Hưng Yên

**Hưng Yên** là một tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Hồng, nằm ở miền Bắc Việt Nam.

## Địa lý
### Vị trí và lãnh thổ

Tỉnh Hưng Yên nằm ở trung tâm vùng đồng bằng sông Hồng, có vị trí địa lý:
*Phía Đông giáp thành phố Hải Phòng và Vịnh Bắc Bộ (thuộc Biển Đông)
*Phía Tây giáp Thủ đô Hà Nội
*Phía Nam giáp tỉnh Ninh Bình
*Phía Bắc giáp thành phố Hải Phòng và tỉnh Bắc Ninh.

Các điểm cực của tỉnh Hưng Yên:
* Điểm cực Đông: Tại cửa Thái Bình, xã Đông Thụy Anh
* Điểm cực Tây: Tại bến đò Xâm Hồng, xã Mễ Sở
* Điểm cực Nam: Tại cửa Ba Lạt, xã Hưng Phú
* Điểm cực Bắc: Tại thôn Phả Lê, xã Đại Đồng.

Tỉnh Hưng Yên thuộc quy hoạch Vùng thủ đô Hà Nội. Trung tâm hành chính của tỉnh đặt tại phường Phố Hiến, nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội 54&nbsp;km về phía Đông Nam, cách trung tâm thành phố Hải Phòng 81&nbsp;km về hướng Tây Nam theo đường bộ.

Sau khi hợp nhất với tỉnh Thái Bình, diện tích của tỉnh Hưng Yên là 2.514,81&nbsp;km², đứng hạng 34 trên tổng số 34 tỉnh/thành phố sau sáp nhập, trở thành tỉnh có diện tích nhỏ nhất Việt Nam.

### Điều kiện tự nhiên
#### Địa hình

Địa hình của tỉnh Hưng Yên khá bằng phẳng, chủ yếu là đất phù sa màu mỡ, không có đồi núi hay vùng cao, đặc trưng của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng. Độ cao trung bình dao động từ 2 đến 6 m so với mực nước biển và có xu hướng thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông. Khu vực ven biển và các điểm trũng thấp như An Bồi (Kiến Xương), Bình Định (Kiến Xương), Đông Cường (Đông Hưng), Nguyên Xá (Vũ Thư) có độ cao thấp dưới 1,5 m. Địa hình hàng năm được bồi đắp thêm phù sa, ít bị chia cắt, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển giao thông, xây dựng cơ sở hạ tầng và tổ chức sản xuất nông nghiệp quy mô lớn.

#### Thủy văn

Hưng Yên nằm trong lưu vực hạ lưu sông Hồng – sông Thái Bình, sở hữu mạng lưới thủy văn phong phú với hệ thống ao, hồ, đầm và sông ngòi khá dày đặc. Trên địa bàn tỉnh có các tuyến sông lớn như sông Hồng và các phân lưu của nó như sông Luộc, sông Trà Lý; bên cạnh đó là các hệ thống sông nhỏ hơn như sông Cửu An, sông Sặt, sông Hoan Ái, sông Nghĩa Trụ, sông Điện Biên (đều thuộc hệ thống sông Bắc Hưng Hải), sông Hóa, sông Diêm Hộ, sông Tiên Hưng...

Sau khi hợp nhất với tỉnh Thái Bình, tỉnh Hưng Yên có đường bờ biển dài khoảng 52&nbsp;km, với nhiều cửa sông lớn đổ ra biển như cửa Thái Bình, cửa Diêm Hộ, cửa Ba Lạt. Do đặc điểm gần biển, các cửa sông này chịu tác động rõ rệt của chế độ thủy triều. Vào mùa hè, mực nước dâng nhanh, lưu lượng lớn và hàm lượng phù sa cao, tạo nên vùng cửa sông - ven biển giàu phù sa. Trong khi đó, vào mùa đông, lưu lượng nước giảm mạnh, lượng phù sa thấp, khiến hiện tượng xâm nhập mặn có thể lấn sâu vào đất liền khoảng 15 – 20&nbsp;km.

Vùng biển Hưng Yên nằm ở phía Đông Nam đồng bằng sông Hồng, thuộc vịnh Bắc Bộ, trải dọc các huyện ven biển Thái Thụy và Tiền Hải (thuộc tỉnh Thái Bình cũ). Đây là vùng biển nông, giàu phù sa, tạo nên những bãi triều rộng, hệ sinh thái rừng ngập mặn phong phú và nguồn lợi thủy sản dồi dào. Vùng biển này có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển của tỉnh, đặc biệt là khai thác và nuôi trồng thủy sản, làm muối, năng lượng khí – điện, cũng như góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và phòng chống thiên tai.

Tỉnh Hưng Yên hiện có 2 khu vực đa dạng sinh học thuộc Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng, được UNESCO ghi danh là khu dự trữ sinh quyển thế giới từ năm 2004 (lúc đó thuộc tỉnh Thái Bình cũ), bao gồm:
* Rừng ngập mặn Thái Thụy
* Khu bảo tồn thiên nhiên Tiền Hải

Đây là khu vực sinh thái tiêu biểu của vùng cửa sông – ven biển Bắc Bộ, có giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học, bảo tồn các hệ sinh thái đất ngập nước, rừng ngập mặn, các loài thủy sinh và chim di cư, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ bờ biển. Ngoài ra, khu vực này còn có nhiều tiềm năng để phát triển loại hình tham quan, du lịch hệ sinh thái.

Nhìn chung, hệ thống thủy văn của tỉnh tương đối đa dạng, chúng không chỉ cung cấp nguồn nước tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản mà còn đảm nhiệm chức năng tiêu thoát nước, phòng chống ngập úng và xâm nhập mặn, đặc biệt ở khu vực ven biển. Bên cạnh đó, hệ thống này còn tạo điều kiện thuận lợi giúp Hưng Yên phát triển mạng lưới giao thông đường thuỷ.

#### Khí hậu
Hưng Yên thuộc vùng nhiệt đới gió mùa, có mùa đông lạnh. Nhiệt độ trung bình hàng năm là 23,2&nbsp;°C (thấp hơn các nơi khác cùng vĩ độ nếu so cùng độ cao), nhiệt độ trung bình mùa hè từ tháng 5 đến tháng 9 luôn vượt 25&nbsp;°C, mùa đông dưới 20&nbsp;°C. Lượng mưa trung bình dao động trong khoảng 1.500 - 2.000&nbsp;mm cao dần từ bắc xuống nam, trong đó tập trung từ tháng 5 đến tháng 10 mưa (chiếm 80 - 85% lượng mưa cả năm). Độ ẩm tương đối trung bình hàng năm trên 80%. Số ngày mưa trung bình hàng năm 140 - 150 ngày. Số giờ nắng trung bình hàng năm khoảng 1.600 - 1700 giờ (vùng đồng bằng Bắc Bộ có số giờ nắng thấp nhất nếu so với Tây Bắc Bắc Bộ và các nơi cùng vĩ độ do có mưa nhiều và đặc biệt kiểu thời tiết mưa phùn vào nửa cuối mùa đông), trong đó từ tháng 5 đến tháng 10 trung bình 187 giờ nắng/tháng, từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, trung bình 86 giờ nắng/tháng.

Khí hậu Hưng Yên chia làm 2 mùa chính: mùa đông từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau với gió mùa Đông Bắc là chủ đạo, thời tiết nửa đầu mùa đông là kiểu thời tiết lạnh khô, nửa cuối mùa đông là kiểu thời tiết lạnh ẩm. Mùa hạ từ tháng 5 đến tháng 9 với hướng gió chủ đạo là gió mùa Đông Nam thời tiết nóng ẩm và mưa nhiều.

#### Tài nguyên và khoáng sản
Hưng Yên không có nhiều nguồn tài nguyên và khoáng sản. Các loại tài nguyên và khoáng sản chính gồm: cát đen, đất sét, nước khoáng, khí đốt và than nâu. Trong đó, cát đen là khoáng sản có trữ lượng lớn và được khai thác phổ biến nhất, tập trung ở ven sông Hồng, sông Luộc và sông Trà Lý. Ngoài ra, Hưng Yên còn có mỏ than nâu ở huyện Khoái Châu, nguồn nước khoáng ở huyện Văn Lâm (thuộc tỉnh Hưng Yên cũ) và khí đốt ở huyện Tiền Hải (thuộc tỉnh Thái Bình cũ).

## Hành chính
Tỉnh Hưng Yên chia thành 104 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 11 phường và 93 xã.

## Lịch sử

### Thời Bắc thuộc

Từ thời Hùng Vương đến thời kỳ Bắc thuộc, vùng đất Hưng Yên có tên là Tượng Quận.

Đến thời nhà Triệu và sau đó là nhà Hán, vùng đất này được đổi tên thành quận Giao Chỉ. Năm 607, dưới triều Tùy, đất Giao Châu được chia thành nhiều quận, Hưng Yên khi đó vẫn thuộc quận Giao Chỉ. Năm 679, triều Đường tổ chức lại đơn vị hành chính, chia Giao Châu thành các huyện, trong đó vùng Hưng Yên thuộc huyện Vũ Bình.

### Thời phong kiến độc lập
Dưới thời Ngô năm 938, Hưng Yên thuộc đất Đằng Châu.

Năm 974, dưới triều Đinh, cả nước được chia thành các đạo, Hưng Yên thuộc Đằng Đạo.

Năm 1002, thời Tiền Lê, hệ thống đạo được đổi thành lộ, phủ và châu, Hưng Yên thuộc về Đằng Châu. Năm 1005, vùng Đằng Châu được đổi thành phủ Thái Bình, Hưng Yên thuộc phủ Thái Bình.

Năm 1010 – 1222, thời Lý chia cả nước ra thành các lộ, Hưng Yên thuộc Lộ Khoái.

Năm 1242, triều Trần tiếp tục cải tổ hành chính, Hưng Yên thuộc Khoái Lộ.

Năm 1407, khi nhà Minh đô hộ, An Nam bị đổi thành Giao Chỉ, vùng Hưng Yên khi đó thuộc phủ Kiến Xương.

Năm 1426 – 1428, dưới thời Hậu Lê, chia Đông Đô làm 4 đạo, Hưng Yên thuộc Nam Đạo.

Năm 1466, Hưng Yên thuộc thừa tuyên Thiên Trường đặt vào năm Quang Thuận thứ 10 đời Lê. Năm 1469, thừa tuyên Thiên Trường đổi thành Sơn Nam.

Năm Cảnh Hưng thứ 2 thời Hậu Lê (1741), chia Sơn Nam thành Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ.

Đời nhà Nguyễn năm Minh Mạng thứ 3 (1822), Sơn Nam Thượng đổi thành trấn Sơn Nam, còn Sơn Nam Hạ thì gọi là trấn Nam Định.

Năm Minh Mạng thứ 12 (1831), tên tỉnh Hưng Yên lần đầu xuất hiện chính thức, được thành lập gồm các huyện Đông Yên, Kim Động, Thiên Thi, TIên Lữ, Phù Dung của trấn Sơn Nam và Thần Khê, Hưng Nhân, Duyên Hà của trấn Nam Định.

Năm 1842, đổi tên huyện Phù Dung thành huyện Phù Cừ. Năm vua Tự Đức thứ 15 (1862), đổi huyện Thiên Thi thành huyện Ân Thi.

### Thời Pháp thuộc

Năm 1885, đổi tên huyện Đường Hào thành huyện Mỹ Hào.

Ngày 21 tháng 3 năm 1890, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định về việc thành lập tỉnh Thái Bình, gồm các huyện Vũ Tiên, Thư Trì, Chân Định, Tiền Hải, Đông Quan, Thuỵ Anh, Thanh Quan, Quỳnh Côi và Phụ Dực tách từ tỉnh Nam Định) và huyện Thần Khê (tách từ tỉnh Hưng Yên).

Ngày 25 tháng 2 năm 1890, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định về việc thành lập đạo Bãi Sậy, gồm 4 huyện:
* Thành lập huyện Yên Mỹ trên cơ sở một số tổng huyện Đông Yên, Ân Thi của tỉnh Hưng Yên; một số tổng của huyện Mỹ Hào của tỉnh Hải Dương và một số tổng của huyện Văn Giang, tỉnh Bắc Ninh.
* Huyện Mỹ Hào gồm các tổng còn lại sau khi cắt sang huyện Yên Mỹ.
* Huyện Cẩm Lương gồm một số tổng thuộc huyện Cẩm Giàng của tỉnh Hải Dương và một số tổng thuộc các huyện Lương Tài, Siêu Loại của tỉnh Bắc Ninh.
* Thành lập huyện Văn Lâm trên cơ sở một số tổng thuộc 3 huyện Văn Giang, Gia Lâm và Siêu Loại của tỉnh Bắc Ninh.
Trong năm 1891, hai lần Toàn quyền Đông Dương ra nghị định (12-4) và quyết định (32-11) để bãi bỏ đạo Bãi Sậy, nhập các huyện Yên Mỹ, Mỹ Hào, Văn Lâm vào tỉnh Hưng Yên.

Ngày 28 tháng 11 năm 1894, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định cắt hai huyện Hưng Nhân và Duyên Hà thuộc tỉnh Hưng Yên sáp nhập vào tỉnh Thái Bình; lấy sông Luộc làm ranh giới giữa hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình.

Ngày 4 tháng 2 năm 1895, Kinh lược sứ Bắc Kỳ ban hành Quyết định sáp nhập các làng Kỳ Bá, Bồ Xuyên vào phủ lỵ Kiến Xương để lập thị xã Thái Bình.

### Thời hiện đại
Sau năm 1945, bỏ cấp phủ, các huyện có sở lỵ phủ thì đổi theo tên của phủ kiêm quản trước đó: Thanh Quan thành Thái Ninh, Trực Định thành Kiến Xương, Thần Khê thành Tiên Hưng, Đông Yên thành Khoái Châu.

Khi đó, tỉnh Thái Bình có 13 đơn vị hành chính gồm thị xã Thái Bình và 12 huyện: Đông Quan, Duyên Hà, Hưng Nhân, Kiến Xương, Phụ Dực, Quỳnh Côi, Thái Ninh, Thư Trì, Thụy Anh, Tiền Hải, Tiên Hưng, Vũ Tiên.

Ngày 15 tháng 8 năm 1946, Uỷ ban Hành chính Bắc Bộ ban hành Nghị định số 1216/NĐ về việc thành lập thị xã Hưng Yên gồm 2 khu phố Đằng Giang và Đầu Lĩnh.

Tháng 2 năm 1947, huyện Văn Giang của tỉnh Bắc Ninh được sáp nhập vào tỉnh Hưng Yên.

Tỉnh Hưng Yên có thị xã Hưng Yên và 9 huyện: Ân Thi, Khoái Châu, Kim Động, Mỹ Hào, Phù Cừ, Tiên Lữ, Văn Giang, Văn Lâm, Yên Mỹ.

Ngày 2 tháng 12 năm 1955, điều chỉnh địa giới của các huyện Đông Quan, Phụ Dực, Quỳnh Côi, Thái Ninh, Thụy Anh, Tiên Hưng, Tiền Hải.

Ngày 28 tháng 2 năm 1958, điều chỉnh địa giới của ba huyện Phụ Dực, Quỳnh Côi và Thụy Anh.

Ngày 31 tháng 5 năm 1961, xã Văn Đức thuộc huyện Văn Giang được sáp nhập về huyện Gia Lâm của thành phố Hà Nội.

