HMS Iron Duke (1912)

**HMS ''Iron Duke*** là một [[thiết giáp hạm]] [[dreadnought]] của [[Hải quân Hoàng gia Anh|Hải quân Hoàng gia]] [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]], là chiếc dẫn đầu của [[Iron Duke (lớp thiết giáp hạm)|lớp *Iron Duke*]], được đặt tên theo [[Arthur Wellesley, Công tước thứ nhất Wellington|Công tước Arthur Wellesley]], có biệt danh "Công tước Sắt". Nó đã phục vụ như là [[soái hạm]] của [[Hạm đội Grand Anh Quốc|Hạm đội Grand]] trong [[Chiến tranh Thế giới thứ nhất]], kể cả trong [[trận Jutland]]. Sau chiến tranh, nó được chuyển sang [[Địa Trung Hải]] rồi sang [[Đại Tây Dương]] cho đến khi được giải giáp và phục vụ như một tàu huấn luyện tác xạ kể từ năm [[1931]]. Trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]], *Iron Duke* phục vụ như một tàu căn cứ tại [[Scapa Flow]]. Nó bị bán vào năm [[1946]] để tháo dỡ.

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===

Những chiếc trong lớp *Iron Duke* có thiết kế dựa trên phiên bản mở rộng của [[King George V (lớp thiết giáp hạm) (1911)|lớp thiết giáp hạm *King George V* (1911)]] dẫn trước. *Iron Duke* có chiều dài chung , [[mạn thuyền]] rộng , và độ sâu của [[mớn nước]] là  khi đầy tải nặng. [[Trọng lượng choán nước]] của *Iron Duke* là , nặng hơn so với lớp dẫn trước chủ yếu là do gia tăng cỡ nòng của dàn pháo hạng hai. Hệ thống động lực bao gồm bốn [[tuốc bin hơi nước|turbine hơi nước]] Parsons dẫn động trực tiếp; hơi nước được cung cấp từ 18 nồi hơi Babcock & Wilcox đốt [[than đá|than]], có bổ sung thiết bị phun [[dầu đốt|dầu]] để nhanh chóng nâng áp lực hơi nước. Động cơ cung cấp một tổng công suất , cho phép đạt đến tốc độ tối đa ; *Iron Duke* có thể mang theo tối đa  than cùng  dầu; cho phép nó có tầm hoạt động tối đa  ở tốc độ đường trường .

*Iron Duke* mang một dàn pháo chính bao gồm mười khẩu pháo [[Hải pháo BL 13,5 inch Mk V|BL  Mk V]] trên năm tháp pháo nòng đôi bố trí trên trục giữa, gồm hai tháp pháo phía trước và hai phía sau bắn thượng tầng, cùng một tháp pháo giữa tàu nhưng có góc bắn giới hạn. Dàn pháo hạng hai là một cải tiến lớn so với lớp *King George V* dẫn trước, thay thế pháo  bằng 12 khẩu pháo cỡ nòng , cho phép *Iron Duke* đối đầu hiệu quả với [[tàu khu trục]] và [[tàu phóng lôi]] lớn hơn đang được chế tạo; tuy nhiên chúng bị ngập nước nặng khi di chuyển lúc biển động. Lớp *Iron Duke* cũng là những tàu chiến Anh đầu tiên được trang bị vũ khí phòng không với 2 pháo [[QF 3 inch 20 cwt|QF  20 cwt]] và 5 súng máy. *Iron Duke* cũng mang theo bốn ống phóng [[ngư lôi]]  hai bên mạn tàu.

*Iron Duke* có [[đai giáp]] dày đến  ở phần trung tâm của con tàu, nơi [[hầm đạn]], phòng động cơ cùng các bộ phận thiết yếu của nó được bố trí. Đai giáp được vuốt mỏng còn  về phía mũi và đuôi con tàu. [[Bệ tháp pháo]] có các mặt hông dày  và phía sau dày , nơi đạn pháo khó có thể bắn trúng. Bản thân [[tháp pháo]] có vỏ giáp dày  ở các mặt. Lớp sàn bọc thép của con tàu dày . Sau trận Jutland vào [[tháng năm|tháng 5]] năm [[1916]], có khoảng  vỏ giáp được bổ sung, chủ yếu nhằm gia cố sàn tàu chung quanh các tháp pháo chính và tăng cường vách ngăn cho các hầm đạn.

