Fabrice Muamba

**Fabrice Ndala Muamba** (sinh ngày 6 tháng 4 năm 1988) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh gốc Congo từng thi đấu cho Arsenal, Birmingham City và Bolton Wanderers ở vị trí tiền vệ trung tâm. Sinh ra tại Zaire, Muamba chuyển đến Anh năm 11 tuổi và sau đó thi đấu cho các đội tuyển của Anh cho đến cấp độ U-21.

Muamba bắt đầu sự nghiệp vào năm 2002 khi gia nhập học viện đào tạo trẻ của Arsenal. Sau ba năm, anh trở thành cầu thủ chuyên nghiệp vào năm 2005. Anh ra mắt Arsenal tại Cúp Liên đoàn Anh, nhưng chỉ chơi thêm một trận chuyên nghiệp khác cho câu lạc bộ này. Sau một thời gian được cho mượn tại Birmingham City, anh đã chuyển hẳn sang thi đấu cho câu lạc bộ này vào năm 2007. Anh ở lại Birmingham City thêm một năm và rời đi sau khi có hơn 70 lần ra sân cũng như có trận ra mắt U-21 Anh trong thời gian ở đội. Anh gia nhập Bolton Wanderers vào năm 2008.

Vào tháng 3 năm 2012, Muamba bị ngừng tim trong một trận đấu tại Cúp FA được truyền hình trực tiếp giữa Bolton và Tottenham Hotspur. Anh đã hồi phục dù tim ngừng đập trong 78 phút. Theo lời khuyên y tế, anh tuyên bố giải nghệ bóng đá chuyên nghiệp vào tháng 8 năm 2012. Sau đó, anh hoàn thành bằng cử nhân báo chí thể thao trước khi trở lại bóng đá với tư cách là huấn luyện viên đội trẻ.

## Đầu đời
Muamba sinh ra tại Kinshasa, Zaire (nay là Cộng hòa Dân chủ Congo). Cha anh đã trốn khỏi đất nước vào năm 1994 vì quan điểm chính trị và đến Vương quốc Anh để xin tị nạn. Năm 1999, ông được cấp quyền định cư vô thời hạn, lúc đó những người còn lại trong gia đình mới sang đoàn tụ. Họ định cư ở phía đông London, nơi Muamba theo học tại Trường Kelmscott ở Walthamstow. Mặc dù đến Anh năm 11 tuổi và không nói được tiếng Anh, anh đã đạt được 10 chứng chỉ GCSE và A-level các môn tiếng Anh, tiếng Pháp và toán học.

## Sự nghiệp câu lạc bộ

### Arsenal
Muamba gắn bó với đội trẻ của Arsenal khi còn là một học sinh từ năm 2002, gia nhập Học viện của họ với tư cách là học viên năm nhất vào tháng 8 năm 2004. Anh ký hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên vào tháng 10 năm 2005 và ra mắt đội một vào ngày 25 tháng 10 trong trận đấu tại Cúp Liên đoàn gặp Sunderland, trước 47.000 khán giả tại Sân vận động Ánh sáng. Anh có lần ra sân thứ hai và cũng là cuối cùng cho đội một Arsenal ở vòng tiếp theo gặp Reading, nơi anh góp phần vào chiến thắng 3–0.

### Birmingham City
Vào tháng 8 năm 2006, Muamba gia nhập câu lạc bộ Hạng nhất Anh Birmingham City theo dạng cho mượn kéo dài một mùa giải. Sau khởi đầu chậm chạp, lối chơi tràn đầy năng lượng của anh, vốn được so sánh với thần tượng Patrick Vieira, đã giúp anh trở thành cầu thủ đá chính thường xuyên ở vị trí tiền vệ trung tâm. Người hâm mộ cũng rất ấn tượng và đã bình chọn anh là Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất mùa giải.

