open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Izatha peroneanella

***Izatha peroneanella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is found throughout the North Island, ngoại trừ Aupouri Peninsula of Northland.

Sải cánh dài 15–24.5&nbsp;mm đối với con đực và 17–29.5&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến đầu tháng 4.
Ấu trùng có mặt ở các loài cây *[[Alseuosmia]]*, *[[Carpodetus serratus]]*, *[[Coprosma grandifolia]]*, *[[Coriaria arborea]]*, *[[Fuchsia excorticata]]*, *[[Nestegis]]*, *[[Pseudopanax arboreus]]*, *[[Ripogonum scandens]]*, *[[Chi Khổ sâm|Sophora]]* và *[[Wisteria]]*.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha convulsella

***Izatha convulsella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, nơi nó phân bố rộng rãi ở phía đông của Đảo Nam. Ở Đảo Bắc, nó chỉ được ghi nhận ở Wellington, Otaki, Palmerston North, Taihape và Waipawa.

Sải cánh dài 14–20&nbsp;mm đối với con đực và 13.5–19&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 9 đến tháng 2.
Ấu trùng đã được ghi nhận sinh sống dưới vỏ loài *[[Dacrydium cupressinum]]*. Cây thực phẩm của ấu trùng có thể là địa y mọc trên vỏ cây.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha manubriata

***Izatha manubriata*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở miền nam South Island only. It is có thể cả đặc hữu của the Otago Lakes district and adjacent ranges of miền trung Otago.

Sải cánh dài 24.5–27.5&nbsp;mm đối với con đực và khoảng 26&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 12 đến đầu tháng 3.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha dasydisca

***Izatha dasydisca*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is only known from nửa phía bắc của Đảo Bắc.

Sải cánh dài 15–19&nbsp;mm đối với con đực và khoảng 26&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 12, tháng 1 and tháng 2.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha oleariae

***Izatha oleariae*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is only known from quần đảo subantarctic Snares.

Sải cánh dài 15.5–20&nbsp;mm đối với con đực và 15.5–20&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 2.
Người ta đã ghi nhận ấu trùng đục cây chết của loài *[[Olearia lyallii]]*, hoặc dưới vỏ của cây chết loài này.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha gekkonella

***Izatha gekkonella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is only có ở vùng Taieri và Shag River catchments ở Đông Otago.

Sải cánh dài 13.5–15.5&nbsp;mm đối với con đực và 13.5–17&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 10, tháng 11 and tháng 12.

Ấu trùng được ghi nhận ăn địa y mọc trên đá.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha phaeoptila

***Izatha phaeoptila*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở North Island.

Sải cánh dài 13–15&nbsp;mm đối với con đực và 14–18.5&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 1 đến đầu tháng 3.
Ấu trùng đã được ghi nhận trên địa y mọc trên cành cây. Cũng có một số cá thể ở trên rêu.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Izatha caustopa

***Izatha caustopa*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is known very locally từ miền nam half of the North Island.

Sải cánh dài 24–26&nbsp;mm đối với con đực và 29–31.5&nbsp;mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 1, tháng 2, tháng 12 and tháng 4.
Ấu trùng được ghi nhận trên nhánh cây chết của loài *[[Fuchsia excorticata]]*. Chúng ăn vào mùa đông. Chúng lớn đầy đủ vào khoảng tháng 10.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Glyphodes onychinalis

***Glyphodes onychinalis*** là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó có nguồn gốc ở khu vực Á-Phi, bao gồm Ấn Độ, Sri Lanka, Hồng Kông, Thái Lan, Indonesia, Nhật Bản, Úc (miền bắc Territory và Queensland) và New Zealand, nhưng đã được ghi nhận ở California từ năm 2000.

Sải cánh dài khoảng 15&nbsp;mm. Bướm lớn có hoa văn màu nâu và màu trắng nổi bật.

Ấu trùng ăn jasmine, *[[Trúc đào|Nerium oleander]]*, *[[Gomphocarpus fruticosus]]* và có lẽ cũng ăn cây khác.

## Chú thích

*
Neumichtis nigerrima

***Neumichtis nigerrima*** là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở the Lãnh thổ Thủ đô Úc, New South Wales, Queensland, Nam Úc, Tasmania, Victoria và Tây Úc.

Sải cánh dài khoảng 40&nbsp;mm. Cánh trước có màu từ nâu đậm sang đen. Cánh sau màu nhạt với các ranh giới đen rộng.

Larvae have been recorded as feeding on *[[Chi Mía|Saccharum]]*, *[[Khoai tây|Solanum tuberosum]]*, *[[Củ cải ngọt|Beta vulgaris]]*, *[[Brassica rapa]]*, *[[Chi Cỏ ba lá|Trifolium]]*, *[[Petrorhagia]]* và *[[Chi Bạc hà|Mentha]]*. Ấu trùng non màu xanh lá cây với các sọc nhạt.

## Hình ảnh

Tập tin:Neumichtis nigerrima (5286798380).jpg
Tập tin:Neumichtis nigerrima (5335226705).jpg
Tập tin:Neumichtis nigerrima (5352724923).jpg
Tập tin:Neumichtis nigerrima (5353335548).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Ước lượng Bayes

Trong lý thuyết ước lượng và lý thuyết quyết định, một công cụ **ước lượng Bayes** là một phép ước lượng hoặc luật quyết định sao cho nó cực tiểu  giá trị kì vọng hậu nghiệm của một hàm lỗi (tiếng Anh loss function) (ví dụ,  **kì vọng sai số hậu nghiệm**). Một cách khác để tìm ước lượng trong Thống kê Bayes là Ước lượng cực đại hậu nghiệm.

## Định nghĩa

Giả sử một tham số θ chưa biết có phân phối tiên nghiệm \pi. Đặt \delta = \delta(x) là một ước lượng của θ (dựa trên các số đo *x*), và L(\theta,\delta) là hàm lỗi, ví dụ như bình phương sai số. **Hàm nguy cơ Bayes** của \delta được định nghĩa là E_\pi \{ L(\theta, \delta) \}: kì vọng của hàm lỗi trên phân phối của \theta. Điều này làm cho hàm nguy cơ trở thành một hàm theo \delta. Một ước lượng \delta được gọi là một *ước lương Bayes* nếu nó cực tiểu hàm nguy cơ Bayes. Một cách tương đương, ước lượng cực tiểu kì vọng hậu nghiệm của hàm lỗi E \{ L(\theta,\delta) | x \} *for each x* cũng cực tiểu hàm nguy cơ Bayes và đó là một ước lượng  Bayes.

## Các ví dụ
### Ước lượng sai số trung bình bình phương cực tiểu

Hàm nguy cơ thông dụng nhất được sử dụng cho ước lượng Bayes là sai số trung bình bình phương (MSE). MSE được xách định bởi
:\mathrm{MSE} = E\left[ (\widehat{\theta}(x) - \theta)^2 \right],
khi giá trị kì vọng được xác định trên phân phối của \theta và x.

Dùng MSE làm hàm nguy cơ, ước lượng  Bayes của tham số chưa biết đơn giản là giá trị trung bình của phân phối hậu nghiệm,
:\widehat{\theta}(x) = E[\theta |x]=\int \theta f(\theta |x)\,d\theta.
Nó còn được gọi là  ước lượng *sai số trung bình bình phương cực tiểu* (MMSE). Hàm nguy cơ Bayes trong trường hợp này là phương sai hậu nghiệm.

