open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tây Vực

**Tây Vực** (chữ Hán: 西域, bính âm: *Xi-yu* hoặc *Hsi-yu*) là cách người Trung Quốc ngày xưa gọi các nước nằm ở phía Tây của Trung Quốc. Nó được ghi chép trong các biên niên sử Trung Hoa từ khoảng thế kỷ 3 TCN tới thế kỷ 7 và để nói tới khu vực ở phía tây Ngọc Môn quan và Dương quan, phần lớn là để chỉ Trung Á hay là phần phía đông nhất của nó, nghĩa là khu vực bồn địa Tarim. Đến thời nhà Đường thì người ta gọi nó là Thích Tây (碛西).

Không rõ người Trung Quốc bắt đầu dùng từ Tây Vực với nghĩa trên từ thời nào. Sách Sử ký của Tư Mã Thiên có đề cập đến các nước ở phía tây, nhưng không gọi họ là Tây Vực. Sách Hán thư, phần *Tây Vực truyện* có lẽ là tài liệu đầu tiên dùng từ Tây Vực. Mặc dù phần *Tây Vực truyện* của Hán thư khi đề cập đến khu vực còn nhắc tới cả những nước mà ngày nay chính là Kyrgyzstan, Ấn Độ, Iran, v.v... song theo miêu tả về địa lý của Tây Vực trong sách này, thì Tây Vực được bao bọc bởi những dãy núi lớn, giữa có sông, khoảng cách Đông-Tây chừng hơn 6.000 dặm, khoảng cách Bắc-Nam khoảng hơn 1.000 dặm. Như vậy, Tây Vực theo Hán thư có thể chính là bồn địa Tarim ở Tân Cương. Sau này, các chính sử Trung Quốc đều đề cập đến Tây Vực mà phạm vi địa lý không khác gì Hán thư đã miêu tả.

Vào thế kỷ 18, nhà Thanh đã chinh phục hoàn toàn Tây Vực và đặt nó dưới sự quản lý hành chính của chính quyền trung ương Trung Quốc. Năm 1884, khu vực này được đặt thành một tỉnh của Trung Quốc, chính là Tân Cương.

## Danh sách các quốc gia tại Tây Vực
Theo Hán thư, phần Tây Vực truyện, thời Hán Vũ Đế thì khu vực này có 36 quốc gia nhưng về sau do phân liệt mà chia ra thành trên 50 quốc gia. Bảng dưới đây chỉ liệt kê một số quốc gia trong khu vực này.

## Ghi chú
Hồ Thủ Lệ

**Hồ Thủ Lệ** là một trong những hồ đẹp của thủ đô Hà Nội, giáp 2 đường Kim Mã và Nguyễn Văn Ngọc, cạnh khách sạn Deawoo và trong khuôn viên công viên Thủ Lệ.

Hồ này vốn thuộc đất làng Thủ Lệ xưa, còn có tên khác là hồ Linh Lang, là tên vị thần được thờ ở đền Voi Phục. Tương truyền thần Linh Lang có công chống giặc ngoại xâm thời Lý nên được dân làng ở đây thờ cúng. Hồ rộng 6 ha, nước trong xanh, có bán đảo giữa hồ.

## Xem thêm
*Danh sách hồ Hà Nội
*Công viên Thủ Lệ

## Tham khảo
Lý Đạo Thành

**Lý Đạo Thành** ( Chữ Hán : 李道成, ? – 1081), tên tự là **Bá Định** (伯定), là một thành viên của hoàng tộc và là tể tướng trong triều đình nhà Lý . Được đánh giá cao về tài năng và sự chính trực, Lý Đạo Thành đã có vai trò quan trọng trong sự ổn định và thịnh vượng của An Nam trong những năm đầu của triều đại Lý Nhân Tông khi Lý Đạo Thành cũng đóng vai trò nhiếp chính cho vị hoàng đế trẻ tuổi. Ngày nay, Lý Đạo Thành vẫn được coi là một trong những vị quan lớn của triều đại Lý và trong lịch sử Việt Nam 

## Tiểu sử
*Trong Đại Việt sử ký toàn thư* chỉ có ghi sơ lược về Lý Đạo Thành *,* nhưng theo một số truyện dân gian thì Lý Đạo Thành sinh năm 1053 trong một gia đình quý tộc ở Thái Cực, Thọ Xương .  Tương truyền Lý Đạo Thành là một thành viên của hoàng tộc nhà Lý  và đã giữ chức Chưởng cơ ( tiếng Việt : *thái sư* ) khi hoàng đế Lý Thánh Tông băng hà vào năm 1072.  Cùng với Thái hậu Thượng Dương , Chưởng cơ được Lý Thánh Tông bổ nhiệm làm nhiếp chính cho người kế vị Lý Nhân Tông lúc đó mới 7 tuổi.  Theo sử gia Ngô Sĩ Liên , trong cuộc thanh trừng Thái hậu Thượng Dương của hoàng đế và mẹ ruột Ỷ Lan vào năm 1073,  Lý Đạo Thành được chuyển làm thống đốc Nam tỉnh Nghệ An có thể vì ông đã khuyên chống lại hành động của Ỷ Lan và hoàng đế.  Một năm sau, hoàng đế quyết định phục hồi chức vụ cũ cho Lý Đạo Thành.  Trong cuốn *Việt Nam sử lược* , Trần Trọng Kim nhận xét rằng Lý Đạo Thành không chỉ là một vị quan có năng lực mà còn có tính cách mạnh mẽ và chính trực, do đó ông đã có những đóng góp quan trọng cho sự ổn định và thịnh vượng của Đại Việt trong những năm đầu trị vì của Lý Nhân Tông.

## Tham khảo
Gàu (nông cụ)

**Gàu** hay **gầu** là một công cụ dùng để tát nước vào ruộng lúa, gàu được làm bằng tre, nứa

## Phân loại
*Gàu sòng có hình trụ nửa ống, có cán, dùng cho một người tát nước ở ruộng bậc thấp 
*Gàu dai có hình thúng và có dây thừng, dùng cho 2 người tát nước ở ruộng bậc cao.

## Lịch sử

## Tham khảo
Ngải cứu

**Ngải cứu** còn có tên **thuốc cứu**, **nhả ngải** (tiếng Tày), **bắc ngải**, danh pháp hai phần: ***Artemisia vulgaris***, là một loài thực vật thuộc họ Cúc (Asteraceae).

Ngải cứu là cây thân thảo, sống lâu năm, lá mọc so le, chẻ lông chim, phiến men theo cuống đến tận gốc, dính vào thân như có bẹ, các thùy hình mác hẹp, đầu nhọn, mặt trên màu lục sậm, mặt dưới phủ đầy lông nhung màu trắng. Những lá ở ngọn có hoa không chẻ.

Cây ngải cứu ưa ẩm, dễ trồng bằng cách giâm cành hay cây con.

## Mô tả
Cây cỏ, sống nhiều năm, cao 0,4 - 1m; cành non có lông. Lá mọc so le, phiến lá xẻ lông chim, mặt trên xanh sẫm, mặt dưới màu trắng xám, có lông. Vò nát có mùi thơm hắc. Cụm hoa hình đầu nhỏ, màu vàng lục nhạt, mọc tập trung thành từng chùm kép ở đầu cành. Quả bé nhỏ, không có túm lông.

## Phân bố
Ngải cứu có nguồn gốc ôn đới tới cận nhiệt đới và nhiệt đới châu Âu, châu Á, Bắc Phi. Du nhập vào Alaska, Bắc Mỹ, Trung Mỹ, đảo Anh và Nam Phi; trong đó một số vùng coi nó là cỏ dại xâm lấn.
Hiện tại, người ta công nhận 2 phân loài và 1 thứ như sau:
* *Artemisia vulgaris* subsp. *inundata* Darijma, 1992: Đặc hữu Mông Cổ.
* *Artemisia vulgaris* subsp. *vulgaris*: Nguyên chủng, phân bố rộng trong khắp khu vực sinh tồn.
* *Artemisia vulgaris* var. *xizanensis* Y.Ling & Y.R.Ling, 1980: Đặc hữu miền đông Tây Tạng.

