open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Banfield, Buenos Aires

**Banfield** là một thành phố nằm trong và thuộc tỉnh Buenos Aires của Argentina. Thành phố Banfield có cự ly 14&nbsp;km về phía nam trung tâm Buenos Aires, thành phố có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2009 là 223.898 người. Đây là thành phố lớn thứ tại Buenos Aires của Argentina, lớn thứ 22 quốc gia này. Đây là một thành phố thành phần của vùng đô thị Buenos Aires.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*  Lomas Athletic Club - Official site
*  Banfield's Commercial Guide
*  Aguirre Conservatory of Music
Oan hồn Hứa thị

**Oan hồn Hứa thị** là một giai thoại truyền miệng nổi tiếng đã tồn tại hơn 50 năm tại Sài Gòn về hồn ma cô con gái út của chú Hỏa và được đạo diễn Lê Hoàng Hoa chuyển thể thành bộ phim kinh dị *[[Con ma nhà họ Hứa]]* vào năm 1973.

## Bối cảnh

Hứa Bổn Hòa hay còn gọi là chú Hỏa là người Việt gốc Hoa khởi nghiệp từ nghề bán phế liệu và trở thành một trong những doanh nhân giàu nhất (một trong 4 đại gia đương thời là: nhất Sỹ (Huyện Sỹ, tức Lê Phát Đạt, ông ngoại Nam Phương), nhì Phương (Tổng đốc Phương tức Đỗ Hữu Phương), tam Xường (bá hộ Xường tức Lý Tường Quán), tứ Hỏa (Hứa Bổn Hòa). Ngoài 4 nhân vật kể trên, còn có chú Hỷ (chủ nhân hãng vận tải đường biển, có lẽ là Vĩnh Sanh Chung?), Quách Đàm (chủ thầu chợ Bình Tây cũ, nay là Chợ Lớn), Tạ Mã Điền, v.v ở Sài Gòn vào đầu thế kỷ 20. Ông sở hữu khoảng 20.000 căn nhà và biệt thự ở khu vực Nam Kỳ. Chú Hỏa có một người con gái út bị bệnh phong cùi và bị nhốt cách ly sau đó thì chết.

## Nội dung tin đồn
Người dân Sài Gòn đọc một mẩu tin do chú Hỏa đăng cáo phó trên báo cho biết do con gái bị bạo bệnh đã chết vào giờ trùng nên tang lễ chỉ làm sơ sài, từ đó bắt đầu xuất hiện nhiều tin đồn về "hồn ma" của người con gái này xuất hiện gào rú, than khóc, có người còn kể lại thấy bóng người mặc áo trắng, xõa tóc đi trong đêm dọc hành lang trong khu biệt thự của chú Hỏa.

## Ảnh hưởng
* Năm 1973, bộ phim kinh dị "*[[Con ma nhà họ Hứa]]*" được đạo diễn Lê Hoàng Hoa chuyển thể từ giai thoại này.
* Các biệt thự của chú Hỏa tại Long Hải, Đà Lạt và Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay bị bỏ hoang do nhiều người sợ ma không dám ở.
*"Con ma nhà họ Hứa" đã thành một ngữ trong tiếng Việt để chỉ những người thất hứa.

## Xem thêm
*Truyền thuyết đô thị Việt Nam

## Tham khảo
* *Đất Việt trời Nam*: Thái văn Kiểm.
* *Ngôi mộ cổ nhà họ Hứa*, Phạm phong Dinh.
* *Saigon năm xưa*: Vương Hồng Sển, 1960.
*"*Making and Unmaking the asylum: Leprosy and Modernity in Singapore and Malaysia*", Loh Seng Kah, 2009.
*"Viêt-nam expose: French and scholarship on twentieh century Viêtnamese society". **Gisele L. Bousquet** and **Pierre Brocheux**, Éd, University of Michigan Press Publisher, 2002.
*"*Chinese Politics in Colonial Saigon (1919-1936)* ", 116 pages, **Chinese Southern Diaspora Studies**, vol 4, school of Culture, History and Language, ANU, college of Asia and the Pacific, 2010.(*Notes*: *19,20,21 page 97, and 105 page 114*). Theo thống kê, vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, dân số người Hoa ở Nam kỳ là: 1886, 50,176 (2.8% tổng dân số),1911, 136,781 (4.13%), 1921, 206,882 (5.7%), 1928, 237,944 (5.6%), 1943, 396,955 (7.1%), sau tăng dần lên đến một triệu, có lúc nhỉnh hơn chút xíu, hiện nay dao động giữa 800,000 và 1,000,000 (>1.3%-1.5%< dân số). Riêng dân số Nam bộ hiện nay (**Đông Nam bộ**: 14 triệu, **Tây Nam bộ** (Đồng bằng Cửu long): 17 triệu) là 31 triệu, thì tỷ lệ dân số người Hoa sẽ vào khoảng 3%.
*"*Surveillance des identites et régime coloniale en Indochine (1890-1912)*" **Centre des Archives d'Outre-Mer** (CAOM), Fonds Indochine, dossier 39.896, note sur la réglementation sur l'immigration des Chinois en Cochinchine (avant 1914), 15 pages.

## Chú thích
Vùng đô thị Buenos Aires

**Vùng đô thị Đại Buenos Aires** (Gran Buenos Aires, GBA, trong tiếng Tây Ban Nha) là tên gọi chung để chỉ vùng đô thị bao gồm các thành phố tự trị Buenos Aires khu vực thành thị xung quanh nó, trên địa bàn tỉnh Buenos Aires-cụ thể là trong 24 *[[partido]]* liền kề hoặc thành phố mà dù sao không phải là một đơn vị hành chính. Vùng thành thị này lan đến phía nam, phía tây và phía bắc của Buenos Aires, về phía đông River Plate phục vụ như là một ranh giới tự nhiên.

Đô thị, đặc biệt là giữa năm 1945 và 1980, sự mở rộng tạo ra một khu vực thành thị với dân số hơn 9.910.282 người trong 24 partido, năm 2010, và có dân số tổng cộng 12.801.365 người bao gồm cả thành phố Buenos Aires, tức chiếm 1/3 tổng dân số của Argentina.
## Tham khảo
Vũ Hòa, Kiến Xương

**Vũ Hòa** là một xã cũ thuộc huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Vũ Hòa cách thành phố Thái Bình khoảng 10&nbsp;km, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp xã Vũ Công
*Phía tây giáp huyện Vũ Thư
*Phía nam giáp xã Vũ Bình
*Phía bắc giáp xã Vũ Thắng.

Xã Vũ Hòa có diện tích 5,19&nbsp;km², dân số năm 2022 là 7.177 người, mật độ dân số đạt  người/km².

## Lịch sử
Ngày 28 tháng 9 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1201/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Thái Bình giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11 năm 2024). Theo đó, thành lập xã Hồng Vũ trên cơ sở toàn bộ 5,19&nbsp;km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 7.177 người của xã Vũ Hòa.

## Chú thích
Việt Thuận

**Việt Thuận** là một xã cũ thuộc huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

## Vị trí địa lý
xã Việt Thuận - huyện Vũ Thư là 1 xã nằm sát sông Hồng thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng cách trung tâm thành phố Thái Bình khoảng 6&nbsp;km.

• Phía Đông giáp với xã Vũ Vân và xã Vũ Vinh.

• Phía Tây giáp xã Vũ Đoài.

• Phía Nam giáp sông Hồng bên kia sông là xã Xuân Châu-huyện Xuân Trường-tỉnh Nam Định.

• Phía Bắc giáp xã Vũ Hội.

## Lịch sử
Theo Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 ra tháng 6 năm 2025, sáp nhập tỉnh Thái Bình vào tỉnh Hưng Yên, giải thể đơn vị hành chính cấp huyện là Vũ Thư. Thành lập xã Thư Vũ trên cơ sở hợp nhất diện tích tự nhiên và dân số các xã của huyện này là Việt Thuận, Vũ Hội, Vũ Vinh và Vũ Vân.

