt 1.702,28 người/km².

Huyện Tegal được chia thành các phó huyện/xã: Adiwerna, Balapulang, Bojong, Bumijawa, Dukuhturi, Dukuhwaru, Jatinegara, Kedungbanteng, Kramat, Lebaksiu, Margasari, Pagerbarang, Pangkah, Slawi, Suradadi, Talang, Tarub, Warureja.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chính thức
Pemalang (huyện)

**Pemalang** là một huyện () ở bờ biển phía bắc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là thành phố Pemalang. Huyện có diện tích 996,09&nbsp;km², dân số vào năm 2003 là 1.320.000 người, mật độ đạt 1.325,18 người/km².

Giống như các thành phố lớn Tegal ở phía tây và Pekalongan ở phía đông, vào thế kỷ 19, Pemalang có ngành công nghiệp mía đường chiếm ưu thế. Khu vực huyện có đất đai màu mỡ, được dùng để canh tác lúa. Vào giai đoạn kết thúc thế kỷ 19, phần đất phì nhiêu nhất nằm ở ven biển chủ yếu dành cho việc trồng mía, được phân thành 5 đồn điền lớn. Dưới thời Nhật Bant chiếm đóng trong Thế chiến II, huyện phải cung cấp gạo cho các nỗ lực chiến tranh của Nhật Bản, những kẻ chiếm đóng lập ra một hạn ngạch rất cao và gây nên tình trạng thiếu lương thực.

Huyện Pemalang được chia thành các phó huyện/xã: Ampelgading, Bantarbolang, Belik, Bodeh, Comal, Moga, Pemalang, Petarukan, Pulosari, Randudongkal, Taman, Ulujami, Warungpring, Watukumpul.

## Tham khảo

*Lucas, Anton (1977). Social revolution in Pemalang, Central Java, 1945. *Indonesia* 24:87-122.

## Liên kết ngoài
*Chính quyền huyện Pemalang
Sragen (huyện)

**Sragen** là một huyện () ở phần phía đông của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Sragen, phía đông Surakarta nằm cách 30&nbsp;km về phía đông bắc của Solo. Sragen giáp với tỉnh Đông Java ở phía đông. Sông Solo chảy qua các cánh đồng lúa phì nhiêu trong huyện. Huyện Sragen có diện tích 946,49&nbsp;km², dân số năm 2003 là 860.000, mật độ đạt 908,62 người/km².

Sragen được phân thành các phó huyện/xã: Gemolong, Gesi, Gondang, Jenar, Kalijambe, Karangmalang, Kedawung, Masaran, Miri, Mondokan, Ngrampal, Plupuh, Sambirejo, Sambungmacan, Sidoharjo, Sragen, Sukodono, Sumberlawang, Tangen, Tanon.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang thông tin chính thức
Sukoharjo (huyện)

**Sukoharjo** là một regency () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Sukoharjo, cách khoảng 10&nbsp;km về phía nam của Surakarta. Huyện giáp với Surakarta ở phía bắc, Karanganyar ở phía đông, Wonogiri và Yogyakarta ở phía nam và Klaten ở phía tây. Huyện có diện tích 466,66&nbsp;km², dân số năm 2003 là 810.000 người, mật độ đạt 1.735,74 người/km².

Sông Solo phân huyện Sukoharjo ra thành hai phần, phần phía bắc có địa hình thấp và lượn sóng trong khi phần phía nam thì có nhiều đồi núi

Sukoharjo được chia thành 12 phó huyện (*[[kecamatan]]*): Baki, Bendosari, Bulu, Gatak, Grogol, Kartosuro, Mojolaban, Nguter, Polokarto, Sukoharjo, Tawangsari và Weru.

## Kiên kết ngoài
* Trang chính thức 

## Tham khảo
Temanggung (huyện)

**Temanggung** là một huyện thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Temanggung. Mọi du khách đến thăm tổ hợp đền Dieng từ Yogyakarta hay Semarang đều phải đi qua huyện này. Huyện nổi tiếng với sản vật long nhãn, được thu hoạch vào tháng 1 và tháng 2.

Temanggung nằm trên cao nguyên Dieng, một khu vực núi lửa với độ cao trung bình từ 500 đến 1450 và nằm trong lục địa. Các núi lửa Sundoro và Sumbing xuất hiện trên ranh giới với huyện Wonosobo. Lưu vực sông chính của huyện là Sông Progo.

Huyện Temanggung giáp với:
* Pekalongan ở đông bắc;
* Batang ở phía bắc;
* Semarang ở phía đông;
* Magelang ở phía nam;
* Wonosobo ở phía tây nam.

Temanggung được chia thành 12 phó huyện (kecamatan)]].

## Chú thích
Wonogiri (huyện)

**Wonogiri** là một huyện ở đông nam tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Wonogiri.

Wonogiri được chia thành các phó huyện (*[[Kecamatan]]*): Baturetno, Batuwarno, Bulukerto, Eromoko, Girimarto, Giritontro, Giriwoyo, Jatipurno, Jatiroto, Jatisrono, Karangtengah, Kismantoro, Manyaran, Ngadirojo, Nguntoronadi, Paranggupito, Pracimantoro, Puhpelem, Purwantoro, Selogiri, Sidoharjo, Slogohimo, Tirtomoyo, Wonogiri, Wuryantoro.

