open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Họ Hải đồng

**Họ Hải đồng**, **Họ Khuy áo** hay **họ Hắc châu** (danh pháp khoa học: **Pittosporaceae**) là một họ trong thực vật có hoa. Họ này bao gồm khoảng 200-250 (tùy theo hệ thống phân loại) loài cây thân gỗ, cây bụi và dây leo trong 6-10 chi. Các loài trong họ Pittosporaceae phân bố trong khu vực từ nhiệt đới tới ôn đới ấm của các vùng sinh thái châu Phi, Indomalaya, Australasia, đặc biệt đa dạng về loài tại Australia. Bên ngoài Australia hầu như chỉ có các loài của chi *Pittosporum*.
## Đặc điểm
Thân cây không lông hay có lông tơ, đôi khi có gai. Lá thường xanh, mọc so le, đôi khi mọc đối, không có lá bắc ở cuống lá; phiến lá chủ yếu dai như da, mép lá nhẵn, ít khi có khía răng cưa hay thùy. Cụm hoa dạng hoa tán, ngù, chùy hay đơn độc, có lá bắc. Hoa thông thường lưỡng tính, đôi khi tạp tính, đối xứng tỏa tia, ít khi đối xứng hai bên, thông thường dạng 5 (ngoại trừ bầu nhụy). Các lá đài thông thường tự do hay hợp sinh. Các cánh hoa tự do hay hợp sinh, màu trắng, vàng, lam hay đỏ. Các nhị đối diện các lá đài; chỉ nhị hình chỉ; bao phấn đính gốc hay đính lưng, 2-khoang, nứt theo chiều dọc hay bởi các lỗ chân lông. Bầu nhụy thượng, với 2 hay 3(–5) lá noãn, thông thường 1-khoang hay 2–5-khoang không đầy đủ; noãn nhiều, ngược noãn; đính vách, đính trụ hay ở đáy. Vòi nhụy ngắn, đơn hay 2–5-thùy, tồn tại lâu hoặc sớm rụng. Quả nang nứt theo đường ráp trục hoặc quả mọng. Hạt nhiều; vỏ hạt mỏng; nội nhũ nhiều; phôi nhỏ.

## Các chi
* *[[Bentleya]]*
* *[[Billardiera]]* (bao gồm cả *Marianthus)
* *Bursaria*
* *Cheiranthera*
* *Citriobatus*
* *Hymenosporum*
* *Pittosporum*: Hải đồng, hắc châu (khoảng 140-200 loài)
* *Pronaya*
* *Rhytidosporum* ?
* *Sollya''

## Hình ảnh

Tập tin:Pittosporum crassifolium0.jpg
Tập tin:Pittosporum crassifolium2.jpg
Tập tin:Starr 051004-4689 Pittosporum confertiflorum.jpg
Tập tin:Gluecksklee.jpg


## Tham khảo

* Pittosporaceae trong Quần thực vật Trung Hoa
* Pittosporaceae trong website của APG.
Giá trị trao đổi

**Giá trị trao đổi** là một quan hệ tỷ lệ về lượng giữa những giá trị sử dụng của các hàng hóa khác nhau có thể trao đổi cho nhau. Đây là một trong những khái niệm cơ bản của kinh tế chính trị, đặc biệt là kinh tế chính trị Mác - Lênin.

Khi một sản phẩm được làm ra, nó có giá trị sử dụng. Nhưng nếu không được đem trao đổi, thì nó chỉ đơn thuần là một sản phẩm và chỉ có giá trị sử dụng. Chỉ khi được đem trao đổi, thì nó mới trở thành hàng hóa và có giá trị trao đổi.

Biểu diễn bằng phương trình, có thể viết là:
x sản phẩm A = y sản phẩm B

Ví dụ: một con cừu = hai cái rìu

Có một giả thiết quan trọng cần chú ý là sự trao đổi ở đây là thứ trao đổi trực tiếp giữa sản phẩm này với sản phẩm kia. Quan hệ tiền tệ không được đưa vào xem xét. Nếu nới lỏng giả thiết này, tức là xem xét cả quan hệ tiền tệ, hoặc nói cách khác là đặt việc trao đổi trong bối cảnh nền kinh tế tiền tệ, thì giá trị trao đổi được thể hiện thành giá cả.

Do các sản phẩm có tính chất khác nhau, nên việc đo lường tỷ lệ giữa các giá trị sử dụng của nó không đơn giản. Để giải quyết khó khăn này, Karl Marx đã đưa ra một khái niệm về giá trị có tính phổ biến cho tất cả những hàng hóa.

## Tham khảo
Hàng hiệu

**Hàng hiệu** là một khái niệm được dùng để chỉ những sản phẩm chất lượng cao, có thương hiệu nổi tiếng. Khái niệm này được dùng nhiều nhất khi nói về thời trang. Chữ "hiệu" xuất phát từ từ "thương hiệu", "nhãn hiệu". Vì vậy nó còn được gọi là **hàng hiệu, đồ hiệu**.

Từ những năm giữa thập niên 1990, nhờ những phát triển về kinh tế của giai đoạn Đổi mới, ở Việt Nam xuất hiện một tầng lớp giàu có mới. Những người này, với khả năng tài chính và nhu cầu sử dụng đồ cao cấp, khẳng định mình, đã tìm tới những mặt hàng có nhãn hiệu nổi tiếng của nước ngoài. Ban đầu, một số nhãn hiệu thể thao như Adidas, Nike... được sản xuất và có đại lý chính thức ở Việt Nam, tuy không phải hàng xa xỉ ở các nước châu Âu, Mỹ nhưng cũng được coi là hàng hiệu. Các mặt hàng này có giá cả cao so với mức sống của người dân Việt Nam khi đó.

Tiếp đó, những người tiêu dùng giàu có tìm đến những mặt hàng cao cấp hơn được mang từ nước ngoài về, thường được gọi đồ xách tay. Đặc biệt những tay chơi trẻ có nhu cầu dùng hàng hiệu để khẳng định mình, và cùng với đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều những sàn nhảy, quán bar sang trọng.