## Thành phần
Lá ngải cứu chứa tinh dầu, các flavonoid, các amino acid, như adenin, cholin.

## Dược tính và cách dùng

Theo Y học cổ truyền, lá cây ngải cứu chứa nhiều chất kháng khuẩn và tinh dầu giúp giảm đau rất hiệu quả. Bên cạnh đó ngải cứu chứa các hoạt chất cineol, dehydro matricaria este, tricosanol, tetradecatrilin,... giúp giảm cơn đau thần kinh hiệu quả. Ngải cứu có vị đắng, mùi thơm, tính ấm, được sử dụng lâu đời trong dân gian và trong Đông y để:

* Cầm máu: phụ nữ kinh nguyệt không đều, có thai ra huyết, thổ huyết, chảy máu cam, đái ra máu. 
* Giảm đau nhức.
* Sát trùng, kháng khuẩn: ghẻ lở, trị viêm da, dị ứng, viêm gan, trừ giun nhờ tinh dầu có tính kháng khuẩn cao.
* Điều hòa khí huyết, đau kinh, ôn kinh, an thai.
* Đau bụng do lạnh, nôn mửa, kiết lỵ.
* Bạch đới, phong thấp, hàn thấp.
* Lợi tiểu.
Ngải cứu có hoạt chất diệt và đuổi côn trùng.

### Cách dùng
Lá ngải cứu sao cháy hoặc lấy lá ngải cứu tươi giã nát, thêm 1/3 muỗng cà phê muối đắp lên vết thương, cầm máu nhanh.

## Lưu ý khi sử dụng
* Đối với phụ nữ mang thai: Không ăn hoặc uống nước ngải cứu trong thời gian 3 tháng đầu của thai kỳ tránh ảnh hưởng tới sức khỏe của thai nhi.
* Tinh dầu có trong ngải cứu có thể gây độc cho gan, thận và ảnh hưởng tới quá trình trao đổi chất khác.
* Người bị rối loạn đường ruột nên tránh sử dụng ngải cứu bởi ngải cứu sẽ gây khó khăn cho việc kiểm soát quá trình trị bệnh liên quan tới đường ruột.

## Hình ảnh

Tập tin:Artemisia vulgaris - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-016.jpg
Tập tin:Beifuss.JPG
Tập tin:Artemisia vulgaris0.jpg
Tập tin:20130525Artemisia vulgaris.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Gàu (định hướng)

**Gàu** hay **gầu** có thể được hiểu là:

* Gàu dùng để tát nước (trong Nông nghiệp).
* Gàu là chứng đóng vảy da ở đầu.
* Gàu dùng để múc nước từ giếng lên.
* Gàu dùng để múc đất, than, đá... (cơ giới)

## Xem thêm
* Gầu: là phần thịt nằm dưới cổ đến ngực bò.
Tropico

***Tropico*** là một trò chơi video theo thể loại mô phỏng xây dựng và quản lý được phát triển bởi công ty PopTop Software và xuất bản bởi công ty Gathering of Developers tháng 4 năm 2001. Trong game, người chơi sẽ vào vai một Tổng thống ("El Presidente"), điều hành một hòn đảo trong vùng biển Caribbe suốt thời kì Chiến tranh lạnh từ những năm 1950 trở về sau.

Trò chơi dựa trên các thành phố được xây dựng trong vùng Caribbe trước đây, nhưng Tropico là nơi đầu tiên chịu ảnh hưởng của cuộc cách mạng Cuba và cuộc Chiến tranh lạnh.

## Chú thích
Mori Riyo

(sinh ngày 24 tháng 12 năm 1986), cô là Hoa hậu Hoàn vũ 2007.

Mori Riyo theo học múa từ năm 4 tuổi và đã từng đi du học tại Canada. Vào ngày 15 tháng 3 năm 2007, Mori đã xuất sắc đăng quang danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ Nhật Bản từ người tiền nhiệm Chibana Kurara và có trách nhiệm đại diện cho quê hương tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 tổ chức tại México. Tại đây, cô đã xuất sắc vượt qua 76 thí sinh khác của cuộc thi và đăng quang danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ. Đây là danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ hai của đất nước mặt trời mọc sau khi Akiko Kojima đăng quang vào năm 1959.

Trong nhiệm kỳ của mình, Mori đã đến nhiều quốc gia trên thế giới để tham gia các hoạt động từ thiện. Các chị em hoa hậu của cô (cùng thuộc Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ) là Rachel Smith, Hoa hậu Mỹ 2007 và Hilary Cruz, Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ 2007.

Ngày 14 tháng 7 năm 2008, Mori đã trao lại vương miện cho Dayana Mendoza, Hoa hậu Hoàn vũ 2008.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Trang web chính thức của Mori Riyo 
*
Bùi Bích Phương

**Bùi Bích Phương** (sinh 1971) là Hoa hậu Việt Nam năm 1988  do báo Tiền Phong tổ chức trong cuộc thi sắc đẹp tại nhà văn hoá Thanh Niên Hà Nội, cô là Hoa hậu Việt Nam đầu tiên từ khi Việt Nam thống nhất.

## Tiểu sử
Cô sinh tại Hà Nội trong một gia đình nghèo, bố đi bộ đội, mẹ ở một mình nhà nuôi các anh em trưởng thành. Khi đi du học tại Hàn Quốc cô phải làm thêm rất nhiều để trang trải sinh hoạt phí mỗi ngày học 4 tiếng và làm thêm 6-7 tiếng.

Khi đăng quang cô là sinh viên năm thứ nhất khoa tiếng Anh của Đại học Tổng hợp Hà Nội và vẫn phải đi dịch thuê với thù lao 500 đồng/trang, rồi đi dạy thêm để kiếm tiền học phí. Sau vài năm cô nhận được học bổng du học tại Hàn Quốc và có bằng thạc sĩ tại Đại học Quốc gia Seoul. Bùi Bích Phương hiện trực tiếp điều phối hoạt động của Quỹ Giáo dục ĐH và Sau ĐH Hàn Quốc tại khu vực Đông Nam Á. Trong một lần làm phiên dịch cho đoàn cán bộ Việt Nam qua Hàn Quốc đàm phán với Quỹ Giáo dục Cao học Hàn Quốc, Bích Phương đã thuyết phục được phía bạn mở rộng dự án vào khu vực Đông Nam Á và chị trở thành người đại diện.

Sau khi tốt nghiệp đại học, về nước làm cán bộ đối ngoại ở Viện Nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật, Bùi Bích Phương còn học thêm chuyên ngành Kinh tế quốc dân, rồi Kinh tế quốc tế. Hiện nay cô đang làm việc cho quỹ giáo dục cao học Hàn Quốc.

Năm 2000, cô kết hôn với Tiến sĩ Vũ Thiệu Giang từng du học ở Nga sau một năm tìm hiểu.

Bùi Bích Phương hầu như không tham gia các hoạt động nghệ thuật. Chỉ thi thoảng nhận lời làm khách mời cho một số cuộc thi sắc đẹp ở Hà Nội. Thời gian còn lại, cô toàn tâm toàn ý vào việc chăm sóc tổ ấm nhỏ của mình. Đến năm 2018, cô có hai con (1 trai và 1 gái)

## Tác phẩm
* 
* 
*

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Hoa hậu Bùi Bích Phương: 20 năm vẫn đẹp !
Nguyễn Diệu Hoa

**Nguyễn Diệu Hoa** sinh năm 1969 tại Hà Nội, là một hoa hậu Việt Nam. Cô đăng quang cuộc thi hoa hậu toàn quốc báo *[[Tiền Phong (báo)|Tiền Phong]]* lần thứ 2 năm 1990 (tiền thân của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam hiện nay). Khi đăng quang cô đang là sinh viên năm thứ 4 khoa tiếng Nga của Đại học Ngoại ngữ Hà Nội. Cô đã có bằng Thạc sĩ quản trị kinh doanh (MBA) tại Viện Công nghệ châu Á (AIT) ở Thái Lan. Cô thông thạo 5 thứ tiếng: Anh, Pháp, Nga, Ấn và Thái. Năm 2006, cô được ghi vào sách kỷ lục Việt Nam với tư cách "hoa hậu thông thạo nhiều thứ tiếng nhất".

Hiện nay cô đang làm Giám đốc kinh doanh tại công ty Ceres Commodities Pvt Ltd của Thái Lan.

Cô có một gia đình hạnh phúc với người chồng Ấn Độ và ba con. Con gái cả Nguyễn Diệu My (sinh năm 1997), con gái thứ Nguyễn Diệu Ly (sinh năm 1998), con trai út Nguyễn Hoàng Phi (sinh năm 2000).

