24 tháng 3

**Ngày 24 tháng 3** là ngày thứ 83 trong mỗi năm thường (ngày thứ 84 trong mỗi năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 282 ngày nữa trong năm.

## Sự kiện
*1603 &ndash; Thiên hoàng Go–Yozei ban tước hiệu Shōgun cho Tokugawa Ieyasu, chính thức khởi đầu chính quyền Mạc phủ Tokugawa tại Nhật Bản.
*1603 &ndash; Nữ hoàng Elizabeth I của Anh mất nhưng không có con cái , triều đại Tudor chính thức kết thúc, mở đầu cho nhà Stuart thống trị Vương quốc Anh
*1860 – Thủ tướng Nhật Bản Ii Naosuke bị samurai Ronin và phiên Mito ám sát vì vai trò của ông trong việc mở cửa Nhật Bản với thế giới.
*1882 &ndash; Bác sĩ–nhà sinh học người Đức Robert Koch tuyên bố khám phá ra *[[Mycobacterium tuberculosis]]*, vi khuẩn gây bệnh lao.
*1953 &ndash; Thái hoàng thái hậu Mary của Anh qua đời.
*1967 &ndash; thành lập Sư đoàn không quân 371. 
*1972 &ndash; Vương quốc Anh bắt Bắc Ireland phải chịu "Thống trị trực thu."
*1980 &ndash; Người vác súng bắn tổng Giám mục Óscar Romero khi ông đang tổ chức lễ ở San Salvador.
*1975 &ndash; Chiến tranh Việt Nam: giải phóng thị xã Tam Kỳ, thị xã Gia Nghĩa, kết thúc Chiến dịch Tây Nguyên. 
*1989 &ndash; Tràn dầu tàu Exxon Valdez: Trong eo biển Hoàng tử William ở Alaska tàu Exxon Valdez thả 240.000 thùng (27.750.000 lít) dầu sau chạy trên đất.
*1993 &ndash; Sao chổi Shoemaker–Levy 9 được phát hiện từ một bức ảnh chụp từ kính viễn vọng Schmidt ở Đài thiên văn Palomar, California, Hoa Kỳ.
*1999 &ndash; NATO bắt đầu chiến dịch ném bom Cộng hòa Liên bang Nam Tư trong chiến tranh Kosovo.
*2008 – Đảng Hòa bình và Thịnh vượng Bhutan giành được 45/47 ghế tại Quốc hội Bhutan trong tổng tuyển cử đầu tiên tại quốc gia này.
*2011 &ndash; Một trận động đất có chấn tâm ở đông bộ bang Shan của Myanmar khiến 151 người thiệt mạng.
*2015 – Một máy bay của hãng Germanwings gặp nạn tại miền đông nam Pháp khiến toàn bộ 150 người thiệt mạng, tai nạn được cho là hành động có chủ ý của cơ phó.