Với khả năng kinh tế ngày càng cao, nhiều khách hàng dần hướng tới những mặt hàng cao cấp hơn. Từ đầu thập niên 2000, để khai thác thị trường tiềm năng Việt Nam, nhiều hãng thời trang cao cấp đã mở các đại lý chính thức tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, từ những nhãn hiệu phổ biến như Levi's, Esprit... tới những nhãn hiệu xa xỉ như Cartier, Louis Vuitton, Burberry... Ban đầu, những nhãn hiệu cao cấp thường bó hẹp trong khu mua sắm của các khách sạn sang trọng như Sofitel Metropole, nhưng sau đó dần xuất hiện phổ biến tại các trung tâm thương mại lớn.

Do những khác biệt về sở thích, khí hậu, việc tiêu thụ các sản phẩm thời trang cao cấp giữa Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cũng có những khác biệt. Với đặc thù nghề nghiệp và nhờ sự phát triển mạnh mẽ của thị trường ca nhạc Việt Nam, các ca sĩ thuộc giới tiêu thụ hàng hiệu mạnh mẽ nhất. Các hãng nổi tiếng cũng dùng hình ảnh của các ca sĩ, diễn viên nổi tiếng để quảng bá khi khai trương các cửa hàng của mình.

Ngoài các đồ chính hãng, thị trường ở Việt Nam cũng tồn tại nhiều hàng nhái. Một số mặt hàng có chất lượng thấp, nhưng vẫn gắn các nhãn hiệu nổi tiếng và bán với giá rẻ. Một số hàng nhái khác có chất lượng cao hơn, nhưng không phải của chính hãng, thường xuất phát từ Thái Lan, Hồng Kông... giả hàng hiệu bán với giá đắt. Ngoài ra còn có các sản phẩm của chính hãng sản xuất nhưng bị lỗi, thay vì phải hủy bỏ theo luật định, chúng được đưa ra ngoài bán tại thị trường.

## Xem thêm
*Thời trang cao cấp
*Thời trang đặt may cao cấp
*Quần áo Sida
*Quần áo may sẵn

## Tham khảo

* Đồ hiệu hạng 2  trên Ngôi Sao
Vụ đánh bom Hạ viện Philippines 2007

**Vụ đánh bom Batsang Pambansa năm 2007** là một vụ đánh bom tại cánh phía nam tòa nhà Batasang Pambansa (Quốc hội), nơi là trụ sở của Hạ viện, xảy ra vào đêm 13 tháng 11 năm 2007. Tòa nhà nằm ở đông bắc Thành phố Quezon đã nổ tung, các nhân chứng cho biết "mặt đất rung chuyển và nhiều mảng trần nhà bị đổ sập, một phần toà nhà bị phá toang."

Chủ tịch Hạ viện Jose de Venecia cho biết trên một cuộc phỏng vấn của đài phát thanh rằng "Đã có một quả bom nổ trong cánh nam của tòa nhà Batasan". Các dân biểu đang ở bên trong tòa nhà khi vụ nổ xảy ra, ngay sau khi phiên họp vừa kết thúc; học đã không được phép rời tòa nhà.

Một người có tên là Marcial Talbo, một nhân viên của nữ dân biểu Luzviminda Ilagan của đảng Gabriela đã bị tử vong tại hiện trường, các đại biểu khác Henry Teves của Negros Oriental, Wahab Akbar của Basilan và hai người khác bị thương. Xác của Talbo được tìm thấy bên trong xe của Ilagan.

De Venecia đã ra lệnh dò khắp các khu vực trong Batasan để dò tìm các quả bom có thể được cài khác. Tổng giám đốc Cảnh sát quốc gia Philippines Avelino Razon đã được Tổng thống Gloria Macapagal-Arroyo  ra lệnh đích thân giám sát điều tra vụ nổ.

Dân biểu Wahab Akbar qua đời trong bệnh viện do bị thương trong vụ nổ ở độ tuổi 47.
Dân biểu Teves bị tổn thương tai giữa nặng, rõ ràng khiến ông bị mất thính giác.

## Tham khảo
Vị thành niên

**Vị thành niên** (chữ Hán: 未成年, nghĩa là *"chưa đủ [[tuổi trưởng thành]]"* hay *"chưa là người lớn"*) là một khái niệm chưa được thống nhất. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) quy định lứa tuổi 10 - 12 tuổi là độ tuổi vị thành niên. Thanh niên trẻ là lứa tuổi 18- 24 tuổi. Chương trình Sức khỏe sinh sản/Sức khỏe tình dục vị thành niên-thanh niên của khối Liên minh châu Âu (EU) và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) lấy độ tuổi 10 - 16 tuổi.

Trên thế giới, các nước có quy định về độ tuổi thanh niên khác nhau: nhiều nước quy định từ 18 đến 24 tuổi hoặc 15 - 24 tuổi, một số nước quy định từ 15 - 30 tuổi. Ở nhiều quốc gia, bao gồm Úc, Ấn Độ, Philippines, Brazil, Croatia và Colombia, trẻ vị thành niên được xác định là một người dưới tuổi 18.

Trong khi Nhật Bản, Đài Loan, Thái Lan và Hàn Quốc, trẻ vị thành niên là người dưới 20 tuổi. Pháp luật New Zealand quy định trẻ vị thành niên là người dưới 18 tuổi là thích hợp, nhưng hầu hết các quyền của tuổi trưởng thành được giả định ở độ tuổi thấp hơn: ví dụ, giao kết hợp đồng hoặc quan hệ tình dục và có một sự cho phép là có thể hợp pháp ở tuổi 15.

Tại Việt Nam quy định trẻ em là dưới 16 tuổi (luật bảo vệ trẻ em 2016),  thanh niên là từ 16 - 30 tuổi, ngoài ra vị thành niên được xem là lứa tuổi từ 10 đến 18 tuổi. Trẻ em được luật pháp bảo vệ chăm sóc giáo dục là dưới 16 tuổi. Về mặt luật pháp vị thành niên là dưới 18 tuổi.

Như vậy có thể thấy rằng độ tuổi vị thành niên còn được quy định chưa thống nhất giữa các nước trên thế giới.

## Xem thêm
* Tuổi mới lớn
* Thanh thiếu niên
* Tuổi thành niên

## Tham khảo
Chi Di thù du

**Chi Di thù du** (danh pháp khoa học: ***Griselinia***) là một chi của 6-7 loài cây bụi và cây thân gỗ, với sự phân bố đứt đoạn tại New Zealand và miền nam Nam Mỹ. Nó là ví dụ điển hình của quần thực vật Nam Cực.

