open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Giáo dục trực tuyến

**Giáo dục trực tuyến** (hay còn gọi là **e-learning**) là phương thức học ảo thông qua một thiết bị nối mạng đối với một máy chủ ở nơi khác có lưu giữ sẵn bài giảng điện tử và phần mềm cần thiết để có thể hỏi/yêu cầu/ra đề cho học sinh học trực tuyến từ xa. Giáo viên có thể truyền tải hình ảnh và âm thanh qua đường truyền băng thông rộng hoặc kết nối không dây (WiFi, WiMAX), mạng nội bộ (LAN). Mở rộng ra, các cá nhân hay các tổ chức đều có thể tự lập ra một trường học trực tuyến (e-school) mà nơi đó vẫn nhận đào tạo học viên, đóng học phí và có các bài kiểm tra như các trường học khác.

## Ưu điểm

Giáo dục trực tuyến cho phép đào tạo mọi lúc mọi nơi, truyền đạt kiến thức theo yêu cầu, thông tin đáp ứng nhanh chóng. Học viên có thể truy cập các khoá học bất kỳ nơi đâu như văn phòng làm việc, tại nhà, tại những điểm Internet công cộng, 24 giờ một ngày, 7 ngày trong tuần.

Tiết kiệm chi phí: Giúp giảm khoảng 60% chi phí bao gồm chi phí đi lại và chi phí tổ chức địa điểm. Học viên chỉ tốn chi phí trong việc đăng ký khoá học và có thể đăng ký nhiều khoá học mà họ cần.

Tiết kiệm thời gian: giúp giảm thời gian đào tạo từ 20-40% so với phương pháp giảng dạy truyền thống nhờ hạn chế sự phân tán và thời gian đi lại.

Uyển chuyển và linh động: Học viên có thể chọn lựa những khoá học có sự chỉ dẫn của giảng viên trực tuyến hoặc khoá học tự tương tác (Interactive Self-pace Course), tự điều chỉnh tốc độ học theo khả năng và có thể nâng cao kiến thức thông qua những thư viện trực tuyến

Tối ưu: Nội dung truyền tải nhất quán. Các tổ chức có thể đồng thời cung cấp nhiều ngành học, khóa học cũng như cấp độ học khác nhau giúp học viên dễ dàng lựa chọn

Hệ thống hóa: E-learning dễ dàng tạo và cho phép học viên tham gia học, dễ dàng theo dõi tiến độ học tập, và kết quả học tập của học viên. Với khả năng tạo những bài đánh giá, người quản lý dễ dàng biết được nhân viên nào đã tham gia học, khi nào họ hoàn tất khoá học, làm thế nào họ thực hiện và mức độ phát triển của họ.

## Nhược điểm
* Vấn đề cảm xúc và không gian tạo sự ấn tượng cho người học
* Tương tác trực tiếp với người dùng bị hạn chế
*Hạn chế một số người dùng không sử dụng điện thoại thông minh, máy tính,...

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* UNESCO Guide To Measuring Information And Communication Technologies (ICT) In Education 
* European Foundation for Quality in eLearning (EFQUEL)
Phân cấp hành chính Campuchia

Campuchia được chia làm 24 **tỉnh** (ខេត្ត - *khet*) và 1 đơn vị hành chính đặc biệt thủ đô Phnom Penh (ក្រុង - *krong*) được quản lý cùng cấp với 24 tỉnh khác.

Các tỉnh được chia ra thành các **huyện** (ស្រុក - *srok*), riêng 12 quận của Phnom Penh được gọi là *khan* (ខណ្ឌ *- khan*). Mỗi tỉnh lại có một huyện hoặc thành phố **thủ phủ** (ក្រុង, *Krong*).

Dưới huyện là các **xã** (ឃុំ - *khum*), xã được chia thành các **làng** (ភូមិ - *phum*). Ở Phnom Penh, dưới *khan* là các phường (សង្កាត់ - *sangkat*). Các *sangkat* lại được chia thành các khu phố (Khmer: ភូមិ *- krom*).

Kep, Pailin, Sihanoukville cũng từng là các Thành phố trực thuộc trung ương như Phnom Penh cho tới ngày 22/11/2008 theo Sắc lệnh Hoàng gia được điều chuyển trở về tỉnh cùng với việc điều chỉnh địa giới của một số tỉnh.

Số liệu thống kê theo điều tra dân số 2019.

## Tham khảo

*Phân cấp hành chính Campuchia năm 2008.
Svay Rieng (tỉnh)

**Tỉnh Svay Rieng** (tiếng Khmer: ស្វាយរៀង**)**, phiên âm tiếng Việt: **Xvây Riêng** hoặc **Xoài Riêng**, là một tỉnh đông nam của Campuchia, vùng đất này còn được gọi là *Tuy Lạp* trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.

## Vị trí địa lý
* Phía đông và phía nam giáp giới với tỉnh Tây Ninh của Việt Nam. 
* Phía bắc và phía tây giáp tỉnh Prey Veng. 
Về mặt địa lý, tỉnh Svay Rieng là vùng **Mỏ Vẹt** trên bản đồ lấn sâu vào Nam bộ nên trong thời Chiến tranh Việt Nam, tỉnh Svay Rieng là căn cứ quan trọng mà Quân Giải phóng miền Nam từng dùng để xâm nhập Vùng 3 chiến thuật của Việt Nam Cộng hòa. Tỉnh lỵ tỉnh này là thị xã Svay Rieng.

## Diện tích
Diện tích: 2966&nbsp;km², dân số năm 1998 là 478.252 người, mật độ dân số là 161,2 người/km².

Tỉnh này có 6 huyện và 2 thành phố tỉnh lỵ:
* 2001 Chanthrea
* 2002 Kampong Rou
* 2003 Romdoul
* 2004 Romeas Haek
* 2005 Svay Chrum
* 2006 Svay Rieng (thành phố, tỉnh lỵ)
* 2007 Svay Theab
* 2008 Bavet (thành phố biên giới)

## Địa điểm tham quan
* Sòng bạc gần cửa khẩu Mộc Bài thu hút nhiều khách du lịch Việt Nam và là nơi có nhiều người Việt Nam sinh sống và làm việc.

## Giáo dục
Tỉnh có trường đại học nổi tiếng là trường Đại học Svayreng nằm trên quốc lộ Xuyên Á. Đây là trường đại học mới.

## Tham khảo

*Bản đồ hành chính tỉnh Svay Rieng.
Battambang

**Tỉnh Battambang**, phiên âm tiếng Việt: **Bát-tam-băng** hay **Bát-đom-boong**, là một tỉnh tây bắc của Campuchia. Phía tây giáp các tỉnh Sa Kaeo, Chanthaburi và Trat của Thái Lan, ba phía còn lại giáp các tỉnh Banteay Meanchey, Siem Reap và Pursat. Tỉnh lỵ là thành phố **[[Battambang (thành phố)|Battambang]]**. Tên gọi của tỉnh này có nghĩa là "mất gậy", liên quan tới một truyền thuyết về Preah Bat Dambang Kranhoung (Vua gậy Kranhoung), vùng đất này còn được gọi là *Hải Tây* trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.

Tỉnh này có 13 huyện (*[[phân cấp hành chính Campuchia|srok]]*):
* 0201 Banan
* 0202 Thma Koul
* 0203 Battambang
* 0204 Bavel
* 0205 Ek Phnom
* 0206 Moung Ruessei
* 0207 Rotanak Mondol
* 0208 Sangkae
* 0209 Samlout
* 0210 Sampov Loun
* 0211 Phnum Proek
* 0212 Kamrieng
* 0213 Koas Krala
*0214 Rukhak Kiri

## Tham khảo
Kep

**Kep** hay **Kaeb** (, ) là tỉnh nhỏ nhất của Campuchia, với diện tích chỉ 336&nbsp;km² và dân số 40.280 người vào năm 2008. Kep cùng với Pailin, Preah Sihanouk và Tboung Khmum là những tỉnh mới nhất của Campuchia theo Sắc lệnh Hoàng gia ngày 22/11/2008, chuyển Thành phố trực thuộc trung ương Kep thành tỉnh Kep cũng như điều chỉnh địa giới của một số tỉnh , vùng đất này còn được gọi là *Quảng Biên* trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.

Kep có 2 quận, cách biên giới Việt Nam vài km.

## Lịch sử
Vào thời nhà Nguyễn Việt Nam, Kep thuộc phủ Quảng Biên (tên chữ Hán *廣邊*, phủ lỵ đặt tại đây) của tỉnh Hà Tiên.

