open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chim thiên đường hoàng đế

**Chim thiên đường hoàng đế** (danh pháp hai phần: ***Paradisaea guilielmi***) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường (*[[Paradisaeidae]]*).. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea. Nó phân bố trong các khu rừng đồi của bán đảo Huon. Chế độ ăn uống bao gồm chủ yếu các loại trái cây, quả sung và động vật chân đốt.

## Mô tả
Loài chim này có màu vàng và nâu với một mống mắt màu đỏ nâu, mỏ màu xanh xám và chân màu nâu tía. Thân dài 33&nbsp;cm. Con trống có khuôn mặt và cổ họng xanh ngọc lục bảo tối rộng, hai dây đuôi rất dài. Con mái gần như tương tự với nam giới, nhưng có một bộ lông toàn màu nâu, kích thước nhỏ hơn và không có lông trang trí.

Tên loài chim này là tưởng niệm vị Hoàng đế cuối cùng Đức và vua của Phổ, Wilhelm II của Đức. Tháng 1 năm 1888, chim thiên đường hoàng đế là loài chim thiên đường cuối cùng được phát hiện bởi Carl Hunstein, người cũng được tìm thấy chim thiên đường lam trên hành trình của mình. 
Do mất nơi sống đang diễn ra, phạm vi giới hạn và săn bắt quá mức trong một số khu vực, chim thiên đường hoàng đế được đánh giá là gần bị đe dọa trong Danh sách đỏ của IUCN. Nó được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước CITES.
## Chú thích

## Tham khảo
Chim thiên đường Raggiana

**Chim thiên đường Raggiana** (danh pháp hai phần: ***Paradisaea raggiana***) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường (*[[Paradisaeidae]]*).

## Mô tả
Chúng có chiều dài 34&nbsp;cm. Đây là loài dị hình giới tính cao. Thức ăn của chúng gồm chủ yếu là trái cây và động vật Chân khớp. Loài chim này là một tác nhân phát tán hạt giống quan trọng của một số cây đậu quả ở New Guinea, và là tác nhân phát tán hạt giống chính của một số loài gỗ gụ và hạt nhục đậu khấu.
Nó phân bố rộng rãi ở nam và đông bắc New Guinea, nơi nó được gọi là ***kumul***. Nó cũng được gọi là ***cenderawasih***. Theo đề nghị của bá tước Luigi Maria D'Albertis, tính ngữ *raggiana* để tưởng niệm hầu tước Francis Raggi của Genoa.

Chim thiên đường Raggiana là quốc điểu của Papua New Guinea; trên thực tế vào năm 1971 loài này, với tên *Gerrus paradisaea*, đã được chọn là biểu tượng Quốc gia và được in lên quốc kỳ Papua New Guinea. 
## Hình ảnh

Tập tin:Stavenn Paradisaea raggiana 00.jpg
Tập tin:Paradisaea raggiana.png

## Chú thích

## Tham khảo
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (Bảng B)

Dưới đây là thông tin chi tiết về các trận đấu trong khuôn khổ **bảng B - Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012**, là một trong bốn bảng đấu thuộc Euro 2012. Bảng B bắt đầu thi đấu vào ngày 9 tháng 6 năm 2012, và kết thúc vào ngày 17 tháng 6 năm 2012. Bảng đấu bao gồm các đội: Hà Lan, Đan Mạch, Đức và Bồ Đào Nha. Bảng B cũng còn được gọi là "bảng tử thần" của giải đấu với việc cả bốn đội tuyển trong bảng hiện đang nằm trong top 10 của bảng xếp hạng thế giới. Kết thúc vòng bảng, Đức và Bồ Đào Nha là 2 đội giành quyền đi tiếp trong khi Hà Lan và Đan Mạch bị loại.

*Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương ([[UTC +3]])*

## Hà Lan vs Đan Mạch

## Đức vs Bồ Đào Nha

## Đan Mạch vs Bồ Đào Nha

## Hà Lan vs Đức

## Bồ Đào Nha vs Hà Lan

## Đan Mạch vs Đức



## Chú thích
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (Bảng C)

Dưới đây là thông tin chi tiết về các trận đấu trong khuôn khổ **bảng C - Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012**, là một trong bốn bảng đấu thuộc Euro 2012. Bảng C bắt đầu thi đấu từ ngày 10 tháng 6 năm 2012, và kết thúc vào ngày 18 tháng 6 năm 2012. Bảng đấu bao gồm các đội: Tây Ban Nha, Ý, Cộng hòa Ireland và Croatia. Kết thúc vòng bảng, Tây Ban Nha và Ý lọt vào vòng tứ kết, trong khi Croatia và Cộng hòa Ireland bị loại khỏi giải đấu. Cộng hòa Ireland đã cân bằng thành tích kém nhất trong lịch sử giải vô địch bóng đá châu Âu khi kết thúc ở vị trí cuối bảng với 3 trận toàn thua và 9 lần lọt lưới. Cả Tây Ban Nha và Ý đều vượt qua vòng tứ kết và bán kết để chạm trán nhau lần thứ 2 trong trận chung kết.

*Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương ([[UTC +2]])*

## Tây Ban Nha vs Ý

## Cộng hòa Ireland vs Croatia

## Ý vs Croatia

## Tây Ban Nha vs Cộng hòa Ireland

## Croatia vs Tây Ban Nha

## Ý vs Cộng hòa Ireland


## Chú thích
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (Bảng D)

Dưới đây là thông tin chi tiết về các trận đấu trong khuôn khổ **bảng D - Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012**, là một trong bốn bảng đấu thuộc Euro 2012. Bảng sẽ bắt đầu thi đấu từ ngày 11 tháng 6 năm 2012, và sẽ kết thúc vào ngày 19 tháng 6 năm 2012. Bảng đầu bao gồm các đội: Ukraina, Thụy Điển, Pháp và Anh.

## Sự cố và tranh cãi
Ở lượt trận thứ 2, vào ngày 15 tháng 6, trận đấu giữa Ukraina và Pháp bắt đầu lúc 19:00 (giờ địa phương) bị gián đoạn bởi mưa lớn và sấm sét. Sự việc này buộc trọng tài phải tạm dừng trận đấu ở phút thứ 5, và sẽ bắt đầu lại sau 58 phút. Do đó trận đấu giữa Thụy Điển và Anh đẩy lùi lại 15 phút so với dự kiến ban đầu, thay vì bắt đầu từ 22:00 (giờ địa phương), để tránh các trận đấu chồng chéo.

Ở lượt trận cuối cùng, vào ngày 19 tháng 6, trận đấu giữa Anh và Ukraina phát hiện một bàn thắng hợp lệ bởi Marko Dević. Trong hiệp hai, sau khi Ukraina thua 1-0 với bàn thắng duy nhất của Wayne Rooney, bàn thắng ma của Dević đã đi qua vạch vôi rõ ràng từ phía sau đường biên ngang của đội tuyển Anh và bị phá ra bởi John Terry (pha quay chậm đã xác nhận). Sự kiện này đã áp dụng lại công nghệ goal-line trong các cuộc tranh luận bóng đá. Trong khi pha quay chậm cho thấy ban tổ chức trận đấu thất bại trong việc phát hiện rằng Artem Milevskiy có một vị trí việt vị trong việc xây dựng nên với bàn thắng ma của Dević, UEFA và giám sát trọng tài Pierluigi Collina thừa nhận vào ngày hôm sau rằng một lỗi đã được thực hiện và Ukraina đã bị từ chối một bàn thắng hợp pháp.

*Ukraina xếp trên Thụy Điển nhờ hơn về [[Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012#Vòng bảng|thành tích đối đầu]] ([[#Ukraina vs Thụy Điển|2–1]]).*

*Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương ([[UTC+3]])*

## Pháp vs Anh

## Ukraina vs Thụy Điển

## Ukraina vs Pháp

## Thụy Điển vs Anh

## Anh vs Ukraina

## Thụy Điển vs Pháp


## Chú thích
Chim thiên đường Goldie

**Chim thiên đường Goldie** (danh pháp hai phần: ***Paradisaea decora***) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường (*[[Paradisaeidae]]*). Đây là loài bản địa Papua New Guinea.