Vào ngày 11 tháng 5 năm 2007, Muamba chính thức chuyển đến Birmingham City, ký hợp đồng ba năm với mức phí được câu lạc bộ báo cáo là 4 triệu bảng Anh. Anh ghi bàn thắng đầu tiên cho câu lạc bộ, một cú vô lê cận thành từ quả phạt góc, vào ngày 12 tháng 3 năm 2008 trong thất bại 2–4 trước Portsmouth. Anh đã có 37 lần ra sân khi Birmingham bị xuống hạng khỏi Premier League sau một mùa giải trở lại hạng đấu cao nhất.

### Bolton Wanderers

Vào ngày 16 tháng 6 năm 2008, Muamba gia nhập câu lạc bộ Premier League Bolton Wanderers với mức phí 5 triệu bảng Anh, kèm theo các khoản phụ phí trị giá thêm 750.000 bảng, theo hợp đồng 4 năm. Anh ghi bàn thắng đầu tiên cho câu lạc bộ vào lưới Wigan Athletic vào ngày 13 tháng 3 năm 2010. Để ghi nhận mùa giải 2009–10 ấn tượng của anh tại Bolton, anh đã được tờ *[[The Bolton News]]* vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất mùa giải. Vào ngày 7 tháng 8, Muamba đã ký hợp đồng mới có thời hạn 4 năm với Bolton.

Muamba ghi bàn vào ngày khai mạc mùa giải 2011–12, trong chiến thắng 4–0 của Bolton trên sân khách trước Queens Park Rangers. Sau đó, anh ghi bàn thắng đầu tiên tại Cúp Liên đoàn vào lưới câu lạc bộ cũ Arsenal trong trận thua 1–2.

### Ngừng tim và giải nghệ

Vào ngày 17 tháng 3 năm 2012, Muamba bị ngừng tim và gục ngã trong hiệp một của trận tứ kết Cúp FA giữa Bolton và Tottenham Hotspur tại White Hart Lane. Sau khi được nhân viên y tế chăm sóc trong thời gian dài ngay trên sân – bao gồm cả bác sĩ tư vấn tim mạch, Tiến sĩ Andrew Deaner, người có mặt tại trận đấu với tư cách là khán giả – Muamba được đưa đến đơn vị chuyên khoa chăm sóc mạch vành tại Bệnh viện Tim phổi London. Huấn luyện viên của Bolton Owen Coyle và đội trưởng Kevin Davies đã đi cùng Muamba trên xe cứu thương. Trận đấu đã bị trọng tài Howard Webb hủy bỏ, và trận đấu tiếp theo của Bolton gặp Aston Villa, dự kiến diễn ra ba ngày sau đó, cũng bị hoãn theo yêu cầu của câu lạc bộ. Aston Villa không phản đối việc này.

Bác sĩ của câu lạc bộ Bolton sau đó xác nhận rằng Muamba đã nhận được nhiều cú sốc điện tim cả trên sân và trong xe cứu thương, nhưng tim anh đã ngừng đập trong 78 phút. Cầu thủ này ban đầu được giữ trong tình trạng gây mê tại phòng chăm sóc đặc biệt. Đến ngày 19 tháng 3, tim anh đã đập lại mà không cần thuốc và anh có thể cử động chân tay. Cuối ngày hôm đó, tình trạng của anh được mô tả là "nghiêm trọng" thay vì "nguy kịch" và anh đã có thể nhận ra các thành viên trong gia đình cũng như trả lời phù hợp các câu hỏi. Đến ngày 21 tháng 3, bác sĩ tư vấn của anh cho biết sự tiến triển của Muamba đã "vượt quá mong đợi của chúng tôi" và mặc dù anh phải đối mặt với "thời gian hồi phục dài", "cuộc sống bình thường nằm trong phạm vi có thể".

Hai tuần sau sự cố, một bức ảnh chụp Muamba ngồi dậy trên giường bệnh và mỉm cười đã được công bố. Anh xuất viện vào ngày 16 tháng 4, sau khi được gắn máy khử rung tim cấy ghép (ICD). Muamba đã tham dự trận đấu trên sân nhà của Bolton gặp Tottenham Hotspur vào ngày 2 tháng 5, nơi anh bày tỏ lòng biết ơn đối với sự ủng hộ mà anh đã nhận được.