Năm 2008, Nguyễn Diệu Hoa tham dự cuộc thi Hoa hậu Quý bà Thế giới (Mrs World) và lọt vào top 5 người đẹp nhất.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Hoa hậu Diệu Hoa lọt vào top 5 người đẹp nhất Mrs World
Nguyễn Thiên Nga

**Nguyễn Thiên Nga** là Hoa hậu Việt Nam 1996. Cô đăng quang ngôi vị trong đêm chung kết được tổ chức tại *cung văn hóa hữu nghị Việt Xô*, Hà Nội. Khi đó cô đang là sinh viên năm thứ hai của Đại học Ngoại thương Thành phố Hồ Chí Minh.

Trước một tập đoàn "quốc sắc thiên hương" trong lịch sử các cuộc thi hoa hậu Việt Nam (theo ký ức của các giám khảo, báo đài và khán giả năm đó), Thiên Nga vẫn dễ dàng chiếm trọn tình cảm của tất cả và đăng quang ngôi vị hoa hậu nhờ câu ứng xử thông thông minh của mình. Khi được hỏi: "Vì sao trong trào lưu rất nhiều loại mốt mới hiện nay, chiếc áo dài dân tộc Việt Nam vẫn được nhiều người ưa thích?" Cô đã đáp: "Vì áo dài thực sự là trang phục phù hợp với phụ nữ Việt Nam, giúp họ trở nên duyên dáng, đáng yêu hơn. Và điều quan trọng nhất là mỗi khi thoáng thấy áo dài bay trên đường phố sẽ thấy tâm hồn quê hương ở đó". Câu trả lời đã nhận được những tràng pháo tay không dứt của khán giả đang theo dõi cuộc thi tại cung Văn hóa hữu nghị Việt Xô.

## Chuyện bên lề
So với các hoa hậu đời đầu, Nguyễn Thiên Nga sở hữu chiều cao vượt trội, đạt 1m70. Ngoài ra, cô cũng được đánh giá là một trong số hoa hậu thông minh nhất, được thừa hưởng trí tuệ của bố là GS.TS Nguyễn Hữu Phương.

Thiên Nga đồng thời cũng là người đẹp đầu tiên và duy nhất cho đến nay đăng quang ngôi vị cao nhất ở cả hai cuộc thi mang tên "Hoa hậu Việt Nam".
* Cuộc thi đầu tiên là "Hoa hậu Toàn quốc 1996" như đã nêu trên (tên cũ của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam hiện nay).
* Cuộc thi "Hoa hậu Việt Nam 1999" được Bộ Văn hóa Thông tin đứng ra đăng cai một lần duy nhất nhằm tìm đại diện cho Việt Nam tại cuộc thi "Hoa hậu hữu nghị thế giới và Đông Nam Á" được tổ chức cùng năm đó tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
* Trong đêm gala Hoa hậu hữu nghị thế giới và Đông Nam Á được tổ chức tại Hà Nội, Thiên Nga đã dừng lại ở vị trí Á hậu 2 khu vực Đông Nam Á sau hoa hậu Thái Lan Kanjana Jongkol và hoa hậu Singapore, và Top 10 khu vực thế giới. 

## Cuộc sống sau vương miện
Trong thời gian từ 1996 đến 2000, Thiên Nga có tham gia một số hoạt động văn hóa nổi bật như lễ kỷ niệm Sài Gòn 300 năm, Duyên dáng Việt Nam, ấn tượng Sài Gòn... với tư cách người mẫu thời trang.

Sau khi tốt nghiệp đại học, năm 2001 Thiên Nga đi du học ở Hoa Kỳ ngành kinh tế. Hiện nay cô đang định cư tại San Jose, California và đã hoàn thành việc bảo vệ tấm bằng thạc sĩ kinh tế của mình. Tới thời điểm năm 2009, cô đã lấy chồng ở đó và có một con trai 4 tuổi.

Năm 2015, chồng cô đột tử tại phòng làm việc. Nỗi mất mát quá lớn đẩy cô tới giai đoạn khủng hoảng kéo dài, phải điều trị tâm lý suốt hai năm.

Hiện cô làm cố vấn cho Trung tâm Phát triển kinh tế ở thung lũng Silicon, thành viên Ban giám đốc Phòng Thương mại Việt Mỹ-tổ chức phi lợi nhuận giúp đỡ doanh nghiệp.

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
*Hoa hậu toàn quốc 1996, Báo Tiền Phong.
Nguyễn Thu Thủy (hoa hậu)

**Nguyễn Thu Thủy** (20 tháng 6 năm 1976 - 5 tháng 6 năm 2021), quê gốc ở Nam Định, sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, là Hoa hậu Việt Nam năm 1994, trong cuộc thi Hoa hậu Việt Nam do Báo Tiền phong tổ chức tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội. Cô còn giành giải thí sinh có phần trả lời ứng xử hay nhất tại cuộc thi.

## Tiểu sử
Nguyễn Thu Thủy sinh ngày 20 tháng 6 năm 1976 tại Hà Nội trong một gia đình trí thức, cả ba và mẹ cô đều là cán bộ nghiên cứu của Viện Ngôn ngữ học. Cha của cô là Giáo sư, Tiến sĩ ngôn ngữ học Nguyễn Văn Lợi. Ông Lợi từng là Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ. Mẹ cô là Tiến sĩ Chu Bích Thu chuyên soạn giả từ điển, là nguyên Trưởng phòng Từ điển của Viện này. Cô có một em trai sinh năm 1985, hiện đã có gia đình.

Sau khi đoạt vương miện, Thu Thủy đỗ Học viện Ngoại giao nhưng chỉ theo học một thời gian để sang Mỹ theo đuổi ngành Quản trị kinh doanh. Cô theo học Học viện Ngoại giao khóa 21 từ năm 1994 nhưng đã từ bỏ để sang Mỹ du học ngành quản trị kinh doanh, sau đó về nước mở thẩm mỹ viện tại Hà Nội. Thẩm mỹ viện đầu tiên của cô có tên là Bellissima Salon tại Phố Huế, Hà Nội. Cô cũng có biệt danh là Bellissima Thủy.

Năm 2011, ở tuổi 35, cô là Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc chuỗi Bellissima Salon & Spa, Chủ sở hữu thương hiệu XaXi Nail, CEO Công ty Thiên Thủy. Công ty của Thu Thủy lúc đó có mặt ở Bắc, Trung, Nam các Spa với trên 100 nhân viên. Hoạt động kinh doanh sau đó bị phá sản, thu hẹp.

Thu Thủy theo đuổi công việc MC truyền hình từ năm 2015. Cô từng làm biên tập viên cho Đài truyền hình Công an nhân dân, VTC14.

Năm 2015, sau khi trở về từ châu Âu, Thu Thủy từng thực hiện bộ phim về người Việt ở châu Âu, trong đó chị đóng vai trò tổ chức sản xuất, biên kịch và biên tập.

## Đời tư
Nguyễn Thu Thủy trước khi mất sống đơn thân với hai con. Cô có một người chồng cưới năm 2002 khi cô 26 tuổi và ly hôn năm 2005 khi cô 29 tuổi. Cô là người chủ động ly hôn. Kể từ đó cô là bà mẹ đơn thân đến ngày cô qua đời (ngày 5 tháng 6 năm 2021). Cô có hai con, con trai sinh năm 2004 với người chồng cũ, và con gái sinh với người yêu năm 2008. Theo thỏa thuận, sau khi ly hôn 2005, con trai còn bé nên ở với mẹ. Khi con trai lên cấp ba, con trai theo bố vào Sài Gòn sống. Con cô đều học trường quốc tế.

Thu Thủy vướng vào hai vụ scandal là người thứ 3 năm 2014 và 2017. Vào năm 2014, nhà văn Nguyễn Quỳnh Trang đã chỉ đích danh tên của Hoa hậu Thu Thủy khi tố chồng ngoại tình. Năm 2017, em họ Thu Thủy (tên Phương Anh) đã tâm sự về việc bị Hoa hậu cướp chồng chỉ 20 ngày trước lễ cưới cách đây 12 năm (tức năm 2005). Thu Thủy im lặng không trả lời.