Hầu hết diện tích Wonogiri là đất đá và đồi núi do huyện nằm trên cao nguyên Sewu. Do cao nguyên có đặc trưng karst, huyện có nhiều hang động và ít nhất có 41 hang đã được khám phá.

## Tham khảo
Wonosobo (huyện)

**Wonosobo** là một huyện () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Wonosobo, nằm tại , cách 120&nbsp;km từ Semarang. Huyện nằm trên cao nguyên Dieng. Huyện có diện tích 984,68&nbsp;km², dân số năm 2009 là 810.000 người, mật độ đạt 822,6 người/km².

Tên gọi "Wonosobo" bắt nguồn từ tiếng Java *Wanasaba*, xuất phát từ tiếng Phạn *Vanasabhā* và có nghĩa là 'nơi tụ họp trong rừng'.

Wonosobo được chia thành các phó huyện/xã: Garung, Kalibawang, Kalikajar, Kaliwiro, Kejajar, Kepil, Kertek, Leksono, Mojotengah, Sapuran, Selomerto, Sukoharjo, Wadaslintang, Watumalang, Wonosobo.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chính thức
Cao nguyên Dieng

**Cao nguyên Dieng**, là một cao nguyên đầm lầy được tạo nên từ nền của một hõm chảo núi lửa phức thuộc Phu núi lửa Dieng gần Banjarnegara, Trung Java, Indonesia. Được người Indonesia gọi là "Dieng", cao nguyên nằm trên 2.000m so với mực nước biển và cách xa các trung tâm dân cư. Tên gọi "Dieng" bắt nguồn từ *[[Hyang|Di Hyang]]* nghĩa là "Nơ ở của các vị thần".

Một phần của chiến dịch du kích của Sudirman trong Chiến tranh đọc lập Indonesia đã diễn ra tại đây.

## Đền tháp
Cao nguyên có 8 đền tháp Ấn Độ giáo. Chúng được xây khoảng năm 750 SCN và là các cấu trúc bằng đá lâu đới nhất được biết đến tại Java. Xưa kia từng có 400 đền tháp song con số hiện nay chỉ là 8.

Với thời tiết sương mù do nằm 2000 m trên mực nước biển, tại Dieng có các khí độc tuôn ra cùng các hồ có màu lưu huỳnh khiến nơi đây trở thành một địa điểm tốt lành cho việc cúng tế tôn giáo. Các đền tháp là những đền thờ nhỏ được xây như những di tích thờ thần, tổ tiên và giành riêng cho Shiva. Các ngôi đền Ấn Độ giáo là các ngọn núi thu nhỏ của vũ trụ dựa trên các sơ đồ trong văn bản tôn giáo Ấn Độ, mặc dù các họa tiết thiết kế có kết nối không lớn tới Ấn Độ. Kiến trúc đầu tiên sử dụng mặt nạ ma quỷ Java và các quái vật biển hiện diện tại các hốc tường và ô cửa của phần kiến trúc còn lại.  Các kiến trúc Dieng nhỏ và tương đối bằng, song kiến trúc đá đã phát triển đáng kể và tạo nên những kiệt tác như khu phức hợp Prambanan và Borobudur.

## Chú thích

## Xem thêm

* Candi của Indonesia
* Kiến trúc Indonesia

## Tham khảo
* Backshall, Stephan et al. (1999) *Indonesia The Rough Guide* London Penguin ISBN 1-85828-429-5 pp.&nbsp;190–195
* Dalton, Bill *[[Indonesia Handbook]]* fourth edition pp.&nbsp;280–283
* Dumarcay, J and Miksic J. *Temples of the Dieng Plateau*  in Miksic, John 1996  (editor) 1996 *Ancient History* Volume 1 of Indonesian Heritage Series Archipleago Press, Singapore. ISBN 981-3018-26-7
* Mertadiwangsa, S. Adisarwono, (1999) *Dataran tinggi Dieng: objek wisata alam dan objek wisata budayanya = Dieng Plateau Yogyakarta*: Kaliwangi Offset Yogyakarta, (In Indonesian)
*
Ba Nhã Lạt

**Ba Nhã Lạt** (, , 1582 - 1624), Ái Tân Giác La, là con trai thứ năm của Thanh Hiển Tổ Tháp Khắc Thế, em trai khác mẹ của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

## Cuộc đời
Ba Nhã Lạt sinh vào năm Minh Vạn Lịch thứ 10 (1682) ở Hách Đồ A Lạp. Mẹ ông là Kế phi Khẩn Triết, Cáp Đạt Na Lạp thị.

Những năm đầu được phong Thai cát.

Tháng 1 năm Vạn Lịch thứ 16 (1598), Nỗ Nhĩ Cáp Xích lệnh cho Ba Nhã Lạt cùng Trử Anh công chiếm An Sở Lạp Khố lộ, ban đêm tấn công 20 đồn trại, hàng phục hơn vạn người, vì vậy được ban hiệu "**Trác Lễ Khắc Đồ**", dịch sang tiếng Hán là "**Đốc Nghị**". Tháng 5 năm Vạn Lịch thứ 35 (1607), Ba Nhã Lật suất binh đánh Đông Hải Oa Tập bộ, theo tam lộ Hách Tịch Hách, Ngạc Mô Hòa Tô Lỗ, Phật Nột Hách Thác Khắc Tác, bắt giữa hai nghìn người.