Nó cũng là chi duy nhất của họ **Griseliniaceae**. Trong quá khứ, nó đã từng được đặt trong họ Sơn thù du (Cornaceae) của bộ Sơn thù du (Cornales), nhưng nó khác với các thành viên khác của họ này ở nhiều đặc trưng nên sau các nghiên cứu gần đây của Angiosperm Phylogeny Group người ta thấy rằng nó nên được đặt vào bộ Hoa tán (Apiales) là thích hợp hơn.

Các thành viên trong chi/họ này có lá thường xanh, trơn và bóng mặt trên, với bề mặt dưới thường nhạt màu hơn. Hoa rất nhỏ, với 5 lá đài, 5 nhị hoa và 1 núm nhụy, nhưng không có cánh hoa. Quả là dạng quả mọng nhỏ.
## Các loài
;New Zealand
Hai loài ở New Zealand là cây bụi lớn hay cây thân gỗ, cao tới 4–20 m. Cả hai loài này đều có thể là thực vật biểu sinh hay bán biểu sinh. Mặc dù đôi khi xuất hiện trên các phần đất đá lộ thiên hay các vách đá ven biển nhưng G.lucida gần như là biểu sinh tuyệt đối. Các cây non thường nằm trong số quần thể các loài thực vật biểu sinh khác như *[[Collospermum]]* và *[[Astelia]]* trên cao trong các tán cây rừng, trước khi ra các rễ khí để bám vào thân cây chủ. Khi các rễ này tiếp cận với mặt đất thì chúng có thể phình to ra – dày tới 25&nbsp;cm, và rất dễ dàng nhận ra vì chiều dài của các nếp gập dài và nặng của chúng. G.lucida rất hiếm khi trở thành cây mọc và sống tự do nếu như đã bắt đầu cuộc sống ở dạng biểu sinh và có thể thấy chúng nhanh chóng bị chết đi khi cây chủ chết. Sự phát triển biểu sinh ở G.littoralis ít phổ biến hơn nhưng có thể diễn ra trong các khu vực có khí hậu ẩm ướt.

Các tên gọi của chúng trong tiếng Māori là kapuka và akapuka.
**G. littoralis* – Kapuka. Lá dài 6–14&nbsp;cm.
**G. lucida* – Akapuka. Khác với *G. littoralis* ở chỗ các lá to hơn, dài 12–18&nbsp;cm.

;Nam Mỹ
Khoảng 4-5 loài ở Nam Mỹ là các cây bụi nhỏ hơn, cao 1–5 m. Tất cả đều được gọi trong các ngôn ngữ bản địa là yelmo.
**G. carlomunozii* – Vùng ven biển phía bắc Chile (Khu vực Antofagasta)
**G. jodinifolia* - Chile
**G. racemosa* – Miền nam Chile (Los Lagos, Aisén) và Argentina cận kề (miền tây Chubut)
**G. ruscifolia* - Argentina, Chile, đông nam Brasil
**G. scandens* – miền trung và miền nam Chile

## Liên kết ngoài
* Hình ảnh của ''Griselinia jodinifolia''  và ''Griselinia racemosa''  trong *Chilebosque*.
## Ghi chú
Đề-bà-đạt-đa

**Đề-bà-đạt-đa** (sa. देवदत्त *Devadatta*) hoặc còn được phiên là **Đề-bà-đạt-đâu**, **Địa-bà-đạt-đâu**, **Địa-bà-đạt-đâu**, **Đế-bà-đạt-đâu**, còn được gọi gọn là **Điều Đạt**, dịch nghĩa là "Thiên Thụ" (trời trao). Ông là em họ của Thích-ca Mâu-ni Phật, từng gia nhập vào tăng đoàn của Phật, nhưng rồi về sau ông nảy sinh nhiều ý kiến mâu thuẫn, cuối cùng li khai khỏi tăng đoàn của Phật Thích Ca để thành lập tăng đoàn khác.

Trong quyển *Đường Xưa Mây Trắng* (Thích Nhất Hạnh), đã miêu tả Đề-bà-đạt-đa sớm bộc lộ tính cách có ít nhiều ác tính và hiếu thắng từ bé. Năm tám tuổi, Đề-bà-đạt-đa đã bắn trọng thương một chú chim thiên nga (chương 4 - Chim thiên nga trúng tên). May mắn thay, chú chim đã được cứu sống và chăm sóc bởi Siddhatta (là phật Thích-ca sau này). Năm mười ba tuổi, Đề-bà-đạt-đa đã tức giận đấm gục chú voi trắng - giải thưởng dành cho Siddhatta trong một đại hội thể thao - chỉ vì ghen tức với người anh; chi tiết này được thuật lại ở cuối chương 7 - Giải thưởng voi trắng.

Ở trong kinh điển Phật giáo Nguyên thủy, Đề-bà-đạt-đa là kẻ đã phạm vào 3 trong số Năm tội lớn (ngũ nghịch) là chia rẽ và phá hòa hợp tăng phản bội Phật giáo, làm Phật chảy máu và giết hại A la hán, ông là một nhân vật phản diện tuyệt đối. Do quả báo của ác nghiệp, Đề-bà-đạt-đa đã chết do đất rút và bị tái sinh vào địa ngục A Tỳ, chịu khổ hình rất lâu dài. Nhưng trước khi chết, Đề-bà-đạt-đa đã nói lời sám hối với Phật Thích Ca, và Phật Thích Ca đã tiên tri rằng sau 100.000 đại kiếp trái đất nữa, Đề-bà-đạt-đa sẽ trở thành một vị Phật Độc Giác.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Bời lời đỏ

**Bời lời đỏ** (danh pháp hai phần: ***Litsea garciae***), là một loài thực vật thuộc họ Long Não (Lauraceae).
Bời lời đỏ là loài bản địa ở Trung Quốc, Úc, vùng Đông Nam Á và Nam Á.

## Tham khảo

*Huỳnh Ngọc Tựng, *Cây bời lời*, tạp chí Thuốc & Sức khỏe, số 329, trang 26.
*Đỗ Tất Lợi, *Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam*, Nhà xuất bản Y học, trang 539, 540.