Theo *[[Đại Nam nhất thống chí]]*: Ở phía tây bắc huyện Hà Châu tỉnh Hà Tiên, cách huyện này 20 dặm ta, giáp với phủ cũ Quảng Biên có núi Bạch Mã (*白馬山*) dài rộng bao la với rừng hoang vắng. Năm Minh Mạng thứ 15 (1834), nhà Nguyễn lấy đất Cần Bột (Kampot), Hương Úc (香墺, Kampong Som tức Sihanoukville) đặt làm các phủ Quảng Biên và Khai Biên. Năm 1837, lại giáng phủ Khai Biên xuống thành huyện và đặt thêm huyện Kim Trường (sau là Vĩnh Trường), các huyện này đều thuộc phủ Quảng Biên tỉnh Hà Tiên nhà Nguyễn.

Theo *Lịch sử khẩn hoang miền Nam* của Sơn Nam: Tháng 2 năm 1842, quân Xiêm lại tăng cường hải quân, đến gần Cần Vọt (Quảng Biên, Kampot), rồi kéo tới Bạch Mã (Kép) với ý định chiếm Lư Khê (Rạch Vược, phía Nam Hà Tiên) và chiếm Tô Môn (cửa Đông Hồ, bên cạnh núi Tô Châu) để bao vây Hà Tiên. Xiêm kéo mấy vạn binh tràn vùng kênh Vĩnh Tế, quân Việt chống đỡ không kịp. Cánh quân chánh của Xiêm đánh từ bờ biển vịnh Xiêm La qua theo đường Hà Tiên, chớ không từ Nam Vang mà thọc xuống theo sông Tiền như mấy lần trước.

Diện tích: 336&nbsp;km², dân số: 28.660 người, mật độ dân số: 85,3 người/km².

Kep có một thời nổi tiếng là nơi nghỉ mát miền biển của Campuchia nhưng sau đã suy tàn vì thiếu tu sửa. Nhiều biệt thự ở Kep bị bỏ hoang chỉ còn chút dư hương thời vàng son. Dọc bờ biển có con đường rộng rãi cho khách đi dạo hóng mát, bố trí những pho tượng lớn nhưng lạc lõng vô vị. Trước kia quốc vương Campuchia có cho xây biệt cung nhìn ra biển nhưng nay cũng bỏ trống không.

Kep có đường tốt tráng nhựa đi Kampot.

Bãi biển ở Kep thường là bãi tràm ngập hay sỏi đá chứ không có cát trắng như Sihanoukville. Tuy nhiên cách Kep chỉ một chuyến đò là đảo Thỏ.

Gần đây thị xã Kep có vẻ hồi sinh với một số nhà nghỉ mát cùng những khách sạn hạng sang được xây cất. Đặc sản Kep là đồ biển, vừa ngon lại rẻ. Hấp dẫn nhất là món cua.

Các quận:
* 2301 Damnak Chang'aeur
* 2302 Kep

## Ảnh

Tập tin:Chợ hải sản.jpg|Chợ bán hải sản (nhiều nhất là cua, ghẹ) ở gần biển Kep.
Tập tin:Biển Kep.jpg|Biển Kep.
Tập tin:Phong cảnh ở biển Kep.jpg|Một phong cảnh ở biển Kep. 
Tập tin:Biệt thự ở Kep.jpg|Một biệt thự ở Kep được xây dựng từ thời Pháp thuộc.


## Tham khảo

Bản đồ hành chính thành phố Kep.
Kampong Cham

**Tỉnh Kampong Cham** (phiên âm tiếng Việt là **Công-pông Chàm**) là một tỉnh phía đông của Campuchia. Tỉnh này giáp với tỉnh Kampong Chhnang ở phía tây, Kampong Thom và Kratié ở phía bắc, Tbong Khmum ở phía đông, Kandal và Prey Veng ở phía nam. Tỉnh lỵ là Thành phố Kampong Cham. Trước đây, tỉnh này có đường biên giới với Việt Nam. Sau ngày 31/12/2013, tỉnh Kampong Cham được tách thành 2 tỉnh: Kampong Cham ở phía Tây và Tbong Khmum ở phía đông. 
Cái tên Kampong Cham có nghĩa là "bến cảng của người Chăm". Từ Kampong có nghĩa là "bến cảng", còn từ Cham chỉ những người dân tộc Chăm sống ở đây, vùng đất này còn được gọi là **Lư An** trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.

Đây là quê hương của nguyên Thủ tướng Campuchia Hun Sen.

Tỉnh Kampong Cham sau khi chia tách có 1 thành phố trực thuộc (*krong*) và 9 huyện (*srok*):

Thành phố: * 0305 Kampong Cham
Huyện:
* 0301 Batheay
* 0302 Chamkar Leu
* 0303 Cheung Prey
* 0306 Kampong Siem
* 0307 Kang Meas
* 0308 Kaoh Soutin
* 0312 Ponhea Kraek
* 0314 Srey Santhor
* 0315 Stueng Trang

Hai huyện Kaoh Soutin và Srey Santhor nằm ở bờ trái (bờ nam) sông Mekong. Thành phố và các huyện còn lại ở bờ phải (bờ bắc) sông.

## Xem thêm
*Bản đồ hành chính tỉnh Kampong Cham.

## Tham khảo
Pailin

**Pailin** là một tỉnh của Campuchia nằm phía tây đất nước, giáp giới với hai tỉnh Chanthaburi và Trat của Thái Lan. Tỉnh có diện tích 803&nbsp;km², dân số năm 1998 là 22.906 người. Pailin từng là một trung tâm hậu cần và căn cứ của Khmer Đỏ. Khu vực xung quanh giàu mỏ đá quý và đã bị khai thác đến cạn kiệt để cung cấp cho chế độ Khmer Đỏ. Khi đến đây, du khách có thể mua đá quý loại rẻ tiền, chất lượng thấp ở chợ trung tâm Pailin, vùng đất này còn được gọi là *Cẩm Bài* trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.

Trước năm 2001, Pailin là một phần của tỉnh Battambang nhưng sau đó được nâng cấp lên thành Thành phố trực thuộc trung ương ngang cấp tỉnh. Ngày 22/12/2008, Sắc lệnh Hoàng gia được ban hành bởi quốc vương Norodom Sihamoni điều&nbsp;chuyển các thành phố trực&nbsp;thuộc trung ương Kep&nbsp;, Pailin và&nbsp;Sihanoukville&nbsp;thành các tỉnh, cũng như điều chỉnh biên giới của một số tỉnh.

Pailin tọa lạc tại khu vực bị khai khoáng nặng nề nhất thế giới. Khách lữ hành thường được lưu ý cẩn thận bằng các biển báo trên đường đi. Các hoạt động dò phá bom mìn ở tỉnh này bởi người nước ngoài là cơ hội hiếm hoi cho cư dân ở đây được thấy người nước ngoài. Công dân tỉnh này chấp nhận các loại tiền như baht, riel và đô la Mỹ; họ ưa thích đô la Mỹ.

Tỉnh Pailin chia thành hai quận:
* 2401 Pailin (ប៉ៃលិន)
* 2402 Sala Krau (សាលាក្រៅ)

## Tham khảo
Battambang (thành phố)

**Battambang** (phiên âm tiếng Việt là **Bát-tam-bang** hoặc **Bát-đom-boong**) là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Battambang, Campuchia. Thành phố Battambang là đô thị lớn thứ hai của Campuchia với dân số 124.290 người theo số liệu năm 1998, từng là trung tâm của khu vực miền đông Xiêm cho đến năm 1909 khi thực dân Pháp chiếm lấy từ Xiêm La với danh nghĩa bảo hộ, và đến năm 1953 thì thuộc Campuchia.

Sử Việt thế kỷ 19 gọi thị trấn này là **Bát Tầm Bôn**.

Đây là một thành phố đẹp bên bờ sông, nơi còn lưu giữ tốt nhất các công trình kiến trúc thời thuộc địa ở Campuchia. Cho đến gần đây, thành phố này vẫn còn cô lập với hệ thống đường bộ của Campuchia nhưng gần đây đường sá đã được xây dựng để du khách đến thăm các đền gần đấy như Phnom Banon, Wat Ek Phnom... và các khu làng. Đây là trục thứ cấp cho con đường nối giữa Thái Lan và Việt Nam, và nếu Quốc lộ 6 từ Poipet đến Siem Reap được nâng cấp, thành phố này sẽ trở thành một trục nhỏ hơn. Hệ thống các cửa hàng xây thời Pháp thuộc dọc theo bờ sông và các chùa chiền là những cảnh đáng xem ở thành phố này. Thành phố có một bảo tàng nhỏ trong đó có các hiện vật thời Angkor. Ở đây có một hồ lớn và các chùa trên đỉnh đồi, trong đó được biết đến nhất là Phnom Sampeau (Đồi Tàu biển) với hang động chết.

