open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Thập niên 170 TCN

**Thập niên 170 TCN** hay **thập kỷ 170 TCN** chỉ đến những năm từ 170 TCN đến 179 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 180 TCN

**Thập niên 180 TCN** hay **thập kỷ 180 TCN** chỉ đến những năm từ 180 TCN đến 189 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 190 TCN

**Thập niên 190 TCN** hay **thập kỷ 190 TCN** chỉ đến những năm từ 190 TCN đến 199 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 200 TCN

**Thập niên 200 TCN** hay **thập kỷ 200 TCN** chỉ đến những năm từ 200 TCN đến 209 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 210 TCN

**Thập niên 210 TCN** hay **thập kỷ 210 TCN** chỉ đến những năm từ 210 TCN đến 219 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 150 TCN

**Thập niên 150 TCN** hay **thập kỷ 150 TCN** chỉ đến những năm từ 150 TCN đến 159 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 220 TCN

**Thập niên 220 TCN** hay **thập kỷ 220 TCN** chỉ đến những năm từ 220 TCN đến 229 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 230 TCN

**Thập niên 230 TCN** hay **thập kỷ 230 TCN** chỉ đến những năm từ 230 TCN đến 239 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 240 TCN

**Thập niên 240 TCN** hay **thập kỷ 240 TCN** chỉ đến những năm từ 249 TCN đến 240 TCN.

## Sự kiện
*249 TCN — Lã Bất Vi nhà Tần dẹp loạn dư đảng nhà Chu.
## Tham khảo
Thập niên 250 TCN

**Thập niên 250 TCN** hay **thập kỷ 250 TCN** chỉ đến những năm từ 250 TCN đến 259 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 260 TCN

**Thập niên 260 TCN** hay **thập kỷ 260 TCN** chỉ đến những năm từ 260 TCN đến 269 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 280 TCN

**Thập niên 280 TCN** hay **thập kỷ 280 TCN** chỉ đến những năm từ 280 TCN đến 289 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 290 TCN

**Thập niên 290 TCN** hay **thập kỷ 290 TCN** chỉ đến những năm từ 290 TCN đến 299 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 300 TCN

**Thập niên 300 TCN** hay **thập kỷ 300 TCN** chỉ đến những năm từ 309 TCN đến 300 TCN.

## Sự kiện
*308 TCN — Antigonos I và Seleukos I bất phân thắng bại trong một trận chiến ở nam Lưỡng Hà. Sáng hôm sau, Seleukos bất ngờ đột kích doanh trại Antigonos thắng lợi. Antigonos từ bỏ ý định chinh phục các tình miền đông.

## Tham khảo
Thập niên 310 TCN

**Thập niên 310 TCN** hay **thập kỷ 310 TCN** chỉ đến những năm từ 310 TCN đến 319 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 320 TCN

**Thập niên 320 TCN** hay **thập kỷ 320 TCN** chỉ đến những năm từ 320 TCN đến 329 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 330 TCN

**Thập niên 330 TCN** hay **thập kỷ 330 TCN** chỉ đến những năm từ 330 TCN đến 339 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 270 TCN

**Thập niên 270 TCN** hay **thập kỷ 270 TCN** chỉ đến những năm từ 270 TCN đến 279 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 340 TCN

**Thập niên 340 TCN** hay **thập kỷ 340 TCN** chỉ đến những năm từ 340 TCN đến 349 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 350 TCN

**Thập niên 350 TCN** hay **thập kỷ 350 TCN** chỉ đến những năm từ 359 TCN đến 350 TCN.

## Sự kiện
*359 TCN — Vua Macedonia Perdiccas III tử trận trước quân Bardylis.
## Tham khảo
Thập niên 360 TCN

**Thập niên 360 TCN** hay **thập kỷ 360 TCN** chỉ đến những năm từ 360 TCN đến 369 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 370 TCN

**Thập niên 370 TCN** hay **thập kỷ 370 TCN** chỉ đến những năm từ 370 TCN đến 379 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 380 TCN

**Thập niên 380 TCN** hay **thập kỷ 380 TCN** chỉ đến những năm từ 380 TCN đến 389 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 390 TCN

**Thập niên 390 TCN** hay **thập kỷ 390 TCN** chỉ đến những năm từ 390 TCN đến 399 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 410 TCN

**Thập niên 410 TCN** hay **thập kỷ 410 TCN** chỉ đến những năm từ 410 TCN đến 419 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 420 TCN

**Thập niên 420 TCN** hay **thập kỷ 420 TCN** chỉ đến những năm từ 420 TCN đến 429 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 430 TCN

**Thập niên 430 TCN** hay **thập kỷ 430 TCN** chỉ đến những năm từ 430 TCN đến 439 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 440 TCN

**Thập niên 440 TCN** hay **thập kỷ 440 TCN** chỉ đến những năm từ 440 TCN đến 449 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 400 TCN

**Thập niên 400 TCN** hay **thập kỷ 400 TCN** chỉ đến những năm từ 400 TCN đến 409 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 450 TCN

**Thập niên 450 TCN** hay **thập kỷ 450 TCN** chỉ đến những năm từ 450 TCN đến 459 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 460 TCN

**Thập niên 460 TCN** hay **thập kỷ 460 TCN** chỉ đến những năm từ 460 TCN đến 469 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 470 TCN

**Thập niên 470 TCN** hay **thập kỷ 470 TCN** chỉ đến những năm từ 470 TCN đến 479 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 480 TCN

**Thập niên 480 TCN** hay **thập kỷ 480 TCN** chỉ đến những năm từ 480 TCN đến 489 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 0 TCN

**Thập niên 0 TCN** là giai đoạn giữa năm 9 TCN và năm 1 TCN, chín năm cuối cùng trước Công nguyên. Đây là một trong hai khoảng thời gian dạng thập niên "0 đến 9" gồm 9 năm, cùng với thập niên 0.

Đây là danh sách sự kiện diễn ra trong thập niên 0 TCN xếp theo năm.

## Sinh
* 9 TCN
** Hán Bình Đế (d. 6)
** Asconius Pedianus, nhà sử học và viết kịch La Mã

## Mất
* 8 TCN
** Horace, nhà thơ La Mã (b. 65 TCN)
** Polemon, client king of Cilicia, Pontus, Colchis and the Bosporan Kingdom.
* 7 TCN
** Hán Thành Đế (b. 51 TCN)
* 6 TCN
** Lưu Hướng, học giả Trung Quốc
* 1 TCN
** Hán Ai Đế (sinh 27 TCN)
** Triệu Phi Yến (sinh 32 TCN)

## Tham khảo
Thập niên 490 TCN

**Thập niên 490 TCN** hay **thập kỷ 490 TCN** chỉ đến những năm từ 490 TCN đến 499 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 500 TCN

**Thập niên 500 TCN** hay **thập kỷ 500 TCN** chỉ đến những năm từ 500 TCN đến 509 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 510 TCN

**Thập niên 510 TCN** hay **thập kỷ 510 TCN** chỉ đến những năm từ 510 TCN đến 519 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 520 TCN

**Thập niên 520 TCN** hay **thập kỷ 520 TCN** chỉ đến những năm từ 520 TCN đến 529 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 530 TCN

**Thập niên 530 TCN** hay **thập kỷ 530 TCN** chỉ đến những năm từ 530 TCN đến 539 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 540 TCN

**Thập niên 540 TCN** hay **thập kỷ 540 TCN** chỉ đến những năm từ 540 TCN đến 549 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 550 TCN

**Thập niên 550 TCN** hay **thập kỷ 550 TCN** chỉ đến những năm từ 559 TCN đến 550 TCN.

## Sự kiện
*557 TCN — Quân Ba Tư vây Larissa (Calah) cho đến nhật thực.

## Tham khảo
Thập niên 560 TCN

**Thập niên 560 TCN** hay **thập kỷ 560 TCN** chỉ đến những năm từ 569 TCN đến 560 TCN.

## Sự kiện
*562 TCN — Amel-Marduk kế vị Naboukhodonosor II làm vua Babylon.

## Tham khảo
Thập niên 570 TCN

**Thập niên 570 TCN** hay **thập kỷ 570 TCN** chỉ đến những năm từ 570 TCN đến 579 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 580 TCN

**Thập niên 580 TCN** hay **thập kỷ 580 TCN** chỉ đến những năm từ 580 TCN đến 589 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 590 TCN

**Thập niên 590 TCN** hay **thập kỷ 590 TCN** chỉ đến những năm từ 590 TCN đến 599 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 600 TCN

**Thập niên 600 TCN** hay **thập kỷ 600 TCN** chỉ đến những năm từ 609 TCN đến 600 TCN.

## Sự kiện
*607 TCN (15–26 tháng 3) — Quan sát được sao chổi Halley.
## Tham khảo
Thập niên 610 TCN

**Thập niên 610 TCN** hay **thập kỷ 610 TCN** chỉ đến những năm từ 610 TCN đến 619 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 620 TCN

**Thập niên 620 TCN** hay **thập kỷ 620 TCN** chỉ đến những năm từ 620 TCN đến 629 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 630 TCN

**Thập niên 630 TCN** hay **thập kỷ 630 TCN** chỉ đến những năm từ 630 TCN đến 639 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 640 TCN

**Thập niên 640 TCN** hay **thập kỷ 640 TCN** chỉ đến những năm từ 640 TCN đến 649 TCN.

## Sự kiện
*640 TCN — Chiến thắng quyết định của Assyria trước Elam; Ashurbanipal bắt vua Humban-haltash III, sáp nhập Elam.