## Tham khảo
Tàu ngầm lớp I-13

**Tàu ngầm lớp I-13** hay **tàu ngầm Kiểu AM** là loại tàu ngầm sân bay của Hải quân Hoàng gia Nhật Bản với khoang chứa được hai thủy phi cơ. Loại tàu ngầm lớn này được phát triển từ tàu ngầm lớp I-12 vốn là loại tàu ngầm chỉ huy cho các nhóm tàu ngầm nhưng thiết kế của nó thay đổi chút ít để mang thêm một thủy phi cơ nữa. Bảy chiếc đã được lên kế hoạch đóng nhưng chỉ có hai chiếc là I-13 và I-14 được hoàn tất trong khi việc đóng hai chiếc khác bị bỏ dỡ năm 1945. Loại thủy phi cơ mà loại tàu ngầm này mang theo là Aichi M6A1 có thể mang 800&nbsp;kg bom.

Tầm hoạt động cũng như vận tốc của loại tàu ngầm này rất ấn tượng khi đó (21.000 hải lý với 16 knot). Nhưng khi lặn dưới nước loại tàu ngầm này rất dễ bị phát hiện và khiến nó trở thành mục tiêu dễ tấn công. Chiếc I-13 đã bị đánh chìm ở phía Đông cách Yokosuka 550 hải lý bởi khu trục hạm USS Lawrence C. Taylor và các máy bay từ chiếc USS Anzio. Chiếc I-14 thì đầu hàng khi chiến tranh kết thúc và bị đánh đắm ngoài khơi Oahu năm 1946. Tàu ngầm của Phòng thí nghiệm nghiên cứu đáy biển Hawaii đã tìm thấy chiếc I-14 tại độ sâu 790 m năm 2009.

## Tham khảo

* Gardiner, Roger; Chesneau, Roger (1980). *Conway's All The World's Fighting Ships 1922–45. London: Conway Maritime Press*. ISBN 0-85177-146-7.
* Layman, R.D.; McLaughlin, Stephen (1991). *The Hybrid Warship:The Amalgamation of Big Guns and Aircraft*. London: Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-555-1.
Vũ Trung

**Vũ Trung** là một xã thuộc huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

## Địa lý - Hành chính
Xã nằm cách trung tâm thành phố Thái Bình khoảng 5&nbsp;km. Địa giới hành chính xã phía Đông giáp với xã Vũ Quý; phía Bắc giáp xã Vũ Ninh; phía Tây giáp xã Vũ Vinh (huyện Vũ Thư); phía Nam giáp xã Vũ Thắng.

## Chú thích
Nhạc Trì

**Nhạc Trì** () là một huyện thuộc địa cấp thị Quảng An, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Huyện là nơi sinh của cố lãnh tụ Đặng Tiểu Bình, người đặt nền móng cho nền kinh tế Trung Quốc hiện nay. Huyện có diện tích 1457&nbsp;km² và dân số là 1.150.900 người.

## [[Trấn (Trung Quốc)|Trấn]]


* Cửu Long (九龙镇)
* Bình Than (坪滩镇)
* Dậu Hoát (酉溪镇)
* Cố Huyện (顾县镇)
* Cẩu Giác (苟角镇)
* Thạch Á (石垭镇)
* La Độ (罗渡镇)
* Trung Hòa (中和镇)
* Hoa Viên (花园镇)

* Bạch Miếu (白庙镇)
* Long Khổng (龙孔镇)
* Trấn Dụ (镇裕镇)
* Đồng Vĩnh (同兴镇)
* Vĩnh Long (兴隆镇)
* Tàn Khê (秦溪镇)
* Thiên Bình (天平镇)
* Kiều Gia (乔家镇)
* Dụ Dân (裕民镇)

## [[Hương (Trung Quốc)|Hương]]


* Trấn Long (镇龙乡)
* Bài Lâu (排楼乡)
* Đông Bản (东板乡)
* Song Yên (双鄢乡)
* Trưởng Điền (长田乡)
* Ngư Phong (鱼峰乡)
* Đại Thạch (大石乡)
* Trại Long (赛龙乡)
* Lâm Khê (临溪乡)
* Tống Ba (粽粑乡)
* Đoạn Kiều (断桥乡)
* Tây Bản (西板乡)
* Phổ An (普安乡)

* Đại Phật (大佛乡)
* Phục Long (伏龙乡)
* Bắc Thành (北城乡)
* Gia Lăng (嘉陵乡)
* Thạch Cổ (石鼓乡)
* Bình An (平安乡)
* Đoàn Kết (团结乡)
* Khủng Long (恐龙乡)
* Hoàng Long (黄龙乡)
* Triều Dương (朝阳乡)
* Hoa Bản (花板乡)
* Kiều Phúc (齐福乡)


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Sichuan government website 
*http://english.sc.gov.cn
Xuân Thành (định hướng)

**Xuân Thành** có thể có những ý nghĩa sau

## Địa danh
* Xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai.

; Địa danh cũ
* Phường Xuân Thành, thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên.
* Xã Xuân Thành, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai.
* Xã Xuân Thành, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
* Xã Xuân Thành, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định.
* Xã Xuân Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.
* Xã cũ Xuân Thành thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần xã Xuân Hồng cùng huyện.

## Doanh nghiệp
* Tập đoàn Xuân Thành, có trụ sở chính tại Ninh Bình

## Xem thêm
* Xuân Thanh
Vũ Quý (xã)

**Vũ Quý** là một xã thuộc tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Vũ Quý nằm ở phía đông nam tỉnh Hưng Yên, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp xã Quang Lịch và xã Kiến Xương.
*Phía tây giáp xã Thư Vũ.
*Phía nam giáp xã Hồng Vũ.
*Phía bắc giáp phường Trần Lãm.

## Lịch sử
Địa bàn xã Vũ Quý trước đây thuộc huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình cũ.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Vũ An, Vũ Ninh, Vũ Trung và Vũ Quý thành xã mới có tên gọi là xã Vũ Quý.

## Chú thích
Đường tỉnh 454

**Đường tỉnh 454** (tên cũ là **Đường tỉnh 223**) là con đường tỉnh lộ của tỉnh Thái Bình.

## Vị trí
Đường tỉnh 454 là trục giao thông của tỉnh Thái Bình với tổng chiều dài khoảng 41&nbsp;km, bắt đầu từ quốc lộ 39B thị trấn Hưng Hà, rồi qua chạy ra phía đầu sông Trà Lý qua bến phà Tịnh Xuyên sang huyện Vũ Thư rồi qua trung tâm thành phố Thái Bình cắt ngang với quốc lộ 10 rồi qua huyện Kiến Xương và điểm cuối là bến đò Cát xã Vũ Vân để sang tỉnh Nam Định.

Trên tỉnh lộ có các cây cầu như: cầu Cọi Khê,cầu Nề...

## Tham khảo
Nhà thờ chính tòa Oslo

**Nhà thờ lớn Oslo** (tiếng Na Uy: Oslo domkirke) - tên gọi trước đây là của Giáo hội Chúa Cứu Thế của chúng tôi (var Frelsers kirke) - là nhà thờ chính cho các Giám mục của Giáo hội của Na Uy Oslo, cũng như nhà thờ giáo xứ cho trung tâm thành phố Oslo. Việc xây dựng hiện nay ngày từ 1694-1697.

Gia đình Hoàng gia Na Uy và Chính phủ Na Uy sử dụng nhà thờ cho các sự kiện công cộng. Nó đã được đóng cửa để đổi mới trong tháng 8 năm 2006 và mở cửa trở lại với high mass lễ hội vào ngày 18 tháng 4 năm 2010.
## Tham khảo
City Without Baseball

***City Without Baseball*** (tạm dịch: ***Thành phố Không Bóng Chày***; ) là một bộ phim Hồng Kông năm 2008 được đạo diễn bởi nhà làm phim Hồng Kông Lawrence Ah Mon, kể về một thành phố không biết môn bóng chày là gì và luôn luôn có sự trống vắng tại những sân vận động được xây dựng gần thành phố ấy.

## Nội dung
Những diễn viên trong phim thực chất chính là Đội bóng chày Quốc gia Hồng Kông. Trong bộ phim, họ đã đóng vai của mình và kể lại câu chuyện của đội năm 2004. Sự cô lập của mỗi thành viên đã khiến cả đội không thể lựa chọn giữa tình yêu và tình bạn, vì vậy họ đã trở nên đơn côi và không kết nối với thế giới bên ngoài.

## Giải thưởng
;2008:
* Giải thưởng Hong Kong Film Critics Society Awards cho hạng mục *Top 7 Bộ phim Được Yêu thích*.
* Giải thưởng Taiwan Film Critics Society Awards cho *Top 10 Bộ phim Trung Quốc Xuất sắc Nhất*.