## Sinh
* 1103 – Nhạc Phi, danh tướng nhà Nam Tống (m.1142)
* 1494 – Georg Agricola, nhà khoa học người Đức (m. 1555)
* 1607 – Michiel Adriaenszoon de Ruyter, đô đốc người Đức (m. 1667)
* 1628 – Sophie Amalie of Brunswick–Lüneburg, nữ hoàng Đan Mạch, Na Uy (m. 1685)
* 1657 – Arai Hakuseki, nhà văn, chính khách người Nhật Bản (m. 1725)
* 1681 &ndash; Georg Philipp Telemann, nhà soạn nhạc người Đức (m. 1767)
* 1693 – John Harrison, Clockmaker người Anh (m. 1776)
* 1782 – Orest Kiprensky, họa sĩ người Nga (m. 1836)
* 1796 – John Corry Wilson Daly, chính khách người Canada (m. 1878)
* 1808 – Maria Malibran, ca sĩ người Tây Ban Nha (m. 1836)
* 1809
** Mariano José de Larra, nhà báo, nhà văn người Tây Ban Nha (m. 1837)
** Joseph Liouville, nhà toán học người Pháp (m. 1882)
* 1820 – A. E. Becquerel, nhà vật lý người Pháp (m. 1891)
* 1829
** George Francis Train, doanh nhân người Mỹ (m. 1904)
** Ignacio Zaragoza, tướng người México (m. 1862)
* 1830 – Robert Hamerling, nhà thơ người Áo (m. 1889)
* 1834
** William Morris, nhà văn, nhà thiết kế người Anh (m. 1896)
** John Wesley Powell, nhà thám hiểm, nhà môi trường học người Mỹ (m. 1902)
* 1835 – Jožef Stefan, nhà vật lý người Slovenia (m. 1893)
* 1850 – Silas Hocking, tiểu thuyết gia, người thuyết giáo người Anh (m. 1935)
* 1855
** Andrew Mellon, Financier người Mỹ (m. 1937)
** Olive Schreiner, nhà văn người Nam Phi (m. 1920)
*1859 - Alexander Stepanovich Popov nhà vật lý người Nga, (m. 1906). 
* 1874 – Harry Houdini (Weisz Erik), thuật sĩ người Hungary (m. 1926)
* 1884 – Peter Debye, nhà hóa học, giải thưởng Nobel người Đức (m. 1966)
* 1886 – Edward Weston, nhà nhiếp ảnh người Mỹ (m. 1958)
* 1887 – Roscoe Arbuckle, diễn viên người Mỹ (m. 1933)
* 1889 – Albert Hill, vận động viên người Anh (m. 1969)
* 1891 – Sergey Ivanovich Vavilov, nhà vật lý người Liên Xô (m. 1951)
* 1893
** George Sisler, vận động viên bóng chày người Mỹ (m. 1973)
** Walter Baade, nhà thiên văn người Đức (m. 1960)
* 1901 – Ub Iwerks, người vẽ tranh biếm hoạ người Mỹ (m. 1971)
* 1902 – Thomas Dewey, chính khách người Mỹ (m. 1971)
* 1903
** Adolf Butenandt, nhà hóa học, giải thưởng Nobel người Đức (m. 1995)
** Malcolm Muggeridge, tác gia, học giả người Anh (m. 1990)
* 1906 – Klavdiya Shulzhenko, ca sĩ người Liên Xô (m. 1984)
* 1907 – Paul Sauvé, chính khách Quebec (m. 1960)
* 1910 – Richard Conte, diễn viên người Mỹ (m. 1975)
* 1911 – Joseph Barbera, người vẽ tranh biếm hoạ người Mỹ (m. 2006)
* 1915 – Gorgeous George, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Mỹ (m. 1963)
* 1916 – Donald Hamilton, tiểu thuyết gia người Thụy Điển (m. 2006)
* 1917 – Constantine Andreou, nghệ sĩ người Hy Lạp (m. 2007)
* 1919 – Lawrence Ferlinghetti, tác gia, nhà xuất bản người Mỹ
* 1920 – Gene Nelson, diễn viên người Mỹ (m. 1996)
* 1921 – Vasily Smyslov, đấu thủ cờ vua người Nga
* 1922 – Onna White, biên đạo múa người Canada (m. 2005)
* 1923 – Murray Hamilton, diễn viên người Mỹ (m. 1986)
* 1924 – Norman Fell, diễn viên người Mỹ (m. 1998)
* 1925 – Puig Aubert, cầu thủ Liên đoàn Bóng bầu dục người Pháp (m. 1994)
* 1926 – Dario Fo, nhà văn, giải thưởng Nobel người Ý
* 1927 – Martin Walser, tác gia người Đức
* 1928 – Byron Janis, nghệ sĩ dương cầm người Mỹ
* 1930
** David Dacko, tổng thống Trung Phi thứ 1 (m. 2003)
** Agustín González, diễn viên người Tây Ban Nha (m. 2005)
** Steve McQueen, diễn viên người Mỹ (m. 1980)
* 1934 – William Smith, diễn viên người Mỹ