Năm Thiên Mệnh thứ 9 (1624), tháng 2, Ba Nhã Lạt mất.

Năm Thuận Trị thứ 10 (1653), Ba Nhã Lạt được truy phong là **Đốc Nghị Cương Quả Bối lặc.**

## Phả hệ



## Gia quyến

### Thê thiếp

* Đích Phúc tấn: Qua Nhĩ Giai thị (瓜尔佳氏), con gái của Phí Anh Đông.
* Trắc Phúc tấn: Bích Lỗ thị (碧鲁氏), con gái của *Mô Tể* (谟济).

### Con trai

# Bái Tòng Võ (拜松武, 1598 - 1630), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Vô tự.
# Bái Âm Đồ (拜音圖, 1599 - 1653), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được Hoàng Thái Cực phong Tam đẳng Ngang bang Chương kinh, Cố sơn Ngạch chân của Tương Hoàng kỳ. Năm 1645 được phong Nhất đẳng Trấn quốc Tướng quân, 1 năm sau thăng Trấn quốc công. Năm 1648 tấn phong Bối tử, 1 năm sau tấn Bối lặc. Sau vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị cách tước, truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Năm 1799, cháu đời thứ 5 của Bái Âm Đồ là Hải Phúc được phục nhập Tông thất. Có 1 con trai.
# Tắc Y Đồ (塞伊圖, 1601 - 1608), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Chết yểu.
# Củng A Đại (鞏阿岱, 1607 - 1652), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được phong Bối tử, sau vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị cách tước, truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 8 con trai.
# Tích Hàn (錫翰, 1610 - 1652), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 8 con trai.
# Tể Mã Hỗ (濟瑪祜, 1613 - 1639), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Bị các anh trai liên lụy mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Năm 1799, hậu duệ của Tể Mã Hỗ là Vạn Anh được phục nhập Tông thất. Có 5 con trai.
# Hòa Thác (和托, 1615 - 1639), mẹ là Bích Lỗ thị. Vô tự.
# Đức Mã Hộ (德瑪護, 1616 - ?), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được phong Trấn quốc công, sau vì bị các anh trai liên lụy mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 5 con trai nhưng đều vô tự.
# Mục Thần (穆臣, 1621 - 1627), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Chết yểu.

## Chú thích

## Tham khảo
*Thanh sử cảo, Quyển 215, Liệt truyện nhị - Ba Nhã Lạt
Tháp Khắc Thế

**Tháp Khắc Thế** (? - 1583) là thủ lĩnh của Tả vệ Kiến Châu Nữ Chân vào thời kỳ cuối của nhà Minh. Các sử thư cũng dịch tên thành **Tháp Thất** (塔失) và **Tha Thỉ** (他矢). Ông là cha của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

## Tiểu sử
Hành trạng của ông không được ghi lại nhiều. Vào năm Vạn Lịch thứ 11 (1583), Tháp Khắc Thế cùng cha là Giác Xương An đến Cổ Lặc thành để khuyên cháu rể là A Đài hàng Minh, nhưng Ni Kham Ngoại Lan công phá thành và sau đó giết chết những người trong thành, Tháp Khắc Thế và Giác Xương An tử nạn.

Vào năm Sùng Đức nguyên niên (1636), ngày 12 tháng 4 (tức ngày 16 tháng 5 dương), ông được Hoàng Thái Cực truy tôn làm **Phúc vương** (福王). Năm Thuận Trị thứ 5 (1648), ngày 5 tháng 11 (tức ngày 8 tháng 12 dương), ông đã được truy tôn thụy hiệu là **Tuyên Hoàng đế** (宣皇帝), miếu hiệu là Hiển Tổ (顯祖), mẹ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Hỉ Tháp Lạp thị, đồng thời truy tôn là Tuyên Hoàng hậu. Mộ phần được xây thành Vĩnh lăng (永陵; nay là Tân Tân, Phủ Thuận, tỉnh Liêu Ninh).

## Gia quyến
* Thân phụ: Giác Xương An, truy tôn **Cảnh Tổ Dực Hoàng đế** (景祖翼皇帝)
* Thân mẫu: Không rõ họ tên, truy tôn **Dực Hoàng hậu** (翼皇后)
* Thê thiếp:
# Đích phu nhân, **Ngạc Mục Tề** [額穆齊; Emeci;; ? - 1569], Hỉ Tháp Lạp thị, con gái Đô đốc A Cổ (阿姑). Nguyên phối. Sinh Nỗ Nhĩ Cáp Xích, Thư Nhĩ Cáp Tề, Nhã Nhĩ Cáp Tề cùng 1 con gái, gả cho Cát Cáp Thiện Cáp Tư Hỗ. Truy tôn **Tuyên Hoàng hậu** (宣皇后).
# Kế phu nhân, **Khẩn Triết** [懇哲; Kenje;], Cáp Đạt Na Lạp thị, dưỡng nữ của Bối lặc Vương Đài. Kế thê. Đối với Nỗ Nhĩ Cáp Xích hết sức hà khắc, sau khi Tháp Khắc Thế chết thì độc chiếm tài sản. Sinh con út Ba Nhã Lạt.
# Thiếp, **Chiêm Thái cách cách** [詹泰格格], Chương Giai thị, con gái La Tháp (羅塔), em gái Triết Nhân cách cách.
# Thiếp, Lý Giai thị (李佳氏), sinh Mục Nhĩ Cáp Tề.
* Con trai:
# Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích [努爾哈赤, Nurhaci];
# Thành Nghị Dũng Tráng Bối lặc Mục Nhĩ Cáp Tề [穆爾哈齊, Murhaci];
# Hòa Thạch Trang Thân vương Thư Nhĩ Cáp Tề [舒爾哈齊, Šurhaci];
# Thông Đạt Quận vương Nhã Nhĩ Cáp Tề [雅爾哈齊, Yarhaci];
# Đốc Nghị Cương Quả Bối lặc Ba Nhã Lạt [巴雅喇, Bayara];
* Con gái:
# Trưởng nữ, gả cho Ô Lạp Bối lặc Bố Nhan.
# Triêm Hà Cô [沾河姑], mất năm 1624, hạ giá lấy Cát Cáp Thiện Cáp Tư Hổ (噶哈善哈思虎). Năm 1727 được truy phong **Hòa Thạc Công chúa**.