## Qua đời
Cô qua đời vào lúc 4 giờ 30 phút sáng ngày 5 tháng 6 năm 2021 sau một cơn đột quỵ Theo nguồn tin từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội), khoảng 23 giờ ngày 4/6, Hoa hậu Nguyễn Thu Thủy được người thân đưa vào viện cấp cứu. Thời điểm này, bệnh nhân đã bị ngừng tim. Nguyên nhân mất chưa được làm rõ vì gia đình chỉ cho biết là cô đã bị bệnh mấy ngày trước khi qua đời.
## Tham khảo
Độ từ hóa

**Độ từ hóa** hay **từ độ** (tiếng Anh: ***Magnetization***) là một đại lượng sử dụng trong từ học được xác định bằng tổng mômen từ nguyên tử trên một đơn vị thể tích của vật từ. Đôi khi, từ độ còn được định nghĩa là tổng mômen từ trên một đơn vị khối lượng. Từ độ là một đại lượng véctơ.

## Định nghĩa
Từ độ, **M**, được định nghĩa là tổng mômen từ trên một đơn vị thể tích. Về mặt toán học, nó được cho bởi công thức:
:\mathbf{M} = \lim_{\Delta V\to0}\frac{\sum \mathbf{m}}{\Delta V}
với **m** là mômen từ nguyên tử, Δ*V* là thể tích.

Từ độ có cùng thứ nguyên với cường độ từ trường, được liên hệ với từ trường qua hệ số từ hóa (hay còn gọi là độ cảm từ của vật liệu, ký hiệu là χ):
:**M** = χ**H**

## Đơn vị
Do có cùng thứ nguyên với cường độ từ trường nên từ độ mang đơn vị của từ trường, đơn vị trong SI là A/m. Trong từ học, người ta còn sử dụng đơn vị khác cho từ độ được ký hiệu là emu/cm³ = 1000 A/m. emu là chữ viết tắt của *electromagnetic unit* - đơn vị điện từ. Đơn vị này được dùng phổ biến trong từ học, xuất phát từ hệ đơn vị CGS.

## Từ độ tự phát
Là khái niệm mô tả từ độ của các chất sắt từ ở không độ tuyệt đối (0 K). Đại lượng từ độ tự phát mang đặc trưng của mỗi chất sắt từ, ở 0 K, tất cả các mômen từ của chất sắt từ song song với nhau, tạo nên từ độ tự phát của chất sắt từ (tạo nên từ tính mà không cần có từ trường ngoài). Ở không độ tuyệt đối, do không có các thăng giáng nhiệt, tương tác trao đổi giữa các mômen từ sẽ khiến cho tất cả các mômen từ song song với nhau (giống như trạng thái bão hòa từ) tạo nên từ độ tự phát của vật liệu sắt từ.

## Xem thêm
* Từ học
* Sắt từ
* Mômen từ
* Sơ lược về từ học và vật liệu từ 
* Từ hóa dư

## Tham khảo
#
Trương Quỳnh Mai

**Trương Quỳnh Mai** (sinh 1974) là người mẫu thập niên 1990. Mai lọt top 15 trong cuộc thi Hoa hậu Quốc tế 1995, và đoạt giải *Trang phục dân tộc đẹp nhất.*

## Hoa hậu Quốc tế 1995

Mai dự cuộc thi Hoa hậu Quốc tế vào năm 1995. Khi đó Mai là tiếp viên hàng không của Vietnam Airlines. Tại Tokyo , Mai lọt vào top 15 người đẹp nhất cùng với giải phụ "Trang phục dân tộc đẹp nhất" trong bộ áo dài gấm trúc xanh của nhà thiết kế Đức Hùng. Theo báo *Thời trang trẻ*, giải thưởng Mai đạt được lần nữa vinh danh chiếc áo dài Việt Nam trên trường quốc tế.

Thời trung học, Mai là học sinh lớp chuyên Sinh của trường chuyên Amsterdam - Hà Nội. Mai học đến năm thứ 2 trường Đại học Y Hà Nội thì cùng gia đình chuyển vào Tp. Hồ Chí Minh, tiếp tục học Đại học Tổng hợp Tp. Hồ Chí Minh. Sau đó Mai bỏ dở việc học ở đây để thi vào làm tiếp viên hàng không của VietNam Airline. Trong thời gian làm việc ở đây Mai đã tham gia cuộc thi hoa hậu hàng không châu Á Miss Interline tại Hong Kong và hoa hậu quốc tế tại Tokyo - Nhật Bản.

Mai nhận thức được sự phù phiếm của các danh hiệu "người đẹp", và đã sang Melbourne, Australia để theo học ngành truyền thông tại trường Đại học La Swinburne. Mai đã là Thạc sĩ tài chính, sinh sống ở Melbourne với 2 con trai.

## Sự nghiệp người mẫu
Mai theo đánh giá là "một số ít trong những người mẫu Việt Nam thời kì đầu hội tụ đầy đủ tiêu chuẩn của người mẫu quốc tế với vẻ đẹp tự nhiên, gương mặt ấn tượng, cổ cao, chân dài, dáng thanh mảnh".

Xuất hiện trên sàn catwalk như "super model chuyên nghiệp", với nghề này, Mai chỉ tham gia biểu diễn vào thời gian rảnh rỗi sau những chuyến bay trong vai trò tiếp viên của hãng hàng không Việt Nam.

## Ghi chú

## Tham khảo

*Hoa hậu quốc tế 1995
Mai Phương (sinh 1985)

**Phạm Thị Mai Phương** (sinh năm 1985 tại Hải Phòng) đăng quang "Hoa hậu Việt Nam 2002" tại Thành phố Hồ Chí Minh, khi đó cô đang là học sinh lớp 12 chuyên Lý của THPT năng khiếu Trần Phú, Hải Phòng.

Sau khi đăng quang cô được cử đại diện Việt Nam lần đầu tham gia cuộc thi sắc đẹp quốc tế: Hoa hậu Thế giới 2002. Mai Phương đã được các giám khảo đánh giá khá cao và cuối cùng lọt vào top 20 người đẹp nhất của cuộc thi năm đó, xếp thứ 15. Mai Phương là người đầu tiên đại diện cho Việt Nam dự thi cuộc thi sắc đẹp thế giới.

Sau khi khẳng định sắc đẹp trên đấu trường quốc tế về nước. Cô sang Anh du học tại Đại học Luton ngay sau khi tốt nghiệp cấp 3. Bốn năm sau, cô quyết định lấy chồng là mối tình đầu gắn bó suốt 6 năm và xác định sống, làm việc ngay tại quê hương Hải Phòng. Ngày 16 tháng 3 năm 2008, cô kết hôn và tháng 3 năm sau cô sinh con trai đầu lòng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Miss Vietnam 2002
* Hoa hậu Việt Nam 2002
* Hoa hậu Việt Nam lọt vào top 20 hoa hậu thế giới
* Mai Phương học xong mới tính chuyện yêu
* Diễn đàn cổ động viên bóng đá Hải Phòng
Ceuta

**Ceuta** (; ; ) là một thành phố tự trị rộng  nằm bên bờ biển Bắc Phi, thuộc chủ quyền Tây Ban Nha, cách tỉnh Cádiz bên kia eo biển Gibraltar . Thành phố có đường biên giới dài  với tỉnh M'diq-Fnideq của Maroc. Nó nằm ngay nơi Địa Trung Hải-Đại Tây Dương giao nhau và là một trong chín lãnh thổ có người ở của Tây Ban Nha tại châu Phi (một trong hai lãnh thổ trên đất liền Phi châu, cùng Melilla). Thành phố này từng thuộc tỉnh Cádiz cho đến ngày 14 tháng 3, 1995 khi đạo luật tự trị cho cả Ceuta và Melilla (trước thuộc tỉnh Málaga) được thông qua.

Ceuta, như Melilla và quần đảo Canaria, là vùng cảng tự do cho Tây Ban Nha hồi trước khi gia nhập Liên minh châu Âu. Đa phần dân cư theo Thiên Chúa giáo, Hồi giáo với số ít là người Do Thái Sepharad và người Sindh theo Ấn Độ giáo.

Tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ chính thức, còn tiếng Ả Rập Darija là ngôn ngữ của 40–50% dân cư.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Trang web chính thức của chính quyền Ceuta
*Trang du lịch Ceuta
Giải bóng đá Ngoại hạng Scotland

**Giải bóng đá ngoại hạng Scotland** (tiếng Anh: *Scottish Premier League* hay *SPL*) từng là giải đấu cao nhất của các câu lạc bộ bóng đá Scotland. Giải được thành lập năm 1998 khi nó rút khỏi Scottish Football League (SFL). Giải bị hủy bỏ năm 2013,khi các đội của SPL & SFL sáp nhập trở thành hệ thống giải Scottish Professional Football League, với giải đấu cao nhất là Scottish Premiership. Tổng cộng đã có 9 câu lạc bộ tham dự SPL, nhưng chỉ có hai câu lạc bộ Old Firm là Celtic và Rangers từng giành chức vô địch.
## Các câu lạc bộ thành viên

Các câu lạc bộ đang thi đấu tại giải bóng đá ngoại hạng Scotland. Tên in nghiêng là các câu lạc bộ thi đấu ở mùa giải đầu tiên 1998/1999

## Danh sách các đội vô địch
### Scottish Football League (1890–1975)

### Scottish Premier Division (1976–1998)

### Scottish Premier League (1999-2013)

## Tổng kết

## Tham khảo
Danh sách sao sáng nhất

**Danh sách các sao sáng nhất trên bầu trời đêm** là danh sách của 100 ngôi sao có cấp sao biểu kiến sáng nhất, theo quan sát bầu trời từ Trái Đất trong khuôn khổ chương trình Hipparcos. Hiện nay chưa có cách xếp loại nhất định cho các sao sáng nhất, bởi:
* các danh sách khác nhau có thể xếp loại các sao đôi như một ngôi sao hoặc xếp theo các sao thành phần,
* các thông số còn thay đổi theo các sai số thống kê trong đo lường, 
* một số sao là các sao biến đổi, trong bảng sẽ có ký hiệu var.
## Danh sách

## Xem thêm
* Phân loại sao
* Danh sách các sao gần nhất
## Tham khảo
Phường của Paris

**Phường của Paris** (tiếng Pháp: ***Quartier de Paris***) là đơn vị hành chính thuộc thành phố Paris, nhỏ hơn cấp quận của Paris (*Arrondissements de Paris*). Mỗi quận của Paris đều được chia làm bốn phường, tổng cộng thành phố có 80 phường.

Trong tiếng Pháp từ "quartier" được dùng:
*Ngôn ngữ đời sống hàng ngày, "quartier" được hiểu là một khu phố, ví dụ quartier latin (Khu phố La Tinh), quartier asiatique (Khu phố Châu Á).
*Về mặt hành chính, "quartier" có nghĩa là phường, đơn vị hành chính nhỏ hơn quận

Trong phân cấp hành chính Pháp, các phường của Paris có những đặc thù riêng. Paris là một tỉnh (*département*), nhưng chỉ có có một xã (*commune*). Đồng thời Paris lại được chia ra làm các quận thành phố (*arrondissements municipaux*). Và các quận thành phố này lại được chia làm các phường.

## Các phường Paris hiện nay

## Xem thêm
*Quận của Paris
*Phân cấp hành chính Pháp

## Tham khảo
Castanet-le-Haut

**Castanet-le-Haut** là một xã trong vùng hành chính Occitanie, thuộc tỉnh Hérault, quận Béziers, tổng Saint-Gervais-sur-Mare. Tọa độ địa lý của xã là 43° 40' vĩ độ bắc, 02° 58' kinh độ đông. Castanet-le-Haut có điểm thấp nhất là 389 mét và điểm cao nhất là 1124 mét. Xã có diện tích 27,55&nbsp;km², dân số vào thời điểm 2006 là 167 người; mật độ dân số là 6 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo
Castelnaudary

**Castelnaudary** là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Aude, quận Carcassonne. Tọa độ địa lý của xã là 43° 19' vĩ độ bắc, 01° 57' kinh độ đông. Castelnaudary nằm trên độ cao trung bình là 165 mét trên mực nước biển. Xã có diện tích 47.72&nbsp;km², dân số vào thời điểm 1999 là 10.851 người; mật độ dân số là 227 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Nhân vật nổi tiếng
* Jean-François-Aimé Dejean (1749-1824) tướng quân đội và Bộ trưởng Bộ Chiến tranh 1802-1810.
* Antoine-François Andréossy (1761-1828), tướng quân đội của Napoléon
* Maria Theresia de Soubiran (1834-1889)
* Antoine Marfan (1858-1942)
* Georges Canguilhem (1904-1995), triết gia

## Tham khảo
Camurac

**Camurac** là một xã trong vùng hành chính Occitanie, thuộc tỉnh Aude, quận Limoux, tổng Belcaire. Tọa độ địa lý của xã là 42° 47' vĩ độ bắc, 01° 54' kinh độ đông. Camurac nằm trên độ cao trung bình là 1449 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 1134 mét và điểm cao nhất là 1764 mét. Xã có diện tích 11,61&nbsp;km², dân số vào thời điểm 1999 là 132 người; mật độ dân số là 11,37 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Địa điểm tham quan
* Lâu đài Camurac (*Chateau de Camurac*) thế kỉ thứ 16.

## Tham khảo
Caux

**Caux** là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Hérault, quận Béziers, tổng Canton de Pézenas, miền nam nước Pháp. Tọa độ địa lý của xã là 43° 30' vĩ độ bắc, 03° 22' kinh độ đông. Caux nằm trên độ cao trung bình là 94 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 27 m mét và điểm cao nhất là 166 m mét. Xã có diện tích 24,84&nbsp;km², dân số vào thời điểm 1999 là 1968 người; mật độ dân số là 79 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Nhân vật nổi tiếng
* François Lamathe Bedos de Celles de Salelles, nhà tu, nghệ sĩ đàn ống.
* Jean-Jacques Causse (1751-1796), tướng của Napoléon Bonaparte.
Céret

**Céret** là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Pyrénées-Orientales, quận Céret, tổng Céret. Tọa độ địa lý của xã là 42° 29' vĩ độ bắc, 02° 45' kinh độ đông. Céret nằm trên độ cao trung bình là 154 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 175 mét và điểm cao nhất là 1.440 mét. Xã có diện tích 37,86&nbsp;km², dân số vào thời điểm 2006 là 7.600 người; mật độ dân số là 192 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo
Cocurès

**Cocurès** là một xã trong vùng hành chính Occitanie, thuộc tỉnh Lozère, quận Florac, tổng Florac. Tọa độ địa lý của xã là 44° 20' vĩ độ bắc, 03° 37' kinh độ đông. Cocurès có điểm thấp nhất là 561 mét và điểm cao nhất là 980 mét. Xã có diện tích 3,55&nbsp;km², dân số vào thời điểm 2003 là 175 người; mật độ dân số là 49 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo
Comus

**Comus** là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Aude, quận Limoux, tổng Belcaire. Tọa độ địa lý của xã là 42° 48' vĩ độ bắc, 01° 53' kinh độ đông. Comus nằm trên độ cao trung bình là 1117,5 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 612 mét và điểm cao nhất là 1623 mét. Xã có diện tích 14,07&nbsp;km², dân số vào thời điểm 1999 là 39 người; mật độ dân số là 2,65 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Nhân vật nổi tiếng
* Aimé Sarda (sinh 1918), nhà sử học

## Tham khảo
Thủ tướng Trung Quốc

**Thủ tướng Trung Quốc** (, *Trung Quốc Tổng lý*; ) là danh xưng Việt ngữ cho chức vụ đứng đầu chính phủ Trung Quốc. Trong lịch sử hiện đại, chức vụ Thủ tướng bắt đầu từ thời Thanh mạt, khi triều đình nhà Thanh phỏng theo thể chế Nội các của Đế quốc Nhật Bản. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, chức vụ này nhiều lần thay đổi danh xưng khác nhau. Hiện tại, danh xưng Thủ tướng Trung Quốc thường được dùng để chỉ chức vụ Tổng lý Quốc vụ viện nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

## Lược sử
Trong lịch sử, các vương triều Trung Quốc từng hình thành những chức vụ quan viên đại thần đầu triều như **Tướng quốc**, **Thái sư**, **Thừa tướng**... mà phổ biến nhất với danh xưng **[[Tể tướng]]**. Tuy nhiên, do đặc điểm chuyên chế, các vương triều Trung Quốc đều hạn chế quyền hạn Tể tướng để tránh nạn quyền thần.

Mãi đến đời Thanh mạt, do áp lực cải cách, triều đình nhà Thanh đã phỏng theo mô hình của Nhật Bản để thành lập Nội các, với chức vụ đứng đầu là **[[Nội các Tổng lý đại thần nhà Thanh|Nội các Tổng lý Đại thần]]** (內閣總理大臣). Người đầu tiên giữ chức vụ này là Khánh Thân vương Dịch Khuông.