## Liên kết ngoài
*Bời lời đỏ tại GRIN 
*Bời lời đỏ tại PIER 
*Kỹ thuật trồng bời lời đỏ
*Để cây bời lời đỏ thành cây "Xóa đói giảm nghèo"
*
*
*
Lê Thành Nhơn (họa sĩ)

**Lê Thành Nhơn** (17 tháng 11 năm 1940 - 4 tháng 11 năm 2002) là một họa sĩ và điêu khắc gia Việt Nam. Ông được biết đến nhiều nhất nhờ vào tác phẩm Tượng đài Phan Bội Châu ở Huế.

## Tiểu sử
Ông sinh tại Thủ Dầu Một. Sau khi học xong trung học, ông thi đậu vào Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn nơi ông tốt nghiệp thủ khoa. Đồng khóa với ông là họa sĩ Đỗ Quang Em.

Năm 1966 ông nhập ngũ Quân đội Việt Nam Cộng hòa được bốn năm thì giải ngũ với cấp thiếu úy sau khi bị thương.

Trong đời sống dân sự ông làm giáo sư trường Mỹ nghệ Thực hành Bình Dương rồi trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn cùng trường Mỹ thuật Huế và Đại học Cộng đồng Duyên Hải (Nha Trang). Trong thời gian này ông cho ra mắt những tác phẩm như tượng *Quan Thế Âm* tại chùa Liễu Quán, Huế; tượng *Phật Thích Ca* cao 4,5 m tại chùa Huệ Nghiêm, Phú Lâm; tượng *[[Lê Văn Đệ]]* ở sân trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn; và tượng *[[Phan Thanh Giản]]* cao 3 m. Bức tượng sau cùng này sau năm 1975 đã bị phá hủy. Tượng *Lê Văn Đệ* cũng không còn nữa.

Năm 1975 ông rời Việt Nam tỵ nạn sang Úc và định cư tại Melbourne. Ông tiếp tục sáng tác và được mời giảng dạy khoa kiến trúc tại trường Đại học RMIT ở Melbourne. Năm 1976, ông đoạt giải thưởng Asian Arts Exhibition & Competition và được mời tham dự Ngày hội Họa Sĩ do Morning Arts tổ chức năm 1979. Bên cạnh đó, một trong những tác phẩm chính của ông là bức tranh sơn dầu "Những Nhạc Công" được vẽ vào năm 1977 và được định giá 11.500 USD mười năm sau đó.

Họa sĩ Lê Thành Nhơn sống giữa Paris vẽ về Việt Nam. Một số tác phẩm hội họa và điêu khắc của ông nay được trưng bày ở Đại học Monash tại Melbourne, Viện Bảo tàng Quốc gia Úc tại Canberra và Viện Bảo tàng Di dân tiểu bang Victoria. Nổi tiếng nhất trong những điêu khắc của ông là tượng chân dung nhà chí sĩ Phan Bội Châu bằng đồng cao 3,5 m ở Huế.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Lê Thành Nhơn và tác phẩm
*Lê Thành Nhơn
*Tượng đồng Phan Bội Châu
Günther von Kluge

**Günther "Hans" von Kluge** (30 tháng 10 năm 1882 – 19 tháng 8 năm 1944) là một Thống chế Quân đội Đức Quốc xã.

Ông sinh tại Posen trong một gia đình quân đội người Phổ. Trong Thế chiến thứ nhất, von Kluge làm lính tham mưu và năm 1916 tham chiến tại trận Verdun.

Năm 1936 von Kluge lên chức thiếu tướng và năm 1937 ông chỉ huy Tập đoàn quân số 6, đạo quân này năm 1939 đổi thành Tập đoàn quân số 4 trong trận tấn công Ba Lan. Tuy von Kluge không tán thành đề nghị tấn công Tây Âu nhưng vẫn chỉ huy Tập đoàn quân số 4 tràn sang khu Ardennes và tham gia xâm lăng Pháp. Tháng 7 năm 1940 von Kluge thăng chức thống chế và đem Tập đoàn quân số 4 sang đánh Liên Xô, trong chiến dịch Barbarossa. Tại chiến trường này, ông bắt đầu có xích mích với tướng thuộc hạ là Heinz Guderian vì khác biệt về chiến thuật và vì ông này thường không nghe theo lời chỉ huy của von Kluge.

Von Kluge thay thế Fedor von Bock thống lãnh Cụm Tập đoàn quân Trung tâm từ cuối năm 1941. Von Kluge thường thanh tra đạo quân của mình bằng máy bay và khi chán thì lại hay dùng máy bay để săn chồn, một thú tiêu khiển khá lập dị.

Ngày 27 tháng 10 năm 1943, von Kluge bị thương nặng trong tai nạn lật xe trên tuyến đường Minsk–Smolensk. Ông phải nghỉ việc nằm nhà cho đến 1944 mới hồi phục và sau đó thay thế Gerd von Rundstedt làm Tổng chỉ huy miền Tây.

Von Kluge ít nhiều có dính líu đến phong trào chống đối Hitler trong quân đội Đức. Tham mưu trưởng của ông tại Cụm tập đoàn quân Trung tâm là Henning von Tresckow, một thành viên của nhóm sĩ quan ngấm ngầm chống Adolf Hitler. Von Kluge biết Tresckow có ý định ám sát Hitler khi Hitler đến viếng thăm nhưng không truy tố thuộc hạ của mình. Tuy von Kluge không hề hợp tác trong âm mưu 20 tháng 7, ông bị Hitler triệu từ Pháp về Berlin sau khi âm mưu này thất bại. Nghĩ rằng Hitler sẽ kết tội ông là thành viên của nhóm âm mưu ám sát, von Kluge uống thuốc độc cyanide tự tử trên chuyến bay về Berlin. Ông viết tâm thư yêu cầu Hitler xin hòa với Đồng Minh để tránh kéo dài thêm cuộc chiến vô vọng của Đức Quốc xã. Theo lời kể lại thì sau khi Hitler đọc thư này, ông đưa cho Alfred Jodl xem và nói rằng nếu von Kluge không tự tử thì cũng bị bắt tù vì những lời khuyên phản trắc.

## Chú thích
Chi Bời lời

**Chi Bời lời** (danh pháp khoa học: ***Litsea***, đồng nghĩa: *Tetranthera*) là một chi chứa khoảng 200-400 loài cây bụi hay cây thân gỗ với lá thường xanh hay sớm rụng thuộc về họ Nguyệt quế (Lauraceae). Chi này phân bố trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, Australia, New Zealand, Bắc Mỹ tới cận nhiệt đới Nam Mỹ; trong đó trên 70 loài có ở Trung Quốc, chủ yếu tại khu vực nóng ấm miền nam hay tây nam.