## Chú thích

## Tham khảo

* 
*
*
* 
* 
*
Yitzhak Ben-Zvi

**Yitzhak Ben-Zvi** (24 tháng 11 năm 1884 - 23 tháng 4 năm 1963; ,  *Yitsihaq Bin Tusafi*) là một nhà sử học, lãnh đạo, chính trị gia và là tổng thống thứ nhì và phục vụ trong thời gian dài nhất của Israel.

## Tiểu sử
Sinh ra tại Poltava trong Đế quốc Nga (hiện nay ở Ukraina), Ben-Zvi là con trai cả của Zvi Shimshelevich, người sau này đã có tên Shimshi. Shimshi là một nhà hoạt động phục quốc Do Thái hàng đầu và một trong những người tổ chức Đại hội phục quốc Do Thái đầu tiên vào năm 1897. Năm 1952, ông được Knesset vinh danh là "quốc phụ của nhà nước". Ben-Zvi là nhà hoạt động trong các đơn vị tự vệ của người Do Thái tổ chức tại Ukraina để bảo vệ người Do Thái trong cuộc tàn sát năm 1905, và tham gia chính đảng phục quốc Do Thái Poale Zion. Ông là một đại diện trong đại hội phục quốc Do Thái năm 1907, và đó là nơi lần đầu ông gặp Israel Shochat. Ben-Zvi di cư Palestine cùng năm đó, và định cư ở Jaffa. "Bar-Giora", tiền thân bí mật của Hashomer, được tạo ra trong căn hộ của mình vào năm 1907. Năm 1909, ông đã tổ chức Gymnasia Rehavia trường trung học trong khu phố Bukharim Jerusalem cùng với Rachel Yanait.

## Tham khảo
Nguyễn Tuấn Anh

**Nguyễn Tuấn Anh** là tên người Việt rất phổ biến. Một số người có tên này:

*Nguyễn Tuấn Anh, sinh năm 1968, quê quán tại tỉnh Nghệ An, Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam, Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, Bộ Công an Việt Nam.
*Nguyễn Tuấn Anh, Cục trưởng Cục Kỹ thuật, Quân khu 4, Bộ Quốc phòng.
*Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 11 tháng 8 năm 1975, từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 tỉnh Long An
*Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 23 tháng 8 năm 1964, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 tỉnh Bình Phước
*Ca sĩ hải ngoại Tuấn Anh, sinh 1948, tên thật là Nguyễn Tuấn Anh
*Ca sĩ WanBi Tuấn Anh (1987–2013), tên thật là Nguyễn Tuấn Anh.
*Cầu thủ Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 16 tháng 5 năm 1995, cầu thủ bóng đá Việt Nam
*Giám mục Đa Minh Nguyễn Tuấn Anh
*Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 25 tháng 8 năm 1983, Phó Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu, con trai Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình
*Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 12 tháng 8 năm 1975, Phó Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai, từng là Phó Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái

## Tham khảo
Eisriesenwelt

**Eisriesenwelt** (tiếng Đức nghĩa là "Thế giới băng khổng lồ") là một hang động băng đá vôi tự nhiên nằm ở Werfen, Áo, khoảng 40&nbsp;km về phía nam của Salzburg. Hang động bên trong ngọn núi Hochkogel trong phần Tennengebirge của dãy núi Alps. Đây là hang động băng đá lớn nhất thế giới, dài hơn 42&nbsp;km và đón khoảng 200.000 khách du lịch mỗi năm. Du khách chỉ được phép tham quan 1&nbsp;km đầu tiên. Kể từ khi lối vào động được mở quanh năm, gió đông lạnh thổi vào hang làm tuyết đóng băng dày thêm. Vào mùa hè, hơi lạnh từ bên trong thổi ra ngăn hệ thống băng tan chảy.
Hang động mở cửa từ 1 tháng 5 - 26 tháng 10 hàng năm. Giờ hoạt động phục vụ khách là 9:00 giờ sáng đến 4:30 trong tháng 7 và tháng 8 và 9:00 sáng đến 15:30 tháng 5/ tháng 6 và tháng 9/tháng 10. Nhiệt độ bên trong hang động dưới mức đóng băng, và khách tham quan được khuyên mặc quần áo ấm. Khi khách vào trong hang thì cấm chụp ảnh.
Vào mùa đông, khi nhiệt độ trong lòng núi ấm hơn bên ngoài, dòng khí lạnh đi vào núi và làm giảm nhiệt tại các khu vực thấp hơn của hang động xuống dưới điểm đông. Vào mùa xuân, băng tuyết tan chảy, nước thấm qua các vết nứt trong đá. Khi chảy tới các khu vực thấp lạnh hơn, nước đóng băng và lâu dần hình thành hệ thống băng.
Đến năm 1955, xe điện chở du khách tham quan động băng chính thức đi vào hoạt động, rút ngắn thời gian từ 30 phút leo núi thành 3 phút đi xe. Ngoài ra còn có một con đường bộ thông từ chân núi lên cửa hang, thời gian đi bộ mất khoảng 20 phút.

