Trận Stones River

**Trận Stones River** hay **Trận Murfreesboro thứ hai** (dân miền Nam gọi đơn giản là **Trận Murfreesboro**) diễn ra từ 31 tháng 12 năm 1862 đến 2 tháng 1 năm 1863 tại miền Trung Tennessee, là đỉnh điểm của **Chiến dịch Stones River** tại Mặt trận miền Tây trong Nội chiến Hoa Kỳ. Trong các trận đánh lớn của cuộc chiến, Stones River có tỷ lệ quân số thương vong cao nhất cho cả hai bên. Mặc dù bản thân trận chiến là bất phân thắng bại, nhưng việc quân miền Bắc đẩy lui hai đợt tấn công của đối phương và cuộc rút lui sau đó của quân miền Nam đã trở thành điều kiện rất cần thiết để giúp vực dậy tinh thần người miền Bắc sau thất bại trong trận Fredericksburg ở miền Đông, đồng thời làm tiêu tan hy vọng kiểm soát miền Trung Tennessee của phe miền Nam.

Ngày 26 tháng 12 năm 1862, Binh đoàn Cumberland của miền Bắc dưới quyền Thiếu tướng William S. Rosecrans từ Nashville, Tennessee đã tiến quân đến nhằm thách thức binh đoàn Tennessee của tướng Braxton Bragg tại Murfreesboro. Ngày 31 tháng 12, cả hai viên tư lệnh đều lên kế hoạch tấn công vào sườn phải đối phương, nhưng Bragg đã ra tay trước. Quân đoàn của William J. Hardee và sau đó là của Leonidas Polk đã mở các đợt công kích mạnh mẽ vào cánh quân do thiếu tướng Alexander M. McCook chỉ huy. Một tuyến phòng ngự vững chắc do sư đoàn của chuẩn tướng Philip Sheridan trấn giữ tại bên phải khu trung tâm mặt trận đã giúp cứu vãn được sự sụp đổ hoàn toàn và quân miền Bắc liền thiết lập một chốt phòng ngự chặt chẽ di động lùi dần về đường Nashville Turnpike. Các cuộc tấn công tiếp sau đó của miền Nam tại phòng tuyến tập trung này đều đã bị đánh lui, đáng chú ý nhất là tại chỗ lồi ở rừng tuyết tùng "Round Forest" đối mặt với lữ đoàn của đại tá William B. Hazen. Bragg đã cố gắng tung quân đoàn của thiếu tướng John C. Breckinridge tiếp tục tấn công, nhưng đội quân này đến chiến trường chậm và nhiều đợt tấn công lần lượt của họ đều bị thất bại.

Chiến sự lại tiếp diễn ngày 2 tháng 1 năm 1863, khi Bragg lệnh cho Breckinridge công kích vị trí vững chắc của miền Bắc trên một quả đồi ở phía đông sông Stones. Đối mặt với lực lượng pháo binh áp đảo của đối phương, quân miền Nam bị đánh lui với tổn thất nặng nề. Ngày 3 tháng 1, nhận thấy rằng Rosecrans đang có thêm tiếp viện, Bragg liền quyết định rút binh đoàn của mình lui về Tullahoma, Tennessee.