### Một số hàm nguy cơ khác
Hàm nguy cơ được lựa chọn dựa trên cách người ta xác định khoảng cách giữa giá trị ước lượng và giá trị thật của tham số. MSE là hàm nguy cơ được sử dụng phổ biến nhaast, chủ yếu vì sự đơn giản của nó. Tuy nhiên một số hàm nguy cơ khác cũng được sử dụng tùy lúc. Sau đây là một số ví dụ về chúng. Ta ký hiệu hàm phân phối hậu nghiệm tổng quát là F.

* Hàm nguy cơ  "tuyến tính" loss function, với  a>0 , nhận giá trị med hậu nghiệm làm ước lượng Bayes:
: L(\theta,\widehat{\theta}) = a|\theta-\widehat{\theta}| 
: F(\widehat{\theta }(x)|X) = \tfrac{1}{2}. 

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 

## Liên kết ngoài
* Bayesian estimation on cnx.org
Diasemia grammalis

***Diasemia grammalis*** là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.
Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ và cây thân thảo khác nhau.
## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Trachypepla euryleucota

***Trachypepla euryleucota*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Con trưởng thành bay vào tháng 12. Ấu trùng đã được phát hiện ăn phần mảnh vụn tổ chim.
## Hình ảnh

Tập tin:Trachypepla euryleucota (2928247913).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Erechthias chionodira

***Erechthias chionodira*** là một loài bướm đêm thuộc họ Tineidae. Loài này có ở New Zealand.

## Hình ảnh

Tập tin:Erechthias chionodira(2).jpg
Tập tin:Erechthias chionodira(3).jpg
Tập tin:Erechthias chionodira(4).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Ypsolopha coriacella

***Ypsolopha coriacella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Đức, Ba Lan, Áo, Thụy Sĩ, Slovakia, Cộng hòa Séc và Nga.

Ấu trùng ăn các loài *[[Abies]]*.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha trichonella

***Ypsolopha trichonella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha, Croatia, miền bắc quần đảo Aegean và Turkmenistan.

Ấu trùng ăn các loài *[[Ephedra]]*.

## Liên kết ngoài
*lepiforum.de

## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha sylvella

***Ypsolopha sylvella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu.

Sải cánh dài 18–20&nbsp;mm. Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 9. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn lá của *[[Quercus]]*, nhưng cũng ăn các loài cây khác như *[[Corylus]]*, *[[Carpinus betulus]]*, *[[Betula]]* và *[[Myrica gale]]*.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha vittella

***Ypsolopha vittella*** (tên tiếng Anh: *Elm Autumn Moth*) là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu tới Xibia to Nhật Bản. Nơi sinh sống bao gồm các khu vực rừng gỗ.

Sải cánh dài 16–20&nbsp;mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn lá và hoa của loài *[[Ulmus]]* và *[[Fagus]]*.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha querciella

***Ypsolopha querciella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ, bao gồm Arizona và Utah.

Sải cánh dài khoảng 17&nbsp;mm.
Ấu trùng ăn các loài *[[Quercus]]*.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha sublucella

***Ypsolopha sublucella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở California.

Ấu trùng ăn sồi of the section *Protobalanus*, bao gồm *[[Quercus vaccinifolia]]*.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha cervella

***Ypsolopha cervella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở đảo Vancouver về phía nam đến các bang Thái Bình Dương đến quận San Diego ở California và Arizona.

Sải cánh dài khoảng 19&nbsp;mm. Có một lứa một năm, với con trưởng thành xuất hiện vào tháng 6.

Ấu trùng ăn cây sồi của *Erythrobalanus* và *Lepidobalanus*, bao gồm *[[Quercus chrysolepis]]* và *[[Quercus gambelii]]*.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Schinia carrizoensis

The **Carrizo Flower Moth** (*Schinia carrizoensis*) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền trung California.

Sải cánh dài khoảng 31&nbsp;mm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Images
Schinia citrinella

***Schinia citrinella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Arizona, California, Colorado, Kansas, Nebraska, Nevada, New Mexico, Oklahoma, Texas, Utah and miền bắc México.

Sải cánh dài khoảng 26&nbsp;mm.

Ấu trùng ăn *[[Croton (plant)|Croton]]* species.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Butterflies and Moths of North America
Ypsolopha lyonothamnae

***Ypsolopha lyonothamnae*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở California Channel Islands.

Ấu trùng ăn các loài *[[Lyonothamnus]]*.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha colleaguella

***Ypsolopha colleaguella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở thung lũng sông Volga ở phía nam Nga và Kazakhstan (khu vực hạ lưu sông Irtysz gần biên giới với Trung Quốc).
## Etymology
The name of this species là một dedicated to the friends of the author that helped in his work on
Ypsolophidae.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Eudonia minualis

***Eudonia minualis*** là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Ấu trùng ăn rêu trên vỏ cây *[[Olearia bullata]]* và *[[Olearia hectorii]]*.

## Hình ảnh

Tập tin:Eudonia minualis (2926023239).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Ypsolopha blandella

***Ypsolopha blandella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở tỉnh Amur in Nga, Estonia, Latvia và Tây Ban Nha.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha undulatella

***Ypsolopha undulatella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở Hoa Kỳ, bao gồm Arizona, Utah và Colorado.

Sải cánh dài khoảng 20–24&nbsp;mm.
## Chú thích

 
## Tham khảo
Ypsolopha chazariella

***Ypsolopha chazariella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Latvia, Litva, Cộng hòa Séc, Slovakia, Albania, Bosna và Hercegovina, Hungary, Bulgaria, România và Pháp. Nó cũng được tìm thấy ở Phần Lan, và người ta cho rằng nó được du nhập vào bắc Âu cùng với cây nó ăn, là loại cây trang trí phổ biến ở Âu Châu.

Ấu trùng ăn *[[Acer tatarica]]*. Ấu trùng có thể tìm thấy từ cuối tháng 5 đến the middle of tháng 6.

## Liên kết ngoài
*lepiforum.de

## Chú thích

 
## Tham khảo
Quốc hội (định hướng)

Cùng tên bài **Quốc hội** có thể bao gồm các bài sau:
*Quốc hội
*Quốc hội Việt Nam Cộng hòa
*Quốc hội Việt Nam
*Chủ tịch Quốc hội Việt Nam
*Quốc hội Hoa Kỳ
*Quốc hội Trung Quốc
*Quốc hội Đài Loan
*Quốc hội Pháp
*Quốc hội Anh
*Quốc hội Úc
Ypsolopha divisella

***Ypsolopha divisella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Pháp.

Sải cánh dài 16–17&nbsp;mm.

The larvae feed *[[Ephedra altissima]]*

## Chú thích

 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*lepiforum.de
Ypsolopha kristalleniae

***Ypsolopha kristalleniae*** là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở Crete và Thổ Nhĩ Kỳ.

Sải cánh dài khoảng 19&nbsp;mm.

## Chú thích

 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*lepiforum.de
Phrealcia eximiella

***Phrealcia eximiella*** là một loài bướm đêm thuộc họYpsolophidae. Chúng thường xuất hiện ở Tây Ban Nha, Pháp, Ý, Áo và Thụy Sĩ.

Sải cánh dài 16.5–17.5&nbsp;mm.