Battambang cách thủ đô Phnôm Pênh 293&nbsp;km, có thể đi đường bộ và đường sắt.

Battambang từng là nơi của quân phản động Campuchia thời kháng chiến chống Mỹ

## Thành phố kết nghĩa
* Stockton, Mỹ
## Tham khảo
Prey Veng (thành phố)

**Prey Veng** là thành phố lớn thứ năm ở Campuchia với dân số 73.300 người. Đây là tỉnh lỵ của tỉnh Prey Veng. Thành phố này nằm trên quốc lộ 11, nơi có đường nối quốc lộ 11 với quốc lộ 7 (nối Neak Luong và Kampong Cham). Có nhiều du khách tham quan thành phố này. Thành phố này có một số tòa nhà thời thuộc địa. Có một hồ nước lớn ở rìa tây của thành phố, một hồ nước khô cạn từ tháng 3 đến tháng 8 và người ta cấy lúa trên bề mặt hồ vào thời gian này.

## Tham khảo
Prey Veng

**Tỉnh Prey Veng** là một tỉnh của Campuchia, tỉnh lỵ là Prey Veng. Tỉnh nằm ở tả ngạn (bờ bắc) sông Tiền, giáp với Kampong Cham ở phía tây bắc, Tbong Khmum ở phía đông bắc, Kandal ở phía tây, Svay Rieng ở phía đông và Việt Nam (Tây Ninh) ở phía đông bắc và (Đồng Tháp) ở phía nam, vùng đất này còn được gọi là *Nam Ninh* trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.

## Diện tích
Tổng diện tích khoảng 4.883&nbsp;km², chiếm 2,70% tổng diện tích Campuchia (181.035&nbsp;km²), tronmg đó có 445,18&nbsp;km² hay 9,12% có người ở, 3.100&nbsp;km² hay 63,49% là đất nông nghiệp, 194,61&nbsp;km² hay 3,99% là đất rừng, 1.082,86&nbsp;km² hay 22,18% là đất công, cơ sở hạ tầng và nước, còn lại 60,35&nbsp;km² hay 1,24 % là đất không sử dụng.

## Dân số
Tổng dân số là 1.025.331 người, chiếm 7,64% tổng dân số 13.413.892 của Campuchia (2001). Tốc độ tăng dân số là 2,4% mỗi năm. Cơ cấu dân số: 483.759 nam (chiếm 47.18%) và 541.572 nữ (chiếm 52.82%). 825.818 người là nông dân (80.54%), 140.685 người hay 13.72% là ngư dân, 44.561 người hay 4,35% làm nghề buôn bán, 14.267 người hay 1,39% là viên chức chính phủ.

Mật độ dân số 209,98 người/km².

## Các huyện
Tỉnh này có 12 huyện và một thành phố trực thuộc tỉnh:
* 1401 Ba Phnum (​បាភ្នំ)
* 1402 Kamchay Mear (​កំចាយមារ)
* 1403 Kampong Trabaek (​កំពង់ត្របែក)
* 1404 Kanhchriech (​កញ្ច្រៀច)
* 1405 Me Sang (​មេសាង)
* 1406 Peam Chor (​ពាមជរ)
* 1407 Peam Ro (​ពាម​រ)
* 1408 Pea Reang (​ពារាំង)
* 1409 Preah Sdach (​ព្រះស្ដេច)
* 1410 Thành phố Prey Veng (​ព្រៃវែង)
* 1411 Sithor Kandal (​ស៊ីធរកណ្ដាល)
* 1412 Pea Reang (ស្រុកពារាំង)
* 1413 Svay Antor (ស្វាយអន្ទរ)

## Chú thích

## Nguồn
* Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệm và Thủy sản Campuchia
Tam thải

***Tam thải*** ( )  là một kiểu trang trí linh hoạt trên gốm sứ Trung Quốc sử dụng men gốm hoặc sứ trơn, phần lớn với ba màu nâu (hoặc hổ phách), xanh lá cây và trắng kem. Nghệ thuật này đặc thù gắn liền với triều đại nhà Đường (618–907) và tượng nhỏ tùy táng, xuất hiện vào khoảng năm 700. Do đó, loại hình này thường được gọi là  **Đường Tam thải**. Đồ gốm Đường tam thải đôi khi còn được thương buôn Trung Hoa và Tây phương gọi là *trứng và rau bina*, vì chúng có màu xanh, vàng và trắng, đặc biệt là khi kết hợp với hiệu ứng kẻ sọc.

Đồ gốm tráng men ba màu thời Đường là kho tàng kỹ thuật nung gốm cổ của Trung Quốc. Đây là một loại gốm tráng men nhiệt độ thấp phổ biến vào thời nhà Đường. Men có các màu vàng, xanh lá cây, trắng, nâu, xanh lam, đen và các màu khác. Màu vàng, xanh lá cây và trắng là chủ yếu, vì vậy được gọi là "Đường tam thải". Bởi vì Đường tam thải được khai quật ở Lạc Dương sớm nhất và được khai quật nhiều nhất ở Lạc Dương, nó còn được gọi là "Lạc Dương Đường tam thải."

Kỹ thuật này sử dụng đất nung tráng men chì, và mặc dù cần hai lần nung, nó dễ chế tạo hơn và do đó rẻ hơn đồ sứ Trung Quốc hoặc men ngọc, và thích hợp để làm tượng nhỏ cỡ rộng, nếu cần thiết được tạo thành từ một số phần đúc được lắp ráp sau một lần nung đầu tiên. Bình lọ, chủ yếu là khá nhỏ và được làm để chôn cất, được thực hiện theo kỹ thuật cũng như hình dáng. Đĩa nhỏ có 3 feet, chiều ngang thường khoảng 18–40&nbsp;cm (7–16 inch), được gọi là "khay cúng", là một loại đặc biệt, với cách trang trí được trang trí cẩn thận hơn so với các loại đĩa khác.

Màu trắng có thể là màu tự nhiên của đất sét nung, đôi khi được tráng một lớp men trong suốt, hoặc có thể có sứ trơn màu trắng. Màu nâu và xanh lá cây có được nhờ thêm các oxit kim loại vào men chì, trên thực tế người ta cũng phát hiện màu xanh lam và đen. Màu xanh lam có khi thêm coban nhập khẩu, do đó đắt hơn và được sử dụng ít, thường là những mảnh nhỏ hơn.

## Tham khảo
Bà-la-môn (định hướng)

**Bà-la-môn** có thể là tên gọi của một trong các khái niệm sau:
*Đạo Bà-la-môn - một tên gọi của Ấn Độ giáo.
*Đẳng cấp Bà-la-môn - giai cấp tăng lữ trong xã hội Ấn Độ.
Zen

**Zen**  có thể đề cập đến:

## Tôn giáo
*Thiền
*Thiền tông

## Nhân vật
*Zen Gesner

## Công nghệ
*AMD Zen
*Zen of Python
*Zen Cart
*Zen Pinball

## Xem thêm
*
Diễn Châu (định hướng)

**Diễn Châu** có thể là một trong các tên sau:

* Xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
* Vịnh Diễn Châu, vịnh biển ở tỉnh Nghệ An

; Địa danh cũ
* Phủ Diễn Châu xưa thuộc xứ Nghệ
* Huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
* Thị trấn Diễn Châu, huyện Diễn Châu, Nghệ An
Phang Nga (tỉnh)

**Phang Nga** (, ) là một tỉnh thuộc miền Nam của Thái Lan, bên bờ biển Andaman. Các tỉnh giáp ranh (từ phía bắc, theo chiều kim đồng hồ): Ranong, Surat Thani và Krabi. Phía nam là tỉnh Phuket, nhưng tỉnh Phuket không giáp giới lãnh thổ của tỉnh Phang Nga.

## Địa lý
Tỉnh Phang Nga tọa lạc tại phía tây của Bán đảo Malaysia và bao gồm nhiều đảo của Vịnh Phang Nga, trong vịnh này nổi tiếng nhất là Đảo James Bond - một chỏm đá vôi nổi lên giữ biển được chiếu trong phim *[[The Man with the Golden Gun (film)|The Man with the Golden Gun]]*. Vườn quốc gia Ao Phang-Nga (Vịnh Phang Nga) được thành lập năm 1981 để bảo vệ nhiều hòn đảo tuyệt đẹp này. Các Đảo Similan - một trong những điểm đến cho những người ưa thích môn lặn cũng thuộc tỉnh Phang Nga.