Khi chính quyền Trung Hoa Dân quốc ra đời, Đại tổng thống Viên Thế Khải thành lập Quốc vụ viện là cơ quan hành chính tối cao, đứng đầu bởi **[[Danh sách Thủ tướng Trung Hoa Dân quốc|Quốc vụ Tổng lý]]** (國務總理). Thời kỳ Đế chế (1915-1916), chức vụ này được gọi là **Chánh sự đường Quốc vụ khanh** (政事堂國務卿). Tuy nhiên, sau khi chế độ Cộng hòa được tái lập, chức vụ này được đổi lại thành Quốc vụ Tổng lý như cũ và tồn tại đến khi chính phủ Bắc Dương sụp đổ vào năm 1928.

Tháng 10 năm 1928, Chính phủ Quốc dân ban hành luật tổ chức chính phủ, theo đó đặt ra nguyên tắc "Ngũ quyền hành pháp", phân chính phủ thành 5 nhánh. Theo đó, Quốc vụ viện được thay thế bằng Hành chính viện, đồng thời chức vụ Quốc vụ Tổng lý được thay bằng chức vụ **[[Viện trưởng Hành chính viện]]** (行政院院長).

Khi chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập, ban đầu chính phủ trung ương do Chính vụ viện đảm trách, đứng đầu bởi **Tổng lý** (總理). Từ sau năm 1954, Chính vụ viện được thay thế bằng Quốc vụ viện và chức vụ đứng đầu cũng có danh xưng chính thức là **[[Tổng lý Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa|Quốc vụ viện Tổng lý]]** (國務院總理).

Năm 1971, đại biểu Trung Hoa Dân quốc tại Liên hợp quốc bị thay thế bởi đại biểu Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Từ đó, trên quan hệ quốc tế, chức vụ **Thủ tướng Trung Quốc** () được dùng để chỉ chức vụ Thủ tướng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Bên cạnh đó, chức vụ Thủ tướng Trung Hoa Dân quốc được nhiều tài liệu gọi là **Thủ tướng Đài Loan** (), dù phía Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa kịch liệt phản đối cách gọi này.

## Xem thêm
* Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)
* Viện trưởng Hành chính viện (Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan))

## Chú thích

## Tham khảo
* 陳錫璋，《細說北洋》上下冊，臺北，傳記文學出版社，1982年5月1日。
*《中華民國史事紀要》
* 武月星等（2000），《中國現代史地圖集 1919-1949》，北京：中國地圖出版社，第六頁《北洋政府歷屆總統國務總理簡表》 ISBN 7-5031-1877-6
* 劉壽林（1966），《辛亥以後十七年職官年表》，中華書局。
* 丁中江，《北洋軍閥史話》
* 張朋園、沈懷玉，《國民政府職官年表》，臺北，1987年6月
Danh sách thành phố Phần Lan

Dưới đây là danh sách các thành phố của Phần Lan.
* Alajärvi
* Alavus
* Anjalankoski
* Ekenäs
* Espoo
* Forssa
* Haapajärvi
* Haapavesi
* Hamina
* Hanko
* Harjavalta
* Heinola
* Helsinki (thủ đô)
* Huittinen
* Hyvinkää
* Hämeenlinna
* Iisalmi
* Ikaalinen
* Imatra
* Jakobstad
* Joensuu
* Juankoski
* Jyväskylä
* Jämsä
* Jämsänkoski
* Järvenpää
* Kaarina
* Kajaani
* Kalajoki
* Kankaanpää
* Kannus
* Karis
* Karkkila
* Kaskinen
* Kauhajoki
* Kauhava
* Kauniainen
* Kemi
* Kemijärvi
* Kerava
* Keuruu
* Kitee
* Kiuruvesi
* Kokemäki
* Kokkola
* Kotka
* Kouvola
* Kristinestad
* Kuhmo
* Kuopio
* Kuortane
* Kurikka
* Kuusamo
* Kuusankoski
* Lahti
* Laitila
* Lappeenranta
* Lapua
* Lieksa
* Lohja
* Loimaa
* Loviisa
* Mariehamn
* Mikkeli
* Mänttä
* Naantali
* Nilsiä
* Nivala
* Nokia
* Nurmes
* Nykarleby
* Närpes
* Orimattila
* Orivesi
* Oulainen
* Oulu
* Outokumpu
* Paimio
* Pargas
* Parkano
* Pieksämäki
* Pori
* Porvoo
* Pudasjärvi
* Pyhäjärvi
* Raahe
* Raisio
* Rauma
* Riihimäki
* Rovaniemi
* Saarijärvi
* Salo
* Savonlinna
* Seinäjoki
* Somero
* Suolahti
* Suonenjoki
* Tampere
* Toijala
* Tornio
* Turku
* Ulvila
* Uusikaupunki
* Vaasa
* Valkeakoski
* Vammala
* Vantaa
* Varkaus
* Viitasaari
* Virrat
* Ylivieska
* Ylöjärvi
* Ähtäri
* Äänekoski

## Xem thêm
* Danh sách thành phố
## Tham khảo
Axe historique

**Axe historique** (Trục lịch sử) hay **Voie royale** (Đường hoàng gia) là một trục chính trong quy hoạch thành phố Paris. Bắt đầu từ bức tượng vua Louis XIV của Pháp cưỡi ngựa trong sân Napoléon của Viện bảo tàng Louvre, đường thẳng này đi qua rất nhiều công trình quan trọng của thành phố: Khải hoàn môn Carrousel, Vườn Tuileries, Quảng trường Concorde với Cột đá Obélisque của pharaon Ramesses II, Đại lộ Champs-Élysées, Quảng trường Charles-de-Gaulle với Khải Hoàn Môn, Đại lộ Grande-Armée rồi thẳng lới khu La Défense với công trình Grande Arche. Kim tự tháp kính Louvre không nằm trên đường thẳng này, mà được xây lệch sang một bên.

## Lịch sử

Trục lịch sử này bắt đầu được vạch ra vào thế kỷ 17 bởi André Le Nôtre, người làm vườn của vua Louis XIV, cũng là người đã thực hiện ở Lâu đài Versailles. Trước đó, các vị vủa đầu tiên của triều đại Capétien sống ở Cung điện Louvre đã theo con đường này khi muốn đi săn ở rừng Saint-Germain-en-Laye.

Dưới thời Louis XIV, André Le Nôtre đã thực hiện trục theo tòa nhà chính của Cung điện Tuileries và lối đi Vườn Tuileries, sau đó xây một cây cầu bằng gỗ bắc qua sông Seine. Tới thời Louis XVI, cây cầu gỗ hỏng và được thay bằng một cây cầu bằng đá, cầu Neuilly. Vào thế kỷ 19, trục này được hình thành như hiện nay.

Thời Đệ nhất Đế chế, Napoléon cho xây Khải Hoàn Môn ở cuối Đại lộ Champs-Élysées, rồi Cột đá Obélisque được đặt ở Quảng trường Concorde. Trong thời kỳ cải tạo Paris thời Đệ nhị Đế chế, các tòa nhà của Haussmann được xây dựng thay cho các công trình cũ. Đây chính là vị trí của các của hàng xa xỉ như Louis Vuitton, Guerlain... ngày nay.

Vào thế kỷ 20, Palais des Congrès, với Khách sạn Concorde-Lafayette được xây dựng ở cửa ô Maillot. Quảng trường Étoile được đổi thành Quảng trường Charles-de-Gaulle. Phía sau cầu Neuilly, khu đất hoang La Défense được xây dựng thành khu đô thị hiện đại với nhiều nhà cao tầng. Năm 1983, tại La Défense, Grande Arche được xây dựng cũng trên đường thẳng này.

## Các công trình nằm trên Trục lịch sử

Hình:Louvre Paris from top.jpg|Viện bảo tàng Louvre
Hình:Carrousel 1.jpg|Khải hoàn môn Carrousel
Hình:Tuileries-Roue.jpg|Vườn Tuileries
Hình:Place-de-la-concorde.jpg|Quảng trường Concorde
Hình:GD-FR-Paris-Arc de Triomphe.jpg|Khải Hoàn Môn
|La Défense


## Tham khảo
Palais du Trocadéro

**Palais du Trocadéro** (Cung điện Trocadéro) là một công trình cũ của Paris, đã được phá bỏ để thay bằng Palais de Chaillot cho Triển lãm thế giới năm 1937.

Palais du Trocadéro cũ nằm ở vị trí của Palais de Chaillot hiện nay, thuộc quận 16. Công trình này lấy cảm hứng từ phong các Hồi giáo, được thực hiện bởi hai kiến trúc sư Gabriel Davioud và Jules Bourdais cho Triển lãm thế giới năm 1878. Tới Triển lãm thế giới năm 1937 nó bị phá hủi và thay bằng Palais de Chaillot. Trước khi bị phá bỏ, Palais du Trocadéro đã từng là Bảo tàng công trình Pháp.