## Chú thích

## Tham khảo

* lepiforum.de
Ichneutica plena

***Ichneutica plena*** là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
* Citizen science observations
Artigisa melanephele

***Artigisa melanephele*** là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Úc và New Zealand.

## Hình ảnh

Tập tin:Artigisa melanephele1.jpg
Tập tin:Artigisa melanephele2.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Scoparia diphtheralis

***Eudonia diphtheralis*** là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Ấu trùng ăn các loại rêu.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Orthenches semifasciata

***Orthenches semifasciata*** là một loài bướm đêm thuộc họ Plutellidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Sải cánh dài 16–18&nbsp;mm. 
## Hình ảnh

Tập tin:File-Lepidoscia protorna Mairangi Bay2.jpg
Tập tin:Orthenches semifasciata (2929125928).jpg


## Chú thích

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Teleiodes saltuum

***Teleiodes saltuum*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó được tìm thấy ở Na Uy và Thụy Điển phía nam đến Pháp, Ý, Slovenia, Serbia và Montenegro và România và from Hà Lan phía đông đến Ba Lan.

Sải cánh dài 15–18&nbsp;mm.

Ấu trùng ăn các loài *[[Larix]]*.

## Hình ảnh

Tập tin:Teleiodes saltuum1.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Helastia mutabilis

***Helastia mutabilis*** là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, nơi nó được tìm thấy ở cả bắc và nam quần đảo.

Chiều dài cánh trước là 9.5-13.1&nbsp;mm.

Ấu trùng ăn các loài rêu chi *[[Racomitrion]]*.

## Chú thích

*
Depressaria depressana

***Depressaria depressana*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu. Nó cũng được tìm thấy ở Cận Đông, Bắc Phi và phần phía đông của miền Cổ bắc. Tại Liên Xô cũ, nó phân bố ở toàn châu Âu trừ Viễn Bắc. Nó cũng được tìm thấy ở miền bắc Kavkaz và Ngoại Kavkaz (Gruzia và Armenia), ở Kazakhstan, Trung Á (Kyrgyzstan, Tajikistan), ở phía nam của Xibia (Tomsk, Novosibirsk Regions and Altai Territory) và vùng Viễn Đông Nga (Lãnh thổ Primorskii).

Sải cánh dài 14–20&nbsp;mm. Con trưởng thành bay từ tháng 3 đến tháng 5. Có một lứa một năm. Có hai lứa ở miền bắc Caucasus và đến 3 lứa ở phía nam của Ukraina.

Ấu trùng ăn *[[Daucus carota]]*, *[[Pimpinella]]*, *[[Pastinaca]]*, *[[Seseli]]* và *[[Peucedanum oreoselinum]]*.

## Hình ảnh

Tập tin:Depressaria depressana.JPG
Tập tin:Depressaria depressana - Curtis.png
Tập tin:Depressaria depressana a carrot inflorescence inhabited by a larva.JPG
Tập tin:Depressaria depressana larva.JPG


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Swedish Moths
*Fauna Europaea 
*Species information
Euchaetis rhizobola

***Euchaetis rhizobola*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở Úc, bao gồm New South Wales và Queensland.

Sải cánh dài khoảng 30&nbsp;mm.

Ấu trùng ăn các loài Eucalyptus khác nhau.

## Hình ảnh

Tập tin:Euchaetis rhizobola 1.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Thema protogramma

***Thema protogramma*** là một loài Oecophoridae hiện diện Úc.

## Hình ảnh

Tập tin:Thema protogramma (2911213842).jpg


## Tham khảo
Metathrinca tsugensis

***Metathrinca tsugensis*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài bản địa của Nhật Bản, nhưng là một loài di thực năm miền tây châu Âu và Hawaii.

Sải cánh dài 16–24&nbsp;mm.

Ấu trùng ăn các loài Pinaceae, bao gồm các loài *[[Tsuga]]* và *[[Pinus pentaphylla]]*. Chúng tạo ra mụn trên cây.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Japanese Moths
Maui

**Maui** ( trong tiếng Anh,  trong tiếng Hawaii) là hòn đảo lớn thứ hai của quần đảo Hawaii với diện tích 1.883,5&nbsp;km² và cũng là hòn đảo lớn thứ 17 của Hoa Kỳ. Maui là một phần của tiểu bang Hawaii và là hòn đảo lớn nhất trong bốn hòn đảo của Quận Maui, lớn hơn Lānai, Kahoolawe, và Molokai. Năm 2000, Maui có dân số 117.644, đông dân thứ ba trong quần đảo Hawaii, sau Oahu và Đảo Hawaii. Kahului là thành phố lớn nhất trên đảo với dân số 20.146. Wailuku là thủ phủ của Quận Maui. Các thị trấn quan trọng khác bao gồm Kīhei, Lahaina, Makawao, Pāia, Kula, Haikū, Hāna, Kāanapali, Wailea, Makena, và Kapalua.

Maui là một hòn đảo được hình thành từ hai ngọn núi lửa và một eo đất giữa chúng. Puu Kukui là ngọn núi cao nhất với độ cao là . Maui là một phần của một đơn vị lớn hơn nhiều, đó là Maui Nui, trong đó bao gồm các đảo Lānai, Kahoolawe, và Molokai. Trong thời kỳ mực nước biển xuống thấp, bao gồm lần gần đây nhất là 20.000 năm trước, các hòn đảo đã được nối với nhau thành một hòn đảo duy nhất do các eo biển giữa chúng biến mất. Maui là nơi còn khá nhiều rừng nhiệt đới trên các sườn núi đông bắc của Haleakala do địa hình cực kỳ phức tạp đã ảnh hưởng nhiều đến nhiều khai thác rừng. Sử dụng đất nông nghiệp và công nghiệp ven biển đã có một ảnh hưởng xấu đến nhiều khu vực ven biển của Maui. Nhiều bất thường của rạn san hôMaui là nơi có một lượng lớn rừng nhiệt đới trên các sườn đông bắc của Haleakala, phục vụ như các lưu vực thoát nước cho phần còn lại của đảo. Các địa hình cực kỳ khó khăn đã khiến nhiều khai thác rừng.
Sử dụng đất nông nghiệp và công nghiệp ven biển đã có một ảnh hưởng xấu đến nhiều khu vực ven biển của Maui. Nhiều bất thường của rạn san hô ở Maui đã xảy ra do đã bị thiệt hại bởi ô nhiễm, dòng hải lưu, và du lịch, mặc dù vậy việc tìm kiếm các loài rùa biển, cá heo, và các loài cá nhiệt đới Hawaii vẫn còn phổ biến.

Ban đầu hòn đảo có những người Polynesia đến định cư từ Tahiti và Marquesas. Hòn đảo tăng trưởng dân số nhanh chóng trong năm 2007, khi Kīhei là một trong những thị trấn phát triển nhanh nhất tại Hoa Kỳ (xem biểu đồ bên dưới). Thu hút đông đảo nhiều người về hưu và nhiều người khác đến để cung cấp các dịch vụ cho họ cộng với số lượng ngày càng tăng nhanh của khách du lịch. Dân số tăng trưởng quá nhanh đã gây ra những điều bất bình thường, bao gồm tắc nghẽn giao thông, khả năng chi trả nhà ở, và tiếp cận với nước sạch.

