Ngữ hệ Turk

**Ngữ hệ Turk** là một ngữ hệ gồm ít nhất 35 ngôn ngữ, được nói bởi các dân tộc Turk trên một khu vực rộng lớn từ Đông Âu và Địa Trung Hải tới Siberia và miền Tây Trung Quốc. Vùng đất khởi nguồn của hệ là Tây Trung Quốc và Mông Cổ, từ đó mở rộng ra Trung Á và xa hơn nữa về phía tây.

Các ngôn ngữ Turk được sử dụng như tiếng bản ngữ bởi chừng 170 triệu người, và tổng số người nói, gồm cả người nói như ngôn ngữ thứ hai, là hơn 200 triệu. Ngôn ngữ Turk với lượng người nói lớn nhất là tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, được sử dụng chủ yếu tại Tiểu Á và bán đảo Balkan, chiếm 40% tổng số người nói các ngôn ngữ Turk.

Những đặc điểm của tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, như sự hài hòa nguyên âm (vowel harmony), tính chắp dính, và sự thiếu vắng giống ngữ pháp, cũng là đặc điểm chung của toàn ngữ hệ Turk. Người nói các ngôn ngữ Oghuz (gồm tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan, Turkmen, Qashqai, và Gagauz) có thể hiểu lẫn nhau trong rất nhiều trường hợp.

## Xem thêm

* Ngữ hệ Altai
* Danh sách ngôn ngữ Turk

## Tham khảo

## Đọc thêm

* Akhatov G. Kh. 1960. "About the stress in the language of the Siberian Tatars in connection with the stress of modern Tatar literary language" .- Sat *"Problems of Turkic and the history of Russian Oriental Studies." Kazan. 
* Akhatov G.Kh. 1963. "Dialect West Siberian Tatars" (monograph). Ufa. 
* Baskakov, N. A. (1962, 1969). *Introduction to the study of the Turkic languages*. Moscow. 
* Boeschoten, Hendrik & Lars Johanson. 2006. *Turkic languages in contact*. Turcologica, Bd. 61. Wiesbaden: Harrassowitz. 
* Clausen, Gerard. 1972. *An etymological dictionary of pre-thirteenth-century Turkish*. Oxford: Oxford University Press.
* Deny, Jean et al. 1959–1964. *Philologiae Turcicae Fundamenta*. Wiesbaden: Harrassowitz.
* Dolatkhah, Sohrab. 2016. *Parlons qashqay.* In: collection "*parlons*". Paris: L'Harmattan.
* Dolatkhah, Sohrab. 2016. Le qashqay: langue turcique d'Iran. CreateSpace Independent Publishing Platform (online).
* Dolatkhah, Sohrab. 2015. Qashqay Folktales. CreateSpace Independent Publishing Platform (online).
* Johanson, Lars & Éva Agnes Csató (ed.). 1998. *The Turkic languages*. London: Routledge. .
* Johanson, Lars. 1998. "The history of Turkic." In: Johanson & Csató, pp.&nbsp;81–125.http://www.turkiclanguages.com/www/classification.html 
* Johanson, Lars. 1998. "Turkic languages." In: *Encyclopædia Britannica*. CD 98. Encyclopædia Britannica Online, 5 sept. 2007.http://www.britannica.com/eb/article-80003/Turkic-languages 
* Menges, K. H. 1968. *The Turkic languages and peoples: An introduction to Turkic studies*. Wiesbaden: Harrassowitz.
* Öztopçu, Kurtuluş. 1996. Dictionary of the Turkic languages: English, Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, Tatar, Turkish, Turkmen, Uighur, Uzbek. London: Routledge. 
* Samoilovich, A. N. 1922. *Some additions to the classification of the Turkish languages*. Petrograd.
* Savelyev, Alexander and Martine Robbeets. (2019). lexibank/savelyevturkic: Turkic Basic Vocabulary Database (Version v1.0) [Data set]. Zenodo. 
* Schönig, Claus. 1997–1998. "A new attempt to classify the Turkic languages I-III." *Turkic Languages* 1:1.117–133, 1:2.262–277, 2:1.130–151.
* Schönig, Claus. "The Internal Division of Modern Turkic and Its Historical Implications". In: *Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae*, vol. 52, no. 1, 1999, pp. 63–95. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/43391369 . Accessed 3 Jan. 2023.
* Starostin, Sergei A., Anna V. Dybo, and Oleg A. Mudrak. 2003. *Etymological Dictionary of the Altaic Languages.* Leiden: Brill. 
* Voegelin, C.F. & F.M. Voegelin. 1977. *Classification and index of the World's languages*. New York: Elsevier.