Kiel

:*Bài này viết về thành phố Kiel. về các nghĩa khác của Kiel đọc [[Kiel (định hướng)]]

*'Kiel** là thủ phủ của tiểu bang [[Schleswig-Holstein]], Đức, nằm cạnh [[biển Baltic]]. Kiel là thành phố lớn nhất của tiểu bang và ngoài ra cũng là một thành phố có trường đại học với nhiều truyền thống và có nhiều quan hệ với ngành hàng hải trong các lãnh vực hải quân, đóng tàu, thuyền buồm và nghiên cứu biển. Thành phố lớn gần đó là [[Hamburg]], khoảng 90&nbsp;km về phía nam.

**Kiel*' () là thủ phủ và thành phố đông dân nhất của bang [[Schleswig-Holstein]] phía bắc nước [[Đức]], với dân số 249.023 người (2016).

Kiel nằm cách [[Hamburg]] khoảng  về phía bắc. Do vị trí địa lý của nó nằm ở phía bắc nước Đức, phía đông nam của bán đảo [[Jutland]] và phía tây nam bờ [[Biển Baltic]], Kiel đã trở thành một trong những trung tâm hàng hàng chính của Đức. Ví dụ, thành phố này được biết đến với nhiều sự kiện [[đi thuyền buồm]] quốc tế, bao gồm [[Kiel Week]] diễn ra hàng năm, là sự kiện đi thuyền buồm lớn nhất thế giới. Cuộc đua thuyền buồm Thế vận hội năm [[Thế vận hội mùa hè 1936|1936]] và [[Thế vận hội mùa hè 1972|1972]] được tổ chức tại [[Vịnh Kiel]].

Kiel cũng là một trong những trụ sở truyền thống của hạm đội biển Baltic của [[Hải quân Đức]], và đang tiếp tục trở thành một trung tâm [[đóng tàu]] công nghệ cao lớn. Ở Kiel còn có [[Trung tâm Nghiên cứu Đại dương GEOMAR Helmholtz Kiel]] tại [[Đại học Kiel]]. Kiel là một trung tâm trung chuyển vận tải biển quan trọng, nhờ có vị trí của nó tại [[Vịnh hẹp Kiel]] (*Kieler Förde*) và đường sông nhân tạo lớn nhất thế giới, [[kênh đào Kiel]] (*Nord-Ostsee-Kanal*). Một số phà trở khách của [[Thụy Điển]], [[Na Uy]], [[Litva]] và các quốc gia khác vận hành từ đây, ngày nay Cảng Kiel là một cảng tàu khách du lịch quan trọng tại Biển Baltic.

Lịch sử được ghi lại của Kiel bắt đầu từ thế kỷ tứ 13. Cho tới năm 1864 nó được quản lý bởi [[Đan Mạch]] trong [[liên minh cá nhân]]. Năm 1866 thành phố này bị sáp nhật bởi [[Vương quốc Phổ]] và năm 1871 nó trở thành một phần của nước Đức.

Kiel là một trong những thành phố thành lập Giải Thủ đô Xanh Châu Âu năm 2006. Năm 2005 [[GDP]] trên đầu người của Kiel là 35.618 [[Euro|€]], cao hơn nhiều so với trung bình quốc gia của [[Đức]], và bằng 159% so với trung bình của [[Liên minh Châu Âu]].
Thành phố này là trụ sở của [[Đại học Kiel]] (thành lập năm 1665).

== Địa lý ==
Kiel nằm bên [[vịnh Kiel]] là một thành phố [[cảng nước sâu]] thuộc [[biển Baltic]].
=== Các vùng lân cận ===
Các vùng lân cận giáp Kiel là huyện [[Plön]], huyện [[Rendsburg-Eckernförde]] và gần với thành phố [[Neumünster]].

=== Phân chia thành phố ===
Thành phố được chia thành 30 phường.


=== Khí hậu ===

Kiel có khí hậu đại dương (*Cfb* trong phân loại khí hậu Koeppen).



== Lịch sử ==
=== Thời kì Trung Cổ ===
Kiel được thành lập khoảng giữa các năm 1233-1242 bởi [[Adolf Count IV]].
=== Tên ===
Tên thành phố ban đầu là *Holstenstadt tom Kyle* (*thành phố Holsten bên bờ vịnh''). Chữ i trong tên cũ là một i dài đã được rút ngắn để tom Kyle và cuối cùng thành Kiel.
### Thành phố cảng
### Thời kì đầu
Các cuộc cải cách bắt đầu ở Kiel từ năm 1526, một người Kiel là con trai Marquard Schuldorp, người đã theo học Martin Luther tại Wittenberg.Năm 1527 vua Friedrich đã mời Hofmann Melchior như là một giáo sư để đến Kiel. Hofmann của học thuyếtTiệc Thánh. Năm 1529 Hofmann và những người ủng hộ ông sau đó bị trục xuất khỏi đất nước. Tu viện thánh Phanxicô đã bị giải thể.
Trong thời gian thế kỉ 16 và đầu thế kỷ 17 đã xuất hiện những công tước để cai trị một số thành phố lớn trong giai đoạn này, một trong số thành phố đó là Kiel, khi bắt đầu sự cai trị của Công tước Friedrich III, một lời thề đặc biệt của lòng trung thành được đặt ra.

## Quan hệ quốc tế
### Thành phố kết nghĩa
Kiel kết nghĩa với:

## Chú thích