## Tham khảo
Thập niên 650 TCN

**Thập niên 650 TCN** hay **thập kỷ 650 TCN** chỉ đến những năm từ 659 TCN đến 650 TCN.

## Sự kiện
*656 TCN — Psamtik I kiểm soát toàn bộ Ai Cập. Kết thúc Vương triều thứ Hai Mươi Lăm của Ai Cập.
## Tham khảo
Thập niên 660 TCN

**Thập niên 660 TCN** hay **thập kỷ 660 TCN** chỉ đến những năm từ 660 TCN đến 669 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 670 TCN

**Thập niên 670 TCN** hay **thập kỷ 670 TCN** chỉ đến những năm từ 670 TCN đến 679 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 680 TCN

**Thập niên 680 TCN** hay **thập kỷ 680 TCN** chỉ đến những năm từ 689 TCN đến 680 TCN.

## Sự kiện
*688 TCN — Ngày truyền thống thành lập Gela ở Sicilia là thuộc địa Rhodes và Crete.
## Tham khảo
Thập niên 700 TCN

**Thập niên 700 TCN** hay **thập kỷ 700 TCN** chỉ đến những năm từ 709 TCN đến 700 TCN.

## Sự kiện
*704 TCN — Sennacherib dời đô về Nineveh.

## Tham khảo
Thập niên 690 TCN

**Thập niên 690 TCN** hay **thập kỷ 690 TCN** chỉ đến những năm từ 690 TCN đến 699 TCN.

## Sự kiện
*699 TCN — Sennacherib đánh Babylonia lần thứ 5.

## Tham khảo
Thập niên 720 TCN

**Thập niên 720 TCN** hay **thập kỷ 720 TCN** chỉ đến những năm từ 720 TCN đến 729 TCN.

## Sự kiện
*722 TCN — Cung thúc Đoàn làm phản dẫn quân vây kinh đô, nhưng bị Trịnh Trang công đánh và tận diệt, Đoàn phải tự sát.

## Tham khảo
Thập niên 730 TCN

**Thập niên 730 TCN** hay **thập kỷ 730 TCN** chỉ đến những năm từ 730 TCN đến 739 TCN.

## Sự kiện
739 TCN - Hiram II kế vị Ithobaal II làm vua của Tyre .

739 TCN - đại phu nước Tấn là Phan Phù giết chết Tấn Chiêu hầu và rước Khúc Ốc Hoàn Thúc về làm vua nước Tấn.

738 TCN — vua Tiglath-Pileser III của Assyria xâm lược Israel , buộc nước này phải cống nạp.

738 TCN — Khu định cư Biskupin ở phía đông bắc Poznań ( Ba Lan ) được xây dựng.

737 và 736 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria xâm lược Iran , chinh phục người Medes và Ba Tư và tàn sát, bắt làm nô lệ hoặc trục xuất nhiều người. 

736 TCN — Leochares của Messenia chiến thắng trong cuộc đua xếp hạng tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười một .

735 TCN - Naxos ở Sicily được thành lập như một thuộc địa của Chalcis ở Euboea . (ngày truyền thống)

734 TCN - Syracuse được thành lập tại Sicily như một thuộc địa chung của Corinth và Tenea , dưới sự lãnh đạo của Archias của Corinth .

733 TCN — Tiglath-Pileser IIIcủa Assyria chinh phục Vương quốc phía Bắc của Israel (Samaria) , và lưu đày cư dân ở đó.

732 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria chiếm Damascus , hành quyết Rezin , Vua của Arameans , và trục xuất cư dân Aramaean đến Kir của Moab .(ngày có thể xảy ra)

732 TCN — Vua Tiglath-Pileser III của Assyria đánh bại nữ hoàng Ả Rập Samsi trong trận chiến và buộc cô ta phải cống nạp .

732 TCN— Hoshea trở thành vị vua cuối cùng của Israel .

Năm 732 TCN— Oxythemis của Cleonae / Coroneia chiến thắng trong cuộc đua thuyền buồm tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười hai.

730 TCN —Phía Bắc Ai Cập không còn được cai trị bởi các pharaoh của Libya .

730 TCN—Osorkon IV kế vị Pedubast II làm vua của Vương triều thứ hai mươi hai của Ai Cập . (gần một ngày nào đó)

730 TCN— Piye kế vị cha mình, Kashta , làm vua của vương quốc Napata của người Nubian .

730 TCN— Mattan II kế vị Hiram II làm vua của Tyre .
730 TCN— Leontini ở Sicily được thành lập bởi những người thuộc địa từ Naxos .
## Sinh
~731 TCN, Lỗ Hoàn công

730 TCN , Tuyên Khương

## Mất
738 TCN: Menahem

736 TCN: Picahiah , Jotham

735 TCN: Vệ Trang công

732 TCN: Pekah

731 TCN: Tề Trang công , Khúc Ốc Hoàn Thúc .

## Tham khảo
Thập niên 740 TCN

**Thập niên 740 TCN** hay **thập kỷ 740 TCN** chỉ đến những năm từ 740 TCN đến 749 TCN.

## Sự kiện
748 TCN — Anticles của Messenia chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ tám .

747 TCN — Ngày 26 tháng 2 - Nabonassar trở thành vua của Babylon .
747 TCN - Meles trở thành vua của Lydia .

744 TCN - Piye bắt đầu cai trị ở các vùng của Ai Cập cổ đại.

745 TCN — Vương miện của Assyria bị chiếm bởi Pul , người lấy tên là Tiglath-Pileser III . 

745 TCN - Tấn Chiêu hầu phong đất Khúc Ốc cho chú là Thành Sư .

745 TCN - Cái chết trong truyền thuyết của Vua La Mã Titus Tatius ( Diarchy với Romulus ).

744 TCN — Xenocles của Messenia giành chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ chín.

743 TCN — Bắt đầu Chiến tranh Messenia lần thứ nhất .
740 TCN - Tiglath-Pileser III chinh phục thành phố Arpad ở Syria sau hai năm  bao vây.

740 TCN — Bắt đầu triều đại Judah của Ahaz .

740 TCN — Dotades của Messenia giành chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười.
## Sinh
~744 TCN: Tống Trang công

## Mất

749 TCN: Sallum (Israel) , Sái Đái hầu

748 TCN: Tống Vũ công

746 TCN: Tấn Văn hầu
, Zechariah

744 TCN: Trịnh Vũ công

741 TCN: Sở Lệ vương

740 TCN: Titus Tatius , Azariah

## Tham khảo
Thập niên 750 TCN

**Thập niên 750 TCN** hay **thập kỷ 750 TCN** chỉ đến những năm từ 750 TCN đến 759 TCN.

## Sự kiện
756 TCN — Sự thành lập của Cyzicus .
755 TCN— Ashur-nirari V kế vị Ashur-Dan III làm vua của Assyria

755 TCN— Aeschylus , Vua của Athens , qua đời sau 23 năm trị vì và được kế vị bởi Alcmaeon .

753 TCN— Alcmaeon , Vua của Athens , chết sau 2 năm trị vì. Ông được thay thế bởi Charops , được bầu là Archon với nhiệm kỳ 10 năm.