## DVD và VCD
Bộ phim sau đó đã được phát hành dưới dạng VCD vào ngày 3 tháng 10 năm 2008 và sau đó là đĩa DVD Region 3 được phát hành vào ngày 10 tháng 10 năm 2008.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức 
* Internet Movie Database (IMDB)
* Chinese Movie Database - Bản Tiếng Anh 
* 'Mike Reviews' film entry
* 'Love HK' film entry
* 'HK cinemagic' film entry
Tòa thị chính Oslo

**Tòa thị chính Oslo** (tiếng Na Uy: Oslo rådhus) là nơi làm việc của hội đồng thành phố, chính quyền thành phố, và các hãng phim nghệ thuật và phòng trưng bày. Việc xây dựng bắt đầu vào năm 1931, nhưng đã bị tạm dừng bởi sự bùng nổ của thế chiến II, trước khi khánh thánh chính thức vào năm 1950. Kiến trúc đặc trưng, các tác phẩm nghệ thuật trưng bày ở đây là địa điểm trao Giải Nobel Hòa bình, tổ chức vào ngày 10 tháng 12, làm cho nó một trong những tòa nhà nổi tiếng nhất của Oslo. Nó được thiết kế bởi Arnstein Arneberg và Magnus Poulsson. Những mái nhà của tòa tháp phía đông có một dàn chuông 49 chiếc gióng chuông mỗi tiếng đồng hồ. Nó nằm ở Pipervika trong trung tâm trung tâm thành phố Oslo. Khu vực này được hoàn toàn cải tạo và xây dựng lại để nhường chỗ cho hội trường thành phố mới, trở lại trong cuối những năm 1920. Tháng 6 năm 2005, nó được đặt tên là "Cấu trúc của thế kỷ" của Oslo, với 30,4% số phiếu bầu.

## Tham khảo
Sagat (Street Fighter)

**Sagat** (Nhật: サガット *Sagatto*, Thái: สกัด *Sagad*) là một nhân vật trò chơi điện tử của hãng Capcom trong loạt trò chơi đối kháng nổi tiếng Street Fighter. Sagat là nhân vật trùm cuối trong trò chơi *Street Fighter* đầu tiên phát hành năm 1987 và là trùm cuối đầu tiên trong loạt trò chơi này. Sagat được miêu tả là bậc thầy Muay Thái với tốc độ và sức mạnh không tưởng. Ông được gọi là "Hoàng đế Muay Thái" tại Thái Lan.

## Thiết kế
Sagat có chiều cao lý tưởng (2,26 m) và một thân hình to lớn, cơ bắp, nhờ đó nhân vật này có thể tấn công với cự ly xa. Sagat được thiết kế để trở thành một nhân vật Muay Thái điển hình: mặc quần đùi Muay Thái, đeo dây băng ở tay và chân. Chiếc quần đùi Muay Thái của ông có màu tím sọc vàng ở trò chơi *Street Fighter* đầu tiên, màu lam sọc đỏ trong *[[Street Fighter II]]* và màu lam sọc vàng trong *[[Street Fighter Zero|Street Fighter Alpha]]*. Sagat là nhân vật hói đầu.

Sagat bị chột con mắt phải trong cuộc đấu với Go Hibiki (cha của Dan Hibiki). Trong cuộc đấu đó, Sagat đã giết Go. Tuy việc bị mất một mắt khiến khả năng nhìn bị hạn chế nhưng sức mạnh và kỹ năng của Sagat vẫn không thay đổi.

Sagat có một vết sẹo lớn trên ngực, là di chứng của trận thua trước Ryu. Ông không hề có ý định che giấu vết sẹo này, và thực tế là nó luôn là sức mạnh thôi thúc ông.

## Xuất hiện
### Các trò chơi
Sagat xuất hiện lần đầu tiên trong *Street Fighter* phát hành năm 1987. Sau khi người chơi vượt qua 8 đối thủ đầu tiên với Ryu hoặc Ken, người chơi sẽ đến Thái Lan để gặp hai đối thủ cuối cùng là Adon và Sagat. Sau khi bị đánh bại, Sagat sẽ nói người chơi là "Đấu sĩ Đường phố mạnh nhất thế giới".

Tiếp theo, Sagat xuất hiện trong *[[Street Fighter II]]*, nằm trong *Bốn bậc thầy lớn*. Trong trò chơi này xuất hiện vết sẹo trên ngực mà Sagat đã lãnh phải trong cuộc đấu với Ryu. Cũng như những nhân vật trùm khác, Sagat trở thành nhân vật có thể điều khiển trong *[[Street Fighter II': Champion Edition]]*.

Sagat tái xuất trong trò chơi *[[Street Fighter Zero|Street Fighter Alpha]]*. Trong loạt Alpha, Sagat là một phần trong tổ chức Shadaloo của M. Bison nhưng rời đi trong *Alpha 3*. Sagat còn xuất hiện trong trò chơi mới đây là *[[Street Fighter IV]]*.

### Khác
Sagat còn xuất hiện trong anime *[[Street Fighter II: The Animated Movie]]*, loạt chương trình TV *[[Street Fighter II V]]* của Nhật và phim *Street Fighter*.

## Đón nhận
IGN xếp Sagat ở vị trí thứ 11 trong "top 25 nhân vật Street Fighter" của họ, nhấn mạnh ông là một trong số ít những nhân vật đầu tiên của *Street Fighter*. Gamespy xếp Sagat trong "top 25 gã cực kỳ mạnh" của trò chơi điện tử và đề cao diện mạo của ông. GameDaily xếp Sagat ở vị trí thứ 8 trong "top 20 nhân vật Street Fighter mọi thời đại", đề cao vai trò là trùm cuối đầu tiên và diện mạo. Sagat còn đứng thứ 22 trong danh sách nhân vật tốt nhất năm 1991 của tạp chí *[[Gamest]]* ở Nhật Bản.

## Tham khảo
Con ma nhà họ Hứa

***Con ma nhà họ Hứa*** là một bộ phim kinh dị của đạo diễn Lê Hoàng Hoa, trình chiếu năm 1973.

## Nội dung
Cớ sự từ khi đứa con gái của chú Hỏa mắc bệnh phong cùi, lở loét khắp người, móng tay, móng chân tróc ra, máu mủ chảy tùm lum. Vì con gái bị bệnh như vậy, nên chú cho con gái sống cách ly trong một căn phòng kín, hằng ngày cho quản gia đem đồ ăn, áo quần đến chăm sóc.

Lúc đầu, người quản gia không thắc mắc gì cho lắm (vì đối với người Hoa, quản gia là người rất trung thành, chủ bảo gì làm nấy). Nhưng sau đó một thời gian, ông ta mới thắc mắc không hiểu vì sao cô con gái bị bệnh đến bây giờ vẫn còn sống (theo như y học thì những bệnh như vậy không sống được lâu) và mỗi ngày ông vẫn phải đem cơm, quần áo đến phòng rồi lấy đi những bộ quần áo dính đầy máu.

Người quản gia quyết định thực hiện cuộc điều tra thực hư...

## Kĩ thuật
Truyện phim phỏng theo giai thoại *[[Oan hồn Hứa thị]]* đã tồn tại lâu đời ở Chợ Lớn và kịch phẩm *Con tinh xuất hiện giữa thủ đô* năm 1963 của soạn giả Năm Châu.
### Sản xuất
* Hòa âm: Trung tâm Quốc gia Điện ảnh
### Diễn xuất

* Bạch Tuyết... *Thúy Hồng*
* Thanh Tú
* Dũng Thanh Lâm
* Tư Rọm
* Năm Sa Đéc
* Ba Vân
* Năm Châu
* Tâm Phan
* Khả Năng
* Thanh Việt
* Minh Ngọc
* Tùng Lâm
* Bé Thy Mai

## Hậu trường
* Bộ phim ra đời trùng hợp với dịp kỷ niệm 100 năm phát hiện nấm khuẩn *Mycobacterium leprea* và *Mycobacterium lepromatosis*, tác nhân bệnh phong cùi, một trong bốn ác tật xưa, "tứ đại nan y" - phong, lao, cổ, lại - bởi bác sĩ Gerhard Armauer Hansen (1841-1912).
* *Con ma nhà họ Hứa* đã thành một khẩu ngữ trong tiếng Việt để chỉ những người hứa mà không giữ lời.
* Tuy khá đơn giản về kỹ xảo nhưng bộ phim đã hoàn thành tốt mục tiêu của mình khi làm khán giả phát run lên vì sợ.
* Trong bối cảnh điện ảnh Việt Nam Cộng hòa đang lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng vì chiến tranh, bộ phim ra đời đã gây nên cơn sốt vé khủng khiếp tại Sài Gòn.
* Kết thúc thời gian công chiếu, bộ phim đạt doanh thu cao ngất và đạo diễn Lê Hoàng Hoa trở thành triệu phú, sau này được cải lương chuyển soạn rồi ghi hình.
* Sau Ngày Thống Nhất, băng gốc phim tưởng chừng mất tích trong cuộc *Bài trừ văn hóa phẩm đồi trụy* năm 1977-1978. Mãi đến năm 2016, nhà báo Lê Quang Thanh Tâm mới công bố trên Facebook và YouTube đoạn video mở đầu *Con ma nhà họ Hứa*, trích từ bản sao băng gốc hiện bảo quản tại Viện phim Quốc gia. Ông hóm hỉnh tuyên bố trên Facebook cá nhân rằng sẵn sàng công khai hóa toàn phim nếu status của mình được 1000 lượt thích trong vòng 1 tháng, tuy nhiên, do yêu cầu này không được đáp ứng đủ nên ý tưởng không thành hiện thực.
* Năm 2007, đạo diễn Lê Hoàng Hoa nảy ý định làm lại bộ phim này nhưng chưa thực hiện được vì thiếu tài trợ.

## Xem thêm
* Oan hồn Hứa thị
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Điểm mặt phim kinh dị Việt Nam dọa được khán giả
Acid chromotropic

**Acid chromotropic** hay **axít cromotropic** có công thức (HO)2C10H4(SO3H)2.

Chất này có thể được dùng làm thuốc thử trong việc định lượng thuốc trừ cỏ chứa acid 2,4-dichlorophenoxyacetic.

Tác dụng của acid chromotropic trong phép định lượng nêu trên là tạo màu đỏ (pic ở bước sóng 580&nbsp;nm) khi acid chromotropic trong dung dịch acid sulfuric 75 % phản ứng với formaldehyde. Quá trình lên màu đặc trưng cho aldehyde mà không tạo màu với các chất hữu cơ khác như ketone và acid carboxylic.

## Chú thích
Centurians of Rome

***Centurians of Rome*** (tạm dịch: ***Nô lệ Thành Rome***) là một bộ phim khiêu dâm đồng tính năm 1981, được đạo diễn bởi John Christopher, và được George Payne và Scorpio thủ vai chính. Theo thông tin cho biết, bộ phim được tài trợ bằng số tiền tài trợ hai triệu dollar do một bảo vệ của The Brink's Company ăn cắp được. Lloyd's of London, công ty bảo hiểm của Brinks, đã kiện bộ phim và yêu cầu họ phải nhận được một phần doanh thu bán đĩa.

## Nội dung
Demetrius và Octavius là những người đồng hương La Mã nhưng họ đều bị bán đi làm nô lệ vì đã không trả thuế cho Hoàng Đế Caligula. Demetrius đã được mua bởi Hoàng Đế và được dạy để trở thành một "nô lệ tốt" với sự giúp đỡ của Octavius, một người chỉ dẫn tàn bạo. Sau đó, Octavius đã thổ lộ nguyện ước quan hệ với Demetrius nhưng anh đã từ chối. Đến tối, Octavius đã lén bước qua những người bảo vệ khi họ đang ngủ, quan hệ với Demetrius và cùng nhau trốn thoát.

## Diễn viên
* George Payne trong vai Demetrius
* David Hadkey trong vai Nô lệ Lớn tuổi
* Giuseppe Welch trong vai Nô lệ trong Phòng tắm
* Scorpio trong vai Octavius
* Roy Garrett trong vai Thượng nghị sĩ
* John Kovacs trong vai Thượng nghị sĩ
* Michael Flent trong vai Hoàng Đế
* Ed Wiley trong vai Argus
* Eric Ryan trong vai Người chỉ dẫn tàn bạo
* Ryder Jones trong vai Nô lệ trong Phòng tắm
* Adam De Haven trong vai Claudius

## Tranh cãi
Đây là một trong những bộ phim đồng tính nam đắt tiền nhất trong thời điểm ấy (gần $100,000 để sản xuất), *Centurians of Rome* trong thời điểm ấy khá nổi bật trong giới truyền thông khi bộ phim được tài trợ bằng số tiền hai triệu dollar do một bảo vệ của The Brink's Company ăn cắp được. Lloyd's of London, công ty bảo hiểm của Brinks, đã kiện bộ phim và yêu cầu họ phải nhận được một phần doanh thu bán đĩa. Từ kịch bản, diễn xuất, thiết kế hậu trường, đạo diễn và những hiệu ứng đồ họa, tất cả đã giúp cho bộ phim trở thành một trong những bộ phim khiêu dâm nổi tiếng nhất mọi thời đại.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Official Studio Site, Bijou Video (Cảnh báo: Nội dung Người lớn)
*
Aveiro (tỉnh)

**Tỉnh Aveiro** (tiếng Bồ Đào Nha phát âm: [avɐjɾu, tiếng Bồ Đào Nha: Distrito de Aveiro) là một tỉnh nằm trong khu vực duyên hải miền Trung của Bồ Đào Nha.
Thủ phủ tỉnh là thành phố Aveiro, thành phố này cũng là nơi đóng trụ sở của Giáo phận Công giáo La Mã Aveiro, lập năm 1938.

Tỉnh Aveiro phía bắc giáp tỉnh Porto, về phía đông giáp tỉnh Viseu, về phía nam giáp tỉnh Coimbra và phía giáp tây Đại Tây Dương.

19 khu tự quản của Aveiro huyện được phân chia giữa khu vực Norte (toàn bộ Entre Douro e Vouga và Espinho tiểu vùng: Grande Porto) và Centro khu vực (Baixo Vouga tiểu vùng).

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm khu tự quản:

## Tham khảo
Viana do Castelo (tỉnh)

**Viana do Castelo (tỉnh)** (tiếng Bồ Đào Nha phát âm: [viɐnɐ du kɐʃtɛlu, tiếng Bồ Đào Nha: Distrito de Viana do Castelo) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Tỉnh Viana do Castelo nằm ở phía tây bắc của Bồ Đào Nha, giáp với vùng Galicia của Tây Ban Nha ở phía bắc và tỉnh Braga ở phía nam. Tỉnh có diện tích 2.255&nbsp;km ² và dân số 252.011 người (2006), mật độ 111,8 người / km ². Thủ phủ tỉnh là thành phố Viana do Castelo.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 10 Huyện:
* Arcos de Valdevez
* Caminha
* Melgaço
* Monção
* Paredes de Coura
* Ponte da Barca
* Ponte de Lima
* Valença
* Viana do Castelo
* Vila Nova de Cerveira

## Tham khảo
Coimbra (tỉnh)

**Coimbra** (tiếng Bồ Đào Nha phát âm: [kuĩbɾɐ, tiếng Bồ Đào Nha: Distrito de Coimbra) là một tỉnh của Bồ Đào Nha.
Tỉnh Coimbra nằm trong khu vực Centro, thủ phủ tỉnh là thành phố Coimbra.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 17 khu tự quản:

* Arganil
* Cantanhede
* Coimbra
* Condeixa-a-Nova
* Figueira da Foz
* Góis
* Lousã
* Mira
* Miranda do Corvo
* Montemor-o-Velho
* Oliveira do Hospital
* Pampilhosa da Serra
* Penacova
* Penela
* Soure
* Tábua
* Vila Nova de Poiares

## Tham khảo
Portalegre (tỉnh)

**Tỉnh Portalegre** (, ) là một tỉnh ở phía nam của Bồ Đào Nha, giáp biên giới với vùng Extremadura của Tây Ban Nha. Thủ phủ đóng tại thành phố Portalegre.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 15 khu tự quản:

* Alter do Chão
* Arronches
* Avis
* Campo Maior
* Castelo de Vide
* Crato
* Elvas
* Fronteira
* Gavião
* Marvão
* Monforte
* Nisa
* Ponte de Sor
* Portalegre
* Sousel

## Tham khảo
Santarém (tỉnh)

**Tỉnh Santarém** (, ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Santarém.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 21 khu tự quản:
* Abrantes
* Alcanena
* Almeirim
* Alpiarça
* Benavente
* Cartaxo
* Chamusca
* Constância
* Coruche
* Entroncamento
* Ferreira do Zêzere
* Golegã
* Mação
* Ourém
* Rio Maior
* Salvaterra de Magos
* Santarém
* Sardoal
* Tomar
* Torres Novas
* Vila Nova da Barquinha

