open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đại Việt

**Đại Việt** (chữ Hán: 大越) tức **Đại Việt quốc** (chữ Hán: 大越國) là quốc hiệu Việt Nam tồn tại trong 2 giai đoạn từ năm 1054 đến năm 1400 và từ năm 1428 đến năm 1804.

## Lịch sử
Tên gọi này chính thức có từ thời trị vì của vua Lý Thánh Tông (1054 – 1072), vua thứ ba của nhà Lý. Trước đó, kể từ thời kỳ trị vì của Đinh Bộ Lĩnh, quốc hiệu là Đại Cồ Việt (大瞿越) gồm chữ *Đại* (大) nghĩa là *lớn* và chữ *Cồ* (𡚝) cũng cùng nghĩa là *lớn*.

Năm 1400, sau khi thay thế nhà Trần, Hồ Quý Ly, người sáng lập nhà Hồ, đã đổi quốc hiệu thành Đại Ngu (大虞). Năm 1407, nhà Minh xâm lược Đại Ngu và cai trị cho đến năm 1427. Năm 1428, sau khi giành độc lập, Lê Lợi đã lấy lại tên **Đại Việt** đặt làm quốc hiệu.

Quốc hiệu Đại Việt tồn tại tổng cộng trong thời gian 723 năm, bắt đầu từ thời vua Lý Thánh Tông đến thời vua Gia Long (1054–1804), tên gọi Đại Việt được dùng làm quốc hiệu trong thời kỳ trị vì của các chính quyền nhà Lý, nhà Trần, nhà Hậu Lê, nhà Mạc, nhà Tây Sơn và 3 năm đầu thời nhà Nguyễn (1802 – 1804). Trong quá trình này tên gọi chính thức Đại Việt bị gián đoạn một lần ngắn ngủi 27 năm vào thời nhà Hồ và thời thuộc Minh (1400 – 1427).

Lịch sử Đại Việt đã xảy ra nhiều trận chiến chống ngoại xâm như: chống quân Tống năm 1076; chống quân Nguyên – Mông các năm 1258, 1285 và 1288; chống quân Minh từ năm 1418 – 1428, chống Thanh năm 1789. Cũng có những thời kỳ đất nước bị chia cắt lâu dài, như Nam – Bắc triều từ năm 1533 – 1592, phân tranh Trịnh – Nguyễn từ năm 1627 – 1786.

Năm 1804, vua Gia Long đổi tên nước thành Việt Nam và sau đó là Đại Nam, quốc hiệu Đại Việt không được sử dụng nữa.

## Xem thêm
* Nam Việt
* Đại Cồ Việt
* Đại Ngu
* Đại Nam
* Việt Nam
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
* Thành lập nhà nước trên biên giới phía nam Trung Quốc: Việt Nam như một đế chế bóng tối và bá quyền, bởi Tường Vũ
Claude Jade

**Claude Jade** (tên sinh **Claude Marcelle Jorré**; 8 tháng 10 năm 1948 – 1 tháng 12 năm 2006) là nữ diễn viên Pháp. Con gái của hai vợ chồng giáo sư, bà học ở Trường Nghệ thuật Kịch Dijon, ở đấy bà được trao giải thưởng nữ diễn viên năm 1966. Claude Jade có xuất hiện trong ba phim của đạo diễn François Truffaut "Baisers volés" (1968), "Domicile conjugal" (1970), "L'amour en fuite" (1979).

## Những phim nổi tiếng
*1968 - *[[Baisers volés|Những nụ hôn bị đánh cắp]]* (*Baisers volés*) của François Truffaut
*1969 - *Topaz* của Alfred Hitchcock
*1969 - *Mon oncle Benjamin* của Édouard Molinaro
*1970 - *Domicile conjugal* của François Truffaut
*1971 - *Le bateau sur l'herbe* của Gérard Brach
*1972 - *Les Feux de la Chandeleur* của Serge Korber
*1973 - *Prêtres interdits* của Denys de La Patellière
*1974 - *Trop c'est trop* của Didier Kaminka
*1974 - *Le Malin Plaisir* của Bernard Toublanc-Michel
*1975 - *Le Choix* của Jacques Faber
*1976 - *Kita no misaki* (北の岬) của Kei Kumai
*1977 - *Una spirale di nebbia* của Eriprando Visconti
*1978 - *Le Pion* của Christian Gion
*1979 - *L'amour en fuite* của François Truffaut
*1979 - *L'île aux trente cercueils* của Marcel Cravenne
*1980 - *Teheran 43* của Aleksandr Alov và Vladimir Naumov
*1980 - *Nous ne l'avons pas assez aimée* của Patrick Antoine
*1981 - *Lenin v Parizhe* của Sergei Yutkevich
*1982 - *L'Honneur d'un capitaine* của Pierre Schoendoerffer
*1982 - *Lise et Laura* của Henry Helman
*1983 - *Rendez-vous à Paris* của Gabi Kubach
*1984 - *Une petite fille dans les tournesols* của Bernard Férie
*1987 - *L'homme qui n'était pas là* của René Féret
*1992 - *Tableau d'honneur* của Charles Némès
*1993 - *Eugénie Grandet* của Jean-Daniel Verhaeghe
*1994 - *Bonsoir* của Jean-Pierre Mocky
*1995 - *Porté disparu* của Charles Bitsch
*1998 - *Le Radeau de la Méduse* của Iradj Azimi
*2001 - *[[Không gia đình]]* (*Sans Famille*) của Jean-Daniel Verhaeghe
*2003 - *A San Rémo* của Julien Donada
*2005 - *Groupe Flag Vrai ou faux* của Dominique Guillo

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*Tiểu sủ  (tiếng Anh)
*Tiểu sử  (tiếng Pháp)
*Biography
*
*Photograph
*Claude Jade 1973
*Claude Jade as Geisha
*Findagrave Claude Jade
Lệ Giang

**Lệ Giang** (tiếng Trung Quốc: 丽江 *Lìjiāng*) là một địa cấp thị ở phía tây bắc của tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Nó có diện tích  và dân số 1.244.769 người theo điều tra dân số năm 2010, trong đó có 211.151 người sống tại khu vực nội thị được tạo thành từ quận Cổ Thành. Lệ Giang nổi tiếng khi Thành cổ Lệ Giang được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Một tuyến đường sắt hạng nhẹ đang được tiến hành xây dựng để kết nối Lệ Giang với các thành phố gần đó.

## Phân cấp hành chính
Thành phố Lệ Giang bao gồm một quận (hay khu đô thị cổ), 2 huyện và 2 huyện tự trị:
* Quận Cổ Thành (古城区; Gǔchéng Qū)
* Huyện Vĩnh Thắng (永胜县; Yǒngshèng Xiàn)
* Huyện Hoa Bình (华坪县; Huápíng Xiàn)
* Huyện tự trị dân tộc Nạp Tây Ngọc Long (玉龙纳西族自治县; Yùlóng Nàxīzú Zìzhìxiàn)
* Huyện tự trị dân tộc Di Ninh Lạng (宁蒗彝族自治县; Nínglàng Yízú Zìzhìxiàn)

Khu vực nội thị Lệ Giang gồm khu đô thị mới, Đại Nghiên cổ trấn, Thúc Hà cổ trấn (束河古镇), Bạch Sa cổ trấn (白沙古镇).
Thành phố Lệ Giang cũng bao gồm một số phần của Hổ Khiêu hiệp (hẻm sông Hổ Nhảy).

## Đô thị cổ Lệ Giang
Đô thị cổ Lệ Giang thường được biết đến dưới tên gọi **Đại Nghiên cổ trấn** (大研古镇). Đây là một thành phố cổ tuyệt đẹp cả về phong cảnh và lịch sử, nơi sinh sống của các dân tộc Bạch (Bai), Nạp Tây và Tạng. Thành cổ này nằm trên độ cao 2.400 m, trên cao nguyên Vân Quý, cách Côn Minh hơn 500&nbsp;km và có diện tích 3,8&nbsp;km².

Nó không có tường thành, với trung tâm là phố Bốn Phương. Nó nổi tiếng về hệ thống đường thủy và cầu cống, nên còn được gọi là"Venezia của phương Đông". Lệ Giang có 354 chiếc cầu (bình quân cứ 1&nbsp;km² có 93 cầu) bắc trên hệ thống sông Ngọc Hà trong nội thành. Những cây cầu được nhắc đến nhiều: Đại Thạch, Nam Môn, Mã Yên, Nhân Thọ, được xây vào đời Minh và Thanh.