753 TCN — Thành phố Rome và Vương quốc La Mã được cho là được thành lập, theo truyền thống La Mã, và được cai trị bởi vị vua đầu tiên của Rome, Romulus . Khởi đầu của lịch ' Ab urbe condita ' của người La Mã . La Mã áp dụng bảng chữ cái Etruscan , mà chính người Etruscan đã áp dụng từ người Hy Lạp . Được thiết lập bởi Varro , đây là ngày phổ biến nhất được sử dụng.

752 TCN— Romulus , vị vua đầu tiên của La Mã , kỷ niệm chiến thắng đầu tiên của người La Mã sau chiến thắng trước Caeninenses , sau vụ Hiếp dâm phụ nữ Sabine . Anh ta ăn mừng một chiến thắng nữa vào cuối năm qua Antemnates .

750 TCN - Người và Nhân mã , có lẽ từ Olympia , được tạo ra. Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

750 TCN - Người Hy Lạp thành lập thuộc địa ở Ý và Sicily .

750 TCN - Tấn Văn hầu giết Chu Huề vương .

750 TCN - 700 TCN— Funerary Vase ( Krater ), từ Nghĩa trang Dipylon , Athens , được chế tạo. Được phân bổ cho xưởng Hirschfield . Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

## Sinh
757 TCN, Trịnh Trang công

754 TCN, Trần Hoàn công , Trần Đà , Khúc Ốc Vũ công

753 TCN, Numa Pompilius

~750 TCN, Tống Thương công

## Mất
759 TCN: Tào Huệ bá

758 TCN: Sở Tiêu Ngao , Vệ Vũ công

757 TCN: Tào Mục công

755 TCN: Aeschylus , Ashur-dan III , Trần Bình công

753 TCN: Alcmaeon

750 TCN: Chu Huề vương

## Tham khảo
Thập niên 760 TCN

**Thập niên 760 TCN** hay **thập kỷ 760 TCN** chỉ đến những năm từ 760 TCN đến 769 TCN.

## Sự kiện
763 TCN— Ngày 15 tháng 6 — Nhật thực vào ngày này (trong tháng Sivan ) được sử dụng để xác định niên đại của Cận Đông Cổ đại .

A-ma-xia, vua của Giu-đa, qua đời và được kế vị bởi con trai ông là Ô-xia.
## Mất
769 TCN: Lỗ Hiếu công

767 TCN: Yên Khoảnh hầu

766 TCN: Tần Tương công , Tống Đái công

765 TCN: Yên Ai hầu

764 TCN: Sở Nhược Ngao

762 TCN : Sái Ly hầu

760 TCN : Sái Cung hầu

## Tham khảo
Thập niên 770 TCN

**Thập niên 770 TCN** hay **thập kỷ 770 TCN** chỉ đến những năm từ 770 TCN đến 779 TCN.

## Sự kiện
778 TCN — Agamestor, vua của Athens , chết sau 17 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông làAeschylus. 

777 TCN — Cái chết của Pārśva hay Pārśvanātha (khoảng năm 877–777 TCN), Tirthankara thứ hai mươi ba của Kỳ Na giáo .

776 TCN– 394 SCN — Kỷ nguyên Thế vận hội Olympic Hy Lạp cổ đại .
776 trước Công nguyên — Thế vận hội Olympic đầu tiên , theo Diodorus Siculus ( thế kỷ 1 trước Công nguyên ).

773 TCN — Cái chết của Shoshenq III , vua của Ai Cập .

773 TCN— Ashur-Dan III kế vị anh trai Shalmaneser IV làm vua của Assyria . 

771 TCN - Thời kỳ Xuân Thu của lịch sử Trung Quốc bắt đầu với sự suy tàn của nhà Chu khi Hạo King bị những người du mục Khuyển Nhung cướp phá , Chu U vương bị giết và người kế vị, Chu Bình vương buộc phải dời đô đến Lạc Ấp . Cuối thời Tây Chu. Bắt đầu từ thời Đông Chu.

771 TCN — Ngày sinh của Romulus và Remus , Romulus là người sáng lập truyền thống của Rome .

770 TCN — Bắt đầu từ thời Đông Chu ở Trung Quốc .
## Mất
778 TCN: Trần Di công , Tần Trang công 

773 TCN: Shalmaneser IV

771 TCN: Trịnh Hoàn công , Chu U vương , Bá Phục

## Tham khảo
Thập niên 710 TCN

**Thập niên 710 TCN** hay **thập kỷ 710 TCN** chỉ đến những năm từ 710 TCN đến 719 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 780 TCN

**Thập niên 780 TCN** hay **thập kỷ 780 TCN** chỉ đến những năm từ 780 TCN đến 789 TCN.

## Sự kiện
783 TCN - Shalmaneser IV kế vị cha mình là Adad-nirari III làm vua của Assyria .

780 TCN - 560 TCN — Sự thành lập của các thuộc địa Hy Lạp. 
## Mất
785 TCN: Đỗ Bá , Tấn Mục hầu

783 TCN: Adad-nirari III

782 TCN: Chu Tuyên vương

781 TCN: Trần Vũ công

## Tham khảo
Thập niên 790 TCN

**Thập niên 790 TCN** hay **thập kỷ 790 TCN** chỉ đến những năm từ 790 TCN đến 799 TCN.

## Sự kiện
799 TCN— Theo Vayu Purana , triều đại Pradyota chinh phục Magadha , bắt đầu một chế độ thống trị kéo dài 138 năm.

797 TCN— Thespieus , vua của Athens , chết sau 27 năm trị vì và được kế vị bởi con trai ông là Agamestor .Chu Tuyên vương đã phái một đội quân tấn công tộc Nhung ở Thái Nguyên, nhưng không thành công.

796 TCN— Adad-Nirari III chiếm được Damascus sau cuộc bao vây chống lại Vua Ben-Hadad III .
Chu Tuyên vương mang quân đánh Lỗ giết Bá Ngự và lập Cơ Xứng lên nối ngôi.

790 TCN— Adad-Nirari III tiến hành một cuộc đột kích chống lại người Chaldeans .

## Nhân vật quan trọng
Hazael , Vua của Damascus  842–796 TCN

Pygmalion , Vua truyền thuyết (trước đây là người cùng cai trị với em gái mình, Dido ) của Tyre , 831–785 TCN

SHoshenq III , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi hai ),  837–798 TCN

Jehoash của Judah , 836–797 TCN

Chu Tuyên vương vua của triều đại nhà Chu , Trung Quốc, 827–782 TCN

Archon của Athens, tại vị 824–797 TCN

Jehoahaz , Vua của Israel , 814–798 TCN

Dido , Nữ hoàng huyền thoại (và là người sáng lập) của Carthage ,  814 – 760 TCN

Adad-Nirari III , Vua của Assyria 811–783 TCN

Utupurshi , Vua của Diauehi , 810 TCN – 770 TCN

Menuas , Vua của Urartu, 810–785 TCN

Caranus , Vua của Macedon,  808–778 TCN

Shoshenq VI , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi ba ), 801–795 TCN

Agesilaus I , Archilaus Vua Agiad, lần lượt là 820–790 TCN và 790–760 TCN) và Eunomus (Vua Eurypontid 800–780 TCN), Đồng Vua của Sparta

Lycurgus của Sparta (800 TCN? –730 TCN?), Nhà luật học huyền thoại

Ninurta-apla-X (tên đầy đủ không rõ), Vua của Babylon, 800 TCN–790 TCN

Jehoash of Israel , vua của Israel, 798 TCN–782 TCN

Shoshenq IV , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi hai ), 798 TCN–785 TCN

A-ma-xia , Vua của Giu-đa, 797–768 TCN, 
Archon của Athens,  797 TCN–778 TCN
Ben-Hadad III , Vua của  Damascus ,796 TCN–792 TCN

Osorkon III , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi ba ), 795 TCN–767 TCN

Alara , Vua của Kush,  795TCN - 765 TCN

Rezin , Vua của Damascus, 792-732 trước Công nguyên

Marduk-bel-zeri, Vua của Babylon, 790–780 TCN

Homer of Chios , Nhà thơ Hy Lạp huyền thoại
Jeroboam , Hoàng tử Israel, nhiếp chính, vị vua tương lai.
## Mất
796 TCN: Joash (Judah) , Trần Ly công

795 TCN: Tề Thành công

792 TCN: Ben- Hatta III

791 TCN: Sở Hùng Ngạc , Yên Ly hầu

790 TCN: Joash (Israel)

## Tham khảo
Thập niên 800 TCN

**Thập niên 800 TCN** hay **thập kỷ 800 TCN** chỉ đến những năm từ 800 TCN đến 809 TCN.

## Sự kiện
807 TCN, Bá Ngự , con trai của Quát đã hợp lực với người dân của Lỗ giết Lỗ Ý công , và Bá Ngự được người dân bầu làm Lỗ quân.