## Mô tả
Thân dài cm. Đây là loài dị hình giới tính cao. Đây là loài chim lớn, dài khoảng 33&nbsp;cm, màu nâu ô-liu. Con trống có một bộ lông màu vàng và màu xanh đậm với ngực màu hoa oải hương xám, mống mắt màu vàng và mỏ và miệng, chân có màu xám. Nó được trang trí bằng chùm lông cánh lớn trang trí và hai dây đuôi dài màu đỏ thẫm. Con trống được phân biệt khác *[[Chi Thiên đường|Paradisaea]]* bởi bộ lông ngực màu xám oải hương bộ của nó. Con mái không có lông trang trí và có bộ lông màu nâu ô liu với màu nâu vàng ở dưới. Là loài chim đặc hữu của đến Papua New Guinea, chim thiên đường Goldie phân bố trong các khu rừng đồi của đảo Fergusson và đảo Normanby quần đảo D'Entrecasteaux, phía đông quần đảo Papua. Chế độ ăn uống bao gồm chủ yếu là trái cây.

Tên để kỷ niệm nhà sưu tập Scotland Andrew Goldie, người đã phát hiện ra loài chim này vào năm 1882.

Do quá trình mất nơi sống đang diễn ra, phạm vi giới hạn và nạn săn bắt quá mức trong một số khu vực, chim thiên đường Goldie đường được đánh giá như gần bị đe dọa trên sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Nó được liệt kê trong Phụ lục II của CITES.
## Chú thích

## Tham khảo

* 
*
Đạo (nước)

**Đạo** () là một nước chư hầu của nhà Chu, nước này nằm ở phần phía nam của huyện Nhữ Nam, tỉnh Hà Nam. Đạo tồn tại dưới cái bóng của Sở, một thế lực láng giềng hùng mạnh đang bị Tề kìm hãm. Trong thời gian Tề Hoàn công cai trị, Tề vẫn còn là một trong Ngũ Bá và duy trì quan hệ hữu hảo với Đạo cùng với các tiểu quốc chư hầu nhỏ khác chẳng hạn như Giang (江), Hoàng (黃) và Bá (柏). Khi Hoàn công mất vào năm 643 TCN, Tề xảy ra nội loạn nên thế nhược, Sở đã nắm lấy cơ hội này để mở rộng lãnh thổ lên phía bắc. Dân nước Đạo được tái định cư tại một nơi gọi là Kinh Địa (荊地) cho đến khi Sở Bình vương lên ngôi và cho khôi phục lại nước Đạo trên đất cũ. Đạo cuối cùng bị Sở diệt mặc dù vẫn chưa rõ thời điểm xảy ra việc này. Con cháu đời sau của nước Đạo muốn giữ gìn quốc tính nên xưng họ Đạo.

## Tham khảo

* Hán thư- địa lý chí
* Tả truyện - Hy Công ngũ niên
Đền Vạn Kiếp

**Đền Vạn Kiếp** là một trong những ngôi đền nổi tiếng thuộc địa phận tỉnh Đắk Lắk, nằm ở 102 Nguyễn Du, phường Tự An, thành phố Buôn Ma Thuột
## Lịch sử
Tên Vạn Kiếp có nghĩa là hàng nghìn năm, tồn tại mãi mãi...Đền được xây dựng vào năm 1960 bởi Đạo nhân Nguyễn Đình Cảo thế nên người dân địa phương thường gọi đền là Đền Ông Cảo. Đền được xây để thờ phụng Đức Thánh Trần Đại Vương và Đạo Mẫu để nhớ về dòng dõi Rồng - Tiên, lịch sử quốc gia xã hội.

Đền Vạn Kiếp phụng thờ Thánh Mẫu theo quan niệm tín ngưỡng Tứ Phủ của miền Bắc. Hằng năm, vào mùa xuân và mùa thu, ở đền này đều có tổ chức lễ hội (gọi là giỗ bà, giỗ ông); bao gồm các hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian như: buổi hát chầu văn, hầu đồng tái hiện lại giai đoạn hào hùng của các vị thần thánh, tướng lĩnh...

## Kiến trúc
Đền có vị trí "non nước hữu tình":

Đền Vạn Kiếp có một cổng chính, diện tích khoảng *1000m*2. Đền có nét kiến trúc tương tự các đền phủ ở miền Bắc. Đền thờ theo thứ tự từ trong cùng đền ra ngoài và từ cao xuống thấp: Thờ Mẹ Âu Cơ Tam Tòa Thánh Mẫu – Quốc Tổ Hùng Vương; Cộng đồng Trần Triều Đức Hưng Đạo Đại Vương; Đức Vua Cha Ngọc Hoàng – Nam Tào Bắc Đẩu – Hội đồng Quan Lớn...

## Thờ phụng
Tín ngưỡng thờ mẫu tại đền Vạn Kiếp là tín ngưỡng đi theo sự sùng bái tự nhiên, bởi người Việt ta là dân tộc có nền nông nghiệp lúa nước, nên văn hóa thường gắn liền với tự nhiên, mang tính chất dài lâu bền chặt.

Quan niệm của người Việt là hướng tới sự phồn thực, nặng tính chất nông nghiệp, nên thờ cúng chủ yếu là các bà, các mẹ, các mẫu.

Trước hết, đó là bà Trời, bà Đất, bà Nước –  là những nữ thần cai quản các hiện tượng tự nhiên quan trọng nhất, gần gũi nhất đối với cuộc sống của người làm nông nghiệp lúa nước. Đây là ba vị thần có tầm ảnh hưởng rất lớn đến văn hóa mẫu hệ của người Việt.

Trong dân gian, ba nữ thần này còn được thờ chung như một tam tài dưới dạng tín ngưỡng tam phủ với ba bà cai quản ba vùng Trời – Đất – Nước: Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải (Mẫu Thủy).

Ngoài ra còn có tín ngưỡng thờ Bà Mây – Mưa – Sấm – Chớp, thờ thần không gian (ngũ hành), thờ thần thời gian (12 vị thần, còn gọi là 12 bà mụ). Đặc biệt, người Việt vốn có truyền thống “Uống nước, nhớ nguồn” nên thường thờ những người có công dựng nước và giữ nước, hình thành nên tín ngưỡng Tứ Phủ (Trời – Đất – Nước và con người).

## Một số hình ảnh về Đền Vạn Kiếp

Hình:Me Au Co Lac Long Quan.JPG|*Mẹ [[Âu Cơ]] Tam Tòa Thánh Mẫu – Quốc Tổ [[Hùng Vương]]*
Hình:Hung Dao Dai Vuong.JPG|*Cộng đồng Trần Triều Đức [[Hưng Đạo Đại Vương]]*
Hình:Đức Vua Cha Ngọc Hoàng – Nam Tào Bắc Đẩu – Hội đồng Quan Lớn – Đền Vạn Kiếp, Đắk Lắk.JPG|*Đức Vua Cha [[Ngọc Hoàng]] – Nam Tào Bắc Đẩu – [[Hội đồng]] Quan Lớn*
Hình:Ho Phap Ton Mieu.jpg|*[[Hộ pháp]] Tôn [[Miếu]]*
Hình:Son Trang Tien Dong.JPG|*Sơn Trang Tiên Động*
Hình:2 Ba Trung.JPG|*Bà Trưng - Bà Triệu - Nhị Vị Vương Cô*
Hình:Thuy Cung Cong Chua.JPG|*Thủy Cung Công Chúa*


## Tham khảo
Đổng quý nhân (Hán Hiến Đế)

**Đổng quý nhân** (chữ Hán: 董貴人, ? - 200) là một phi tần của Hán Hiến Đế Lưu Hiệp và là con gái của Đổng Thừa, một viên quan được coi là trung thần nhà Đông Hán.

Cái chết của bà cùng Hoàng hậu Phục Thọ được miêu tả khá tỉ mỉ trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhằm thể hiện sự tàn bạo của Tào Tháo trong quá trình khống chế Hán Hiến Đế.

## Tiểu sử
Không rõ Đổng thị sinh năm nào, người Hà Gian thuộc Ký Châu (nay là huyện Hiến tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc). Cha của Đổng thị là Xa kỵ Tướng quân Đổng Thừa, một người cháu của Đổng thái hậu - mẹ đẻ của Hán Linh Đế Lưu Hoành. Do vậy về vai vế, Đổng quý nhân có họ hàng bên ngoại với Hán Hiến Đế.