## Tham khảo
Thuật toán Forney

Trong lý thuyết mã hóa, **thuật toán Forney** là một thuật toán để tính các giá trị lỗi khi đã biết các vị trí lỗi. Nó là một bước trong việc giải mã mã BCH và mã Reed&ndash;Solomon (một lớp con của mã BCH). George David Forney, Jr. đã xây dựng thuật toán này.
## Mô tả thuật toán

Có thể xem các từ mã của mã BCH là các đa thức. Theo định nghĩa, đa thức sinh có các nghiệm αc, α*c*+1,..., α*c*+*d*&minus;2. Đặt *t*=(*d*-1)/2 là số lỗi cần sửa.

Từ thông điệp nhận được, có thể tính các giá trị *s*0, *s*1,... gọi là các giá trị hội chứng.
Việc giải mã sử dụng khái niệm đa thức định vị lỗi  định nghĩa như sau:

:\Lambda(x) = \prod_{i=1}^\nu (1- x \, X_i) = 1 + \sum_{i=1}^\nu \lambda_i \, x^i

Các nghiệm của Λ(*x*) là *X*1&minus;1,..., *X**&nu;*&minus;1. Chúng là nghịch đảo của các vị trí lỗi X_j = \alpha^{i_j}.

Khi đã biết các vị trí lỗi, bước tiếp theo là tính các giá trị lỗi ở các vị trí này. Các giá trị lỗi được dùng để sửa giá trị nhận được và thu được từ mã ban đầu.

Một cách tổng quát, các giá trị lỗi e_j luôn có thể được tính bằng cách giải hệ phương trình tuyến tính

:s_0 = e_1 \alpha^{(c + 0)\,i_1} + e_2 \alpha^{(c + 0)\,i_2} + \cdots \, 
:s_1 = e_1 \alpha^{(c + 1)\,i_1} + e_2 \alpha^{(c + 1)\,i_2} + \cdots \, 
: \cdots \, 

Tuy nhiên, có thể tính nhanh hơn bằng cách sử dụng thuật toán Forney dựa trên nội suy Lagrange. Đầu tiên tính đa thức tính giá trị lỗi

:\Omega(x) = S(x)\,\Lambda(x) \pmod{x^{2t}} \, 

Trong đó *S*(*x*) là một phần đa thức hội chứng:
:S(x) = s_0 x^0 + s_1 x^1 + s_2 x^2 + \cdots + s_{c+2t-1} x^{2t-1}.

Sau đó có thể tính các giá trị lỗi như sau:

:e_j = - \frac{X_j^{1-c} \, \Omega(X_j^{-1})}{\Lambda'(X_j^{-1})} \, 

Với mã BCH nghĩa hẹp, *c* = 1, nên biểu thức trên trở thành:
:e_j = - \frac{\Omega(X_j^{-1})}{\Lambda'(X_j^{-1})}

## Đạo hàm hình thức

Λ'(*x*) là đạo hàm hình thức của đa thức định vị lỗi Λ(*x*):
:\Lambda'(x) = \sum_{i=1}^{\nu} i \, \cdot \, \lambda_i \, x^{i-1}

Trong biểu thức trên, *i* là một số tự nhiên, và λ*i* là một phần tử của trường hữu hạn. Toán tử · biểu diễn phép nhân thông thường (lặp đi lặp lại phép cộng trong trường hữu hạn) và không phải là phép nhân trong trường hữu hạn.

Xem chi tiết cách suy ra biểu thức trên cho giá trị lỗi ở nội suy Lagrange.

## Lỗi xóa

Định nghĩa đa thức định vị xóa là
:\Gamma(x) = \prod (1- x \, \alpha^{j_i})
Trong đó vị trí xóa được biểu diễn bởi *j<sub>i</sub>*. Áp dụng thuật toán trên, thay Γ vào vị trí của Λ.

Nếu có cả lỗi thay đổi và lỗi xóa thì dùng đa thức định vị lỗi và xóa sau
:\Psi(x) = \Lambda(x) \, \Gamma(x)

## Xem thêm
*Mã BCH
*Kỹ thuật sửa lỗi Reed&ndash;Solomon

## Tham khảo

*
*
* Sách của W. Wesley Peterson
Ân Mỹ

**Ân Mỹ** là một xã trung du cách trung tâm huyện lỵ Hoài Ân, tỉnh Bình Định, Việt Nam 10&nbsp;km về hướng Bắc. Ân Mỹ là nơi đặt UBND mới của thị xã Hoài Nhơn, được thành lập năm 1989 (tách ra từ xã Ân Tín).