806 TCN, Trịnh Hoàn công được Chu Tuyên vương phong cho đất Trịnh (nằm ở phía đông bắc huyện Hoa An, tỉnh Thiểm Tây ), và nước Trịnh được thành lập.

805 TCN, Adad-Nirari III của Assyria băng qua sông Euphrates , đánh bại và phế truất vua của Arpad ở miền bắc Syria . Ông chiếm giữ Hazâzu (A'zaz, phía tây bắc Aleppo ) sau đó đến Địa Trung Hải và nhận được cống nạp từ người Phoenicia .

804 TCN— Adad-nirari III của Assyria chinh phục Damascus .

800 TCN— Thời kỳ Hắc ám của Hy Lạp kết thúc.

800 TCN— Thời kỳ cổ xưa ở Hy Lạp bắt đầu. (Nó kết thúc vào năm 480 trước Công nguyên với cuộc xâm lược của Xerxes.)

800 TCN - Upanishad được sáng tác.
800 TCN– 700 TCN — Thời kỳ tiền Etruscan ở Ý .
Nền văn minh Etruscan .
Người Olmecs xây kim tự tháp . 

808 TCN Vương quốc Macedon bắt đầu với vị vua đầu tiên Caranas I .

## Sinh
805 TCN: Tấn Văn hầu

802 TCN: Khúc Ốc Hoàn thúc
## Mất
804 TCN: Tề Văn công(ông ngoại của Tấn Văn hầu và Khúc Ốc Hoàn Thúc) , Jehoahaz (Israel) , 
Pedubastis I(Ai Cập)

801 TCN: Tống Huệ công 

800 TCN: Hùng Huấn

## Tham khảo
Thập niên 820 TCN

**Thập niên 820 TCN** hay **thập kỷ 820 TCN** chỉ đến những năm từ 820 TCN đến 829 TCN.

## Sự kiện
825 TCN - Takelot II , vua của Ai Cập , qua đời. Thái tử Osorkon III và Shoshenq III , con trai của Takelot, tranh giành ngai vàng.

825 TCN / 824 TCN— Ariphron , Vua của Athens , qua đời sau 20 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Thespieus .

825 TCN— Dido , người sáng lập Carthage chạy trốn khỏi Tyre sau cái chết của Acerbas

823 TCN — Cái chết của 
Shalmaneser III , vua của Assyria . Ông được kế vị bởi con trai của mình là Shamshi-Adad V.

## Mất
829 TCN: Sở Hùng Nghiêm .

828 TCN: Chu Lệ vương .

827 TCN: Yên Huệ hầu .

826 TCN: Lỗ Chân công

825 TCN: Tề Vũ công , Takelot II .

823 TCN: Tấn Ly hầu , Shalmaneser III .

822 TCN: Tần Trọng , Sở Hùng Sương .

## Tham khảo
Thập niên 830 TCN

**Thập niên 830 TCN** hay **thập kỷ 830 TCN** chỉ đến những năm từ 830 TCN đến 839 TCN.

## Sự kiện
836 TCN - Shalmaneser III của Assyria dẫn đầu một cuộc thám hiểm chống lại Tabareni .

836 TCN - Nội chiến nổ ra ở Ai Cập .
## Sinh
Adad-nirari III , vua của Assyria , được sinh ra (ngày gần đúng).

Shoshenq IV , pharaoh của Ai Cập được sinh ra (ngày gần đúng).

## Mất
838 TCN: Sở Hùng Dũng ( vua thứ 13 của Sở) , Sái Vũ hầu .

837 TCN : Osorkon II .

836 TCN: Tào Di bá .

835 TCN: Athaliah ( vị vua thứ bảy của Vương quốc Judah ) .

832 TCN: Trần U công .

831 TCN: Tống Ly công (vua thứ tám của nước Tống) .

830 TCN: Kỷ Vũ công.

## Tham khảo
Thập niên 840 TCN

**Thập niên 840 TCN** hay **thập kỷ 840 TCN** chỉ đến những năm từ 840 TCN đến 849 TCN.

## Sự kiện
## Mất
848 TCN: Tần quân , Jehoshaphat ( quốc vương thứ tư của Vương quốc Judah )

848 TCN: Sở Hùng Diên.

842 TCN: Joram (Israel).

841 TCN: Ahaziah (Judah) , Joram (Judah) , Tấn Tĩnh hầu .

## Tham khảo
Thập niên 850 TCN

**Thập niên 850 TCN** hay **thập kỷ 850 TCN** chỉ đến những năm từ 850 TCN đến 859 TCN.

## Sự kiện
859 TCN— Shalmaneser tấn công Syria và Israel .

858 TCN— Aramu trở thành vua của Urartu .

858 TCN— Shalmaneser III kế vị Assurnasirpal II làm vua của Assyria .

854 TCN hoặc 853 TCN - Shalmaneser III chiến đấu với liên quân Syria (bao gồm cả vua Ahab của Vương quốc Israel và Hadadezer ) trong trận chiến Qarqar .

850 TCN— Takelot II kế vị Osorkon II làm Vua Ai Cập .
850 TCN— Homer soạn Iliad và Odyssey .

850 TCN— Mesha dựng Bia Mesha , Đá Moabite ; câu chuyện dài 34 dòng, gần hoàn chỉnh và tiết lộ tên 'Israel', một câu chuyện về cuộc nổi dậy của Mesha chống lại Vương quốc Israel cổ đại.
## Sinh
~852 TCN, Vệ Vũ công

## Mất
859TCN , Tống Lệ công , Tấn Lệ hầu , Ashurnasirpal II.

858 TCN , Tần Phi Tử.

855 TCN, Vệ Khoảnh hầu , Trần Thận công , Lỗ Hiến công , Chu Di Vương.

852 TCN, Ahab , quốc vương thứ 7 Israel.

851 TCN, Tề Hiến công Sơn ,quân chủ thứ 7 của nước Tề. Ahaziah quốc vương thứ 8 của Israel

## Tham khảo
Thập niên 860 TCN

**Thập niên 860 TCN** hay **thập kỷ 860 TCN** chỉ đến những năm từ 860 TCN đến 869 TCN.

## Sự kiện
865 TCN, một vương quốc Hittite mới có tên là Karl-Karmanes (còn được gọi là Tyler-Ahmar và Tyr-Balsibu) trên bờ sông Euphrates ở Syria ngày nay đã được cai trị bởi vua Assyria Ashur Nasirpa II chinh phục.

## Mất
867 TCN Vệ Trinh bá.

863 TCN Sái Lệ hầu , Chu Hiếu vương.

860 TCN Tề Ai công , Tề Hồ công.

## Tham khảo
Thập niên 870 TCN

**Thập niên 870 TCN** hay **thập kỷ 870 TCN** chỉ đến những năm từ 870 TCN đến 879 TCN.

## Sự kiện
## Sinh
872 TCN: Ahaziah , Jehu

~870 TCN: Tống Huệ công

## Mất
879 TCN Phelles của Phoencia.

878 TCN Lỗ Lệ công.

873 TCN Omri , quốc vướng thứ 7 của Israel.
872 TCN Takelot I.

871 TCN Chu Ý vương.

870 TCN Asa , quốc vương thứ 3 của Judah.

## Tham khảo
Thập niên 810 TCN

**Thập niên 810 TCN** hay **thập kỷ 810 TCN** chỉ đến những năm từ 810 TCN đến 819 TCN.

## Sự kiện
819 TCN - Lỗ Vũ công cùng con lớn là Cơ Quát, con nhỏ là Cơ Huy vào triều kiến Chu Tuyên vương. Tuyên vương thích Huy, muốn lập Huy làm thế tử nước Lỗ. Bầy tôi nhà Chu là Phàn Trọng Sơn can ngăn Chu Tuyên Vương không nên bỏ trưởng lập thứ vì như vậy là không thuận, sẽ gây ra loạn, nhưng Tuyên vương không nghe theo. Lỗ Vũ công theo lệnh của thiên tử, lập Cơ Huy làm thế tử.
Mùa hè năm đó Lỗ Vũ công về nước và qua đời không bao lâu sau.