## Chú thích

## Chú thích
*

## Liên kết ngoài

* Official site of Maui County
*
Inga sparsiciliella

***Inga sparsiciliella*** (tên tiếng Anh: *Black-marked Inga Moth*) là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở México, Arkansas, Oklahoma, Missouri, Texas, South Carolina, Alabama, Florida, Georgia, North Carolina, Virginia

Sải cánh dài khoảng 16&nbsp;mm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Bug Guide
*Images
Kahoolawe

**Kahoolawe** ( trong tiếng Anh, (kəˈhoʔoˈlɐve) trong tiếng Hawaii) là hòn đảo nhỏ nhất trong tổng số 8 hòn đảo chính của quần đảo Hawaii. Đảo có vị rí cách 11,2&nbsp;km (7&nbsp;mi) phía tây nam của đảo Maui ở phía đông nam của đảo Lānai, chiều dài là  còn chiều rộng là  với tổng diện tích là . Điểm cao nhất là miệng núi lửa Lua Makika của chuỗi núi lửa Puu Moaulanui, độ cao  trên mực nước biển. Hòn đảo này là tương đối khô hanh (lượng mưa trung bình hàng năm là ít hơn 65&nbsp;cm, vì mất đi lượng mưa từ gió mậu dịch phía đông bắc và nằm trong bóng mưa của phía đông ngọn núi lửa Haleakala của Maui . Hơn một phần tư đất đai tại Kahoolawe đã bị thoái hóa.

Kahoolawe vốn luôn luôn có dân cư thưa thớt do thiếu nước ngọt. Bắt đầu từ Thế chiến II, đảo đã được sử dụng như là một sân tập và đã có nhiều vụ đánh bom của quân đội Hoa Kỳ. Sau nhiều thập kỷ của khu quân sự bị đóng cửa, và hòn đảo này đã được chuyển giao cho Bang Hawaii vào năm 1994. Cơ quan lập pháp bang Hawaii thành lập Cơ quan Bảo vệ đảo Kahoolawe dự trữ để phục hồi và giám sát hòn đảo và vùng biển xung quanh. Ngày nay, Kahoolawe chỉ có thể được sử dụng các hoạt động tinh thần, văn hoá bản địa Hawaii, và các mục đích sinh hoạt. Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ xếp Kahoolawe thuộc quyền hành chính của Quận Maui, Hawaii. Hòn đảo không có cư dân thường trú.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Kahoolawe Island Reserve Commission
* Hawaiian Encyclopedia:Kahoolawe
* http://www.hawaii.navy.mil/Kahoolawe/KahooloweMainFrame.htm 
* Protect Kahoolawe Ohana organization website
* A Report on Kaho'olawe
Cháu ngoan Bác Hồ

**Cháu ngoan Bác Hồ** là một danh hiệu vinh dự ở Việt Nam do Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tặng cho các cá nhân là học sinh tiểu học và trung học cơ sở có thành tích học tập và rèn luyện đạo đức tốt. Hàng năm, các trường học đều tổ chức Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ cấp trường, thường sẽ diễn ra vào cuối mỗi năm học, rồi sau đó sẽ tiếp tục cử một số đội viên ưu tú nhất tham dự Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ cấp huyện, cấp tỉnh và Toàn quốc. Đến nay, đã tổ chức được 7 kỳ Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ Toàn quốc.

## Tiêu chuẩn

### Tiêu chuẩn danh hiệu "Cháu ngoan Bác Hồ"

#### Cấp Liên đội
Gồm 5 tiêu chuẩn:

*Có tinh thần đoàn kết, thương yêu giúp đỡ bạn bè và mọi người xung quanh, khiêm tốn, thật thà, dũng cảm, biết vâng lời và giúp đỡ cha mẹ; xếp loại đạo đức từ khá trở lên. 
*Có tinh thần khắc phục khó khăn, vươn lên trong học tập và có kết quả ngày càng tiến bộ, xếp loại học lực từ trung bình trở lên. 
*Có ý thức chấp hành pháp luật, thực hiện nếp sống văn minh noi công cộng, nội quy của trường lớp, tích cực lao động, rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường.
*Tham gia đầy đủ và có hiệu quả các loại hoạt động của nhà trường và các phong trào do Đội TNTP Hồ Chí Minh Tổ chức. 
*Thực hiện chương trình rèn luyện Đội Viên, được công nhận hoàn thành từ 3 chuyên hiệu trở lên hoặc công nhận hoàn thành chương trình dự bị đội viên Thiếu niên Tiền phong theo độ tuổi.
 
#### Cấp quận, huyện, thị xã

Là những cháu ngoan Bác Hồ xuất sắc cấp Liên đội, xếp loại đạo đức tốt, xếp loại học lực từ khá trở lên; thực hiện chương trình rèn luyện đội viên, đạt từ 5 chuyên hiệu trở lên hoặc thực hiện và công nhận hoàn thành chương trình dự bị đội viên Thiếu niên tiền phong theo độ tuổi.

#### Cấp tỉnh, thành phố

Là những Cháu ngoan Bác Hồ xuất sắc cấp huyện, quận, thị xã, xếp loại đạo đức tốt, xếp loại học lực giỏi hoặc đạt giải trong các kì thi học sinh giỏi cấp quận/ huyện, tỉnh/thành phố trở lên,; được công nhận hoàn thành chương trình rèn luyện đội viên theo hạng tuổi hoặc thực hiện và công nhận hoàn thành chương trình dự bị đội viên Thiếu niên Tiền phong theo độ tuổi.

### Tiêu chuẩn danh hiệu "Sao cháu ngoan Bác Hồ"
Gồm 3 tiêu chuẩn:
*Toàn sao có tinh thần đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, vui chơi và rèn luyện đạo đức. 
*Sinh hoạt sao theo đúng quy định với nội dung phong phú, có phụ trách sao giúp đỡ thường xuyên. 
*Có quá nửa số bạn trong Sao đạt danh hiệu "Cháu ngoan Bác Hồ".

## Sự quan tâm
Danh hiệu Cháu ngoan Bác Hồ rất được Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam quan tâm để giáo dục ý thức, nhất là về lòng yêu nước, ý thức chính trị trung thành với lý tưởng của chủ nghĩa cộng sản.

## Chú thích

## Xem thêm
*Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Tháng 2 năm 2011

Tháng 2 năm 2011 bắt đầu vào thứ Ba và kết thúc sau 28 ngày vào thứ Hai.

## [[Chủ đề:Thời sự]]

## Tham khảo
Hoplomorpha camelaea

***Hoplomorpha camelaea*** là một loài Oecophoridae thấy ở Úc.

## Hình ảnh

Tập tin:Hoplomorpha camelaea 1.jpg
Tập tin:Hoplomorpha camelaea 3.jpg
Tập tin:Hoplomorpha camelaea 4.jpg


## Tham khảo

* 
*
Heteroteucha distephana

***Heteroteucha distephana*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở New South Wales, Queensland và Victoria.

Sải cánh dài khoảng 10&nbsp;mm. Adults have yellow forewings, each with a brown band across the middle and a broad brown margin. The hindwings are plain pale brown.

