Tôn Thất Lập

Nhạc sĩ **Tôn Thất Lập** (25 tháng 2 năm 1942 &ndash; 26 tháng 7 năm 2023) với các bút danh khác là **Trần Nhật Nam**, **Lê Nguyên**, **Nguyễn Xuân Tân**, là Phó Chủ tịch Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội nhạc sĩ Việt Nam và là Tổng Biên tập tạp chí *Âm nhạc Việt Nam*.

Trong chiến tranh Việt Nam, Tôn Thất Lập hoạt động trong phong trào âm nhạc *Hát cho đồng bào tôi nghe*, ông đã sáng tác các ca khúc và hợp xướng như: "Hát cho dân tôi nghe", "Xuống đường" (viết chung với nhạc sĩ Lưu Hữu Phước), "Hát trong tù", "Lúa reo trên khắp đồng bằng"... đã được hát trong phong tranh đấu của học sinh, sinh viên miền Nam. Sau đó, ông ra Bắc học tại Nhạc viện Hà Nội rồi quay vào Nam làm công tác văn hóa của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam.

Kết thúc chiến tranh, ông công tác tại Sở Văn hoá – Thông tin Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều ca khúc ông sáng tác trong thời kỳ này đã được đông đảo quần chúng mến mộ: "Tình ca mùa xuân", "Tình ca tuổi trẻ", "Trị An âm vang mùa xuân", "Mưa thì thầm", "Oẳn tù tì", "Cô bé dễ thương", "Tình yêu mãi mãi"...
## Các ca khúc

* Hát cho dân tôi nghe (1967)
* Xuống đường (trước 1975, không rõ năm sáng tác)
* Hát trong tù (1970)
* Lúa reo trên khắp đồng bằng (trước 1975, không rõ năm sáng tác)
* Người đợi người (trước 1975, không rõ năm sáng tác)
* Hướng về quê hương độc lập (1975)
* Trị An âm vang mùa xuân (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Mưa thì thầm (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Tình ca mùa xuân (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Oẳn tù tì (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Cô bé dễ thương (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Tình yêu mãi mãi (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Tiếng hát về khuya (trước 1975, không rõ năm sáng tác)
* Phố mưa (trước 1975, không rõ năm sáng tác)
* Hát lời chiêm bao (thập niên 1990, không rõ năm cụ thể)
* Nụ hôn (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Tình ca tuổi trẻ (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Chiều trên sông Sài Gòn (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Không thể ngồi yên (1973–1974)
* Tiếng gọi sinh viên (1973–1974)
* Thanh niên ơi phố phường gọi ta đó (1973–1974)
* Nhớ về miền Nam (1973–1974)
* Đỉnh non cao (trước 1975, không rõ năm sáng tác)
* Đêm hồng (1968)
* Có ai về Hát giang (1971)
* Từ sông Hương nhớ về sông Hát (1971)
* Tình anh (sau 1975, không rõ năm sáng tác)
* Một dòng sông (1950–1960)
* Lời ca trên miền biển cả (sau 1960, không rõ năm cụ thể)
## Tuyển tập ca khúc
**Phố ca** (trước 1975, không rõ năm xuất bản cụ thể)

* **Nội dung**: Tuyển tập các ca khúc trữ tình, sáng tác trong giai đoạn đầu của Tôn Thất Lập, khi ông còn ở Huế (thập niên 1960). Các ca khúc mang âm hưởng dân gian xứ Huế, nói về tình yêu và thân phận con người.
* **Ca khúc tiêu biểu** (dựa trên):
** Tiếng hát về khuya
** Phố mưa

**Hát cho dân tôi nghe** (trước 1975, không rõ năm xuất bản cụ thể)

* **Nội dung**: Tuyển tập tập trung vào các ca khúc trong phong trào “Hát cho đồng bào tôi nghe”, mang tinh thần yêu nước, phản chiến, và đấu tranh của học sinh, sinh viên miền Nam trước 1975.
* **Ca khúc tiêu biểu**:
** Hát cho dân tôi nghe (1967)
** Xuống đường
** Hát trong tù (1970)
** Lúa reo trên khắp đồng bằng

**Những cánh chim từ vùng lửa đỏ** (1974)

* **Nội dung**: Được xuất bản bởi Hội Sinh viên Sáng tác Hải ngoại tại Paris, Pháp, khi Tôn Thất Lập sang Pháp du học năm 1973–1974. Tuyển tập này bao gồm các ca khúc sáng tác trong bối cảnh đấu tranh từ xa, thể hiện khát vọng thống nhất đất nước.
* **Ca khúc tiêu biểu**:
** Không thể ngồi yên (1973–1974)
** Tiếng gọi sinh viên (1973–1974)
** Thanh niên ơi phố phường gọi ta đó (1973–1974)
** Nhớ về miền Nam (1973–1974)
** Hướng về quê hương độc lập (1975)

**Tình ca mùa xuân** (sau 1975, không rõ năm xuất bản cụ thể)

* **Nội dung**: Tuyển tập các bản tình ca lãng mạn, sáng tác trong thời kỳ hòa bình, ca ngợi tình yêu và vẻ đẹp của đất nước. Một số ca khúc được viết dành tặng vợ ông, ca sĩ Liên Hương.
* **Ca khúc tiêu biểu**:
** Tình ca mùa xuân
** Mưa thì thầm
** Cô bé dễ thương
** Tình yêu mãi mãi

**Album Tình ca mùa xuân** (sau 1975, không rõ năm xuất bản cụ thể)

* **Nội dung**: Một album khác tập hợp các ca khúc trữ tình, với bài chủ đề *Tình ca mùa xuân*, thể hiện phong cách sáng tác lãng mạn của Tôn Thất Lập sau 1975.
* **Ca khúc tiêu biểu**:
** Tình ca mùa xuân

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Khác biệt nhạc chiến tranh hai miền Nhạc sĩ Tôn Thất Lập nói về khác biệt giữa âm nhạc hai miền Nam, Bắc Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh, BBC, 11.12.2012
* "Vì sao hát cho đồng bào tôi nghe?" BBC, 11.12.2012