Niên biểu lịch sử Việt Nam

**Niên biểu lịch sử Việt Nam** là hệ thống các sự kiện lịch sử Việt Nam nổi bật theo thời gian từ các thời tiền sử, huyền sử, cổ đại, trung đại, cận đại cho tới lịch sử hiện đại ngày nay.

## Thời tiền sử

### Thời đại đồ đá cũ
**25.000 TCN–7.000 TCN:** Văn hóa Soi Nhụ

**23.000 TCN:** Văn hóa Ngườm

**23.000 TCN–1.000 TCN:** Văn hóa Tràng An

**20.000 TCN–12.000 TCN:** Văn hóa Sơn Vi

### Thời đại đồ đá mới
**12.000 TCN–10.000 TCN:** Văn hóa Hòa Bình

**10.000 TCN–8.000 TCN:** Văn hóa Bắc Sơn

**8.000 TCN–6.000 TCN:** Văn hóa Quỳnh Văn

**7.000 TCN–5.000 TCN:** Văn hóa Cái Bèo

**6.000 TCN–5.000 TCN:** Văn hóa Đa Bút

### [[Thời đại đồ đồng đá]]
**3.000 TCN–1.500 TCN:** Văn hóa Hạ Long

**2.000 TCN–1.500 TCN** Văn hóa Phùng Nguyên

**2.000 TCN–1.000 TCN** Văn hóa Tiền Sa Huỳnh

### Thời đại đồ đồng
**1.500 TCN–1.000 TCN:** Văn hóa Đồng Đậu

**1.000 TCN–600 TCN:** Văn hóa Gò Mun

### Thời đại đồ sắt
**1.000 TCN–200:** Văn hóa Sa Huỳnh

**1.000 TCN–0:** Văn hóa Đồng Nai

**700 TCN–100:** Văn hóa Đông Sơn

**1–630:** Văn hóa Óc Eo

## Thời sơ sử
**Thế kỉ VII TCN:** Vua Hùng thành lập quốc gia Văn Lang

**207 TCN:** An Dương Vương thôn tính Văn Lang, thành lập quốc gia Âu Lạc

**218 TCN - 207 TCN:** Chiến tranh Tần-Việt

## Thời [[Bắc thuộc]]
### Thuộc Nam Việt
**179 TCN:** Triệu Đà xâm lược nước Âu Lạc, sáp nhập vào quốc gia Nam Việt

**111 TCN:** Chiến tranh Hán-Nam Việt

### Thuộc Hán
**111 TCN:** Nhà Hán thôn tính Nam Việt

**40:** Khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Trưng Trắc thành lập quốc gia Lĩnh Nam, kinh đô đặt tại Mê Linh

**42 - 43:** Chiến tranh Lĩnh Nam - Đông Hán

**43:** Đông Hán thôn tính Lĩnh Nam

**156–160:** Khởi nghĩa Chu Đạt

**178–181:** Khởi nghĩa Lương Long

**192:** Khu Liên khởi nghĩa, tách quận Nhật Nam thành lập quốc gia Lâm Ấp

### Thuộc Đông Ngô
**229**
:**23 tháng 6:** Tôn Quyền xưng đế, lập nước Đông Ngô, ly khai nhà Hán

**246 - 248:** Khởi nghĩa Bà Triệu

### Thuộc Tấn
**280:** Chiến tranh Tấn – Ngô

### Thuộc Lưu Tống
**420:** Lưu Dụ ép Tấn Cung Đế nhường ngôi, lập ra nhà Lưu Tống

**436:** Thứ sử Giao Châu Đàn Hòa Chi đánh Lâm Ấp, cướp châu báu rút về

**468 - 485:** khởi nghĩa Lý Trường Nhân

### Thuộc Nam Tề
**479:** Tiêu Đạo Thành phế Lưu Chuẩn tự làm vua, thành lập nhà Nam Tề

### Thuộc Lương
**502** Tiêu Diễn phế truất Tiêu Bảo Dung, thành lập nhà Lương

**542:** Khởi nghĩa Lý Bí

**544:** Lý Bí thành lập quốc gia Vạn Xuân

### Thuộc Tùy
**602:** Chiến tranh Tùy–Vạn Xuân

### Thuộc Đường
**618**
:**Tháng 3:** Lý Uyên tuyên bố thành lập nhà Đường
:**Tháng 5:** Lý Uyên ép Dương Hựu nhường ngôi