## Xem thêm
* Trận Murfreesboro thứ nhất

## Chú thích

## Thư mục
* Connelly, Thomas L. *Autumn of Glory: The Army of Tennessee 1862&ndash;1865*. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1971. ISBN 0-8071-2738-8.
* Cozzens, Peter. *No Better Place to Die: The Battle of Stones River*. Urbana: University of Illinois Press, 1990. ISBN 0-252-01652-1.
* Crittenden, Thomas L. "The Union Left at Stone's River." In ''Battles and Leaders of the Civil War'' , vol. 3, edited by Robert Underwood Johnson and Clarence C. Buel. New York: Century Co., 1884-1888. .
* Daniel, Larry J. *Days of Glory: The Army of the Cumberland, 1861&ndash;1865*. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 2004. ISBN 978-0-8071-3191-6.
* Eicher, David J. *The Longest Night: A Military History of the Civil War*. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
* Esposito, Vincent J. *West Point Atlas of American Wars*. New York: Frederick A. Praeger, 1959. . The collection of maps (without explanatory text) is available online at the West Point website .
* Foote, Shelby. *[[The Civil War: A Narrative]]*. Vol. 2, *Fredericksburg to Meridian*. New York: Random House, 1958. ISBN 0-394-49517-9.
* Hattaway, Herman, and Archer Jones. *How the North Won: A Military History of the Civil War*. Urbana: University of Illinois Press, 1983. ISBN 0-252-00918-5.
* Hess, Earl J. *Banners to the Breeze: The Kentucky Campaign, Corinth, and Stones River*. Lincoln: University of Nebraska Press, 2000. ISBN 978-0-8032-2380-6.
* Horn, Stanley F. *The Army of Tennessee: A Military History*. Indianapolis: Bobbs-Merrill, 1941. .
* Kennedy, Frances H., ed. ''The Civil War Battlefield Guide''. 2nd ed. Boston: Houghton Mifflin Co., 1998. ISBN 0-395-74012-6.
* Lamers, William M. *The Edge of Glory: A Biography of General William S. Rosecrans, U.S.A.* Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1961. ISBN 0-8071-2396-X.
* Livermore, Thomas L. *Numbers and Losses in the Civil War in America 1861-65*. Reprinted with errata, Dayton, OH: Morninside House, 1986. ISBN 0-527-57600-X. First published 1901 by Houghton Mifflin.
* McDonough, James Lee. "Battle of Stones River." In *Battle Chronicles of the Civil War: 1862*, edited by James M. McPherson. Connecticut: Grey Castle Press, 1989. ISBN 1-55905-024-1. First published in 1989 by McMillan.
* McPherson, James M. *Battle Cry of Freedom: The Civil War Era*. Oxford History of the United States. New York: Oxford University Press, 1988. ISBN 0-19-503863-0.
* McWhiney, Grady. *Braxton Bragg and Confederate Defeat*. Vol. 1. New York: Columbia University Press, 1969 (additional material, Tuscaloosa: University of Alabama Press, 1991). ISBN 0-8173-0545-9.
* Smith, Derek. *The Gallant Dead: Union & Confederate Generals Killed in the Civil War*. Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2005. ISBN 0-8117-0132-8.
* Street, James Jr., and the Editors of Time-Life Books. *The Struggle for Tennessee: Tupelo to Stones River*. Alexandria, VA: Time-Life Books, 1985. ISBN 0-8094-4760-6.
* Welcher, Frank J. *The Union Army, 1861&ndash;1865 Organization and Operations*. Vol. 2, *The Western Theater*. Bloomington: Indiana University Press, 1993. ISBN 0-253-36454-X.
* National Park Service battle description
* CWSAC Report Update

## Đọc thêm
* Davis, William C. *The Battlefields of the Civil War*. London: Salamander Books, 1990. ISBN 1-84065-105-9.
* Hascall, Milo S. ''Personal recollections and experiences concerning the Battle of Stones River''. Goshen, IN: Times Publishing Co., 1889. .
* Hazen, William B. ''A Narrative of Military Service''. Huntington, WV: Blue Acorn Press, 1993. ISBN 978-0-9628866-7-6. First published 1885 by Ticknor and Co.
* McDonough, James Lee. *Stones River: Bloody Winter In Tennessee*. Knoxville: University of Tennessee Press, 1980. ISBN 0-87049-373-6.
* Rosecrans, William S. ''Official Report from the Battle of Stones River'', ngày 12 tháng 2 năm 1863.
* Watkins, Sam. ''Co. Aytch Maury Grays, First Tennessee Regiment or, A Side Show of the Big Show''. Cumberland Presbyterian Publishing House, 1882. .
* Worsham, Dr. William J. ''Old Nineteenth Tennessee Regiment, C.S.A. June, 1861 &ndash; April, l865''. Knoxville, TN: Paragon Printing, 1902.

## Liên kết ngoài
* Stones River National Battlefield
* Maps of the Union approach to Murfreesboro
* Animated history of the Perryville and Stones River Campaigns 
* Interactive map of Fortress Rosecrans 
* ''The Battle of Stones River: The Soldiers' Story,'' a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan