open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đàm Đường

**Đàm Đường** (chữ Hán giản thể:覃塘区, bính âm: Tántáng Qū, âm Hán Việt: *Đàm Đường khu*) là một quận thuộc địa cấp thị Quý Cảng, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Đàm Đường có diện tích 1502 km², dân số năm 2002 là 520.000 người. Về mặt hành chính, quận Đàm Đường được chia thành 6 trấn: Đàm Đường, Đông Long, Hoàng Luyện, Tam Lý, Ngũ Lý, Thạch Khải và 5 hương: Sơn Bắc, Cổ Chương, Chấn Nam, Đại Lĩnh.

## Tham khảo
Delete (SQL)

Câu lệnh SQL **DELETE** xóa một hoặc nhiều hàng trong bảng dữ liệu. Nếu thực hiện câu lệnh **DELETE** với 1 điều kiện nào đó thì một số hàng thỏa điều kiện sẽ bị xóa đi, ngược lại tất cả các hàng sẽ bị xóa hết.

## Ví dụ thông thường

Xóa các hàng trong bảng *pies* với điều kiện giá trị trong cột *flavor* là *Lemon Meringue*:
 
 DELETE FROM pies WHERE flavor='Lemon Meringue';

Xóa các hàng trong bảng *trees*, nếu giá trị trong cột *height* nhỏ hơn 80.

 DELETE FROM trees WHERE height SELECT]] trong mệnh đề điều kiện:

 DELETE FROM mytable WHERE id IN (SELECT id FROM mytable2)

Xóa các hàng trong bảng *mytable* sử dụng danh sách các giá trị điều kiện:

 DELETE FROM mytable WHERE id IN (value1, value2, value3, value4, value5)

## Ví dụ với các bảng quan hệ

Giả sử có 1 cơ sở dữ liệu đơn giản chứa thông tin cá nhân và địa chỉ. Có nhiều người sống tại 1 địa chỉ, và cũng có thể có một người sống ở nhiều địa chỉ khác nhau (đây là ví dụ cho quan hệ nhiều-nhiều *many-to-many relationship*). Trong cơ sở dữ liệu chỉ có 3 bảng *person*, *address*, và *pa*, với dữ liệu như sau:

**person**

**address**

 
**pa**

Bảng *pa* liên kết 2 bảng *person* và *address*, thể hiện Joe, Bob và Ann cùng sống chung tại 2001 Main Street, nhưng Joe lại sống ở đường Pico Boulevard.

Để xóa thông tin về Joe khỏi cơ sở dữ liệu, phải thực thi 2 lệnh xóa:

 DELETE FROM person WHERE pid=1
 DELETE FROM pa WHERE pid=1

## Tham khảo

*Peter Rob & Carlos Coronel. *Database System: Design, Implementation, & Management*, 2004, *THOMSON Course Technology*.

## Xem thêm
* SQL
* Select (SQL)
* Update (SQL)
* Insert (SQL)
* Join (SQL)
Cảng Khẩu (định hướng)

**Cảng Khẩu** có thể là:

* Cảng Khẩu, quận thuộc địa cấp thị Phòng Thành Cảng, Quảng Tây, Trung Quốc
* Cảng Khẩu, trấn thuộc thành phố Trung Sơn, Quảng Đông, Trung Quốc
* Cảng Khẩu, trấn thuộc huyện Tu Thủy, địa cấp thị Cửu Giang, Giang Tây, Trung Quốc
* Cảng Khẩu, trấn thuộc huyện Dặc Dương, địa cấp thị Thượng Nhiêu, Giang Tây, Trung Quốc
* Cảng Khẩu, trấn thuộc thành phố cấp huyện Ninh Quốc, địa cấp thị Tuyên Thành, An Huy, Trung Quốc
Ryan Merriman

**Ryan Earl Merriman** (sinh ngày 10 tháng 4 năm 1983) là một nam diễn viên người Mỹ. Anh khởi đầu sự nghiệp với những vai diễn thiếu nhi từ giữa thập niên 1990 và đã xuất hiện trong hơn 30 bộ phim và chương trình truyền hình của Hollywood.

## Cuộc sống
Ryan Meriman sinh ra tại thành phố Choctaw, tiểu bang Oklahoma trong một gia đình gồm bố, mẹ và em gái. Sở thích của anh là cưỡi ngựa, bóng rổ, trượt tuyết, các môn thể thao dưới nước... Anh đã cưới Micol Duncan, một cô bạn gái thời trung học làm vợ.

## Sự nghiệp
Ryan Merriman tham gia đóng phim từ năm 1994. Anh đã tham gia đóng nhiều bộ phim thiếu nhi, tiêu biểu như The Luck of the Irish (2001) của hãng Disney. Sau này khi đã trưởng thành, anh còn tham gia diễn xuất trong một số bộ phim kinh dị như Final Destination 3 (2006).

## Tham khảo
Cảng Khẩu

**Cảng Khẩu** (chữ Hán giản thể: 港口区, bính âm: Qīnnán Qū, âm Hán Việt: *Cảng Khẩu khu*) là một quận thuộc địa cấp thị Phòng Thành Cảng, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Cảng Khẩu có diện tích 370 km², dân số năm 2002 là 100.000 người. Chính quyền quận đóng ở nhai đạo Ngư Châu Bình. Về mặt hành chính, quận Cảng Khẩu được chia thành 2 nhai đạo (Bạch Sa Vạn và Ngư Châu Bình) và 3 trấn (Quang Pha, Công Xa, Xí Sa).

## Tham khảo
Christiane Martel

**Christiane Martel**, tên khai sinh là **Christiane Magnani** (sinh năm 1932 tại Paris) là một nữ hoàng sắc đẹp người Pháp. Bà là Hoa hậu Hoàn vũ 1953.

Bà là người Pháp đầu tiên đăng quang danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ. Bà cũng là người phụ nữ đầu tiên và cho đến bây giờ của nước Pháp đoạt vương miện Hoa hậu Hoàn vũ mà không phải là người giữ danh hiệu Hoa hậu Pháp. Sau khi đăng quang, bà đã trở thành một nữ diễn viên thành công.

Christiane có một cuộc hôn nhân chóng vánh với Ronnie Marengo. Sau đó, bà lấy Miguel Alemán Velasco, thống đốc bang Veracruz và là con trai của Miguel Alemán Valdés, cựu tổng thống México. Hiện nay bà đang sống tại bang Veracruz, Mexico cùng chồng, ba con gái và một con trai.

Bà xuất hiện trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ các năm 1993 và 2007 được tổ chức tại Mexico.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Miriam Stevenson

**Miriam Stevenson** (tên đầy đủ: **Miriam Jacqueline Stevenson**; sinh ngày 4 tháng 7 năm 1933), là một nữ hoàng sắc đẹp người Mỹ. Bà là Miss USA 1954 và đồng thời là Miss USA đầu tiên trong lịch sử đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ.

Chiến thắng của bà tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 1954 là một mốc rất đáng nhớ khi bà cùng người đẹp đại diện cho Brasil lúc đó là Martha Rocha có số điểm ngang bằng nhau. Tuy nhiên Miriam đã chiến thắng do có hình thể tốt hơn. Á hậu 1 Martha Rocha được nhận chiếc ô tô mà Miriam đã thắng ở cuộc thi Miss USA như phần thưởng an ủi.

Miriam Stevenson đồng thời cũng là Hoa hậu South Carolina 1953 và đại diện bang này tham dự Miss America.

## Tham khảo
Hoa hậu Hoàn vũ 1952

**Hoa hậu Hoàn vũ 1952** là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần đầu tiên trong lịch sử, được tổ chức vào ngày 28 tháng 6 năm 1952 tại Nhà hát Thính phòng Long Beach ở Long Beach, California, Hoa Kỳ. 30 thí sinh từ khắp nơi trên thế giới đã tham gia cuộc thi. Người chiến thắng là Armi Kuusela đến từ Phần Lan, được trao vương miện bởi nữ diễn viên Piper Laurie.

## Kết quả

### Thứ hạng

### Các giải thưởng đặc biệt

* Từ năm 1952 đến 1964, cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ được tổ chức đồng thời với cuộc thi Hoa hậu Mỹ nên các giải phụ có thể trao cùng một lúc cho cả hai cuộc thi.