## Các loài
Dưới đây liệt kê một số loài bời lời.
* *[[Litsea annamensis]]*: Re gừng.
* *[[Litsea auriculata]]*
* *[[Litsea baviensis]]*: Bời lời Ba Vì.
* *[[Litsea calicaris]]*: Loài duy nhất có tại New Zealand với tên gọi bản địa là mangeao, là một cây thân gỗ cao tới 15 m với lớp vỏ thân cây màu xám sẫm và nhẵn. Các lá mọc đối, dài 50–150&nbsp;mm, hình trứng hay trứng thuôn dài, màu xanh lục ánh lam ở mặt dưới. Các hoa nhỏ, mọc thành tán gồm 4-5 hoa, quả hạch hình trứng thuôn dài, dài 2&nbsp;mm, màu ánh đỏ.
* *[[Màng tang|Litsea cubeba]]*: Màng tang (sơn kê tiêu), đây là cây bụi hay cây gỗ nhỏ thường xanh với các lá có mùi như lá chanh và quả nhỏ tương tự như quả hồ tiêu. Gỗ được dùng để đóng đồ gỗ gia dụng, xây dựng và gỗ xẻ. Hoa, lá, quả được sử dụng trong y học hay để chiết tinh dầu dùng trong công nghiệp sản xuất nước hoa.
* *[[Bời lời đỏ|Litsea glutinosa]]*: Bời lời nhớt.
* *[[Litsea ichangensis]]*: Bời lời Nghi Xương (tiếng Trung gọi là Nghi Xương mộc khương tử), tạo thành một phần trong khẩu phần thức ăn của voọc mũi hếch vàng (*Rhinopithecus roxellana*).
* *[[Litsea lancilimba]]*: Bời lời
* *[[Litsea longipes]]*: Chự (dự).
* *[[Litsea polyantha]]* (đồng nghĩa:*Litsea monopetala*): Bời lời giấy.
* *[[Bời lời vàng|Litsea vang]]*: Bời lời vàng.

## Hình ảnh

Tập tin:Litsea acuminata2.jpg
Tập tin:Litsea bindoniana leaves.jpg
Tập tin:Mangeao2267leaves.jpg
Tập tin:Litseacubebaflowers.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Bời lời Miên
* Useful New Plants (L. cubeba) 
* Các loài bời lời trong Quần thực vật Trung Hoa
* Bời lời giấy tại www.hktree.com
Chè (ẩm thực)

**Chè** trong ẩm thực truyền thống Việt Nam là tên gọi chung của nhiều loại món ngọt khác nhau, bao gồm đồ uống ngọt, món sánh giống pudding và một số món tráng miệng. Đây là một món nước, trong đó nguyên liệu quan trọng nhất là đường. Nguyên liệu nấu chè rất phong phú đa dạng, bao gồm đậu xanh, đậu mắt đen, đậu thận, bột năng, thạch, các loại trái cây, thậm chí ở Huế còn có chè bột lọc heo quay.

Chè có thể được dùng nóng hoặc lạnh, ăn bằng bát với thìa hoặc uống trong ly, tùy loại.

## Các loại chè

Có rất nhiều loại chè khác nhau tùy theo nguyên liệu và cách chế biến, dưới đây là một số loại chè thông dụng tại Việt Nam:
* Chè bà ba
* Chè bà cốt
* Chè ba màu
* Chè bí đỏ
* Chè bánh lọt
* Chè bắp
* Chè bưởi
* Chè chuối
* Chè củ mài
* Chè củ súng
* Chè củ từ
* Chè đậu đãi
* Chè đậu đen
* Chè đậu đỏ
* Chè đậu ngự
* Chè đậu phộng
* Chè đậu trắng
* Chè đậu ván
* Chè đậu xanh
* Chè đậu xanh phổ tai
* Chè hạt kê
* Chè hạt lựu
* Chè hạt sen
* Chè hoa cau
* Chè khoai lang
* Chè khoai môn
* Chè khoai tây
* Chè khúc bạch
* Chè long nhãn
* Chè vải
* Chè sương sa hạt lựu
* Chè củ năng
* Chè môn sáp vàng
* Chè nhãn nhục
* Chè sắn dây
* Chè sầu
* Chè sen dừa
* Chè bột lọc heo quay
* Chè trôi nước
* Chè tổ yến
* Chè trân châu
* Chè vừng

## Xem thêm
* Xôi

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Workstation

**Workstation** (một số tài liệu gọi là *máy trạm*) được sử dụng theo các nghĩa:

Workstation là một Microcomputer được thiết kế dành để chạy các ứng dụng kỹ thuật hoặc khoa học. Mục đích chính cho việc tạo ra máy tính này là để phục vụ cho 1 người tại 1 thời điểm, có thể kết nối với nhau qua mạng máy tính và phục vụ nhiều User cùng lúc. Một nhóm các máy trạm có thể xử lý các công việc của một máy tính lớn Main Frame nếu như được kết nối mạng với nhau.

Các máy trạm cung cấp hiệu suất cao hơn máy tính để bàn, đặc biệt là về CPU, đồ họa, bộ nhớ và khả năng xử lý đa nhiệm. Nó được tối ưu hóa cho việc xử lý các loại dữ liệu phức tạp như các bản vẽ 3D trong cơ khí, các mô phỏng trong thiết kế, vẽ và tạo ra các hình ảnh động, các logic toán học.

Thông thường các bộ phận giao tiếp với máy trạm bao gồm: màn hình với độ phân giải cao, bàn phím và chuột. Đôi khi cũng cấp kết nối với nhiều màn hình, máy tính bảng đồ họa và chuột 3D. Hiện nay, thị trường máy trạm do các ông lớn trong ngành máy tính như DELL, HP... và bán cũng các bản Windows/ Linux chạy trên CPU Intel Xeon/AMD Ryzen Threadripper. Và một dòng máy chạy trên MacOS của Apple.

## Lịch sử của máy trạm

Có lẽ máy tính đầu tiên có thể hội đủ điều kiện như là một "máy trạm" là IBM 1620, nó là một máy tính nhỏ được thiết kế để tương tác với 1 người dùng đơn. Nó được giới thiệu năm 1960, một điểm đặc biệt của máy tính này là không có mạch số học. Để có thể thực hiện được các phép tính số học nó cần một bảng bộ nhớ để lưu lại các quy tắc được định nghĩa. Điều này làm giảm chi phí cho việc sản xuất các máy tính của IBM.