## Lịch sử

Vào thế kỷ 18, có 3 thành phố có địa vị hành chính bằng nhau tại khu vực này: Takuapa, Takuatung và Phang Nga. Thành phố Phang Nga có lẽ được thành lập năm 1809 trong thời đại vua Rama II, trong cuộc chiến tranh với nước Myanmar láng giềng. Thành phố Thalang trên đảo Phuket bị san bằng và các công dân thành phố này phải di dời đến Phang Nga. Để tăng cường sức mạnh phòng thủ trên khu vực có tầm quan trọng chiến lược này, năm 1840, Phang Nga trở thành một tỉnh và Takuatung được giáng xuống thành một huyện. Năm 1931, Takuapa cũng được sáp nhập vào tỉnh Phang Nga.

Ngày 26/12/2004, Phang Nga là một trong những nơi bị sóng thần tàn phá nặng nề nhất do Thảm họa Sóng thần Ấn Độ Dương. Hàng ngàn người chết, trong đó có Bhuni Jensen, cháu của Vua Thái Lan.

## Biểu tượng
{|
| valign=top|
| valign=top|Con dấu cho thấy dãy núi Phu Khao Chang làm nền và Tòa thị chính phía trước. Nó cũng cho thấy một lưới biểu tượng cho việc khai thác mỏ thiếc ở tỉnh này.

## Các đơn vị hành chính

Phang Nga có 8 huyện (*[[Huyện Thái Lan|Amphoe]]*), bao gồm 48 xã (*[[tambon]]*) và 314 thôn (*[[muban]]*).

## Các đảo
Các đảo liệt kê tên dưới đây là các đảo hợp thành vịnh Phang Nga:
#Ko Ta Chai
#Ko Bon 
#Ko Similan
#Ko Payu
#Ko Muang
#Ko Surin Tai
#Ko Surin Nua
#Ko Khai
#Ko Khai Yai
#Ko Ra
#Ko Kho Khao
#Ko Panyl
#Ko Phanak

## Các bãi tắm
#Bãi biển Richelleu
#Đảo Jeams Bond

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Province page from the Tourist Authority of Thailand

*Website of the province
Nancy Pelosi

**Nancy Patricia Pelosi** (; nhũ danh: **D'Alesandro**; sinh ngày 26 tháng 3 năm 1940) là chính trị gia người Mỹ thuộc đảng Dân chủ và là chủ tịch thứ 52 của Hạ viện Hoa Kỳ, chức vụ bà đã nắm giữ trong hai nhiệm kỳ không liên tục từ 2007 đến 2011 và từ 2019 đến 2023. Bà là phụ nữ đầu tiên, người California đầu tiên, và người Mỹ gốc Ý đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ được bầu vào chức vụ này. Bà Pelosi là người phụ nữ nắm giữ chức vụ cao nhất trong lịch sử Hoa Kỳ cho tới khi bà Kamala Harris đắc cử Phó tổng thống Hoa Kỳ, đứng thứ hai trong thứ tự kế vị tổng thống, chỉ sau Phó tổng thống Mike Pence. Trước khi trở thành chủ tịch, bà đã là Lãnh tụ phe thiểu số của các Hạ viện khóa 2003-2007 và 2011-2019, và đã làm dân biểu đại diện cho các quận hạt Quốc hội thứ 5, 8, và 12 của tiểu bang California liên tục từ năm 1987 đến nay.

Đảng Dân chủ của bà Pelosi giành lại quyền kiểm soát Hạ viện từ tay đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2018. Bà lần thứ hai được bầu làm chủ tịch Hạ viện khi Quốc hội khóa 116 nhóm họp vào ngày 3 tháng 1 năm 2019, trở thành người thứ hai trong lịch sử Hoa Kỳ nắm giữ chức vụ này trong hai nhiệm kỳ không liên tục, sau Sam Rayburn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* Nancy Pelosi tại Hạ viện  (tiếng Anh)
* Chủ tịch Hạ viện (tiếng Anh, Tây Ban Nha)
* Hồ sơ bỏ phiếu của Pelosi&nbsp;– *[[The Washington Post]]*
Sân bay quốc tế Hat Yai

**Sân bay Quốc tế Hat Yai** (mã sân bay: HDY|VTSS) là một sân bay quốc tế tại thành phố Hat Yai của Thái Lan. Sân bay này thuộc quản lý của Cục sân bay Thái Lan. Đây là sân bay cửa ngõ quan trọng cho tín đồ Hồi Giáo hành hương ở Thánh địa Mecca. Sân bay này phục vụ 800.000 khách, 9.500 chuyến bay và 12.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Tọa độ sân bay này: longitude 100° 23' 55" N and latitude 06° 55' 46" E, 92 feet (28 m) trên mực nước biển, cách trung tâm Hat Yai 9&nbsp;km, được nối bằng Đường cao tốc số 4135 (Sanambin Panij). Sân bay này phục vụ từ 6h sáng đến 24 giờ.

Trong các loạt đánh bom năm 2005 ở Songkhla, một quả bom được cài đặt trong sảnh đi của nhà ga bởi những kẻ ly khai Pattani phát nổ ngày 3/4/2005 giết chết 1 người và làm bị thương 10 người.

Đường băng dài 3000 m có thể phục vụ 30 chuyến bay/h. Có 7 đường lăn và khu đậu máy bay (apron) rộng 56.461 m².

## Các tuyến bay và các hãng hàng không hoạt động
### Nội địa
* AirAsia 
** Thai AirAsia (Bangkok-Don Mueang) 
* Orient Thai Airlines 
* One-Two-GO Airlines (Bangkok-Don Mueang) 
* Thai Smile (Bangkok-Suvarnabhumi) 
* Nok Air (Bangkok-Don Mueang, Phuket)

### Quốc tế (ngưng)
* SilkAir (Singapore)
* Tiger Airways (Singapore)

## Hình ảnh

File:HDY Board.jpg|Lối vào sân bay
File:Domestic Departed HDY.jpg|Ga nội địa sân bay quốc tế
File:HDY Arrive.jpg|Sảnh đến
File:Bay2 in HDY.jpg|Cổng số 4
File:HDY Pushback.jpg|Bãi đậu máy bay
File:HS-ABF Hat Yai.jpg|Thai AirAsia Airbus A320 tại sân bay quốc tế Hat Yai


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Hat Yai International Airport Homepage 
*
Hat Yai

**Hat Yai** (; cũng gọi Haad Yai) là thành phố phía nam Thái Lan, gần biên giới Malaysia. Tọa độ địa lý: . Với dân số năm 2005 là 155.585 ở khu vực thành phố và 700.000 người ở vùng đô thị, Hat Yai là thành phố lớn nhất Tỉnh Songkhla và thường bị nhầm lẫn là tỉnh lỵ tỉnh này.

Tên gọi Hat Yai là viết tắt của "Ma Hat Yai", có nghĩa là cây Ma Hat.

Trường đại học Hoàng tử Songkla có khu trường sở (campus) lớn nhất ở Hat Yai.

## Giao thông vận tải
Thành phố này có sân bay Quốc tế Hat Yai.

Nhà ga xe lửa Hat Yai, nhà ga lớn nhất là một nhà ga đường sắt quốc tế ở nam Thái Lan, thông qua 28 chuyến tàu khách mỗi ngày (26 của Đường sắt Thái Lan và 2 của Đường sắt Malaysia).
Một đường sắt song song nữa là tuyến Đường sắt cao tốc châu Á (AH2) bắt đầu từ Hat Yai và chạy dọc theo bờ biển phía đông của Bán đảo Malaysia.

## Cơ cấu dân số
Hat Yai có tỷ lệ dân Đạo Hồi và người gốc Hoa nhiều bất kỳ thành phố lớn tương đương nào khác của phía bắc Thái Lan.

## Lịch sử
Tên ban đầu của Hat Yai là Khok Sa-Met Choon, đây là một ngôi làng nhỏ cho đến khi tuyến đường sắt phía nam được xây dựng ở đây. Đoạn đường sắt giao nhau giữa thị xã Songkhla và tuyến chính đầu tiên được đặt ở khu vực Utapao nhưng sau đó được di dời về Khok Su-Met Choon năm 1922 khi khu vực Utapao trở nên hay bị lũ lụt. Khok Su-Met Choon chỉ có 4 khu nhà ở vào thời đó nhưng do đầu tư của Khun Niphatchinnkhon (謝枢泗, Jia Gi Si, 1886-1972, Hakkian Người Hoa), nhà thầu xây đường sắt nối Nakhon Si Thammarat đến Pattani, Khok Su-Met Choon nhanh chóng phát triển thành một thị trấn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* hatyaicity.go.th
Phản ứng trao đổi

**Phản ứng trao đổi** là một loại phản ứng hoá học, trong đó, hai hợp chất tham gia trao đổi cho nhau thành phần cấu tạo của nó mà không làm thay đổi chỉ số oxi hoá. Từ sự trao đổi này, chúng hình thành nên những chất mới của phương trình phản ứng.