Hiện nay Lệ Giang có khoảng 30.000 dân với hơn 6200 hộ, chủ yếu là người Nạp Tây (hay Na-xi). 30% người dân vẫn làm nghề thủ công (đức đồng, chạm bạc, thuộc da và lông thú, dệt).

Đô thị cổ Lệ Giang có lịch sử lâu đời hơn 800 năm. Lệ Giang được xây vào cuối đời Tống, đầu đời Nguyên. Trước cửa các ngôi nhà người ta đều trồng dương liễu và có suối nước chảy qua.

Phủ họ Mộc vốn là nơi ở của thủ lĩnh thế tập Lệ Giang, được xây vào thời Nhà Nguyên. Sau khi được đại tu vào năm 1998, phủ họ Mộc trở thành Viện bảo tàng của đô thị cổ.

Tương truyền về lý do thành cổ Lệ Giang không có tường thành như sau: Thủ lĩnh họ Mộc cho rằng nếu xây thành có nghĩa là tự giam mình vì chữ *mộc* (木) nếu đóng khung xung quanh sẽ thành chữ *khốn* (困), nghĩa là bị vây hãm, trói buộc, nên đã không xây thành xung quanh để bảo vệ. 
 
Một phần ba thành phố cổ đã bị phá hủy bởi một trận động đất vào tháng 2 năm 1996.

Đô thị cổ Lệ Giang (bao gồm cả Đại Nghiên, Thúc Hà và Bạch Sa) đã được công nhận là Di sản Văn hóa thế giới vào ngày 4 tháng 12 năm 1997. Du lịch nơi đây hiện nay rất phát triển.
## Giao thông
* Quốc lộ 214
* Công lộ Đại Lý - Hạc Khánh - Lệ Giang
* Tỉnh lộ 308
* Đường sắt Đại Lý - Lệ Giang, khai thông năm 2009.
* Sân bay Lệ Giang
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Lijiang City Official website 
*
*Lijiang Overview and Travel Guide
Koruna Séc

**Koruna** là đơn vị tiền tệ của Cộng hòa Séc, viết tắt: Kč, được sử dụng từ năm 1993.

1 koruna = 100 haléř.

* **Tiền xu**: 10 h (đã thu hồi), 20 h (đã thu hồi), 50 h(đã thu hồi), 1 Kč, 2 Kč, 5 Kč, 10 Kč, 20 Kč và 50 Kč.
* **Tiền giấy**: 20 Kč (đã thu hồi), 50 Kč, 100 Kč, 200 Kč, 500 Kč, 1000 Kč, 2000 Kč và 5000 Kč.


Hình:20 50 tschechische kronen.jpg|Tiền giấy mệnh giá 20 Koruna và 50 Koruna
Hình:500 Tschechische Kronen Vorderseite.jpg|Mặt trước 500 Koruna
Hình:500 Tschechische Kronen Rückseite.jpg|Mặt sau 500 Koruna

## Xem thêm
* Koruna (Slovakia)
* Koruna (Tiệp Khắc)

## Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng CZK

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ngân hàng Quốc gia Séc , tiền giấy
* Ngân hàng Quốc gia Séc  tiền kim loại
Lotte Center Hà Nội

**Lotte Center Hà Nội** (*Hanoi City Complex*) cao 272,3m là tòa nhà chọc trời cao thứ 3 tại Việt Nam và thứ 2 ở thành phố Hà Nội.

Hiện tại, cùng với Keangnam Hanoi Landmark Tower tại Hà Nội cao 336,7m và Landmark 81 tại Thành phố Hồ Chí Minh cao 461,2m, Lotte Center Hà Nội là 1 trong 3 toà nhà cao nhất Việt Nam và là toà nhà có diện tích mặt sàn lớn thứ 2 Việt Nam sau Keangnam Landmark 72. Tòa nhà bao gồm khu văn phòng, giải trí, trung tâm mua sắm và một trung tâm tổ chức hội nghị cao cấp.

## Mô tả
Tòa nhà có 65 tầng với phong cách kiến trúc hiện đại lấy cảm hứng từ tà áo dài truyền thống của người Việt Nam. Nhà thầu của công trình là công ty kiến trúc Callison đến từ Hoa Kỳ. Tòa nhà cao 272,3m, diện tích sàn hơn 247.000 mét vuông. Lotte Center từng là toà nhà cao thứ 2 Việt Nam từ năm 2014 chỉ sau Keangnam Hanoi Landmark Tower cho tới khi bị Landmark 81 vượt qua vào năm 2017.

Dự án được đầu tư với tổng vốn lên đến hơn 400 triệu đô la Mỹ, diện tích xây dựng 14.094 mét vuông, diện tích sàn 247.075 mét vuông, 5 tầng hầm, 65 tầng bên trên, cao 272,3 m. Từ tầng hầm 1 là siêu thị Lotte Mart. Từ tầng 1 đến tầng 6 là trung tâm thương mại Lotte. Tầng 7 đến tầng 31 là khu văn phòng hạng A cho thuê. Tầng 33 đến 64 là 233 phòng chung cư và khách sạn với 300 phòng cao cấp. Tầng 65 là đài quan sát và trải nghiệm cầu kính Sky Walk.

Tòa nhà được khai trương vào ngày 2 tháng 9 năm 2014, đúng dịp kỷ niệm 69 năm Quốc khánh 2/9.

## Hình ảnh

Tập tin:Hanoi view from Lotte 1.jpg|Quang cảnh hồ Tây cùng mạn phía bắc Hà Nội nhìn từ tòa Lotte Hà Nội
Tập tin:Lotte Center Hanoi 2.jpg
Tập tin:Lotte Hanoi.jpg
Tập tin:Lotte tower HN flags 01.jpg
Tập tin:Lotte Tower Hanoi - NKS.jpg|Tòa nhà Lotte nhìn từ trên cao


## Xem thêm

* Keangnam Hanoi Landmark Tower
* Landmark 81
* Danh sách tòa nhà cao nhất Hà Nội

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
* 
*
Erich von Däniken

**Erich von Däniken** (14 tháng 4 năm 1935 – 10 tháng 1 năm 2026) là một tác giả ưa thích tranh luận, nổi tiếng với các nghiên cứu về vấn đề các sinh vật ngoài Trái Đất đã có ảnh hưởng đến văn hóa loài người từ thời tiền sử. Ông cũng là một người quan trọng trong việc truyền bá giả thuyết những nhà du hành vũ trụ cổ xưa. Sách của ông được dịch ra 32 thứ tiếng và với tổng số lượng xuất bản là 62 triệu quyển sách được bán ông là một trong những tác giả thành công nhất trong lãnh vực khoa học giả tạo (*pseudo-science*) bên cạnh Charles Berlitz.

Ông đã kết hôn với Elisabeth Skaja từ năm 1960 và có một con. Ông qua đời tại Bệnh viện Interlaken ở Unterseen vào ngày 10 tháng 1 năm 2026, hưởng thọ 90 tuổi.

## Tác phẩm
### Tác phẩm được dịch ra tiếng Anh
* *[[Chariots of the Gods|Chariots of the Gods?]]* (*Erinnerungen an die Zukunft*) (1968)
* *[[Gods from Outer Space]]* (1970) 
* *[[The Gold of the Gods]]* (1972)
* *[[In Search of Ancient Gods]]* (1973)
* *[[Miracles of the Gods]]* (1974)
* *[[Signs of the Gods]]* (1979)
* *[[Pathways to the Gods]]* (1981)
* *[[The Eyes of the Sphinx]]* (1996) 
* *[[The Return of the Gods - Evidence of Extraterrestrial Visitations]]*. (1997)
* *[[Odyssey of the Gods - An Alien History of Ancient Greece]]*. (2000)