The larvae live in silked dead leaves. They feed on dead leaves của *[[Bạch đàn|Eucalyptus]]* species.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Australian Insects 
*Australian Faunal Directory
Đập Grand Coulee

**Đập Grand Coulee** là một đập lực trên sông Columbia ở tiểu bang Washington của Hoa Kỳ được xây dựng để sản xuất năng lượng thủy điện và cung cấp thủy lợi. Nó được xây dựng từ năm 1933 đến năm 1942, ban đầu với hai nhà máy điện. Một nhà máy điện thứ ba đã được hoàn thành vào năm 1974 để tăng cường sản xuất năng lượng. Đây là cơ sở sản xuất điện năng lớn nhất sản xuất điện ở Hoa Kỳ và một trong các kết cấu bê tông lớn nhất thế giới. Đề nghị xây dựng đập là trọng tâm của một cuộc tranh luận gay gắt trong những năm 1920 giữa hai nhóm: một phe muốn cung cấp thủy lợi cho Grand Coulee cổ với một kênh đào còn phe kia thì ủng hộ việc xây đập và dùng bơm nước. Phe ủng hộ xây đập đã thắng thế vào năm 1933, nhưng vì lý do tài chính thiết kế ban đầu cho một con đập 79 mét ngắn hơn so với hình dung rằng đập này có không thể hỗ trợ thủy lợi. Cục Khai hoang Hoa Kỳ và một tổ hợp của ba công ty được gọi là MWAK (Mason-Walsh-Atkinson Kier) bắt đầu xây dựng vào năm đó. Sau khi thăm công trường xây dựng vào tháng 8 năm 1934, Tổng thống Franklin Delano Roosevelt chuyển từ ủng hộ "đập thấp" rẻ hơn sang "đập cao" lợi hơn. Phương án đập cao đã được Quốc hội Hoa Kỳ phê duyệt vào năm 1935 và hoàn thành vào năm 1942, với đợt nước đầu tiên qua đập tràn đập này vào ngày 1 tháng 6 năm đó.

## Tham khảo
Elias Lönnrot

**Elias Lönnrot**  (sinh ngày 9 tháng 4 năm 1802 - mất ngày 19 tháng 3 năm 1884) là một nhà ngữ văn, nhà sư tập thơ truyền miệng Phần Lan truyền thống. Ông được biết đến với sáng tác *[[Kalevala]]*, sử thi quốc gia Phần Lan biên soạn từ văn hóa dân gian quốc gia. Lönnrot sinh năm tại Sammatti, ở tỉnh Uusimaa, Phần Lan. Ông học y khoa tại Học viện Turku. Năm ông nhập học học viện này là năm có đại hỏa hoạn Turku, thiêu rụi một nửa thị trấn - và trường đại học này. Lönnrot (và rất nhiều các phần còn lại của trường đại học này) đã chuyển đến Helsinki, nơi ông tốt nghiệp năm 1832. 

## Tham khảo
Chi Loa kèn

**Loa kèn**, **loa kèn thực thụ** (danh pháp khoa học: ***Lilium***) là một chi thực vật có hoa thân thảo mọc từ củ. Phần lớn các loài có nguồn gốc ôn đới Bắc bán cầu. Chúng bao gồm một chi với khoảng 110 loài trong họ Loa kèn (Liliaceae).

Các chi - bắt đầu từ nguồn gốc tiến hóa của nó trong dãy Himalaya - được tìm thấy trên tất cả các lục địa của Bắc bán cầu, nhất là ở các vùng khí hậu ôn hòa. Vùng phân bố chủ yếu là Trung Quốc (Đài Loan), trung tâm thứ cấp là Nhật Bản, Bắc Mỹ và châu Âu và vùng Kavkaz. Liên quan đến hoa Loa kèn gần nhất là các loại hoa thuộc chi Bối mẫu.

Chi này là loài cây hoa vườn quan trọng. Ngoài ra, chúng rất quan trọng về văn hóa và văn học trong nhiều thế giới. Một số loài đôi khi được trồng hoặc thu hoạch cho củ ăn được.

Các loài trong chi này là hoa loa kèn thật sự. Nhiều cây khác có tên "hoa loa kèn" trong cách gọi thông thường, một số trong đó là khá không liên quan đến hoa loa kèn thật sự.

## Loài
### Section Martagon

### Section Pseudolirium

### Section Liriotypus

### Section Archelirion

### Section Sinomartagon

### Section Leucolirion

### Section Daurolirion

### Section not specified

## Hình ảnh

Tập tin:Lys royal 2 FR 2012.jpg
Tập tin:Lilium carniolicum tscheppaschlucht 01.jpg
Tập tin:Lilium canadense (beta).jpg
Tập tin:An-Osmotic-Model-of-the-Growing-Pollen-Tube-pone.0036585.s004.ogv
Tập tin:Dwarf Asiatic Lily Hybrid-Lilium 'Matrix'-Offnfopt 4635.JPG


## Chú thích

 
## Tham khảo

*Farr, E.R. & Zijlstra, G. (eds.) 1996-. Index Nominum Genericorum (Plantarum)
*Govaerts, R. & al. 2011. Lilium in World Checklist of Selected Plant Families. The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on internet. Truy cập: 2011 July 15
*Linnaeus, C. 1753. Species Plantarum 1: 302.
Điện ảnh Thụy Sĩ

**Điện ảnh Thụy Sĩ** (tiếng Pháp: *Cinéma suisse*, tiếng Đức: *Schweizer Film*, tiếng Ý: *Cinema Svizzero*) là tên gọi ngành công nghiệp Điện ảnh của Liên bang Thụy Sĩ từ 1896 đến nay.

## Lịch sử hình thành và phát triển
## Hãng phim
## Phim nổi tiếng

## Nhân vật nổi tiếng
### Nhà làm phim tên tuổi

* Jean-Paul Cardinaux
* Richard Dembo
* Charles-Georges Duvanel
* Kurt Früh
* Jean-Luc Godard
* Claude Goretta
* Elena Hazanov
* Thomas Koerfer
* Xavier Koller
* Markus Imhoof
* Leopold Lindtberg
* Franz Schnyder
* Casimir Sivan
* Alain Tanner
* August Kern
* Lazar Wechsler

### Diễn viên nổi tiếng
* Ursula Andress
* Anne-Marie Blanc
* Sibylle Blanc
* Zarli Carigiet
* Eliane Chappuis
* Bruno Ganz
* Heinrich Gretler
* Emil Hegetschweiler
* Max Haufler
* Marthe Keller
* Maximillian Schell

## Giải thưởng Điện ảnh

* Liên hoan phim Quốc tế Locarno
* Liên hoan phim Zurich

## Xem thêm
* Điện ảnh Thụy Sĩ
* DVD Thụy Sĩ
* artfilm.ch Swiss Films in the theatres, television, DVD and VOD
* Swiss Film Directory 
* Phim Thụy Sĩ từ 1896 

## Tham khảo
Phân rã alpha

**Phân rã alpha** hay **Phân rã <big>α</big>** là một loại phân rã phóng xạ trong đó một hạt nhân nguyên tử phát ra một hạt alpha và qua đó biến đổi (hay "phân rã") bị giảm cả số hiệu nguyên tử lẫn số neutron đi 2 đơn vị, còn số khối lượng bị giảm mất 4 đơn vị. Ví dụ:
:&nbsp;→&nbsp;&nbsp;+&nbsp;
hay có thể viết là:
:&nbsp;→&nbsp;&nbsp;+&nbsp;

Hạt alpha gồm hai proton và hai neutron liên kết với nhau thành một hạt giống hệt hạt nhân nguyên tử heli  ^{4}_{2} \hbox{He} .

Tia alpha là chùm của các hạt  ^{4}_{2} \hbox{He}  bay ra với vận tốc khoảng 2*107 (m/s), đi được vài centimet trong không khí và vài micromet trong chất rắn.

## Lịch sử phát hiện
Các hạt alpha được Ernest Rutherford mô tả đầu tiên trong khảo sát về phóng xạ vào năm 1899 và đến năm 1907, và chúng được xác định là các ion He2+.