Có thể phân loại phản ứng trao đổi theo thành phần các chất tham gia phản ứng của phương trình tham gia.

## Phản ứng giữa axit và bazơ
Là phản ứng giữa một axit và một bazơ để tạo ra muối và nước.
* Phản ứng tổng quát:
:: Axit + Bazơ &rarr; Muối + Nước
* Ví dụ:
:: HCl + NaOH &rarr; NaCl + H2O
:: H2SO4 + 2KOH &rarr; K2SO4 + 2H2O

## Phản ứng giữa axit và muối
* Phản ứng tổng quát:
:: Axit + Muối &rarr; Axit (mới) + Muối (mới)
:: Axit mạnh + Muối tan &rarr; Axit mới + Muối (mới)
* Điều kiện phản ứng: 
:: Các chất tạo thành phải có ít nhất một chất kết tủa hoặc dễ bay hơi hay dễ phân huỷ hoặc yếu hơn so với chất tham gia (đối với axit).
:: Axit (mới) tạo thành yếu hơn axit ban đầu. Trường hợp đặc biệt axit (mới) có thể mạnh hơn axit cũ nếu muối (mới) là: CuS, HgS, Ag2S, PbS và CdS.
Ví dụ:
:: H2SO4 + BaCl2 &rarr; BaSO4 (kết tủa) + 2HCl
:: 2HNO3 + K2S &rarr; 2KNO3 +  H2S (bay hơi)
:: 6HCl + Cu3(PO4)2 &rarr; 3CuCl2 + 2H3PO4 (yếu hơn HCl) 
:: Ba(NO3)2  + H2SO4 → BaSO4↓ + 2HNO3
:: CuSO4 + H2S → CuS↓ + H2SO4

## Phản ứng giữa bazơ và muối
* Phản ứng tổng quát:
:: Bazơ + Muối &rarr; Bazơ (mới) + Muối (mới)
* Thoả mãn cả hai điều kiện sau:
:+ Sản phẩm tham gia phải tan (ở dạng dung dịch).
:+ Một trong hai sản phẩm có kết tủa hoặc bay hơi hoặc hai chất kết tủa.
* Ví dụ:
:: 2NaOH + CuSO4 &rarr; Na2SO4 + Cu(OH)2 (kết tủa)
:: Ba(OH)2 + Na2SO4 &rarr; BaSO4 (kết tủa) + 2NaOH

## Phản ứng giữa các muối với nhau
* Phản ứng tổng quát:
:: Muối + Muối &rarr; Muối (mới) + Muối (mới)
* Thỏa mãn cả hai điều kiện sau:
:+ Hai muối tham gia phản ứng đều tan.
:+ Sản phẩm có chất kết tủa hoặc có chất khí bay hơi.
* Ví dụ:
:: BaCl2 + CuSO4 &rarr; BaSO4 (kết tủa) + CuCl2
:: 2AgNO3 + CuCl2 &rarr; 2AgCl (kết tủa) + Cu(NO3)2
::BaS + Na2CO3 &rarr; BaCO3 (kết tủa) + Na2S
## Tham khảo
Long Beach, California

**Long Beach** là một thành phố thuộc phía nam Quận Los Angeles, tiểu bang California của Hoa Kỳ, bên bờ Thái Bình Dương. Thành phố này giáp giới Quận Cam về phía đông nam, cách trung tâm Los Angeles 30 km về phía nam. Dân số năm 2006 là 490.166 người http://www.dof.ca.gov/HTML/DEMOGRAP/e-1press.pdf . 

Theo *USA Today's Diversity Index*, Long Beach là thành phố lớn đa dạng về mặt chủng tộc nhất ở Hoa Kỳ năm 2000.http://www.longbeach.gov/civica/inc/displayblobpdf.asp?blobID=3213#search=%22%22Long%20Beach%22%20%22the%20most%20diverse%20city%22%20%22out%20of%20the%2065%20most%20populous%20cities%20in%20the%20nation%22%22. Lấy ví dụ, Long Beach có dân Mỹ gốc Campuchia đông thứ 2 bên ngoài châu Á (sau Paris) và khu vực dọc theo phố Anaheim đôi lúc được gọi là "Little Phnom Penh" (Phnom Pênh Nhỏ). Có một số đáng kể dân gốc México, El Salvador và Trung Phi, Philippines, Việt kiều và các dân tộc châu Á khác. Thành phố này cũng có một lượng dân đồng tính đáng kể. Nơi đây cũng là cảng nhập hàng từ Trung Quốc lớn nhất Hoa Kỳ.

## Tham khảo
Jacksonville, Florida

**Jacksonville** là một thành phố tại tiểu bang Florida của Hoa Kỳ, là thành phố lớn thứ 13 về mặt dân số trong các thành phố của Hoa Kỳ. Thành phố này là thủ phủ của Quận Duval. Kể từ năm 1968, thành phố này cùng chung chính quyền với quận này theo hình thức thành phố-quận hợp nhất (*consolidated city-county*) khiến cho thành phố này lớn nhất trong các thành phố Hoa Kỳ ở châu Mỹ về diện tích. Năm 2005, dân số thành phố này là 782.623 với dân số vùng đô thị đại Jacksonville hơn 1,3 triệu người.

Jacksonville tọa lạc tại khu vực First Coast của đông bắc Florida. Thành phố nằm bên Sông St. Johns chảy từ phía bắc và đổ vào Đại Tây Dương cách trung tâm thành phố về phía đông.

## Khí hậu




## Thành phố kết nghĩa
*  Bahía Blanca, Argentina (1967)
*  Murmansk, Nga (1975)
*  Changwon, Hàn Quốc (1983)
*  Nantes, Pháp (1984)
*  Dinh Khẩu, Trung Quốc (1990)
*  Port Elizabeth, Nam Phi (2000)
*  Santo Domingo, Cộng hòa Dominica (2005)
*  Curitiba, Brasil (2009)
*  San Juan, Puerto Rico (2009)
*  Wolverhampton, Anh (2010)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Kaysone Phomvihane (thành phố)

**Thành phố Kaysone Phomvihane** (tiếng Lào: ເມືອງໄກສອນ ພົມວິຫານ), tên cũ là **Savannakhet**, (tiếng Việt còn gọi là **Xa Vảnh** hay **Sa Vản**) là một thành phố của tỉnh Savannakhet. Thành phố có dân số là 120.000 người. Tên gọi Savannakhet xuất phát từ các từ **Savanh Nakhone**, có nghĩa là "*Thành phố thiên đường*", tên ban đầu của thành phố này. Thành phố Kaysone Phomvihane là thành phố lớn thứ hai của Lào, sau thủ đô Viêng Chăn. Dù khu phố thời thuộc địa Pháp dọc theo sông Mê Kông xuống cấp, vị trí của thành phố này gần nền kinh tế đang phát triển nhanh của Thái Lan đã mang đến sự phát triển thương mại ở phía bắc thành phố này.

Giống như các thành phố khác của Lào, Kaysone Phomvihane có cơ cấu dân số đa dạng gồm người Thái, người Việt, người Hoa và một số dân tộc thiểu số khác của Lào. Thành phố này có ngôi chùa lớn xây từ thế kỷ 15 là Wat Sainyaphum, một ngôi đền của người Hoa, một nhà thờ Công giáo và một nhà thờ Hồi giáo. Năm 2005, một cây cầu vượt sông Mê Kông đã được khởi công xây dựng nối thành phố này với Mukdahan của Thái Lan.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Phonsavan

**Phonsavan** (tiếng Lào: ໂພນສະຫວັນ), còn đọc là ***Phôn Xa Vẳn***, là một huyện (*muang*) của Lào, dân số 57.000 người, và là tỉnh lỵ tỉnh Xiengkhuang.

Trung tâm của huyện được xây vào thập niên 1970 do tỉnh lỵ cũ của Xiengkhuang bị phá hủy nặng nề do cuộc chiến giữa quân đội Pathet Lào và lực lượng chống cộng người Lào do Hoa Kỳ hỗ trợ. Địa điểm du lịch nổi tiếng nhất của huyện này là Cánh đồng Chum gần bên với những cái chum đá nặng từ 600&nbsp;kg đến 1 tấn.