## Địa lý - Hành chính
Phía bắc giáp thị xã Hoài Nhơn, phía nam giáp xã Ân Tín, Ân Thạnh, phía đông giáp thị xã Hoài Nhơn và phía tây giáp xã Ân Tín.

Xã Ân mỹ có 05 thôn gồm:
Mỹ Thành, Mỹ Đức, Long Quang, Long Mỹ và Đại Định. Trong đó có Làng Hóc khoai thuộc thôn Mỹ Đức có người Hre sinh sống.

## Giao thông
Ân Mỹ không có quốc lộ chạy qua, phía bắc có tỉnh lộ 629 nối với Quốc lộ 1 tại phường Bồng Sơn, Hoài Nhơn, chạy qua địa phận 2 xã Ân Mỹ, Ân Hảo Đông lên tới huyện lỵ An Lão và đi Ba Tơ, Quảng Ngãi.
Và tuyến đường Tây Bình Định được thông tuyến vào năm 2010.
## Thắng cảnh và di tích

- Có hồ chứa nước Mỹ Đức (Tư Đức), Thác đổ Ông Mè, Thác đổ Bà Dân.
- Có các địa danh gắn liền với lịch sử đấu tranh của quân và dân Ân Mỹ như Đồi Thánh Giá (Mỹ Thành), Cầu Bến Muồng, Đồi 174 (Mỹ Đức)...

## Văn hóa và giáo dục
Ân Mỹ có 01 trường trung học phổ thông: Trung học phổ thông Võ Giữ.

## Lịch sử
Đôi nét về lịch sử, mảnh đất, con người Ân Mỹ.

Năm 1999 vinh dự được Chủ tịch nước CHXHCNVN phong tăng Anh hùng LLVTND

## Tham khảo
Vanessa kershawi

***Vanessa kershawi*** là một loài bướm ngày có phạm vi phân bố chủ yếu là giới hạn ở Úc, mặc dù gió tây đã phân tán đến các đảo phía đông của Australia, bao gồm cả New Zealand. Trong mùa xuân dành cho con trưởng thành di cư về phía nam với số lượng lớn từ phía bắc bang Queensland và New South Wales. 
Cây thực phẩm chính của loài này là *[[Ammobium alatum]]*. *Vanessa kershawi* giống với [Vanessa cardui ''V. cardui'' đôi khi được xem là một [phân loài của nó.

## Hình ảnh

File:Vanessa cardui india.jpg|*[[Vanessa cardui]]*
File:Australian painted lady feeding closeup.jpg|đang ăn
File:Butterfly on yellow flower.jpg|đang đậu trên hoa vàng


## Tham khảo

*CSIRO Ecowatch Australia, ''Vanessa kershawi'' 
*Wildlife of Sydney, ''Australian Painted Lady, Blue Spotted Painted Lady Fact File''
Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc Dân

**Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc Dân** (tên giao dịch bằng tiếng Anh: National Citizen Commercial Joint Stock Bank*), được gọi tắt là *'NCB''', được thành lập vào ngày 18 tháng 09 năm 1995 theo Giấy phép số 00057/NH–CP ngày 18 tháng 9 năm 1995 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Ngày 13 tháng 09 năm 2010, được Navibank ghi nhận như là cột mốc chiến lược trong lịch sử phát triển bằng sự kiện chính thức niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) theo Quyết định số 566/QĐ–SGDCK ngày 12 tháng 8 năm 2010 với mã chứng khoán NVB.

Năm 2014, NCB chính thức được đổi tên thành Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc Dân – NCB.

## Mạng lưới kênh phân phối

Gồm 91 chi nhánh và phòng giao dịch, bao gồm: 01 Hội Sở Chính, 01 Sở Giao dịch, 19 Chi nhánh, 70 Phòng Giao dịch và Quỹ Tiết kiệm tại 24 tỉnh/thành trên toàn quốc.
Đưa vào hoạt động 32 máy ATM (trong đó 19 máy đặt tại TP. Hồ Chí Minh) và lắp đặt 359 POS trên toàn quốc.
Về mạng lưới chấp nhận thẻ, Navibank đã phát triển được 339 đơn vị chấp nhận thẻ (tăng 50 đơn vị so với năm trước).
Hệ thống ATM/POS của Navibank chấp nhận được thẻ nội địa của 41 ngân hàng thành viên trong hệ thống Smartlink, BanknetVN, VNBC và ngược lại chủ thẻ Navicard cũng giao dịch miễn phí trên ATM/POS của các ngân hàng trong các liên minh trên.
Tính đến 31/12/2011, Navibank hiện có quan hệ đại lý với hơn 100 tổ chức tín dụng trong và ngoài nước, nổi bật như Citibank, Bank of America, Deutsche Bank và nhiều tổ chức khác.

## Công ty trực thuộc
Công ty Quản lý Nợ và Khai thác tài sản Nam Việt Ngân hàng

Được thành lập vào ngày 28 tháng 12 năm 2006, Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản Nam Việt Ngân hàng (NAVIAMC) hoạt động theo mô hình công ty TNHH một thành viên do Ngân hàng TMCP Nam Việt là chủ sở hữu.