* 1935 – Peter Bichsel, nhà văn Thụy Sĩ
* 1936 – David Suzuki, nhà khoa học, nhà môi trường học người Canada
* 1937 – Billy Stewart, ca sĩ người Mỹ (m. 1970)
* 1938
** Hồ Ngọc Cẩn, Đại tá Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m.1975)
** David Irving, sử gia người Anh
* 1940 
** Bob Mackie, thời trang nhà thiết kế người Mỹ
** Don Jardine, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Canada (m. 2006)
* 1944
** R. Lee Ermey, diễn viên người Mỹ
** Vojislav Koštunica, thủ tướng người Serbia
* 1945
** Robert T. Bakker, Paleontologist người Mỹ
** Curtis Hanson, đạo diễn phim người Mỹ
* 1947
** Meiko Kaji, ca sĩ, nữ diễn viên người Nhật Bản
** Alan Sugar, doanh nhân người Anh
* 1949 – Nick Lowe, nhạc sĩ người Anh
* 1951
** Pat Bradley, vận động viên golf người Mỹ
** Tommy Hilfiger, thời trang nhà thiết kế người Mỹ
* 1954
** Rafael Orozco Maestre, ca sĩ Colombia (m. 1992)
** Robert Carradine, diễn viên người Mỹ
** Donna Pescow, nữ diễn viên người Mỹ
* 1955 – Doug Jarvis, vận động viên khúc côn cầu trên băng người Canada
* 1960
** Kelly LeBrock, nữ diễn viên người Mỹ
** Barry Horowitz, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Mỹ
** Nena, nhạc pop ca sĩ người Đức
** Scott Pruett, người lái xe đua người Mỹ
* 1961 – Dean Jones, cầu thủ cricket người Úc
* 1962 – Angèle Dubeau, nghệ sĩ vĩ cầm người Canada
* 1964 – Annabella Sciorra, nữ diễn viên người Mỹ
* 1965
** Peter Jacobson, diễn viên người Mỹ
** Gurmit Singh, diễn viên người Singapore
** The Undertaker, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Mỹ
* 1970
** Lara Flynn Boyle, nữ diễn viên người Mỹ
** Judith Draxler, vận động viên bơi lội người Áo
** Mike Vanderjagt, cầu thủ bóng đá người Canada
* 1971 – Megyn Price, nữ diễn viên người Mỹ
* 1972 – Steve Karsay, vận động viên bóng chày người Mỹ
* 1973
** Jacek Bąk, cầu thủ bóng đá người Ba Lan
** Steve Corica, cầu thủ bóng đá người Úc
* 1974 – Alyson Hannigan, nữ diễn viên người Mỹ
* 1975 – Thomas Johansson, vận động viên quần vợt người Thụy Điển
* 1976
** Aaron Brooks, cầu thủ bóng đá người Mỹ
** Aliou Cissé, cầu thủ bóng đá người Sénégal
** Athanasios Kostoulas, cầu thủ bóng đá người Hy Lạp
** Peyton Manning, cầu thủ bóng đá người Mỹ
* 1977
** Corneille, ca sĩ người Canada
** Darren Lockyer, cầu thủ Liên đoàn Bóng bầu dục người Úc
* 1979
** Lake Bell, nữ diễn viên người Mỹ
** Emraan Hashmi, diễn viên Ấn Độ
** Norris Hopper, vận động viên bóng chày người Mỹ
** Periklis Iakovakis, vận động viên người Hy Lạp
** Graeme Swann, cầu thủ cricket người Anh
* 1980 – Tassos Venetis, cầu thủ bóng đá người Hy Lạp
* 1981 – Ron Hainsey, vận động viên khúc côn cầu trên băng người Mỹ
* 1982
** Corey Hart, vận động viên bóng chày người Mỹ
** Dustin McGowan, vận động viên bóng chày người Mỹ
** Nivea, ca sĩ người Mỹ
* 1983 – T.J. Ford, cầu thủ bóng rổ người Mỹ
* 1984 – Chris Bosh, cầu thủ bóng rổ người Mỹ
* 1985 – Haruka Ayase, nữ diễn viên, người mẫu, người Nhật Bản
* 1986
** Kohei Hirate, người đua xe người Nhật Bản
** Anthony McMahon, cầu thủ bóng đá người Anh
* 1988 – Ryan Higgins, cầu thủ cricket người Zimbabwe
* 1990 – Keisha Castle–Hughes, New Zealand nữ diễn viên người Úc
* 1992 – Thomas Law, diễn viên người Anh
* 1997 – Myoui Mina thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc Twice người Nhật Bản
* 2001 – William Saliba - Cầu thủ bóng đá người Pháp thi đấu cho Arsenal