Năm 1965 IBM cho ra đời máy tính khoa học 1130, nó như là một sự kế thừa của máy tính 1620. Cả hai hệ thống trên đều có thể chạy được các chương trình viết bằng ngôn ngữ Fortran và các ngôn ngữ khác. Cả 1620 và 1130 đều được thiết kế với kích thước như một máy tính để bàn. Tất cả đều có đầy đủ các tiện ích như ổ đĩa, máy in, băng giấy và các thiết bị nhập xuất.

Các máy Lisp được phát triển bởi MIT vào năm 1970 đi tiên phong cho các máy trạm như là hiệu suất cao, có kết nối mạng, đơn người dùng với nhiều tác vụ. Máy Lisp được bán vào những năm 1980 bởi các công ty như là: Symbolics, Lisp Machines, Texas Instruments (the TI Explorer) và Xerox (the Interlisp-D workstations). Máy tính đầu tiên được thiết kế cho 1 người sử dụng đơn với đồ họa phân giải cao (Đúng nghĩa một máy trạm hiện đại) đó là Xerox Alto được phát triển tại Xerox PARC vào năm 1973. Các máy trạm đầu tiên khác bao gồm Terak 8510 / a (1977), Three Rivers PERQ (1979) và Xerox sau Star (1981).

## Tham khảo
Văn hóa Campuchia

Nền Văn hóa Campuchia có lịch sử phong phú đa dạng trải qua nhiều thế kỷ và chịu ảnh hưởng nặng của Văn hóa Ấn Độ.

Trong lịch sử Campuchia, tôn giáo có vai trò lớn trong các hoạt động văn hóa. Trải qua gần 2000 năm, người dân Campuchia đã phát triển một tín ngưỡng Khmer độc đáo với các tín ngưỡng hỗn hợp gồm tín ngưỡng thuyết vật linh bản địa và các tôn giáo Ấn Độ như Phật giáo và Hindu giáo. Nền văn hóa và văn minh Ấn Độ bao gồm cả nghệ thuật và ngôn ngữ đã vươn đến lục địa Đông Nam Á khoảng vào thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên. Người ta cho rằng, những nhà buôn đi bằng đường biển đã mang phong tục và văn hóa Ấn Độ đến các cảng dọc theo Vịnh Thái Lan và vùng Thái Bình Dương khi họ buôn bán với Trung Quốc. Quốc gia đầu tiên hấp thụ nền văn hóa và văn minh này là Chân Lạp. Ngoài ra Văn hóa Khmer còn có sức hút mạnh mẽ tới các nước láng giềng như ảnh hưởng đến Văn hóa Thái Lan và Văn hóa Lào trong giai đoạn các nước này được Đế Chế Khmer cai quản, các cư dân di cư từ Trung Quốc là dân cư Tai (Thái Lan và Lào hiện nay) họ gần như học hỏi tiếp thu học hỏi và phát triển tất cả những tinh hoa văn hóa mà Khmer có được.

Đa số dân Campuchia (gần 90%) là người Khmer và một tỷ lệ lớn hơn thế nói tiếng Khmer. Các ngôn ngữ khác được sử dụng ở Campuchia có: tiếng Pháp, tiếng Hoa, tiếng Việt và tiếng Anh (đang ngày càng trở nên phổ biến).

Campuchia có 90% dân số theo Phật giáo Thượng toạ bộ, và phần đa số còn lại theo Hồi giáo, thuyết vô thần, hoặc thuyết vật linh.

## Tham khảo
Văn hóa Lào

Nền **văn hóa Lào** chịu ảnh hưởng nặng của Phật giáo Thượng tọa bộ. Sự ảnh hưởng này được phản ánh trong ngôn ngữ và nghệ thuật, văn học và nghệ thuật biểu diễn của Lào.

Về âm nhạc, người Lào sử dụng nhạc cụ này nhìn chung chúng có nhiều danh từ như nhau nhưng phần lớn động từ và tính từ

Các địa điểm có tính văn hóa lịch sử cao của Lào có thể kể tới Cánh đồng chum ở tỉnh Xieng Khouang.

Ngôn ngữ Lào và Thái có vẻ giống nhau nhưng thực tế khác biệt nhau. Dù phần lớn người Lào hiểu tiếng Thái khẩu ngữ và viết và thậm chí nói được tiếng Thái, phần lớn người Thái bên ngoài vùng Isan không hiểu tiếng Lào. Chữ viết Lào và Thái cũng khác nhau và nhìn chung ít người Thái đọc được chữ Lào.  Điêm tương đồng giữa hai ngôn ngữ này nhìn chung chúng có có nhiều danh từ như nhau nhưng phần lớn động từ và tính từ thì khác biệt và tiếng Lào không sử dụng các hậu tố giống đực và giống cái như trong tiếng Thái.

Các ban nhạc thường sử dụng (*[[mor lam]]*) và khaen (*mor khaen*) cùng với đàn kéo cùng các nhạc công khác. Lam saravane là loại nhạc Lào phổ biến nhất. Người Lào ở Thái Lan đã phát triển một dạng gọi là mor lam sing.

## Tham khảo
Vilnius

**Vilnius** () là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Litva, với dân số 574.147 người vào năm 2018 (697.691 người vào năm 2017 nếu tính cả khu đô thị mở rộng). Thành phố này là nơi đặt các cơ quan chính phủ của Litva cũng như của Hạt tự quản Vilnius.

## Tên gọi
Vilnius có nhiều tên khác nhau trong nhiều ngôn ngữ trong lịch sử của mình. Các tên bằng tiếng nước ngoài khác có tiếng Ba Lan *Wilno*, tiếng Latin *Vilna*, tiếng Belarusia *Вiльня* (Vilnia), tiếng Đức *Wilna*, tiếng Yiddish *ווילנע* (Vilne), và tiếng Latvia *Viļņa*. Một tên bằng tiếng Nga cổ hơn là Вильна/Вильно (*Vilna/Vilno*), dù Вильнюс (*Vil'njus*) hiện được dùng. Tên gọi *Wilno* và *Vilna* cũng được sử dụng trong tiếng Anh và tiếng Pháp cổ hơn.