## Thí sinh tham gia

Cuộc thi có tổng cộng 30 thí sinh tham gia:

## Giám khảo

*Milo Anderson
*Arlene Dahl
*Robert Goldstein
*Samuel Heavenrich
*Tom Kelley
*Constance Moore
*Robert Palmer
*Gilbert Roland
*Yucca Salamunich
*Vincent Trotta

## Chú thích

## Liên kết
*Website của cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ
Hoa hậu Hoàn vũ 1953

**Hoa hậu Hoàn vũ 1953** là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ hai được tổ chức vào ngày 17 tháng 7 năm 1953 tại Nhà hát Thính phòng Long Beach ở Long Beach, California, Hoa Kỳ. Có tổng cộng 26 thí sinh tham gia cuộc thi và cuộc thi được tổ chức đồng thời với sự kiện Hoa hậu Mỹ 1953. Christiane Martel 21 tuổi đến từ Pháp đã giành chiến thắng, trở thành Hoa hậu Hoàn vũ thứ hai. Hoa hậu Hoàn vũ 1952 Armi Kuusela, đã từ chức trước đó vào khoảng cuối nhiệm kỳ và do đó Martel được trao vương miện bởi nữ diễn viên Julie Adams.

## Kết quả

### Thứ hạng

### Các giải thưởng đặc biệt

* Từ năm 1952 đến 1964, cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ được tổ chức đồng thời với cuộc thi Hoa hậu Mỹ nên các giải phụ có thể trao cùng một lúc cho cả hai cuộc thi.

## Hội đồng giám khảo

* Jeff Chandler
* Arlene Dahl
* Rhonda Flemming
* Constance Moore

## Thí sinh tham gia

Cuộc thi có tổng cộng 26 thí sinh tham gia:

## Chú ý
### Lần đầu tham gia
* ***'
* ***'
### Bỏ cuộc

* ***'
* ***'
* ***'
* ***'
* ***'
* ***'

### Không tham gia
* ***' – Violet Sleigh
* ***' – Colette Ribes

## Tham khảo
Proglumetacin

**Proglumetacin** (thường là muối maleate, tên thương mại *Afloxan*, *Protaxon* and *Proxil*) là một thuốc chống viêm non-steroid. Proglumetacin trong cơ thể sẽ chuyển hóa thành indometacin và proglumide, là một thuốc có tác dụng chống kích thích bài tiết giúp bảo vệ tổn thương niêm mạc dạ dày.

## Chế phẩm
*Thuốc mỡ: tuýp 30 g
*Viên nén: 150&nbsp;mg x 50 viên, 500 viên
*Viên nén: 30&nbsp;mg x 30 viên, 50 viên

## Chỉ định
*Đau khớp: trong viêm khớp, thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp.
*Thấp khớp: thấp khớp mãn tiến triển, thấp khớp cấp, viêm cột sống, bệnh gout cấp.
*Chấn thương: bong gân, dập cơ, bầm cơ, giảm đau trong rách cơ, gãy xương, sau phẫu thuật tạo hình.
*Rối loạn cận khớp & cận mạch: viêm quanh khớp, viêm bao xơ, viêm cơ, viêm màng hoạt dịch, cứng cổ, đau rễ thần kinh, viêm rễ thần kinh, đau lưng, đau thần kinh tọa, viêm mô mềm, viêm tắc tĩnh mạch.
*Khoa TMH: viêm tai, viêm xoang, viêm mũi họng, viêm lưỡi, viêm xương chũm.

## Liều lượng
*Viên nén: Điều trị khởi đầu: 300–600&nbsp;mg/ngày, chia 2 lần trong bữa ăn trong vòng 2 tuần hoặc nhiều hơn nếu cần. Trường hợp nặng: có thể tăng lên 900&nbsp;mg/ngày, chia làm 3 lần. Duy trì: 300–450&nbsp;mg/ngày.
*Thuốc mỡ: Dùng tại chỗ xoa 1 lớp mỏng lên vùng da bị đau 2-3 lần/ngày.

## Xem thêm
*Thuốc chống viêm non-steroid
*Aspirin

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sulindac

**Sulindac** là một thuốc chống viêm non-steroid thuộc nhóm arylalkanoic acid, được bán tại Anh Quốc và Hoa Kỳ bởi công ty Merck với tên dược phẩm *Clinoril*.

## Đặc điểm dược lý
Sulindac là một tiền chất, bản thân nó không có hoạt tính, khi vào cơ thể được chuyển thành dẫn chất sulfat có hoạt tính sinh học mạnh, ức chế cyclo-oxygenase mạnh hơn sulindac 500 lần. Về cấu trúc hóa học, sulindac là indometacin được thay methocy bằng fluor và thay clo bằng gốc methylsulfinyl. Trong thực nghiệm, tác dụng dược lý của sulindac bằng 1/2 indometacin, thực tế lâm sàng tác dụng chống viêm và giảm đau của sulindac tương tự như aspirin. Mức độ độc tính kém indometacin.

**Chế phẩm**: viên nén 100&nbsp;mg

**Liều dùng**: 2-4 viên/ngày

## Tham khảo

## Xem thêm
*Thuốc chống viêm non-steroid
*Aspirin
Tolmetin

**Tolmetin** là một thuốc chống viêm non-steroid thuộc nhóm arylalkanoic acid. Thuốc được dùng để giảm đau, căng cứng và viêm trong viêm xương khớp, viêm đa khớp dạng thấp và viêm cứng đốt sống. Tolmetin cũng dùng để giảm đau các chấn thương nhẹ.

Ở Hoa Kỳ thuốc được bán với tên *Tolectin* dưới dạng viên nén hoặc viên nhộng.

## Xem thêm
*Thuốc chống viêm non-steroid
*Aspirin

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Nhà Tulun

**Nhà Tulun** (banū tūlūn min al-abbāsyyīn بنو طولون من قبل العباسيين) là triều đại độc lập đầu tiên ở Ai Cập từ khi Ai Cập bị người Ả Rập chiếm. Họ cai trị từ năm 868 đến năm 905. Một số học giả chỉ coi họ là một triều đại bán độc lập trong thời kỳ Ai Cập thuộc Ả Rập.

Vào thế kỷ 9, chính quyền trung ương nhà Abbas ở Baghdad bị sự tranh chấp phe đảng trong triều làm suy yếu, nên các quan tổng đốc dần dần biến thành các vua địa phương. Năm 868, ông Ahmad ibn Tulun ("Ahmad con trai của Tulun"), người tộc Thổ Nhĩ Kỳ, từ Bagdad bổ nhiệm đến làm tổng đốc Ai Cập. Năm 869, những người nô lệ da đen, gọi là người Zandj, làm việc trong các đồn điền vùng đầm lầy miền nam Iraq, nổi dậy ly khai. Chính quyền nhà Abbas phải dồn lực lượng đánh dẹp đến năm 883. Ahmad ibn Tulun nhân dịp, dần dần hành động như là vua một cõi. Có lẽ kể từ năm 872, ông không chuyển tiền thuế thu được về Bagdad nữa, mà lấy tiền này phát triển hệ thống dẫn thủy nhập điền và thiết lập một hạm đội. Điều này làm cho nền kinh tế và thương nghiệp trong lãnh thổ phát triển một cách quyết định. Năm 877, thấy nhà Abbas lại bị nhà Saffar và loạn Kharmate làm khốn đốn, ông bèn cất quân đánh đất Palestine và đất Syria, và chiếm được các vùng này năm 878.

Những người nối nghiệp Ahmad ibn Tulun không có khả năng bằng ông. Dưới thời con trai ông là Khumarawaih (884-895) những công trình quá tốn kém cộng với nếp sống xa xỉ của triều đình làm cho tài chính trong nước kiệt quệ. Sau khi êmia Khumarawaih bị giết, những âm mưu ở chốn cung cấm làm cho chính quyền suy nhược rất nhanh. Trong 10 năm, ngôi lãnh tụ lần lượt sang tay 3 người anh/em trai của ông. Nhà Abbas phục hưng lại được chút ít, đã chiếm lại được Ai Cập năm 905.

Các vị êmia **nhà Tulun** gồm có:

* Ahmad ibn Tulun (868-884) (ahmad ben tūlūn أحمد بن طولون)
* Khumarawaih (884-896) (abū al-jayš khumārawayh ben ahmad أبو الجيش خمارويه بن أحمد)
* Abu al-Asakir (896) (abū al-asākir jayš ben khumārawayh ben ahmad ben tūlūn أبو العساكر جيش بن خمارويه بن أحمد بن طولون)
* Harun (896-904) (hārūn ben khumārawayh ben ahmad هارون بن خمارويه بن أحمد)
* Shayban (904-905) (abū al-manāqib šaybān ahmad ben tūlūn أبو المناقب شيبان أحمد بن طولون)

## Xem thêm
* Ai Cập thuộc Ả Rập
* Nhà Abbas
* Al-Mu`tamid
* Al-Muwaffaq

## Chú thích

## Tham khảo
* "Les grandes dates de l'Islam", sous la direction de Robert Mantran, Editions Larousse, Paris 1990.

### Liên kết ngoài
*  Thế phả nhà Tulun 
*  The caliphate its rise, decline, and fall from original sources
Love Song

**Love song** trong tiếng Anh nghĩa là bài hát về tình yêu.

**Love Song**, **Lovesong** hoặc **A Love Song** còn có thể đề cập đến:

## Phim
*Love Songs (phim), phim nhạc khịch Pháp 2007
*Love Song (phim Nhật), với diễn viên Nakama Yukie
*Love Song (phim của Monica)

## Âm nhạc
*Love Song (ban nhạc), ban nhạc rock Thiên Chúa giáo Mỹ, hoặc tên album của nhóm

### Album
**[[Love Song (album của Riya)|Love Song]]*, album và tên bài hát của Riya

## Các ca khúc có tên Love Song
*A Love Song, một ca khúc ghi âm 1973 bởi Anne Murray, viết bởi Kenny Loggins
*Lovesong, một ca khúc trong album *Disintegration* của The Cure, sau đó được nhiều ca sĩ cover
*Love Song (Damned), ca khúc năm 1979 của The Damned
*Love Song, một ca khúc trong album *[[Barrett (album)|Barrett]]* của Syd Barrett
*A Love Song, một ca khúc năm 1982 của Kenny Rogers
*Love Song, một ca khúc năm 1983 Oak Ridge Boys
*Love Song (ca khúc của Sara Bareilles), ca khúc của Sara Bareilles
*Love Song (ca khúc của Tesla)
*Love Song (ca khúc m-flo),
*Love Song, một ca khúc trong album của Bottoms of Barrels: Tilly and the Wall
*Lovesong (ca khúc của Amiel)
*Love song (ca khúc của Korn), một ca khúc của Korn

## Xem thêm
*Tình ca
*Love Songs
*Love You Like a Love Song, của Selena Gomez & the Scene, 2011
Select

***Select*** có thể chỉ:
* Select (SQL), một câu truy vấn SQL
* `<select></select>`, một thành phần của HTML
* ''Select'' (tạp chí), một tạp chí âm nhạc của Anh
* select (Unix), một câu lệnh hệ thống (trong sys/select.h hay unistd.h) của Unix
* Select Citywalk, một trung tâm mua sắm tại Delhi, Ấn Độ
Claude Bernard

**Claude Bernard** (12 tháng 7 năm 1813 - 10 tháng 2 năm 1878) là một nhà sinh lý học người Pháp. Ông được nhà sử học I. Bernard Cohen của Đại học Harvard gọi là "một trong những người đàn ông vĩ đại nhất của khoa học" Một trong những thành tựu của ông là lần đầu tiên đề nghị việc ứng dụng các thử nghiệm mù (blind experiment) để đảm bảo tính khách quan của việc nghiên cứu khoa học. Ông là người đầu tiên định nghĩa thuật ngữ *[[Môi trường bên trong|milieu interieur]]*; (giới khoa học hiện nay gọi là cân bằng nội môi (homeostasis), do Walter B. Cannon đưa ra).

Ông là người đầu tiên khám phá ra glycogen và miêu tả về chức năng của nó trong gan tại một bài báo đề ngày 21 tháng 3 năm 1857.

## Tham khảo
Bắc Lưu

**Bắc Lưu** (chữ Hán giản thể: 北流市, bính âm: Běiliú Shì, âm Hán Việt: *Bắc Lưu thị*) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Ngọc Lâm, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 2.457 km², dân số 1,18 triệu người. Mã số bưu chính của thành phố Bắc Lưu là 537400, mã vùng điện thoại là 0775. Thời Nam Tề lập quận Bắc Lưu. Thời Nam Lương bỏ quận lập huyện, thời nhà Đường phân thành 5 huyện nhưng thời nhà Tống hợp nhất thành 1. Năm 1994 lập thành phố trên cơ sở huyện này.

## Tham khảo
Dung, Ngọc Lâm

**Dung** (chữ Hán giản thể: 容县, bính âm: Róng xiàn, âm Hán Việt: *Dung huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Ngọc Lâm, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Dung có diện tích 2.257 km², dân số năm 2002 là 760.000 người.

## Phân chia hành chính
Về mặt hành chính, huyện Dung được chia ra các đơn vị hành chính gồm 15 trấn và 0 hương.
* Trấn: Dung Châu, Dung Tây, Thập Lý, Lục Vương, Thạch Trại, Dương Mai, Linh Sơn, Lê Thôn, Dương Thôn, Tùng Sơn, La Giang, Thạch Đầu, huyện Để, Lãng Thủy, Tự Lương.

## Tham khảo
Lục Xuyên

**Lục Xuyên** (chữ Hán giản thể: 陆川县, bính âm:, Lùchuān Xiàn, âm Hán Việt: Lục Xuyên huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Ngọc Lâm, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Lục Xuyên có diện tích 1.551 km², dân số năm 2002 là 880.000 người. Về mặt hành chính, huyện này được chia ra các đơn vị hành chính gồm 11 trấn và 3 hương.

## Phân chia hành chính
Lục Xuyên chia thành 14 trấn:
* Trấn: Ôn Tuyền, Đại Kiều, Ô Thạch, Than Diện, Lương Điền, Thanh Hồ, Cổ Thành, Hoành Sơn, Sa Hồ, Sa Pha, Mễ Tràng, Mã Pha, San La, Bình Lạc.

## Tham khảo
Bác Bạch

**Bác Bạch** (chữ Hán giản thể:博白县, bính âm:, Bóbái Xiàn, âm Hán Việt: Bác Bạch huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Ngọc Lâm, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Bác Bạch có diện tích 3.855 km², dân số năm 2001 của Bác Bạch là 1,4799 triệu người. Toàn huyện có 24 dân tộc: Hán, Choang, Dao, Miêu, Đồng, Mao Nam, Hồi, Kinh, Thủy v.v.

## Phân chia hành chính
Về mặt hành chính, huyện này được chia ra các đơn vị hành chính gồm 30 trấn và 3 hương với tổng cộng có 319 ủy thôn, 8.622 tiểu tổ thôn dân.

* Trấn: Bác Bạch, Á Sơn, Tam Than, Tam Dục (có thể hợp nhất cùng hương Kính Khẩu thành trấn Kính Khẩu), Song Phượng, Lục Châu (có thể hợp nhất vào trấn Bác Bạch), Thủy Minh, Đại Lợi (có thể hợp nhất vào trấn Thủy Minh), Vĩnh An, Na Lâm, Giang Ninh, Sa Hà, Đông Bình, Tùng Vượng, Long Đàm, Song Vượng, Sa Pha, Na Bặc, Đại Đồng, Tân Điền, Phượng Sơn, Văn Địa, Ninh Đàm, Vượng Mậu, Hợp Giang (có thể hợp nhất vào trấn Đông Bình), Đốn Cốc, Đại Bá, Hoàng Lăng, Lăng Giác, Anh Kiều. 
* Hương: Kính Khẩu (có thể hợp nhất cùng trấn Tam Dục thành trấn Kính Khẩu), Lãng Bình (có thể đổi thành trấn), Tam Giang (có thể hợp nhất vào trấn Văn Địa).