### Nguyên bản tiếng Đức
* Erinnerungen an die Zukunft, 1968, ISBN 3-404-60274-9
* Zurück zu den Sternen, 1969. Econ, 1986, ISBN 3-430-11986-3
* Aussaat und Kosmos, 1972, ISBN 3-426-03384-4
* Meine Welt in Bildern, 1973, ISBN 3-426-03404-2
* Erscheinungen, 1974, ISBN 3-453-04434-7
* Beweise, 1977, ISBN 3-453-00907-X
* Erich von Däniken im Kreuzverhör, 1978
* Prophet der Vergangenheit, 1979, ISBN 3-453-05230-7
* Reise nach Kiribati, 1981
* Strategie der Götter, 1982
* Der Tag an dem die Götter kamen, 1984
* Habe ich mich geirrt?, 1985
* Wir alle sind Kinder der Götter, 1987
* Die Augen der Sphinx, 1989
* Kosmische Spuren, 1989
* Die Spuren der Außeridischen, 1990
* Die Steinzeit war ganz anders, 1991
* Außerirdische in Ägypten, 1991
* Die Rätsel im alten Europa, 1991
* Der Götter-Schock, 1992
* Neue kosmische Spuren, 1992
* Raumfahrt im Altertum, 1993
* Das Erbe von Kukulkan, 1993
* Auf den Spuren der Allmächtigen, 1993
* Fremde aus dem All, Kosmische Spuren: neue Funde, Entdeckungen, Phänomene, 1995
* Der jüngste Tag hat längst begonnen - die Messiaserwartung und die Außerirdischen, 1995
* Botschaften und Zeichen aus dem Universum, 1996
* Das Erbe der Götter, 1997
* Zeichen für die Ewigkeit - das Rätsel Nazca, 1997
* Im Namen von Zeus, 1999
* Die Götter waren Astronauten, 2001, ISBN 3-570-00031-1
* Jäger verlorenen Wissens, 2003, ISBN 3-9302-1969-7 
* Geheimnisse versunkener Welten, 2003 (Hörbuch Moderiert von Rainer Holbe)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang chính của Erich von Däniken
*AAS Research Association
*World Mysteries Forum 
*SwissInfo.org story about theme park 
*The Prophet of the Space Gods 
*UK Channel 4 biographical research
*UFO Evidence page - both pro and con links
*Skeptic's Dictionary entry
*World Mysteries.com von Daniken page 
*Daniken entry from the Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy and Spaceflight
Hội Địa lý Quốc gia (Hoa Kỳ)

**Hiệp hội địa lý Quốc gia** hay **Hội Địa lý Quốc gia** Hoa Kỳ (tên tiếng Anh: *National Geographic Society*, viết tắt **NGS**) là một hiệp hội tư nhân, được thành lập ngày 27 tháng 1 năm 1888, bởi 33 thành viên với mong muốn "thành lập một hiệp hội nhằm nâng cao và phổ biến kiến thức địa lý".

## Tạp chí ''National Geographic''

Tạp chí *National Geographic*, với ấn bản lần đầu tiên ra mắt chín tháng sau khi hội được thành lập. Tạp chí này đã trở thành một trong những tạp chí nổi trên tiếng giới. Thiết kế trình bày của tạp chí có khung viền vàng đặc trưng trên bìa ngoài. Ký hiệu khung vàng này đã được đăng ký là nhãn hiệu riêng cho *National Geographic*.

Tạp chí cho ra 12 ấn bản một năm (mỗi tháng một số) và ít nhất 4 phụ bản địa đồ. Ngoài ra tạp chí còn đôi có những đặc bản chuyên đề. Với nhiều chủ đề nổi tiếng về phong cảnh và lịch sử hầu hết mọi nơi xa gần trên thế giới, *National Geographic* có vị trí là tạp chí thượng đẳng về nhiếp ảnh cũng như bài vở. Vì đòi hỏi tiêu chuẩn cao, hình ảnh phóng sự của tạp chí này được sánh với những ấn phẩm cao nhất về nghệ thuật cũng như kỹ thuật trên thế giới. Ngay từ đầu thế kỷ 20 khi kỹ thuật còn kém, *National Geographic* đã in hình màu.

Tạp chí còn được biết đến nhiều vì những phụ bản địa đồ chi tiết. Các tài liệu lưu trữ của hội thậm chí còn được chính phủ Mỹ sử dụng, khi mà khả năng vẽ bản đồ của chính phủ còn hạn chế. Năm 2001, Hội địa lý quốc gia Hoa Kỳ phát hành một bộ tám đĩa CD-ROM ghi chi tiết tất cả các tấm bản đồ từ năm 1888 tới năm 2000. Độc giả của tạp chí thường giữ lại các số báo cũ để cả gia đình cùng xem.

Trong suốt thời kỳ chiến tranh lạnh, tạp chí luôn cố gắng có mặt khắp nơi để phản ánh cục diện các quốc gia. Tạp chí có các bài về Berlin, Liên bang Xô Viết, và Trung Quốc Cộng sản, cố giữ vị trí trung lập chính trị và tập trung vào văn hóa. Trong phần tin về cuộc chạy đua khoa học vũ trụ, *National Geographic* tập trung vào các thành tựu khoa học.

*National Geographic* hiện có 32 phiên bản dùng nhiều ngôn ngữ trên thế giới. Tổng số phát hành hàng tháng là gần chín triệu số báo với hơn 50 triệu độc giả.
## Kênh National Geographic

Ngoài ra, Hội địa lý Quốc gia Hoa Kỳ còn sản xuất hệ thống truyền hình phim tài liệu National Geographic Channel.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*National Geographic Online
Trần Văn Trung

**Trần Văn Trung** có thể là một trong các nhân vật sau:

*Thượng thư Trần Văn Trung, cha chồng của *Thuận Chính Công chúa* Thanh Đề
*Phạm Xuân Ẩn, Thiếu tướng tình báo Quân đội Nhân dân Việt Nam, bí danh Trần Văn Trung hoặc Hai Trung.
*Trần Văn Trung, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
*Phanxicô Trần Văn Trung (1825), Thánh tử đạo Việt Nam.
*Trần Văn Trung, sinh năm 1961, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam
Diễn viên

**Diễn viên** là người nghệ sĩ biểu diễn, trình bày một vai diễn nhất định. Diễn viên có thể biểu diễn tại nhà hát, trong phim, trên tivi, đài phát thanh... Diễn viên trình bày vai diễn của mình (bằng cách sử dụng giọng nói, cử động và nét mặt... của mình) theo kịch bản đã được viết sẵn hoặc có thể ứng khẩu vai diễn của mình. Phương pháp diễn viên bày tỏ vai diễn của mình tùy thuộc vào thể loại, phong cách và hoàn cảnh của phim. Người diễn viên có thể được mời đi đóng phim, hay trúng tuyển qua những cuộc thi tuyển diễn viên.

## Lịch sử
Lịch sử nghề diễn viên bắt đầu từ năm 534 TCN, khi nghệ sĩ Hy Lạp Thespis bước lên sân khấu tại Nhà hát Dionysus và trở thành người đầu tiên nói lời thoại trong vở kịch. Trước đó, các câu chuyện chỉ được thể hiện qua hát, múa và kể chuyện ở ngôi thứ ba. Để vinh danh Thespis, diễn viên ngày nay được gọi là "Thespians". Trong thời kỳ Hy Lạp cổ đại, diễn viên chủ yếu là nam và biểu diễn trong ba thể loại kịch chính: bi kịch, hài kịch và kịch satyr. Nghệ thuật kịch phát triển mạnh mẽ dưới thời La Mã, trở thành một hình thức nghệ thuật thịnh vượng với nhiều thể loại như kịch đường phố, múa khỏa thân và hài kịch.

Khi Đế quốc Tây La Mã suy tàn, kịch câm và diễn câm trở nên phổ biến, và trong suốt thời sơ kỳ Trung Cổ, các nhà thờ ở châu Âu dựng lại các sự kiện trong Kinh Thánh dưới dạng kịch. Các diễn viên thời này chủ yếu là nam và thường bị Giáo hội chỉ trích.

Đến cuối thời Trung Cổ, các diễn viên chuyên nghiệp bắt đầu xuất hiện ở Anh và châu Âu. Thời kỳ Phục Hưng chứng kiến sự kế thừa các truyền thống sân khấu thời Trung Cổ, với sự đóng góp của Commedia dell'arte và các đoàn kịch gắn liền với các gia đình quý tộc. Sự phục hồi diễn ra sau khi các nhà hát mở lại vào năm 1660, đánh dấu sự ra đời của các vở hài kịch phục hưng và sự xuất hiện của nữ diễn viên.

Vào thế kỷ 19, nghề diễn viên trở thành một nghề danh giá, với sự ra đời của đạo diễn và quản lý sân khấu. Các ngôi sao diễn viên thu hút đông đảo khán giả, và các đoàn kịch lưu diễn khắp nơi.

Đến đầu thế kỷ 20, nền kinh tế sản xuất kịch quy mô lớn thay thế mô hình "diễn viên quản lý". Các vai trò trở nên chuyên môn hóa, và các công ty sở hữu chuỗi nhà hát lớn chiếm ưu thế, với việc biểu diễn lâu dài các vở kịch nổi tiếng, đặc biệt là các vở nhạc kịch.