## Tham khảo
Tỉnh (Lào)

Cấp **tỉnh** là cấp hành chính địa phương thứ nhất ở Lào. Lào được chia làm 17 tỉnh (tiếng Lào: ແຂວງ, *khoueng*), một *kampheng nakhon* là Viêng Chăn (đơn vị hành chính giống như tỉnh; thủ đô Viêng Chăn thuộc đơn vị hành chính này) và một *nakhon luang* (tiếng Lào: ນະຄອນຫຼວງ, Na Khôn Luông) là thủ đô Viêng Chăn. Các tỉnh được chia ra thành các huyện (tiếng Lào: ເມືອງ, *[[muang]]* hay *mường*) và làng bản (*ban* hay *[[bản]]*).

Các tỉnh được phân nhóm theo địa lý thành 3 miền, Bắc (từ Phongsaly đến Xayabury, Luông Pha Băng và Xiengkhuang), Trung (Viêng Chăn và Bolikhamxay) và Nam (từ Khammuane đến Champasack).

## Chú thích
La Mirada, California

**La Mirada** (tiếng Tây Ban Nha của "cái nhìn", phát âm như "La Mi-ra-ta", hoặc "La Mơ-ra-đa" trong tiếng Anh) là một thành phố ở Quận Los Angeles, California, Hoa Kỳ. Theo Thống kê Dân số năm 2000, thành phố này có 46.283 người.

## Địa lý
La Mirada tại tọa độ  (33,902130, −118,009663).

Theo Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, thành phố này có tổng diện tích là 20,4 kilômét vuông (7,9 dặm vuông). Trong đó, 20,3&nbsp;km² (7,8 sq.mi.) là đất và 0,1&nbsp;km² (0,04 sq.mi.) là mặt nước. Diện tích mặt nước chiếm 0,38% tổng diện tích.

## Dân tộc
Theo thống kê dân số năm 2000, thành phố này có 46.783 người, 14.580 hộ, và 11.518 gia đình. Mật độ dân số là 2.301,0 người/km² (5.960,6 người/sq.mi.). Có 14.811 nhà ở, mật độ trung bình là 728,5 nhà/km² (1.887,1 nhà/sq.mi.). Trong thành phố này, có 64,46% là người da trắng, 1,93% là người da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,75% là người Mỹ da đỏ, 14,88% là người Á Châu, 0,27% là người dân đảo Thái Bình Dương, 13,64% là người thuộc một chủng tộc khác, và 4,08% là người lai. 33,47% của dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào đó.

Có 14.580 hộ, trong đó 37,4% có trẻ em nhỏ hơn 18 tuổi ở trong nhà, 64,1% là đôi vợ chồng ở với nhau, 10,4% có đàn bà đơn thân làm chủ hộ, và 21,0% hộ không phải là hộ gia đình. Có 17,3% hộ chỉ có một người, còn 10,0% hộ chỉ có một người 65 tuổi trở lên ở một mình. Cỡ hộ trung bình là 3,10 người, còn cỡ gia đình trung bình là 3,49 người.

Trong thành phố này, 26,2% dân số chưa đến 18 tuổi, 10,7% dân số từ 18 đến 24 tuổi, 28,5% dân số từ 25 đến 44 tuổi, 20,8% dân số từ 45 đến 64 tuổi, và 13,8% dân số đã 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình của dân số thành phố này là 35. Cho mỗi 100 nữ có 93,3 nam, cho mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, có 88,3 nam.

Thu nhập trung bình hàng năm của hộ ở thành phố này là 61.632 đô la, và thu nhập trung bình hàng năm của gia đình là 66.598 đô la. Thu nhập trung bình hàng năm của nam giới là 47.364 đô la, của nữ giới là 31.993 đô la. Thu nhập trên đầu người hàng năm của thành phố là 22.404 đô la. Có 3,7% người và 5,6% gia đình có thu nhập dưới mức sống tối thiểu. Trong tất cả dân cư, 6,1% của những người chưa đến 18 tuổi và 4,5% của những người đã 65 tuổi trở lên đang dưới mức sống tối thiểu.

## Các công dân nổi tiếng
*Jacqueline Castillo, vận động viên softball
*Tony Corrente, trọng tài NFL
*Jennie Finch, viện động viên softball trong Thế vận hội
*Eddie Glass, nhạc sĩ rock trong ban nhạc Nebula
*Rashel Piazza, diễn viên người Mỹ gốc Philippines

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang chủ La Mirada 
*Along Your Way 1946
*Hình ảnh cũ
Điền Trì

**Điền Trì** (滇池, bính âm: *Dīan Chí*) hay **Côn Minh hồ** (昆明湖, pinyin: Kūn Míng Hú) là tên gọi của một hồ nội địa lớn nằm ở phía tây nam thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Đây là một hồ nước ngọt rộng 298&nbsp;km², nằm trên độ cao 1.886,5 m so với mực nước biển. Hồ dài 39&nbsp;km từ bắc đến nam, độ sâu trung bình 4,4 m. Phía đông là dãy Kim Mã sơn, phía tây là Bích Kê sơn, phía bắc là Xà sơn, phía nam là Bạch Hạc sơn.

Hồ này có biệt danh là *Viên minh châu tỏa sáng trên cao nguyên* và là khuôn mẫu của hồ Côn Minh trong Di Hòa Viên ở Bắc Kinh.

Ô nhiễm là vấn đề chính của hồ này. Tại thành phố Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam, người ta không nói về khô hạn, do thành phố này nằm cận kề với một trong những hồ nước ngọt lớn nhất của châu Á. Tuy nhiên, cho tới khi nhà máy xử lý nước thải đầu tiên được xây dựng năm 1990 thì tới 90% nước thải của Côn Minh được xả vào hồ này mà không qua xử lý. Nước hồ hiện nay là không thể uống được mặc dù đã có nhiều tiền (ước khoảng vài tỷ đô la Mỹ) được chi tiêu nhằm làm sạch nước hồ. Một số chuyên gia cho rằng tới trên 55% lượng cá của hồ đã bị chết do bệnh tật gây ra bởi ô nhiễm. Nước hồ hiện nay bị đánh giá ở cấp V (cấp tệ nhất), điều này làm cho nước hồ là không thích hợp cho sử dụng trong nông nghiệp hay công nghiệp.

## Xem thêm
* Vương quốc Điền
* Các hồ Trung Quốc

## Liên kết ngoài

* Hình: Hình ảnh tại dianchi.km169.net 

## Ghi chú
Cung điện mùa hè

**Cung điện mùa hè** có thể là:

*Cung điện mùa hè ở Sankt-Peterburg, Nga;
*Di Hòa Viên ở Bắc Kinh, Trung Quốc.
Cộng hòa dân chủ

**Cộng hòa dân chủ** là một chế độ chính trị hoạt động dựa trên các nguyên lý của cả hai hình thức cộng hòa và dân chủ. Cộng hòa là thể thức mà ở đó nhiều người cùng tham gia vào việc điều hành một nước, tức là nói đến Bộ máy nhà nước có sự phân quyền giữa ba nhánh quyền lực lập pháp, hành pháp, và tư pháp. Nó khác hoàn toàn với chuyên chế hay độc tài. Dân chủ là thể thức mà ở dó người dân có khả năng tham gia quyết định các chính sách của một quốc gia hay tham gia thành lập bộ máy nhà nước thông qua bầu cử. Có 2 hình thức dân chủ là Dân chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp. Tuy nhiên, tùy theo từng nước và hoàn cảnh quốc gia mà thể chế dân chủ phát triển đến mức độ nào.

Mặc dù không phải các nên dân chủ đều theo thể chế cộng hòa (như quân chủ lập hiến), và cũng không phải tất cả nền cộng hòa đều dân chủ. Việc dùng từ ngữ có thể gây nhầm lẫn vì một nền cộng hòa có thể hoạt động dân chủ, cũng như một nền dân chủ áp dụng thể chế cộng hòa. Mặt khác, việc một quốc gia tự nhận là nền cộng hòa dân chủ không biến nó thành một nước cộng hòa dân chủ (như Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên).

Về ngữ nghĩa, một số quốc gia thêm từ hạn định dân chủ vào tên có thể tự coi bản thân nó là một nền dân chủ, hoặc mong muốn xây dựng nên nền dân chủ, thường những nước có "cộng hòa dân chủ" trong tên là những nước hậu thuộc địa.