817 TCN— Pedubastis I tự xưng là vua của Ai Cập , thành lập Vương triều thứ hai mươi ba .

816 TCN - Tề Lệ công trở nên bạo ngược và chuyên chế, người dân nước Tề căm ghét ông và liên lạc với con trai của Tề Hồ công để giết Tề Lệ công. Các con trai của Tề Hồ công đều chết trận, người Tề lập Công tử Xích, con trai Tề Lệ công , lên ngôi, lấy hiệu là Tề Văn công. Tề Văn công đã xử tử tất cả bảy mươi người tham gia vào việc giết chết Tề Lệ công, chấm dứt tình trạng nội loạn trong cung điện kéo dài hơn 40 năm.

814 TCN - Carthage được thành lập bởi những người thực dân Phoenicia từ Liban ngày nay , do nữ hoàng Dido lãnh đạo . Thành phố phát triển thành một cường quốc hàng hải thống trị biển Địa Trung Hải .

811 TCN - Adad-nirari III kế vị cha mình là Shamshi-Adad V làm vua của Assyria .

## Mất
816 TCN: Tề Lệ công và Lỗ Vũ công

815 TCN: Jehu

814 TCN : Vệ Ly hầu

812 TCN: Tấn Hiến hầu

811 TCN: Shamshi-Adad V

810 TCN: Sái Di hầu

## Tham khảo
Thập niên 880 TCN

**Thập niên 880 TCN** hay **thập kỷ 880 TCN** chỉ đến những năm từ 880 TCN đến 889 TCN.

## Sự kiện
887 TCN— Soshenq II kế vị [Osorkon I[] làm vua Ai Cập .

885 TCN— [Takelot I kế vị Soshenq II làm vua Ai Cập.

883 TCN— Ashurnasirpal II kế vị cha mình là Tukulti-Ninurta II làm vua của Assyria .

880 TCN — Ashurnasirpal chuyển thủ đô của hoàng gia Assyria đến Kalhu ( Nimrud hiện đại , Iraq ). Cổng sư tử có cánh đầu người ( lamassu ) hỗ trợ từ cung điện có niên đại từ thời kỳ này đến năm 859 trước Công nguyên .

## Tham khảo
Thập niên 890 TCN

**Thập niên 890 TCN** hay **thập kỷ 890 TCN** chỉ đến những năm từ 890 TCN đến 899 TCN.

## Sự kiện

892 TCN— Megacles , Vua của Athens , qua đời sau 30 năm trị vì và được kế vị bởi con trai ông là Diognetus .

891 TCN— Tukulti-Ninurta II kế vị cha mình là Adad-nirari II làm vua của Assyria .
## Mất
895 TCN: Chu Cung vương

## Tham khảo
Thập niên 900 TCN

**Thập niên 900 TCN** hay **thập kỷ 900 TCN** chỉ đến những năm từ 900 TCN đến 909 TCN.

## Sự kiện
909 TCN - Jeroboam , vị vua đầu tiên của vương quốc Do Thái phía bắc Israel , qua đời và được kế vị bởi con trai ông là Nadab .

900 năm trước Công nguyên - di tích Adichanallur , từ Văn hóa Tamilnadu, Ấn Độ đã 2.900 năm tuổi: Cơ quan Khảo sát Khảo cổ học Ấn Độ (ASI) 

900 TCN - nền văn hóa Villanovan xuất hiện ở miền bắc nước Ý (Villanovan II).

900 TCN - Thành lập Anuradhapura , Sri Lanka .

900 TCN - Vương quốc Kush .

900 TCN - Thời kỳ đen tối của Hy Lạp kết thúc.

900 TCN - Thời kỳ hình học bắt đầu từ thời Hy Lạp cổ đại .

900 TCN - Cư dân của vùng Aegean thành lập các nhóm nhỏ, khác biệt trong các thung lũng, trên đồng bằng ven biển và trên các đảo, sống trong các cộng đồng tự cung tự cấp, gắn bó với nhau nhưng tất cả đều nói cùng một ngôn ngữ.

900 TCN - San Lorenzo , trung tâm của nền văn hóa Olmec sơ khai , bị phá hủy, có thể là do các dân tộc di cư từ phương bắc sang, và quyền lực được truyền cho La Venta ở Tabasco .

900 TCN - La Venta bắt đầu phát triển mạnh.

900 TCN - Đầu khổng lồ (số 4) từ La Venta, Mexico, được làm. Nuôi cấy Olmec. Hiện nó được lưu giữ tại Công viên La Venta, Villahermosa , Tabasco , Mexico.

900 TCN - 600 TCN - Đại kim tự tháp và sân bóng, La Venta, Mexico , được xây dựng. Nuôi cấy Olmec .

## Tham khảo
Thập niên 0

**Thập niên 0** bắt đầu vào ngày 1 tháng 1 năm 1 Công nguyên và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 9 Công nguyên, bao gồm chín năm đầu tiên của Công nguyên. Đây là một trong hai khoảng thời gian dạng thập niên "0 đến 9" gồm 9 năm, cùng với thập niên 0 TCN.

## Nguồn

* 

* 

* 

* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
Thập niên 910 TCN

**Thập niên 910 TCN** hay **thập kỷ 910 TCN** chỉ đến những năm từ 910 TCN đến 919 TCN.

## Sự kiện
915 TCN (bởi William F. Albright) - Cái chết của Rehoboam , Vua của Vương quốc Judah cổ đại .

911 TCN - Adad-nirari II kế vị cha mình là Ashur-Dan II làm vua của Assyria .

911 TCN - Abijah , vua của Judah , qua đời.
## Mất
910 TCN: Chu Mục Vương

907 TCN: Trần Hiếu công

## Tham khảo
Thập niên 920 TCN

**Thập niên 920 TCN** hay **thập kỷ 920 TCN** chỉ đến những năm từ 920 TCN đến 929 TCN.

## Sự kiện
928 TCN —Sau cái chết của Vua Solomon , con trai ông là Rehoboam không thể giữ các bộ lạc của Israel lại với nhau, và phần phía bắc ly khai để trở thành vương quốc của Israel , khiến Jeroboam trở thành vua của Israel. Rehoboam được để lại để cai trị vương quốc Judah .

925 TCN - Cuộc chinh phục quân sự của Canaan bởi Shoshenq I.

922 TCN - Osorkon I kế vị cha mình là Shoshenq I làm vua Ai Cập .

922 TCN - Phorbas , Archon của Athens , chết sau 30 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Megacles .

Năm 920 trước Công nguyên — Một quá cảnh của Sao Kim xảy ra.
## Mất

~921 TCN: Tống Đinh công

920 TCN: Lỗ Ngụy công

## Tham khảo
Thập niên 930 TCN

**Thập niên 930 TCN** hay **thập kỷ 930 TCN** chỉ đến những năm từ 930 TCN đến 939 TCN.

## Sự kiện

## Tham khảo
Thập niên 940 TCN

**Thập niên 940 TCN** hay **thập kỷ 940 TCN** chỉ đến những năm từ 940 TCN đến 949 TCN.

## Sự kiện
945 TCN - Ai Cập : Psusennes III qua đời, vị vua cuối cùng của Vương triều 21 . Shoshenq kế vị ông ấy, người sáng lập ra  Vương triều thứ hai mươi hai .

940 TCN —Đền thờ Solomon đã được xây dựng xong.
## Sinh
Adad-nirari II , vua của Assyria , được sinh ra (ngày gần đúng).

Nadab , vua của Israel , được sinh ra (ngày gần đúng).

Abijah , vua của Judah , được sinh ra (ngày gần đúng).

Asa , vua của Judah , được sinh ra (ngày gần đúng).
## Mất
~946 TCN: Tống công Kê

~940 TCN: Tấn Vũ hầu

## Tham khảo
Thập niên 950 TCN

**Thập niên 950 TCN** hay **thập kỷ 950 TCN** chỉ đến những năm từ 950 TCN đến 959 TCN.

## Sự kiện

* 959 TCN - Psusennes II kế vị Siamun làm vua của Ai Cập .
* 957 TCN - Đền thờ của Solomon được hoàn thành.