Khi Hán Hiến Đế lọt vào tay Tào Tháo và bị ông ta kiềm kẹp để lệnh chư hầu, Đổng Thừa đã nhận mật chiếu của Hán Hiến Đế được cất giấu trong 1 chiếc thắt lưng nạm ngọc (衣带诏; *Y đái chiếu*), nhằm kích động trung thần diệt trừ Tào Tháo. Đổng Thừa đã tập hợp những vị đại thần đáng tin cậy, trong số đó có Lưu Bị và Cát Bản để bàn bạc về các tiêu diệt Tào Tháo. Chẳng may kế hoạch bị bại lộ, Tào Tháo biết được âm mưu của nhóm người này và đã ra lệnh xử trảm Đổng Thừa cùng con gái ông là Đổng quý nhân và cả gia đình ông. Khi ấy, Đổng quý nhân đang mang thai.

## Trong Tam quốc diễn nghĩa
Cái chết của Đổng quý nhân được đề cập trong hồi 24 *"Quốc tặc hành hung giết Quý phi, Hoàng thúc thua chạy sang Viên Thiệu"* của Tam quốc diễn nghĩa. Đối với những chi tiết chỉ trích Tào Tháo, La Quán Trung hầu như giữ nguyên so với lịch sử. Chỉ khác, Đổng quý nhân trong tiểu thuyết được miêu tả là em gái Đổng Thừa, và danh hiệu của Đổng thị bị đôn thành Quý phi, trong khi bà chỉ là Quý nhân.

## Tham khảo

* Tam quốc diễn nghĩa
* Tam quốc chí
Lễ Ngũ Tuần

**Lễ Ngũ Tuần** có thể chỉ đến:
*Lễ Ngũ Tuần (Do Thái giáo)
*Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống của Kitô giáo
Chủ nghĩa Vandal

**Chủ nghĩa Vandal**, bắt nguồn từ người Vandal được đặt tên bởi người La Mã, là thuật ngữ nói về hành vi liên quan tới văn hóa: sự phá hoại văn hóa, hoặc làm hỏng những gì đẹp đẽ và đáng tôn kính. Thuật ngữ này cũng dùng để chỉ những hành vi phá hoại tài sản như graffiti hay làm mất uy tín tài sản mà không có sự chấp thuận của chủ nhân tài sản đó.

## Tham khảo
Băng tần Ka

**Băng tần K<sub>a</sub>** (phát âm: "Kay-A") bao gồm các tần số trong dải 26,5–40&nbsp;GHz. Băng Ka là một phần của băng K nằm trong phổ điện từ. Ký hiệu Ka để chỉ "K-above" — có nghĩa là băng tần nằm trên của băng K. Băng tần 30/20&nbsp;GHz được dùng cho vệ tinh thông tin, đường lên hoặc dùng 27,5&nbsp;GHz hoặc dùng 31&nbsp;GHz, và dùng cho radar bám mục tiêu tầm gần độ phân giải cao trên máy bay quân sự. Một số tần số được dùng để đo tốc độ phương tiện cơ giới. Tàu vũ trụ Kepler dùng dải tần số này cho đường xuống để truyền các dữ liệu khoa học thu thập được bởi kính thiên văn không gian.

Tên gọi "Băng tần Ka" bắt nguồn từ thuật ngữ tiếng Đức là Kurz-above, "kurz" có nghĩa là *ngắn* trong tiếng Đức.

Trong vệ tinh thông tin, băng Ka cho phép băng thông cao hơn, và sẽ được dùng cho các vệ tinh Iridium Next trong tương lai. Băng Ka nhạy cảm hơn đối với việc suy giảm cường độ tín hiệu do mưa hơn so với băng Ku và băng C.

## Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0&nbsp;GHz đến 30&nbsp;GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30&nbsp;GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30&nbsp;GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30&nbsp;GHz tương ứng với bước sóng 10&nbsp;mm, hay 1&nbsp;cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500&nbsp;MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem http://www.radioing.com/eengineer/bands.html và http://www.microwaves101.com/encyclopedia/letterbands.cfm . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

## Tham khảo
Cảnh quan văn hóa Lednice–Valtice

**Phong cảnh văn hóa Lednice - Valtica** ) là một tổ hợp văn hóa-tự nhiên rộng 283,09&nbsp;km² ở Cộng hòa Séc, Vùng Nam Moravia, gần Břeclav và Mikulov. Nó được hình thành từ giữa thế kỷ 17 và thế kỷ 20. Tháng cảnh được tạo nên với vẻ đẹp của lâu đài Lednice, lâu đài Valtice và những vườn hoa sặc sỡ tạo thành một trong những vườn phong cảnh rộng lớn nhất châu Âu.

Năm 1996, Khu thắng cảnh Lednice–Valtice đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới cạnh một địa điểm khác Khu bảo tồn cảnh quan Pálava vào năm 1996.
## Tham khảo
Antôn Nguyễn Hữu Quỳnh

**Antôn Nguyễn Hữu Quỳnh** (1768 - 7 tháng 10 năm 1840) là một giáo dân Công giáo Việt Nam, được Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong thánh vào năm 1988.
## Thân thế
Antôn Nguyễn Hữu Quỳnh sinh năm 1768 tại làng Mỹ Hương, xã Mỹ Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, thuộc Giáo phận Hà Tĩnh trong một gia đình Công giáo. Bởi vì ông là người con thứ năm nên cũng được gọi là **Năm Quỳnh**. Theo gia phả, ông là con cháu đời thứ 15 của Nguyễn Trãi (1380-1442). Thuở nhỏ, Quỳnh theo làm đệ tử Giám mục Labartette Bình để được học làm linh mục, nhưng vì hai người anh trai của Quỳnh cũng có ý định đi tu nên gia đình gọi Quỳnh về nối dõi tông đường. Năm 1800, Quỳnh gia nhập quân đội của Nguyễn Ánh và đã góp công trong chiến thắng với quân của Cảnh Thịnh nên được sắc phong làm Vệ úy. Khi Nguyễn Ánh lên ngôi lấy hiệu là Gia Long (1802) thì Quỳnh xin giải ngũ để trở về quê sinh sống.

## Giúp đời, truyền đạo
Ông dành nhiều thời gian để học thêm về nghề thuốc và dần dần trở thành một lương y nổi tiếng khắp vùng. Tiền ông kiếm được khá nhiều nhưng đã dành phần lớn bố thí cho người dân nghèo, chữa bệnh miễn phí cho họ. Lòng nhân ái của ông được biểu hiện rõ nét khi trong làng gặp bệnh dịch tả, ông đã bỏ ra cả hàng trăm quan tiền để phát thuốc nuôi dưỡng và chăm sóc các bệnh nhân. Ngoài ra, ông còn phụ trách dạy giáo lý Công giáo trong làng thay cho các linh mục, tu sĩ khi thời kỳ bắt đạo diễn ra.
## Tử đạo
Năm 1838, vua Minh Mạng ra lệnh truy nã linh mục thừa sai Candalh Kim. Ông Quỳnh lén đưa linh mục này đi trốn ở Kim Sen, đây là một trang trại cũ của tổ tiên. Khi ấy, quan sai lính đến nhà ông khám xét, lôi các đầy tớ ra đánh đập tra khảo, một người sợ quá đã khai ra chỗ trú ẩn đó. Quân lính kéo đến trang trại Kim Sen, sau khi bắt ông Quỳnh và tịch thu sách đạo, họ liền áp giải ông về Đồng Hới. Dọc đường, ông Quỳnh nhắn tin một người con kín đáo đến gặp và hối lộ cho binh lính 50 quan tiền để đốt sổ ghi tên những người tín hữu trong xứ, để họ được an thân.

Ông Quỳnh bị giam ở Đồng Hới và chịu nhiều cảnh nhục hình vì không chịu bước qua cây Thánh Giá. Ông Quỳnh bị giam hai năm, trong thời gian đó, quan nóng lòng nên ba bốn lần gởi sớ về kinh đô xin nhanh xử tử ông, nhưng vua Minh Mạng cứ trì hoãn bởi vì vua biết ông là người đã được lòng dân. Đến ngày 10 tháng 7 năm 1840, vua Minh Mạng chấp thuận cho quan tỉnh Quảng Bình xử giảo ông.
## Suy tôn
Giáo hoàng Lêô XIII suy tôn ông Antôn Nguyễn Hữu Quỳnh lên bậc Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900, và ngày 19 tháng 6 năm 1988, Giáo hoàng Gioan Phaolô II suy tôn ông lên bậc Hiển thánh.