Ngày 19 tháng 4 năm 1963, điều chỉnh địa giới hành chính huyện Vũ Tiên và Thư Trì để mở rộng thị xã Thái Bình.

Ngày 26 tháng 1 năm 1968, tỉnh Hưng Yên và tỉnh Hải Dương được sáp nhập với nhau, lấy tên là tỉnh Hải Hưng, tỉnh lỵ được đặt tại thị xã Hải Dương (nay là phường Hải Dương, thành phố Hải Phòng).

Ngày 17 tháng 6 năm 1969, 2 huyện Hưng Nhân, Duyên Hà và 5 xã: Bắc Sơn, Đông Đô, Hòa Bình, Chi Lăng và Tây Đô của huyện Tiên Hưng hợp nhất thành huyện Hưng Hà; huyện Đông Quan và phần còn lại của huyện Tiên Hưng hợp nhất thành huyện Đông Hưng; 2 huyện Quỳnh Côi và Phụ Dực hợp nhất thành huyện Quỳnh Phụ; 2 huyện Thái Ninh và Thụy Anh hợp nhất thành huyện Thái Thụy; 13 xã của huyện Vũ Tiên được sáp nhập vào huyện Kiến Xương, phần còn lại của huyện Vũ Tiên và Thư Trì hợp nhất thành huyện Vũ Thư. Tỉnh Thái Bình còn 1 thị xã và 7 huyện.

Năm 1975, thị xã Hưng Yên gồm 2 phường Lê Lợi, Minh Khai và xã Hồng Châu.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, hợp nhất 2 huyện Phù Cừ và Tiên Lữ thành huyện Phù Tiên; hợp nhất 2 huyện Văn Giang và Yên Mỹ thành huyện Văn Yên; hợp nhất 2 huyện Văn Lâm và Mỹ Hào thành huyện Văn Mỹ.

Ngày 24 tháng 2 năm 1979, hợp nhất 2 huyện Kim Động và Ân Thi thành huyện Kim Thi; hợp nhất huyện Văn Mỹ và 1 phần huyện Văn Yên thành huyện Mỹ Văn; hợp nhất phần còn lại của huyện Văn Yên và huyện Khoái Châu thành huyện Châu Giang.

Ngày 4 tháng 1 năm 1982, điều chỉnh địa giới hành chính huyện Kim Thi để mở rộng thị xã Hưng Yên.

Ngày 8 tháng 4 năm 1982, điều chỉnh địa giới hành chính huyện Vũ Thư để mở rộng thị xã Thái Bình.

Ngày 20 tháng 3 năm 1986, điều chỉnh địa giới hành chính huyện Vũ Thư và Đông Hưng để mở rộng thị xã Thái Bình.

Ngày 27 tháng 1 năm 1996, chia huyện Kim Thi thành 2 huyện: Kim Động và Ân Thi.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tái lập tỉnh Hưng Yên từ tỉnh Hải Hưng. Sau khi tách ra, tỉnh Hưng Yên có 6 đơn vị hành chính gồm thị xã Hưng Yên và 5 huyện: Ân Thi, Châu Giang, Kim Động, Mỹ Văn, Phù Tiên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1997, chia huyện Phù Tiên thành 2 huyện: Phù Cừ và Tiên Lữ.

Ngày 24 tháng 7 năm 1999, chia huyện Châu Giang thành 2 huyện: Khoái Châu và Văn Giang; chia huyện Mỹ Văn thành 3 huyện: Mỹ Hào, Văn Lâm, Yên Mỹ.

Ngày 23 tháng 9 năm 2003, điều chỉnh địa giới hành chính huyện Kim Động và Tiên Lữ để mở rộng thị xã Hưng Yên.

Ngày 18 tháng 4 năm 2003, thị xã Thái Bình được công nhận là đô thị loại III.

Ngày 29 tháng 4 năm 2004, chuyển thị xã Thái Bình thành thành phố Thái Bình. Tỉnh Thái Bình có 1 thành phố và 7 huyện như hiện nay.

Vào ngày 30 tháng 7 năm 2007, thị xã Hưng Yên đã chính thức trở thành đô thị loại III theo Quyết định số 1012/QĐ-BXD ngày 17 tháng 7 năm 2007 của Bộ Xây dựng.

Ngày 19 tháng 1 năm 2009, chuyển thị xã Hưng Yên thành thành phố Hưng Yên.

Ngày 6 tháng 8 năm 2013, điều chỉnh địa giới hành chính huyện Kim Động và Tiên Lữ để mở rộng thị xã Hưng Yên.

Ngày 12 tháng 12 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 2418/QĐ-TTg công nhận thành phố Thái Bình là đô thị loại II.

Ngày 1 tháng 5 năm 2019, chuyển huyện Mỹ Hào thành thị xã Mỹ Hào.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Thái Bình vào tỉnh Hưng Yên, lấy tên là tỉnh Hưng Yên, trung tâm hành chính đặt tại tỉnh Hưng Yên cũ.

## Kinh tế

Phố Hiến – trung tâm hành chính của tỉnh ngày nay, là một thương cảng cổ vang danh xứ Bắc ở thế kỷ XVI - XVII. Danh tiếng phồn hoa một thời được thể hiện qua câu ca: “*Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến*”. Nơi đây từng được sánh ngang với kinh đô Thăng Long về sự sầm uất với luồng thuyền bè và thương nhân đến từ hơn 10 quốc gia trên thế giới như Nhật Bản, Trung Quốc, Anh, Pháp, Hà Lan, Bồ Đào Nha...

Với vị trí địa lý thuận lợi, nằm trong Tam giác kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Hưng Yên đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa các trung tâm kinh tế lớn. Tỉnh hiện nay cũng đang phát triển mạnh mẽ về công nghiệp, thương mại và dịch vụ, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị văn minh và hiện đại, song vẫn giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của vùng đất "Phố Hiến xưa".

Theo dữ liệu sáp nhập tỉnh, thành Việt Nam 2025, sau khi sáp nhập với tỉnh Thái Bình, tỉnh Hưng Yên có diện tích: 2.514,81&nbsp;km² (xếp thứ 34); dân số: 3.567.943 người (xếp thứ 16); GRDP năm 2024: 292.602.496 triệu VNĐ (xếp thứ 12); thu ngân sách năm 2024: 53.112.677 triệu VNĐ (xếp thứ 10); thu nhập bình quân năm 2024: 69,93 triệu VNĐ/năm (xếp thứ 6). Cùng với sự phát triển kinh tế của cả nước, nền kinh tế Hưng Yên đang đổi thay từng ngày và được đánh giá là một trong những tỉnh có tốc độ tăng trưởng kinh tế tương đối nhanh.

### Công nghiệp
Hưng Yên là tỉnh nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Cơ cấu kinh tế của tỉnh đang dần chuyển dịch theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Những năm gần đây, ngành công nghiệp và xây dựng của Hưng Yên có bước phát triển khá nhanh, tuy còn phải đối mặt với một vài khó khăn. Một số ngành hàng tiếp tục được củng cố phát triển, lựa chọn các mặt hàng ưu tiên và có lợi thế để đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ, tạo ra những sản phẩm chất lượng cao. Các sản phẩm công nghiệp chính của tỉnh là dệt may, giày dép, thép xây dựng, ô tô, xe máy, điện tử, điện dân dụng, công nghiệp thực phẩm, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ...

Nhờ vị trí địa lý và hạ tầng giao thông thuận lợi, Hưng Yên là một trong những địa phương có hệ thống khu công nghiệp (KCN) phát triển năng động ở vùng đồng bằng sông Hồng, giữ vai trò quan trọng trong thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế. Năm 2022, doanh thu từ các dự án trong KCN ước đạt 5,5 tỷ USD, giá trị xuất khẩu khoảng 3,1 tỷ USD.

Theo Quyết định 489/2024 của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh có kế hoạch phát triển 35 KCN với quy mô hơn 12.000 ha, trong đó 12 khu đã được xây dựng với tổng diện tích khoảng 3.123 ha, 10 KCN đã hoàn thiện hạ tầng hiện đại, đồng bộ và đi vào hoạt động, sẵn sàng tiếp nhận dự án thứ cấp, khoảng 2.500 ha đất công nghiệp sẵn sàng cho thuê.

Tính đến đầu năm 2025, các KCN đã đi vào hoạt động trên địa bản tỉnh Hưng Yên như:

Ngoài ra, còn có nhiều KCN đang trong quá trình triển khai, chưa đi vào hoạt động như: Lý Thường Kiệt, Kim Động, Tân Dân, KCN số 01, KCN số 06, Thổ Hoàng, Tân Á Đại Thành...

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế toàn cầu, Hưng Yên nổi lên như một điểm sáng thu hút các nhà đầu tư nước ngoài (FDI). Nhờ vị trí chiến lược, hạ tầng đồng bộ và chính sách thu hút đầu tư linh hoạt, tỉnh đang đón nhận làn sóng đầu tư FDI mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững. Tính đến cuối năm 2024, Hưng Yên đã đăng ký 613 dự án FDI với tổng vốn đạt gần 8,5 tỷ USD, trong đó Nhật Bản đóng góp lớn nhất (~3,8 tỷ USD), Hàn Quốc (~1,4 tỷ USD) và Trung Quốc (~1,3 tỷ USD). Các dự án tập trung vào các ngành công nghiệp chủ lực như: cơ khí, luyện kim, sản xuất ô tô - xe máy, linh kiện điện tử...

Với định hướng xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ và hiện đại, nhằm thúc đẩy lưu thông hàng hóa và thu hút nguồn lực đầu tư, Hưng Yên đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những trung tâm công nghiệp và cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Bộ.

### Nông nghiệp

Nông nghiệp của tỉnh Hưng Yên đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, mặc dù tỷ trọng trong cơ cấu kinh tế chỉ chiếm khoảng 6 – 7%. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, đất đai màu mỡ, hệ thống sông ngòi dày đặc, Hưng Yên phát triển nền nông nghiệp đa dạng và hiệu quả, nổi bật với các vùng chuyên canh trồng lúa, rau, cây ăn quả (nhãn, vải, chuối, ổi, cam, bưởi...) hay cây cảnh (hoa, quất, cam, bưởi...). Đặc biệt, nhãn lồng Hưng Yên từ lâu đã trở thành món đặc sản, là sản vật "tiến vua" có thương hiệu nổi tiếng cả nước và xuất khẩu ra nước ngoài.

Về trồng trọt, năm 2024, diện tích gieo cấy lúa của tỉnh là 48.976 ha, với năng suất bình quân hơn 59,3 tạ/ha; suy giảm so với kế hoạch (đạt 94,2%) và thấp hơn năm 2023. Đáng chú ý, tổng diện tích cây ăn quả đạt 15.381 ha, trong đó nhãn khoảng 5.000 ha, sản lượng 40 – 45 nghìn tấn; vải 1.300 ha, sản lượng 17 nghìn tấn; chuối 2.500 ha, cho sản lượng 50 – 70 nghìn tấn; cùng các loại cam, bưởi với sản lượng từ 27 nghìn tấn trở lên.

Chăn nuôi gia súc, gia cầm của tỉnh tiếp tục phát triển mạnh, góp phần quan trọng vào nâng cao thu nhập cho người dân. Toàn tỉnh có đàn lợn đạt khoảng 520.000 con, gia cầm 9,4 triệu con, trâu bò 36.000 con; sản lượng thịt hơi đạt trên 157,7 nghìn tấn và sản lượng trứng trên 483 triệu quả.

Trong thủy sản, diện tích nuôi trồng đạt khoảng 5.200 – 5.750 ha, với sản lượng đạt hơn 50 – 55 nghìn tấn. Đến cuối năm 2024, hoạt động nuôi trồng từng bước chuyển từ quy mô hộ cá nhân sang mô hình hợp tác, ứng dụng kỹ thuật nuôi lồng bè, ao bán nổi nhằm nâng cao hiệu quả.

Những năm gần đây, ngành nông nghiệp tỉnh đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học – kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng nâng cao giá trị; phát triển chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) và sản xuất theo chuỗi giá trị VietGAP. Toàn tỉnh có hơn 3.100 ha rau, củ, quả áp dụng VietGAP; 198 mô hình cánh đồng lớn với gần 3.500 ha, và trên 1.200 ha đất sản xuất kém hiệu quả được chuyển sang trồng cây lâu năm có giá trị kinh tế cao. Tuy vậy, tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn VietGAP mới chỉ chiếm khoảng 30 – 40% sản lượng và còn hạn chế trong khâu chế biến cũng như liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân.

Năm 2024, tổng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp và thủy sản của Hưng Yên ước đạt khoảng 14.053 tỷ đồng, giảm 1,55% so với năm 2023; trong đó nông nghiệp đạt 12.237 tỷ đồng (giảm 1,6%) và thủy sản đạt 1.571 tỷ đồng (giảm 0,8%). Mặc dù chịu ảnh hưởng bất lợi của thiên tai, đặc biệt là bão gây ngập úng gần 19.000 ha cây trồng và thiệt hại nhiều lồng bè nuôi trồng thủy sản, nhờ các biện pháp kỹ thuật và chính sách hỗ trợ kịp thời, hoạt động sản xuất nông nghiệp của tỉnh vẫn cơ bản được phục hồi và ổn định.

### Thương mại và dịch vụ

Để định hướng phát triển hệ thống hạ tầng thương mại theo quy hoạch, Hưng Yên đã thu hút, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư xây dựng các trung tâm thương mại (TTTM), siêu thị, khách sạn, chợ đầu mối nông sản ở các địa phương trong tỉnh. Nổi bật trong số đó là các dự án: TTTM Vincom Mega Mall Ocean City, TTTM GO! Hưng Yên, TTTM Như Quỳnh Center, TTTM kết hợp chợ truyền thống Tiên Lữ, Khách sạn Melia Grand, Trung tâm hội nghị và Nhà hát VinPalace Ocean City, Trung tâm hội nghị Lam Sơn, Chợ đầu mối nông sản sông Hồng...

Trong 6 tháng đầu năm 2024, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng toàn tỉnh đạt trên 51,7 nghìn tỷ đồng. Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt trên 16,5 nghìn tỷ đồng; doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống đạt trên 1,4 nghìn tỷ đồng; doanh thu dịch vụ du lịch và lữ hành đạt 34 tỷ đồng; còn lại là doanh thu các ngành dịch vụ khác. Kim ngạch xuất khẩu đạt 3,25 tỷ USD.

Về thương mại điện tử (TMÐT) và kinh tế số, năm 2024, chỉ số TMĐT (EBI) của tỉnh Hưng Yên vượt lên đứng thứ 10/58, tăng 2 bậc so với năm 2023. Các hoạt động xúc tiến thương mại của tỉnh cũng được sở kết hợp ứng dụng TMÐT nhằm quảng bá nông sản đặc trưng của tỉnh đến gần hơn với khách hàng. Tỉ lệ dân số trong tỉnh tham gia mua sắm trực tuyến đạt 55%; tỉ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong TMÐT đạt 55%; tỉ lệ giao dịch mua hàng trên website hoặc ứng dụng TMÐT có hóa đơn điện tử đạt 70%; tỉ lệ xã và các đơn vị hành chính tương đương có thương nhân thực hiện hoạt động bán hàng hoặc cung ứng dịch vụ trực tuyến đạt 90%.