## Phân loại diễn viên
* Diễn viên điện ảnh
* Diễn viên truyền hình
* Diễn viên kịch
* Diễn viên đóng thế
* Diễn viên võ thuật
* Diễn viên hài
* Diễn viên lồng tiếng
* Người kể chuyện
* Diễn viên múa
* Diễn viên xiếc
* Diễn viên tạp kỹ­

## Xem thêm
* Điện ảnh
* Ngôi sao điện ảnh
* Nhân vật giải trí
* Nghệ thuật đóng phim
* Phương pháp diễn
* Nghề đóng thế
* Sân khấu
* Danh sách diễn viên

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Con đường trở thành diễn viên
*Nghiệp diễn viên: Đừng ảo tưởng một bước lên mây!
Ho (định hướng)

Trong tiếng Việt, **ho** hay **Ho** có những nghĩa sau:

* **[[Ho]]**, sự bật hơi ra trong phổi hay cổ làm thành tiếng.
* **HO** (đọc là *Hắc-Ô*), viết tắt cho Humanitarian Operation, một chương trình định cư các cựu tù nhân chính trị tại Việt Nam đến Hoa Kỳ.
* **[[Ho (linh hồn)|Ho]]** là linh hồn trong thần thoại Tsimshian.
* Tiếng Ho được nói bởi 1.077.000 người ở Ấn Độ.
* **[[Ho (Ghana)|Ho]]** là thành phố nằm phía đông nam Ghana và là thủ phủ của vùng Volta.
* **[[Ho (Đan Mạch)|Ho]]** là thành phố của Đan Mạch.
* Một cách viết họ Hồ bằng Latinh cải tiến từ tiếng Trung Quốc (胡). Những cách khác bao gồm He, Hu, Wu, và Woo.
* **Ho** là một nguyên tố hóa học Holmi.
Mạng không dây

**Mạng không dây** (*[[tiếng Anh]]: wireless network*) là mạng điện thoại hoặc mạng máy tính sử dụng sóng radio
làm sóng truyền dẫn hay tầng vật lý.

Một mạng không dây là một mạng máy tính sử dụng các kết nối dữ liệu không dây giữa các nút mạng. Mạng không dây được ưa thích bởi các hộ gia đình, các doanh nghiệp hay các cơ sở kinh doanh vừa và lớn có nhu cầu kết nối internet nhưng không thông qua quá nhiều cáp chuyển đổi. Các mạng không dây được quản lý bởi hệ thống truyền thông vô tuyến của các nhà mạng. Những hệ thống này thường được đặt tập trung hoặc rời rạc tại những cơ sở lưu trữ của các nhà mạng. Cấu trúc mạng thường được sử dụng là cấu trúc OSI.

Những ví dụ điển hình về mạng không dây là: mạng wifi, mạng 3G, mạng điện thoại di động, mạng bluetooth, mạng nội bộ không dây (WLAN), mạng cảm biến không dây, mạng truyền thông vệ tinh và mạng sóng mặt đất.

## Thuật ngữ
*mạng MAN không dây (WMAN) - mạng đô thị không dây
*mạng LAN không dây (WLAN) - mạng cục bộ không dây
*mạng PAN không dây (WPAN) - mạng cá nhân không dây
*GSM - Chuẩn toàn cầu cho truyền thông di động số, thông dụng tại hầu hết các nước ngoại trừ Hàn Quốc và Nhật Bản.
*Mạng di động tùy biến (*Mobile ad-hoc network*)
*Wi-Fi - một tập các chuẩn tương thích sản phẩm dành cho các mạng WLAN dựa trên đặc tả IEEE 802.11
*Warchalking
*Wireless mesh network

## Một số viện nghiên cứu
*University of California, Berkeley
*University of Pennsylvania
*Massachusetts Institute of Technology
*Helsinki University of Technology
*Royal Institute of Technology (Stockholm, Sweden)
*Stanford University

## Một số hãng sản xuất nổi tiếng về các thiết bị mạng không dây
* Thiết bị mạng, thiết bị cầm tay
**Nokia
**Apple
**Samsung
**Sony Ericsson
**Motorola
**Ericsson (chỉ có thiết bị mạng)
**Siemens AG
**Sony Ericsson (chỉ có thiết bị cầm tay)

## Một số cộng đồng
* NYCwireless
* RedLibre
* FreeNetworks
* Personal Telco

## Xem thêm
*Mạng cộng đồng không dây
*Mạng LAN không dây
*Công nghệ mạng không dây

## Tham khảo

*Wireless Networking Tutorials
*Online tutorials from IEEE Communications Society
Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam

**Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam** (**Vinataba**) là một doanh nghiệp nhà nước của Việt Nam, được thành lập từ năm 1985, hoạt động theo mô hình công ty mẹ-con từ 1 tháng 1 năm 2006.

Đây là một doanh nghiệp kinh doanh đa ngành, song sản xuất và buôn bán thuốc lá là ngành kinh doanh chủ yếu; các ngành kinh doanh khác là chế biến thực phẩm (bánh kẹo, nước tinh khiết, rượu, trà), tài chính - ngân hàng.

Vinataba có 10 công ty con, và 100% là vốn của Vinataba. Tổng công ty còn là cổ đông chi phối của 7 doanh nghiệp khác trong đó có 4 công ty cổ phần, 1 công ty trách nhiệm hữu hạn và 2 công ty liên doanh có vốn nước ngoài. Đáng chú ý là có hai công ty trong số 7 doanh nghiệp này thuộc ngành chế biến bánh, kẹo. Tổng công ty cũng còn là cổ đông của 4 doanh nghiệp khác, trong đó có 1 doanh nghiệp trong ngành chế tạo bao bì (thùng cát tông, giấy nhôm), 1 doanh nghiệp thuộc ngành bảo hiểm và 1 doanh nghiệp thuộc ngành ngân hàng.

## Công ty con
Sau đây là danh sách các đơn vị thành viên
#Công ty TNHH Một thành viên Thuốc lá Sài Gòn
#Công ty Thuốc lá Thăng Long
#Công ty Thuốc lá Bắc Sơn
#Công ty Thuốc lá Thanh Hóa
#Công ty Thuốc lá Long An
#Công ty Thuốc lá Cửu Long
#Công ty Thuốc lá Đồng Tháp
#Công ty Thuốc lá An Giang
#Công ty Thuốc lá Bến Tre
#Công ty TNHH MTV Viện Thuốc lá

## Công ty có phần vốn chi phối của Vinataba
#Công ty Thuốc lá Đà Nẵng
#Công ty Cổ phần Cát Lợi
#Công ty Cổ phần Hòa Việt
#Công ty Cổ phần Ngân Sơn
#Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà
#Công ty Liên doanh Hải Hà - Kotobuki
#Công ty Liên doanh Thuốc lá Vinasa

## Đơn vị hạch toán phụ thuộc
#Công ty Thương mại thuốc lá
#Công ty xuất nhập khẩu thuốc lá

## Các công ty có vốn hùn của Vinataba
#Công ty Liên doanh BAT - Vinataba 
#Công ty Liên doanh Vina Toyo 
#Tổng công ty Bảo Minh
#Ngân hàng Cổ phần Eximbank

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web Vinataba
Dạm ngõ

**Lễ dạm ngõ** (còn gọi là **lễ xem mặt**, **đám nói (miền Nam)**) là một nghi lễ trong phong tục hôn nhân của người Việt. Lễ này nhằm chính thức hóa quan hệ hôn nhân của hai gia đình.

Lễ chạm ngõ ngày nay là buổi gặp gỡ giữa hai gia đình. Nhà trai xin đến nhà gái đặt vấn đề chính thức cho đôi nam nữ được tìm hiểu nhau một cách kỹ càng hơn trước khi đi đến quyết định hôn nhân. Buổi lễ này, không cần vai trò hẹn trước của người mối (kể cả những trường hợp yêu nhau nhờ mai mối), không cần lễ vật rườm rà.

Về bản chất, lễ này chỉ là một ứng xử văn hóa, thông qua đó hai gia đình biết cụ thể về nhau hơn (về gia cảnh, gia phong), từ đó dẫn tới quyết định tiếp tục hay không quan hệ hôn nhân của hai gia đình. Lễ vật của lễ chạm ngõ theo truyền thống rất đơn giản: chỉ có trầu cau.