## Tham khảo
Boris Kolker

**Boris Grigorevich Kolker** (, sinh ngày 15 tháng 7 năm 1939) là một giáo viên ngôn ngữ, dịch giả và là người hoạt động tích cực cho ngôn ngữ quốc tế Esperanto. Ông mang quốc tịch Liên Xô và Nga cho tới năm 1993, sau đó nhập quốc tịch Hoa Kỳ và cư trú tại đó. Năm 1962 ông tốt nghiệp Đại học Quốc gia Kichinev (Moldavia) trong lĩnh vực "Tiếng Nga và tiếng Pháp". Sau đó làm phiên dịch trong ba năm với các nhà kỹ thuật của công ty Pháp Renault. Ông lấy bằng Tiến sĩ ngôn ngữ học năm 1985 tại Viện Ngôn ngữ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô ở Moskva.

xxxxnhỏ|trái|upright=0.5|Boris Kolker năm 1958]]
Kolker đã học Esperanto năm 1957 và từ đó đã biên soạn nhiều bài về liên ngữ học, điểm sách và ba giáo trình nổi tiếng để học Esperanto cho các học viên các trình độ khác nhau. Tiếng tăm lừng lẫy của cuốn sách Vojaĝo en Esperanto-lando http://eo.wikipedia.org/wiki/Voja%C4%9Do_en_Esperanto-lando (Du lịch qua xứ sở Esperanto), vừa là một giáo trình trình độ cao vừa là một cuốn sách về văn hóa Esperanto, khiến cuốn sách được khắp thế giới biết đến như một sách chỉ dẫn về xứ sở Esperanto.

Kolker là thành viên Viện Hàn lâm Esperanto, hội viên danh dự Hội Esperanto thế giới và cộng tác viên biên tập nguyệt san *[[Monato]]*. Trong 20 năm ông đã chủ trì một lớp học hàm thụ ở Nga đã có khoảng 900 người tốt nghiệp. Ông cũng đã từng giảng dạy ngôn ngữ tại các trường Đại học San Francisco và Hartford ở Hoa Kỳ.

Hiện nay ông chủ trì lớp hàm thụ quốc tế bồi dưỡng Esperanto và đảm nhiệm cương vị phó chủ tịch Ban chấm thi quốc tế của Hiệp hội các nhà giáo Esperanto (ILEI). Trong quá khứ, ông đã từng là thành viên của hội đồng quản trị của Hội Esperanto thế giới, và thành lập và chủ trì nhiều hội quốc gia Esperanto ở Liên Xô và Nga. Ông đã có một loạt các bài nói chuyện trong các Đại hội Esperanto thế giới và năm 2000, ông đã điều phối công việc xung quanh chủ đề của Đại hội Esperanto thế giới lần thứ 85 tại Tel Aviv.

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
### Luận án tiến sĩ
* *[https://archive.today/20120710093304/miresperanto.narod.ru/konsultoj/kontribuo-1.htm Вклад русского языка в формирование и раэвитие эсперанто]* ( Sự đóng góp của tiếng Nga cho sự xuất hiện và phát triển của Esperanto). Moskva, Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô, Viện Ngôn ngữ học, 1985. Bản tóm tắt luận án tiến sĩ bằng tiếng Nga, 23 trang.

### Sách giáo khoa về ngôn ngữ

* *[http://vi.lernu.net/kursoj/kolker/index.php Vojaĝo en Esperant-lando. Perfektiga kurso de Esperanto kaj Gvidlibro pri la Esperanto-kulturo.] * (Du lịch qua xứ sở Esperanto. Giáo trình bổ túc về Esperanto và Sách hướng dẫn về văn hóa Esperanto).
* *[http://www.esperanto.mv.ru/Lernolibro/index.html Lernolibro de la lingvo Esperanto. Baza kurso]* (Sách học ngôn ngữ Esperanto. Trình độ sơ cấp).
* *[http://www.esperanto.mv.ru/Esp16/index.html Esperanto en 16 tagoj. Ekspres-kurso]* (Esperanto học trong 16 ngày. Giáo trình cấp tốc).
* *[http://e-novosti.info/forumo/viewtopic.php?t=4103 Internacia lingvo Esperanto. Plena lernolibro.] *
Nguyễn Nho Túy

**Nguyễn Nho Tuý** (tên thật là: **Nguyễn Thủ**, 12 tháng 1 năm 1898 – 30 tháng 6 năm 1977) hiệu **Hàm Quan**, bí danh **Thuần Chi** là một nghệ nhân tuồng người Việt Nam, nguyên Trưởng Ban nghiên cứu tuồng thuộc Vụ Nghệ thuật sân khấu Bộ Văn hóa. Ông từng là Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 3 và là đại biểu Quốc hội đầu tiên của sân khấu tuồng cách mạng. Nguyễn Nho Túy là học trò ưu tú của ông Nguyễn Hiển Dĩnh, một nghệ sĩ tuồng xuất sắc nhất miền Trung thời kỳ đó.

## Cuộc đời
Nguyễn Nho Túy sinh ngày 12 tháng 1 năm 1898 tại xã Điện Minh, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường Điện Bàn, thành phố Đà Nẵng) là nơi nổi danh về tuồng Quảng Nam. Lúc còn trẻ ông được gọi là Kép Thủ, về sau được gọi là **Đội Tảo**. Cha ông là Bốn Quảng, cũng là một kép hát trong cung đình triều Nguyễn. Ngay từ nhỏ ông đã yêu thích hát bội, có giọng hát tốt. Năm 13 tuổi, ông được cha dạy diễn tuồng. Năm 14 tuổi, ông đóng vai Hồ Nguyệt Cô trong vở *Võ Tám Tư trảm Nguyệt Cô*. Ngoài ra, ông còn học chơi đàn bầu.

Năm 15 tuổi, ông vào trường hát tuồng của Nguyễn Hiển Dĩnh, tham gia diễn các vai đào như đào chiến, đào trào, đào phiên... Năm 23 tuổi, ông đóng các vai kép, điêu luyện trong việc sử dụng đôi hia và ngọn giáo. Năm 28 tuổi, ông nhận bằng phó ca của triều đình Huế. Với sự ham học hỏi và tìm tòi của mình, ông đã đóng thành công Địch Thanh, Đổng Kim Lân, Quan Công, Tạ Ngọc Lân, Ngạn Quang ... Ông được chọn vào một trong Ngũ mỹ (năm người đóng tuồng giỏi nhất) của tỉnh Quảng Nam: Lão văn ông Phẩm (Chánh Phẩm, tức Nguyễn Phẩm), lão vẽ ông Độ, kép ông Tảo, nịnh ông Lai (Sáu Lai, tức Nguyễn Lai), tướng ông Thùy, và được ca ngợi là "Con rồng trên sân khấu" 

Kháng chiến bùng nổ, ông tham gia kháng chiến, rồi gia nhập Đoàn Tuồng liên khu V do Hoàng Châu Ký thành lập năm 1952, cùng các nghệ nhân Nguyễn Lai, Phó Sơn, Ngô Thị Liễu, Nguyễn Phẩm,... xây dựng đoàn. Ông đóng thành công vai ông Bảng trong vở *Chị Ngộ* (Nguyễn Lai), một vở tuồng hiện đại. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra Bắc, ở đây ông xây dựng Đoàn Tuồng Bắc và cùng nghệ sĩ Ngô Thị Liễu nhiều lần biểu diễn trước Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngoài ra ông còn tham gia giảng dạy, đào tạo nhiều thế hệ diễn viên tuồng.

Nguyễn Nho Tuý là một trong những nghệ sĩ tuồng cách mạng xuất sắc, đã có nhiều đóng góp trong việc bảo tồn, phát triển sân khấu tuồng hiện đại. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (1975), ông về công tác tại Đà Nẵng, tiếp tục giảng dạy cho các diễn viên trẻ trong đoàn tuồng Quảng Nam – Đà Nẵng, là người thầy đã trực tiếp đào tạo nhiều Nghệ sĩ nhân dân, Nghệ sĩ ưu tú, như: Võ Sĩ Thừa, Minh Ngọc, Lê Tiến Thọ, Đình Bôi, Trần Đình Sanh, Đinh Quả, Vĩnh Phô, Hưng Quang, Quang Hạnh, Nguyễn Kiểm... Ông dành phần lớn thời gian trong quãng đời hoạt động nghệ thuật của mình cho công tác giảng dạy, đạo tạo diễn viên trẻ. Ông còn là ủy viên Ban chấp hành Hội liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam và được Chính phủ tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cùng nhiều huân chương khác. Ông qua đời vào ngày 30 tháng 6 năm 1977. Năm 1984, ông được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân đợt đầu tiên.