**687:** Khởi nghĩa Lý Tự Tiên

**713-723:** Khởi nghĩa Mai Hắc Đế

**776-791:** Khởi nghĩa Phùng Hưng

## Thời phong kiến độc lập
### Tự chủ
**905:** Khúc Thừa Dụ xây dựng chính quyền tự chủ

**938:** Trận Bạch Đằng, Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng

### Nhà Ngô
**939:** Ngô Quyền xưng vương, kinh đô Cổ Loa

**944 - 968:** Loạn 12 sứ quân

### Nhà Đinh
**968:** Đinh Bộ Lĩnh xưng đế, thành lập quốc gia Đại Cồ Việt, kinh đô Hoa Lư

**970:** Đinh Bộ Lĩnh cho đúc Thái Bình hưng bảo, đồng tiền đầu tiên của Việt Nam

**979:** Đinh Bộ Lĩnh cùng con trai bị sát hại

### Nhà Tiền Lê

**980:** Lê Hoàn lên ngôi vua, thành lập nhà Tiền Lê

**981**
:**Tháng 1 - Tháng 4:** Chiến tranh Tống - Việt

### Nhà Lý
**1009**
:**21 tháng 11:** Lý Công Uẩn lên ngôi vua, thành lập nhà Lý

**1010:** Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long

**1054:** Lý Thánh Tông lên ngôi, đổi tên nước từ Đại Cồ Việt thành Đại Việt

**1069:** Chiến tranh Việt-Chiêm, Đại Việt chiếm được 3 châu của Chiêm Thành

**1075–1077:** Chiến tranh Tống-Việt

**1077**
:**18 tháng 1 – 28 tháng 2:** Trận Như Nguyệt, đẩy lùi quân xâm lược Tống

### Nhà Trần
**1226**
:**10 tháng 1:** Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh, thành lập nhà Trần

**1258:** Chiến tranh Nguyên Mông–Đại Việt lần 1

**1282:** Hội nghị Bình Than, triệu họp vương hầu, trăm quan

**1284:** Hội nghị Diên Hồng, triệu họp bô lão cả nước

**1285:** Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 2

**1287–1288:** Chiến tranh Nguyên Mông–Đại Việt lần 3

**1396:** Phát hành tiền giấy Thông bảo hội sao theo chủ trương của Hồ Quý Ly, đây là tiền giấy đầu tiên của Việt Nam

**1397:** Hồ Quý Ly ép Trần Thuận Tông dời đô về Tây Đô

### Nhà Hồ
**1400**
:**22 tháng 3:** Hồ Quý Ly lên ngôi, thành lập nhà Hồ, đổi tên nước thành Đại Ngu

**1400–1407:** Chiến tranh Việt-Chiêm

**1406–1407:** Chiến tranh Đại Ngu–Đại Minh

### Thuộc Minh
**1407:** Nhà Minh thôn tính Đại Ngu, đặt làm quận Giao Chỉ, trung tâm hành chính là Đông Quan
:**2 tháng 10:** Trần Ngỗi xưng Giản Định đế, lập nên nhà Hậu Trần

**1413:** Nhà Hậu Trần bị nhà Minh đánh bại

**1418–1427:** Khởi nghĩa Lam Sơn

### Nhà Lê sơ
**1428**
:**29 tháng 4:** Lê Lợi thành lập quốc gia Đại Việt, đặt kinh đô tại Đông Kinh

**1442:** Vụ án Lệ Chi viên

**1459–1460:** Chính biến Thiên Hưng, Lê Thánh Tông lên ngôi

**1471:** Chiến tranh Việt–Chiêm, miền bắc Chiêm Thành sáp nhập vào Đại Việt

**1478–1480:** Chiến tranh Đại Việt–Lan Xang

**1483:** Biên soạn Luật Hồng Đức

**1511–1512:** Khởi nghĩa Trần Tuân

**1516–1521:** Khởi nghĩa Trần Cảo

**1516-1526:** Khủng hoảng cuối nhà Lê sơ và nội chiến

### Nhà Mạc
**1527:** Mạc Đăng Dung ép Lê Cung Hoàng nhường ngôi, lập lên nhà Mạc

**1533:** Nguyễn Kim lập Lê Ninh làm vua, tái lập nhà Lê, đóng đô tại Vạn Lại

**1533–1677:** Chiến tranh Lê–Mạc

### Nhà Lê trung hưng
**1592:** Nhà Lê trung hưng đánh bại nhà Mạc, lên nắm quyền điều hành đất nước

**1597:** Lê Thế Tông dời đô về Đông Kinh

**1558:** Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa

**1627–1672:** Trịnh – Nguyễn phân tranh

**1683:** Nhà Lê trung hưng đánh bại hoàn toàn nhà Mạc

**1771:** Khởi nghĩa Tây Sơn

**1774–1775:** Chiến tranh Bình Nam

**1777:** Nguyễn Ánh xưng vương

**1778:** Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế, đặt niên hiệu Thái Đức, lập lên nhà Tây Sơn, đặt kinh đô tại Quy Nhơn
:Nguyễn Nhạc phong Nguyễn Huệ làm Bắc Bình Vương
**1785**
:**19 tháng 1 – 20 tháng 1:** Nguyễn Huệ phá tan quân Xiêm tại Rạch Gầm – Xoài Mút