Cũng như Palais de Chaillot về sau, Palais du Trocadéro được xây dựng bao gồm hai tòa nhà như hai cánh tay tạo thành một nửa đường tròn. Phần cung điện chính do kiến trúc sư Gabriel Davioud thiết kế với hai tháp cao hai bên theo phong cách Hồi giáo. Vị trí hiện này là sân giữa hai tòa nhà của Palais de Chaillot, địa điểm chính để ngắm nhìn tháp Eiffel.

## Xem thêm
*Belle Époque
*Triển lãm thế giới
*Quảng trường Trocadéro

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Các bưu ảnh về Palais du Trocadéro
Trocadéro

**Trocadéro** vốn là tên của pháo đài Trocadéro ở Cádiz, Tây Ban Nha. Sau chiến thắng của quân đội Pháp tại đây, nó được đặt cho một số công trình, địa điểm ở Paris:
*Quảng trường Trocadéro
*Palais du Trocadéro
*Vườn Trocadéro
*Bến métro Trocadéro
Moulin de la Galette

**Moulin de la Galette** là một cối xay gió, hiện còn chạy được ở đồi Montmartre, quận 18, thành phố Paris. Ngày nay, cối xay gió này trở thành một quán rượu nổi tiếng của Montmartre.

## Lịch sử
Moulin de la Galette bao gồm hai cối xay gió: **Blute-fin** và **Radet**. Moulin de la Galette được nêu lên lần đầu tiên vào năm 1622 với tên *moulin du palais*, tức *cối xay gió của cung điện*. Gia đình Debray đã mua lại hai cối xay gió vào năm 1809 để xay bột. Không chỉ xay lúa mỳ, họ còn sử dụng cối xay gió để ép nho, hoặc để nghiền các thứ khác. Những người dân Paris thích thú coi nó là một điểm đích trong các cuộc đi dạo.

Năm 1814, khi Paris bị vây hãm bởi lính Cozac, Nga, bốn anh em nhà Debray đã phá và giữ chặt các cánh của cối xay gió trong thời kỳ phòng thủ vô vọng. Tới thời kỳ Khôi Phục, Nicolas-Charles Debray đã sửa tòa nhà thành một phòng khiêu vũ như có thể nhìn thấy trong bức họa *[[Bal du moulin de la Galette]]* của Pierre-Auguste Renoir.

Năm 1870, cối xay gió được sửa thành quán rượu ngoài trời. Tới năm 1895, nó bắt đầu được gọi bằng tên Moulin de la Galette. Cái tên này bắt nguồn từ La Galette, một loại bánh mỳ làm từ lúa mạch đen.

Sau khi trở thành music-hall, tòa nhà còn được sử dụng làm phòng phát radio và truyền hình. Nó cũng từng là phòng thu âm của hãng ORTF.

## Cối xay gió trong nghệ thuật

Một vài tác phẩm nổi tiếng về cối xay gió này.
* *[[Bal du moulin de la Galette|Le bal du moulin de la galette]]* của Pierre-Auguste Renoir năm 1876.
* Bộ tranh *[[Le moulin de la galette]]* của Van Gogh năm 1886
* *Le moulin de la galette* của Pablo Picasso năm 1900.
* *Moulin de la galette* của Henri de Toulouse-Lautrec.
* *Moulin de la galette* của Kees Van Dongen.
* *Le moulin de la galette* của Maurice Utrillo năm 1922.

&nbsp;


EugeneCiceriLeMoulinDeLaGalette.JPG|*Le Moulin de la Galette*, Eugène Cicéri.
Pierre-Auguste Renoir, Le Moulin de la Galette.jpg|*[[Bal du moulin de la Galette]]*, Auguste Renoir.
File:Vincent van Gogh - Windmills on Montmartre - Google Art Project.jpg|Trong bộ tranh *Le moulin de la galette* của Vincent van Gogh, 1886
Vincent Willem van Gogh 066.jpg|*Le Moulin de la Galette*, Vincent van Gogh.
Henri de Toulouse-Lautrec 025.jpg|*Au bal du moulin de la Galette*, Henri de Toulouse-Lautrec.
Ramon Casas i Carbó, 1890-91 - Baile en el Moulin de la Galette.jpg|*[[Bal du moulin de la Galette]]*, Ramon Casas.
Au Moulin de la Galette.jpg| *[[Au moulin de la Galette]]*, Ramon Casas. 
Isaac-Israels-Moulin-de-la-Galette2.jpg|**, Isaac Israëls.
Isaac israels dancing at the moulin de la galette.jpg|*Danse au moulin de la Galette*, Isaac Israëls.
El bohemi by Ramon Casas.jpg|*El Bohemio*, Ramon Casas, vẽ Erik Satie Erik Satie trước Moulin de la Galette [.


## Tham khảo
Quân đội Quốc gia Việt Nam (định hướng)

**Quân đội Quốc gia Việt Nam** có thể chỉ đến một trong các khái niệm sau:
*Tên gọi của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong thời kỳ 1946-1950.
*Tên gọi của lực lượng quân đội của nhà nước Quốc gia Việt Nam thuộc Liên hiệp Pháp trong thời kỳ 1949-1955.
Faugères, Hérault

**Faugères** là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Hérault, quận Béziers, tổng Bédarieux. Tọa độ địa lý của xã là 43° 33' vĩ độ bắc, 03° 11' kinh độ đông. Faugères nằm trên độ cao trung bình là 250 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 170 mét và điểm cao nhất là 544 mét. Xã có diện tích 26,06&nbsp;km², dân số vào thời điểm 1999 là 438 người; mật độ dân số là 16 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Địa điểm tham quan
* Lâu đài Faugères (*Château de Faugères*) với 2 tháp từ thế kỉ thứ 13 stammen.

## Tham khảo
Fenouillet, Pyrénées-Orientales

**Fenouillet** là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Pyrénées-Orientales, quận Perpignan, tổng Saint-Paul-de-Fenouillet. Tọa độ địa lý của xã là 42° 47' vĩ độ bắc, 02° 22' kinh độ đông. Fenouillet nằm trên độ cao trung bình là 444 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 373 mét và điểm cao nhất là 1.208 mét. Xã có diện tích 18,76&nbsp;km², dân số vào thời điểm 1999 là 66 người; mật độ dân số là 3 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo
Florac

**Florac** là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Lozère, quận Florac, tổng Florac. Tọa độ địa lý của xã là 44° 19' vĩ độ bắc, 03° 35' kinh độ đông. Florac nằm trên độ cao trung bình là 542 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 522 mét và điểm cao nhất là 1.141 mét. Xã có diện tích 29,89&nbsp;km², dân số vào thời điểm 2003 là 2047 người; mật độ dân số là 67 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Link
*Florac
## Tham khảo
Générac, Gard

**Générac** là một xã trong vùng hành chính Occitanie, thuộc tỉnh Gard, quận Nîmes, tổng Saint-Gilles. Tọa độ địa lý của xã là 43° 43' vĩ độ bắc, 04° 20' kinh độ đông. Générac nằm trên độ cao trung bình là 82 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 29 mét và điểm cao nhất là 144 mét. Xã có diện tích 24,26&nbsp;km², dân số vào thời điểm 2005 là 3692 người; mật độ dân số là 132 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo
WB (định hướng)

**WB** có thể là:
*Viết tắt của World Bank (Nhóm Ngân hàng Thế giới);
*Viết tắt của Warner Bros., một tập đoàn sản xuất phim và chương trình truyền hình.
Trận chiến núi Định Quân

**Trận chiến ở núi Định Quân** (定軍山之戰, "Định Quân sơn chi chiến") là trận chiến diễn ra trong đời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc giữa 2 nước Tào Ngụy của Tào Tháo và Thục Hán của Lưu Bị vào năm 219. Kết thúc trận chiến, quân Thục Hán giành được thắng lợi và sau đó chiếm luôn Hán Trung của Tào Ngụy.