## Ghi chú

## Tham khảo

## Nguồn

* 
* 
* 
* 
*
John Bardeen

**John Bardeen** (23 tháng 5 năm 1908 - 30 tháng 1 năm 1991) là một nhà vật lý và kĩ sư điện người Mỹ, ông là người đã hai lần giành được giải Nobel: lần thứ nhất là vào năm 1956 cho công trình phát minh ra transistor cùng với William Shockley và Walter Brattain, lần thứ hai vào năm 1972 với công trình về lý thuyết siêu dẫn đối lưu (Lý thuyết BCS) cùng với hai nhà khoa học khác là Leon Neil Cooper và John Robert Schrieffer.

Transistor đã tạo nên cuộc cách mạng cho công nghiệp điện cũng như kỷ nguyên thông tin đồng thời tạo bước ngoặt quan trọng cho hầu như tất cả các phát minh dụng cụ điện hiện đại, từ điện thoại, máy tính cho tới tên lửa. Những phát triển của ông trong siêu dẫn đã được sử dụng trong các công nghệ về y tế như máy scan X quang hay chụp cộng hưởng từ.

Năm 1990, Bardeen được tạp chí *[[LIFE Magazine]]* bầu vào danh sách "100 người Mỹ có tầm ảnh hưởng nhất thế kỷ".

## Tham khảo
Max von Laue

**Max Theodor Felix von Laue** (9 tháng 10 năm 1879 - 24 tháng 4 năm 1960) là một nhà vật lý người Đức, người đã giành giải thưởng Nobel vật lý năm 1914 nhờ công trình khám phá ra nhiễu xạ tia X gây ra bởi tinh thể.

Max von Laue là người phản đối chủ nghĩa phát xít, ngoài những đóng góp quan trọng trong quang học, tinh thể học, cơ học lượng tử, siêu dẫn và thuyết tương đối, ông còn giữ một vài chức vụ hành chính trong việc phát triển và dẫn lối các nghiên cứu khoa học của Đức trong suốt bốn thập kỉ.

Ông cũng là nhân vật nền tảng trong việc tái thiết và tổ chức khoa học của Đức sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh

**Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh** là khu vực thuộc địa giới của 4 xã Tân Pheo, Đồng Chum, Đồng Ruộng, Đoàn Kết (đều thuộc huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình) bên tả ngạn sông Đà, phía trên hồ thủy điện Hòa Bình.

## Đặc điểm
Khu rừng Phu Canh được đưa vào bảo tồn nhằm bảo vệ nguồn nước cho sông Đà và phòng lũ. Rừng Phu Canh là nơi sinh sống của rất nhiều loài động vật quý hiếm, như: sơn dương, hươu, nai, gấu, các loại khỉ, sóc bay, các loại chim v.v. cũng là nơi có nhiều loại gỗ quý hiếm như: trắc, gụ, nghiến, táu, dổi, chò chỉ, thông.

Trong các thôn bản có xóm Thùng Lùng (thuộc xã Tân Pheo), xóm Thằm Luông (thuộc xã Đoàn kết), xóm Nhạp (thuộc xã Đồng Chum) có địa bàn nằm trong khu vực bảo tồn Phu Canh. Phần lớn người dân ở đây sông chủ yếu phụ thuộc vào lâm sản và làm nông nghiệp, do đó không tránh khỏi việc khai thác, chặt phá rừng.

## Bảo tồn
Tuy nhiên, trong các năm gần đây tình trạng chặt phá rừng bừa bãi, nạn phá rừng của lâm tặc đã làm cho rừng ở đây bị tàn phá nặng nề, các loài thú quý hiếm cũng bị người dân tại cơ sở săn bắt bừa bãi, nhiều loại đã bị tuyệt chủng như hươu, nai, son dương. Chính quyền cơ sở của 4 xã trên đã có biện pháp để ngăn chặn như kiểm soát về súng săn, thu hồi hết các súng săn không có đăng ký, siết chặt sự kiểm soát đối với việc bảo về rừng bằng cách tăng cường tuần tra của kiểm lâm, vận động nhân dân của 4 xã tích cực bảo vệ rừng, chính quyền cơ sở đã có sự phân công, phân nhiệm cho một số hộ gia đình bảo về rừng phòng hộ, hằng năm có dự án trồng rừng đưa về các thôn bản.

## Tham khảo
Lịch sử tư tưởng kinh tế ở Hy Lạp và La Mã cổ đại

**Lịch sử tư tưởng kinh tế** đã được ghi chép lại khá sớm ở Hy Lạp và La Mã, ngay từ thời cổ đại.

Một số nhà tư tưởng Hy Lạp và La Mã cổ đại đã có những quan sát và ghi chép về kinh tế. Một số ghi chép bằng tiếng Hy Lạp đã cho thấy các học giả thời đó đã hiểu được những khái niệm kinh tế phức tạp. Chẳng hạn một tư tưởng phần nào giống Quy tắc Gresham đã được thể hiện trong vở kịch "*Bầy ếch*" (405 TCN) của Aristophanes (456 TCN – 386 TCN); còn tư tưởng phần nào giống khái niệm tiền ảo đã được Plato (428/427 TCN – 348/347 TCN) trình bày trong các tác phẩm "*Luật pháp*" và "*Eryxias*" của mình. Bryson xứ Heraclea của Hy Lạp đã có ảnh hưởng sâu sắc đến học thuật kinh tế Hồi giáo thời cổ đại. Đặc biệt, trong các tác phẩm "*Oeconomicus*" (từ tiếng Hy Lạp này có nghĩa là quản lý gia đình, là nguồn gốc của từ *economy* trong tiếng Anh có nghĩa là kinh tế) và các cuốn sử ký về *[[Cyrus Đại đế]]*, về "*Kúrou paideía*", về "*Hiero I*", "*Phương pháp và phương tiện*", Xenophon (431 TCN – 355 TCN) đã nhắc đến việc các nhà lãnh đạo quốc gia khuyến khích sản xuất tư nhân và công nghệ thông qua nhiều biện pháp bao gồm cả công nhận và khen thưởng, về phát triển kinh tế với những tư tưởng phần nào giống khái niệm tính kinh tế nhờ quy mô, về đảm bảo cơ sở pháp lý cho ngoại thương, về quản lý đất nông nghiệp, những ý niệm gần giống như giá trị trao đổi của hàng hóa, về trao đổi ngang giá, về phân công lao động, về lợi ích qua lại nhờ trao đổi. Trong khi đó, Aristotle (384 TCN – 322 TCN) đã bàn về việc phân bổ các nguồn lực khan hiếm, về hiệu dụng biên giảm dần trong cuốn "*Chính trị học*", về phân phối và trao đổi, độc quyền và vai trò của tiền như là phương tiện trao đổi trong cuốn "*Luân lý học Nicomachus*" và về thặng dư tiêu dùng.

## Chú thích

## Tham khảo
* Lowry, S. Todd (2003) "Ancient and Medieval Economics" eds. Biddle, Jeff E, Davis, Jon B, & Samuels, Warren J. (2003) *A Companion to the History of Economic Thought* Blackwell Publishing.
* Spengler, J. Joseph (1964) "Economic thought of Islam: Ibn Khaldun". *Comparative Studies in Society and History*, VI(3), 264–306.
Viên opal Sao chổi Halley

**Viên opal Sao chổi Halley** là viên đá opal đen thô lớn nhất thế giới, theo Sách Kỷ lục Guinness. Nó được đặt tên như vậy vì được đào lên vào năm 1986, năm Sao chổi Halley có thể nhìn được từ Trái Đất. Nó là viên đá opal đen lớn thứ ba từng ghi nhận được, là viên lớn nhất còn sót lại, và là viên lớn nhất từng tìm thấy trong khu vực tìm ra nó. Nó được tìm ra ở Lightning Ridge tại Úc bởi Nghiệp đoàn Khai mỏ Lunatic Hill. Nó cân nặng 1982,5 carats và to bằng khoảng nắm đấm của đàn ông. Viên opal Sao chổi Halley là mẫu opal rất tốt, ít vết rạn hay thiếu sót và có một dải màu xanh lá và cam lớn dày 1,6&nbsp;cm chạy xuyên qua viên đá. Được hình thành từ khoảng 20 triệu năm trước, nó là biểu tượng của sự giàu có, là một viên đá opal có dạng bướu chỉ có thể tìm thấy ở Lightning Ridge. Hiện nay nó đang được rao bán với giá 650.000 Dollar Mỹ.