* 952 TCN - Thersippus , Vua của Athens qua đời sau 41 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Phorbas .
* 950 TCN —Phía Bắc Ai Cập bắt đầu được cai trị bởi các pharaoh của Libya . Người Libya xây dựng các thành phố và lần đầu tiên một cuộc sống đô thị vững chắc mọc lên ở Đồng bằng sông Nile .
* 950 TCN– 800 TCN — Một số phần đầu của Kinh thánh được viết.
## Sinh
*Osorkon I , pharaoh của Ai Cập , được sinh ra (ngày gần đúng).

*Vua Parikshit của Vương triều Kuru ra đời.

## Tham khảo
Thập niên 960 TCN

**Thập niên 960 TCN** hay **thập kỷ 960 TCN** chỉ đến những năm từ 960 TCN đến 969 TCN.

## Sự kiện
967 TCN - Tiglath-Pileser II trở thành Vua của Assyria .
 
967 TCN - Solomon trở thành vua của Israelites . 
 
965 TCN - David , vua của Israelites cổ đại , qua đời.
## Sinh
Ashur-Dan II , vua của Assyria , được sinh ra (ngày gần đúng).
  
Jereboam , vua của Israel , được sinh ra (ngày gần đúng).

Rehoboam , vua của Judah , được sinh ra (ngày gần đúng).

## Mất
967 TCN: Ashur-resh-ishi II

965 TCN: Chu Chiêu vương , David

961 TCN: Trần Thân công

## Tham khảo
Thập niên 970 TCN

**Thập niên 970 TCN** hay **thập kỷ 970 TCN** chỉ đến những năm từ 970 TCN đến 979 TCN.

## Sự kiện
## Mất
~972 TCN: Tấn hầu Tiệp

## Tham khảo
Thập niên 980 TCN

**Thập niên 980 TCN** hay **thập kỷ 980 TCN** chỉ đến những năm từ 980 TCN đến 989 TCN.

## Sự kiện
984 TCN - Osorkon Già kế vị Amenemope làm vua của Ai Cập .

980 trước Công nguyên — Vương quốc       Dʿmt được thành lập ở Eritrea và miền bắc Ethiopia.
## Mất
*989 TCN: Lỗ Bá Cầm
*986 TCN: Trần Hồ công
*985 TCN: Lỗ Khảo công
*984 TCN: Chu Khang vương , Amenemope
*982 TCN: Thiệu công Thích
*980 TCN: Lỗ Dương công

## Tham khảo
To Rome with Love (phim)

**Tới Rome với tình yêu** (tiếng Anh: *To Rome with Love*) là bộ phim hài lãng mạn của Mỹ, Italia và Tây Ban Nha, do Woody Allen viết kịch bản và đạo diễn, công chiếu tại Italia từ 20.4 và Mỹ từ 22.6.2012.

## Nội dung

## Diễn viên
* Woody Allen as Jerry, Phyllis' husband and Hayley's father
* Fabio Armiliato as Giancarlo, Michelangelo's father
* Alec Baldwin as John, Jack's acquaintance and adviser
* Roberto Benigni as Leopoldo, a celebrity
* Penélope Cruz as Anna, a prostitute
* Judy Davis as Phyllis, Jerry's wife and Hayley's mother
* Jesse Eisenberg as Jack, Sally's boyfriend
* Greta Gerwig as Sally, Monica's best friend and Jack's girlfriend
* Ellen Page as Monica, Sally's best friend 
* Alessandro Tiberi as Antonio, Milly's husband
* Alessandra Mastronardi as Milly, Antonio's wife
* Simona Caparrini as Giovanna, Antonio's aunt
* Ornella Muti as Pia Fusari, an actress
* Flavio Parenti as Michelangelo, Hayley's boyfriend
* Alison Pill as Hayley, Michelangelo's girlfriend
* Riccardo Scamarcio as Hotel Thief
* Marta Zoffolias Marisa Raguso, an interviewer for Leopoldo
* Lino Guanciale as Leonardo

## Xem thêm
* 
* Intervista a Roberto Benigni durante la presentazione del film

## Tham khảo
Tắc kè lùn Jaragua

**Tắc kè lùn Jaragua** (tên khoa học ***Sphaerodactylus ariasae***) là một loài tắc kè nhỏ thuộc chi *[[Sphaerodactylus]]*. Nó là một trong hai loài bò sát nhỏ nhất trên thế giới hiện được biết đến (loài kia là tắc kè lùn quần đảo Virgin *S. parthenopion*). Loài tắc kè này chỉ có chiều dài từ 16 đến 18&nbsp;mm tính từ đầu mũi đến gốc đuôi và có thể nằm gọn trong một đồng 25 xu Hoa Kỳ. Phạm vi phân bổ của chúng được cho là nằm ở Vườn quốc gia Jaragua nằm ở cực Tây Nam của Cộng hòa Dominicana và ở đảo Beata.

Loài bò sát này được mô tả lần đầu tiên bởi Blair Hedges, một nhà sinh học tiến hóa thuộc Đại học bang Pennsylvania và Richard Thomas, một nhà sinh học thuộc Đại học Puerto Rico trên tập san *[[Caribbean Journal of Science]]* kỳ tháng 12 năm 2001.

Tên khoa học của tắc kè lùn Jaragua được đặt nhằm vinh danh nhà bò sát học Yvonne Arias, lãnh đạo của tổ chức bảo tồn Grupo Jaragua của CH Dominicana, người tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường tại Vườn quốc gia Jaragua.

## Chú thích

*"World's Smallest Reptile Discovered in Caribbean: Tiny Lizard Fits on the Face of a U.S. Quarter"

## Liên kết ngoài
*
*National Geographic: Smallest Known Lizard Found in Caribbean
*Eberly College of Science: World's Smallest Lizard Discovered in the Caribbean
On the Road (phim)

**Trên đường** (tiếng Pháp: *Sur la route*, tiếng Anh: *On the Road*), là bộ phim của điện ảnh Brazil, Pháp, Anh, Mỹ hợp tác, do Walter Salles đạo diễn, dựa theo tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Jack Kerouac), tham gia cạnh tranh giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes 2012. Phim bắt đầu quay vào ngày 04 Tháng Tám 2010, ở Montreal, Canada, với một ngân sách 25.000.000 USD.

## Nội dung

## Diễn viên
* Sam Riley... Sal Paradise
* Garrett Hedlund... Dean Moriarty
* Kristen Stewart... Marylou
* Kirsten Dunst... Camille
* Viggo Mortensen... Old Bull Lee
* Amy Adams... Jane
* Tom Sturridge... Carlo Marx
* Steve Buscemi
* Elisabeth Moss... Galatea Dunkel
* Murphy Moberly... Ray Lee
* Matthew Deano... Little Ray
* Alice Braga... Terry
* Danny Morgan... Ed Dunkel
* Terrence Howard... Walter
* Patrick Costello... Chad King
* Joey Klein... Tom Saybrook
* Alison Louder... Dorie
* Clara Furey... Inez
* Adam LeBlanc... Remi Boncoeur
* Jake La Botz as the Okie Hitchhiker
* Rocky Marquette as Alfred
* Imogen Haworth
* Marie-Ginette Guay as Gabrielle Levesque (Aunt of Sal Paradise)
* Giovanna Zacarías as Puta Loca Roja
* Kaniehtiio Horn as Rita Bettancourt
* Joe Chrest as Virginia Cop

## Xem thêm

* 
* 
* Film news and casting information

## Tham khảo
Cuộc sống ngọt ngào

***Cuộc sống ngọt ngào*** (tiếng Italia: *La Dolce Vita*), là bộ phim của đạo diễn Ý Federico Fellini, năm 1960, giành giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes năm 1960, đề cử 4 giải Oscar và giành 1 giải, được tạp chí Empire bình chọn xếp 11 trong số 100 bộ phim hay nhất của điện ảnh thế giới.