### Nhà Tây Sơn
**1788** Nguyễn Nhạc từ bỏ đế hiệu, chỉ xưng Tây Sơn vương
:**22 tháng 12:** Nguyễn Huệ xưng đế, đặt niên hiệu Quang Trung, đặt kinh đô tại Phú Xuân

**1789:** Trận Ngọc Hồi – Đống Đa, đẩy lui quân xâm lược nhà Thanh, nhà Hậu Lê sụp đổ

**1792**
:**16 tháng 9:** Nguyễn Huệ qua đời, con trai Nguyễn Quang Toản lên ngôi

### Nhà Nguyễn
**1802:** Nguyễn Ánh đánh bại nhà Tây Sơn, lên ngôi vua, đặt niên hiệu là Gia Long, lập lên nhà Nguyễn, đặt kinh đô tại Phú Xuân

**1803–1855:** Nổi dậy Đá Vách

**1804:** Nguyễn Ánh đổi tên nước thành Việt Nam

**1821–1827:** Khởi nghĩa Phan Bá Vành

**1833–1834:** Chiến tranh Việt–Xiêm

**1836:** Việt Nam thôn tính Chân Lạp, đặt làm Trấn Tây Thành

**1839**
:**15 tháng 2:** Minh Mạng đổi tên nước thành Đại Nam

**1841:** Rút quân khỏi Trấn Tây Thành, Xiêm đặt Ang Duong lên ngôi, tái lập Chân Lạp

**1858–1884:** Chiến tranh Pháp-Đại Nam

**1861:** Nguyễn Trung Trực đánh chìm tàu hi vọng của Pháp

**1861–1865:** Bạo loạn ven biển

**1862:** cuộc kháng chiến của "Bình Tây Đại Nguyên Soái" Trương Định, năm 1864 ông bị phản bội và tự vẫn

**1866:** Chính biến chày vôi

**1867:** Nhà Nguyễn cắt Nam Kỳ lục tỉnh nhượng cho Pháp

### Pháp thuộc

**1884**
:**6 tháng 6:** Hòa ước Giáp Thân, kết thúc Chiến tranh Pháp–Đại Nam, triều đình nhà Nguyễn chấp nhận sự bảo hộ của Pháp

**1885–1895:** Phong trào Cần Vương

**1887**
:**17 tháng 10:** Thực dân Pháp thành lập Liên bang Đông Dương, gồm Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ và Campuchia, đặt thủ đô tại Sài Gòn

**1893**
:**3 tháng 10:** Sáp nhập Lào vào Liên bang Đông Dương

**1898**
:**12 tháng 4:** Sáp nhập Quảng Châu Loan vào Liên bang Đông Dương

**1902:** Liên bang Đông Dương dời thủ đô về Hà Nội

**1906–1908:** Phong trào Duy Tân

**1908:** Phong trào chống sưu thuế Trung Kỳ

**1914–1918:** Khoảng 100.000 người Việt bị ép sang châu Âu chiến đấu cho Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ nhất

**1917:** Khởi nghĩa Thái Nguyên

**1919**
:**18 tháng 6:** Nguyễn Ái Quốc gửi Yêu sách của nhân dân An Nam tới Hội nghị Hòa bình Versailles

**1930**
:**3 tháng 2:** Hợp nhất ba tổ chức cộng sản thành Đảng Cộng sản Việt Nam

**1930–1931:** Phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh

**1939:** Khoảng 20.000 thanh niên Việt Nam bị cưỡng bức phục vụ Pháp trong chiến tranh thế giới thứ hai

**1940**
:**30 tháng 8:** Quân đội Nhật Bản tiến vào Đông Dương
:**25 tháng 9:** Chính phủ Pháp chấp nhận mọi yêu sách, chấp nhận việc chiếm đóng cùng giao quyền điều hành những căn cứ quân sự cho quân đội Nhật