## Xem thêm
*Viên opal Andamooka, một viên opal nổi tiếng khác còn được biết đến với tên Opal của Nữ hoàng

## Tham khảo
Tư Lăng

**Tư Lăng** có thể là một trong những lăng an táng các vị vua sau:
*Tư Lăng ở Huế thường gọi là Lăng Đồng Khánh, nơi an táng vua Cảnh Tông nhà Nguyễn, niên hiệu Đồng Khánh trong lịch sử Việt Nam.
*Tư Lăng ở Bắc Kinh, nơi an táng vua Sùng Trinh nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc.
Đằng, Ngô Châu

**Đằng** (chữ Hán giản thể: 藤县, bính âm: Téng Xiàn, âm Hán Việt: *Đằng huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Ngô Châu, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Đằng có diện tích 3.943 km², dân số năm 2002 là 930.000 người. Về mặt hành chính, huyện Đằng được chia thành 17 trấn, 2 hương.

## Tham khảo
Freon

**Freon** là thương hiệu của DuPont cho các chất làm lạnh không màu, không mùi, không cháy và không ăn mòn của mình như các cloroflorocacbon và các hydrocloroflorocacbon, được sử dụng trong máy điều hòa và các hệ thống cấp đông. Freon cũng được sử dụng làm chất xông do nó thay thế oxy khi hô hấp để gây ra sự giảm oxy huyết, hay sự hoa mắt giả lập và tái tạo hiệu ứng gây ngộ độc. Nhưng chất này có thể biến thành thể khí, bay vào tầng Ozone ở khí quyển sẽ phá vỡ đi kết cấu của tầng Ozone cũng như làm giảm đi nồng độ của khí quyển Ozone.

## Lịch sử
Freon được phát triển đầu thế kỷ 20 như là chất thay thế cho các khí độc hại trước đó được sử dụng làm chất làm lạnh, như amonia, clorometan, dioxide sulfur. Freon, trong trường hợp này là diclorodiflorometan, do Thomas Midgley, Jr. cùng Charles Kettering tạo ra. Mỗi sản phẩm Freon đều có số riêng cho nó; ví dụ Freon-11 là tricloroflorometan, trong khi Freon-12 là diclorodiflorometan, Freon-114 là 1,2 - diclo-1,2-tetrafloetan, Freon-113 là 1,1,2-triclo-1,2,2-trifloetan. Trong thập niên 1990, phần lớn việc sử dụng Freon đã bị loại bỏ do các tác động tiêu cực mà các cloroflorocacbon và các hydrocloroflorocacbon gây ra đối với tầng ôzôn của khí quyển.

## Ghi chú

## Xem thêm
*Haloankan, một nhóm hợp chất hóa học
Áp kế

**Áp kế**, **khí áp kế** hoặc **phong vũ biểu** là thiết bị dùng để đo áp suất khí quyển, khi ở trên cao áp suất khí quyển thấp làm nước tăng và ngược lại. Nó có thể đo được áp suất gây ra bởi khí quyển bằng cách dùng nước, khí hoặc thủy ngân. Xu hướng thay đổi của áp suất có thể dự báo ngắn hạn trong dự báo thời tiết. Nhiều đo đạc của áp suất khí quyển được dùng trong phân tích thời tiết bề mặt để tìm ra các rãnh, vùng áp cao, vùng áp thấp,...

## Lịch sử
Áp kế đầu tiên được vô tình tạo ra bởi Gasparo Berti, khoảng từ năm 1640 đến năm 1643. Evangelista Torricelli, người được xem là đã phát minh ra áp kế, đã xây dựng áp kế thủy ngân đầu tiên vào năm 1643. Nhà khoa học, triết gia người Pháp René Descartes mô tả cách thiết kế một thí nghiệm để xác định áp suất khí quyển từ năm 1631, nhưng không có bằng chứng là ông đã chế thạo được một áp kế hoạt động được vào lúc đó.

Vào ngày 27 tháng 7 năm 1630, Giovanni Battista Baliani đã viết một lá thư cho Galileo Galilei giải thích một thí nghiệm trong đó một ống siphon không hoạt động khi dẫn qua một quả đồi cao khoảng hai mươi mốt mét. Galileo đã trả lời với một lời giải thích về hiện tượng: ông đưa ra một giả thuyết là mực nước được kéo lên cao bởi lực hút của chân không, đến một độ cao nào đó thì lượng nước trở nên nhiều quá và lực kéo không còn giữ được, giống như sợ dây không thể treo được vật thể quá nặng. Đây là một cách giải thích theo thuyết thiên nhiên sợ chân không (*horror vacui*), được bắt nguồn từ thời Aristotle.

Ý kiến của Galileo lan tới Rome vào tháng 12 năm 1638 nhờ cuốn *[[Hai Khoa học Mới|Discorsi]]*. Raffaello Magiotti và Gasparo Berti cảm thấy hứng thú với những ý kiến này và quyết định tìm một cách hay hơn để tạo ra chân không mà không dùng ống siphon. Magiotti nghĩ ra một thí nghiệm trong khoảng từ năm 1639 tới 1641, và Berti (cùng với Magiotti, Athanasius Kircher và Niccolò Zucchi) thực hiện nó.
## Các loại áp kế
### Áp kế dùng nước

Khái niệm "giảm áp suất khí quyển dự báo thời tiết có bão" được phát minh bởi Lucien Vidie và là nền tảng cho thiết bị dự báo thời tiết đơn giản được gọi là **phong vũ biểu** hoặc "áp kế Goethe". Nó chứa bên trong một ống thủy tinh được hàn kín, đổ nước vào một nửa. Nó có một vòi hẹp nằm phía dưới mực nước và nhô cao lên hơn mặt nước, và không hàn lại. Khi áp suất khí quyển thấp hơn so với áp suất lúc hàn kín áp kế, mực nước sẽ dâng lên, và khi áp suất tăng, mực nước sẽ hạ xuống. Các biến thể của áp kế dạng này có thể tạo dễ dàng tại nhà.

### Áp kế thủy ngân

### Áp kế hộp

### Máy ghi khí áp

## Ứng dụng

## Điều chỉnh kết quả
### Nhiệt độ

### Độ cao

## Đọc thêm
* Middleton, W.E. Knowles. (1964). *The history of the barometer.* Baltimore: Johns Hopkins Press. New edition (2002), ISBN 0-8018-7154-9.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Các kiểu thiết kế của áp kế
* Early use of barometers on surveys
Dornier Delphin

**[[Dornier Flugzeugwerke|Dornier]] Delphin** (tiếng Anh: Dolphin - cá heo) là một máy bay đổ bộ mặt nước thương mại một động cơ của Đức được sản xuất trong thập niên 1920 bởi hãng Dornier Flugzeugwerke. Cũng như những mẫu máy bay một động cơ thương mại khác, loại máy bay này cũng được trang bị cho Hải quân Hoa Kỳ và Hải quân Hoàng gia Anh.

## Phát triển
Đước phát triển vào năm 1920 với tên gọi **Delphin I**, đây là một máy bay một tầng cánh, cánh được đặt cao và có một động cơ, được chế tạo hoàn toàn bằng kim loại. Nó có một cabin kín cho 4 hành khách với cánh được đặt trên và động cơ cũng được đặt phía trên đằng trước. Nó được trang bị động cơ BMW IIIa công suất 185&nbsp;hp (138&nbsp;kW). Phi công có một buồng lái mở phía sau động cơ khiến tầm nhìn hạn chế. Loại máy bay này bay lần đầu tiên vào ngày 24 tháng 11-1920.

Một phiên bản cải tiến, có tên gọi **Delphin II** bay lần đầu vào 15 tháng 2-1924 và trang bị động cơ BMW 250&nbsp;hp (186&nbsp;kW) hoặc Rolls-Royce Falcon III 260&nbsp;hp (194&nbsp;kW). Cabin kín có thêm buồng cho phi hành đoàn 2 người và 5 hành khách.

Theo sau những thành công của Delphin II, một phiên bản lớn hơn là **Delphin III** cũng được phát triển vào năm 1927. Nó được trang bị động cơ BMW VI 600&nbsp;hp (447&nbsp;kW) và có một buồng lái riêng cho hai phi công và một cabin cho 10 hành khách.