Đến năm 1928 George Gamow đã giải quyết lý thuyết phân rã alpha thông qua hiệu ứng đường hầm. Hạt alpha bị hạt nhân giữ lại trong một hố thế năng. Về mặt kinh điển, nó bị cấm trốn thoát, nhưng theo các nguyên lý cơ học lượng tử mới được phát hiện (sau đó), nó có xác suất "đường hầm" nhỏ (nhưng vẫn khác không) xuyên qua hàng rào và xuất hiện ở phía bên kia để thoát khỏi hạt nhân. 
Gamow đã giải một mô hình thế năng cho hạt nhân và dẫn xuất, theo các nguyên lý đầu tiên, mối quan hệ giữa chu kỳ bán rã của phân rã và năng lượng phát xạ, điều đã được phát hiện theo thực nghiệm trước đây và được gọi là định luật Geiger-Nuttall.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Điện ảnh Tây Tạng

**Điện ảnh Tây Tạng** là tên gọi ngành công nghiệp Điện ảnh của Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc.

## Lịch sử hình thành và phát triển
### Hãng phim
### Phim nổi tiếng

### Nhà làm phim tên tuổi
* Khyentse Norbu
* Neten Chokling

### Diễn viên nổi tiếng
* Khyentse Norbu
* Sogyal Rinpoche
* Namgyal Lhamo
* Neten Chokling

## Xem thêm
* Slowly taking back the screen - Cinema in Tibet 
* The Sun Behind the Clouds: Tibet’s Struggle for Freedom 

## Tham khảo
Nhà máy nhiệt điện

**Nhà máy điện nhiệt** là một nhà máy điện, trong đó hóa năng của nhiên liệu biến thành nhiệt năng cấp nhiệt cho nước để biến thành hơi. Nước được đun nóng, chuyển thành hơi nước và quay một tua bin hơi nước và tuabin này làm chạy một máy phát điện. Sau khi đi qua tuabin, hơi nước được ngưng tụ trong bình ngưng và tuần hoàn lại đến nơi mà nó đã được làm nóng, quá trình này được gọi là chu trình Rankine. Khác biệt lớn nhất trong thiết kế của nhà máy nhiệt điện là do các nguồn nhiên liệu khác nhau. Một số thiết kế thích sử dụng thuật ngữ trung tâm năng lượng hạn bởi vì các cơ sở đó chuyển đổi hình thức của năng lượng từ nhiệt năng thành điện năng. Một số nhà máy nhiệt điện cũng cung cấp năng lượng nhiệt cho mục đích công nghiệp, để sưởi ấm, hoặc để khử muối trong nước cũng như cung cấp năng lượng điện. Một tỷ lệ lớn khí CO2 được tạo ra từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch ở các nhà máy nhiệt điện gây ảnh huởng rất lớn đến bầu không khí sống của con người.Vì vậy nhà máy nhiệt điện luôn được hạn chế sử dụng một cách tối ưu để giảm tác hại của khí thải công nghiệp.

## Tham khảo
Chaetognatha

***Chaetognatha***, có nghĩa là **hàm lông** hay **hàm tơ**, và thường được gọi là trùng mũi tên, là một ngành sâu ăn thịt biển là một thành phần chủ yếu của sinh vật phù du trên toàn thế giới. Khoảng 20% loài được biết đến là những sinh vật đáy, đó là thuộc vùng thấp nhất của đại dương, hoặc vùng đáy, và có thể bám vào tảo và đá. Chúng được tìm thấy trong tất cả các vùng nước biển, từ bề mặt nước nhiệt đới và vực nước nông với biển sâu và các vùng cực. Hầu hết các chaetognaths trong suốt và có hình dạng như quả ngư lôi, nhưng một số loài sâu biển có màu da cam. Chúng có kích thước 2–120&nbsp;mm (0,079-4,7 in). Hiện có hơn 120 loài hiện đại được phân loại trong hơn 20 chi. Mặc dù tính đa dạng giới hạn của các loài, số lượng các cá nhân là rất lớn.

## Hình ảnh

Tập tin:MEB back.png
Tập tin:Chaetotilted.png
Tập tin:Brockhaus-Efron Chaetognatha.jpg
Tập tin:Chaetognatha.PNG

## Xem thêm
* Phân loại giới Động vật

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
*Image of ''Pseudosagitta gazellae'' with a krill in its gut from the Tasmanian Aquaculture and Fisheries Institute 
*Chaetognatha of the World  – last retrieved ngày 13 tháng 12 năm 2006
*List of valid chaetognath species 
*Hints for identifying chaetognaths
Phenacovolva recurva

***Phenacovolva recurva*** Phenacovolva là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Chúng hiện diện ở phía tây Thái Bình Dương từ Nhật Bản đến bắc New Zealand.

## Chú thích

 
## Tham khảo

## Đọc thêm
* Powell A. W. B., *New Zealand Mollusca*, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1
Ovulidae

***Ovulidae*** là một họ ốc biển trong lớp chân bụng (Gastropoda), thường được gọi là **ốc giả cowrie** (false cowries), **ốc cowrie đồng minh** (cowry allies), hay đơn giản là **ốc Ovulid**. Mặc dù có vẻ ngoài khá giống với họ *Cypraeidae* (ốc cowrie thật), Ovulidae lại thuộc một nhánh khác trong siêu họ **Cypraeoidea**.

Chúng hiện điện chủ yếu ở vùng nước nhiệt đới và cận nhiệt đới, với hầu hết các vùng trong khu vực Ấn-Tây Thái Bình Dương. Nhưng một số loài sống ở vùng nước ôn đới.

## Một số chi tiêu biểu:

* *Ovula*
* *Phenacovolva*
* *Pseudosimnia*
* *Cuspivolva*
* *Cymbovula*

----

## Hình ảnh

Tập tin:Cowry.jpg
Tập tin:Ovulid.jpg
Tập tin:Ovula ovum - Borneo.jpg
Tập tin:Ovula ovum-6.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Tiếng Brahui

**Tiếng Brahui** () là một ngôn ngữ Dravida chủ yếu được nói bởi người Brahui ở miền trung Baluchistan của Pakistan, với những cộng đồng nhỏ rải rác ở Afghanistan. Ngôn ngữ này, nhờ sự hiện diện của người nhập cư và kiều dân, cũng có mặt tại Qatar, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, Iraq, và Iran. Nó cách các ngôn ngữ Dravida khác tại Nam Ấn Độ hơn . Các huyện Kalat, Mastung Khuzdar và một phần Quetta của Balochistan có người nói tiếng Brahui chiếm số đông. Tiếng Brahui chịu ảnh hưởng của các ngôn ngữ Iran trong vùng, nhất là tiếng Baloch.

## Chữ viết
Tiếng Brahui là ngôn ngữ Dravida duy nhất không dùng chữ viết Brahmic; thay vào đó, nó đã được viết bằng chữ Ả Rập từ nửa sau của thế kỷ 20. Ở Iran, Afghanistan và Pakistan, chữ viết Nastaʿlīq dựa trên tiếng Urdu được sử dụng:

## Tham khảo

## Nguồn

*
*
*Bray, Denys. *The Brahui Language, an Old Dravidian Language Spoken in Parts of Baluchistan and Sind: Grammar.* Gian Publishing House, 1986. 
*
*
*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài

* Online Brahui Dictionary 
* ''Handbook of the Birouhi language'' By Allâh Baksh (1877)
* Brahui Language Board 
* Bráhuí Báşágal (Brahui Alphabet) 
* Profile of the Brahui language
* Partial bibliography of scholarly works on Brahui
* Britannica Brahui language
* Brahui basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
Tiếng Filipino

**Tiếng Filipino** hay **Tiếng Philippines** là một ngôn ngữ dựa theo tiếng Tagalog và là một trong hai ngôn ngữ chính thức của Philippines, cùng với tiếng Anh. Tagalog là ngôn ngữ mẹ đẻ của một phần ba dân số Philippines. Nhất là xung quanh thủ đô Manila, nhưng hầu như toàn bộ dân Philippines cũng có thể sử dụng ngôn ngữ này.