## Tham khảo
Bragança (tỉnh)

**Tỉnh Bragança** (; ; ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Bragança. Dân số tỉnh này là 136.252 người (năm 2011), tỉnh có diện tích 6.608&nbsp;km². Tỉnh tọa lạc ở góc phía đông bắc biên giới với các vùng Galicia và Castilla và León của Tây Ban Nha, chiếm 7,4% đất của lục địa Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh, Bragança, có cự ly 217&nbsp;km từ Porto, thành phố lớn thứ hai ở Bồ Đào Nha, và 107&nbsp;km và 169&nbsp;km so với các thị xã Tây Ban Nha của Zamora và Salamanca. Về hành chính, tỉnh Bragança được chia thành mười hai khu tự quản và 299 giáo.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 12 khu tự quản:

* Alfândega da Fé
* Bragança
* Carrazeda de Ansiães
* Freixo de Espada à Cinta
* Macedo de Cavaleiros
* Miranda do Douro
* Mirandela
* Mogadouro
* Moncorvo
* Vila Flor
* Vimioso
* Vinhais

## Tham khảo
Vũ Hòa (định hướng)

**Vũ Hòa** có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau:
* Xã Vũ Hòa, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận
* Xã cũ Vũ Hòa thuộc huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình; nay là một phần của xã Hồng Vũ.
An Hóa (định hướng)

**An Hóa** có thể là một trong số các địa đanh sau:
* Cù lao An Hóa: một trong ba cù lao lớn hợp thành tỉnh Bến Tre, Việt Nam
* Xã cũ An Hóa thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre; nay là một phần của thị trấn An Phước
* Huyện An Hóa, địa cấp thị Ích Dương, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc.

## Xem thêm
*An Hòa
*Hóa An
Vila Real (tỉnh)

**Tỉnh Vila Real** (tiếng Bồ Đào Nha:) là một tỉnh của Bồ Đào Nha, giáp biên giới với vùng Galicia của Tây Ban Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Vila Real.
## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 14 khu tự quản:
* Alijó
* Boticas
* Chaves
* Mesão Frio
* Mondim de Basto
* Montalegre
* Murça
* Peso da Régua
* Ribeira de Pena
* Sabrosa
* Santa Marta de Penaguião
* Valpaços
* Vila Pouca de Aguiar
* Vila Real

## Tham khảo
Porto (tỉnh)

**Tỉnh Porto** (, ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Porto, thành phố lớn thứ nhì quốc gia này.
Tỉnh này giáp với các tỉnh Aveiro và Viseu về phía nam, tỉnh Braga về phía bắc và tỉnh Vila Real về phía đông.
Diện tích là 2395&nbsp;km² và dân số là 1.781.826 người.

## Huyện
Tỉnh gồm 18 Huyện:
* Amarante [thành phố]
* Baião [thị xã]
* Felgueiras [thành phố]
* Gondomar [thành phố]
* Lousada [thị xã]
* Maia [thành phố]
* Marco de Canaveses [thành phố]
* Matosinhos [thành phố]
* Paços de Ferreira [thành phố]
* Paredes [thành phố]
* Penafiel [thành phố]
* Porto [thành phố chính]
* Póvoa de Varzim [thành phố]
* Santo Tirso [thành phố]
* Trofa [thành phố]
* Valongo [thành phố]
* Vila do Conde [thành phố]
* Vila Nova de Gaia [thành phố], khu tự quản đông dân nhất và là khu tự quản duy nhất ở tỉnh nằm ở phía nam sông Douro.

## Tham khảo
Giang Dương

**Giang Dương** () là một khu thuộc thành phố Lô Châu, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.
## [[Nhai đạo biện sự xứ|Nhai đạo]]


* Nam Thành (南城街道)
* Bắc Thành (北城街道)
* Đại Sơn Bình (大山坪街道)
* Lân Ngọc (邻玉街道)

* Lam Điền (蓝田街道
* Thiến Thảo (茜草街道
* Hoa Dương (华阳街道

## [[Trấn (Trung Quốc)|Trấn]]


* Thái An (泰安镇)
* Hoàng Nghĩ (黄舣镇)
* My Đà (弥陀镇)
* Huống Trường (况场镇)

* Thông Than (通滩镇)
* Giang Bắc (江北镇)
* Phương Sơn (方山镇)


## [[Hương (Trung Quốc)|Hương]]
* Tô Lâm (丹林乡)
* Thạch Trại (石寨乡)
* Phân Thủy Lĩnh (分水岭乡)
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Jiangyang District Government website
Castelo Branco (tỉnh)

**Tỉnh Castelo Branco** (tiếng Bồ Đào Nha phát âm: [kɐʃtɛlu βɾɐku], tiếng Bồ Đào Nha: Distrito de Castelo Branco) là một tỉnh nằm ở miền Trung Bồ Đào Nha, thủ phủ tỉnh là Castelo Branco, nay là thành phố đông dân nhất, mặc dù thành phố Covilhã từng là thành phố lớn nhất tỉnh.
Tỉnh có diện tích 6675&nbsp;km ² (lớn thứ 4 ở Bồ Đào Nha), và dân số 208.069 người, giáp biên giới với vùng Extremadura của Tây Ban Nha.
## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 11 khu tự quản:
* Belmonte
* Castelo Branco
* Covilhã
* Fundão
* Idanha-a-Nova
* Oleiros
* Penamacor
* Proença-a-Nova
* Sertã
* Vila de Rei
* Vila Velha de Ródão

## Tham khảo
Dương Đông (định hướng)

**Dương Đông** có thể chỉ đến:

## Việt Nam
* Địa danh Dương Đông ở phía Tây đảo Phú Quốc, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang
* Sân bay Dương Đông thuộc đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

; Địa danh cũ
* Phường Dương Đông, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang; nay là một phần của đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

## Trung Quốc
* Huyện Dương Đông thuộc địa cấp thị Dương Giang, tỉnh Quảng Đông.
Chi Đước bầu rượu cạn

**Chi Đước bầu rượu cạn** (tên khoa học ***Pellacalyx***) là một chi thực vật thuộc họ Đước.

Tên gọi tiếng Việt của chi *Pellacalyx* được nhóm tác giả điều tra phát hiện ở Việt Nam đặt cấu thành từ *pella* khi chúng cùng với *carallia* thuộc nhóm cây họ đước sống trên cạn và *calyx* mang nghĩa *đài hoa có dạng bình rượu*, hay nói cách đầy đủ đây là chi đước sống trên cạn có đặc điểm đài hoa dạng bình.
## Danh sách loài
Chi này gồm các loài:
* *[[Pellacalyx axillaris]]*
* *[[Pellacalyx cristatus]]*
* *[[Pellacalyx lobbii]]*
* *[[Pellacalyx parkinsonii]]*
* *[[Pellacalyx pustulata]]*
* *[[Pellacalyx saccardianus]]*, Scortech.
* *[[Pellacalyx symphiodiscus]]*
* *[[Pellacalyx yunnanensis]]*, Hu: Đước bầu rượu cạn
## Chú thích

## Tham khảo
Chi Đước

**Chi Đước** (tên khoa học ***Rhizophora***) là một chi gồm những cây sống trong rừng ngập mặn nhiệt đới.

## Một số loài
* *[[Rhizophora apiculata]]* Blume - Đước
* *[[Rhizophora harrisonii]]* Leechm.
* *[[Rhizophora mangle]]* L.
* *[[Rhizophora mucronata]]* Lam.
* *[[Rhizophora racemosa]]* G.Mey.
* *[[Rhizophora samoensis]]* (Hochr.) Salvoza
* *[[Rhizophora stylosa]]* Griff.
### Các loài lai
* *[[Rhizophora × annamalayana]]* Kathiresan (*R. apiculata × R. mucronata*)
* *[[Rhizophora × lamarckii]]* Montrouz. (*R. apiculata × R. stylosa*)
* *[[Rhizophora × selala]]* (Salvoza) P.B.Tomlinson (*R. mangle × R. stylosa*)
### Một số loài đã được đưa ra khỏi chi Đước
* *[[Aegiceras corniculatum]]* (L.) Blanco - Sú (tên cũ *R. corniculata* L.)
* *[[Bruguiera gymnorhiza]]* (L.) Savigny (tên cũ *R. gymnorhiza* L.)
* *[[Bruguiera parviflora]]* (Roxb.) Wight & Arn. ex Griff. (tên cũ *R. parviflora* Roxb.)
* *[[Bruguiera sexangula]]* (Lour.) Poir. (tên cũ *R. sexangula* Lour.)
* *[[Ceriops tagal]]* (Perr.) C.B.Rob. (tên cũ *R. tagal* Perr.)