Một chiếc Delphin I cũng được Hải quân Mỹ mua và một chiếc Delphin III được Hải quân Hoàng gia Anh mua, cả hai chiếc máy bay này đều được sử dụng trong việc nghiên cứu đánh giá cấu trúc kim loại của máy bay.

## Các phiên bản
;Delphin I
:Phiên bản chở 4 hành khách với buồng lái mở, trang bị động cơ 185hp (138kW) BMW IIIa
;Delphin II.
:Phiên bản chở 5 hành khách, trang bị động cơ 250hp (186kW) BMW hoặc 260hp (194kW) Rolls-Royce Falcon III.
;Delphin III
:Phiên bản chở 10 hành khách, trang bị động cơ 600hp (447kW) BMW VI.

## Các quốc gia sử dụng
* Đức
* Hoa Kỳ
* Vương quốc Anh

## Thông số kỹ thuật (Delphin III)

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 2
***Sức chứa**': 10 hành khách
***Chiều dài**: 14,35 m (47&nbsp;ft 1 in)
***[[Sải cánh]]**: 19,60 m (64&nbsp;ft 3¾ in)
***Chiều cao**: 4,05 m (13&nbsp;ft 3½ in)
***Diện tích cánh**: 62 m² (667,38&nbsp;ft²)
***Trọng lượng rỗng**: 2900&nbsp;kg (6393&nbsp;lb)
***Trọng lượng cất cánh**: n/a
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 3900&nbsp;kg (8598&nbsp;lb)
***Động cơ**: 1 × động cơ piston BMW VI, 447&nbsp;kW (600&nbsp;hp)
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 180&nbsp;km/h (112&nbsp;mph)
***[[Tầm bay]]**: n/a
***[[Trần bay]]**: 4500&nbsp;m (14.765&nbsp;ft)
***[[Vận tốc lên cao]]**: n/a
***[[Lực nâng của cánh]]**: n/a
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: n/a

## Tham khảo

* The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing

## Xem thêm
### Trình tự thiết kế
**Delphin** • Komet • Libelle • Merkur • Spatz • Wal
Lý Tịnh (thần thoại)

**Lý Tịnh** (), còn gọi là *Thác Tháp Lý Thiên Vương* (托塔 李 天王) là một nhân vật thần thoại dân gian và là một vị thần tiên trong Đạo Giáo. Lý Tịnh còn là nhân vật trong tác phẩm *[[Phong thần diễn nghĩa]]* và Tây Du Ký - nguyên là quan Tổng trấn ải Trần Đường dưới thời vua Trụ Vương nhà Thương. Vốn là đệ tử theo học đạo với ông Độ Ách ở núi Côn Lôn, do còn nặng nợ trần gian nên bị đuổi về. Lý Tịnh lấy Ân Thị sinh ra được 3 người con trai là: Kim Tra, Mộc Tra, Na Tra. Cả ba người con trai của Lý Tịnh đều theo Xiển Giáo học đạo.

## Thân thế
Cuộc sống của vị Tổng binh bắt đầu bị đảo lộn sau khi Tam Thái tử Na Tra ra đời. Na Tra vốn xuất thân là Linh Châu Tử là tọa hạ đồng tử của nữ oa nương nương tư chất tuyệt đỉnh, vì quý tài nên được Thái Ất Chân Nhân gặp gỡ thu làm đệ tử ban thưởng hỗn thiên lăng,càn khôn quyển, sau tuổi nhỏ nghịch ngợm cùng tính cách kiêu ngạo đã gây ra rất nhiều điều động trời: đánh chết Tam thái tử Ngao Bính - con trai Đông Hải Long Vương, giương cung Càn Khôn nặng ngàn cân bắn chết đệ tử của Thạch Cơ... những việc này đã khiến Lý Tịnh phải xấu hổ, nhưng quan điểm của Lý Tịnh là kẻ nào gây họa thì kẻ đó phải đền mạng. Chính vì nguyên nhân đó đã đào thêm xích mích sâu sắc trong quan hệ của Lý Tịnh và con trai Na Tra, để khi Thái Ất chân Nhân hồi sinh Na Tra từ hoa sen vàng và củ sen ngọc, Na Tra đã tìm tới cha mình để trả thù. Cuộc chiến của 2 cha con chỉ kết thúc khi Nhiên Đăng và Văn Thù đứng ra hóa giải. Lý Tịnh được Nhiên Đăng trao cho *Lung linh bảo tháp*, còn gọi là *Hạo Thiên tháp* hay *Bảo Tháp Hàng Yêu*, và dặn từ bỏ chức quan Tổng binh, chờ khi Vũ Vương Cơ Phát dấy binh phạt Trụ thì theo phò.

Sau khi Vũ Vương ca khúc khải hoàn, Lý Tịnh và 3 người con trai là một trong số ít thiên tướng còn sống sót, có lẽ cũng là do số trời đã định. Về sau cả bốn người đều tu luyện thành tiên. Lý Tịnh có pháp hiệu là *Thác tháp Lý Thiên Vương*. Trong tiểu thuyết Thủy Hử, nhân vật Tiều Cái được xem là hiện thân của Lý Tịnh khi có ngoại hiệu là Thác tháp thiên vương.
Tuy nhiên Lý Tịnh là 1 vị tướng có thật trong lịch sử, ông ấy nổi tiếng là cứu giúp người dân, có lòng tốt giúp người, con trai thật của ông thì không rõ nhưng không làm quan chức
### Chi tiết
* Vợ Ân Thị
* Con trai Kim Tra, Mộc Tra, Na Tra
* Con gái Lý Chấn Anh

## Lý tịnh trong Phật giáo và Đạo giáo
Trong văn hóa dân gian và trong Đạo Giáo - Thác tháp Thiên Vương được phối thờ rất nhiều trong các quán và chùa Hoa. Hình phổ oai phong, tay nâng Linh lung Bảo Tháp.
Tuy nhiên hình tượng Lý Tịnh cầm bảo tháp là hình tượng Tỳ Sa Môn Thiên Vương trong Phật giáo, sau này do du nhập từ Ấn Độ qua Trung Quốc nên Tỳ Sa Môn Thiên Vương không còn cầm bảo tháp và hình tượng của ngài thuộc về Lý Tịnh

## Xem thêm
* Tây Du Ký
* Phong thần diễn nghĩa

## Tham khảo
Bãi đá cổ Nấm Dẩn

**Bãi đá cổ Nấm Dẩn** hay **[[Bãi đá cổ Xín Mần]]** là nơi có những khối đá lớn có khắc các hình ở ven dòng *[[Nậm Dẩn (suối)|suối Nậm Dẩn]]*, còn gọi là Nậm Khoòng, xã Nấm Dẩn, tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

*Bãi đá cổ Nấm Dẩn* được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích cấp quốc gia Việt Nam tại Quyết định 03/2008/QÐ-BVHTTDL ngày 21/02/2008.

Nơi có bãi đá này được dân địa phương gọi là "*Nà Lai Shứ*" theo tiếng Tày-Nùng có nghĩa là "*ruộng nhiều chữ*" (hoặc "cánh đồng nhiều chữ"). Hiện có văn liệu viết là *Bãi đá cổ Nấm Dẩn* 

Viện Khảo cổ học đã để ý nghiên cứu, nhưng tất cả đều đang chứa đựng những ẩn số, huyền bí. Để khẳng định và tìm lời giải cho vấn đề này, các nhà khoa học cần tiếp tục nghiên cứu.

Bãi đá cổ Nấm Dẩn cùng với Đèo Gió  và *[[Thác Tiên]]* ở bản Ngam Lâm hợp thành các điểm của tour du lịch hấp dẫn.