## Các quốc gia theo Cộng hòa Dân chủ
Bắt đầu từ thế kỷ 20 và sau Đệ nhị Thế chiến, nhiều quốc gia đã sử dụng thuật ngữ "cộng hòa dân chủ" trong tên chính thức của họ, và hầu hết trong số đó là các quốc gia độc đảng theo chủ nghĩa Mác-Lênin hoặc xã hội chủ nghĩa. Có thể kể đến như Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức), Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Dân chủ Afghanistan.

Một số quốc gia hiện nay sau đây có "cộng hòa dân chủ" trong tên chính thức.
* Cộng hòa Dân chủ Congo
* Cộng hòa Dân chủ Timor - Leste
* Cộng hòa Dân chủ São Tomé và Príncipe.
* Cộng hòa Dân chủ xã hội chủ nghĩa Sri Lanka.
* Cộng hòa Dân chủ Algérie
* Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào
* Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
* Cộng hòa Ả Rập Tây Sahara
* Cộng hòa Dân chủ Liên bang Nepal
* Liên bang Cộng hòa Dân chủ Ethiopia.
## Tham khảo
Bão Chebi (2006)

## Đường đi của bão

**Bão Chebi** là một cơn bão mạnh được hình thành từ vùng biển phía đông quần đảo Philippines vào tháng 11 năm 2006.

## Thông tin

Hồi 13 giờ ngày 10 tháng 11 năm 2006, vị trí tâm bão ở vào khoảng 16,2 độ vĩ bắc; 125,5 độ kinh đông, cách đảo Ludông (Philippin) khoảng 450&nbsp;km về phía đông. Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm bão mạnh cấp 13, cấp 14 (tức là từ 134 đến 166&nbsp;km một giờ), giật trên cấp 14.

## Thông báo bão tại vùng biển Thái Bình Dương
Dự đoán hướng đi của bão theo thông báo bão của các cơ quan khí tượng:
*HongKong 
*Việt Nam 
*Hải Quân Hoa Kỳ 
*Nhật Bản

Ảnh vệ tinh bão:
*Philippine
*Ảnh vệ tinh bão XANGSANE 2006
*Hải quân Hoa Kỳ 
*GOES IR Biển Đông 
*Singapore ASEAN  
*Ảnh Vệ Tinh Vùng Đông Nam Á  theo trang Dự Báo Thời Tiết Bão Lụt Việt Nam.

## Xem thêm
* Bão Cimaron (2006)
* Bão Xangsane (2006)

## Tham khảo
Bão Chebi

**Chebi** là một trong những tên bão do Tổ chức Khí tượng Thế giới thuộc khu vực tây bắc Thái Bình Dương dùng để đặt cho các cơn bão xuất hiện trong khu vực. **Bão Chebi** có thể là:

*Bão Chebi (2001): Là một cơn bão xảy ra năm 2001
*Bão Chebi (2006): Là một cơn bão xuất hiện vào tháng 11 năm 2006
Giang Đông (khu vực địa lý)

**Giang Đông** là khu vực phía đông Trường Giang, người xưa lấy phía đông là bên trái (tả) nên khu vực này còn có tên gọi là **Giang Tả**.

Trong lịch sử Trung Quốc, Giang Đông luôn là một trung tâm phát triển cao trong cả nước về văn hóa và kinh tế. Tại đây có Nam Kinh, thành phố từng là kinh đô của 6 triều đại phong kiến Trung Hoa và thủ đô của Trung Hoa Dân Quốc.

## Tham khảo
Phang Nga (thị xã)

**Phang Nga** là thị xã (theraban mueang) tỉnh lỵ tỉnh Phang Nga
## Các đơn vị hành chính
Phang Nga có các phường (Tambon) sau:

## Tham khảo
Phang Nga

**Phang Nga** có thể là:
*Tỉnh Phang Nga: một tỉnh của Thái Lan
*Thị xã Phang Nga: tỉnh lỵ của tỉnh Phang Nga
Trùng biến hình trần

**Trùng biến hình trần** hay **trùng biến hình amip**, **trùng chân giả trần** (danh pháp hai phần: ***Amoeba Proteus***, trước đây còn gọi là ***Chaos Diffluens***) là đại diện tiêu biểu của trùng biến hình. Chúng sống ở mặt bùn của các ao tù hay các hồ nước lặng. Nhiều khi, chúng nổi lẫn vào lớp váng ở ao, hồ. Một cá thể trùng biến hình thường không có màu nhưng có thể có màu từ thức ăn của chúng. Kích thước chúng thay đổi từ 0,01 mm

## Sinh sống
Trùng biến hình sống ở các vũng bùn, hồ tù, hồ nước lặng, trùng biến hình là cơ thể đơn bào. 

## Cấu tạo và di chuyển
Trùng biến hình  được coi như một cơ thể đơn bào đơn giản nhất, kém tiến hóa nhất trong tất cả các động vật nguyên sinh. Cơ thể trùng biến hình trần gồm một khối chất lỏng nguyên sinh và nhân. Chúng di chuyển nhờ dòng chất nguyên sinh dồn về một phía tạo thành chân giả. Vì thế cơ thể trùng biến hình trần luôn biến đổi hình dạng.

## Dinh dưỡng
Một chân giả tiếp khi cận mồi, lập tức hình thành chân giả thứ hai vây lấy mồi. Hai chân giả kéo dài nuốt mồi vào sâu trong chất nguyên sinh, tạo thành một "lỗ nhỏ" ở giữa cơ thể trùng biến hình (không bào tiêu hoá). Chúng tiêu hoá thức ăn nhờ dịch tiêu hoá (tiêu hoá nội bào).
Sự trao đổi khí (lấy O2, thải CO2) của trùng biến hình trần thực hiện qua bề mặt cơ thể. Nước thừa được tập trung về một chỗ gọi là không bào co bóp rồi chuyển ra ngoài. Chất thải được chuyển từ bất cứ chỗ nào trên cơ thể. Chúng bài tiết bằng không bào co bóp. Chúng còn có thể hô hấp qua bề mặt cơ thể.

## Sinh sản
Khi gặp điều kiện thuận lợi (thức ăn,nhiệt độ,... đầy đủ), thì trùng biến hình trần sinh sản theo hình thức phân đôi.
## Bộ sưu tập video
Trùng biến hình dùng chân giả để di chuyển.

## Tham khảo
Tiếng Basque

**Tiếng Basque** (, ) là một ngôn ngữ tách biệt được sử dụng bởi người Basque. Basque là ngôn ngữ bản xứ của, và chủ yếu hiện diện tại, Xứ Basque, một khu vực nằm ở miền bắc Tây Ban Nha và tây nam nước Pháp. Tiếng Basque được sử dụng bởi chừng 27% người Basque ở khắp xứ này (714.135 trên tổng số 2.648.998 người). Trong đó, 663.035 (93% số người nói) sống ở vùng Basque thuộc Tây Ban Nha và 51.100 còn lại (7%) sống ở phần thuộc Pháp.

Người bản ngữ Basque tập trung tại khu vực gồm ba "tỉnh cổ đại" ở Pháp và một số phần của bốn địa khu tại Tây Ban Nha. Gipuzkoa, đa phần Biscay, một phần của Álava, và vùng phía bắc Navarre tạo nên vùng cốt lõi nói tiếng Basque. Ngược lại, đa phần Álava, phía tây Biscay, trung và nam Navarre có lượng người nói tiếng Tây Ban Nha chiếm ưu thế, hoặc vì tiếng Basque đã bị thay thế bởi tiếng Tây Ban Nha qua hàng thế kỷ (đa phần Álava và trung Navarre), hoặc vì nó chưa bao giờ được sử dụng tại đó (Encartaciones và đông nam Navarre).

