Norman Borlaug

**Norman Ernest Borlaug** (25 tháng 3 năm 1914 – 12 tháng 9 năm 2009) là nhà nông học Mỹ, nhà nhân đạo, người đoạt giải Nobel hòa bình năm 1970. Ông được coi là cha đẻ của Cách mạng xanh. Ông là người đã nhận được đồng thời ba giải thưởng lớn (Giải Nobel Hòa bình, Huân chương Tự do của Tổng thống và Congressional Gold Medal) cùng Giải Vannevar Bush năm 2000 vì những cống hiến đặc biệt cao quý cho nhân loại.

## Tiểu sử
Norman Borlaug là tiến sĩ di truyền và bệnh cây của Trường Đại học Minnesota (University of Minnesota) năm 1942. Ông chuyên nghiên cứu chọn giống lúa mì tại México và đã giới thiệu phát triển những giống lúa mì thấp cây, năng suất cao, kháng sâu bệnh nổi tiếng khắp thế giới.

Borlaug đã cống hiến suốt đời để cải thiện đời sống và thu nhập cho hàng trăm triệu nông dân nghèo trên toàn cầu. Ông dành nhiều thời gian cho giảng dạy, nghiên cứu, làm việc tại CIMMYT, CIANO ở México, Trường đại học Texas A&M University và Trung tâm chọn tạo giống cây trồng Center for Southern Crop Improvement ở Mỹ. Ông đã thực hiện nhiều dự án giúp đẩy mạnh sản xuất lương thực của nhiều nước ở châu Phi tại Bénin, Burkina Faso, Ethiopia, Ghana, Guinea, Mali, Malawi, Mozambique, Nigeria, Tanzania và Uganda, ở châu Á tại Ấn Độ, Pakistan,...; Ông là một trong những người sáng lập Giải thưởng Lương thực Thế giới (World Food Prize) và tổ chức nhiều hoạt động thiết thực khác. Đây là Cuộc cách mạng thứ hai của ông thắp sáng niềm tin yêu cuộc sống.

## Sách và bài giảng

:*Một số công trình tiêu biểu*
* *Wheat in the Third World*. 1982. Authors: Haldore Hanson, Norman E. Borlaug, and R. Glenn Anderson. Boulder, Colorado: Westview Press. ISBN 0-86531-357-1
* *Land use, food, energy and recreation*. 1983. Aspen Institute for Humanistic Studies. ISBN 0-940222-07-8
* *Feeding a human population that increasingly crowds a fragile planet*. 1994. Mexico City. ISBN
968-6201-34-3
* *Norman Borlaug on World Hunger*. 1997. Edited by Anwar Dil. San Diego/Islamabad/Lahore: Bookservice International. 499 pages. ISBN 0-9640492-3-6
* *[http://nobelprize.org/peace/articles/borlaug/index.html The Green Revolution Revisited and the Road Ahead]*. 2000. Anniversary Nobel Lecture, Norwegian Nobel Institute in Oslo, Norway. 8 September 2000.
* "Ending World Hunger. The Promise of Biotechnology and the Threat of Antiscience Zealotry". 2000. *Plant Physiology*, October 2000, Vol. 124, pp.&nbsp;487–490. (duplicate)
* *Feeding a World of 10 Billion People: The Tva/Ifdc Legacy*. 2003. ISBN 0-88090-144-6
* *Prospects for world agriculture in the twenty-first century*. 2004. Norman E. Borlaug, Christopher R. Dowswell. Published in: *Sustainable agriculture and the international rice-wheat system*. ISBN 0-8247-5491-3
* Foreword to *[[The Frankenfood Myth]]: How Protest and Politics Threaten the Biotech Revolution*. 2004. Henry I. Miller, Gregory Conko. ISBN 0-275-97879-6
* Norman E. Borlaug (2007) Sixty-two years of fighting hunger: personal recollections. Euphytica 157:287–297 (http://dx.doi.org/10.1007/s10681-007-9480-9)

## Tham khảo
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài

### Videos, truyền hình, phát thanh

* Borlaug's York Lecture at American Society of Agronomy Annual Meetings . *Challenges for the Crop Scientist in the 21st Century*. 2007. Windows Media and Quicktime.
* 30th Anniversary Nobel Lecture. *The Green Revolution Revisited and the Road Ahead*. 2000. Transcript. Adobe Acrobat PDF.
* Legacy interviews . Dr. Borlaug, Advisory Board member of Legacy, five hours of audio-visual interviews featuring his life story.
* Borlaug on Need for Increasing Food Supply . 2000. Transcript.
* Dedication lecture, Delaware Biotechnology Institute. *Feeding the World in the 21st century—The Role of New Science and Technology*. 2001 April 26. RealMedia. 00:47:42.
* Lecture, Nobel Centennial Symposia. 2001 December 6. RealMedia. 00:11:34.
* Lecture, The Famous Purdue Ag Fish Fry. 2003 February 8. MS Media. 02:21:02.
* The Story of Norman Borlaug: 60 Years Fighting Hunger. 2003 July 10. RealMedia. 01:29:02.
* Discussion, Beahrs Environmental Leadership Program . 2004 January 5–9. University of California, Berkeley. Text.
* ECON100A Lecture, University of California, Berkeley . 2004 Spring. RealMedia. 01:29:02.
* Commencement address, University of Minnesota . 2004 May. CD track.
* CEI Prometheus award acceptance speech . 2004 May 19. MS Media. 00:10:57.
* Inaugural address, 1st World Congress of Agroforestry . 2004 June 27. Orlando, Florida, USA. RealMedia. 01:06:34.
* Keynote speech, USDA Agricultural Outlook Forum . 2005 February 24. Arlington, Virginia, USA. MS Media. 35 phút.
* Radio interview by Penn Jillette. 2006 August 9. MP3 format. 00:43:27.

### Những tổ chức và chương trình
* Norman Borlaug Institute for International Agriculture - Texas A&M University System
* The Borlaug Center for Southern Crop Improvement - Texas A&M University System 
* CIMMYT - International Maize and Wheat Improvement Center 
* Sasakawa-Global 2000 
* The World Food Prize
* Legacy 
* Norman E. Borlaug International Agricultural Science and Technology Fellows Program 
* National Wrestling Hall of Fame's Hall of Outstanding Americans 
* "The Green Revolution in the Punjab", by Vandana Shiva
* The Life and Work of Norman Borlaug, Nobel Laureate
* "Biotechnology and the Green Revolution" , interview from November 2002
* Norman Borlaug: The Legend (agbioworld.com)
* Journal articles by Borlaug on PubMed
* List of Norman Borlaug articles and interviews
* Ears of plenty: The story of wheat , The Economist, December 20th, 2005
* "Billions Served" , an interview in *[[Reason (tạp chí)|Reason]]* by Ronald Bailey.