## Hình thái
Có khoảng 7 phiến đá lớn và 2 cự thạch (tảng đá cực lớn) trên đó có khắc vẽ khoảng hơn 80 hình và khoảng 80 lỗ vũm. Các hình vẽ và lỗ vũm được các nhà khảo cổ học cho rằng được tạo ra bằng cách dùng đục sắt và búa tác động vào đá. Niên đại của các hình vẽ được cho rằng trên 1.000 năm. Các hình vẽ gồm các dạng: hình học (như hình tròn, hình chữ nhật, hình vuông,... - dạng này nhiều nhất), hình hoa văn hình vuông và tròn, những vạch đục khắc song song, những biểu tượng sinh thực khí (hầu hết là biểu tượng nữ tính, với hình tam giác có rãnh dọc ở giữa), hình bàn chân người với kích thước như thật có ngón chân khắc lõm sâu vào trong đá, hình người trong tư thế giơ hai tay dạng hai chân như trong các bích họa thời tiền sử, những hình khắc chưa xác định được hình dáng. Phong cách tạo hình và mô típ đề tài của các hình khắc vẽ ở Nậm Dần tương tự như hình ở bãi đá cổ Sa Pa 

## Những giải thích khác
Bãi đá cổ Nấm Dẩn cũng được kể đến trong nghiên cứu của nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền trong cuốn sách "Cuộc hành trình đi tìm chữ Việt cổ" ra mắt tháng 1/2013. Theo đó *Trung tâm UNESCO Nghiên cứu Bảo tồn Chữ Việt Cổ* đã giới thiệu là:
:"Ngay từ trước Công nguyên, người Việt đã có chữ tượng thanh - loại chữ ghép chữ cái thành từ". Điều này được thể hiện trên các di chỉ khảo cổ đồ gốm, đồ đồng của thời kỳ Đông Sơn như: lưỡi cày, đặc biệt là trống đồng... cùng các hình vẽ, chữ viết trên đá cổ Sa Pa, Xín Mần, Pá Màng... theo một hệ thống nhất quán, tất cả đều thể hiện đó là những chữ viết cổ từ thời kỳ tiền văn tự, phát triển và hoàn thiện dần thành bộ chữ Khoa Đẩu. Đây là loại chữ lưu truyền từ thời Vua Hùng, có hình dáng như những con nòng nọc.
Điều chưa được làm rõ là các bãi đá có nằm trong lãnh thổ của người Việt cổ hay không, và điều này lại liên quan đến nguồn gốc các dân tộc Việt Nam là vấn đề cũng chưa được giải quyết đầy đủ.

## Chỉ dẫn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Bãi đá cổ thứ hai của Việt Nam được được xếp hạng di tích quốc gia 
* Những hòn đá "lạ" bên thủy điện Sơn La  - Bãi đá Pá Màng, xã Liệp Tè huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La. Trang tin Quốc hội, 18/01/2013.
* Hà Giang: Du xuân bãi đá cổ Nấm Dẩn - Vẻ đẹp kỳ bí ở Xín Mần 
* Bãi đá cổ Nấm Dẩn - Vẻ đẹp bí ẩn
La Paz

**La Paz**, (), tên chính thức **Nuestra Señora de La Paz** (), cũng có tên **Chuqi Yapu** (**Chuquiago**) trong tiếng Aymara, là nơi đặt trụ sở chính phủ Cộng hoà Đa dân tộc Bolivia. Với dân số ước tính 789.541 (2015), La Paz là thành phố đông dân thứ ba tại Bolivia (sau Santa Cruz de la Sierra và El Alto). Vùng đô thị của nó, được tạo nên từ La Paz, El Alto và Viacha, là vùng đô thị lớn nhất tại Bolivia, với dân số 2,3 triệu. Đây còn là thủ phủ của *departamento* La Paz. Thành phố, tọa lạc ở miền tây-trung Bolivia, cách Hồ Titicaca  về phía đông nam, được xây dựng tại một hẽm núi tạo nên bởi sông Choqueyapu và nằm trong một vùng trũng giống đáy bát vây quanh bởi sơn nguyên. Cạnh thành phố là núi Illimani ba đỉnh luôn phủ tuyết, có thể dễ dàng nhìn thấy từ nhiều phần của đất nước. Ở độ cao khoảng  trên mực nước biển, La Paz là thủ đô cao nhất trên thế giới. Nó nằm ở nơi cao địa, La Paz có khí hậu núi cao cận nhiệt, với mùa hè nhiều mưa và mùa đông khô.

La Paz được thành lập ngày 20 tháng 10, 1548 bởi conquistador người Tây Ban Nha Alonso de Mendoza tại vùng dân cư Inca Laja như một điểm tiếp nối giữa tuyến đường thương mại nối giữa Potosí và Oruro đến Lima; tên đầu đủ của thành phố là *Nuestra Señora de La Paz*. Thành phố sau đó được chuyển đến vị trí hiện tại trong thung lũng Chuquiago Marka.

## Lịch sử
Địa điểm của La Paz trước đây là một thành phố cổ của người Inca, nó nằm tuyến thương mại chính.
Mặc dù những người xâm lược Tây Ban Nha xâm nhập khu vực Bolivia vào năm 1535, nhưng họ không tìm thấy La Paz cho đến năm 1548. Ban đầu nó là khu vực định cư Native American, Laja, với tên đầy đủ của thành phố là Nuestra Señora de La Paz Đức Bà của Hòa Bình). Tên gọi này được đặt nhầm kỷ niệm sự khôi phục lại hòa bình sau cuộc nổi dậy của Gonzalo Pizarro và những người chinh phục bốn năm trước đó chống lại Blasco Núñez Vela, vị Phó vương đầu tiên của Peru. Thị trấn đã được di chuyển vài ngày sau đó đến vị trí hiện tại của nó ở thung lũng Chuquiago.

## Tham khảo
William Pitt Trẻ

**William Pitt trẻ** (*William Pitt the Younger*) (28 tháng 5 năm 1759 – 23 tháng 1 năm 1806) là một nhà chính trị Anh cuối thế kỉ 18 và đầu thế kỉ 19. Năm 1783, ông trở thành là vị Thủ tướng Anh trẻ nhất trong lịch sử khi mới 24 tuổi. Ông rời chức vụ này năm 1801 nhưng lại trở lại giữ chức vị thủ tướng năm 1804 cho đến khi qua đời. Ông được gọi là William Pitt trẻ để phân biệt với William Pitt già, cha của ông, người cũng từng là thủ tướng của vương quốc Anh.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Suleiman II

**Suleyman II** là vị vua thứ 20 của Đế quốc Ottoman - trị vì từ năm 1687 đến 1691.

## Tiểu sử
Suleyman sinh ngày 15 tháng 4 năm 1642 tại Istanbul. Là con của Ibrahim I và Saliha Dilasub Sultana. Ông ta là một người sùng đạo, chính trực và thông minh. Ông căm ghét ăn hối lộ hay quan liêu. Mẹ ông là Dilasub Sultana đã tạo một nền giáo dục tốt cho con mình. Bà triệu nhiều gia sư giỏi đến cung điện để dạy dỗ cho Suleyman. Trong đời ông, Suleyman đã có 40 năm sống ở trong cấm cung.

Với tư cách là một hoàng đế, ông đề xuất những biện pháp nhằm chống lại sự tham nhũng, hà hiếp dân của các quan và ông cũng cải tổ lại triều đình. Ông cũng bổ nhiệm một vị tể tướng mới, Fazil Mustafa Pasha. Suleyman trị vì được 4 năm, và trong 2 năm cuối ông đau yếu. Ông qua đời ngày 22 tháng 6 năm 1691, tại Erdine.

## Chiến tranh với Áo
Sultan Suleyman lên kế vị trong khi Đế quốc Ottoman đang ở trong cuộc chiến tranh với Liên quân các nước Tây Âu (Áo, Ba Lan v.v...), quân Áo liên tiếp đánh bại quân Ottoman và chiếm các thành Egri (tháng 11 năm 1687) rồi Istoni và Beograd (tháng 9 năm 1688).

Việc Beograd thất thủ mở đường cho quân Áo xâm lược Bosnia và Wallachia. Được tin, quân đội Ottoman do Celebi Ibrahim Pasha chỉ huy phản công và đánh thắng quân đội Áo trong trận Egriboz và vào 1689 Sultan Suleyman mở cuộc tấn công quân Áo.

Ngày 8 tháng 6 năm 1690 quân của tể tướng Ottoman Koprulu Mustafa Pasha chiếm lại Gladova và Orsovia. Đến tháng 10 năm 1690, quân Ottoman tiến vào Beograd và đánh tan quân Áo, lấy lại Beograd.

## Hôn nhân
**Các vương phi của Suleyman II:**
* Hatice Haseki
* Behzat Haseki
* Ivaz Haseki
* Sulun Haseki
* Sheh-suvar Haseki
* Zeyneb Haseki

Suleyman II không có con

## Chú giải

## Liên kết ngoài