## Nội dung
## Diễn viên
* Marcello Mastroianni trong vai Marcello Rubini
* Anita Ekberg trong vai Sylvia
* Anouk Aimée trong vai Maddalena
* Yvonne Furneaux trong vai Emma
* Magali Noël trong vai Fanny
* Alain Cuny trong vai Steiner
* Nadia Gray trong vai Nadia
* Annibale Ninchi trong vai Bố của Marcello 
* Walter Santesso trong vai Paparazzo
* Valeria Ciangottini trong vai Paola
* Riccardo Garrone trong vai Riccardo
* Ida Galli trong vai Người biểu diễn
* Audrey McDonald trong vai Jane
* Polidor trong vai Chú Hề
* Gloria Jones trong vai Gloria
* Alain Dijon trong vai Frankie Stout
* Enzo Cerusico trong vai Thợ săn ảnh
* Nico trong vai Nico
## Xem thêm
* 
* 
* 
* 
* ''La Dolce Vita'' text  by Roger Ebert.

## Tham khảo
A.S. Red & Blue

Ngày 04 tháng 7 năm 2011, Pledis Entertainment đã thông báo rằng After School (ban nhạc) sẽ chia thành 'Red' và 'Blue  như hai nhóm nhỏ cho dự án trở lại đặc biệt này của họ. AS RED sẽ theo phong cách sexy, mạnh mẽ, trong khi AS Blue sẽ tạo cho cái nóng mùa hè với một hình ảnh ngọt ngào và dễ thương. 
Pledis cho biết trong buổi họp mặt của After School vào 9/7, các fan sẽ là những người bỏ phiếu cho các thành viên mà họ muốn. Sau khi tổ chức cho các fan bỏ phiếu kín trong buổi họp fan của After School ở trường đại học Sookmyung, sáng 11/7 công ty Pledis Entertainment đã công bố 4 thành viên của A.S Red bao gồm Kahi, Jungah, Nana, và UEE với phong cách gợi cảm nóng bỏng, còn Jooyeon, Raina, Lizzy, và E-Young sẽ thuộc về A.S Blue với phong cách trẻ trung năng động.

A.S. Red và Blue phát hành album single đầu tiên của họ ngày 21 Tháng Bảy, 2011, với ca khúc chủ đề In The Night Sky và Wonder Boy tương ứng. Các video âm nhạc cho hai bài hát được phát hành ngay sau đó. Album duy nhất của A.S. Red bao gồm hai bài hát, In The Night Sky và Hollywood. Còn album của A.S. Blue' cũng bao gồm hai bài hát, Wonder Boy và Lady. Riêng "Hollywood" và "Lady" được hát bởi tất cả các thành viên của After School.
## Thành viên
## After School Blue

### After School Red

## Tham khảo
Danh sách phim có doanh thu cao nhất tại Vương quốc Liên hiệp Anh

**Danh các bộ phim có doanh thu cao nhất tại Anh** (bao gồm cả Scotland, Wales và Bắc Ireland, dựa trên doanh thu vé bán tại các rạp theo 25th Frame.

Dưới đây là 100 phim trong danh sách (đơn vị tính: dollar Mỹ):

## Tham khảo

## Xem thêm
* All-TIME 100 Movies
* Danh sách 100 phim hay nhất của Viện phim Mỹ
* Danh sách 100 phim Anh hay nhất của Viện phim Anh
* Danh sách 100 phim Nga hay nhất mọi thời đại (RosKino)
* Danh sách phim ăn khách nhất của điện ảnh Hoa Kỳ
* 100 phim ăn khách nhất tại Pháp
* Danh sách phim ăn khách nhất của điện ảnh Hoa Kỳ
* 100 phim hay nhất của điện ảnh Hoa ngữ
* Danh sách các bộ phim có doanh thu cao nhất Ấn Độ
Jean-Marc Ayrault

**Jean-Marc Ayrault** (sinh ngày 25 tháng 1 năm 1950 tại Maulévrier, Maine-et-Loire) là một nhà chính trị Pháp, Thủ tướng Pháp từ ngày 16 tháng 5 năm 2012. Ông là đảng viên Đảng Xã hội. Ông cũng là Thị trưởng Nantes, từng là lãnh đạo nhóm nghị sĩ của Đảng Xã hội tại Quốc hội Pháp từ năm 1997 đến năm 2012.

## Tham khảo
Arik Air

*Arik Air* là hãng hàng không quốc gia Nigeria phục vụ các chuyến bay quốc nội, các chuyến bay khu vực và quốc tế. Cùng với đó, hãng cũng là hãng hàng không quốc gia thay mặt cho Sierra Leone. Hầu hết các chuyến bay được phục vụ từ cả hai sân bay của Nigeria là Sân bay quốc tế Murtala Muhammed ở Lagos và Sân bay quốc tế Nnamdi Azikiwe ở Abuja. Tổng hành dinh của hãng là Arik Aviation Center và được đặt tại chình Sân bay quốc tế Murtala Muhammed ở Ikeja, Lagos, Nigeria.

## Lịch sử
Ngày 3 tháng 4 năm 2006, sau khi tiếp quản lại hãng hàng không quốc gia cũ của Nigeria là Nigirea Airways và cơ sở của hãng, sau một khoảng thời gian là 3 năm, công việc tái thiết được bắt đầu.

Ngày 14 tháng 6 năm 2006, Arik Ải tiếp nhân chính thức hai chiếc máy bay Bombardier CRJ-900 mới để phục vụ các tuyến bay nội địa Nigeria và các chuyến bay xuyên các khu vực Châu Phi. Cũng cùng thới gian đó là mùa hè, hãng cũng đã chính thức nhân 2 chiếc máy bay từ hãng United Airline là Boeing B737 với phiên bản -300 và 3 chiếc máy bay Bombardier CRJ-200 với sức chở là 50 người.

Ngày 30 tháng 10 năm 2006, Arik Air bắt đầu chuyến bay chở khách theo lịch trình với bốn chuyến bay giữa Lagos và Abuja sử dụng máy bay CRJ-900.

Các chuyến bay được phục tới Calabar vào ngày 15 tháng 11 năm 2006 và các chuyến bay phục vụ tới Benin và Enugu được bắt đầu vào ngày 7 tháng 1 năm 2007. Hãng được sở hữu hoàn toàn bởi Ojemal Inversments.

Chính phủ Nigeria đã đặt ra hạng chót vào ngày 30 tháng 4 năm 2007 cho tất cả hãng điều hành hàng không của Nigeria tận dụng lại cơ sở trong nỗ lực để đảm bảo dịch vụ tốt hơn và nâng cao an toàn. Các hãng hàng không đã hài lòng với Cục hàng không dân dụng Nigeria (NCAA) về tiêu chí vốn lại và đã được đăng ký hoạt động.

Ngày 4 tháng 4 năm 2008, Arik Air đã được cho phép bay đến Hoa Kỳ của Bộ Giao thông Vận tải Hoa Kỳ

Arik Air vận chuyển hành khách thứ 5 triệu vào ngày 6 tháng 8 năm 2010 trên một chuyến bay giữa Johannesburg và Lagos.

## Điểm đến
Arik Air đã xây dựng được một mạng lưới mạnh mẽ trong nước. Nó bao gồm chủ yếu là Nigeria cộng với một số điểm đến khác Tây Phi.

Trong tháng 8 năm 2006, Bộ ngành hàng không Arik Air được cấp phép bay đến Trinidad và Tobago, Amsterdam, London, Madrid ở châu Âu. Hơn nữa, hãng hàng không sau đó lên kế hoạch để bay tới Atlanta, Miami và Houston ở Hoa Kỳ và Birmingham ở Vương quốc Anh.

Arik Air bắt đầu hoạt động quốc tế London-Heathrow ngày 15 tháng 12 năm 2008 máy bay, bằng cách sử dụng máy bay Airbus A340-500. Ngoài ra, hãng cũng đã sử dụng máy bay này trong các chuyến bay đi Johannesburg vào ngày 1 tháng 7 năm 2008 và chuyến đi New York vào ngày 30 tháng 11 năm 2009.

Arik Air cũng đang chờ sự chấp thuận của Cơ quan Hàng Không Dân Dụng Ethiopia để bay tới Addis Ababa, Ethiopia. Mặc dù, hãng đã thấy sự kháng cự từ các quan chức Ethiopia cho người vận chuyển sang Ethiopia tuy rằng Ethiopian Airlines phục vụ hai thành phố của Nigeria là Lagos và Abuja

Hàng không con của hãng là Arik Niger, phục vụ dưới mã Q9, bắt đầu hoạt động vào tháng 4 năm 2009, nhưng đã bị đóng cửa trong tháng 2 năm 2010.