Xét về mặt chức năng: nếu bỏ qua lễ này mà đi thẳng vào lễ ăn hỏi thì mọi việc sẽ bị cảm thấy đường đột, ngang tắt, không có khởi đầu. Vì thế, tuy không phải là một lễ trọng nhưng lại là một lễ không thể thiếu trong tiến trình hôn lễ. Hơn nữa, lễ này không tốn kém (lễ vật chỉ có trầu cau) mà lại biểu thị được bản sắc văn hóa dân tộc (văn hoá trầu cau) thì việc bỏ qua lễ này là điều không hợp lý. Đối với lễ này, thường người Việt Nam vẫn tiến hành theo khuôn mẫu cổ truyền.

## Thành phần tham gia
#Nhà trai: Ba (bố), mẹ, chú rể tương lai, người mối (nếu có). Không nhất thiết phải đi đủ 5-7 người, 3 người vẫn được. Có thể có Ông bà nội, ngoại hoặc chú bác cậu dì bên nội, ngoại.
#Nhà gái: Cả gia đình nhà gái (Cha, mẹ, cô dâu tương lai; ông bà nội, ngoại hoặc đại diện nội, ngoại).

## Trang phục
Mọi người mặc trang phục lịch sự ăn nói nhẹ nhàng có văn hoá. Không nhất thiết mặc comple và áo dài (vì còn phụ thuộc vào thời tiết nắng mưa và địa hình, khoảng cách nhà gái...)

## Lễ vật của nhà trai

Trầu, cau, chè, thuốc, bánh kẹo, hoa quả (nếu có điều kiện), mỗi thứ đều phải tính chẵn. Lễ này đơn giản, không phải thủ tục rườm rà.

## Nhà gái

Dọn dẹp nhà cửa sạch, đẹp. Ăn mặc đẹp, trang trọng. Khi đoàn khách nhà trai đến, đón chào niềm nở. Tiếp khách bằng trà (nếu có trà thơm là tốt nhất). Khi nhà gái đồng ý nhận lễ vật, mang đặt lên bàn thờ thì cuộc lễ coi như kết thúc. Sau đó hai bên có thể ngồi lại nói chuyện đôi chút.

## Tham khảo
Dương lịch

**Dương lịch** là loại lịch mà ngày tháng của nó chỉ ra vị trí của Trái Đất trong chuyển động của nó xung quanh Mặt Trời (hay nói tương đương là vị trí biểu kiến của Mặt Trời trên thiên cầu).

Trong ngôn ngữ giao tiếp thông thường của người Việt hiện nay, thuật ngữ dương lịch nói chung chỉ là nói tới lịch Gregory mặc dù trên thực tế có nhiều loại lịch khác có cách thức tính toán ngày tháng như đã nói trên.

## Dương lịch chí tuyến
Nếu như vị trí của Trái Đất (hay Mặt Trời) được tính toán liên quan tới điểm phân (điểm xuân phân hay điểm thu phân) thì ngày tháng chỉ ra mùa (và như thế nó đồng bộ với xích vĩ của Mặt Trời). Những loại lịch như thế được gọi là **dương lịch chí tuyến**.

Một năm lịch trung bình của loại lich như thế là xấp xỉ bằng một vài dạng của năm chí tuyến (thông thường hoặc là năm chí tuyến trung bình hoặc là năm xuân phân).

Các loại lịch sau là dương lịch chí tuyến:
*Lịch Gregory
*Lịch Julius
*Lịch Bahá'í
*Lịch Alexandria
*Lịch Iran (lịch Jalāli)
*Lịch Malayalam
*Lịch Tamil
*Dương lịch Thái

Các loại lịch kể trên đều có một năm thường bằng 365 ngày, và đôi khi được mở rộng bằng cách bổ sung thêm 1 ngày dư để tạo thành năm nhuận.

## Dương lịch thiên văn
Nếu như vị trí của Trái Đất được tính toán liên quan tới vị trí của các định tinh thì ngày tháng của nó chỉ ra chòm sao hoàng đạo mà Mặt Trời có thể được tìm thấy gần đó. Những loại lịch như thế được gọi là **dương lịch thiên văn**.

Một năm lịch trung bình của những loại lịch này xấp xỉ năm thiên văn.

Lịch Hindu và lịch Bengal là dương lịch thiên văn. Chúng thông thường dài 365 ngày, nhưng hiện nay đã lấy thêm ngày dư để tạo ra năm nhuận.

## Phi dương lịch
Các loại lịch có thể được gọi là *phi* dương lịch, như lịch Hồi giáo là một loại âm lịch thuần túy và các loại lịch được đồng bộ với chu kỳ giao hội của Sao Kim hoặc đồng bộ với các thời điểm mọc gần Mặt Trời của các ngôi sao.

## Âm dương lịch
Các loại âm dương lịch cũng có thể được coi là "dương lịch" ở một mức độ nhất định nào đó, mặc dù ngày tháng của chúng trên thực tế lại chỉ ra các pha của Mặt Trăng. Do một âm dương lịch điển hình có một năm bao gồm một số nguyên dương nhất định các tháng Mặt Trăng, nên ngày tháng của nó không chỉ ra được vị trí của Trái Đất trong chuyển động xung quanh Mặt Trời như ở trường hợp của dương lịch thuần túy. Lịch Trung Quốc là một loại âm dương lịch điển hình.

## Xem thêm
*Lịch bóng Mặt Trời

## Tham khảo
Kentauros

**Kentauros** (, ), hay **Nhân Mã** là một sinh vật trong thần thoại Hy Lạp có nửa thân trên của con người và toàn bộ phần dưới là của con ngựa. Trong thần thoại Hy Lạp, loài Kentauros cùng tồn tại với con người, các anh hùng và các thần nhưng sống tại vùng núi của Thessalía. Theo thần thoại Hy Lạp, một vị vua tên là Ixion dám tán tỉnh Hera, vợ thần Zeus. Thần Zeus tức giận bèn lừa Ixion bằng cách tạo ra một cụm mây giống hình dạng Hera mà đây là thần Nephele. Ixion lấy Nephele, sinh ra một quái vật tên là Kentauros (nửa trên là người, nửa dưới là ngựa). Kentauros cùng với những con ngựa trên vùng núi Thessalía sinh ra dòng giống Kentauros. Cũng có nguồn cho rằng Kentauros là con của thần Apollo và tiên nữ Stilbe.

## Đặc điểm
Đa số Kentauros là những sinh vật cộc cằn, thô lỗ và có ác cảm với con người. Tuy nhiên, có một Kentauros tên là Cheiron có tính cách tử tế, đàng hoàng và có trí tuệ. Cheiron không phải là con cháu của Nephele như các Kentauros khác và là bạn của các anh hùng Peleus và Heracles. Peleus đã đưa con trai của mình là anh hùng Achilles cho Cheiron nuôi dưỡng. Cheiron chết vì mũi tên độc của Heracles do bị bắn lầm. Khi ông chết, được đặt cùng những chòm sao trên trời. Ngày nay, từ Nam Bán Cầu có thể nhìn thấy chòm sao Nhân Mã mang hình dáng một Kentauros cầm kiếm, cách Trái Đất 4,5 năm ánh sáng tức là khoảng 425.736.000&nbsp;km (nếu lấy vận tốc ánh sáng là 300.000&nbsp;km/s).

## Xem thêm

* Kim ngưu Minotaur
* Nhân ngư
* Nhân dương
* Nhân sư
* Quái vật Typhon
* Quái vật Chimera
* Chó ba đầu Cerberus
* Quái vật Lamia

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* John W. Philpus, "A Catalogue of Centaurs on Greek and Related Painted Pottery", 2000
Phán xét của Paris

**Phán xét của Paris** là phán xét nổi tiếng trong thần thoại Hy Lạp, về việc lựa chọn vị nữ thần đẹp nhất trên đỉnh Olympus, mà kết quả là đã gây ra Chiến tranh thành Troia.