Vào ngày 15 tháng 8 năm 2012, Bolton thông báo rằng Muamba đã giải nghệ bóng đá chuyên nghiệp, dựa trên khuyến nghị của đội ngũ y tế. Muamba cho biết:

Vào ngày 8 tháng 11 năm 2012, Muamba trở lại White Hart Lane lần đầu tiên kể từ khi bị ngừng tim và nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt từ đám đông. Muamba sau đó đã chơi 15 phút trong trận đấu tri ân Ian Goodison vào năm 2015.

## Sự nghiệp sau khi giải nghệ

### Công việc truyền thông
Sau khi giải nghệ, Muamba tham gia đưa tin về Cúp bóng đá châu Phi 2013 cho đài ITV. Anh cũng là đồng bình luận viên cùng với Derek Rae trên BT Sport trong các trận play-off vòng ba Vòng loại World Cup khu vực châu Phi.

### Báo chí
Muamba theo học bằng cử nhân báo chí thể thao tại Đại học Staffordshire; như một phần của khóa học, anh đã đi thực tập tại chương trình BBC North West Tonight. Tháng 7 năm 2015, anh tốt nghiệp với tấm bằng danh dự.

### Huấn luyện
Vào tháng 3 năm 2015, Muamba đã tham gia một số buổi huấn luyện tại học viện của Liverpool. Sau đó, anh đã hoàn thành Bằng B UEFA tại Manchester City và Bằng A UEFA tại Stoke City.

Tháng 9 năm 2018, anh huấn luyện đội U-16 của Rochdale trong khi đang học lấy bằng huấn luyện viên, và vào năm 2022, anh trở lại Bolton Wanderers để làm việc tại học viện của họ, nơi anh được bổ nhiệm làm huấn luyện viên đội U-15.

Vào tháng 3 năm 2024, anh thông báo rằng mình đã đảm nhận vai trò huấn luyện tại học viện của Burnley, đồng thời làm Giám đốc Dịch vụ Cầu thủ cho PFA.

## Sự nghiệp quốc tế
Là một công dân Anh nhập tịch, Muamba đủ điều kiện thi đấu cho bất kỳ quốc gia nào thuộc Vương quốc Anh mà anh đã nhận được ba năm giáo dục toàn thời gian trước tuổi 18 hoặc sống trong năm năm. Trong trường hợp của Muamba, đó chỉ là Anh, nơi anh đại diện ở tất cả các cấp độ trẻ, và làm đội trưởng đội U-19. Anh nhận được lệnh triệu tập đầu tiên vào U21 Anh cho trận giao hữu với U-21 România vào ngày 21 tháng 8 năm 2007 tại Ashton Gate, Bristol, và ra mắt khi vào sân thay người trong hiệp hai.

Muamba cũng đã được triệu tập vào đội tuyển CHDC Congo vào tháng 5 năm 2007, nhưng đã từ chối để duy trì tư cách thi đấu cho đội tuyển Anh.

## Đời tư
Muamba gặp Shauna Magunda khi anh còn là cầu thủ của Birmingham City và cô đang theo học thạc sĩ tại Đại học Birmingham City. Họ đính hôn vào ngày 14 tháng 2 năm 2012, kết hôn tại Lâu đài Peckforton, Cheshire, vào ngày 21 tháng 10 năm 2012, và tính đến , họ có ba con trai và một con gái. Muamba được mô tả là người "sùng đạo", và nói rằng anh sẽ theo đuổi nghề kế toán nếu không trở thành cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp.

Vào tháng 7 năm 2012, Đại học Bolton đã trao bằng tiến sĩ danh dự cho Muamba, anh đã thay mặt những người tham gia cứu mạng mình nhận bằng này. Anh đã tham gia chương trình đặc biệt Giáng sinh năm 2012 của chương trình *[[Strictly Come Dancing]]* trên đài BBC.

## Thống kê sự nghiệp

## Danh hiệu
**U21 Anh**
*Á quân Giải vô địch bóng đá U-21 châu Âu: 2009

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*