### Tăng trưởng

Giai đoạn 2010 – 2020, tốc độ tăng trưởng quy mô tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) trung bình hàng năm của Hưng Yên duy trì ở mức cao, trên 8,25%. Mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19 trong các năm 2020 và 2021, song tăng trưởng kinh tế của tỉnh vẫn đạt ở mức khá so với các tỉnh, thành phố trong cả nước, lần lượt tăng 5,97% và 6,01%. Bước sang năm 2022, kinh tế của Hưng Yên phục hồi mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 13,4% (đứng thứ 5 toàn quốc) với GRDP đạt 132.176 tỉ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 102,3 triệu đồng/người, tương ứng với khoảng 4.396 USD (xếp thứ 12 cả nước và thứ 6 khu vực Bắc Bộ).

Năm 2024, kinh tế tỉnh Hưng Yên tiếp tục đà phát triển vững mạnh bất chấp những khó khăn từ thiên tai như siêu bão Yagi và mưa lũ: GRDP tăng 7,7% so với năm trước, cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp, trong đó: công nghiệp – xây dựng chiếm khoảng 62,66%; nông – lâm – thủy sản đạt 6,72%; thương mại – dịch vụ 24,85% và thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm là 5,77%. Bình quân GRDP đầu người đạt 121,27 triệu đồng (tăng gần 8,8 triệu đồng so với năm 2023). Tổng vốn đầu tư phát triển đạt 75.200 tỷ đồng, tăng 10,03%. Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt 40.477 tỷ đồng, tăng 24,8% so với năm 2023 và đạt 123,32% kế hoạch năm, trong đó nội địa 35.811 tỷ và xuất – nhập khẩu 4.666 tỷ đồng, vượt 23 – 26% so với kế hoạch. Quy mô nền kinh tế của tỉnh đạt 159.844 tỷ đồng, là một trong những tỉnh có mật độ kinh tế cao của vùng và của cả nước, đạt 172 tỷ đồng/km².

Đây là những minh chứng rõ ràng cho thấy Hưng Yên không chỉ giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô mà còn tăng trưởng nhanh về quy mô, năng suất lao động, nguồn thu ngân sách và đổi mới môi trường đầu tư.

## Xã hội
Sau 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM), đến năm 2020, tỉnh Hưng Yên đã trở thành một trong ba địa phương đầu tiên trên cả nước được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM. Trước đó, vào năm 2019, toàn bộ 100% số xã trong tỉnh đã đạt chuẩn NTM.

### Dân cư

Tính đến năm 2023, tỉnh Hưng Yên có diện tích là 930,2&nbsp;km², dân số đạt hơn 1.301.000 người, mật độ dân số cao 1.399 người/km² (gấp 4,6 lần cả nước). Trong đó, dân số khu vực thành thị là 221.000 người (17%), còn lại 1.080.000 người sống ở nông thôn (83%). Dân số nam là 653.400 người, dân số nữ là 647.600 người, đạt tỷ lệ giới tính dân số 100,9 nam/100 nữ. Độ tuổi kết hôn trung bình lần đầu là 26,2. Tỷ lệ người tham gia bảo hiểm xã hội của tỉnh Hưng Yên đạt 38,7%, chỉ số phát triển con người là 0,772 (cả nước 0,746).

Về cơ cấu dân số, đồng bào Kinh chiếm phần lớn với tỷ lệ lên tới 99,15%, phần nhỏ còn lại gồm một số dân tộc thiểu số như Tày, Thái, Mường... (mỗi nhóm dưới 0,3%). Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên và di cư giữ ở mức ổn định, tăng trưởng dân số bình quân ~1%/năm. Về lao động, tỉnh có hơn 51% dân số trong độ tuổi lao động, trong đó khoảng 57.000 lao động trẻ, có trình độ cao, và khoảng 25% người lao động được đào tạo, qua đó cung cấp nguồn nhân lực cho khu công nghiệp và dịch vụ địa phương. Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 1,89%, tỷ lệ hộ nghèo 1,5%.

### Giáo dục

Tính đến năm 2024, toàn tỉnh có 486 trường ở các cấp học, trong đó 398 trường đạt chuẩn quốc gia (~ 82%) và 78 trường kiểm định chất lượng giáo dục. Với nhiều học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp quốc gia. Năm 2024, tỉnh có 60/90 thí sinh dự thi đạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, tỉ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp THPT của tỉnh Hưng Yên là 99,53%. Công tác phổ cập giáo dục, xây dựng trường học thông minh và số hóa giáo dục với hệ thống trường, lớp học được đầu tư tương đối đồng bộ, hiện đại, đáp ứng cơ bản nhu cầu giảng dạy và học tập, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương và đất nước.

Về giáo dục bậc đại học và cao đẳng, trên địa bàn tỉnh Hưng Yên hiện có một số trường và cơ sở đào tạo tiêu biểu như:

* Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên
* Đại học Bách khoa Hà Nội (cơ sở Hưng Yên)
* Trường Đại học Thủy lợi (cơ sở Hưng Yên)
* Trường Đại học Mở Hà Nội (cơ sở Hưng Yên)
* Trường Đại học Công đoàn (cơ sở Hưng Yên)
* Trường Đại học Y Dược Thái Bình
* Trường Đại học Tài chính – Quản trị kinh doanh
* Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam
* Trường Đại học Y khoa Tokyo Việt Nam
* Trường Đại học Thái Bình
* Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội (cơ sở Hưng Yên)
* Trường Cao đẳng Công nghiệp Hưng Yên
* Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình
* Trường Cao đẳng Y - Dược ASEAN
* Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Thái Bình
* Trường Cao đẳng Y tế Thái Bình
* Trường Đại học Intracom
* Trường Cao đẳng Cơ điện và Thủy Lợi
* Trường Cao đẳng Y tế Hưng Yên
* Trường Cao đẳng Cộng đồng Hưng Yên
* Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Tô Hiệu
* Trường Bồi dưỡng cán bộ Kinh tế - Tài chính
Ngoài ra, còn có nhiều trường đại học đã được quy hoạch xây dựng trong đề án Khu đô thị Đại học Phố Hiến nằm ở thành phố Hưng Yên và huyện Tiên Lữ cũ, nhưng dự án hiện đã kết thúc việc triển khai.

Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên là một trong những đội tuyển Robocon của Việt Nam thường xuyên góp mặt trong trận chung kết và đạt thành tích cao tại các cuộc thi trong nước và quốc tế. Đây là một sân chơi truyền thống, nơi sinh viên thể hiện kỹ năng lập trình, chế tạo, cơ khí và áp dụng trí tuệ nhân tạo vào robot. Đặc biệt, năm 2015, đội tuyển của trường đã giành chức vô địch Robocon Việt Nam (lần đầu, lần thứ 2 vào năm 2024) để giành vé đại diện cho Việt Nam tham dự vòng chung kết Robocon Châu Á - Thái Bình Dương (ABU) năm 2015 tại Indonesia, nơi họ trở thành quán quân để mang chức vô địch lần thứ 5 về cho Việt Nam.

### Y tế
Đến năm 2025, toàn tỉnh có 4 bệnh viện đa khoa, 14 bệnh viện chuyên khoa công lập cấp tỉnh trực thuộc Sở Y tế Hưng Yên:
* Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên
* Bệnh viện Đa khoa Thái Bình
* Bệnh viện Đa khoa Phố Nối
* Bệnh viện Đa khoa Hưng Hà Thái Bình
* Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Hưng Yên
* Bệnh viện Y dược cổ truyền Thái Bình
* Bệnh viện Sức khỏe tâm thần tỉnh Hưng Yên
* Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình
* Bệnh viện Phổi tỉnh Hưng Yên
* Bệnh viện Phổi Thái Bình
* Bệnh viện Mắt tỉnh Hưng Yên
* Bệnh viện Mắt Thái Bình
* Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Hưng Yên
* Bệnh viện Phụ sản Thái Bình
* Bệnh viện Nhi Thái Bình
* Bệnh viện Da liễu
* Bệnh viện Bệnh nhiệt đới
* Bệnh viện Phục hồi chức năng

Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh Hưng Yên còn có một số bệnh viện thuộc tư nhân và các trường đại học, cao đẳng y tế như: Bệnh viện Đa khoa Hưng Hà, Bệnh viện Trường Đại học Y Thái Bình, Bệnh viện Đa khoa Trường Cao đẳng Y tế Thái Bình...

Ở các tuyến thấp hơn, tỉnh có 10 trung tâm y tế cấp huyện và 155 trạm y tế xã, phường, thị trấn. Tính đến hết năm 2023, 100% xã được công nhận đạt chuẩn quốc gia về y tế, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt gần 94%; tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi của trẻ em dưới 5 tuổi đạt dưới 19,4%; tuổi thọ trung bình đạt 75,50 tuổi; tổng tỷ suất sinh đạt 2,3 con/1 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, duy trì mức sinh thay thế; tỷ lệ tăng dân số tự nhiên 0,63%; tỷ lệ khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi đạt 85%.

Năm 2024, UBND tỉnh Hưng Yên cũng đã ký kết hợp tác chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu và hỗ trợ y tế với Bệnh viện Bạch Mai; trong đó trọng tâm chuyển giao chuyên môn, kỹ thuật y học thực hành, bao gồm các lĩnh vực: Tim mạch; Tiết niệu và Lọc máu; Hồi sức cấp cứu, Xét nghiệm, Chống độc; Thần kinh, Cơ - xương khớp; Nội tiết, Tiêu hóa, Hô hấp, Dị ứng miễn dịch lâm sàng, Huyết học - Truyền máu, Phục hồi chức năng, Tâm thần, Ngoại khoa, Nhi khoa, Sản khoa, Dinh dưỡng, Truyền nhiễm, Chẩn đoán hình ảnh... Bệnh viện cam kết hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và marketing; hỗ trợ, tư vấn dịch vụ y tế kỹ thuật cao; tư vấn, hỗ trợ thành lập và triển khai các dịch vụ y tế chất lượng cao tại các đơn vị y tế tỉnh Hưng Yên.

Tuy vậy, ngành y tế của tỉnh vẫn phải đối mặt với một số vấn đề và hạn chế như tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn cao; đầu tư khoa học kỹ thuật và quản lý nhân lực tại tuyến cơ sở chưa tương xứng; công tác chuyển đổi số còn chưa đồng bộ; thiếu nguồn nhân lực đội ngũ bác sĩ chuyên sâu thuộc các chuyên ngành; thiếu vật tư y tế trong khám, điều trị. Để khắc phục những vấn đề này, tỉnh Hưng Yên cần tiếp tục nâng cao công tác chỉ đạo - điều hành; nâng cao chất lượng khám - chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân; nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, dân số - kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản; đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực; tiếp tục củng cố và hoàn thiện tổ chức mạng lưới y tế các tuyến; đầu tư nâng cao năng lực hệ thống y tế, ưu tiên phát triển mạng lưới y tế cơ sở...

### Tôn giáo

Phần lớn dân số của tỉnh Hưng Yên không theo tôn giáo nào, số đông theo tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên hoặc tín ngưỡng dân gian ở địa phương. Tính đến năm 2022, trên địa bàn tỉnh Hưng Yên hiện có 3 tôn giáo hoạt động hợp pháp là Phật giáo, Công giáo và Tin lành.

* Phật giáo có 618 ngôi chùa và cơ sở thờ tự, 388 chức sắc, 39 thành viên trong Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, với khoảng 21.000 Phật tử.
* Công giáo có 80 nhà thờ và nhà nguyện, 26 giáo xứ với 24 linh mục chính xứ và quản xứ, 36 nữ tu và khoảng trên 20.000 giáo dân thuộc quản lý của 4 Tòa Giám mục (Thái Bình, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội).
* Tin lành có 17 điểm nhóm, trong đó có 8 điểm nhóm thuộc 4 tổ chức Tin lành đã được Nhà nước công nhận và cấp đăng ký hoạt động tôn giáo, có 1 mục sư, 1 mục sư nhiệm chức, 4 truyền đạo và trên 200 tín hữu; các điểm nhóm hoạt động tại gia, chưa có cơ sở thờ tự.

Nhìn chung, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Hưng Yên diễn ra ổn định và đúng định hướng. Các sinh hoạt, lễ nghi được tổ chức trang nghiêm, đúng quy định của pháp luật cũng như điều lệ của tổ chức tôn giáo, thu hút đông đảo tín đồ và người dân tham gia, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa tinh thần.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, vẫn còn một số vấn đề cần được quan tâm, đặc biệt là sự xuất hiện của một số hiện tượng tín ngưỡng, tôn giáo mới hay "đạo lạ" hoạt động chưa được cấp phép, tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và sự ổn định trong cộng đồng dân cư.

## Văn hóa và du lịch
### Lễ hội

* Lễ hội Chử Đồng Tử – Tiên Dung, còn gọi là Lễ hội đền Đa Hòa – Dạ Trạch, là một trong 16 lễ hội lớn nhất cả nước và đã được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2023. Lễ hội được tổ chức 3 năm một lần vào các ngày 10 đến 12 tháng Hai âm lịch tại hai địa điểm chính: Đền Đa Hòa (xã Mễ Sở) và đền Dạ Trạch (xã Triệu Việt Vương). Sự kiện nhằm tôn vinh công lao của Đức thánh Chử Đồng Tử, một trong tứ bất tử của tín ngưỡng Việt Nam và nhị vị phu nhân – công chúa Tiên Dung (con gái Hùng Vương thứ XVIII) và công chúa Tây Sa; đã có công giúp dân làng khai phá đất đai, mở mang nghề nghiệp, chữa bệnh cứu người. Lễ hội không chỉ ca ngợi tình yêu vĩnh cửu, thiêng liêng, vượt lên trên mọi hoàn cảnh mà còn đề cao những giá trị nhân văn sâu sắc như lòng hiếu thảo, đức độ, sự khoan dung và nhân ái trong cuộc sống.
* Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến là một trong những sự kiện văn hoá lớn và lâu đời của tỉnh Hưng Yên, tổ chức hằng năm vào tháng Giêng âm lịch tại không gian di tích đặc biệt Phố Hiến như văn miếu Xích Đằng, chùa Chuông, đền Mẫu, đền Mây, đền Trần, đền Thiên Hậu... Lễ hội nhằm giới thiệu và quảng bá các nét đẹp về văn hóa của đất và người Phố Hiến xưa. Đồng thời, góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của địa phương, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tín ngưỡng, tâm linh, tham quan các di tích lịch sử - văn hóa, công trình kiến trúc nghệ thuật của người dân.
* Lễ hội đền An Xá hay còn gọi là Lễ hội Đậu An, được diễn ra hàng năm từ mùng 1 đến ngày 12 tháng Tư âm lịch tại xã Hoàng Hoa Thám. Đền là nơi thờ Ngọc Hoàng Thượng đế, Ngũ Lão tiên ông và các vị Thiên tiên, Địa tiên – những vị thần được tín đồ Đạo giáo tôn kính và gắn liền với công lao khai hóa, diệt trừ thú dữ và dạy dân cày cấy. Năm 2023, lễ hội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
* Lễ hội Cầu mưa, còn gọi là Lễ hội Tứ Pháp, được tổ chức từ ngày 6 đến ngày 8 tháng Ba âm lịch hàng năm tại xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm. Đây là lễ hội truyền thống tiêu biểu gắn với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp - những vị thần gắn liền với mưa gió, sấm chớp trong văn hóa nông nghiệp lúa nước. Được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2022, lễ hội thể hiện lòng thành kính, biết ơn các vị thần đã che chở, phù hộ dân làng, đồng thời truyền tải ước vọng của người dân về mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống no ấm.
* Lễ hội đền Tống Trân là lễ hội truyền thống tiêu biểu của xã Tống Trân, huyện Phù Cừ, diễn ra hàng năm từ 8 đến ngày 16 tháng Tư âm lịch. Lễ hội nhằm tưởng niệm Lưỡng quốc Trạng nguyên Tống Trân - bậc hiền tài được tôn vinh với đức hiếu và lòng trung. Năm 2021, lễ hội đã chính thức được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị truyền thống, văn hóa và lịch sử sâu sắc của lễ hội.
* Lễ hội đình Quan Xuyên được diễn ra 3 năm một lần, vào ngày 11 - 13 tháng Hai âm lịch, tại xã Thành Công, huyện Khoái Châu. Lễ hội gắn liền với tín ngưỡng thờ ngũ vị đẳng thần là Đức thánh Chử Đồng Tử và nhị vị phu nhân, Thành hoàng Vũ Quang Chiếu và Phạm Công Nghi. Đây là lễ hội phản ánh rõ nét tín ngưỡng đặc trưng của cư dân nông nghiệp lúa nước với nhiều nghi thức/trò chơi có liên quan đến nước và mặt trời. Thông qua đó, nhân dân muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, con người khỏe mạnh. Năm 2024, lễ hội chính thức được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
* Lễ hội làng Nôm được tổ chức hàng năm từ ngày 10 đến 12 tháng Giêng âm lịch tại làng Nôm, xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm. Lễ hội nhằm tưởng nhớ Đức thánh Tam Giang, đồng thời là dịp thể hiện lòng biết ơn tổ tiên và khẳng định truyền thống hiếu nghĩa, trọng đạo lý của cộng đồng cư dân. Làng Nôm, nơi diễn ra lễ hội, là một ngôi làng cổ còn bảo tồn được gần như nguyên vẹn kiến trúc truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ, đã được công nhận là di tích lịch sử – kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 2020.
* Lễ hội đền Phù Ủng là một lễ hội truyền thống được tổ chức hàng năm từ ngày 11 đến ngày 13 tháng Giêng âm lịch tại xã Phù Ủng, huyện Ân Thi. Lễ hội nhằm tưởng niệm và tri ân công lao to lớn của danh tướng Phạm Ngũ Lão - vị tướng kiệt xuất dưới triều nhà Trần, người đã lập nhiều chiến công trong hai cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên. Không chỉ mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, lễ hội còn góp phần giáo dục lòng yêu nước và tự hào dân tộc cho các thế hệ. Đền Phù Ủng - nơi diễn ra lễ hội đã được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia từ năm 1988.