## Khí hậu
Vilnius có khí hậu lục địa ẩm (phân loại khí hậu Köppen *Dfb*). Thành phố đã bắt đầu đo nhiệt độ thường xuyên từ năm 1777. Lượng mưa trung bình hàng năm là khoảng 691&nbsp;mm (27,20 in). Nhiệt độ trong thành phố đã tăng lên đáng kể trong 30 năm qua, được cho là do con người gây ra.

## Thành phố kết nghĩa

Vilnius kết nghĩa với:

## Tham khảo

## Thư mục

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
* 
* vilnius.lt
Peso México

**Peso** là đơn vị tiền tệ chính thức của México. Nó được gắn ký hiệu là "$", cơ bản giống như dollar Mỹ vì peso lấy tên nó từ tiền tệ Mexico-Tây Ban Nha. Mã ISO 4217 của peso là **MXN**; trước đợt định giá lại năm 1993 (xem dưới đây), mã đồng peso là "MXP". Peso Mexico được chia thành 100 *centavos*, ký hiệu bằng "¢". Tên gọi *peso* có nghĩa là trọng lượng trong tiếng Tây Ban Nha.

Đến đầu thế kỷ 20 đồng peso còn đúc bằng bạc với thanh sắc cao nên được nhận lưu hành gần như chính thức khắp hai bên bờ Thái Bình Dương ở Mỹ Châu lẫn Á Châu và các đảo Thái Bình Dương. Ở Việt Nam đồng peso này được gọi là *đồng con cò*, *đồng con ó*, hay văn vẻ nhất la *đồng kê ngân* (nghĩa là bạc con gà) vì khắc hình con chim ó của Mexico.

## Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng MXN

## Chú thích

## Tham khảo
* Phạm Thăng. *Tiền tệ Việt Nam theo dòng lịch sử*. Toronto: ?, 1995.
Trận Ardennes (định hướng)

Trong lịch sử chiến tranh có 2 **trận Ardennes**:

*Trận Ardennes (Thế chiến thứ nhất): 21 - 23 tháng 8 năm 1914
*Trận Ardennes (Thế chiến thứ hai): 16 tháng 12 năm 1944 – 25 tháng 1 năm 1945
Tuyến phòng thủ Siegfried

**Tuyến phòng thủ Siegfried** (tiếng Đức: *Siegfriedstellung*) đầu tiên là một hệ thống phòng thủ nối kết nhiều lô cốt và hào chống tăng do quân đội Đức xây dựng khu miền Bắc đất Pháp, là một phần của tuyến phòng thủ Hindenburg trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Tên của tuyến phòng thủ này được đặt theo vị anh hùng giết rồng nổi tiếng Siegfried trong thần thoại Bắc Âu.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, từ tiếng Anh *Siegfried line* thường dùng để chỉ một tuyến phòng thủ tương tự do quân Đức xây vào thập niên 1930 đối lại với tuyến phòng thủ Maginot của Pháp. Tuyến phòng thủ này chạy dài 630&nbsp;km gồm 18000 lô cốt, đường hầm, và hào chống tăng, từ Kleve gần biên giới Hà Lan dọc biên giới của Đế quốc Đức xuống tận làng Weil am Rhein gần biên giới Thụy Sĩ.

## Tham khảo
Lô cốt

**Lô cốt** (phiên âm từ tiếng Pháp: *blockhaus*, gốc là một từ tiếng Đức) là công trình quân sự chủ yếu để phòng ngự. Lô cốt được xây dựng kiên cố bằng gạch, đá, bê tông... và có lỗ châu mai để bắn ra nhiều phía, có nắp và có nơi nghỉ ngơi cho quân sĩ.

Lô cốt có thể được xây dựng nổi, nửa nổi nửa chìm hoặc lợi dụng sườn núi làm chìm hẳn.

Trong văn thơ, lô cốt được dùng để biểu hiện cho những gì khô khan và nặng nề.

Hiện nay, tại Việt Nam, lô cốt còn được hiểu theo nghĩa bóng dùng để ám chỉ những công trường trên Thành phố Hồ Chí Minh, gây ra do các kế hoạch xây dựng và nâng cấp hệ thống thoát nước cho thành phố.

## Xem thêm
*Boong ke

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Hà Nội: Ớn lạnh sống bên... lô cốt - di tích lô cốt thời Pháp thuộc
ReadyBoost

**ReadyBoost** là một phương thức cache đĩa lần đầu tiên được ứng dụng trên hệ điều hành Windows Vista, nhằm giúp hệ thống máy tính đang chạy Windows Vista xử lý được nhanh và tốt hơn. Cache đĩa (disk caching) là chế độ dành riêng một khoản dung lượng ấn định sẵn trên đĩa cho mục đích sử dụng nào đó, chứ không áp dụng cho page file và thư viện hệ thống(.dll).

Phương thức này tận dụng bộ nhớ flash (bộ nhớ flash) trên một ổ đĩa USB 2.0, SD card, CompactFlash, hay dạng flash memory khác nhằm tăng tốc khả năng đọc đĩa ngẫu nhiên nhanh hơn 80-100 lần ổ đĩa cứng truyền thống.

Các thiết bị tương thích và yêu cầu chung để sử dụng được ReadyBoot:

- Thiết bị lưu trữ rời phải có dung lượng trên 256 MB (trên 250 MB sau khi định dạng) và còn trống trên 235MB.

- Với những thiết bị có dung lượng lớn hơn 4GB thì chỉ sử dụng tối đa 4GB cho ReadyBoot.

- Thiết bị nên có thời gian truy xuất 1ms hoặc thấp hơn.

- Hỗ trợ định dạng NTFS, FAT, FAT32.

- ReadyBoot chỉ hỗ trợ trên một thiết bị duy nhất.

- Khuyến cáo dung lượng bộ nhớ sử dụng cho Windows ReadyBoot bằng 1/3 số lượng bộ nhớ chính (RAM) trên máy của bạn.

## Tham khảo

# Mark Russinovich (March 2007). Inside the Windows Vista Kernel: Part 2. TechNet Magazine. Microsoft. Truy cập 2007-03-01.
# Matt Ayers (ngày 2 tháng 6 năm 2006). ReadyBoost Q&A. Tom Archer's blog. MSDN Blogs. Truy cập 2007-01-31.
# Tom Archer (ngày 14 tháng 4 năm 2006). ReadyBoost - Using Your USB Key to Speed Up Windows Vista. Tom Archer's Blog. Microsoft. Truy cập 2006-05-21.