## Tham khảo
*Trang mạng Tin Mừng
Tây Kavkaz

**Tây Kavkaz** (tiếng Nga: Западный Кавказ) là vùng phía tây của Kavkaz kéo dài 275.000 ha từ Biển Đen tới đỉnh Elbrus, miền nam nước Nga. Khu vực được UNESCO công nhận là di sản thế giới bao gồm rìa phía tây của dãy núi Kavkaz. Nó được biết đến như là khu vực núi cao rộng lớn duy nhất của châu Âu không chịu sự tác động đáng kể nào của con người. Một loạt các môi trường sống thay đổi liên tục trong khu vực diện tích nhỏ, từ vùng đất thấp cho đến những đỉnh núi cao, sông băng. Khu vực này cách khoảng 50&nbsp;km về phía băc thành phố nghỉ mát Sochi.
## Khu dự trữ sinh quyển
Tây Kavkaz cũng bao gồm Khu dự trữ sinh quyển Nhà nước Kavkaz (Tiếng Nga Кавказский государственный природный биосферный заповедник) là khu bảo tồn thiên nhiên nghiêm ngặt (loại Ia của IUCN). Khu dự trữ được thành lập bởi chính phủ Liên Xô vào năm 1924 tại Krasnodar, Adygea, Karachay-Cherkessia để bảo tồn loài Thông Nordmann cao đến 85 mét (được cho là những cây cao nhất châu Âu) cùng một khu rừng độc đáo có sự xuất hiện của loài Thanh tùng châu Âu và Hoàng dương châu Âu ở Sochi.

Khoảng một phần ba các loài thực vật núi cao trong khu vực là loài đặc hữu. Tây Kavkaz cũng bao gồm phần diện tích của Vườn quốc gia Sochi (IUCN II). Nơi đây nổi tiếng với loài báo Ba Tư và Bò bizon Kavkaz, một loài đã bị tuyệt chủng vào năm 1927.
## Di sản thế giới
Khu vực di sản thế giới Tây Kavkaz được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1999 bao gồm các khu vực bảo vệ rộng lớn của núi cao, đồng cỏ với sự đa dạng sinh học tuyệt vời, cùng nhiều loài thực vật đặc hữu, động vật hoang dã quý hiếm. Di sản bao gồm các khu bảo tồn thiên nhiên:
* Công viên tự nhiên Bolshoy Thach
* Khu bảo tồn thiên nhiên Kavkaz 
* Vườn quốc gia Sochi
* Di tích thiên nhiên Dãy Buijnij
* Di tích thiên nhiên thượng nguồn sông Tsitsa
* Thượng nguồn sông Pshecha và Di tích thiên nhiên Pshechashcha

## Tham khảo

## Đọc thêm
*Алтухов Михаил Данилович, Литвинская Светлана Анатольевна. *Охрана растительного мира на Северо-Западном Кавказе*. Krasnodar: Краснодарское книжное издательство, 1989.
*Кавказский заповедник. In *Заповедники СССР. Заповедники Кавказа*. Moscow: Мысль, 1990. P. 69-100. ISBN 5-244-00432-8
## Liên kết ngoài

*UNESCO World Heritage Site: Western Caucasus
*Western Caucasus  at Natural Heritage Protection Fund
*Russian page about the Western Caucasus 
*Caucasian Reserve Website
* http://whc.unesco.org/en/list/900 World Heritage Site
Lực Euler

Trong cơ học cổ điển, **gia tốc Euler** (đặt tên theo Leonhard Euler), cũng có thể biết đến như là **gia tốc phương vị** hay **gia tốc ngang**, là một loại gia tốc xuất hiện khi một hệ quy chiếu quay không đều được sử dụng để khảo sát chuyển động và có sự biến đổi vận tốc góc của trục hệ quy chiếu.
## Gia tốc Euler
:*Bài chi tiết: *Hệ quy chiếu quay
Hướng và độ lớn của gia tốc Euler được cho bởi:
:\vec{a}_{Euler} = -\frac{d\vec\omega}{dt}\times\vec{r}
với:
:\vec\omega là vectơ vận tốc góc của hệ quy chiếu;
:\vec{r} là vectơ bán kính từ gốc tọa độ (tâm quay).
## Lực Euler
Sử dụng gia tốc trên, lực Euler là:
:\vec{F}_{Euler} = m \vec{a}_{Euler} = - m \frac{d\vec\omega}{dt} \times \vec{r} 
với:
:\vec{m} là khối lượng của vật mà lực Euler nào tác dụng.
## Xem thêm
*Lực quán tính
*Hiệu ứng Coriolis
*Lực quán tính ly tâm
*Hệ quy chiếu quay
*Gia tốc góc

## Tham khảo
Quần đảo Solovetsky

**Quần đảo Solovetsky** (), hoặc **Solovki** () là một quần đảo nằm trong vịnh Onega của Bạch Hải, Nga.

Về đơn vị hành chính, quần đảo thuộc huyện Solovetsky, Arkhangelsk. Xét về mặt đơn vị đô thị, nó một khu dân cư nông thôn Solovetskoye thuộc huyện Primorsky. Trung tâm hành chính của cả quần đảo nằm tại Solovetsky, và hầu hết dân cư cũng đều sống trên đảo Solovetsky. Theo điều tra dân số năm 2010, dân số của quần đảo là 861 người. 
## Địa lý

Quần đảo có tổng diện tích là  bao gồm 6 hòn đảo:

* Đảo Bolshoy Solovetsky, 
* Đảo Anzersky (Anzer), 
* Bolshaya Muksalma, 
* Malaya Muksalma 
* Bolshoy Zayatsky, 
* Maly Zayatsky, 

Quần đảo chia tách cửa vịnh Onega với Bạch Hải. Vị trị gần nhất trên đất liền với quần đảo là tại Bán đảo Onega.

Quần đảo chủ yếu là đồi núi, với điểm cao nhất đạt 107 mét. Hầu hết diện tích quần đảo được bao phủ bởi những cánh rừng Thông châu Âu và Vân sam Na Uy với một phần là đầm lầy. Ngoài ra, quần đảo còn có rất nhiều hồ nước liên kết với nhau tạo thành một hệ thống kênh rạch. Một tính năng thú vị của hòn đảo chính là các mê cung đá, như là mê cung đá trên đảo Bolshoi Zayatsky.

## Tu viện

Trong quá khứ, quần đảo là nơi thiết lập Tu viện Solovetsky của Chính thống giáo Đông phương. Nó được hình thành trong nửa sau của thế kỷ 15 bởi hai thầy tu tới từ tu viện Kirillo-Belozersky. Tới thế kỷ 16, nơi đây đã nổi tiếng như là một vùng đất giàu có và trung tâm tôn giáo có ảnh hưởng nhất tại Nga.

Thành lũy và nhà thờ lớn của nó được dựng lên trong suốt giai đoạn đầu của Ivan Đệ tứ theo lệnh của Tổng Giám mục Philip II của Moskva. Trong suốt thời kỳ Sa hoàng trong lịch sử nước Nga, tu viện nổi tiếng như là một pháo đài vững mạnh đẩy lùi các cuộc tấn công của kẻ thù, như là Chiến tranh Livonian (thế kỷ 16), chiến tranh Ba Lan-Muscovite (thế kỷ 17), hay Chiến tranh Krym (thế kỷ 19), Nội chiến Nga (thế kỷ 20).

Năm 1974, cảnh quan văn hóa lịch sử của đảo Solovetsky đã được công nhận là một di tích lịch sử, bảo tàng kiến trúc và khu bảo tồn thiên nhiên của Liên Xô. Năm 1992, nó được ghi vào danh sách Di sản thế giới của UNESCO như là một ví dụ nổi bật về khu định cư và truyền bá tôn giáo trong môi trường khắc nghiệt của Bắc Âu, cho thấy sự đáng ngưỡng mộ về đức tin và sự kiên trì của cộng đồng tôn giáo thời Trung cổ.

## Trại lao động

Sau cuộc Cách mạng Tháng Mười, hòn đảo đã có sự tai tiếng như là địa điểm của trại tù đầu tiên của hệ thống gulag Liên Xô. Trại được khánh thành vào năm 1921, trong khi Vladimir Lenin vẫn giữ quyền lãnh đạo Liên Xô. Trại đã được đóng cửa vào năm 1939, vào đêm trước của Thế chiến II. Ngay khi bắt đầu chiến tranh, có một trại huấn luyện sinh viên hải quân cho Hạm đội Phương Bắc.