## Hình ảnh

Tập tin:Rhizophora mangle-flower.jpg
Tập tin:Thakafathi.JPG
Tập tin:Plody mangrovnika (Rhizophora mangle).jpg
Tập tin:Mangrove auf Cayo Levisa, Kuba.jpg


## Chú thích

## Tham khảo

* Wild Coast Fishing, South Africa  - Website for fishing the south African Wild Coast.
Thuật toán luật μ

**Thuật toán luật μ** là một thuật toán nén-giản tín hiệu, chủ yếu được sử dụng trong các hệ thống viễn thông kỹ thuật số của Bắc Mỹ và Nhật Bản. Các thuật toán nén-giản tín hiệu làm giảm phạm vi dải động của một tín hiệu âm thanh. Trong các hệ thống tương tự, điều này có thể làm tăng tỷ lệ tín hiệu -nhiễu (SNR) đạt được trong quá trình truyền, và trong lĩnh vực kỹ thuật số, nó có thể làm giảm lỗi lượng tử hóa (do đó tăng tín hiệu để tỷ lệ tiếng ồn quantization). Các tăng SNR có thể được giao dịch thay vì giảm băng thông cho tương đương với SNR. 
Nó tương tự như các thuật toán luật A được sử dụng trong vùng có tín hiệu viễn thông kỹ thuật số được thực hiện trên E-1 mạch, ví dụ như châu Âu.

+ Có hai hình thức của thuật toán này là phiên bản tín hiệu tương tự, và một phiên bản lượng tử kỹ thuật số. 
* **Liên tục** 
Đối với đầu vào x, phương trình mã hóa luật μ là:


F(x) = \sgn(x) \frac{\ln(1+ \mu |x|)}{\ln(1+\mu)}~~~~-1 \leq x \leq 1


*với sgn(x) là hàm dấu của x.*

μ = 255 (8 bit) tại Bắc Mỹ và các tiêu chuẩn Nhật Bản. Điều quan trọng là cần lưu ý là giới hạn của phương trình này là -1 đến 1.

Mở rộng luật μ được đưa ra bởi phương trình ngược:


F^{-1}(y) = \sgn(y) (1 / \mu) ((1 + \mu)^- 1)~~~~-1 \leq y \leq 1

* **Rời rạc**
Điều này được quy định tại Khuyến nghị ITU- T G.711

**Cách thực hiện**

- Có ba cách thực hiện một thuật toán luật μ

+ Tương tự: Sử dụng một bộ khuếch đại phi tuyến tính được để đạt được companding hoàn toàn trong lĩnh vực tương tự.

+ Tuyến tính ADC: Sử dụng một Analog để chuyển đổi kỹ thuật số với mức lượng tử hóa không đồng đều khoảng cách để phù hợp với thuật toán luật μ

+ Kỹ thuật số: Sử dụng phiên bản lượng tử kỹ thuật số của thuật toán luật μ để chuyển đổi dữ liệu khi nó được trong lĩnh vực kỹ thuật số.

Các thuật toán luật μ cung cấp một phạm vi lớn hơn một chút năng động hơn so với luật A với chi phí biến dạng tỷ lệ tồi tệ hơn cho các tín hiệu nhỏ.Theo quy ước, luật A được sử dụng cho một kết nối quốc tế nếu có ít nhất một nước sử dụng nó.
## Xem thêm
* Thuật toán luật A
* Nén mức âm thanh
* Nén tín hiệu
* Nén-giãn tín hiệu
* G.711
* DS0

## Tham khảo
Lời di chúc (bài thơ)

**Lời di chúc** (tiếng Ukraina: Заповіт) – là bài thơ như là một thông điệp của thi hào dân tộc Ukraina, Taras Shevchenko viết ngày 25 tháng 12 năm 1845.

Bài thơ *Lời di chúc* đã và đang có một sự ảnh hưởng rất lớn đến văn hóa Ukraina, đặc biệt là trong thời nay, khi Ukraina là một quốc gia độc lập kể từ sau ngày Liên Xô tan rã. Bài thơ này được rất nhiều nhạc sĩ phổ nhạc và được dịch ra hơn 150 thứ tiếng, trong đó có tiếng Việt. 
## Phổ nhạc
Nhạc sĩ Nikolai Lysenko là người đầu tiên phổ nhạc bài thơ này vào năm 1868 dành cho dàn đồng ca nam, và năm 1877 – viết cho đàn dương cầm. Kể từ ngày đó cho đến nay đã có rất nhiều nhạc sĩ nổi tiếng phổ nhạc bài thơ này ở nhiều thể loại. Tất cả có hơn 60 nhạc phẩm sử dụng lời của bài thơ *Lời di chúc* của Taras Shevchenko.

Năm 1961 bài thơ này được nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh dịch ra tiếng Việt từ tiếng Pháp. Năm 1995 Nguyễn Viết Thắng dịch trực tiếp từ tiếng Ukraina và in tại Hà Nội năm 2004. 
## Nguyên bản và lời dịch tiếng Việt

## Xem thêm
*Mộ Taras Shevchenko
*Thơ viết trong tù
*Người hát rong
*Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh
*Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi
*Kobzar

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*http://wayback.archive.org/web/jsp/Interstitial.jsp?seconds=5&date=1203938988000&url=http%3A%2F%2Fwww.ukrlib.com%2Fzapovit%2Findex.html&target=http%3A%2F%2Fweb.archive.org%2Fweb%2F20080225112948%2Fwww.ukrlib.com%2Fzapovit%2Findex.html Bài thơ Lời di chúc bằng các ngôn ngữ thế giới.
Người hát rong (Taras Shevchenko)

***Người hát rong*** (tiếng Ukraina: *Кобзар*) là tên một tập thơ của Đại thi hào dân tộc Ukraina Taras Shevchenko in lần đầu tiên vào năm 1840 ở Sankt-Peterburg với sự giúp đỡ của Yevhen Pavlovych Hrebinka. Ấn bản đầu tiên này gồm 8 bài thơ: *Перебендя* (Perebendya), *Катерина* (Katerina), *Тополя* (Cây dương), *Думка* (Ý nghĩ) - *Нащо мені чорні брови* (Cặp lông mày đen mà có ai cần), *До Основ'яненка* (Gửi Osnovyanenko), *Іван Підкова* (Ivan Pidkova), *Тарасова ніч* (Đêm Taras) và *Думи мої, думи мої, лихо мені з вами* (Những ý nghĩ của ta, thật khổ với các người). Sau khi tập thơ này ra đời người ta bắt đầu gọi Taras Shevchenko là "Người hát rong" và chính Taras Shevchenko cũng bắt đầu dùng bút danh "Kobzar Darmogray" trong một số tác phẩm của mình.

## Các lần tái bản
Tập thơ này được tái bản 2 lần khi tác giả còn sống vào các năm 1844 và 1860. Lần tái bản thứ nhất lấy tên *Чигиринський Кобзар* (Người hát rong Chyhyrynskyi) với phần phụ lục là trường ca *Гайдамаки* (Haidamaki). Lần tái bản thứ hai năm 1860 được mạnh thường quân Platon Simirenko tài trợ 1.100 rúp. Lần tái bản này gồm 17 bài thơ và ảnh chân dung của Taras Shevchenko.

Năm 1861 tập thơ *Người hát rong* được in trong tạp chí "*Osnova*" từng phần, cả trước và sau ngày mất của Taras Shevchenko. Kể từ đó, tập thơ được tái bản rất nhiều lần.

Chỉ tính đến năm 1985, ở Ukraina tập thơ này đã được tái bản tới 124 lần với số lượng hơn 8 triệu bản. Nhiều bài thơ trong tập này được dịch ra hơn 100 thứ tiếng trên thế giới.

## Dịch ra tiếng Việt
Tập thơ này đã được Nguyễn Viết Thắng dịch đầy đủ cả tám bài thơ và trường ca ra tiếng Việt trong khuôn khổ của dự án "*Taras Shevchenko – 150 bài thơ và trường ca*", bao gồm những tác phẩm quan trọng nhất của Taras Shevchenko và là những tác phẩm chưa in trong cuốn "*Thơ Taras Shevchenko*" xuất bản năm 2004, tái bản năm 2012.