Là một ngôn ngữ tách biệt, tiếng Basque được xem là một trong số ít ngôn ngữ tiền Ấn-Âu, và là ngôn ngữ duy nhất thuộc loại này ở Tây Âu. Nguồn gốc của nó chưa được biết chắc, dù giả thuyết được chấp nhận gần đây nhất là những dạng cổ tiếng Basque đã phát triển trước khi những ngôn ngữ Ấn-Âu (gồm cả nhóm ngôn ngữ Rôman mà về mặt địa lý bao quanh vùng nói tiếng Basque) đến khu vực Tây Âu. Tiếng Basque đã vay mượn một số từ vựng từ những ngôn ngữ Rôman, và ngược lại, tiếng Basque cũng đưa tự vựng của nó vào những thứ tiếng kia. Bảng chữ cái Basque dùng hệ Latinh.
## Ngữ âm

### Nguyên âm

Tiếng Basque có năm nguyên âm: /a/, /e/, /i/, /o/ và /u/ (giống như trong tiếng Tây Ban Nha). Ở phương ngữ Zubero, có một số âm vị khác:
* nguyên âm làm tròn trước đóng , được viết là ;
* một tập hợp nguyên âm mũi hoá, cho thấy ảnh hưởng của phương ngữ Gascon (tiếng Occitan).
### Phụ âm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*  – Euskaltzaindia (Học viện Hoàng gia tiếng Basque)
* Euskara Institutua , Đại học Xứ Basque, UPV/EHU
* Basque – A Mystery Language (YouTube)
Tinh thể

**Tinh thể** là những vật thể cấu tạo bởi các nguyên tử, ion, hoặc phân tử có ảnh hưởng nhiễu xạ chủ yếu là gián đoạn.

Ví dụ: muối ăn, đường, tuyết và một số kim loại là các vật liệu ở dạng tinh thể. Cấu trúc tinh thể là cấu trúc có tính tuần hoàn, gọi là cấu trúc trật tự kéo dài. Cấu trúc và tính chất vật lý của các tinh thể có thể không đối xứng theo các hướng trong không gian.

Các vật thể rắn trong thiên nhiên hầu hết đều có cấu trúc tinh thể. Thể khí, thể lỏng và các vật chất phi tinh thể (như chất rắn vô định hình) trong một số điều kiện thích hợp cũng có thể chuyển biến thành tinh thể (ví dụ tinh thể lỏng).

Tinh thể hình thành nhờ quá trình kết tinh.

## Đặc trưng
*Đồng chất: các vị trí khác nhau trong tinh thể có tính chất vật lý và hóa học giống nhau;
*Dị hướng: các phương hướng khác nhau có tính chất vật lý và hóa học khác nhau;
*Có thể tự hình thành lên các thể đa diện;
*Có nhiệt độ nóng chảy xác định;
*Có tính đối xứng;
*Gây ra hiệu ứng nhiễu xạ đối với tia X và chùm tia điện tử.

## Các mạng tinh thể cơ bản (Mạng Bravais)

Người ta phân chia các mạng tinh thể thành 7 kiểu cơ bản, gọi là mạng Bravais, trong mỗi kiểu cơ bản có nhiều kiểu cụ thể khác nhau, theo liệt kê ở bảng dưới đây

## Kết tinh

Sự kết tinh là một quá trình tự nhiên hoặc nhân tạo, sau quá trình này sẽ hình thành các tinh thể rắn kết tủa từ dung dịch. Kết tinh cũng là một kỹ thuật tách chất lỏng hóa chất rắn, trong đó sẽ xảy ra quá trình chuyển đổi chất tan trong dung dịch lỏng vào trong pha rắn mà ở đó tinh thể hình thành ở dạng tinh sạch nhất.

Sự kết tinh trải qua hai giai đoạn chính, hình thành mầm tinh thể và sự phát triển của mạng tinh thể.

Tạo mầm là bước mà các phân tử chất tan phân tán trong dung môi bắt đầu tập hợp thành cụm.

## Xem thêm
*Chất rắn vô định hình
*Tinh thể lỏng
*Tinh thể rắn
*Mạng tinh thể

## Tham khảo

#
Basque

**Basque** có thể là:
*Xứ Basque (trong tiếng Basque là Euskal Herria): một vùng lãnh thổ nằm phía tây dãy núi Pyrénées, giữa Pháp và Tây Ban Nha.
*Tiếng Basque.
Mô hình tỷ giá tăng quá mức

**Mô hình tỷ giá tăng quá mức** là một mô hình về nền kinh tế vĩ mô mở do Rudi Dornsbusch phát triển cho thấy khi cung tiền tăng đột ngột, tỷ giá hối đoái danh nghĩa sẽ lập tức tăng vọt vượt mức tăng dài hạn của nó.

## Giả thiết
Mô hình này dựa trên một số giả thuyết quan trọng của chủ nghĩa Keynes, đó là những thay đổi về tiền tệ không ảnh hưởng đến khu vực tài sản thực trong dài hạn và giá cả cứng nhắc trong ngắn hạn.

Mô hình còn giả thiết rằng ban đầu, nhà đầu tư không hề dự tính đến việc tăng tỷ giá.

Tồn tại một tương quan lãi suất giữa lãi suất trong nước và lãi suất ở nước ngoài.

## Thành lập mô hình
Mô hình có thể diễn giải bằng phương trình:

:*i* = *i** + [E(**e**(t))]/*e*(*t*)

Trong đó *i* là lãi suất trong nước, *i** là lãi suất ở nước ngoài, *E* là giá trị kỳ vọng, **e**(*t*) là đạo hàm của tỷ giá hối đoái theo thời gian còn *e(t)* là tỷ giá hối đoái tại thời điểm t.

Giả sử, ngân hàng trung ương nước ngoài thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng. Lãi suất nước ngoài, vì thế, trở nên cao hơn lãi suất trong nước, *i* < *i**. Khi các nhà đầu tư quan sát thấy kết quả này, họ liền dự tính rằng đồng tiền trong nước sẽ lên giá, liền bán ngoại tệ và mua tiền trong nước vào. Hậu quả là tỷ giá hối đoái định danh bằng ngoại tệ tăng vọt quá mức cân bằng dài hạn.

Về lâu dài, tỷ giá hối đoái mới giảm xuống điểm cân bằng dài hạn.

## Hàm ý
Mô hình này chỉ ra rằng một phản ứng ngắn hạn trên thị trường ngoại hối có thể biến thành một phản ứng dài hạn như thế nào. Đồng thời, nó còn giúp người ta hiểu được tại sao tỷ giá hối đoái lại biến động mạnh hàng ngày.

## Tham khảo

*
*"Dornbusch's Overshooting Model After Twenty-Five Years", 2001 analysis by Kenneth Rogoff, International Monetary Fund.
*Romer, David. *Advanced Macroeconomics.* Third Edition. p234-236.
*Krugman, P.R. and Obstfeld, (2003), *International Economics*, Sixth Edition, Addision-Wesley (Chapter 14).
Henry Laurence Gantt

**Henry Laurence Gantt** (sinh 1861 - mất 23 tháng 11 năm 1919) là một kĩ sư cơ khí và cố vấn dự án người Mỹ, nổi tiếng với việc phát triển sơ đồ Gantt năm 1910. Sơ đồ Gantt được sử dụng rộng rãi trong những công trình lớn như đập Hoover hay hệ thống đường quốc lộ liên bang Mỹ và ngày nay vẫn là một công cụ quan trọng trong quản lý dự án.

## Tiểu sử
Henry Gantt sinh tại quận Calvert, Maryland, Hoa Kỳ. Ông tốt nghiệp trường McDonogh năm 1878 và trường cao đẳng Johns Hopkins rồi làm thầy giáo và người vẽ đồ án trước khi trở thành kĩ sư cơ khí. Năm 1887 ông cùng Frederick W. Taylor quản lý công ty thép Midvale và công ty thép Bethlehem cho đến năm 1893. Sau này, khi làm cố vấn dự án, ngoài sơ đồ Gantt, ông còn thiết kế hệ thống thưởng năng suất - trong đó nhân viên có năng suất vượt định mức sẽ được thưởng phần trăm. Ngoài ra, ông còn phát triển một số phương pháp đo đạc hiệu suất và năng suất nhân viên.

## Đóng góp
Henry Gantt đã có nhiều đóng góp cho môn khoa học quản lý, đáng nói nhất bao gồm:
* **[[Sơ đồ ngang Gantt|Sơ đồ Gantt]]:** Đến ngày nay, sơ đồ Gantt vẫn được coi là một công cụ quản lý quan trọng. Sơ đồ Gantt biểu thị thời gian biểu của dự án dùng để quản lý, lên kế hoạch và kiểm soát tiến độ công việc trong dự án. PERT (Program Evaluation and Review Technique - Phương pháp ước lượng và xem xét chương trình) là một biến thể của sơ đồ Gantt.
* **Hiệu suất công nghiệp:** Hiệu suất công nghiệp có thể được nâng cao bằng cách phân tích một cách khoa học mọi khía cạnh của công việc. Công tác quản lý công nghiệp là cải tiến hiệu suất bằng cách hạn chế tối đa rủi ro.
* **Hệ thống thưởng năng suất:** Henry Gantt thưởng phần trăm quản lý viên tương ứng với năng suất vượt định mức nhân viên dưới quyền họ đạt được.
* **Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp:** Henry Gantt tin rằng doanh nghiệp phải có trách nhiệm với xã hội.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* http://www.ganttchart.com/History.html