## Lịch sử
Ngày 12 tháng 11 năm 1937, Philippines chấp thuận một đạo luật xây dựng một ngôn ngữ quốc gia, dựa trên việc khảo sát các ngôn ngữ bản địa hiện có, nhằm lựa chọn một trong số đó để sử dụng làm cơ sở cho ngôn ngữ quốc gia của Philippines. Ba ứng cử viên chính là tiếng Tagalog, Tiếng Visayan và Tiếng Ilocano.

Ngày 14 tháng 7 năm 1936, *Surián ng Wikáng Pambansâ* (Viện Ngôn ngữ Quốc gia) đã lựa chọn tiếng Tagalog là cơ sở của *Wikang Pambansâ* ("Quốc ngữ") dựa trên các yếu tố sau:
#Tagalog được sử dụng rộng rãi và là ngôn ngữ dễ hiểu nhất trong tất cả các khu vực của Philippines;
#Ngôn ngữ này không bao gồm các nhánh nhỏ hơn như tiếng Visayan hay tiếng Bikol;
#Đây là ngôn ngữ được sử dụng trong sách báo và văn học nhiều hơn bất kỳ ngôn ngữ bản địa nào khác ở Philippines.
#Đây là ngôn ngữ ở Manila — thủ đô chính trị và kinh tế của Philippines trong suốt thời kỳ phụ thuộc vào Tây Ban Nha và Hoa Kỳ;
#Tagalog là ngôn ngữ của Cách mạng 1896 và cách mạng Katipunan - hai yếu tố rất quan trọng trong lịch sử Philippines

Năm 1959, ngôn ngữ được biết đến như là *Pilipino* trong một nỗ lực để tách nó ra khỏi người Tagalog.

Sau đó, Hiến pháp 1973 quy định một ngôn ngữ quốc gia riêng biệt để thay thế Pilipino, một ngôn ngữ mà nó có tên là *Filipino*. Tuy nhiên, Điều XV, mục 3) không đề cập đến việc tiếng Tagalog và Pilipino làm nền tảng cho tiếng Filipino

## Tham khảo
Vũ Ngọc Khánh

**Vũ Ngọc Khánh** (1926 – 26 tháng 6 năm 2012) là Phó Giáo sư, một nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam, các công trình của ông chủ yếu về nghiên cứu văn hóa dân gian.

## Tiểu sử
Ông sinh năm 1926 tại xã Xuân Hội, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, lớn lên đi học tại TP. Vinh, Nghệ An và sau đó ra Hà Nội học trường Thăng Long.

Năm 1945, ông về Hà Tĩnh, tham gia hoạt động giành chính quyền khi cách mạng tháng 8 nổ ra, sau cách mạng ông tham gia chính quyền địa phương tại Nghi Xuân, Hà Tĩnh.

Năm 1948 ông chuyển sang ngành giáo dục tại Hà Tĩnh, ông là một trong những người xây dựng nên nền giáo dục tại địa phương. Từ năm 1953 ông chuyển công tác ra ngành giáo dục tại Thanh Hóa.

Từ năm 1970, ông chuyển từ ngành giáo dục sang làm việc tại Ty Văn hóa Thanh Hóa, Phụ trách Tiểu ban Văn nghệ Dân gian. Với công việc tại đây ông có nhiều điều kiện tìm hiểu, nghiên cứu về văn hóa dân gian của xứ Thanh và sau đó là nghiên cứu văn hóa Việt Nam.

Năm 1980, ông chuyển ra Hà Nội làm việc tại Ban văn hóa dân gian (tiền thân của Viện Văn hóa dân gian, thuộc Ủy ban Khoa học Xã hội Nhà nước), nay là Viện nghiên cứu Văn hóa, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam. Tại đây ông tham gia thành lập Hội Văn nghệ dân gian trực thuộc Viện và làm việc tạp chí của Viện. Từ đây ông tập trung nghiên cứu về văn hóa dân gian Việt Nam nói riêng và văn hóa Việt Nam nói chung.

Ông qua đời tại Hà Nội năm 2012.

## Công trình nghiên cứu

Trong hơn hai mươi năm nghiên cứu ông đã có hàng trăm tác phẩm nghiên cứu về văn hóa, văn học, giáo dục, truyện danh nhân, địa chí địa phương, lịch sử...nhưng lĩnh vực ông để lại nhiều dấu ấn nhất là các công trình nghiên cứu về văn hóa Việt Nam
;Sách in riêng
**Thờ cúng dị đoan*, Nhà xuất bản Thanh Hóa 1988
**Lược truyện thần tổ các ngành nghề*, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội 1991
**Thành hoàng làng Việt Nam*, Nhà xuất bản Thanh Niên 2001
**Văn hóa Làng ở Việt Nam*, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2011
**Văn hóa Việt Nam những điều học hỏi*, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2008
**Văn hóa dân gian người Việt*, Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân 2007
**Người có vấn đề trong sử nước ta*, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2007
;Sách chủ biên
**Địa chí Vĩnh Phú*, Nhà xuất bản Vĩnh Phú 1986
**Địa chí Nghệ Tĩnh*, 1989
**Địa chí Lạng Sơn, 1999
**Địa chí Cao Bằng*, 1999
**Địa chí Thanh Hóa, 2002*
**Chùa cổ Việt Nam*, 2002
**Nữ thần và Thánh mẫu Việt Nam*, 2002
**Tứ bất tử*, 1990
**Lễ hội Việt Nam, 2008
**Từ điển văn hóa dân gian*, 2002
## Thông tin thêm
Trong dịp Hà Nội kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, ông là người soạn bài cáo cho đại lễ *nghìn năm Thăng Long đại cáo*, bài cáo được phát liên tục trong 10 ngày đại lễ trên sóng phát thanh ở Hà Nội.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Lễ hội phải hướng đến sự hài hòa
Võ Đắc Danh

**Võ Đắc Danh** là một nhà văn, nhà báo, nhà viết kịch và là nhà đạo diễn phim tài liệu Việt Nam. Lĩnh vực ông tạo nên tên tuổi là các thể loại bút ký về cuộc sống của người dân Nam bộ, ông được biệt danh là *người nông dân cầm bút* vì các đề tài viết về cuộc sống của người nông dân hiện nay tại Đồng bằng sông Cửu Long

## Tiểu sử
Ông sinh tại Tân Thành, Cà Mau. Năm 1981 ông bắt đầu bước chân vào lĩnh vực báo chí tại báo Minh Hải, một tờ báo của tỉnh Minh Hải cũ, nay là hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu. Sau đó là làm việc tại Hội Văn học Nghệ thuật Minh Hải.

Đầu năm 2000 ông chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống vừa làm báo vừa làm phim tài liệu. Ông lần lượt làm việc tại các báo Người lao động, Pháp luật, sau đó ông làm việc ở báo Sài Gòn tiếp thị. Nhiều bút ký của ông được hãng phim truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh mua bản quyền và dựng thành phim tài liệu.