* Lễ hội Nam Trì được tổ chức hằng năm từ ngày 8 đến 12 tháng Ba âm lịch tại xã Đặng Lễ, huyện Ân Thi. Đây là lễ hội tế thần có nguồn gốc từ thế kỷ thứ II TCN, nhằm tôn vinh ba vị Thành hoàng làng là Bảo Công, Lang Công, Biền Công – những nhân vật lịch sử, huyền thoại có công diệt trừ tà ác, chữa bệnh cứu dân.
* Lễ hội đền Trần tại xã Long Hưng, đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2014.
* Lễ hội chùa Keo tại xã Vũ Tiên, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2017.
* Lễ hội chùa Ông tại xã Tân Quang, huyện Văn Lâm, diễn ra từ ngày 6 đến 9 tháng Ba âm lịch hàng năm, đã được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2025.
* Lễ hội đền A Sào tại xã An Thái, huyện Quỳnh Phụ, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016.
* Lễ hội đền Tiên La tại xã Đoan Hùng, huyện Hưng Hà, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016.
* Lễ hội Bà Chúa Muối tại xã Thụy Hải, huyện Thái Thụy, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016.
* Lễ hội đền Đồng Bằng tại xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016.
* Lễ hội đền Lộng Khê tại xã An Khê, huyện Quỳnh Phụ, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2017.
* Lễ hội làng Thượng Liệt tại xã Đông Tân, huyện Đông Hưng, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2018.
* Lễ hội Bổng Điền tại xã Tân Lập, huyện Vũ Thư, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2023.

### Di tích lịch sử

Tỉnh Hưng Yên là một vùng đất cổ giàu truyền thống văn hiến, nơi lưu giữ hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng, mang dấu ấn văn hóa đặc sắc của vùng đồng bằng sông Hồng. Tính đến năm 2021, toàn tỉnh hiện có trên 1.802 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó 172 di tích/cụm di tích xếp hạng quốc gia, 257 di tích/cụm di tích xếp hạng cấp tỉnh. Đến năm 2025, tỉnh có 6 di tích - khu di tích cấp quốc gia đặc biệt, gồm:
* Khu di tích Phố Hiến nằm tại phường Phố Hiến (thuộc thành phố Hưng Yên cũ), được công nhận là di tích cấp quốc gia đặc biệt năm 2014, là nơi hội tụ văn hóa Đông - Tây với 16 công trình kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng tiêu biểu như: Văn miếu Xích Đằng, chùa Chuông, đền Mẫu, đền Trần, đền Mây, đình - chùa Hiến, đền Thiên Hậu, đền Kim Đằng...
* Khu di tích đền Đa Hòa – Dạ Trạch thuộc xã Mễ Sở và xã Triệu Việt Vương (thuộc huyện Khoái Châu cũ), được công nhận là di tích cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2024.
* Đền An Xá hay còn gọi là đền Đậu An, tọa lạc tại xã An Viên, huyện Tiên Lữ, là ngôi đền Đạo giáo cổ hiếm hoi với kiến trúc đá xanh độc đáo, được công nhận là di tích cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2020.
* Chùa Thái Lạc thuộc xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, được xếp hạng là di tích cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2018.
* Chùa Keo tọa lạc tại xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, đã được xếp hạng là di tích cấp quốc gia đặc biệt năm 2012.
* Khu di tích đền thờ và lăng mộ các vị vua triều Trần thuộc xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, đã được xếp hạng là di tích cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2015.

Tính đến năm 2026, trên địa bàn tỉnh Hưng Yên hiện lưu giữ tổng cộng 13 bảo vật quốc gia gồm: Tháp đất nung đền An Xá, Bệ thờ đất nung đền An Xá, Tượng Phật Quan Âm thiên thủ thiên nhãn chùa Mễ Sở, Bia *"Đại Bi Diên Minh tự bi"*, Bia *"Cổ Việt thôn Diên Phúc tự bi minh"*, Sưu tập đĩa vàng hoa sen Cộng Vũ, Bệ tượng sư tử đá chùa Hương Lãng, Hệ thống thành bậc đá chùa Hương Lãng, Hai cánh cửa chạm rồng chùa Keo, Ngai thờ gỗ sơn son thếp vàng, Hương án chùa Keo, Bàn thờ Phật bằng đá thời Mạc chùa Nhạn Tháp, Bộ 03 ngai thờ gỗ thời Mạc đền Đa Hòa.

Ngoài ra, hàng trăm di tích đã được công nhận cấp tỉnh, tạo nên một mạng lưới di tích phong phú và đa dạng. Các di tích của Hưng Yên bao gồm nhiều loại hình như: kiểu kiến trúc, nghệ thuật, đình - đền - chùa, miếu mạo, lăng mộ, nhà cổ, giếng làng... phản ánh đầy đủ các mặt đời sống vật chất và tinh thần của người Việt qua các thời kỳ.

### Nghệ thuật
#### Kiến trúc

Kiến trúc trong đời sống và sinh hoạt cộng đồng của cư dân Hưng Yên mang đậm dấu ấn kiến trúc vùng đồng bằng Bắc Bộ, được hình thành, kế thừa và biến đổi qua nhiều thời kỳ lịch sử. Một phần phong cách chịu ảnh hưởng từ kiến trúc Trung Hoa do thời kỳ Bắc thuộc kéo dài, thể hiện rõ qua không gian các di tích, cũng như những chi tiết chạm khắc, đường nét và bố cục mang tính đặc trưng ở từng giai đoạn. Nhờ vậy, các công trình kiến trúc không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn là tư liệu quan trọng phục vụ nghiên cứu niên đại, trùng tu, phục dựng, mô phỏng và tìm hiểu văn hóa - lịch sử của từng thời kỳ.

Hệ thống đình làng ở Hưng Yên mang đậm phong cách kiến trúc truyền thống, nhiều công trình có sự hòa trộn với yếu tố Phật giáo. Các ngôi chùa thường được thiết kế theo bố cục chữ "Đinh", chữ "Công", và một số ít theo kiểu "Nội công ngoại quốc". Song song với đó, kiến trúc Kitô giáo cũng hiện diện rõ nét thông qua các nhà thờ của các giáo xứ trên địa bàn tỉnh, góp phần tạo nên diện mạo kiến trúc đa dạng và phong phú. Ngoài ra, kiến trúc Hoa cũng được du nhập vào Hưng Yên thông qua các công trình tiêu biểu như chùa Nễ Châu, Đông Đô Quảng Hội, chùa Phố, đền Thiên Hậu, đền Võ Miếu... Đặc biệt, trong thời kỳ Phố Hiến hưng thịnh (thế kỷ XVI - XVIII), khu vực này từng tồn tại nhiều thương điếm, thương quán mang kiến trúc phương Tây của các nước như Anh, Hà Lan, Bồ Đào Nha; tuy nhiên phần lớn các công trình này đã bị phá hủy khi đô thị suy tàn vào thế kỷ XVIII.

Hưng Yên cũng là quê hương của nhiều thế hệ kiến trúc sư Việt Nam đầu tiên, với các cái tên nổi bật như Tạ Mỹ Duật, Đoàn Văn Minh, Ngô Huy Quỳnh... Họ đã tham gia thiết kế và xây dựng nhiều công trình tiêu biểu như: Lễ đài Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, bảo tàng Hùng Vương nằm trong khu di tích đền Hùng, trụ sở Tổng cục Thống kê, trường Đại học Thủy Lợi, biệt thự 28 Hàng Chuối...

Hiện toàn tỉnh Hưng Yên có 208 công trình, di tích và cụm di tích kiến trúc như đình, chùa, đền, miếu, lăng, mộ... đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích cấp quốc gia về kiến trúc.

#### Hội họa

Nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, Hưng Yên là vùng đất lưu giữ, giao thoa và phát triển mạnh về văn hóa - nghệ thuật, đặc biệt là hội họa. Hội họa Hưng Yên đa dạng với nhiều chất liệu như: sơn dầu, sơn mài, than chì, giấy, lụa... mang đường nét tinh tế, giàu sắc thái, phản ánh chiều sâu đời sống xã hội và góp phần tạo dựng giá trị văn hóa đặc trưng.

Hưng Yên là quê hương của nhiều họa sĩ nổi tiếng, góp phần tạo nên những dấu ấn quan trọng trong quá trình phát triển của hội họa Việt Nam. Trong lĩnh vực này, không thể không nhắc đến Tô Ngọc Vân với các bức tranh nổi bật như *Thiếu nữ bên hoa sen, [[Thiếu nữ bên hoa huệ]], Bộ đội nghỉ trong hang, Bác Hồ làm việc tại Bắc Bộ phủ*... Trong đó, bức tranh sơn dầu *Hai thiếu nữ và em bé* được ông sáng tác năm 1944 đã được công nhận là bảo vật quốc gia vào năm 2013. Danh họa Dương Bích Liên cũng để lại dấu ấn với các bức tranh như: *Mùa lúa chín, Nữ bác sĩ, Chiều vàng*... Đặc biệt, bức tranh sơn mài *Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc* (1980) của ông đã được công nhận là bảo vật quốc gia vào năm 2017.

Bên cạnh đó, Hưng Yên còn có các danh họa tiêu biểu khác như: Lê Quốc Lộc, Trần Đình Thọ, Lương Xuân Nhị, Dương Hướng Minh...

#### Văn học

Hưng Yên là một trong những địa phương có truyền thống văn hiến lâu đời ở đồng bằng Bắc Bộ, gắn liền với các câu truyện cổ tích, truyền thuyết và thần thoại. Tiêu biểu như truyền thuyết Chử Đồng Tử và nhị vị phu nhân với sự tích đầm Dạ Trạch, đây là một trong những truyền thuyết sớm nhất được ghi chép trong *[[Lĩnh Nam chích quái]]* và đã được chuyển thể thành phim điện ảnh chiếu rạp *Huyền tình Dạ Trạch* (2026); truyện *[[Hồn Trương Ba, da hàng thịt]]* kể về chàng Trương Ba người làng Liêu Hạ; sự tích làng Đa Hòa; chuyện Hương Thảo – cô gái làng Bích Tràng cắt cỏ nhanh đến mức châu chấu bay không kịp, sau theo phò tá Hai Bà Trưng đánh giặc; chuyện tượng đất hóa tượng vàng ở làng Xuân Dục; sự tích Bà Chúa Vực; chuyện Ngọc Hoàng Thượng đế giáng trần ở đền Đậu An; hay truyện *[[Tống Trân Cúc Hoa]]* kể về trạng nguyên Tống Trân người làng An Cầu. Bên cạnh đó, còn có nhiều câu chuyện về các vị thánh, mẫu, quan, cùng những nhân vật lịch sử được dân gian nhân hóa, tôn thờ tại các di tích trên địa bàn tỉnh, góp phần làm phong phú kho tàng văn hóa tâm linh, tín ngưỡng đặc sắc của Hưng Yên.

Hưng Yên còn là vùng đất sản sinh ra nhiều danh sĩ, nhà văn và nhà thơ nổi tiếng qua các thời kỳ. Từ thời phong kiến, Hưng Yên đã xuất hiện những tên tuổi có ảnh hưởng về văn học như danh tướng Phạm Ngũ Lão – người không chỉ có tài về quân sự mà còn về thơ văn với tác phẩm tiêu biểu *[[Thuật hoài (Phạm Ngũ Lão)|Thuật hoài]]*; Nguyễn Trung Ngạn, một đại thần nhà Trần với nghệ thuật thơ giàu nhạc điệu, lời lẽ thanh tao, điêu luyện.

Đến thế kỷ XVIII, nền văn học ghi dấu kiệt tác *[[Chinh phụ ngâm]]* với bản dịch chữ Nôm của Hồng Hà nữ sĩ Đoàn Thị Điểm. Bà được đánh giá bậc nhất về sắc đẹp lẫn tài năng trong những nữ sĩ danh tiếng nhất. Ngoài ra, không thể không kể đến những đóng góp về văn thơ của Hải Thượng Lãn Ông và Lê Quý Đôn với nhiều tác phẩm có giá trị trong giai đoạn này.

Bước sang thế kỷ XIX và XX, Hưng Yên tiếp tục đóng góp những nhà văn, nhà thơ danh tiếng, nổi bật như Chu Mạnh Trinh với phong cách thơ lãng mạn, giàu tình yêu thiên nhiên, đất nước; Nguyễn Công Hoan – chủ tịch đầu tiên của Hội Nhà văn Việt Nam, là cây bút xuất sắc với dòng văn phản ánh hiện thực xã hội; và bậc thầy trào phúng, "ông vua phóng sự đất Bắc" - Vũ Trọng Phụng với nhiều tác phẩm tiểu biểu như: *[[Số đỏ]]*, *[[Làm đĩ (tiểu thuyết)|Làm đĩ]]*, *Giông tố*... Dương Quảng Hàm, một học giả, nhà nghiên cứu đã có những đóng góp quan trọng cho nền giáo dục và văn học Việt Nam, nổi bật với các công trình *Việt Nam Văn học sử yếu* và *Việt Nam Thi văn hợp tuyển*.