## Xem thêm
*Thơ viết trong tù
*Lời di chúc
*Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh
*Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi
*Kobzar
*Mộ Taras Shevchenko

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* http://litopys.org.ua
* Музей "Кобзаря" Т.Г. Шевченка  
* Музей "Кобзаря" Т.Г. Шевченка 
* Енциклопедія України
* Рудзицький Артур. Памяти расстрелянного художника.
* Артур Рудзицкий. Уникальные фото иллюстраций "Кобзаря" Василия Седляра. Українська правда, 28.05.2009
* «Кобзар» Шевченка переклали румунською // ZAXID.NET, 20.05.2011.
Kobzar

**Kobzar** (tiếng Ukraina: кобзар) là người hát rong ở Ukraina, thường là người lính Cô-dắc bị mù hát những bài hát tự sáng tác và sử dụng các nhạc cụ dân tộc như kobza hoặc bandura. Những người hát rong dân gian có một ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển con người và văn hóa dân tộc, đặc biệt là thời kỳ chưa có chữ viết. Họ bảo tồn và truyền lại cho thế hệ tương lai những kiến thức quan trọng về quá khứ của tổ tiên bằng hình thức dễ thuộc dễ nhớ nhất là những câu chuyện qua những bài hát.

Những người hát rong rất phổ biến ở Ukraina từ năm 1930 trở về trước. Từ xưa những người hát rong thường tập hợp theo hội, gắn liền với phong trào Cô-dắc. Họ tham gia vào các cuộc khởi nghĩa của nông dân trên lãnh thổ Ukraina, đôi khi cả ở nước ngoài. Họ đứng ngoài vòng pháp luật, không tuân thủ chính quyền của Nga hoàng cũng như Liên Xô sau này, bởi thế họ bị coi là mối đe dọa cho quyền lực tập trung và thường bị đàn áp.

## Xem thêm
*Thơ viết trong tù
*Lời di chúc
*Người hát rong
*Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh
*Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* *[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\K\O\KobzarIT.htm Kobzar]*  at Encyclopedia of Ukraine
* *[http://kobzari.org.ua National Union of the Ukrainian Kobzars]* official site (in Ukrainian)
* Kobzari Music on Monitor Records at Smithsonian Folkways
* Національна спілка кобзарів України Офіційний сайт Національної спілки кобзарів України
* Київський кобзарський цех 
* Харківський кобзарський цех 
* Дорогами українського кобзарства
Hoàng Việt thi tuyển

***Hoàng Việt thi tuyển*** là tuyển tập thơ Việt Nam viết bằng chữ Hán do danh sĩ Bùi Huy Bích biên soạn. Tập thơ này và tập *[[Hoàng Việt văn tuyển]]* (cùng soạn giả) là tài liệu quý cho việc nghiên cứu khái quát về văn học cổ Việt Nam.
 
## Giới thiệu sơ lược
*Hoàng Việt thi tuyển* có tên lúc đầu là *Thi sao* hay *Hoàng Việt thi sao*, được làm xong vào mùa thu năm Mậu Thân (1788) dưới triều Lê Chiêu Thống. Năm 1825 dưới triều Minh Mạng, học trò Bùi Huy Bích là Phạm Hy Văn đem khắc in, mới lấy tên là *Hoàng Việt thi tuyển*.

Theo bài tựa và bài tiễu dẫn in trong sách, thì đây là một tuyển tập thơ chữ Hán của các thi gia Việt Nam từ đời Lý, Trần đến cuối đời Lê (tức từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 18) do Bùi Huy Bích tuyển chọn trong các tập thơ cổ, trong đó có các sách là *[[Việt âm thi tập]]* của Phan Phu Tiên, *[[Tinh tuyển chư gia luật thi|Thi gia tinh tuyển]]* của Dương Đức Nhan, *[[Trích diễm thi tập]]* của Hoàng Đức Lương và *[[Toàn Việt thi lục]]* của Lê Quý Đôn. Ngoài ra, trong sách còn có phụ thêm thơ riêng của người biên tập là Bùi Huy Bích.

## Bố cục
Hoàng Việt thi tuyển có cả thảy 6 quyển, sắp xếp theo niên đại, riêng thơ các nhà vua Lý, Trần, Lê thì chép ở quyển I. Mỗi tác gia đều có ghi họ tên, quê quán, lý lịch và tác phẩm của họ. Sách có bài tựa của Nguyễn Tập (tước *Tập Trung bá*) đề năm Minh Mạng thứ 6 (1825), thứ đến là bài tiễu dẫn của người soạn là Bùi Huy Bích viết năm Mậu Thân (1788), và cuối cùng là phần Mục lục.

Bản lần đầu (1825) in khắc ván, giấy bản xơ (khổ 25&nbsp;cm x 15&nbsp;cm) hiện còn lưu giữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam (Hà Nội), mang ký hiệu số *R.292* và *R. 968-969*.

Dưới đây là phần Mục lục:

## Giá trị
Đây là một bộ sách quý trong kho tàng thơ ca Việt Nam. Đóng góp lớn của Bùi Huy Bích là đã bổ sung thêm được những phần mà các nhà biên soạn trước ông chưa có điều kiện sưu tập. Tuy nhiên, Bùi Huy Bích không nêu rõ những tiêu chuẩn cụ thể mà ông đã dùng làm căn cứ khi tuyển chọn.

## Sách tham khảo
*Phan Huy Chú, *[[Lịch triều hiến chương loại chí]]* (Tập 3, phần "Văn tịch chí"). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
*Trần Văn Giáp, *Tìm hiểu kho sách Hán Nôm*. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
*Trần Thị Băng Thanh, mục từ "Hoàng Việt thi tuyển" trong *Từ điển văn học* (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
*Nhiều người soạn, Theo *Từ điển bách khoa Việt Nam* mục từ "Hoàng Việt thi tuyển", bản điện tử

## Chú thích
Setúbal (tỉnh)

**Tỉnh Setúbal** ( or , ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Setúbal.
## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 13 khu tự quản:
* Alcochete
* Almada
* Barreiro
* Moita
* Montijo
* Palmela
* Seixal
* Sesimbra
* Setúbal
* Alcácer do Sal
* Grândola
* Santiago do Cacém
* Sines

## Tham khảo
Guarda (tỉnh)

**Guarda (tỉnh)** (tiếng Bồ Đào Nha: *Distrito de Guarda*) là một tỉnh của Bồ Đào Nha, giáp biên giới với các vùng Castilla và León và Extremadura của Tây Ban Nha. Tỉnh lỵ đặt ở thành phố Guarda.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 14 khu tự quản:

* Aguiar da Beira
* Almeida
* Celorico da Beira 
* Figueira de Castelo Rodrigo 
* Fornos de Algodres 
* Gouveia 
* Guarda
* Manteigas 
* Mêda 
* Pinhel 
* Sabugal 
* Seia
* Trancoso 
* Vila Nova de Foz Côa

## Tham khảo
Braga (tỉnh)

**Braga (tỉnh)** (, ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Braga. Tỉnh có diện tích 2.673&nbsp;km² và dân số 831.368 người. Tỉnh giáp Viana do Castelo về phía bắc, Vila Real về phía đông, Porto về phía nam và một đoạn biên giới ngắn với vùng Galicia của Tây Ban Nha ở phía đông bắc.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 14 khu tự quản:
* Amares
* Barcelos
* Braga
* Cabeceiras de Basto
* Celorico de Basto
* Esposende
* Fafe
* Guimarães
* Póvoa de Lanhoso
* Terras de Bouro
* Vieira do Minho
* Vila Nova de Famalicão
* Vila Verde
* Vizela

## Tham khảo
Évora (tỉnh)

**Tỉnh Évora** là một tỉnh của Bồ Đào Nha, tiếp giáp vùng Extremadura của Tây Ban Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Évora.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 14 khu tự quản:
* Alandroal
* Arraiolos
* Borba
* Estremoz
* Évora
* Montemor-o-Novo
* Mora
* Mourão
* Portel
* Redondo
* Reguengos de Monsaraz
* Vendas Novas
* Viana do Alentejo
* Vila Viçosa