Theo sử thi *[[Iliad|Illiad]]*, do bất mãn vì không được mời dự hôn lễ của nữ thần biển Thetis - con gái lão thần biển Nere và chàng Peleus - con trai thần Zeus, nữ thần Bất hoà Eris đã lấy một quả táo vàng trong vườn của các nàng Hesperite, ghi lên đó dòng chữ "Tặng vị nữ thần đẹp nhất" rồi ném nó vào bàn tiệc. Cuộc tranh cãi giữa 3 vị nữ thần, Hera - vợ thần Zeus, Athena - nữ thần trí tuệ và Aphrodite - nữ thần tình yêu, để giành quả táo diễn ra quyết liệt. Cuối cùng, họ phải nhờ đến người phân xử là hoàng tử Paris, con vua Priam của thành Troia. Ba vị nữ thần đưa ra điều kiện như sau: Athena sẽ giúp chàng trở thành chiến binh bất khả chiến bại, Hera sẽ giúp chàng có được quyền lực, còn Aphrodite sẽ giúp chàng có được một người vợ xinh đẹp nhất thế gian. Cuối cùng, Paris đã chọn Aphrodite. Thua cuộc, Hera và Athena thề sẽ tiêu diệt thành Troy, nơi cha của Paris đang trị vì. Aphrodite thực hiện lời hứa bằng cách đánh cắp Helen - vợ vua Menelaus xứ Sparta. Và Chiến tranh thành Troy bắt đầu từ đó.

## Tham khảo
Vitruvius

**Marcus Vitruvius Pollio** (80-70 TCN - 15 TCN)(*) là một kiến trúc sư, kĩ sư công binh người La Mã, phục vụ trong quân đội La Mã tại Tây Ban Nha và xứ Gaule dưới thời của độc tài La Mã Julius Caesar. Ông cũng tham gia cuộc tiến công vào xứ Gaul.Trong chiến tranh ông phục vụ trong quân đoàn VI (Legio VI ferrata) (1). Lúc đầu ông làm việc dưới quyền kĩ sư trưởng Lucius Cornelius Balbus. Sau đó,chính ông là người thiết kế các cỗ máy bắn đá từ năm 52 đến năm 51(năm kết thúc cuộc chiến),trong đó có cỗ máy đã hạ gục đội quân của Vercingetorix (2). Người ta biết rất ít về cuộc đời của ông. Thậm chí hai tên của ông là Marcus và Pollio cũng không được khẳng định chắc chắn. Đó chỉ là phỏng đoán được nhắc đến bởi Cetius Faventinus.

Ông là tác giả của cuốn sách nổi tiếng *[[De architectura]]* (Mười cuốn sách về kiến trúc). Hiện nay, tác phẩm này được coi là tác phẩm lý thuyết kiến trúc cổ nhất được biết của loài người. Trong đó ông đưa ra ba quan điểm nền tảng của kiến trúc là *Firmitas-Ultilitas-Venustas* (Bền vững-Thích dụng-Đẹp), còn được gọi là "tam giác Vitruvius". Lý thuyết kiến trúc của ông có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của lịch sử kiến trúc sau này.

## Tham khảo

* McEwen, I, *Vitruvius: Writing the Body of Architecture*, MIT Press, 2004
* Baldwin, B, The Date, Identity, and Career of Vitruvius, *Latomus*, Vol 49, 1990, p425-34
* Joseph Gwift,*Marcus Vitruvius Pollio* in ten books translated from Latin

## Liên kết ngoài
* http://en.wikipedia.org/wiki/Vitruvius(2)''Mười cuốn sách về kiến trúc'', tiếng Latinh và tiếng Anh
* ''Mười cuốn sách viết về kiến trúc'', Perseus Classics Collection. tiếng Latinh và tiếng Anh, hình ảnh
## Chú thích
(*) Khi Vitruvius dâng sách cho hoàng đế Augustus năm 25 TCN ông cũng đã khá già rồi mà hoàng đế vẫn còn trẻ.DO vậy nói ông sinh năm 70TCN(hơn hoàng đế 7 tuổi) là điều không hợp lý,hơn nữa dựa theo năm Caesar thành lập quân đoàn VI(58TCN) thì ông ít ra phải sinh từ năm 75 TCN trở về trước(ở La Mã tuổi nhập ngũ từ 17-45 tuổi)
Filarete

**Antonio Averlino** (thường được biết dưới tên **Filarete**, có nghĩa là "Người yêu đạo đức" trong tiếng Hy Lạp; 1400–1469) là một kiến trúc sư, nhà điêu khắc và nhà lý thuyết kiến trúc người Ý của thời kì Phục hưng.

## Tiểu sử
Ông sinh ra ở Firenze, phục vụ dưới trướng của Giáo hoàng Eugenius IV. Tác phẩm "Luận về kiến trúc" (tiếng Ý: *Trattato di architettura*) của ông gồm 25 cuốn nhỏ, được sắp xếp rời rạc dưới dạng văn kể chuyện. Ông là người đầu tiên sử dụng thổ ngữ để viết tác phẩm về lý thuyết kiến trúc thay vì tiếng Latinh.

Tiếp nối Vitruvius và Leone Battista Alberti, Filarete cho rằng kiến trúc hình thành từ nhu cầu sử dụng và, do vậy, túp lều nguyên thủy chính là cội nguồn của kiến trúc. Ông lấy cơ thể con người làm hệ so sánh cơ bản trong kiến trúc. Theo ông, sự hình thành của thức cột cổ điển xuất phát từ túp lều nguyên thủy, mà tỉ lệ của nó chính là tỉ lệ của cơ thể con người. Ông đi sâu phân tích nhân trắc học cơ thể con người dựa trên đồ hình của Vitruvius. Từ đó, thành phố cũng chính là cơ thể con người, ông đưa ra một mô hình đô thị mới hình sao tám cạnh, chống lại mô hình bất hợp lý thời Trung cổ. Từ quan điểm nhân trắc học trong kiến trúc, Filarete đã có phần chuyển sang quan điểm về phỏng sinh học. Theo ông, kiến trúc là một sản phẩm xuất phát từ cơ thể con người, cũng bị bệnh và chết như con người. Thực tế quan điểm này của ông không vượt qua được quan điểm của Alberti trình bày trong cuốn mười của tác phẩm "Nghệ thuật xây dựng trong mười cuốn sách" (*De re aedificatoria*). Filarete là người đầu tiên nhận ra tầm quan trọng của bản vẽ trong diễn giải lý thuyết kiến trúc. Chính ông là người đầu tiên sử dụng bản vẽ để minh họa lý thuyết của mình.

## Tham khảo

*Mumford, Lewis. 1961. *The City in History: Its Origins and Transformations, and its Prospects* (New York: Harcourt, Brace & World)
*Filarete, (1965). *Treatise on Architecture* dịch bởi John R. Spencer (New Haven: Yale University Press)
*Tiểu sử 
*Luận về các thuyết của Averlino và da Vinci 
*Miêu tả về cửa chính 
*Peter J. Murray, 1963. *The Architecture of the Italian Renaissance* (London:Batsford), pp 100ff
*Plan của Sforzinda 
*Fred Luminoso, 2000. "The Ideal City: Then and Now" 
*"Sforzinda: progetto di città ideale"  (tiếng Ý)
*Cửa của Filarete tại stpetersbasilica.org
Francesco di Giorgio Martini

**Francesco Di Giorgio Martini** (23 tháng 9 1439 - 29 tháng 11, 1501) tại Siena, là một họa sĩ, nhà điêu khắc, kiến trúc sư và nhà thiết kế người Ý trong thời kì tiền Phục hưng.

Là con trai của một thủ thư, ông theo học điêu khắc với Lorenzo Di Pietro vào khoảng năm 1460. Cũng vào thời điểm này, Giorgio phục vụ dưới triều đại của Giáo hoàng Pius II Ông đã tham gia thiết kế cung Poccolomini nhưng bị loại khỏi cuộc thi. Ông là tác giả của hầu hết các bàn thờ của các nhà thờ xung quanh Bologna.