## Giao thông
Quần đảo được kết nối với đất liền bởi sân bay Solovki và các chuyến tàu biển (thường chỉ vào mùa hè) từ Arkhangelsk, Kem và Belomorsk.
## Xem thêm
* Danh sách các đảo của Nga
## Tham khảo

## Đọc thêm
* Brumfield, William. *Solovki: Architectural Heritage in Photographs* (Moscow: Tri Kvadrata, 2008). ISBN 978-5-94607-052-2. . In English and in Russian.
## Liên kết ngoài

* Photo gallery of Solovetskiye Islands 
* http://whc.unesco.org/en/list/632 World Heritage Site
Đồng nghĩa

**Đồng nghĩa** có thể chỉ đến những nghĩa sau:

* Ngôn ngữ học: Từ đồng nghĩa
* Sinh học: Danh pháp đồng nghĩa

## Xem thêm
* Đôn Nghĩa
Cầu Vĩnh Thịnh

**Cầu Vĩnh Thịnh** là cây cầu bắc qua sông Hồng, nối phường Sơn Tây thuộc thành phố Hà Nội với xã Vĩnh Tường thuộc tỉnh Phú Thọ, trên quốc lộ 2C thuộc tuyến đường vành đai 5 thành phố Hà Nội.

## Đặc điểm
Cầu Vĩnh Thịnh được thiết kế với chiều rộng mặt cầu 16,5m bao gồm 4 làn xe. Các làn xe đều rộng 3.5m và bảo đảm tốc độ 80&nbsp;km/h. Đây cũng là cầu vượt sông dài nhất Việt Nam.

## Dự án
Tổng mức đầu tư của dự án là 2.323 tỷ VND, bao gồm nguồn vốn đầu tư vay từ Quỹ hợp tác phát triển kinh tế Hàn Quốc và vốn đối ứng của Việt Nam. Chủ đầu tư là Bộ giao thông Vận tải.

## Thi công và hoàn thiện
Cầu Vĩnh Thịnh được khởi công xây dựng vào ngày 18 tháng 12 năm 2011

Cầu được thông xe vào ngày 08/06/2014

Tổng chiều dài thực tế là 5.487m, trong đó phần cầu dài 4.480m, còn lại là đường dẫn trên cạn.

## Chú thích
Quản (nước)

**Quản** (; khoảng 1046&ndash;1040 BC) là một tiểu quốc chư hầu nằm trên địa phận tỉnh Hà Nam ngày nay. Kinh đô của Quản là Quản Thành () nay thuộc quận Quản Thành của Trịnh Châu và sức mạnh của nó bị giới hạn ở khu vực xung quanh.

Quản được thành lập ngay sau khi nhà Chu được hình thành, Quản là một thái ấp dành cho người em trai của Chu Vũ Vương, người này được phong tước hiệu "Quản thúc". Ba anh em Quản thúc, Hoắc thúc (霍叔) và Sái thúc được gọi là "Tam giám", các lãnh thổ của họ có chức năng bảo vệ cho xứ sở của thiên tử nhà Chu, trong đó Quản là một trọng trấn ở phía đông. Tuy nhiên, sau khi Chu Vũ Vương mất, Tam giám và Vũ Canh đã nổi loạn chống nhiếp chính vương Chu Công. Chu Công xuất binh tiêu diệt, nước Quản bị phế. Vua duy nhất của Quản là Quản Thúc Tiên.

## Tham khảo
Hàn (Tây Chu)

**Hàn** (), là một tiểu quốc chư hầu tồn tại vào thời kỳ Tây Chu và đầu thời Xuân Thu, tập trung quanh khu vực Hàn Thành thuộc tỉnh Thiểm Tây và Hà Tân thuộc tỉnh Sơn Tây ngày nay. Nước Hàn do một người con trai của Chu Vũ Vương lập nên, ông được sử sách gọi là *Hàn hầu* (韓侯) vào thế kỷ 11 TCN. Những vị vua nước Hàn mang tước hiệu hầu tước và mang họ *Cơ* (姬). Năm 757 TCN, Hàn bị Tấn chinh phục. Sau khi Tấn Vũ công thay thế Tấn hầu Dẫn làm vua nước Tấn, ông đã cấp đất Hàn cho Hàn Vạn (韓萬) vào thế kỷ 8 TCN. Hàn Vạn là tổ tiên các vua nước Hàn (403 TCN–230 TCN).

## Tham khảo
Ngạc (nước)

**Ngạc** () là một nước chư hầu nằm tại miền trung Trung Quốc từ thời nhà Thương (1600&ndash;1046 TCN) cho đến khi bị diệt vào năm 863 TCN. Ngạc đã chuyển từ đất gốc tại miền nam tỉnh Hà Nam hiện nay đến vùng đất thuộc tỉnh Hồ Bắc hiện nay. Vua của nước Ngạc là một trong Tam công, các chức quan cao cấp do Trụ Vương bổ nhiệm vào thời cuối nhà Thương (1600–1046 TCN)

## Nguồn gốc
Có một số thuyết khác nhau về nguồn gốc của Ngạc, trong đó có thuyết nói rằng các cư dân ban đầu của Ngạc có nguồn gốc Bách Việt  hay thuộc văn hóa Đại Khê. Thuyết khác cho rằng với thời nhà Thương, các hậu duệ của Hoàng Đế mang họ *Cật* (姞) được Trụ Vương của nhà Thương ban cho đất đại xung quanh huyện Hương Ninh, tỉnh Sơn Tây hiện nay và hình thành nên nước Ngạc.

## Lịch sử
Trụ Vương muốn lấy một khuê tú của Cửu hầu (九侯), tức vua của nước Cửu làm tì thiếp, song cô là một người con gái có phẩm hạnh và côi vị trí này thiếp kém. Trong cơn giận dữ, Trụ Vương đã cho giết chết cả Cửu hầu và khuế tú của ông và cho băm nhỏ thi thể của hầu tước. Ngạc hầu, nhìn thấy sự bất công trong việc đối đãi của thiên tử với Cửu hầu nên đã từ bỏ thân phận chư hầu của mình và cũng bị Trụ Vương sát hại.

Trong những năm đầu dưới thời Tây Chu (1046&ndash;771 TCN), nước Tấn dịch chuyển đến đất Ngạc và buộc Ngạc phải nam tiến đến phần phía bắc của thành phố Nam Dương của tỉnh Hà Nam hiện nay. Tuy nhiên sau khi di dời, Ngạc lại gặp phải mối đe dọa đến từ nước Sở, do vậy, vào thời giữa của Tây Chu, Ngach lại phải thiên di một lần nữa, lần này cũng là nam tiến và nơi đến thuộc địa phận tỉnh Hồ Bắc hiện nay, định cư tại phía đông của Ngạc Châu.

Sau một cuộc nổi loạn tại Ngạc, năm 863 TCN, tức năm thứ 7 dưới thời trị vì của Chu Di Vương, vua nước Sở là Hùng Cừ (熊渠) đã diệt nước Ngạc và ban đất Ngạc cho con trai là Hùng Chí (熊摯). Việc tiêu diệt nước Ngạc được ghi lại trên một đỉnh đồng được gọi là Vũ Đỉnh (禹鼎).

## Di sản
Hùng Chí tiếp tục sống tại đất cũ của Ngạc ở Ngạc Châu, Hồ Bắc sau cái chết của vua cha. Năm vị tử tước sau đó của Sở đều cư trú tại Ngạc Châu trong khi người thứ sáu là, Hùng Ngạc (熊鄂) đã quyết định để nơi này là kinh đô thay thế của Sở. Sở Cung Vương (楚共王) (trị vì 590–560 TCN) đã ban cho người con trai thứ ba đất Ngạc. Năm 323 TCN, tức năm thứ sáu dưới thới trị vì của Sở Hoài Vương (楚懷王), nhà vua đã ban đất Ngạc cho người em trai của mình là Hùng Khải (熊启). Với việc Sở bị Tần diệt vào năm 223, Ngạc Châu trở thành một huyện của triều đại do Tần Thủy Hoàng lập nên.

Ngày nay, Ngạc (鄂) vẫn là một tên gọi tắt của tỉnh Hồ Bắc.