## Tham khảo
Leiria (tỉnh)

**Leiria** (tiếng Bồ Đào Nha:Distrito de Leiria) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Leiria, là thành phố đông dân nhất tỉnh.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 16 khu tự quản:
[C = thành phố/*cidade* T = thị xã/*vila*]
* Alcobaça C
* Alvaiázere T
* Ansião T
* Batalha T
* Bombarral T
* Caldas da Rainha C
* Castanheira de Pera T
* Figueiró dos Vinhos T
* Leiria C
* Marinha Grande C
* Nazaré T
* Óbidos T
* Pedrógão Grande T
* Peniche C
* Pombal C
* Porto de Mós T

## Tham khảo
Faro (tỉnh)

**Tỉnh Faro** (, ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha, giáp biên giới với vùng Andalucía của Tây Ban Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Faro.
## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 16 huyện:
* Albufeira
* Alcoutim
* Aljezur
* Castro Marim
* Faro
* Lagoa
* Lagos
* Loulé
* Monchique
* Olhão
* Portimão
* São Brás de Alportel
* Silves
* Tavira
* Vila do Bispo
* Vila Real de Santo António

## Tham khảo
Lisboa (tỉnh)

**Tỉnh Lisboa** (, ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Lisboa, đồng thời cũng là thủ đô quốc gia.

## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 16 khu tự quản:

* Alenquer
* Amadora
* Arruda dos Vinhos
* Azambuja
* Cadaval
* Cascais
* Lisboa
* Loures
* Lourinhã
* Sobral de Monte Agraço
* Mafra
* Odivelas
* Oeiras
* Sintra
* Torres Vedras
* Vila Franca de Xira

## Tham khảo
Beja (tỉnh)

**Tỉnh Beja** (tiếng Bồ Đào Nha:) là một tỉnh của Bồ Đào Nha, giáp biên giới với các vùng Extremadura và Andalucía của Tây Ban Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Beja.
## Các khu tự quản
Tỉnh gồm 11 khu tự quản:
* Aljustrel
* Almodôvar
* Alvito
* Barrancos
* Beja
* Castro Verde
* Cuba
* Ferreira do Alentejo
* Mértola
* Moura
* Odemira
* Ourique
* Serpa
* Vidigueira

## Tham khảo
Beja

**Beja** có thể chỉ:

*Beja (Bồ Đào Nha), một thành phố Bồ Đào Nha
**Beja (khu tự quản), khu tự quản Bồ Đào Nha
**Beja (quận), quận ở Bồ Đào Nha
**Căn cứ không quân Beja, Căn cứ không quân Bồ Đào Nha
*Béja, thị xã Tunisia
**Béja Governorate, governorate hay tỉnh
*Beja, Latvia, thị xã và khu tự quản ở Latvia
*Beja (Princely State), một cự princely state ở Ấn Độ, Himachal Pradesh
*Người Beja, một dân tộc ở đông bắc châu Phi
*Tiếng Beja, ngôn ngữ của người Beja
*Beja Congress, một nhóm chủ yếu người Beja chống chính phủ Sudan
Beja (Bồ Đào Nha)

**Beja** () là một huyện thuộc tỉnh Beja, Bồ Đào Nha. Huyện này có diện tích 1147&nbsp;km², dân số thời điểm năm 2001 là 35762 người. Dân số thành thị là 21.658 người.

Thành phố bao gồm 18 giáo xứ, và là thủ phủ của Beja. Thị trưởng hiện nay là Francisco Santos, được bầu bởi Liên minh Dân chủ Unitariaa. Không quân Bồ Đào Nha có một căn cứ không quân trong khu vực - Căn cứ không quân số 11.

Tọa lạc trên một ngọn đồi (277 m), chỉ huy một vị trí chiến lược trong vùng đồng bằng rộng lớn của Alentejo Baixo, Beja từng là một vị trí quan trọng trong thời cổ đại. Đã có người ở trong thời Celtic, thị xã, sau đó được đặt tên là Pax Julia Julius Caesar trong 48 trước Công nguyên, khi ông thực hiện hòa bình với những người Lusitania. Ông đã phát triển thị xã thành thủ đô của các tỉnh cực nam của Lusitania (Santarém và Braga là các thủ đô khác của conventi). Trong suốt triều đại của hoàng đế Augustus thị trấn thịnh vượng trở thành "Pax Augusta". Lúc đó nó đã nằm ở một ngã ba đường chiến lược.

## Tham khảo
Tinh tuyển chư gia luật thi

**Tinh tuyển chư gia luật thi** (*Tập thơ luật lựa chọn phần tinh hoa nhất của các nhà*) là tuyển tập thơ Việt Nam viết bằng chữ Hán do Dương Đức Nhan biên tập. Đây là bộ hợp tuyển thứ hai trong số ba bộ xuất hiện kế tiếp ở thế kỷ 15, đó là: *[[Việt âm thi tập]], Tinh tuyển chư gia luật thi* và *[[Trích diễm thi tập]]*.
 
## Giới thiệu sơ lược
Tinh tuyển chư gia luật thi còn được gọi là: Thi gia tinh tuyển (theo Phan Phu Tiên và Phan Huy Chú), Tinh tuyển tập (theo Bùi Huy Bích), Tinh tuyển chư gia thi tập (theo cuối bản A. 2657) và Cổ kim chư gia tinh tuyển (theo nghiên cứu của Trần Văn Giáp).

Theo Nguyễn Huệ Chi, thì bộ sách này có lẽ được Dương Đức Nhan biên soạn khi chưa đỗ Tiến sĩ, tức trước năm 1463.

Và theo Lê Quý Đôn, thì bộ sách này gồm 15 quyển, nhưng theo Phan Huy Chú thì nó chỉ "có 5 quyển, chép từ Trần Nguyên Đán, Nguyễn Trung Ngạn trở xuống, (gồm) 13 thi gia, tất cả 472 bài".

Tuy nhiên, hai bản sách hiện còn lưu giữ ở Thư viện Khoa học xã hội (Hà Nội) đều không được đầy đủ như lời Phan Huy Chú đã ghi. Liệt kê ra như sau:

***Bản A.574** là sách chép tay, gồm 163 tờ (khổ 30&nbsp;cm x 20&nbsp;cm) có tên là **Tinh tuyển chư gia luật thi**, không có tựa, bạt và chú dẫn. Tờ thứ nhất có đề là: "Hồng Châu Lương Như Hộc Tường Phủ phê điểm; môn nhân Dương Đức Nhan biên tập" (*Lương Như Hộc phê bình và chấm câu; học trò ông là Dương Đức Nhan biên tập*). Mục lục như sau:

Từ tờ 35 của quyển II đến tờ 97 là phần phụ lục, đề là Phụ Lục Dụ Trai tiên sinh thi tập. Chưa rõ Dụ Trai là ai, nhưng theo theo Trần Văn Giáp thì đây là một tập thơ có vào đời Tự Đức.

*Bản A.2657 là sách in ván gỗ, ở đầu sách ghi là Tinh tuyển chư gia luật thi, nhưng ở cuối sách lại ghi là Tinh tuyển chư gia thi tập, nhưng hiện chỉ còn 2 quyển là quyển 4 và quyển 5, gồm 71 tờ. Mục lục như sau:

So sánh quyển 4 và quyển 5 của hai bản, thì thấy bản A.2657 hơn bản A.574 là 67 bài thơ.

## Nhận xét
Tinh tuyển chư gia luật thi không phải là một tuyển tập thơ toàn bích về từng triều đại hay về cả một thời đại. Hình như đây chỉ là một tuyển tập "bổ sung những bài còn thiếu" (lời Lê Quý Đôn). Tuy bài tựa ở đầu bộ sách do chính Hoàng Đức Lương viết nay đã mất, nhưng Lê Quý Đôn còn ghi được một đoạn trong *[[Toàn Việt thi lục]]*, thì thấy đó là một lời thanh minh, than thở của người soạn sách về sự bất lực của mình trong việc sưu tầm, và tình cảm dân tộc thật rõ nét sau những lời cảm thán này.

## Sách tham khảo
*Phan Huy Chú, *[[Lịch triều hiến chương loại chí]]* (Tập 3, phần "Văn tịch chí"). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
*Trần Văn Giáp, *Tìm hiểu kho sách Hán Nôm*. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
*Nguyễn Huệ Chi, mục từ: "Tinh tuyển chư gia luật thi" trong *Từ điển văn học* (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
*Nhiều người soạn, Theo *Từ điển bách khoa Việt Nam* mục từ: "Tinh tuyển chư gia luật thi".
 
## Chú thích