Ông là tác giả của "Khảo luận về kiến trúc" (*Trattato di architettura*). Tác phẩm này gồm 7 cuốn sách
#Điều kiện ban đầu cho xây dựng
#Xây dựng nhà ở và lâu đài
#Pháo đài và quy hoạch đô thị
#Đền đài và các công trình tôn giáo
#Thành trì
#Cầu cảng
#Máy móc xây dựng

Đặc điểm quan trọng nhất trong lý thuyết kiến trúc của Giorgio Martini là nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỉ lệ con người và công trình kiến trúc. Dựa trên triết học của Platon, Aristotle và Vitruvius, ông coi ngôi nhà, con người và vũ trụ phải tương đồng với nhau và tỉ lệ của cơ thể con người chính là tỉ lệ chuẩn cho cấu trúc của đô thị. Tỉ lệ nhân trắc học được Martini nâng cao hơn các người tiền nhiệm bằng cách lấy đầu người làm đơn vị modul của hệ dầm. Tuy nhiên điểm khác biệt của Martini nằm ở chỗ ông xuất phát từ một hệ modul phù hợp với cơ thể con người chứ không phải lấy cơ thể con người làm hệ modul. Có thể nói, ông là người đi trước Le Corbusier hàng trăm năm ở ý tưởng về modul.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Tiểu sử
Alberti (định hướng)

**Alberti** là họ của một gia đình nổi tiếng tại Firenze, tương đương với họ Medici và Albizzi.

*Alberto di Giovanni Alberti (1525-1599), kiến trúc sư Ý
*Antonio degli Alberti (khoảng 1360-1415), nhà thơ Ý
*Domenico Alberti (khoảng 1710-1740), nhà soạn nhạc và ca sĩ Ý
*Friedrich August von Alberti (1795-1878), nhà cổ sinh vật học
*Gasparo Alberti (khoảng 1480-1560), nhà soạn nhạc Ý
*Giuseppe Matteo Alberti (1685-1751), nhà soạn nhạc Ý
*Innocentio Alberti (khoảng 1535-1615), nhà soạn nhạc Ý
*Johann Friedrich Alberti (1642-1710), nhà soạn nhạc Đức
*Leone Battista Alberti (1404-1472), kiến trúc sư, nghệ sĩ, nổi tiếng trong nhiều lãnh vực
*P.A. Alberti (1851-1932), chính khách Đan Mạch
*Pietro Alberti (16??&ndash;17??); nhà soạn nhạc Ý, nghệ sĩ đàn ống và nghệ sĩ vĩ cầm sống ở Bắc Âu.
*Rafael Alberti (1902&ndash;1999); nhà thơ Tây Ban Nha.
*Willy Alberti nghệ sĩ Hà Lan thế kỷ 20. Cha của Willeke Alberti.
*Willeke Alberti ca sĩ Hà Lan. Con gái của Willy Alberti.
Peter Behrens

**Peter Behrens** (14 tháng 4 năm 1868 – 27 tháng 1 năm 1940) là một kiến trúc sư và nhà thiết kế đồ họa người Đức. Ông là người đã đặt những viên gạch đầu tiên cho sự phát triển của kiến trúc hiện đại Đức. Các kiến trúc sư hàng đầu của Kiến trúc Hiện đại của thế kỉ 20 như Le Corbusier, Ludwig Mies van der Rohe, Walter Gropius đều làm việc ở xưởng thiết kế của ông.

## Công trình nổi tiếng
* Nhà máy tua bin AEG

Tập tin:AEG_by_Peter_Behrens.jpg|Nhà máy tua bin AEG
Hình:DA-Haus Behrens1.jpg|Biệt thự Behrens tại Darmstadt


## Tham khảo
Theo van Doesburg

**Theo van Doesburg** (30 tháng 8 năm 1883 – 7 tháng 3 năm 1931) là một người Hà Lan hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau của nghệ thuật như hội họa, văn học, thơ ca và kiến trúc. Ông là người sáng lập và thủ lĩnh của phong trào nghệ thuật De Stijl (Phong cách). Các tác phẩm của Theo có ảnh hưởng mạnh xuống trường phái Bauhaus cũng như trào lưu kiến trúc quốc tế sau này.

## Tiểu sử

## Tham khảo

* Baljeu, Joost: *Theo van Doesburg* (London: Studio Vista, 1974)
* Overy, Paul. *De Stijl* (London: Studio Vista, 1969)
* White, Michael: *De Stijl and Dutch modernism* (Manchester [etc]: Manchester University Press, 2003)

## Liên kết ngoài

* Scans of the ''De Stijl'' issue with Van Doesburg's ''Letterklankbeelden''
Hendrik Petrus Berlage

**Hendrik Petrus Berlage** (12 tháng 1 năm 1856 – 12 tháng 8 năm 1934) là một kiến trúc sư người Hà Lan có đóng góp quan trọng trong sự phát triển của kiến trúc châu Âu đầu thế kỷ 20.

Ông là học trò của Gottfried Semper ở Học viện Kỹ thuật Zurich, Thụy Sĩ. Trong thập niên 1870 Berlage du lịch khắp châu Âu. Trong khoảng thập niên 1880, ông lập ra một văn phòng thiết kế ở Hà Lan cùng với Theodore Sanders. Những đồ án của họ thường pha trộn giữa tính thực hành và tính viễn tưởng. Berlage có đóng góp quan trọng trong việc hình thành một tư duy mới về mối liên hệ giữa không gian kiến trúc, kỹ thuật và sự trang trí. Các công trình của ông thể hiện một mối liên hệ chặt chẽ về mặt hình học, đôi khi đến mức cực đoan. Điều này làm ông có những điểm tương đồng với Kiến trúc sư người Áo Adolf Loos.

Công trình Sàn giao dịch chứng khoán Amsterdam là một minh chứng rõ ràng nhất cho tư duy không gian - kỹ thuật của ông. Với sự phát triển của đồ án qua 3 giai đoạn, từ 1886 đến 1905, Berlage nhấn mạnh xuống các khối kiến trúc tổng thể thô mộc, không gian nội thất đơn giản và việc giản lược các chi tiết trang trí mặt đứng và phụ trợ. Với ông, kỹ thuật sẽ định hình vẻ đẹp của kiến trúc.

Sau khi đi du lịch Mỹ vào năm 1911, ông bị ảnh hưởng mạnh bởi ý tưởng về kiến trúc hữu cơ của Henry Hobson Richardson, Louis Sullivan, và Frank Lloyd Wright.

Ông được xem như "Người cha của kiến trúc hiện đại" Hà Lan và là người bắc cầu giữa phong cách Truyền thống và phong cách Hiện đại. Là người sáng lập ra trường phái Amsterdam trong lịch sử kiến trúc, tư tưởng và lý thuyết của ông có ảnh hưởng mạnh xuống trường phái "De Stijl" ở Hà Lan và trường phái "Khách quan mới" (*Neue Sachlichkeit*). Ông đã nhận được Huy chương Vàng của Hoàng gia Anh năm 1932 và là thành viên của Hiệp hội Quốc tế Kiến trúc Hiện đại (*Congrès International d'Architecture Moderne*, CIAM).

Ông mất ở Den Haag năm 1934.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Tiểu sử và công trình kiến trúc
Kiến trúc hiện đại

Trào lưu **kiến trúc hiện đại** (*Modernism*) là một khái niệm rất rộng được sử dụng để miêu tả các công trình khác nhau có các đặc điểm tương đồng về sự đơn giản trong bố cục hình khối không gian, tổ chức mặt bằng tự do phi đối xứng, mặt đứng loại bỏ việc sử dụng các họa tiết trang trí của trường phái cổ điển cũng như việc sử dụng vật liệu mới như kính, thép, bê tông. Kiến trúc hiện đại là một sự đoạn tuyệt mạnh mẽ với kiến trúc cổ điển, thể hiện một lối tư duy mới của sự phát triển bùng nổ của các xã hội châu Âu cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20.

Trường phái kiến trúc này, xuất phát ở châu Âu từ cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20 và đã nhanh chóng phổ biến, trở thành một trường phái chủ đạo ra trên toàn thế giới đến thập niên 1970.

Hiện nay mặc dù một định nghĩa chuẩn xác về khái niệm kiến trúc hiện đại vẫn còn đang được tranh luận, nhưng người ta thống nhất rằng trào lưu kiến trúc hiện đại của thế kỉ 20 đã được thay thế bằng trào lưu kiến trúc hậu hiện đại (*Postmodernism*). Trong số những phong trào quan trọng nhất trong lịch sử kiến trúc, ít nhiều ảnh hưởng trực tiếp đến kiến trúc và quy hoạch đô thị của thế kỷ 20, được nhớ đến như những bậc thầy của phong trào Le Corbusier, Ludwig Mies van der Rohe, Walter Gropius, Frank Lloyd Wright, Alvar Aalto, và cả người Ý Giovanni Michelucci, Gio Ponti , Gualtiero Galmanini, Franco Albini.

## Các kiến trúc sư tiêu biểu
*Le Corbusier
*Ludwig Mies van der Rohe
*Walter Gropius
*Tange Kenzo
*Richard Meier
*Maki Fumihiko
*Adolf Loos

## Tham khảo
Chiến tranh Iraq

**Chiến tranh Iraq** hay **Chiến dịch Giải phóng Iraq** theo cách gọi của Chính phủ Hoa Kỳ là một cuộc chiến tranh diễn ra tại Iraq từ ngày 20 tháng 3 năm 2003 đến ngày 18 tháng 12 năm 2011, giữa Lực lượng Đa Quốc gia do Hoa Kỳ dẫn đầu với bên kia là chính quyền Saddam Hussein và sau Saddam Husein bị lật đổ là các lực lượng nổi dậy.