## Tham khảo
Phúc Âm hóa

**Phúc Âm hóa** (hoặc **truyền bá Phúc Âm**, **rao giảng Tin Mừng**/**Tin Lành**, **loan báo Tin Mừng**) là việc thuyết giảng Phúc Âm để loan truyền thông điệp và lời dạy của Giêsu, hoặc truyền bá đức tin Kitô giáo đến những đối tượng khác nhau. Đây là quá trình mà người Kitô hữu tìm cách truyền bá nội dung các sách Phúc Âm và những kiến thức về nó đến với những người ngoài Kitô giáo. Hiểu đơn giản, đó là quá trình đến với những người không biết Chúa Kitô để làm cho họ biết Chúa Kitô và lời và tư tưởng của ông. 

Một định nghĩa mang tính hàn lâm hơn là: "Rao giảng Tin Mừng của Chúa Giêsu Kitô qua quyền năng của Chúa Thánh Thần với mục tiêu là mời gọi tất cả những người nghe mình trở nên tin vào Giêsu". Rao giảng Tin Mừng là công việc cốt lõi của tất cả các giáo hội Kitô giáo nói chung và từng cá nhân Kitô hữu nói riêng vì họ tin rằng đó là lệnh truyền của Chúa Giêsu. 

Công việc Phúc Âm hóa nói chung thường được gọi là truyền giáo, và người thực hiện được gọi nhà truyền giáo. Nhưng những hoạt động rao giảng Phúc Âm mang tính tổ chức và nghiên cứu chiến lược thường được gọi là thừa sai và người thực hiện được gọi là nhà thừa sai, đa phần họ là giáo sĩ hoặc tu sĩ.

Bên cạnh đó, thuật ngữ "tái rao giảng Tin Mừng" (hoặc "Tân Phúc-Âm-hóa") chỉ những hoạt động rao giảng Phúc Âm theo cách thức mới mẻ và phù hợp với thời đại, hoặc tiếp xúc lại với những Kitô hữu không còn thực hành đức tin Kitô giáo của họ.

## Tham khảo
Phosphor đỏ

**Phosphor đỏ** là một dạng thù hình quan trọng của phosphor. Phosphor đỏ là chất bột màu đỏ có cấu trúc polyme nên khó nóng chảy và khó bay hơi hơn phosphor trắng. Phosphor đỏ tồn tại dưới dạng chất rắn vô định hình. Nó được tạo ra bằng cách đun nóng phosphor trắng đến 250&nbsp;°C (482&nbsp;°F) hoặc để phosphor trắng dưới ánh sáng mặt trời, ở nhiệt độ cao hơn, phosphor đỏ kết tinh lại.

Phosphor đỏ không bốc cháy ở nhiệt độ dưới 250oC trong khi phosphor trắng bốc cháy ở 30oC. Phosphor đỏ không tan trong các dung môi thông thường, dễ hút ẩm và chảy rữa, không phát quang trong bóng tối (phosphor trắng phát quang màu lục trong bóng tối ở nhiệt độ thường). Khi đun nóng không có không khí, phosphor đỏ chuyển thành hơi, khi làm lạnh thì hơi đó ngưng tụ thành phosphor trắng.

Trong phòng thí nghiệm, người ta thường dùng phosphor đỏ chứ không phải phosphor trắng vì tính an toàn của nó so với phosphor trắng. Phosphor đỏ còn được dùng trong ngành công nghiệp diêm, thuốc nổ, pháo hoa.....

## Tham khảo
Nemathelminthes

**Aschelminthes** (còn được gọi là Aeschelminthes), có mối quan hệ chặt chẽ với ngành Platyhelminthes. Là một *[[ngành động vật]]* đã lỗi thời và là *[[sinh vật có khoang giả]]*. Hiện giờ, các động vật tương tự khác không còn các mối quan hệ chặt chẽ và đã được trở thành một *[[ngành]]* riêng. Nhìn chung thuật ngữ **Aschelminthes**, ngày nay chỉ được sử dụng như một cái tên không chính thức cho bất kỳ loài nào trong 10 ngành động vật không xương sống được ước tính mà trước đây 10 ngành này thuộc nhóm Aschelminthes.

Nó là một nhóm đa ngành.

## Phát sinh loài
Phát sinh loài:

## Phân loại
Dù các chuyên gia động vật không xương sống  không nhất thiết phải đồng ý cách phân loại này, các nhóm hợp nhất trong Aschelminthes bao gồm:

* Gastrotricha

Gnathifera
* Acanthocephala
* Gnathostomulida
* Chaetognatha
* Rotifera

Nematoidea
* Nematoda
* Nematomorpha

Scalidophora
* Kinorhyncha
* Loricifera
* Priapulida

Ngoài ra, Cycliophora, Entoprocta và Tardigrada đôi khi cũng bao gồm trong đây.
## Xem thêm
* Phân loại giới Động vật

## Hình ảnh

Tập tin:Nematoda-Anatomy.svg
Tập tin:Ascaris lumbricoides.jpeg
Tập tin:Hookworms.JPG
Tập tin:T. canis adult worms wiki.JPG


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Introduction to the "Aschelminth" Phyla
* Aschelminth information page
Chim thiên đường Quốc vương Sachsen

**Chim thiên đường Quốc vương Sachsen** (danh pháp hai phần: ***Pteridophora alberti***) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường (*[[Paradisaeidae]]*). Nó là thành viên duy nhất trong chi đơn loài *[[Pteridophora]]* và là loài đặc hữu của núi rừng ở New Guinea.

Cả hai tên gọi chung "vua của Saxony" và tên khoa học cụ thể "alberti" đã được trao để vinh danh vua Albert I của Sachsen. Con chim đôi khi được gọi là "Kisaba" người bản xứ Papua New Guinea và Tây New Guinea, như là một giải thích con người của cuộc gọi to của nam giới.
Chế độ ăn uống bao gồm chủ yếu là trái cây, quả và động vật chân đốt.
## Hình ảnh

Tập tin:Pteridophora alberti by Bowdler Sharpe.jpg
Tập tin:AMNH Pteridophora alberti 00a.jpg

## Chú thích

## Tham khảo
Chim nghệ lục

**Chim nghệ lục** (danh pháp hai phần: ***Aegithina viridissima***) là một loài chim trong họ Aegithinidae. Chúng được tìm thấy ở Brunei, Indonesia, Malaysia, nam Myanmar và Thái Lan.

Môi trường sống tự nhiên của loài này là rừng đất thấp ẩm cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới và rừng ngập mặn cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới. Chúng đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

## Phân loại
Loài này được Charles Lucien Bonaparte mô tả như là *Jora viridissima* năm 1850. Harry C. Oberholser mô tả phân loài *Aegithina viridissima thapsina* từ quần đảo Anamba năm 1917, lưu ý tới kích thước lớn và bộ lông màu vàng của nó. Hai phân loài được Danh sách chim thế giới của IOC công nhận, trong khi *Aegithina viridissima nesiotica* được Oberholser mô tả năm 1912 hiện nay gộp trong phân loài nguyên chủng.

### Phân loài
* *Aegithina viridissima viridissima* (Bonaparte, 1850): Nam Myanmar, bán đảo Mã Lai, Sumatra và Borneo.
* *Aegithina viridissima thapsina* (Oberholser, 1917): Quần đảo Anamba (đông bán đảo Mã Lai).

## Mô tả
Chim nghệ lục dài . Chim trống có vùng trước mắt màu đen và "mí mắt" (vành khuyên khuyết) màu vàng tươi. Mặt và phần lưng có màu ô liu sẫm. Cánh màu đen, với 2 vạch cánh màu trắng trên các lông che phủ và các mép màu vàng-ô liu trên các lông bay. Phần bụng cũng có màu ô liu sẫm, với hai hông nhạt màu hơn và giữa bụng màu vàng. Đuôi đen. Mắt màu nâu sẫm tới nâu đỏ, mỏ và chân màu lam xám. Chim mái có vùng trước mắt màu vàng vành khuyên đủ. Phần lưng và đuôi màu ô liu. Cánh tương tự như chim trống nhưng có màu là ô liu bạc màu, và các vạch cánh màu vàng. Phần bụng màu lục ô liu, với sắc màu vàng ở phần giữa bụng. Chim non tương tự chim mái nhưng nhạt màu hơn.

## Phân bố và môi trường sống
Loài này được tìm thấy ở Tenasserim (Myanmar), vùng Thái Lan - Mã Lai bán đảo, Sumatra, Borneo và một số đảo nhỏ cận kề, và nó được coi là tuyệt chủng cục bộ tại Singapore. Nó sống trong tầng tán của các khu rừng vùng đất thấp lên tới độ cao , cũng như được tìm thấy trong các rừng thứ sinh cao, rừng đầm lầy và rừng ngập mặn.