## Mất

* 1381 – Saint Catharine of Sweden, người được phong thánh người Thụy Điển (s. 1332)
* 1396 – Walter Hilton, người thần bí người Anh (s. 1340)
* 1455 – Giáo hoàng Nicholas V, Giáo hoàng thời phục hưng thứ nhất (s. vào 1397)
* 1563 – Hosokawa Harumoto, chỉ huy quân sự người Nhật Bản (s. 1514)
*1570 – Trịnh Kiểm, Chúa Trịnh đầu tiên trong lịch sử Việt Nam (s. 1503).
* 1575 – Yosef Karo, giáo sĩ Do Thái người Tây Ban Nha (s. 1488)
* 1603 – Elizabeth I của Anh, nữ vương nước Anh (s. 1533)
* 1653 – Samuel Scheidt, nhà soạn nhạc người Đức (s. 1587)
* 1773 – Philip Dormer Stanhope, chính khách người Anh (s. 1694)
* 1776 – John Harrison, Clockmaker người Anh (s. 1693)
*1863 – Nguyễn Phúc Nhàn Tĩnh, phong hiệu Thuận Hòa Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1832)
* 1869 – Antoine–Henri Jomini, tướng người Pháp (s. 1779)
* 1881 – Joseph Delesse, nhà địa chất người Pháp (s. 1817)
* 1882 – Henry Wadsworth Longfellow, tác gia người Mỹ (s. 1807)
* 1887 – Ivan Kramskoi, họa sĩ, nhà phê bình nghệ thuật người Nga (s. 1837)
* 1888 – Vsevolod Garshin, tác gia người Nga (s. 1855)
* 1905 – Jules Verne, tác gia người Pháp (s. 1828)
* 1909 – John Millington Synge, nhà soạn kịch người Ireland (s. 1871)
* 1911 – Joseph Barbera, nhà làm phim hoạt hình người Mỹ (m. năm 2006)
* 1915 – Karol Olszewski, nhà khoa học người Ba Lan (s. 1846)
* 1916 – Enrique Granados, nhà soạn nhạc người Tây Ban Nha (s. 1867)
* 1921 – Larry McLean, vận động viên bóng chày người Canada (s. 1881)
* 1926 – Phan Châu Trinh, chính khách người Việt Nam (s. 1872)
* 1944 – Orde Wingate, người lính người Anh (s. 1903)
* 1946 – Alexander Alekhine, đấu thủ cờ vua người Nga (s. 1892)
* 1950 – James Rudolph Garfield, chính khách người Mỹ (s. 1865)
* 1962
** Jean Goldkette, nhạc sĩ người Hy Lạp (s. 1899)
** Auguste Piccard, nhà vật lý, nhà thám hiểm Thụy Sĩ (s. 1884)
* 1968 – Alice Guy–Blaché, đạo diễn phim người Mỹ (s. 1873)
* 1973 – Huỳnh Công Thành, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1930)
*1976 – Bernard Montgomery, nguyên soái người Anh (s. 1887)
* 1980 – Óscar Romero, tổng Giám mục của El Salvador
* 1984 – Sam Jaffe, diễn viên người Mỹ (s. 1891)
* 1990
** Ray Goulding, diễn viên hài người Mỹ (s. 1922)
** An Wang, kỹ sư máy tính người Trung Quốc (s. 1920)
* 1991 – Sir John Kerr, chính khách người Úc (s. 1914)
* 1993 – John Hersey, tác gia người Mỹ (s. 1914)
* 1997
** Martin Caidin, hàng không nhà văn người Mỹ (s. 1927)
** Đỗ Lễ, nhạc sĩ, người Việt Nam (s. 1941)
* 1999 – Birdie Tebbetts, vận động viên bóng chày, người quản lý người Mỹ (s. 1912)
* 2002 – César Milstein, nhà khoa học, giải Nobel Sinh lý và Y khoa người Argentina (s. 1927)
* 2006 – Lynne Perrie, nữ diễn viên người Anh (s. 1931)
* 2008
** Chalmers "Spanky" Alford, nghệ sĩ đàn ghita người Mỹ (s. 1955)
** Richard Widmark, diễn viên người Mỹ (s. 1914)
* 2016 – Johan Cruyff, huyền thoại bóng đá người Hà Lan (s. 1947)
* 2021 – Jessica Walter, dien viên Mỹ (s. 1941)

## Ngày lễ và kỷ niệm
* Ngày Quốc tế bệnh lao (quốc tế)
* Ngày Bánh mì Việt Nam
* Ngày kết thúc chiến dịch Tây nguyên, chuẩn bị cho chiến dịch Huế-Đà Nẵng vào năm 1975 (Việt Nam)

## Tham khảo