Tuy **[[Lực lượng Đa quốc gia - Iraq|Lực lượng Đa Quốc gia]]** đã lật đổ được chính quyền của Saddam Hussein nhưng các thế lực  nổi dậy vẫn chưa được trấn áp hoàn toàn, dẫn đến việc mặc dù Tổng thống Hoa Kỳ Barrack Obama đã tuyên bố rút hết quân nhân và kết thúc chiến tranh nhưng vẫn để lại gần 50 vạn nhân viên quân sự dưới tư cách cố vấn viên quân sự cho chính quyền Iraq mới.

## Chú thích và tham khảo
# Cuộc xung đột này cũng được gọi là **Chiến tranh vùng Vịnh thứ 2** để phân biệt nó với Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991. Ngày nay, các thuật ngữ này được sử dụng ít hơn "Chiến tranh Iraq" hay "Chiến tranh của Bush năm 2003" (tên thứ hai được sử dụng nhất là bởi các nhà hoạt động chống chiến tranh)
# Thuật ngữ "đa quốc gia" trong Lực lượng đa quốc gia ở Iraq đã bị chỉ trích vì nhiều nước chỉ góp một phần lực lượng nhỏ, còn 98% quân đội trong cuọc chiến tranh là lính của Hoa Kỳ và Vương quốc Anh.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*Giải phóng Baghdad
*Quân Đồng minh tiến vào Baghdad năm 2003
Tony Blair

**Anthony Charles Lynton Blair** (sinh ngày 6 tháng 5 năm 1953) là Thủ tướng Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland từ ngày 2 tháng 5 năm 1997 tới ngày 27 tháng 6 năm 2007 và là lãnh đạo Công Đảng Anh từ ngày 21 tháng 7 năm 1997 đến năm ngày 2 tháng 5 năm 2007. Ông cũng đã từng đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Ngân khố và Bộ trưởng Dân chính của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland.

Tony Blair trở thành chủ tịch Đảng Lao động từ tháng 7 năm 1994 sau khi người tiền nhiệm John Smith qua đời vào tháng 5 năm đó. Ông trở thành thủ tướng Anh sau khi đảng Lao động thắng lớn trong cuộc tổng tuyển cử năm 1997, thay thủ tướng John Major và kết thúc giai đoạn 18 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ. Cho đến nay ông là thủ tướng lâu năm nhất của đảng Lao động và là người duy nhất dẫn dắt đảng này chiến thắng ba cuộc tổng tuyển cử kề nhau. Ông từ chức vào ngày 27 tháng 6 năm 2007 và người kế nhiệm ông là Gordon Brown.

Ông từng là bạn học chung với diễn viên nổi tiếng người Anh Rowan Atkinson.

## Tác phẩm
* *Socialism* (1994)
* *What Price a Safe Society?* (1994)
* *Let Us Face the Future* (1995)
* *New Britain: My Vision of a Young Country* (1997)
* *Leading the Way: New Vision for Local Government* (1998)
* *The Third Way: New Politics for the New Century* (1998)
* *Superpower: Not Superstate?* (2000)
* *The Courage of Our Convictions* (2002)
* *A Journey* (Hành trình chính trị của tôi, 2010), tự truyện

## Xem thêm
* Thủ tướng Anh
* Chính trị Anh
* Danh sách các Thủ tướng Anh

## Tham khảo

* "Whatever happened to Cool Britannia ? The UK after eight years of Blair"  30 học giả Anh, Mỹ, Canada nhận xét về Blair sau hai nhiệm kỳ, tháng 5 năm 2005
* Beckett, F. & Hencke, D. (2004). *The Blairs and Their Court*, Aurum Press, ISBN 1-84513-024-3
* Blair, T. (2004). "Blair, The Right Hon. A. C. L." from *Who's Who*, 156th ed., London: A & C Black.
* Her Majesty's Government (2004). "The Prime Minister: A Biography". 
* Halsbury's Laws of England (2004), các việc bãi chức trong đạo luật về Hiến pháp và Nhân quyền của Anh
* "The September Dossier"
* "The Dodgy Dossier" 
* Tuition Fee Time Table

## Liên kết ngoài

* Số 10 Đường Downing &nbsp;– website chính thức của Thủ tướng Anh
* A Day in the Life &nbsp;– phim tài liệu trên mạng bởi Tony Blair về cuộc sống Thủ tướng
Trường phái kiến trúc

**Trường phái kiến trúc** được hình thành dựa trên sự phân loại về công trình kiến trúc bằng các đặc điểm hình thái học ở hình thức, kĩ thuật xây dựng, vật liệu sử dụng trong lịch sử kiến trúc.

## Các trường phái hoặc khuynh hướng kiến trúc trong lịch sử

## Tham khảo
Chợ phiên Cốc Ly

**Cốc Ly** là một chợ vùng cao ở xã Cốc Ly thuộc huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.

Chợ Cốc Ly được họp vào mỗi thứ 3 hàng tuần. Tuy không phải là một chợ lớn nhưng Cốc Ly rất quan trọng đối với đồng bào dân tộc ở phía tây Bắc Hà. Đây là nơi họp mặt, trao đổi, mua bán của người Mông Hoa, người Dao khuyển (Dao Đen) và người Nùng. Hàng hóa bày bán ở chợ là các sản vật địa phương và đồ dùng được mang từ miền xuôi lên hoặc nhập từ Trung Quốc về.

Nằm ngay cạnh cầu treo bắc qua sông Chảy, Cốc Ly còn là một điểm du lịch hấp dẫn. Du khách tới Cốc Ly sau khi thăm chợ có thế đi thuyền dọc sông, ghé thăm các bản người dân tộc hai bên bờ sông.

## Hình ảnh

File:Coc Ly market (20).jpg
File:Coc Ly market (12).jpg
File:Coc Ly market (15).jpg
File:Coc Ly market (14).jpg
File:Coc Ly market (9).jpg
File:Coc Ly market (18).jpg
File:Coc Ly market (17).jpg
File:Hmong women at Coc Ly market, Sapa, Vietnam.jpg


## Xem thêm

*Lào Cai
*Fansipan
*Sa Pa
*Chợ Bắc Hà

## Tham khảo
Nucleotide

**Nucleotide** (nu-clê-ô-tit) là một hợp chất hóa học gồm có 3 phần chính: một nhóm heterocyclic, nhóm đường, và một hay nhiều nhóm phosphate. Các **nucleotide** phổ biến nhất là dẫn xuất của purine hoặc pyrimidine, và đường ở dạng pentose (đường chứa 5 cacbon) deoxyribose hay ribose. Các **Nucleotide** là monomers của nucleic acids, chúng liên kết với nhau để tạo thành nucleic acid.

Các **nucleotide** là đơn vị cấu trúc của RNA, DNA, và nhiều yếu tố khác - CoA, flavin adenine dinucleotide, flavin mononucleotide, adenosine triphosphate và nicotinamide adenine dinucleotide phosphate. Trong tế bào, chúng đóng vai trò quan trọng trong trao đổi chất (*metabolism*) và phát tín hiệu.

## Nucleotide

## Deoxynucleotides

**Chú ý**: Đối với *ribose*, có sự hiện hữu của đường deoxyribose thì tiền tố "*deoxy
*" có thể được thêm vào trước tên của nucleoside trong mọi trường hợp ngoại trừ đối với **thymidine**.*

== Tổng hợp ==
*Tổng hợp tái sử dụng'' là quá trình sử dụng lại các phần của nucleotide trong quá trình tổng hợp ra nucleotide mới.

### Trong tự nhiên
#### Purine ribonucleotides
#### Pyrimidine ribonucleotides

### Dùng hóa bảo trợ

## Tham khảo

## Xem thêm

* Gene
* Di truyền học
* Chromosome
* Nucleobase
* Nucleic acid analogues

## Các liên kết ngoài

* 
* Ký hiệu và Biểu tượng của các Nucleic Acids, Polynucleotides và cấu trúc của các thành phần cấu thành chúng (IUPAC)
* Provisional Recommendations 2004 (IUPAC)
* Giải thích hóa học của cấu trúc nucleotide