## Tập tính
Loài chim nghệ này thường xuất hiện thành đôi hay trong các nhóm nhỏ. Thức ăn của chúng là động vật không xương sống, và chúng thường xuyên gia nhập các bầy kiếm ăn hỗn hợp loài. Chim nghệ lục thông thường là hòa đồng, nhưng những trận chiến dữ dội cũng được quan sát và ghi nhận. Mùa sinh sản trong tháng 4 và 5. Tổ hình chén được làm trên cây cao  so với mặt đất. Chim bố và chim mẹ đều tham gia ấp trứng và chim non ra ràng trong mùa mưa. Thay lông diễn ra vào tháng 7-8.

## Tình trạng bảo tồn
Quần thể chim nghệ lục có lẽ đang suy giảm do mất môi trường sống gây ra bởi chặt phá rừng và chuyển đổi đất. Sách đỏ IUCN đánh giá nó như là loài sắp bị đe dọa.

## Liên kết ngoài
* Image at ADW 

## Tham khảo
* 
*
Bullroarer (nhạc cụ)

**Bullroarer** hay còn có tên gọi khác là "**nhạc cụ hình thoi**" hoặc **turndun**. Loại nhạc cụ này thường được dùng trong việc tế lễ thời cổ đại và nó có ý nghĩa là công cụ giao tiếp giữa những thế giới xa xôi. Nó xuất hiện trong Thời đại đồ đá, được khai quật tại Ukraina với độ tuổi 17000 năm trước công nguyên. Các sợi dây thừng quấn thành hình xoắn nhẹ phía trên và người chơi sẽ tung nó lên, xoay tròn theo phương ngang. Âm thanh sẽ được tạo ra khi người chơi xoay như vậy. Vào thời Hy Lạp cổ, nó là loại nhạc cụ linh thiêng và đáng sợ, chỉ được sử dụng trong giao tiếp với Thần linh.

## Tham khảo
Chim mào bắt rắn chân đỏ

**Chim mào bắt rắn chân đỏ** (*Cariama cristata*) là một loài chim thuộc họ Chim mào bắt rắn (Cariamidae). Chúng là các loài chim sinh sống trên đất liền và chủ yếu là đi lại trên mặt đất hơn là bay (mặc dù chúng có thể bay một quãng ngắn). Chúng có chân, cổ và đuôi dài nhưng các cánh ngắn, phản ánh đúng cung cách sống của chúng. Các loài chim này có bộ lông nâu với mỏ ngắn và mào thẳng đứng. Môi trường sinh sống là các vùng đồng cỏ khô và thoáng đãng. Loài này làm tổ trên mặt đất và đẻ hai trứng.
## Phân bố
Loài chim này được tìm thấy tại khu vực từ miền đông Brasil tới miền trung Argentina. 
## Chế độ ăn
Chim mào bắt rắn chân đỏ là loài ăn tạp, có lẽ đang ăn thịt các con mồi có sẵn khác nhau. Thức ăn của chúng là các loài côn trùng, rắn và thằn lằn và các động vật có xương sống nhỏ khác; thỉnh thoảng, ngô (*Zea*) các loại hạt và các loại cây trồng khác, trái cây dại và nhựa cây. Trong điều kiện nuôi nhốt, và có thể ngay cả trong tự nhiên, trứng và chim non của các loài chim khác cũng bị ăn thịt. 
## Chú thích

## Tham khảo

*Red-legged Seriema videos on the Internet Bird Collection
*Stamps (for Uruguay) with RangeMap
*Red-legged Seriema photo gallery 
*Photo-High Res; Article geometer&ndash;"Brazil Birds"
Aconcagua (định hướng)

**Aconcagua** có thể là:
* Ngọn núi Aconcagua ở Mendoza, Argentina.
* Tiểu hành tinh 1821 Aconcagua.
* Tên một loài bướm Aconcagua (bướm đêm).
* Tên một con sông ở Chile, sông Aconcagua.
Aconcagua

**Aconcagua** () là ngọn núi cao nhất châu Mỹ với chiều cao 6,959&nbsp;m. Núi thuộc dãy núi Andes phần thuộc tỉnh Mendoza của Argentina. Nó nằm cách thủ phủ của tỉnh Mendoza 112 km (70 dặm). Đỉnh núi cao nhất của ngọn núi này nằm cách tỉnh San Juan 5&nbsp;km và cách biên giới với Chile 12&nbsp;km. Đây là ngọn núi cao nhất ở cả Tây và Nam bán cầu.

Aconcagua bị chia cắt theo hướng Bắc Nam bởi *Valle de las Vacas* và theo hướng Đông Tây bởi *Valle de los Horcones Inferior*. Ngọn núi này cũng như vùng phụ cận của nó đều thuộc Parque provincial Aconcagua. Ngọn núi này có một số sông băng, trong đó dài nhất là *Ventisquero Horcones Inferior* dài 10&nbsp;km. Nó bắt nguồn từ mạn nam cao 3600&nbsp;km so với mặt nước biển gần trại Confluencia.

## Xem thêm
* Ojos del Salado

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Daily time lapse animations of the Aconcagua base camp Webcam 
* Highest peaks on peakware.com
* Interactive Satellite / Terrain Map, Photos, and Information on climbing Aconcagua 
* Live webcam from Aconcagua base camp  (December to March)
* Aconcagua: Everyman's Everest
* Mt. Aconcagua: information about location, routes, camps and weather
Súng phóng lựu China Lake

**China Lake** là loại súng phóng lựu bắn nhiều lần do Trung tâm vũ khí hải quân China Lake thiết kế. Loại súng này được thiết kế chủ yếu cho các lực lượng đặc nhiệm, hiện tại loại súng này đang được trang bị với số lượng rất ít vì số lượng từng được chế tạo theo nhiều nguồn khác nhau chỉ dao động trong khoảng dưới 50 khẩu.

## Thiết kế
China Lake sử dụng cơ chế nạp đạn kiểu bơm. Súng chứa được 4 quả đạn, 3 quả nằm trong ống đạn phía trên nòng súng và một quả nằm sẵn trong nòng. Khe nạp đạn nằm ở phía sau ống đạn và phía dưới thân súng. Sau mỗi lần bắn thì người sử dụng sẽ kéo cần bơm để đẩy vỏ đạn cũ ra ngoài qua khe nhả đạn nằm phía trên thân súng và đẩy cần bơm trở về vị trí cũ để nạp viên đạn mới.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là thước ngắm dạng thang giống như khẩu M79. Báng súng làm bằng gỗ cố định.

## Sử dụng
Loại súng này từng được trang bị chiến đấu thử nghiệm cho lực lượng Hải quân Hoa Kỳ SEAL trong cuộc chiến tranh Việt Nam, nơi các khẩu súng này chứng tỏ hỏa lực cao của mình so với các loại súng phóng lựu cầm tay khác nhưng cũng bộc lộ rắc rối là các viên đạn 40&nbsp;mm quá nặng để sử dụng cơ chế nạp đạn kiểu bơm cơ bản, nó làm cho người sử dụng rất mỏi tay do trọng lượng của các viên đạn khiến cần bơm trở nên rất nặng. Có nhiều nỗ lực để cải tiến loại súng này nhưng số lượng súng được chế tạo kể cả các mẫu thử nghiệm chỉ khoảng dưới 50 khẩu.