## Cơ cấu tổ chức
* Cốt Thu Hương

## Nhân sự
Tính đến 31 tháng 12 năm 2011, có 15 người là thành viên Hội đồng Quản trị, Ban kiểm soát và Ban điều hành (trong đó có 07 người có trình độ trên Đại học và 08 người có trình độ Đại học) cùng 1,450 cán bộ nhân viên đang công tác tại Ngân hàng TMCP Nam Việt.

## Tham khảo
Thái Cảnh hầu

**Sái Cảnh hầu** (chữ Hán: 蔡景侯; trị vì: 591 TCN-543 TCN), tên thật là **Cơ Cố** (姬固), là vị vua thứ 17 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sái Cảnh hầu là con của Sái Văn hầu - vua thứ 16 nước Sái. Năm 592 TCN, Sái Văn hầu mất, Cơ Cố lên nối ngôi, tức là Sái Cảnh hầu.

Năm 549 TCN, Sái Linh hầu theo Sở Khang vương họp quân nước Trần, nước Hứa đi đánh nước Trịnh. Các chư hầu do nước Tấn cầm đầu đi cứu Trịnh. Liên quân theo Sở rút lui.

Năm 548 TCN, Sở Khang vương lại họp quân Sái, Trần đánh Trịnh. Liên quân tiến đánh phá thành Nam Lý nước Trịnh.

Sái Cảnh hầu lấy người con gái nước Sở là Vu thị cho thế tử Cơ Bàn. Nhưng sau khi Vu thị đã làm con dâu, ông lại tư thông với Vu thị.

Năm 543 TCN, thế tử Bàn giận cha tư thông với vợ mình bèn giết chết ông mà lên ngôi. Sái Cảnh hầu ở ngôi được 49 năm. Thế tử Bàn lên ngôi, tức là Sái Linh hầu.

## Xem thêm
*Sái Linh hầu
*Sái Văn hầu

## Tham khảo
* Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Quản Sái thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
* Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện, tập 4-5*, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

## Chú thích
Rùa cá sấu

**Rùa cá sấu** hay còn gọi là **rùa ngoạm** (Danh pháp khoa học: *Macrochelys temminckii*) là một trong những loài rùa nước ngọt lớn nhất thế giới. Danh pháp *temminckii* được đặt tên để vinh danh nhà động vật học Hà Lan Coenraad Jacob Temminck. Chi *Macrochelys* từng được cho là chỉ gồm một loài, các nghiên cứu cho thấy có ba loài riêng biệt: *Macrochelys temminckii*, *[[Macrochelys suwanniensis]]*, và *[[Macrochelys apalachicolae]]*.

## Phân bố
Loài rùa này phân bố ở vùng Bắc Mỹ, xuất hiện nhiều ở các vùng nước miền Nam Hoa Kỳ. Chúng được tìm thấy từ miền đông của đông Texas đến Florida Panhandle, và phía bắc đến đông nam Kansas, Missouri, miền đông nam Iowa, phía tây Illinois, phía tây Kentucky, và phía tây Tennessee. Do việc buôn bán vật nuôi kỳ lạ và các yếu tố khác loài đã tới châu Á và châu Âu với một trung tâm sinh sản/nghiên cứu tìm thấy ở Nhật Bản.

## Đặc điểm
Loài rùa này có đầu to, bộ hàm cực khỏe, có gờ nhọn sắc,lực cắn 480&nbsp;kg/inch2 có thể cắn vỡ mai nhiều loài rùa khác để làm thức ăn, mai nhiều gai, cùng vẻ hung dữ, nên chúng thường được gọi là "*quái thú rùa*". Hình ảnh chúng gợi đến loài khủng long thời xưa. Mai của chúng có 3 hàng gai. Những hàng gai này chứa rất rất nhiều đầu dây thần kinh nhạy cảm. Có báo cáo chưa được kiểm chứng về con rùa nặng 183&nbsp;kg ở Kansas năm 1937, nhưng một trong những mẫu vật lớn nhất có kiểm chứng gây tranh cãi.

Ở bể sinh vật cảnh Shedd Chicago là một con rùa 16 năm tuổi cân nặng 113&nbsp;kg, được gửi đến bể cá cảnh bang Tennessee. Một con khác cân nặng 107&nbsp;kg tại sở thú Brookfield ở ngoại ô Chicago. Chúng thường không phát triển đến kích thước lớn, trung bình con trưởng thành có cái mai rùa dài khoảng  với khối lượng . Con đực thường lớn hơn con cái. Trong số các loài rùa nước ngọt còn sinh tồn, chỉ có các loài rùa mai mềm (ba ba) trong chi *[[Chitra (genus)|Chitra]]*, *[[Rafetus]]*, và *[[Pelochelys]]* có thể vượt qua về kích thước.

## Sinh sản và vòng đời

Loài này đặt độ tuổi thành thục khi khoảng 12 tuổi. Giao phối xảy ra vào đầu năm. Con cái xây tổ, hai tháng sau nó đẻ vào đó khoảng 10–50 trứng. Giới tính con non phụ thuộc vào nhiệt độ tổ. Thời gian ấp từ 100 tới 140 ngày, và trứng nở vào đầu mùa thu. Tuổi thọ của cá thể tự nhiên còn là ẩn số, rùa cá sấu được cho là sống tới 200 năm, nhưng từ 80 tới 120 năm thì có lẽ đúng hơn. Chúng thường sống từ 20 tới 70 năm khi bị nuôi nhốt.