Bên cạnh đó, văn học Hưng Yên còn gắn liền với nhiều cây bút tên tuổi khác. Học Phi – giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam là gương mặt tiêu biểu của văn học cách mạng Việt Nam, với các tác phẩm đậm chất hiện thực và tinh thần đấu tranh. Lê Lựu, tác giả của các tiểu thuyết *[[Thời xa vắng]]* và *[[Sóng ở đáy sông]]* – đã được chuyển thể thành những bộ phim truyền hình và điện ảnh thành công, để lại dấu ấn sâu đậm bằng giọng văn phản ánh những biến động xã hội và đời sống nông thôn Bắc Bộ. Chu Lai, con trai của nhà văn Học Phi, đã khắc họa sâu sắc thân phận con người trong chiến tranh và thời hậu chiến với giọng văn mạnh mẽ, cảm xúc; đặc biệt nổi tiếng với tiểu thuyết *[[Mưa đỏ (tiểu thuyết)|Mưa đỏ]]* đã được chuyển thể thành phim điện ảnh cùng tên đạt doanh thu kỷ lục tại Việt Nam vào năm 2025.

Đời sống văn hóa, tinh thần cũng như lịch sử của vùng đất Hưng Yên còn được thể hiện qua các câu ca dao, tục ngữ và ngạn ngữ như:

#### Âm nhạc
Hưng Yên được xem là nơi phát tích và là "cái nôi" của nghệ thuật hát chèo, tỉnh nằm giữa 3 chiếng chèo Đông, chèo Bắc và chèo Nam trong tứ chiếng chèo đồng bằng sông Hồng. Nhiều nghệ nhân được coi là tổ nghề hát chèo như Phạm Thị Trân, Đào Văn Só, Sái Ất, Đào Thị Huệ; về sau có Nguyễn Đình Nghị – là người mở đầu cho chèo cách tân. Ngoài ra, trong lịch sử nghệ thuật hát chèo Hưng Yên, Hoa Tâm và Trùm Thịnh cũng là hai nghệ nhân xuất sắc, góp phần làm nên danh tiếng trong lĩnh vực nghệ thuật này. Hát chèo ở Hưng Yên đã lan tỏa rộng rãi tới nhiều vùng, đặc biệt là khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ. Trên địa bàn tỉnh hiện còn nhiều làng và câu lạc bộ chèo tiêu biểu như: Làng Khuốc, Hà Xá, Đông Kết, Thanh Long, Thụy Lôi, Hùng An, Đoan Khê... Nghệ thuật hát chèo ở Hưng Yên đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2023.

Hát trống quân cũng là một loại hình nghệ thuật phát triển ở Hưng Yên với nhiều câu lạc bộ tại nhiều thôn xã như: Vĩnh Khúc, Tân Tiến, Đồng Chung, Tiên Kiều, Kênh Cầu... Trong đó, loại hình này phát triển mạnh nhất ở cộng đồng dân cư xã Dạ Trạch, như các thôn Đức Nhuận, Yên Vĩnh và đền Hóa – Dạ Trạch. Nghệ thuật hát trống quân Hưng Yên đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016.

Loại hình nghệ thuật hát ca trù ở Việt Nam đã được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể thế giới cần bảo vệ khẩn cấp, có phạm vi trải dài khắp 16 tỉnh phía Bắc, trong đó có cả hai tỉnh là Hưng Yên và Thái Bình. Các địa phương phát triển nghệ thuật ca trù như: Giáo Phòng, Bình Minh, Lại Ốc, Bình Định, Đào Đặng... Tương truyền, tổ nghề hát ca trù là bà Đào Thị Huệ - người làng Đào Đặng, có công giết giặc Minh. Bên cạnh đó, loại hình nghệ thuật này còn có một danh ca ưu tú là Quách Thị Hồ. Bà được xem như là một bậc thầy về ca trù, đã có công lan tỏa rộng rãi tiếng hát đến công chúng và cả ngoài nước, góp phần giữ gìn và phát huy giá trị của loại hình nghệ thuật này.

Ngoài ra, một số nhạc sĩ Hưng Yên tiêu biểu đã để lại dấu ấn trong nền âm nhạc Việt Nam hiện đại và truyền thống có thể kể đến như: Văn Chung (Tân Hưng), Xuân Giao (Như Quỳnh), Phó Đức Phương (Mễ Sở), Nguyễn Vĩnh Bảo (Phạm Ngũ Lão), Thái Cơ (Ái Quốc), Cao Việt Bách (Phố Hiến).... Nhạc sĩ Vĩnh Cát (xã Phạm Ngũ Lão) người viết nhạc giao hưởng đầu tiên ở Việt Nam.

#### Múa rối nước
Nghệ thuật múa rối nước tại Hưng Yên phát triển gắn liền trong sinh hoạt, vui chơi và lễ hội. Phường rối nước làng Nguyên Xá là một trong những "cái nôi" của nghệ thuật múa rối nước Việt Nam hiện vẫn còn được duy trì. Ngoài ra, còn có nhiều phường rối nước khác có thể kể đến như: Đông Các, Lại Ốc... Vào năm 2018, nghệ thuật múa rối nước làng Nguyên Xá và Đông Các đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

### Khoa bảng phong kiến
Hưng Yên là vùng đất có truyền thống khoa bảng phong kiến. Trong suốt các kì thi từ 1075 - 1919, có 309 người đỗ đại khoa (xếp thứ 4 cả nước về số người đỗ đại khoa chính thức) gắn với nhiều truyền thuyết, cổ tích và giai thoại. Trong đó có 5 Trạng nguyên, 4 Bảng nhãn, 6 Thám hoa, 65 Hoàng giáp còn lại là Tam giáp và Phó bảng.
Các khóa thi thời Lý có 2 người đỗ đại khoa trong tổng số 11 người trên cả nước. Trong đó Đỗ Thế Diên người làng Cổ Liêu (nay là xã Nguyễn Văn Linh) là người đỗ đầu và Đặng Nghiễm người làng An Để (nay là xã Thư Trì) trong khoa Thi Thư năm Ất Tỵ niên hiệu Trinh Phù 10 (1185).
#### Trạng nguyên
Có 5 trạng nguyên: Phạm Đôn Lễ, Đỗ Lý Khiêm, Đỗ Tống hay Đỗ Tông, Nguyễn Kỳ hay Nguyễn Cơ, Dương Phúc Tư.

Có 5 người cũng được coi là Trạng nguyên ở Hưng Yên là Tống Trân là một hình tượng trong truyền thuyết thể hiện lòng hiếu học. Trạng nguyên Giáp Hải thuở nhỏ đến khi đi thi sống ở quê mẹ Tế Giang (xã Văn Giang ngày nay). Đỗ Thế Diên là người đỗ đầu cao nhất khóa thi năm 1185 thời Lý. Hồ Tông Thốc quê Nghệ An đến sinh sống tại làng Vô Ngại, Hải Dương nay là phường Đường Hào và Nguyễn Tư nhưng chưa chính thức.

#### Giáp đẳng
Có 1 Giáp đẳng. Danh hiệu cao nhất khoa thi năm Bính Ngọ niên hiệu Thiên Khánh 1 đời Lê Thái Tổ (1426) thời Trần. Đào Công Soạn người làng Thiện Phiến, xã Tiên Lữ ngày nay là người đỗ Giáp đẳng, cao nhất trong khoa thi này được tổ chức tại dinh Bồ Đề (Hà Nội ngày này).

#### Bảng nhãn
Có 4 bảng nhãn là Trần Chu Hinh người làng Đan Nhiễm (1256), Hoàng Tuân người làng Thổ Hoàng và Trần Văn người Phan Xá đều đỗ khoa thi năm 1553, Lê Quý Đôn người Diên Hà đỗ khoa thi 1752.

#### Thám hoa
Có 6 thám hoa: Quách Đình Bảo người Phúc Khê (nay là xã Bắc Thái Ninh) thi đỗ 1463; Nguyễn Quán Đạo người làng Bình Dân (xã Triệu Việt Vương ngày nay) thi đỗ 1523; Nguyễn Minh Dương người làng Nghĩa Trai nay là xã Như Quỳnh (1550); Ngô Khảm người Đường Hào (1563); Vũ Hữu Chinh người La Mạt nay là La Mát xã Phạm Ngũ Lão (1568); Đỗ Cung người Đỗ Xá (nay là xã Yên Mỹ) thi đỗ năm 1580.

#### Chế khoa
Có 1 Chế khoa là Nguyễn Gia Cát người làng Hoa Cầu, nay thuộc xã Nghĩa Trụ. Ông đỗ Đồng Chế khoa năm Đinh Mùi tháng Tư hiệu Chiêu Thống 1 đời Lê Mãn Đế (1787). Đồng Chế khoa cùng với Trần Bá Lãm người làng An Trai, Vân Canh (xã Sơn Đồng, Hà Nội ngày nay). Đây cũng là khoa thi cuối cùng thời Lê Trung Hưng.

#### Hoàng giáp
Có 65 người đỗ Hoàng giáp. Người đỗ Hoàng giáp đầu tiên trong tỉnh là Nguyễn Trung Ngạn khóa thi năm 1304. Đáng chú ý các khóa thi có nhiều người Hưng Yên đỗ tới Hoàng giáp là năm 1514 Khoa Giáp Thân niên hiệu Hồng Thuận 6 đời Lê Tương Dực với 5 người là Phạm Chính Nghị, Nguyễn Doãn Khâm, Đỗ Cảnh, Lại Gia Phúc và Nguyễn Quang Tán người ở Biên Hàn, xã Thái Ninh ngày nay. Các khóa có 3 người đỗ Hoàng giáp là năm 1466 với Quách Hữu Nghiêm, Phạm Thừa Nghiệp, Bùi Viết Lương. Năm 1487 với Nguyễn Lệ, Phạm Viện, Nguyễn Thuần Hỗ. Khóa 1499 với Nguyễn Trí Tri, Vũ Đạo Quang, Bùi Lệnh Tá. Và khóa 1535 cũng 3 người là Nguyễn Duy Hòa, Nguyễn Sơn Tăng và Lê Cao.

#### Tam giáp
Có 212 Tam giáp. Người đỗ Tam giáp đầu tiên trong tỉnh là Nguyễn Duy Tắc người ở Thiên Đông, xã Hoàng Hoa Thám ngày nay thi đỗ năm 1442. Phân bố chủ yếu tại khu vực Tế Giang, Gia Lâm, Thiện Tài, Siêu Loại, Đường Hào, Đường An, Cẩm Giàng, Thiên Thi, Đông Yên (sau này tương ứng với các huyện cũ là Văn Giang, Ân Thi, Văn Lâm, Yên Mỹ, Mỹ Hào và Khoái Châu) với khoảng 120 tam giáp. Khu vực phía nam sông Luộc có 59 Tam giáp trong đó tập trung nhiều nhất là tại huyện Hưng Hà, Quỳnh Phụ và Thái Thụy cùng với 13 tam giáp. Riêng khu vực Quỳnh Phụ tập trung nhiều tại làng Địa Linh (xã Minh Thọ ngày nay). Người cuối cùng đỗ Tam giáp là Chu Mạnh Trinh người làng Phú Thị, nay là xã Mễ Sở vào năm 1892, trước đó ông cũng thi được Giải nguyên vào năm 1886.

Người thi đỗ Tam giáp cao tuổi nhất trong tỉnh là Nguyễn Đức Trân người Mai Xuyên, Thiên Thi (xã Ân Thi ngày nay). Ông đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Nhâm Tuất tháng Chạp niên hiệu Quang Bảo 9 đời Mạc Phúc Nguyên (1563) khi đã 58 tuổi.

#### Phó bảng
Các khoa thi thời nhà Nguyễn, có 15 Phó bảng. Người khai khoa Phó bảng đầu tiên là Nguyễn Mậu Trạch làng Như Lân, xã Nghĩa Trụ ngày nay ông thi đỗ vào năm 1832. Tiếp sau đó là Phạm Huy Đức (1848), Đào Thế Trinh (1848), Tô Huân (1868), Trần Đức Lập (1869), Nguyễn Văn Vĩ (1869), Phạm Xuân (1875), Trần Xuân Sắc (1879), Phạm Văn Ái (1880), Đặng Quỹ (1889), Phạm Văn Thụ (1892), Khiêu Hữu Sử (1892), Nguyễn Đạo Quán (1898), Nguyễn Duy Thiện (1901), Nguyễn Can Mộng (1916). Nguyễn Can Mộng cũng là người cuối cùng trong tỉnh thi đỗ đại khoa.

#### Làng khoa bảng
Hưng Yên có 3 làng khoa bảng là làng Lạc Đạo, làng Xuân Cầu và làng Thổ Hoàng trong tổng số 23 làng khoa bảng trên cả nước có từ 10 người thi đỗ đại khoa trở lên (từ khóa thi 1075 - 1919).

**Làng Lạc Đạo** hay làng Đậu, nay thuộc xã Lạc Đạo với 12 đại khoa, trong đó có 11 đại khoa chính thức: Đỗ Tuy đỗ Tam giáp 1493; Dương Phúc Tư đỗ Trạng nguyên (1547); Lê Viết Thảng đỗ Hoàng giáp (1577); Trần Nghi đỗ Tam giáp 1616; Dương Thuần đỗ Tam giáp (1628); Dương Hạo đỗ Tam giáp (1640); Dương Lệ đỗ Tam giáp (1712); Dương Quán đỗ Tam giáp 1718; Dương Danh Chú đỗ Tam giáp 1731; Dương Trọng Khiêm đỗ Tam giáp 1754; Dương Sử đỗ Tam giáp 1754. Ngoài ra, còn có Trần Ngọc Nguyên đỗ Tam giáp (1640) nhưng chưa chính thức.

**Làng Xuân Cầu** có 11 người đỗ đại khoa gồm: Nguyễn Hằng (1586); Nguyễn Tính (1640); Nguyễn Hành (1688); Quản Danh Dương (1710); Nguyễn Quốc Dực (1718); Quản Dĩnh (1727); Quản Đình Du (1731); Nguyễn Gia Cát (1787); Tô Trân (1826); Tô Huân (1868); Hoàng Đạo Quán (1898).

**Làng Thổ Hoàng** (xã Ân Thi ngày nay): Nguyễn Trung Ngạn (1304); Cáp Phùng (1463); Nguyễn Văn Bính (1505); Nguyễn Chấn Chi (1518); Vũ Huyễn (1526); Hoàng Tuân (1553); Hoàng Chân Nam (1571); Hoàng Công Trí (1670); Hoàng Công Bảo (1710); Hoàng Bính Chính (1775).