Do số lượng của loại súng này nên chỉ có 2 khẩu là được mang ra trưng bày trong các viện bảo tàng trên thế giới, một khẩu trưng bày tại viện bảo tàng UDT/ SEAL, Fort Pierce, Florida, Hoa Kỳ trong khi khẩu còn lại trưng bày tại bảo tàng Chứng tích chiến tranh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam nơi nó được gọi là khẩu M79 cải tiến.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* China Lake Grenade Launcher - Pump Action Weapon 
* https://medium.com/war-is-boring/the-seals-have-a-thing-for-big-grenade-launchers-4e3d9f2896d2
* Giới thiệu sơ China Lake
Danh sách tổ chức quy định ngôn ngữ

**Danh sách tổ chức quy định ngôn ngữ** là danh sách các tổ chức được coi là cơ quan có thẩm quyền về ngôn ngữ tiêu chuẩn, thường được gọi là *học viện ngôn ngữ*. Các học viện ngôn ngữ tập trung vào bản chất của ngôn ngữ và thường xuất bản các từ điển nhằm xác định ý nghĩa cũng như cách phát âm của các từ.  Một cơ quan điều tiết ngôn ngữ cũng có thể tiếp cận theo hướng mô tả hơn, nhưng vẫn duy trì và thúc đẩy *(nhưng không ép buộc)* việc sử dụng một cách viết chuẩn. Nhiều học viện ngôn ngữ là tổ chức tư nhân, tuy nhiên có một số tổ chức công quyền thuộc các nhà nước khác nhau, hoặc có một số hình thức được chính phủ chấp thuận trong một hoặc nhiều quốc gia. Có thể cũng có nhiều học viện ngôn ngữ cố gắng điều tiết và mã hoá cùng một ngôn ngữ, đôi khi có trụ sở ở các quốc gia khác nhau và đôi khi bị ảnh hưởng bởi các yếu tố chính trị."

## Các quốc gia

## Tham khảo
Giuse Nguyễn Duy Khang

**Giuse Nguyễn Duy Khang** (1832-1861) là một thầy giảng Dòng Ba Đa Minh, đã được phong thánh của Giáo hội Công giáo Rôma vào năm 1988 bởi Giáo hoàng Gioan Phaolô II.
## Tiểu sử
Giuse Nguyễn Duy Khang sinh năm 1832 tại làng Trà Vy, xã Vũ Công, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (nay là xã Hồng Vũ, tỉnh Hưng Yên), thuộc Giáo phận Thái Bình trong một gia đình Công giáo đạo đức. Cha mất sớm, mẹ lo cho Khang được học hành đàng hoàng rồi gởi Khang cho linh mục Mátthêu Năng thuộc Dòng Đa Minh với ý hướng cho con đi tu. Sau mười năm sống cùng linh mục này, Khang được ông gửi vào chủng viện Kẻ Mốt để học tiếng Latinh, chuẩn bị cho sứ vụ linh mục tương lai. Trong thời gian này, Khang cũng nhập Dòng Ba Đa Minh (tu hội dành cho giáo dân) và được tín nhiệm giao cho nhiều trọng trách. Giám mục Hemosilla (tên việt là Liêm) ở Kẻ Mốt cũng chọn thầy Khang làm người phụ tá riêng.

Ngày 5 tháng 8 năm 1861, vua Tự Đức ra chiếu chỉ cấm đạo Công giáo. Theo đó, mọi tín hữu Kitô bị khắc trên má chữ *tả đạo*, không được sống thành cộng đoàn, mà đều bị phân tán vào các làng ngoại giáo; các nhà thờ, nhà chung, tài sản của giáo sĩ bị tịch thu, chia chác hoặc hủy hoại. Trong bối cảnh đó, ngày 18 tháng 9, Giám mục Hemosilla đành phải quyết định giải tán chủng viện Kẻ Mốt và chia tay các chủng sinh để ly tán, riêng thầy Khang thì vẫn quyết theo Giám mục Hemosilla. Thầy Khang và giám mục trú ẩn trong một cái hang ở Thọ Ninh, rồi lại xuống một thuyền đánh cá để tránh bị quan quân phát hiện. Cả hai người đến được Hải Dương và tá túc trên thuyền của một giáo hữu tên Trương Bính.

Một hôm, người con trai của Trương Bính cãi lộn với cha mẹ, anh ta tức giận nên đã đi tố cáo ông bà chứa chấp đạo trưởng. Quan quân kéo đến vây bắt thì thầy Khang liền nhổ cây sào chống thuyền chạy đến đứng chắn cho Giám mục Hemosilla nhưng ông nói rằng: "Đừng làm vậy mà hãy phó mặc cho Chúa". Thầy Khang vâng lời và cả hai người bị binh lính bắt về Hải Dương, giam mỗi người một nơi. Trong thời gian này, thầy Khang bị đưa đi tra tấn ba lần, nhưng thầy vẫn không hề tiết lộ chi tiết ẩn náu của các giáo sĩ khác, và cũng không chịu bỏ đạo theo yêu cầu của nhà quan. Ngày 6 tháng 12 năm 1861, triều đình gửi bản án xử trảm thầy Khang, thầy chịu án cùng năm. Thi hài của thầy được dân địa phương chôn cất ở ngoài ruộng. Năm 1867, người anh ruột của thầy Khang đã dời hài cốt của em mình về nhà nguyện Kẻ Mốt.

Ngày 20 tháng 5 năm 1906, Giáo hoàng Piô X suy tôn thầy Giuse Nguyễn Duy Khang lên bậc chân phước. Ngày 19 tháng 6 năm 1988, Giáo hoàng Gioan Phaolô II suy tôn ngài lên bậc hiển thánh.

## Tham khảo
*Trang mạng Tin Mừng

## Tham khảo
Chim mào bắt rắn chân đen

**Chim mào bắt rắn chân đen** (*Chunga burmeisteri*) là một loài chim trong Họ Chim mào bắt rắn (Cariamidae). Chúng được tìm thấy ở Argentina, Bolivia và Paraguay. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chúng là các loài chim sinh sống trên đất liền và chủ yếu là đi lại trên mặt đất hơn là bay (mặc dù chúng có thể bay một quãng ngắn). Chúng có chân, cổ và đuôi dài nhưng các cánh ngắn, phản ánh đúng cung cánh sống của chúng. Các loài chim này có bộ lông nâu với mỏ ngắn và mào thẳng đứng. Chúng là động vật ăn tạp. Chế độ ăn gồm các loài gặm nhấm, chim, côn trùng, rắn và thằn lằn, cũng như các loại thực vật. Loài này làm tổ trên cây và cũng đẻ hai trứng.

Loài chim mào này có vuốt thứ hai có thể duỗi thẳng mà chúng có thể nhấc lên khỏi mặt đất. Mặc dù nó tương tự như vuốt hình liềm của một chi khủng long là *[[Velociraptor]]* (tốc long hay linh đạo long) và các họ hàng gần của nó, nhưng các vuốt của chim mào không đủ cong để có thể coi là một loại vũ khí thật sự.

## Mối quan hệ với con người
Nông dân ở Nam Mỹ thường bắt những con non từ hoang dã, và thuần hóa chúng. Sau đó, chúng được huấn luyện để bảo vệ trang trại khỏi những thú săn mồi tiềm năng, chẳng hạn như cáo.

Loài chim này rất hung hăng, và được biết là thường tấn công con người, đặc biệt là khi bảo vệ con của chúng.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
*Black-legged Seriema photo gallery  VIREO Photo-High Res
Bộ chi hoa dương động, bất yết tống tiên sinh

**Bojihwayangdong buralsongseonsaeng**(Hàn Quốc:보지화양동 불알송선생, hanja:步之華陽洞 不謁宋先生 hay 步之花陽同 不謁宋先生, Hán Việt: *Bộ chi hoa dương động, bất yết tống tiên sinh*, tạm dịch là: tản bộ đến Hoa Dương động, không yết kiến được Tống tiên sinh) là một trò chơi chữ song ngữ bằng chữ Hán và tiếng Triều Tiên được xem là thuộc văn học thời kỳ Triều Tiên thế kỷ 17, tác giả là văn thần và học giả thế kỷ 18 của Triều Tiên Heo Mok (许穆 Hứa Mục).

Heo Mok và Song Si-yeol (*Tống Thời Liệt* hay *Hoa Sơn Động chủ*) là đối thủ chính trị. một ngày nọ Heo Mok ghé thăm Hayangdong, nơi ở của Song Siyeol. nhưng Song Siyeol từ chối tiếp. Heo Mok đã cho biết "Bojihwayangdong buralsongseonsaeng"

Boji(보지; 步之 hay 寶之, Hán Việt là *bộ chi* hay *bảo chi*) là bộ phận sinh dục phụ nữ trong chính tả Hangul, Bural(불알) là tinh hoàn nam giới. seonsaeng (tiên sinh) là thầy giáo và lời kính cẩn đối với người già.
Như vậy theo phát âm trong tiếng Triều Tiên thì cụm từ chữ Hán này sẽ có nghĩa *Âm vật Dương Động chủ, Tinh hoàn Tống Tiên sinh*.
## Chú thích

## Xem thêm
* Heo Mok
* Yun Hyu
* Song Si-yeol