*Các điểm đến*: Các điểm đến của Arik Air

## Tham khảo
Druid (virus máy tính)

**Druid** là một virus máy tính được phát hiện vào tháng 10 năm 1992. Nó là loại virus nhiễm vào các chương trình .COM, nhưng không nhiễm COMMAND.COM. Virus ghi đè lên chương trình mà nó nhiễm, thông thường là làm hư các chương trình này.

Dòng văn bản chứa bên trong mã virus trong các chương trình bị nhiễm như sau: "DRUID, coded by Morbid Angel/Line Noise"

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*   Druid virus removal 
*  Virus DOS Druid
Dodo 2456 (virus máy tính)

**Dodo 2456** là virus máy tính được cách ly tại Hà Lan vào tháng 6 năm 1993. Nó là loại virus cư trú trong chương trình .COM bị nhiễm, bao gồm COMMAND.COM. Virus không được phát hành từ virus Dodo hay Birdie.

Dòng văn bản của virus đặt bên trong chương trình bị nhiễm như sau:

"DODO"

"c:\command.com"

"Today we commemorate the DODO."

"The bird who has become the victim of human

civilization !!!!!"

"A:\ EST POC"

"command com"

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Dodo 2456
Ong lai châu Phi

**Ong lai châu Phi** trong tiếng Anh còn gọi là **ong sát thủ** là kết quả lai tạo giữa hai giống ong mật phương Tây (*Apis mellifera*) và ong mật châu Phi (*A. m. scutellata*). Những con ong lai hung hãn hơn so với bất kỳ của châu Âu phân loài khác nhau. Bầy nhỏ ong lai châu Phi có khả năng chiếm tổ ong mật ong châu Âu bằng cách xâm nhập các tổ ong và thiết lập con ong chúa của chính chúng sau khi giết chết ong chúa ong mật châu Âu.

## Nguồn gốc
Trong thập niên 1950, các nhà nghiên cứu về di truyền học người Brasil đã cho rằng giống ong từ vùng nhiệt đới của châu Phi có thể thích nghi tốt hơn với khí hậu nhiệt đới của Nam Mỹ, so với các loài ong xuất xứ từ châu Âu. Năm 1956, phòng nghiên cứu đại học Sao Paolo-Brazil đã bắt 35 cá thể ong Châu phi và tiến hành lai tạo nhằm cải tiến giống ong địa phương và nâng cao sản lượng mật. Những con ong lai châu Phi đã thoát ra ngoài môi trường tự nhiên trước khi quá trình lai tạo giống kết thúc. Sau khi thoát ra ngoài môi trường tự nhiên, chúng sinh sản cực kỳ nhanh, với tốc độ lan rộng khoảng 480&nbsp;km/năm, qua những vùng nhiệt đới của Nam và Trung Mỹ. 
Đàn ong châu Phi đầu tiên được xách định là tự di chuyển tới Mỹ là vào tháng 10 năm 1990 tại Hidalgo, tiểu bang Texas. Đàn ong lan rộng ra phía bắc và phía tây của Texas và lan rộng qua phía bắc México. Loài ong lai này đã hiện diện tại 4 tiểu bang Hoa Kỳ.

## Tính cách
Ong sát thủ là loài có tính hiếu chiến được di truyền từ loài ong châu Phi nhưng lại là loài cần cù, chăm chỉ nếu gặp loài khác tấn công chúng liền lặp tức tập trung phản công. Ong sát thủ được biết là đã tấn công động vật và con người, và một vài cái chết do loài ong này gây ra đã được phát hiện. Tuy nhiên, các chuyên gia đã chỉ ra rằng loài ong lai này thực ra ít hung hăng hơn loài ong thuần Châu Phi. Họ cũng chỉ ra rằng các vụ tấn công có một loại chất hóa học. Ong sát thủ chỉ chích (đốt) khi nó bị quấy phá; chúng không hung hăng trong tự nhiên. Tuy nhiên, sau khi ong bị quấy phá chích nạn nhân và bay đi, chúng để lại kim dính trên cơ thể nạn nhân. Chất hóa học đó chính là isoamyl acetate (dầu chuối), chất này có mùi hấp dẫn, thu hút các con ong khác. Khi những con ong khác đến gần nạn nhân của vụ chích ban đầu, nạn nhân thường có xu hướng hoảng sợ, vì thế họ thường quấy phá các con ong khác này, điều này dễ khiến chúng chích nhiều hơn. Vết chính mới tạo ra nhiều chất hóa học isoamyl acetate thu hút thêm nhiều con ong khác nữa, điều này làm tăng thêm tâm lý sợ hãi cho nạn nhân. Ong sát thủ có xu hướng di chuyển theo bầy đàn và phản ứng theo cấp số nhân với chất isoamyl acetate.

## Đặc điểm sinh thái
Là loài có sức sát thương lớn đối với con người. Chúng là động vật ăn thịt, thường bắt côn trùng gây hại hoặc các loài ong khác làm thức ăn. Ong sát thủ là loài mang lại lợi ích cho tự nhiên và môi trường sinh thái vì chúng tiêu diệt những loài sâu bọ có hại, giảm tác hại do côn trùng có hại gây ra cho môi trường.

## Tham khảo
Apis mellifera scutellata

**Ong mật châu Phi** (***Apis mellifera scutellata***) là một phân loài của ong mật phương Tây. Nó có bản địa ở miền trung và miền nam châu Phi, mặc dù nó bị thay thế bởi ong mật Mũi Hảo Vọng, *[[Apis mellifera capensis]]*.
Phân loài này đã được quyết định tạo thành một phần của tổ tiên của các các ong lai châu Phi (còn được gọi là "ong sát thủ") lây lan qua Mỹ.

Ong châu Phi đang bị đe dọa bởi sự ra đời của ong mật mũi Hảo Vọng vào miền bắc Nam Phi. Nếu một ong thợ cái từ một tổ ong mật mũi Hảo Vọng đi vào một tổ ong mật châu Phi, nó không bị tấn công, một phần do nó giống với ong chúa ong châu Phi.

## Hình ảnh

Tập tin:Honey Bee takes Nectar.JPG
Tập tin:Apis mellifera Etiopia.jpg
Tập tin:Apis mellifera scutellata 1355020.jpg


## Chú thích

 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* http://www.doacs.state.fl.us/pi/plantinsp/apiary/africanbees.html 
* http://www.lawestvector.org/beebiology.htm 
* Species Profile- Africanized Honeybee (''Apis mellifera scutellata'') , National Invasive Species Information Center, Thư viện Nông nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ. Lists general information and resources for Africanized Honeybee.
Synaphridae

**Synaphridae** là một họ nhện thuộc bộ Araneae. Họ này có 3 chi, tổng cộng có 12 loài.
## Các chi và loài
*[[Africepheia]]* Miller, 2007
* *[[Africepheia madagascariensis]]* Miller, 2007 (Madagascar)

*[[Cepheia]]* Simon, 1894
* *[[Cepheia longiseta]]* (Simon, 1881) (miền nam Europe)

*[[Synaphris]]* Simon, 1894
* *[[Synaphris agaetensis]]* Wunderlich, 1987 (Canary Is.)
* *[[Synaphris calerensis]]* Wunderlich, 1987 (Canary Is.)
* *[[Synaphris dalmatensis]]* Wunderlich, 1980 (Croatia)
* *[[Synaphris franzi]]* Wunderlich, 1987 (Canary Is.)
* *[[Synaphris lehtineni]]* Marusik, Gnelitsa & Kovblyuk, 2005 (Ukraine)
* *[[Synaphris letourneuxi]]* (Simon, 1884) (Egypt)
* *[[Synaphris orientalis]]* Marusik & Lehtinen, 2003 (Turkmenistan)
* *[[Synaphris saphrynis]]* Lopardo et al., 2007 (Spain)
* *[[Synaphris schlingeri]]* Miller, 2007 (Madagascar)
* *[[Synaphris toliara]]* Miller, 2007 (Madagascar)

## Chú thích

## Tham khảo
* Marusik, Y. M. and Lehtinen, P. T. (2003): Synaphridae Wunderlich, 1986 (Aranei: Araneoidea), a new family status, with a description of a new species from Turkmenistan. Arthropoda Selecta, 11: 143-152. (*Synaphris orientalis*)
 

*