**Một số làng, cụm làng, địa danh cổ khác có nhiều người đỗ đại khoa**:
*Đan Nhiễm (xã Văn Giang ngày nay): Trần Chu Phổ (1232); Trần Chu Hinh (1256); Ngô Tháo (1505); Nguyễn Đức Ký (1529); Ngô Thuật Khổng (1547); Đỗ Khắc Kính (1604); Đỗ Khắc Nậm (1607); Nguyễn Huy Trạc (1769)
*Cửu Cao (xã Phụng Công ngày nay): Hoàng Đức Lương (1478); Phí Mẫn (1478); Trần Văn Bính (1505); Vũ Hữu Nghiêm (1514); Nguyễn Nhĩ (1532).
*Liêu Xá (Cổ Liêu), xã Nguyễn Văn Linh ngày nay: Đỗ Thế Diên (1185); Phạm Công Trứ (1628); Lê Hữu Danh (1670); Phạm Công Phương (1680); Lê Hữu Hỷ (1700); Lê Hữu Mưu (1710); Lê Hữu Kiều (1718); Trần Đình Thu (1721); Lê Trọng Tín (1748); Lê Hữu Dung (1775).. Mở rộng ra ngoài đại khoa thì Cổ Liêu còn có hàng trăm người đỗ Trung khoa, tiểu khoa. Dòng họ Lê Hữu 36 Trung khoa, 12 Tiểu khoa; họ Trần 31 trung khoa, 39 Tiểu khoa; họ Nguyễn 8 Trung khoa, 7 Tiểu khoa.
*Nghĩa Trai (xã Như Quỳnh ngày nay): Lê Hanh Huyễn (1478); Nguyễn Oanh (1481); Hoàng Chính Liêm (1490); Nguyễn Thanh (1496); Nguyễn Minh Dương (1550).
*Lại Ốc (xã Nghĩa Trụ ngày nay): Đỗ Nhân (1493); Phạm Tiến (1493); Trạng nguyên Đỗ Tống (1529); Đỗ Tấn (1535); Đỗ Trực (1580).
*Hải Triều (xã Long Hưng ngày nay): Trạng nguyên Phạm Đôn Lễ (1481); Phạm Nguyên Chấn (1499); Nguyễn Dự (1508); Đặng Ất (1518).
*Ngoại Lãng (xã Thư Trì ngày nay): Trần Củng Uyên (1496); Đỗ Hoằng (1499); Đỗ Oánh (1508); Doãn Khuê (1838).
*Nhâm Lang (xã Thư Trì ngày nay): Bùi Viết Lương (1466); Nguyễn Uyên (1556); Nguyễn Trạch (1628).
*Phúc Khê (xã Bắc Thái Ninh ngày nay): Quách Đình Bảo (1463); Quách Hữu Nghiêm (1466); Hà Công Luận (1680).
*Xã Bình Dân (địa danh cũ) thuộc huyện Đông Yên nay thuộc xã Triệu Việt Vương: Nguyễn Đạo Quán (1523); Lê Cao (1535); Trạng nguyên Nguyễn Kỳ hay Nguyễn Cơ (1541); Bùi Công Phụ (1676); Nguyễn Đình Bá (1727); Nguyễn Đình Tố (1769).
*Xã Địa Linh (địa danh cổ) thuộc huyện Phụ Dực nay thuộc xã Minh Thọ: Nguyễn Doãn Khâm (1514); Nguyễn Quý Lương (1529); Nguyễn Duy Hòa (1535); Bùi Tất Năng (1571); Nguyễn Nghiêu Thuần (1602); Nguyễn Duy Hiệp (1772).
*Xã Phù Vệ (địa danh cổ) thuộc huyện Đường Hào nay thuộc một phần các xã Ân Thi và Phạm Ngũ Lão: Ngô Văn Phòng (1484); Lương Đức Mậu (1511); Nguyễn Độ (1518); Nguyễn Mậu Đôn (1523); Lương Gián (1526); Lương Khôi (1532); Nguyễn Duệ (1553; Ngô Mậu Du (1565); Ngô Văn Chính (1637); Đỗ Thanh (1661).

### Tín ngưỡng thờ Mẫu
Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam phát triển rộng khắp trong tỉnh, thể hiện qua thực hành thờ Mẫu – hình tượng người Mẹ hóa thân che chở cho nhân dân. Không gian thực hành tín ngưỡng gồm các điện thờ tại gia và các điểm thờ Mẫu trong tỉnh. Thờ Mẫu Tam phủ gồm Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải; còn thờ Mẫu Tứ phủ bao gồm Thiên Tiên, Địa Tiên, Thủy Cung, Nhạc Tiên, cùng hệ thống thần linh như: Hội đồng Quan Lớn, Nam Tào – Bắc Đẩu, Chầu Bà, Quan Hoàng, Bát Bộ Sơn Trang, Thánh Cô, Thánh Cậu, Ngũ Hổ – Xà Thần và cả các vị thần nhân hóa, nhân vật lịch sử có công giúp đỡ, bảo vệ dân làng được tôn kính.

Các điểm thực hành thực tín ngưỡng thờ Mẫu tiêu biểu trong tỉnh có thể kể đến như: Đền Đậu An (Hoàng Hoa Thám) thờ Ngọc Hoàng Thượng Đế; Đền Đồng Bằng (Đồng Bằng) thờ Đức Vua Cha Bát Hải Động Đình; đền Mẫu Thái Bình, Phủ Hà Linh (Tiên Tiến), đền Nẻ Độ (Hồng Châu) thờ Liễu Hạnh công chúa – Mẫu Địa Tiên – Thượng Thiên; đền Quan Lớn Đệ Nhất Thượng Thiên (Đồng Bằng); đền Quan Lớn Đệ Tam Thoải Phủ Xích Đằng (Sơn Nam); đền Thánh Mẫu thờ Hoàng hậu Đinh Thị Tỉnh; Phủ Bà (Hồng Châu) thờ Mẫu Thượng Ngàn – Mẫu Đệ Nhị; đền Đức Thánh Cả (Đức Hợp) thờ Đức Thánh Cả, vị cao nhất trong Hội đồng Quan Lớn và Ngũ vị tôn quan; đền Tân La (Sơn Nam) thờ Bát Nàn – đền ngự của Chầu Bảy Tân La trong thập nhị Chầu Bà; đền Tiên La (Long Hưng) thờ Bát Nàn, ngự Chầu Tám Bát Nàn; cùng với các đền thờ Quan Hoàng như đền Hưng Long (Đông Tiền Hải) thờ Quan Hoàng Bơ, đền Tây Thịnh (Đức Hợp) thờ Quan Hoàng Bảy, đền Tiên Hương (Như Quỳnh) thờ Quan Hoàng Mười...

Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ, Tứ Phủ thường gắn liền với nghi thức hầu đồng và nghệ thuật hát chầu văn. Nhiều nghệ nhân thủ nhang, thanh đồng, cung văn trên địa bàn tỉnh đã được phong tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú, tiêu biểu như: Dương Thị Phương Đông (Mỹ Hào), Lê Thị Dục (Xuân Trúc), Đào Thị Tự (Lương Bằng), Nguyễn Thị Nhỡ (Bắc Thụy Anh), Nguyễn Thị Huệ (Hồng Châu), Lê Thị Bích Thảo (Phụng Công)...

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, với phạm vi thực hành tại 21 tỉnh, thành phố (trong đó có hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình).

### Làng nghề truyền thống

Hưng Yên là vùng đất được biết đến không chỉ bởi bề dày lịch sử - văn hóa mà còn bởi hệ thống làng nghề truyền thống đa dạng và lâu đời, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Toàn tỉnh hiện nay có nhiều làng nghề truyền thống đã được UBND tỉnh công nhận. Mỗi làng nghề mang một đặc trưng riêng gắn với điều kiện tự nhiên, tập quán và lịch sử địa phương. Một số làng nghề đại diện có thể kể đến như:

* Làng nghề tương Bần Yên Nhân (phường Mỹ Hào)
* Làng nghề đan đó Thủ Sỹ (xã Tân Hưng)
* Làng nghề hương xạ Cao Thôn (phường Sơn Nam)
* Làng nghề dệt chiếu Làng Hới (xã Long Hưng)
* Làng nghề muối Thụy Hải (xã Thái Thụy)
* Làng nghề hoa, cây cảnh Văn Giang (xã Phụng Công)
* Làng nghề đúc đồng Lộng Thượng (xã Đại Đồng)
* Làng nghề chạm bạc Huệ Lai (xã Phạm Ngũ Lão)
* Làng nghề quất cảnh Khoái Châu (xã Hoàn Long, xã Mễ Sở)
* Làng nghề long nhãn Hồng Nam (xã Tân Hưng)
* Làng nghề đậu phụ An Vĩ (xã Triệu Việt Vương)
* Làng nghề dược liệu Nghĩa Trai (xã Như Quỳnh)
* Làng nghề dệt vải, khăn Phương La (xã Tiên La)
* Làng nghề chạm bạc Đồng Xâm (xã Trà Giang)
* Làng nghề mộc mỹ nghệ Hòa Phong (phường Thượng Hồng)
* Làng nghề dệt đũi Nam Cao (xã Lê Lợi)
* Làng nghề rèn, cơ khí Vân Ngoại (xã Việt Tiến)
* Làng nghề thêu Minh Lãng (xã Thư Trì)
* Làng nghề đồ chơi Trung thu Ông Hảo (xã Nguyễn Văn Linh).

Không chỉ có giá trị về kinh tế, các làng nghề truyền thống ở Hưng Yên còn là kho tàng sống động của tri thức dân gian, kỹ thuật thủ công tinh xảo và đời sống văn hóa làng xã đặc trưng vùng Bắc Bộ, tạo nền tảng để phát triển du lịch trải nghiệm và gìn giữ giá trị văn hóa trên quê hương nhãn lồng.

### Ẩm thực

Ẩm thực của tỉnh Hưng Yên mang đậm hương vị đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ với nhiều món đặc sản hấp dẫn từ bình dị, dân dã cho đến những món ngon công phu để "tiến vua".

Nổi bật nhất trong ẩm thực Hưng Yên là đặc sản nhãn lồng - loại trái cây xưa dùng để "tiến vua". Nhãn lồng nổi tiếng với vị ngọt thơm, cùi dày, mềm, hạt nhỏ và có thể được chế biến thành nhiều món ăn như: long nhãn sấy, chè hạt sen long nhãn, long nhãn hầm hạt sen, rượu long nhãn... không chỉ thơm ngon mà còn bổ dưỡng. Từ cây nhãn, người dân còn phát triển nghề làm mật ong hoa nhãn và long nhãn xuất khẩu mang thương hiệu quốc gia. *Tri thức trồng và chế biến nhãn lồng Hưng Yên* đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2026.

Hưng Yên còn được biết đến với tương Bần - loại tương truyền thống lên men từ đỗ tương, gạo nếp và muối. Tương nổi bật với màu vàng hấp dẫn, mùi vị đậm đà, chua ngọt hài hòa cùng với hương thơm đặc trưng. Nhờ bí quyết độc đáo, loại tương này mang hương vị thơm ngon đặc biệt, hơn hẳn nhiều nơi khác. Thời xưa, tương được dùng làm sản vật "tiến vua", đến nay vẫn là thứ gia vị quen thuộc và là biểu tượng đặc sắc của nền ẩm thực miền Bắc.

Một trong những sản vật "tiến vua" nức tiếng khác khiến du khách mong muốn về Hưng Yên thưởng thức chính là gà Đông Tảo - giống gà quý hiếm và đặc hữu của xã Đông Tảo, huyện Khoái Châu. Gà Đông Tảo nổi bật với đôi chân to lớn, xù xì như vảy rồng, tạo nên dáng vẻ bệ vệ, vững chãi. Gà trống trưởng thành có thể đạt trọng lượng trên 5,5&nbsp;kg, với lớp da đỏ dày, thịt săn chắc và vị ngọt đậm đà đặc trưng. Giống gà này thường xuất hiện trong các dịp lễ, Tết, cưới hỏi, hoặc được chọn làm quà biếu cao cấp, có những con gà đẹp có thể được bán với giá hàng chục triệu đồng. Năm 2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia *Tri thức dân gian Nuôi và chế biến gà Đông Tảo*.

Ngoài ra, nền ẩm thực Hưng Yên còn rất nhiều món đặc sản khác có thể kể đến như: Bún thang lươn Phố Hiến, rượu Lạc Đạo, bánh răng bừa/bánh tẻ Văn Giang, bánh cáy & kẹo lạc làng Nguyễn, bánh chưng Cầu Báng, bánh giầy làng Gàu, giò chả Trai Trang, bánh cuốn Phú Thị, bánh khoai sọ Hưng Yên, chả gà Tiểu Quan, giò bì Phố Xuôi, ếch om Phượng Tường, bánh khúc Hưng Yên, đậu phụ An Vĩ, bột sắn dây Hưng Yên, cơm nắm Lạc Đạo, miến dong Lại Trạch, vải trứng Hưng Yên, bưởi Hoàng, ổi Bo, hồng xiêm nhót Lô Giang, táo Thiện Phiến, chuối tiêu hồng Khoái Châu, hạt sen/mứt sen Hưng Yên, cam Văn Giang, nghệ Chí Tân, chả nướng Đình Dù, đậu phụ làng Kênh, giò lây Thái Bình, nước mắm Diêm Điền, bánh giò Bến Hiệp, bánh gai Đại Đồng, bánh rắn Đô Kỳ, củ niễng Hồng Châu, vờ vờ sông Hồng, cá mòi, canh cá rô Hưng Yên, trà hoa cúc chi Nghĩa Trai, kẹo lạc Phố Hiến, bánh cuốn Tiền Hải, chả rươi Kiến Xương, cá nướng Thái Xuyên, bánh hú Song An, bánh âm Văn Lâm, bún tươi Viên Tiêu, rượu nếp Trương Xá, tôm cuốn Yên Vĩnh, bánh tày làng Nôm, kiệu muối Tân Nhuế, bánh đa nướng An Viên, bóng bì Tân Quang, mứt táo làng Vị, mứt bí thôn Dâu, giò lây Kim Động, gỏi cá Vũ Thắng, canh cá Quỳnh Côi, gỏi nhệch, nộm sứa Thái Thụy, bánh nghệ Tiền Hải, bánh đa làng Me, bún bung hoa chuối Thái Bình...

## Thể thao
Tính đến năm 2024, toàn tỉnh Hưng Yên có hơn 2.000 câu lạc bộ, điểm, nhóm thể dục – thể thao (TDTT) duy trì hoạt động thường xuyên. Số người tập luyện TDTT thường xuyên của tỉnh đạt tỉ lệ 35,5% so với dân số; số gia đình tập luyện TDTT thường xuyên đạt 30% so với tổng số hộ gia đình. Các bộ môn TDTT phổ biến ở tỉnh Hưng Yên gồm: bóng đá, cầu lông, chạy bộ, bóng bàn, bóng chuyền, đá cầu, bi-a, pickleball, đạp xe, cờ tướng, đấu vật, thể thao điện tử...

Ngày 28 tháng 10 năm 2022, Lễ khai mạc Đại hội TDTT tỉnh Hưng Yên đã được tổ chức long trọng tại quảng trường Nguyễn Văn Linh. Đại hội TDTT tỉnh Hưng Yên là sự kiện thể thao quy mô lớn, được tổ chức định kỳ 4 năm một lần. Đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị - xã hội quan trọng, thể hiện sự quan tâm của tỉnh đối với sự phát triển TDTT trên địa bàn. Việc tổ chức Đại hội không chỉ góp phần thúc đẩy phong trào rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại, mà còn tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vai trò, lợi ích thiết thực của TDTT trong việc nâng cao thể lực, tầm vóc và chất lượng cuộc sống của nhân dân, hướng tới phát triển con người toàn diện.

### Bóng đá

Ngày 20 tháng 11 năm 2017, PVF tổ chức lễ khánh thành Trung tâm Đào tạo Bóng đá trẻ PVF (nay thuộc quản lý của Bộ Công an) tại xã Long Hưng, huyện Văn Giang (nay thuộc xã Nghĩa Trụ). Trung tâm được xây dựng trên diện tích gần 22 ha với tiêu chuẩn quốc tế: có 7 sân cỏ chất lượng FIFA Quality Pro (1 sân thi đấu 3.600 chỗ, 6 sân tập), sân cỏ trong nhà, phòng tập giả lập 360s và thiết bị PlayerTek theo dõi hiệu suất thi đấu của cầu thủ đầu tiên tại châu Á. Ngoài ra, trung tâm còn sở hữu tổ hợp khoa học thể thao hiện đại (gym, phục hồi chức năng) và ký túc xá 8 tầng tích hợp đầy đủ tiện nghi: thư viện, phòng chiếu phim, nhà ăn, phòng học chiến thuật. Ngày 24 tháng 9 năm 2020, trung tâm được Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) cấp chứng nhận *AFC Three-Star Academy*. Đây là mức cao nhất trong thang điểm đánh giá chất lượng của hệ thống đào tạo bóng đá trẻ tại châu Á.