## Nguyên nhân cuộc chiến
Năm 216, Lưu Bị chiếm được Ích Châu của Lưu Chương, tự lập làm Ích Châu mục. Sau đó, Tào Tháo cũng chiếm Hán Trung của Trương Lỗ rồi đem quân đến Hợp Phì đánh nhau với Tôn Quyền, giao Hán Trung lại cho Trương Cáp và Hạ Hầu Uyên. Năm 217, tướng Ngụy là Trương Cáp tiến đánh ải Hà Manh bị tướng Thục là Hoàng Trung đánh bại. Nhân cơ hội đó, năm 218 Lưu Bị tấn công Hán Trung nên sai Hoàng Trung đến chiếm núi Định Quân là nơi Tào Tháo cất giữ lương thảo. Trận chiến tại núi Định Quân bùng nổ.

## Diễn biến cuộc chiến
Hạ Hầu Uyên trấn giữ núi Định Quân báo tin cho Tào Tháo, Tào Tháo bèn đem quân đến Hán Trung và hạ lệnh cho Hạ Hầu Uyên đánh nhau với Hoàng Trung. Hoàng Trung đóng quân ở chân núi Định Quân, sai Trần Thức ra địch bị quân Ngụy bắt sống. Sau đó, Hoàng Trung dùng kế bắt tướng Hạ Hầu Thượng của Hạ Hầu Uyên. Hạ Hầu Uyên sau đó bèn rút quân về và không ra đánh nữa.

Hoàng Trung được Pháp Chính bày kế chiếm núi Đối Sơn nằm ở phía tây núi Định Quân là ngọn núi cao từ đó có thể thấy được toàn bộ núi Định Quân. Hoàng Trung đánh bại Đỗ Tập, tướng của Hạ Hầu Uyên rồi chiếm núi Đối Sơn. Hạ Hầu Uyên tức giận đem quân đến núi Đối Sơn khiêu chiến với Hoàng Trung mặc dù Trương Cáp đã can ngăn. Hoàng Trung theo kế Pháp Chính đợi đến khi quân của Hạ Hầu Uyên mỏi mệt, Hoàng Trung kéo quân xuống rồi chém chết Hạ Hầu Uyên. Thừa thắng, Hoàng Trung kéo quân đến chiếm núi Định Quân. Trương Cáp địch không nổi, bỏ chạy. Quân Thục thắng lợi.

## Sau trận chiến
Sau trận chiến ở núi Định Quân, Lưu Bị thừa cơ chiếm luôn Hán Trung vào năm 219.
## Tham khảo
Thuế trước bạ

**Lệ phí trước bạ** hay **Thuế trước bạ** đánh vào các loại giấy tờ.

## Lịch sử
Thời xưa, mỗi khi chính quyền xác nhận một giấy tờ nào đó sẽ dán một hoặc vài con tem lên giấy tờ đó để chứng thực dịch vụ công ích này đã được trả tiền. Lệ phí trước bạ được áp dụng ở Hà Lan từ năm 1624.

## Các loại giấy tờ bị đánh lệ phí trước bạ
Các loại giấy tờ bị đánh lệ phí trước bạ đều là những giấy tờ cần xác nhận của chính quyền để đảm bảo tính pháp lý của chúng, như các văn bản hợp đồng, chứng thư, thư tín dụng, giấy tờ ủy thác, sổ tiết kiệm do các thể chế dịch vụ tín dụng phát hành, một số loại chứng khoán, các giấy tờ đăng ký.

## Người nộp lệ phí trước bạ
Người nộp thuế trước bạ là người làm ra các giấy tờ nói trên. Ví dụ hợp đồng được lập ra bởi hai người thì cả hai người về mặt pháp lý đều phải nộp lệ phí trước bạ (tuy có thể có thỏa thuận giữa hai người về việc ai phải nộp bao nhiêu). Hoặc ví dụ người đi đăng ký xe máy sẽ phải nộp lệ phí trước bạ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Nghị định 140/2016/NĐ-CP về lệ phí trước bạ - Thư viện pháp luật
Leucate

**Leucate** là một xã trong vùng hành chính Occitanie, thuộc tỉnh Aude, quận Narbonne, tổng Sigean. Tọa độ địa lý của xã là 42° 54' vĩ độ bắc, 03° 01' kinh độ đông. Leucate nằm trên độ cao trung bình là 25 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 0 mét và điểm cao nhất là 70 mét. Xã có diện tích 23,55&nbsp;km², dân số vào thời điểm 1999 là 2732 người; mật độ dân số là 116 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Nhân vật nổi tiếng
* Henry de Monfreid

## Tham khảo
Mialet, Gard

**Mialet (Gard)** là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Grad, quận Alès, tổng Saint-Jean-du-Gard. Tọa độ địa lý của xã là 44° 06' vĩ độ bắc, 03° 56' kinh độ đông. Mialet (Gard) nằm trên độ cao trung bình là 165 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 140 mét và điểm cao nhất là 691 mét. Xã có diện tích 30,76&nbsp;km², dân số vào thời điểm 1999 là 539 người; mật độ dân số là 17 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo
La Samaritaine

**La Samaritaine** là một cửa hàng lớn ở quận 1, thành phố Paris. Nằm bên cạnh sông Seine, đầu cầu Pont Neuf về phía hữu ngạn, La Samaritaine là một trong những cửa hàng quan trọng nhất Paris với diện tích 48 000 m², rộng hơn một chút so với Galeries Lafayette và Printemps. Với các gian hàng thời trang cao cấp, đồ nội thất... khẩu hiệu của cửa hàng này là *On trouve tout à la Samaritaine*, tức *Chúng ta có thể tìm thấy tất cả ở Samaritaine*.

## Lịch sử
Bắt đầu từ năm 1869 bởi Ernest Cognacq và vợ là Marie-Louise Jaÿ, một người bán hàng quần áo của Le Bon Marché. Ernest Cognacq bắt đầu buôn bán nhỏ ở phố Monnaie vào năm 1869. Kết hôn với Marie-Louise Jaÿ, đôi vợ chồng này quyết định mở rộng cửa hàng của họ và năm 1900, cửa hàng lớn La Samaritaine ra đời.

Học tập theo phương pháp kinh doanh của Aristide Boucicaut với cửa hàng Le Bon Marché, Ernest Cognacq tổ chức của hàng của mình thành những gian hàng nhỏ với các chủ độc lập và tự chịu trách nhiệm.

Cùng với việc mua thêm các tòa nhà gần cửa hàng của mình, Ernest Cognacq tiếp tục mở rộng Samaritaine. Khối nhà được tu sửa và xậy dựng lại trong khoảng thời gian từ 1883 cho tới 1933, chủ yếu vào 1903 và 1907 bởi kiến trúc sư Frantz Jourdain, người đã sử dụng phong cách Tân nghệ thuật. Lần mở rộng năm 1933 biến Samaritaine thành một tòa nhà 10 tầng do kiến trúc sư Henri Sauvage thực hiện theo phong cách Art Déco. Ngày nay, cửa hàng này được xếp hạng công trình lịch sử nước Pháp.

Sau những thua lỗ vào thập niên 1990, diện tích cửa hàng bị thu nhỏ. Samaritaine được bán lại cho LVMH, tập đoàn kinh doanh đồ xa xỉ đã mua lại Le Bon Marché trước đó. Ngày 15 tháng 6 năm 2005, với lý do an toàn theo các tiêu chuẩn mới, La Samaritaine phải đóng cửa để tu sửa.

## Tên gọi
*La Samaritaine* vốn là tên của một trạm bơm có từ thời vua Henri IV bên cầu Pont Neuf và được sửa chữa lại vào thế kỷ 18. Ernest Cognacq cũng từng bán hàng ở một trong những ban công nhỏ hình bán nguyệt ở cầu Pont Neuf khi cây cầu còn là nơi buôn bán của các thợ thủ công và thương nhân.

La Samaritaine đôi khi cũng được gọi tắt là *La Samar*.

## Xem thêm
*Belle Époque

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức của La Samaritaine
* Hình ảnh kiến trúc
* La Samaritaine mở của ngày chủ nhật năm 1913
Evel Knievel

**Robert Craig "Evel" Knievel, Jr.** (17 tháng 10 năm 1938 – 30 tháng 11 năm 2007) là tay đua xe máy mạo hiểm được trở thành một tên quen thuộc từ cuối thập niên 1960. Những pha bay trên xe máy, bao gồm lần thử bay qua Hẻm núi Sông Rắn (*Snake River Canyon*), là bốn trong danh sách top 20 sự kiện được coi nhiều nhất của chương trình TV *[[Wide World of Sports (ABC)|Wide World of Sports]]*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang chủ
*
*Evel Knievel Days 
*Evel Knievel trong ''ABC's Wide World of Sports''
*Xe máy của Evel Knievel