=== Chế tạo ===
*Iron Duke* được đặt hàng trong [[Dự toán chế tạo hải quân 1911]] và được đặt lườn vào ngày [[12 tháng 1]] năm [[1912]] tại xưởng tàu [[Portsmouth]]; nó được hạ thủy đúng 10 tháng sau đó, vào ngày [[12 tháng 10]] năm [[1912]]. Công việc hoàn thiện được tiếp nối, và nó hoàn tất vào [[tháng ba|tháng 3]] năm [[1914]].

== Lịch sử hoạt động ==
Sau khi được đưa vào hoạt động, *Iron Duke* gia nhập [[Hạm đội Nhà Anh Quốc|Hạm đội Nhà]] như là [[soái hạm]] của [[Đô đốc]] Sir [[George Callaghan]]. Không lâu trước khi xung đột nổ ra, Đô đốc Callaghan được thay phiên bởi Đô đốc [[John Jellicoe, Bá tước thứ nhất Jellicoe|John Jellicoe]], vốn đã chọn *Iron Duke* làm soái hạm của [[Hạm đội Grand Anh Quốc|Hạm đội Grand]] vừa mới được thành lập.

Hoạt động tác chiến lớn duy nhất mà *Iron Duke* tham gia trong [[Chiến tranh Thế giới thứ nhất]] là trong [[trận Jutland]] vào ngày [[31 tháng 5]] năm [[1916]], nơi nó nằm trong thành phần Hải đội Chiến trận 4. Nó đã bắn trúng một số phát đạn pháo hạng nặng vào thiết giáp hạm Đức [[SMS König|*König*]] vào lúc Hạm đội Anh [[cắt ngang chữ T]] lực lượng Đức.

Sau đó, nó trở thành soái hạm trong một thời gian ngắn cho Đô đốc [[David Beatty, Bá tước thứ nhất Beatty|Sir David Beatty]] khi ông tiếp nhận quyền chỉ huy Hạm đội Grand vào cuối năm [[1916]], cho dù ông nhanh chóng chuyển cờ hiệu của mình sang chiếc thiết giáp hạm [[HMS Queen Elizabeth (1913)|*Queen Elizabeth*]]

Sau chiến tranh, nó được chuyển sang [[Hạm đội Địa Trung Hải Anh Quốc|Hạm đội Địa Trung Hải]], nơi nó lại phục vụ như một soái hạm, lần này là cho Đô đốc Sir [[John de Robeck]]. Nó sau đó được chuyển sang [[Hạm đội Đại Tây Dương Anh Quốc|Hạm đội Đại Tây Dương]] và tiếp tục phục vụ cho đến khi được cho ngừng hoạt động vào năm [[1929]].

Vào năm [[1931]], sau [[Hiệp ước Hải quân London]], *Iron Duke* được cho giải giáp và nó phục vụ như một tàu huấn luyện tác xạ. Các [[tháp pháo]] "B" và "Y" cùng các ống phóng [[ngư lôi]] được tháo dỡ; thay vào đó hai khẩu pháo [[phòng không]]  được trang bị cùng một khẩu phòng không khác được lắp đặt tại vị trí tháp pháo "B". Đến năm [[1939]], một tháp pháo  nòng đôi khác được lắp đặt tại vị trí tháp pháo "X".

Trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]], *Iron Duke* được sử dụng như một tàu căn cứ tại [[Scapa Flow]], nơi nó trở thành mục tiêu của ba [[máy bay ném bom]] Đức và bị buộc phải tự mắc cạn sau một đợt không kích vào năm [[1939]]. Cho dù bị hư hại nặng, nó được đắp đủ để tránh không bị chìm. Chiếc thiết giáp hạm cũ được cho nổi trở lại  và tiếp tục phục vụ cho đến khi xung đột kết thúc. Nó bị bán để tháo dỡ vào năm [[1946]], và được tháo dỡ tại [[Glasgow]] vào năm [[1948]]. Chiếc chuông của *Iron Duke* hiện đang được trưng bày tại [[nhà thờ Winchester]].


== Tham khảo ==
=== Chú thích ===

=== Thư mục ===
* 
* 
* 
* 
== Liên kết ngoài ==

* [http://www.maritimequest.com/warship_directory/great_britain/battleships/iron_duke/hms_iron_duke.htm Maritimequest HMS *Iron Duke'' photo gallery]