Ngày 19 tháng 10 năm 2025, Bộ Công an tổ chức lễ khởi công xây dựng SVĐ PVF thuộc TTĐT Bóng đá trẻ PVF tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên. Sân có diện tích hơn 55.000 m², sức chứa 60.000 chỗ ngồi, đạt chuẩn FIFA và đủ điều kiện đăng cai tổ chức các giải đấu quốc tế lớn như Olympic, ASIAD, FIFA World Cup. Khi hoàn thành, đây sẽ là một trong những SVĐ có sức chứa lớn nhất Việt Nam khi vượt qua SVĐ Quốc gia Mỹ Đình (với hơn 40.000 chỗ). Điểm nổi bật của SVĐ là hệ thống mái vòm có thể đóng mở hoàn toàn tự động trong khoảng 12 – 20 phút. Bên cạnh đó, mặt sân sử dụng công nghệ cỏ mô-đun hybrid - kết hợp giữa cỏ tự nhiên và cỏ nhân tạo, giúp tăng độ bền, khả năng thoát nước, chịu tải lớn và bảo trì thuận tiện.

CLB bóng đá PVF–CAND (tên trước đây là CLB bóng đá Phố Hiến), được thành lập từ tháng 4 năm 2018, là CLB bóng đá chuyên nghiệp đầu tiên trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. CLB hiện đang thi đấu tại Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Việt Nam (V.League 1), có trụ sở và sân nhà đặt tại SVĐ TTĐT Bóng đá trẻ PVF. Ngoài ra, CLB còn có đội Trẻ PVF-CAND đang thi đấu tại V.League 2.

Tỉnh Hưng Yên là nơi sản sinh ra nhiều tài năng bóng đá cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam, đặc biệt là ở tỉnh Thái Bình cũ. Các cầu thủ nổi bật nhất có thể kể đến như: Vũ Công Tuyền, Đoàn Văn Hậu, Nguyễn Tuấn Anh, Trần Minh Vương, Bùi Hoàng Việt Anh, Nhâm Mạnh Dũng, Nguyễn Thanh Bình, Nguyễn Đình Triệu, Trần Trung Kiên, Phạm Minh Phúc, Nguyễn Văn Trường, Đặng Văn Tới...

Hưng Yên còn là quê hương của anh hùng lao động – HLV Mai Đức Chung, một trong những nhà cầm quân xuất sắc và có tầm ảnh hưởng nhất của bóng đá Việt Nam. Ông giữ vai trò HLV trưởng Đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Việt Nam trong nhiều năm, góp phần quan trọng đưa đội tuyển đạt nhiều thành tích nổi bật ở đấu trường khu vực và châu lục. Với phong cách làm việc tận tâm, kỷ luật, gần gũi với học trò, ông được xem là người đặt nền móng cho sự phát triển mạnh mẽ của bóng đá nữ Việt Nam.

Ở cấp độ bóng đá nhi đồng, đội bóng U11 Thái Bình đã từng hai lần vô địch Giải Bóng đá Nhi đồng (U11) toàn quốc vào các năm 1997 và 2010. Đội bóng U11 Hưng Yên cũng lần đầu bước lên bục vinh quang của giải đấu danh giá này vào năm 2025, sau hai lần dành ngôi á quân vào năm 2018 và 2023.

### Bóng chuyền
CLB bóng chuyền Hưng Yên hay Geleximco Hưng Yên, tiền thân là CLB bóng chuyền Thái Bình, được thành lập năm 1964, là một CLB bóng chuyền nữ chuyên nghiệp đang thi đấu tại Giải Bóng chuyền Vô địch Quốc gia Việt Nam. Đội đã hai lần giành được ngôi vô địch quốc gia vào năm 2007 và 2022, ba lần giành á quân ở các năm 2004, 2006 và 2008.

### Golf
Sân golf Ecopark, thuộc Học viện Golf EPGA, nằm trong khuôn viên khu đô thị xanh Ecopark (xã Phụng Công) đã đi vào hoạt động từ năm 2018. Đây là học viện golf đào tạo toàn diện, đồng thời được lựa chọn là Trung tâm Huấn luyện golf Quốc gia Việt Nam.

Ngày 21 tháng 5 năm 2025, lễ khởi công dự án Khu phức hợp đô thị, du lịch sinh thái và sân golf Khoái Châu (Trump International Hưng Yên) đã được tổ chức. Dự án có quy mô diện tích gần 1.000 ha, tổng mức đầu tư trên 1,5 tỷ USD; bao gồm hệ thống sân golf VIP 54 hố, khu nghỉ dưỡng, biệt thự cao cấp, quần thể đô thị hiện đại và các tiện ích theo tiêu chuẩn quốc tế. Đây là dự án mang tầm cỡ quốc tế, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Hưng Yên nói riêng và cả nước nói chung.

### Pencak silat
Hiện nay, Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể thao tỉnh Hưng Yên đang quản lý và đào tạo 235 vận động viên thuộc 13 bộ môn thể thao khác nhau. Trong đó, pencak silat được xem là môn võ thuật thế mạnh số 1 của Hưng Yên tại đấu trường trong nước và quốc tế. Bộ môn này đã sản sinh ra nhiều vận động viên tiêu biểu như: Bùi Bá Đức, Vũ Duy Thành, Nguyễn Hữu Hùng, Nguyễn Thị Thu Hiền, Nguyễn Thị Thảo... Chỉ riêng trong năm 2024, pencak silat đã mang về cho thể thao tỉnh 37 huy chương tại các giải đấu quốc gia, gồm: 8 HCV, 11 HCB và 18 HCĐ, khẳng định vị thế vượt trội của Hưng Yên trong môn thể thao này.

### Wushu
Wushu chính thức được đưa vào chương trình tập luyện chuyên nghiệp của tỉnh Hưng Yên từ năm 2004. Nhờ sự đầu tư, chỉ đạo, cùng với nỗ lực của huấn luyện viên và vận động viên, đội tuyển Hưng Yên đã đạt được các thành tích đáng kể. Trong gần 20 năm kể từ khi thành lập, các VĐV wushu của tỉnh đã dành được gần 200 huy chương các loại ở các giải trong nước và quốc tế (trong đó có gần 100 HCV), ở cả 2 nội dung: Taolu (biểu diễn) và Sanda (đối kháng). Môn thể thao này được xem là một trong những "mỏ vàng" của thể thao thành tích cao Hưng Yên.

Các gương mặt điển hình của wushu Hưng Yên có thể kể đến như: Đào Thị Lan, Đoàn Thị Liên, Mai Mỹ Trinh, Nguyễn Nhật Tuấn...

### Thành tích và hạn chế

Tổng kết năm 2024, các vận động viên của tỉnh đã tham gia thi đấu 39 giải thể thao quốc gia, giành tổng số 140 huy chương các loại, trong đó có 22 HCV, 35 HCB, 83 HCĐ; vượt chỉ tiêu và kế hoạch đề ra. Những thành tích này không chỉ khẳng định tiềm năng phát triển thể thao thành tích cao của Hưng Yên mà còn góp phần nâng cao vị thế của tỉnh trên bản đồ thể thao quốc gia và khu vực.

Tuy đã có những bước đầu tư, sự quan tâm, nâng cấp và cải thiện, song lĩnh vực TDTT của tỉnh vẫn gặp phải một số khó khăn và hạn chế. Hệ thống cơ sở hạ tầng TDTT tại địa phương vẫn chưa đáp ứng đủ điều kiện tập luyện, thi đấu và tổ chức các giải đấu lớn. Kinh phí dành cho lĩnh vực này còn hạn chế, dẫn đến chế độ tập luyện cho huấn luyện viên và vận động viên chưa được đảm bảo, trong khi chính sách đãi ngộ chưa thực sự hấp dẫn, không tạo được động lực thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao trong thể thao thành tích cao. Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào huấn luyện và thi đấu thể thao còn chậm, chưa triển khai đồng bộ và sâu rộng.

## Giao thông

Hưng Yên là tỉnh có vị trí trung tâm và chiến lược trong vùng đồng bằng sông Hồng, liền kề thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng cũng như các vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ như Quảng Ninh, Bắc Ninh. Điều này giúp tạo điều kiện thuận lợi cho Hưng Yên để phát triển hạ tầng giao thông, từ đó mở ra tiềm năng thu hút đầu tư, phát triển khu công nghiệp, đô thị mới, lưu thông vận tải hàng hóa nhanh chóng và thúc đẩy liên kết vùng.

### Đường bộ
Hưng Yên sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ khá phát triển và đang tiếp tục được nâng cấp và cải thiện. Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Hưng Yên trở thành đầu mối lớn trong kết nối giao thương, công nghiệp và logistics với thủ đô Hà Nội, các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và khu vực đồng bằng sông Hồng.

#### Đường quốc lộ

Các tuyến đường quốc lộ trọng điểm đi qua địa bàn tỉnh gồm:
*  Quốc lộ 5: Tuyến huyết mạch kết nối Hà Nội - Hải Phòng, chạy qua các huyện Văn Lâm, Yên Mỹ và thị xã Mỹ Hào (cũ) của tỉnh Hưng Yên. Quốc lộ đi qua rất nhiều khu công nghiệp tại Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng nên mật độ phương tiện lớn, đặc biệt là các loại xe tải, xe container.
*  Quốc lộ 10: Kết nối các tỉnh thành khu vực ven biển Bắc Bộ, đi qua huyện Quỳnh Phụ, huyện Đông Hưng, thành phố Thái Bình, huyện Vũ Thư (cũ).
*  Quốc lộ 37: Từ huyện Thái Thụy (cũ) kết nối với nhiều tỉnh thành đồng bằng, trung du và miền núi Bắc Bộ.
*  Quốc lộ 37B: Chạy qua các huyện Thái Thụy, Tiền Hải, Kiến Xương (cũ).
*  Quốc lộ 38: Kết nối các tỉnh Bắc Ninh – Hải Dương – Hưng Yên – Hà Nam, đi qua thị xã Mỹ Hào, các huyện Ân Thi, Kim Động, thành phố Hưng Yên (cũ) và giao cắt với 2 tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng và Hưng Yên – Thái Bình trên địa phận tỉnh Hưng Yên.
*  Quốc lộ 38B: Chạy qua thành phố Hưng Yên và các huyện Tiên Lữ, Phù Cừ (cũ).
*  Quốc lộ 39: Chạy xuyên tỉnh từ thị xã Mỹ Hào tới các huyện Yên Mỹ, Khoái Châu, Kim Động, thành phố Hưng Yên, huyện Tiên Lữ, Hưng Hà, Đông Hưng, thành phố Thái Bình, huyện Thái Thụy (cũ); giúp kết nối nội vùng, các khu công nghiệp và thông thương với các địa phương trong tỉnh.

#### Đường cao tốc
Đầu tư và phát triển hệ thống đường cao tốc là một trong những mục tiêu trọng yếu của tỉnh Hưng Yên trong những năm gần đây. Các tuyến đường cao tốc đã, đang và sẽ được triển khai trên địa bàn tỉnh Hưng Yên bao gồm:
*  Đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng: Dự án trọng điểm quốc gia, là cao tốc đầu tiên của Việt Nam được thiết kế và xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế. Tuyến đường đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Hải Phòng, trong đó đoạn đi qua tỉnh Hưng Yên dài hơn 26&nbsp;km.
*  Đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng (đang thi công): Đi qua Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, trong đó đoạn đi qua tỉnh Hưng Yên dài 32,7&nbsp;km.
*  Đường cao tốc Chợ Bến – Yên Mỹ (dự kiến khởi công sau năm 2030): Kết nối Phú Thọ – Hà Nội – Ninh Bình – Hưng Yên, trong đó đoạn qua địa bàn tỉnh Hưng Yên dài khoảng 12&nbsp;km. Điểm đầu tại nút giao Yên Mỹ và điểm cuối nhập vào cầu Chí Tân liên kết sang địa phận xã Phú Xuyên (Hà Nội).
*  Đường cao tốc Hưng Yên – Thái Bình: Thuộc dự án tuyến đường nối 2 cao tốc Hà Nội – Hải Phòng và Cầu Giẽ – Ninh Bình. Điểm đầu của tuyến đường nằm tại nút giao Yên Mỹ và điểm cuối nằm tại nút giao QL.39, tiếp nối cầu Hưng Hà. Toàn bộ tuyến đường đi qua tỉnh có tổng chiều dài 23,82&nbsp;km.
*  Đường vành đai 4 vùng Thủ đô (đang thi công): Dự án trọng điểm quốc gia đi qua Hà Nội – Hưng Yên – Bắc Ninh, với đoạn tuyến đi qua tỉnh Hưng Yên dài 19,3&nbsp;km; khi hoàn thành sẽ tạo trục liên kết đô thị - công nghiệp - logistics giữa Hưng Yên và các tỉnh vệ tinh của thủ đô Hà Nội.
*  Đường vành đai 5 vùng Thủ đô (dự kiến khởi công sau năm 2030): Đi qua Hà Nội – Phú Thọ – Ninh Bình - Hưng Yên – Hải Phòng – Bắc Ninh – Thái Nguyên. Trong đó, đoạn đi qua tỉnh Hưng Yên dài 28,5&nbsp;km.

#### Đường tỉnh

* Đường vành đai 3,5 (Hà Nội) (đang thi công): Tuyến đường trục chính ở phía Bắc tỉnh Hưng Yên, kết nối với Hà Nội qua cầu Ngọc Hồi, đoạn trên địa phận tỉnh Hưng Yên dài hơn 9,2&nbsp;km. Tuyến đường đi qua các khu đô thị lớn như Ecopark, Vinhomes Ocean Park 2 và 3 với điểm cuối giao với Quốc lộ 5.
* Đường liên tỉnh Hà Nội – Hưng Yên (đã thi công xong Đoạn 1): Có tổng chiều dài hơn 33&nbsp;km, đi qua nhiều KCN lớn của tỉnh Hưng Yên. Tuyến đường gồm hai đoạn: Đoạn 1 dài 14,5&nbsp;km, điểm đầu tại vòng xuyến KĐT Ecopark, qua vòng xuyến Văn Giang, chạy theo trục ĐT.379 và đi thẳng tới nút giao Quốc lộ 39 (nằm cạnh nút giao Yên Mỹ); Đoạn 2 (kéo dài) có chiều dài khoảng 18,5&nbsp;km, tiếp tục từ đoạn giao với ĐT.380 với Quốc lộ 39 đến cầu Gáy (tiếp giáp tỉnh Bắc Ninh).
* Hệ thống đường tỉnh: ĐT.376, ĐT.377, ĐT.378, ĐT.379, ĐT.382, ĐT.385, ĐT.452, ĐT.453, ĐT.454... được đầu tư cải tạo, mở rộng, giúp tăng năng lực vận chuyển hàng hóa, giao thương, kết nối giữa các địa phương trong tỉnh.
* Đường kết nối di sản văn hóa, du lịch và phát triển kinh tế dọc sông Hồng (đang thi công): Tuyến đường đi dọc theo sông Hồng, giáp ranh giữa Hưng Yên và Hà Nội, với tổng chiều dài khoảng 55,7&nbsp;km, quy mô 4 làn xe với đường gom 2 bên. Khi hoàn thành, dự án sẽ tạo bước đột phá trong phát triển hạ tầng giao thông của tỉnh, đồng thời góp phần hình thành tuyến đường liên kết vùng, kết nối các di sản văn hóa và điểm đến tâm linh dọc theo sông Hồng.
* Đường kết nối phường Thái Bình với phường Phố Hiến (đang thi công): Có tổng chiều dài khoảng 24,8&nbsp;km, mặt cắt ngang rộng hơn 60&nbsp;m; điểm đầu tại nút giao giữa đường vào KCN Sông Trà với Quốc lộ 10 (thuộc phường Thái Bình), điểm cuối tại đầu cầu vượt sông Luộc (thuộc xã Ngự Thiên).
* Đường Tân Phúc – Võng Phan (đang thi công): Dự án giao thông trục dọc của tỉnh Hưng Yên. Tuyến đường giao với ÐT.378, trong đó nhánh chính dài 24,3&nbsp;km đi qua 3 huyện Ân Thi, Tiên Lữ, Phù Cừ (cũ); nhánh phụ kết nối với cầu La Tiến dài khoảng 4,1&nbsp;km. Tuyến đường được ví như là "trục xương sống" thứ 3 của tỉnh Hưng Yên, giúp kết nối đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng với tỉnh Ninh Bình.