**1944**
:**22 tháng 12:** Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập

**1945**
:**Tháng 3:** Nhật đảo chính thực dân Pháp
:**11 tháng 3:** Thành lập Đế quốc Việt Nam, phụ thuộc Đế quốc Nhật Bản
:**14 tháng 8 - 30 tháng 8:** Cách mạng tháng Tám
:**23 tháng 8:** Đế quốc Việt Nam sụp đổ
:**30 tháng 8:** Bảo Đại thoái vị

## Thời hiện đại
### Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

**1945**
:**2 tháng 9:** Hồ Chí Minh tuyên bố độc lập, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
:**8 tháng 9:** Phát động phong trào Bình dân học vụ
:**23 tháng 9:** Quân Pháp nổ súng tại Sài Gòn, bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần 2
:**23 tháng 9:** Trần Văn Giàu kêu gọi Nam Bộ kháng chiến

**1946**
:**6 tháng 1:** Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên
:**26 tháng 3:** Pháp lập nên Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ thuộc Liên hiệp Pháp, thủ đô Sài Gòn
:**14 tháng 9:** Tạm ước Việt - Pháp
:**9 tháng 11:** thông qua Hiến pháp 1946, hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam độc lập
:**19 tháng 12:** Hồ Chí Minh kêu gọi Toàn quốc kháng chiến

**1947**
:**7 tháng 10 - 22 tháng 12:** Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947

**1949**
:**14 tháng 6:** Pháp lập nên Quốc gia Việt Nam, quốc trưởng Bảo Đại, thủ đô Sài Gòn

**1950**
:**8 tháng 5:** Mỹ bắt đầu can thiệp quân sự vào Việt Nam
:**16 tháng 9–17 tháng 10:** Chiến dịch Biên giới

**1954** 
:**13 tháng 3 - 7 tháng 5:** Chiến dịch Điện Biên Phủ
:**20 tháng 7:** Hiệp định Genève, Pháp rút quân khỏi Việt Nam và đất nước bị chia cắt
:**10 tháng 10:** Giải phóng Thủ đô

**1955:** Ngô Đình Diệm phế truất Bảo Đại, lên làm Tổng thống, lập nên Việt Nam Cộng hòa

**1959–1960:** Phong trào Đồng khởi

**1960**
:**20 tháng 12:** Thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

**1961**
:**15 tháng 12:** Thành lập Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam

**1961–1965:** Kế hoạch Chiến tranh đặc biệt

**1963:** Đảo chính lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm

**1965**
:**8 tháng 3:** Mỹ bắt đầu đưa quân vào tham chiến tại miền Nam Việt Nam
**1965–1968** Kế hoạch Chiến tranh cục bộ của Mỹ

**1968–1973:** Kế hoạch Việt Nam hóa chiến tranh của Mỹ

**1969**
:**6 tháng 6:** Thành lập Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, thủ đô Tây Ninh
:**2 tháng 9:** Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần

**1972**
:**18 tháng 12 - 30 tháng 12:** Chiến dịch Điện Biên Phủ trên không

**1973**
:**27 tháng 1:** Hiệp định Paris, Mỹ rút quân khỏi Việt Nam
**1974**
:**19 tháng 1:** Hải chiến Hoàng Sa, Việt Nam Cộng hòa mất toàn bộ quần đảo Hoàng Sa vào tay Trung Quốc

**1975**
:**26 tháng 4 - 2 tháng 5:** Chiến dịch Hồ Chí Minh
:**30 tháng 4:** Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đầu hàng vô điều kiện Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, kết thúc Chiến tranh Việt Nam

### [[Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam]]
**1976**
:**2 tháng 7:** Tái thống nhất, đổi tên nước thành Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

**1977**
:**20 tháng 9:** Gia nhập Liên Hợp Quốc

**1975–1979:** Chiến tranh biên giới Tây Nam

**1979:** Chiến tranh biên giới phía Bắc

**1981-1988:** Kế hoạch CM-12

**1986**
:**18 tháng 12:** bắt đầu Đổi Mới

**1988**
:**14 tháng 3:** Xung đột Trường Sa, Trung Quốc chiến được đá Gạc Ma, Việt Nam giữ được đá Cô Lin và đá Len Đao

**1991**
:**7 tháng 11:** Bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc

**1995**
:**11 tháng 7:** Bình thường hóa quan hệ với Mỹ
:**28 tháng 7:** Gia nhập ASEAN

**1998**
:**14 tháng 11:** Gia nhập APEC

**2007**
:**11 tháng 1:** Gia nhập WTO

**2013**
:**28 tháng 11:** Thông qua Hiến pháp 2013, hiến pháp hiện hành của Việt Nam

**2014:** Vụ hạ giàn khoan Hải Dương 981

**2020–2023:** Đại dịch COVID-19

## Tham khảo