Bỗng dưng ông gác bút về sống ở vùng Xẻo Lá thuộc huyện Nhà Bè (Thành phố Hồ Chí Minh). Ở đây, ông đã xây dựng và phát triển nghề nuôi chim yến gắn liền với thương hiệu "Yến Sào Xẻo Lá" nổi tiếng về chất lượng trên thị trường.

## Tác phẩm
;Bút ký
Trong hơn 20 năm làm việc trong lĩnh vực văn học, báo chí ông có tới hàng trăm bút ký in trên các báo, và được các nhà xuất bản tổng hợp in lại trong các tác phẩm:
**Canh bạc*, Nhà xuất bản Trẻ 2009
**Đồng cỏ chát*, Nhà xuất bản Trẻ 2008
**Nổi niềm U Minh hạ*, Nhà xuất bản Trẻ 2001
**Thế giới người điên*, Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn 2006
;Các bộ phim tài liệu biên kịch và đạo diễn
**Đất lành*, Sở VHTT Minh Hải 1994
**Dòng sông ra biển, *Sở VHTT Minh Hải 1995
**Sông Trẹm giữa U Minh*, hãng phim Hội nhà văn 1996
**Nhức nhối một vùng quê*, Đài TH Cần Thơ 1996
**Con trâu*, Hãng phim Giải phóng 1997
**Nổi niềm U Minh hạ*, Hãng phim truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 1999
**Một vùng sông nước*, Hãng phim truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 2000

## Giải thưởng
*Giải nhất cuộc thi do báo Văn nghệ tổ chức năm 2008 cho tác phẩm bút ký *Cổ tích trên đỉnh mồ côi*
*Giải Khuyến khích Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 12 cho phim tài liệu *Con trâu*

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Sức hấp dẫn của "nông dân" Võ Đắc Danh http://phapluattp.vn/211558p0c1021/suc-hap-dan-cua-nong-dan-vo-dac-danh.htm 
*Người nông dân cầm bút http://www.vtv6.com.vn/NewsDetail.aspx?id=168 
*Facebook: http://www.facebook.com/dacdanhmientay
*Website: http://www.vodacdanh.com 
*Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCMSlp508vKajdtlGH3h093g
Chua me đất hoa vàng

**Chua me đất hoa vàng** hay **chua me ba chìa**, **chua me**, **rau chua me**, **me đất nhỏ**, **me đất chua**, **chua me đất** (danh pháp hai phần: ***Oxalis corniculata***) là cây thuộc họ Chua me đất. Lá cây được chia thành ba thùy giống như cỏ ba lá. Một số giống cây có lá màu xanh, trong khi một số giống khác như *Oxalis corniculata* var. *atropurpurea* lại có màu tím. Quả hình nón, nhỏ, dài từ 1&nbsp;cm đến 2&nbsp;cm, chứa những hạt dài 1&nbsp;mm.

## Phân bố
Chua me đất hoa vàng là loài chưa rõ nguồn gốc, mọc dại trong vườn và trên đồng ruộng, ở nơi ẩm. Cây này có thể có nguồn gốc từ châu Âu, hiện phân bố ở khu vực Đông Nam Á.

## Sử dụng
Lá của cây chua me có mùi thơm của chanh, có thể ăn được. Nước từ lá cây có thể được chế biến bằng cách nghiền trong nước nóng khoảng 10 phút, thêm đường và sau đó làm lạnh. Toàn bộ cây giàu vitamin C. Việc sử dụng cây chua me là an toàn ở liều lượng thấp, nhưng nếu ăn với số lượng lớn trong một khoảng thời gian có thể ức chế sự hấp thụ calci của cơ thể.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Quattrofolium 
* Jepson Manual Treatment
* USDA Plants Profile 
* Photo gallery
Golf (lớp tàu ngầm)

**Tàu ngầm Đề án 629** (tiếng Nga: **Проекта 629** - Proyekta 629) là loại tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Liên Xô. Đây là loại chạy bằng điện-diesel dùng trong lực lượng hải quân Liên Xô. Lớp tàu này đã được thiết kế sau khi 6 tàu ngầm Đề án 611 phóng thử nghiệm thành công tên lửa Scud. Loại tàu này đã hoạt động tại Liên Xô cho đến năm 1990. NATO gọi loại tàu ngầm này là **lớp Golf**.

## Lịch sử
Việc thiết kế bắt đầu vào giữa những năm 1950 tại cục thiết kế OKB-16 cùng hệ thống phóng tên lửa D-2 và thiết kế dựa trên tàu ngầm Đề án 641. Thiết kế ban đầu của lớp tàu này có thể mang theo 3 tên lửa R-11 FM với tầm bắn 150&nbsp;km. Nó gắn ba ống tên lửa ở phái sau tháp tiềm vọng và chỉ có thể bắn khi nổi nhưng nó vẫn có thể bắn khi đang di chuyển. chỉ có chiếc đầu trang bị loại tên lửa này số còn lại trang bị tên lửa R-13 có tầm bắn xa hơn.

Từ năm 1966–1972 14 chiếc đã được mang ra sử đổi và thử nghiệm để tạo ra mẫu Đề án 629A. Mẫu mới có thể mang tên lửa R-21 với tốc độ di chuyển tăng đáng kể cũng như có thêm các ống ngư lôi để tự vệ hoặc tấn công.

Tất cả các con tàu này đều hoạt động cho đến năm 1990. Năm 1993, 10 chiếc đã được bán cho Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên để tháo sắt vụn. Một chiếc cũng được bán cho Trung Quốc năm 1966.

## Chương trình AZORIAN
Vào ngày 08 tháng 3 năm 1968 một chiếc tàu ngầm Đề án 629 là K-129 đã đột ngột đâm sâu xuống và nổ tung tại vị trí 1.560 hải lý (2.890&nbsp;km) hướng Tây-Bắc Oahu với lý do không rõ. Tai nạn này đã được thông báo qua hệ thống SOSUS, tất cả 98 thủy thủ trên tàu đều bị tử nạn và chìm cùng với ba tên lửa hạt nhân và hai ngư lôi hạt nhân. Hoa Kỳ đã thực hiện một chương trình mang tên AZORIAN với chi phí 800 triệu USD tương đương 3,6 tỷ USD năm 2011 để cố gắng trục vớt chiếc tàu này vào tháng 7 năm 1975 với hy vọng có thể lấy được sách mật mã bí mật bằng giấy mà con tàu này mang theo cho dù nó đã năm dưới nước nhiều năm hoặc bí mật mà con tàu này có thể mang theo.

Hai tàu ngầm hạt nhân là USS Halibut (SSN-587) và USS Seawolf (SSN-575) vốn có dự tính cho về hưu đã được gấp rút đóng lại với khả năng lặn sâu xuống vị trí mà chiếc K-129 bị chìm nằm 5&nbsp;km dưới mặt nước biển. Sau khi chiếc *Halibut* tìm ra chiếc K-129 cùng một tên lửa đã gắn đầu đạn hạt nhân thì Melvin Laird, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ dưới thời tổng thống Richard Nixon đã phê duyệt chương trình AZORIAN. Không biết kết quả ra sao nhưng Hoa Kỳ đã thành công trong việc trục vớt chiếc K-129 sáu năm sau đó.

## Liên kết ngoài
*Golf submarine details on FAS website
*Russian Golf I/II submarines - Complete Ship List (English)
Thyrocopa minor

***Thyrocopa minor*** là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Molokai. It is possibly extinct.
Chiều dài cánh trước khoảng 9&nbsp;mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera
*A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)