#### Cầu đường
Tỉnh Hưng Yên nằm cạnh các hệ thống sông lớn, vì vậy các cây cầu đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong giao thông liên tỉnh và nội tỉnh. Các cây cầu vượt sông quan trọng trong mạng lưới giao thông của tỉnh Hưng Yên bao gồm:

* Cầu Yên Lệnh: Nối phường Phố Hiến, Hưng Yên (thuộc thành phố Hưng Yên cũ) với phường Duy Tiên, Ninh Bình (thuộc thị xã Duy Tiên, Hà Nam cũ), trên Quốc lộ 38. Cầu bắc qua sông Hồng, phần cầu chính có chiều dài 2,23&nbsp;km và là cây cầu quan trọng trong trục giao thông Bắc Nam.
* Cầu Hưng Hà: Phần cầu chính có chiều dài khoảng 2,12&nbsp;km, bắc qua sông Hồng, nối các xã Tân Hưng và phường Hồng Châu, Hưng Yên với xã Bắc Lý, Ninh Bình (thuộc huyện Lý Nhân, Hà Nam cũ). Cầu có quy mô lớn, tạo điều kiện phát triển kinh tế với khu vực phía Nam đồng bằng sông Hồng.
* Cầu Sông Hồng: Có tổng chiều dài 1,4&nbsp;km, vượt sông Hồng, nối tỉnh Hưng Yên (thuộc huyện Tiền Hải, Thái Bình cũ) và tỉnh Ninh Bình (thuộc huyện Giao Thủy, Nam Định cũ).
* Cầu La Tiến: Bắc qua sông Luộc, dài khoảng 1&nbsp;km, thuộc dự án tuyến Đường vành đai 5 vùng Thủ đô, nối xã Tống Trân, Hưng Yên (thuộc huyện Phù Cừ cũ) với xã Diên Hà, Hưng Yên (thuộc huyện Hưng Hà, Thái Bình cũ).

* Cầu Bắc Hưng Hải: Bắc qua sông Bắc Hưng Hải, dài khoảng 531&nbsp;m, nằm trên trục ĐT.379 của tuyến đường liên tỉnh Hà Nội – Hưng Yên, thuộc xã Phụng Công, Hưng Yên (thuộc huyện Văn Giang cũ); giúp kết nối tới huyện Gia Lâm (cũ) và nội đô của Hà Nội.
* Cầu Triều Dương: Bắc qua sông Luộc, dài khoảng 400&nbsp;m, nằm trên tuyến Quốc lộ 39, nối xã Tiên Lữ, Hưng Yên (thuộc huyện Tiên Lữ cũ) với xã Long Hưng, Hưng Yên (thuộc huyện Hưng Hà, Thái Bình cũ).
* Cầu Thái Hà: Bắc qua sông Hồng, nối 2 tỉnh Hưng Yên (Thái Bình cũ) và Ninh Bình (Hà Nam cũ).
* Cầu Tân Đệ: Bắc qua sông Hồng, nối 2 tỉnh Hưng Yên (Thái Bình cũ) và Ninh Bình (Nam Định cũ).
* Cầu Hiệp: Bắc qua sông Luộc, nối 2 tỉnh Hưng Yên (Thái Bình cũ) và Hải Phòng (Hải Dương cũ).
* Cầu Ngọc Hồi (đang thi công): Đoạn cầu chính vượt sông Hồng dài khoảng 680&nbsp;m, nằm trên tuyến Đường vành đai 3,5 kết nối xã Thanh Trì, Hà Nội (thuộc huyện Thanh Trì cũ) và xã Văn Giang, Hưng Yên (thuộc huyện Văn Giang cũ). Cầu được kỳ vọng rút ngắn quãng đường di chuyển, tăng liên kết giữa Hà Nội với Hưng Yên và các khu đô thị lớn (như Ecopark, Vinhomes Ocean Park 2 và 3). Đồng thời, cầu cũng góp phần giảm tải cho cầu Thanh Trì và cầu Vĩnh Tuy, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.
* Cầu Mễ Sở (đang thi công): Cầu bắc qua sông Hồng, thuộc dự án Đường vành đai 4 vùng Thủ đô, nối xã Hồng Vân, Hà Nội (thuộc huyện Thường Tín cũ) với xã Mễ Sở, Hưng Yên (thuộc huyện Văn Giang cũ).
* Cầu Chí Tân (chưa có kế hoạch khởi công): Bắc qua sông Hồng, nối 2 xã là Phú Xuyên, Hà Nội (thuộc huyện Phú Xuyên cũ) và Châu Ninh, Hưng Yên (thuộc huyện Khoái Châu cũ), thuộc dự án Đường cao tốc Chợ Bến – Yên Mỹ.

#### Giao thông công cộng

Hiện nay, hệ thống giao thông công cộng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên chủ yếu kết nối với Hà Nội và chưa phát triển đồng bộ, chủ yếu phục vụ nhu cầu đi lại liên tỉnh cơ bản của người dân tại các khu vực đô thị. Một số tuyến xe buýt tiêu biểu đi qua địa bàn tỉnh Hưng Yên gồm:
* Tuyến 40: Văn Lâm (Hưng Yên) – Công viên Thống Nhất (Hà Nội)
* Tuyến 205: Bến xe Hưng Yên – Bến xe Gia Lâm (Hà Nội)
* Tuyến 207: Bến xe Triều Dương (Hưng Yên) – Bến xe Gia Lâm (Hà Nội)
* Tuyến 208: Bến xe Hưng Yên – Bến xe Giáp Bát (Hà Nội)
* Tuyến 209: Bến xe Triều Dương (Hưng Yên) – Bến xe Giáp Bát (Hà Nội)
* Tuyến 216: Bến xe Triều Dương (Hưng Yên) – Bến xe Hải Dương (Hải Phòng)
* Các tuyến xe buýt khác có điểm dừng đỗ và lộ trình qua tỉnh: 47A, 47B, 69, 202...
* Các tuyến xe buýt Ecobus: Khu đô thị Ecopark (Hưng Yên) – Hà Nội
* Các tuyến xe buýt VinBus OCT1, OCT2, OCP1, OCP2: Nội khu Vinhomes Ocean Park 2 và 3 (Hưng Yên) – Hà Nội.

### Đường sắt
Trên địa bàn tỉnh Hưng Yên có tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng dài 17&nbsp;km, đi qua huyện Văn Lâm với ga Lạc Đạo và ga Tuấn Lương nhưng không đón trả khách. Mặc dù chưa phát triển mạnh về vận tải hành khách, tuyến đường sắt này vẫn đóng vai trò nhất định trong vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là hàng công nghiệp, vật liệu xây dựng.

### Đường thủy
Với mạng lưới hệ thống sông ngòi dày đặc, cùng với vị trí địa lý giáp Vịnh Bắc Bộ (thuộc Biển Đông), Hưng Yên có điều kiện thuận lợi để phát triển giao thông đường thủy:
* Sông Hồng: Tuyến vận tải thủy quốc gia rất quan trọng, chạy dọc phía Tây tỉnh, thuận tiện cho việc giao thương hàng hóa với Hà Nội và các tỉnh hạ lưu. Dọc sông có nhiều bến phà, bến đò phục vụ cho giao thông liên tỉnh.
* Sông Luộc, sông Trà Lý, sông Bắc Hưng Hải: Các tuyến vận tải thủy nội địa phục vụ vận chuyển nông sản, vật liệu xây dựng và phát triển các cụm công nghiệp ven sông.
* Cảng Diêm Điền: Cảng biển "cửa ngõ", có vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế vùng ven biển.

## Danh nhân
Hưng Yên là vùng đất địa linh nhân kiệt, có bề dày văn hóa – lịch sử lâu đời. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, mảnh đất này được biết tới là quê hương phát tích của vương triều Trần, đồng thời là nơi sản sinh ra nhiều danh nhân hào kiệt. Thời phong kiến, nơi đây từng là vùng đất khoa bảng với 8 trạng nguyên trong tổng số 53 trạng nguyên cả nước; 205 tiến sỹ được ghi danh trên bia văn miếu Quốc Tử Giám; 228 người thi đỗ đại khoa được ghi danh ở văn miếu Xích Đằng.

Các danh nhân tiêu biểu nhất của tỉnh Hưng Yên bao gồm: Triệu Việt Vương, Ỷ Lan, Trần Thủ Độ, Nguyễn Khoái, Phạm Ngũ Lão, Đoàn Thị Điểm, Nguyễn Thiện Thuật, Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Công Hoan, Tô Ngọc Vân, Nguyễn Bình, Tô Hiệu, Vũ Trọng Phụng, Lê Văn Lương, Nguyễn Văn Linh, Hoàng Văn Thái, Nguyễn Đức Tâm, Hoàng Minh Thảo, Nguyễn Quyết...

Trong đó, đại danh y Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác) và nhà bác học Lê Quý Đôn đã được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới.

Ngoài ra, các danh nhân tiêu biểu khác của tỉnh có thể kể đến như: Triệu Túc, Trần Lãm, Phạm Thị Trân, Lã Đường, Trần Ứng Long, Đỗ Thế Diên, Nguyễn Trung Ngạn, Đào Công Soạn, Nguyễn Thị Lộ, Đào Thị Huệ, Hoàng Đức Lương, Đỗ Nhân, Dương Phúc Tư, Lê Như Hổ, Phạm Công Trứ, Nhu Thuận hoàng hậu, Hoàng Công Chất, Đoàn Nguyễn Thục, Đoàn Nguyễn Tuấn, Doãn Uẩn, Doãn Khuê, Phan Bá Vành, Phạm Thế Hiển, Nguyễn Mậu Kiến, Nguyễn Quang Bích, Bùi Viện, Tạ Hiện, Nguyễn Thiện Kế, Nguyễn Thiện Dương, Chu Mạnh Trinh, Kỳ Đồng, Dương Bá Trạc, Nguyễn Công Tiễu, Dương Quảng Hàm, Trần Cung, Nguyễn An Ninh, Dương Tụ Quán, Tô Chấn, Nguyễn Lân, Tô Quang Đẩu, Phó Đức Chính, Bồ Xuân Luật, Đoàn Văn Minh, Nguyễn Đức Cảnh, Tạ Mỹ Duật, Quách Thị Hồ, Học Phi, Lê Giản, Bùi Quang Tạo, Vũ Văn Cẩn, Văn Chung, Lương Xuân Nhị, Lê Quang Hòa, Phạm Huy Thông, Phạm Ngọc Mậu, Nguyễn Khang, Dương Hướng Minh, Trần Đình Thọ, Ngô Huy Quỳnh, Trần Vỹ, Dương Bích Liên, Dương Trọng Bái, Tạ Quốc Luật, Đỗ Chính, Nguyễn Ngọc Trìu, Nguyễn Trọng Xuyên, Nguyễn Tài, Hoàng Quy, Lê Đức Thịnh, Trần Phương, Đào Vũ, Đặng Vũ Hiệp, Vũ Ngọc Nhạ, Đào Đình Luyện, Tô Quyền, Bùi Thị Cúc, Nguyễn Thị Chiên, Nguyễn Công Tạn, Trần Đình Hoan, Dương Thị Xuân Quý, Lê Lựu, Bùi Quang Thận, Nguyễn Hữu Phần, Nguyễn Bá Lại, Hoàng Dũng...

## Hình ảnh

Tập tin:Văn miếu Xích Đằng 05.JPG|Nhà Hữu vu văn miếu Xích Đằng
Tập tin:Đền Trần Thái Bình.jpg|Đền Trần Thái Bình
Tập tin:Gac chuong chua Keo 3.jpg|Gác chuông chùa Keo
Tập tin:Chua Keo.jpg|Chùa Keo
Tập tin:An lap 1.jpg|Giáo xứ An Lập
Tập tin:Nha tho bac trach 9.jpg|Giáo xứ Bác Trạch
Tập tin:DoanNo.jpg|Lăng mộ Thượng tướng quân Doãn Nỗ
Tập tin:Old painting of daily life in Hưng Yên.jpg|Tranh dân gian cuộc sống thường nhật ở Hưng Yên
Tập tin:Những cây cổ thụ bên cánh đồng làng Niêm Hạ, Thái Bình (1928).jpg|Những cây cổ thụ bên cánh đồng làng Niêm Hạ, Thái Bình (1928)
Tập tin:PV0031891 Thai Binh - Les grands mandarins.jpg|Các vị quan lại cấp cao của Thái Bình trước chùa Hoàng Gia (1928)
Tập tin:PV0031887 Thai Binh - Le Tông-Dôc (gouverneur général).jpg|Tổng đốc Thái Bình trước dinh thự của ông (1928)
Tập tin:Nha Van Hoa Lao Dong Thai Binh.jpg|Nhà Văn hóa Lao động Thái Bình
Tập tin:Khung cảnh một đoàn rước.jpg|Lễ rước trong lễ hội làng Hới
Tập tin:Ecopark Van Giang Hung Yen.jpg|KĐT Ecopark năm 2018
Tập tin:Entrance to the Rung Co apartments in Ecopark (2017).jpg|Khu căn hộ Rừng Cọ, Ecopark
Tập tin:Ecopark at sunset in 2014.jpg|Hoàng hôn tại Ecopark
Tập tin:An Ecobus in Ecopark, 2017.jpg|Xe khách Ecobus, năm 2017
Tập tin:Khu trung tâm phố Như Quỳnh.jpg|Trung tâm thị trấn Như Quỳnh, huyện Văn Lâm (nay là một phần của xã Như Quỳnh)
Tập tin:Trung tâm thương mại chợ Như Quỳnh.jpg|Khu TTTM và nhà phố Như Quỳnh Center
Tập tin:Trung Chau - Dong Ket.jpg|Một góc nông thôn huyện Khoái Châu cũ
Tập tin:Communal house 01.jpg|Đình làng thôn Đông Kết, huyện Khoái Châu cũ


## Chú thích

## Liên kết ngoài

*  lưu trữ 13/2/2026