## Tham khảo

;Trích dẫn

;Thư mục

* 
* 

## Liên kết ngoài

* Alligator vs. Common Snapping Turtle - Chelydra.org
* Alligator Snapping Turtle Care Sheet
* CRUNCH, The Alligator Snapping Turtle
Thái phu nhân

**Thái phu nhân** (chữ Hán: 蔡夫人), hay **Sái phu nhân**, còn được gọi tắt là **Thái thị** hoặc **Sái thị** (蔡氏), là người vợ thứ của Lưu Biểu, lãnh chúa của vùng Kinh châu trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Sái phu nhân là em gái (có tài liệu viết là chị) của Sái Mạo, một thuộc tướng của Lưu Biểu.

Khi Tào Tháo và Viên Thiệu đang gìm nhau tại Quan Độ, một thuộc hạ của Lưu Biểu là Hàn Tung từ khuyên Lưu Biểu nên giữ thế trung lập (Lưu Biểu vốn về phe với Viên Thiệu) và gửi sứ giả đến Hứa Xương. Hàn Tung cho rằng Tào Tháo vốn thế mạnh, Lưu Biểu nên gửi con cháu làm con tin trong triều đình. Lưu Biểu nổi giận, định đưa Hàn Tung đi xử tử. Sái phu nhân thấy Hàn Tung là bậc trung lương, nên mới khuyên rằng: "*Hàn Tung vốn là "Sở quốc chi vọng". Hắn là người trực ngôn, không có lý do gì để giết hắn*". Vì vậy Lưu Biểu đã đổi ý, chỉ đem Hàn Tung đi giam cầm.

Lưu Biểu có hai người con là Lưu Kỳ và Lưu Tông. Lưu Kỳ là con vợ cả. Chưa có sử liệu về việc Lưu Tông là con vợ cả hay vợ kế. Sau đấy Lưu Biểu, Sái Phu nhân ủng hộ người con thứ. Sau khi Lưu Biểu chết, Sái phu nhân tìm kiếm sự ủng hộ của Tào Tháo để đưa Lưu Tông lên địa vị cao.

Căn cứ theo sách Tương Dương ký thì vợ của Gia Cát Lượng là Hoàng Nguyệt Anh là cháu bên ngoại (ngoại sanh) của Sái phu nhân.

## Trong Tam quốc diễn nghĩa
Trong Tam quốc diễn nghĩa, Sái Phu nhân được nhắc đến qua 3 hồi gồm Hồi 34: *Sái phu nhân nấp nghe chuyện kín/Lưu hoàng thúc nhảy ngựa Đàn Khê*, Hồi 40: *Sái phu nhân bàn hiến Ký Châu/Gia Cát Lượng hỏa thiêu Tân Dã* và Hồi 41. Trong tác phẩm này, Sái Phu nhân được mô tả là mẹ đẻ của Lưu Tông. Đây là một người đàn bà có lòng dạ hiểm độc, thích can dự vào triều chánh, đặc biệt là gây ảnh hưởng cho con bà lên ngôi. Sái phu nhân hay chống đối Lưu Bị.

Khi Lưu Biểu đồng ý chứa chấp Lưu Bị, đến đêm, Sái phu nhân xàm tấu với Lưu Biểu đề nghị ông ta điều Lưu Bị đi chỗ khác vì "sợ người ta chẳng được như bụng ông nghĩ thôi". Mỗi lần Lưu Bị trò chuyện với Lưu Biểu thì Sái phu nhân nấp sau bình phong nghe trộm. Sái phu nhân vẫn luôn có ý nghi Lưu Bị.

Khi Lưu Biểu ốm nặng, Sái Phu nhân đóng của lại không cho Lưu Kỳ vào thăm, sai Sái Mạo, Trương Doãn canh giữ cửa ngoài. Khi Lưu Biểu chết rồi, Sái phu nhân cùng với Sái Mạo, Trương Doãn bàn bạc, viết tờ di chúc giả cho con thứ là Lưu Tông làm chủ Kinh Châu, xong rồi mới cho báo tang. Sái Mạo lập Lưu Tông lên làm chủ, tôn tộc họ Sái chia nhau lĩnh luôn Kinh Châu còn Sái phu nhân cùng Lưu Tông đến ở Tương Dương để phòng Lưu Kỳ, Lưu Bị.

Sau khi Tào Tháo nam chinh, Sái Phu nhân là người chủ trương hàng Tào. Lưu Tông cùng với Sái phu nhân đem ấn tín sang sông đón rước Tào Tháo. Tào Tháo cho Lưu Tông vào triều đình làm quan. Lưu Tông hai ba lần từ chối, Tháo không cho, bất đắc dĩ phải cùng Sái phu nhân đi Thanh Châu, chỉ có tướng cũ là Vương Uy đi theo. Tào Tháo sai Vu Cấm đem quân khinh kỵ đuổi theo và giết cả hai mẹ con. Khi bị vây, Sái phu nhân ôm Lưu Tông khóc ầm ĩ. Vu Cấm ép lệnh quân sĩ hạ thủ, Vương Uy tức giận phản kháng, nhưng cuối cùng cả 3 bị xử tử.

## Chú thích

 
## Tham khảo