## Liên kết ngoài
# Windows Vista: Features Explained: Windows ReadyBoost 
# Windows Vista Help Page on ReadyBoost
# Windows Vista: Features Explained: Performance Features (of which ReadyBoost is one)
# Channel9 interview with Michael Fortin on ReadyBoost and other performance technologies in Windows Vista 
# Section STORAGE-009 in Windows Logo Program Requirements Suite, Version 3.09
Cầu thủ bóng đá Hà Lan của năm

Danh hiệu **Cầu thủ bóng đá Hà Lan của năm** (***Voetballer van het Jaar***) đã được trao ở Hà Lan từ năm 1984. Giải thưởng này được quyết định thông qua một cuộc bỏ phiếu của các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp Hà Lan chơi ở các liên đoàn (Eredivisie) (Giải hạng nhất) và (Eerste Divisie) (Giải hạng nhì).

Cho đến năm 1997, đây đã là một giải thường niên và được trao vào cuối mỗi mùa bóng. Năm 2006, giải này đã được sáp nhập với giải **Giày vàng** (***Gouden Schoen***), một giải được trao từ năm 1982 bởi De Telegraaf và tạp chí bóng đá Hà Lan Voetbal International.

Danh hiệu **Tài năng bóng đã Hà Lan của năm** (***Nederlands Voetbal Talent van het Jaar***) đã được trao ở Hà Lan từ năm 1984 cho các cầu thủ bóng đã dưới 21 tuổi. Giải này đã được đổi tên thành **Johan Cruijff Prijs** năm 2003.

## Các cầu thủ bóng đã Hà Lan của năm

## Các cầu thủ đoạt giải chiếc giày vàng Hà Lan

## Tài năng bóng đá Hà Lan của năm

## Thủ môn bóng đá Hà Lan của năm

## Xem thêm
* Giải vận động viên thể thao Hà Lan của năm

## Tham khảo

* RSSSF
Baphuon

**Baphuon** là một ngôi đền ở Angkor, Campuchia. Đền này tọa lạc tại Angkor Thom, tây bắc của Bayon. Đền Baphuon được xây dựng dưới triều vua Udayadiyavarman II (trị vì: 1049 – 1065), nổi tiếng với tượng Phật nhập Niết bàn được chạm khắc trên bức tường đá dài 40 m. Ngôi đền được xây dựng dùng để thờ thần Shiva. Đây được xem là ngôi đền hùng vĩ nhất, vĩ đại nhất chỉ sau Angkor.

## Lịch sử

Cách đây 50 năm khi lần đầu tiên phát hiện ra Baphuon, vẻ đổ nát của Baphuon đã khiến cho các nhà khoa học dẫn đến một quyết định nhằm trùng tu di tích này. Người ta quyết định để "cứu" công trình lịch sử bị tàn phá này là "phá hủy" nó. Theo kế hoạch, họ dỡ tách ngôi đền theo từng mảng, đánh số các viên đá để rồi sau đó sẽ ghép lại thành một cấu trúc vững chắc hơn. Nhưng chính việc cứu Bayphuon của các nhà khảo cổ Pháp đã vô tình hủy hoại di tích mà cho đến ngày nay là bài toán hóc búa của các đối với các nhà khoa học.

Đang tháo dở tất cả các viên đá, viên gạch để trùng tu di tích thì quân đội Khmer Đỏ đã khiến cho công việc đang thực hiện bị bỏ dang dở. Khmer Đỏ sau đó đã tàn phá hầu hết các đền đài, di tích và Baphuon trở thành đống đá vụn vô nghĩa.

Chính những con số mà các nhà khoa học đánh dấu trên các viên gạch lúc ấy đã trở thành một bí ẩn cho các nhà khoa học hiện nay trong việc trùng tu, Baphuon trở thành một trong những "**trò chơi xếp hình lớn nhất thế giới**".

## Tình trạng

Tuy nhiên đến nay, sau nỗ lực kéo dài nhiều năm của các nhà khảo cổ, một phần của khu đền sẽ được mở cửa trở lại phục vụ công chúng. Lần đầu tiên khách du lịch có thể vào tham quan một phần đền Baphuon và tận mắt chứng kiến công việc phục hồi, trùng tu ngôi đền cổ đang diễn ra.

## Tử Cấm Thành Angkor Thom

Nhiều người tự hỏi, trong kinh thành Angkor Thom không thấy Tử Cấm Thành - nơi sinh hoạt, ăn ở của nhà vua. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của các nhà khoa học, quan điểm của vua quan vương triều Angkor là: chỉ có thần thánh mới được ở trong đền bằng đá. Còn ngay chính bản thân vua, Tử Cấm Thành cũng chỉ làm bằng gỗ, lều tranh. Sau bao nhiêu năm tháng, phần Tử Cấm Thành bị thiêu riệu hoàn toàn do chiến tranh, do thiên tai và chính do vật liệu xây dựng không đủ sức tồn tại sau bao nhiêu năm tháng - vết tích của nó chỉ là bức tường đổ nát mà thôi.

## Tham khảo

* Michael Freeman và Claude Jacques, *Ancient Angkor*, River Books, 1999, pp.&nbsp;78 ff. ISBN 0-8348-0426-3
* Maurice Glaize, *The Monuments of the Angkor Group*, Translated into English from the French, revised 1993 and published online at theangkorguide.com. (The link takes you directly to the section of this work having to do with Angkor Thom and the Bayon.) 
## Liên kết ngoài
*http://goasia.about.com/library/weekly/blangkorthom-baphuon.htm 
*http://www.leidenuniv.nl/pun/ubhtm/mjk/baphuon.htm  - hình ảnh về Baphuon
*http://www.clas.ufl.edu/users/vasu/cambodia/
*http://www.tourismcambodia.com/Attractions/angkor/baphuon.asp
Sean Kingston

**Sean Kingston** (sinh 3 tháng 2 năm 1990 tại Miami, Florida) là một ca sĩ người Mỹ. Anh là người gốc Jamaica.

## Thành tựu
Ca khúc "Beautiful Girls" trong album đầu tay *Sean Kingston* của anh đã đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Hot 100 4 tuần liên tiếp. Nhờ ca khúc này Sean đã được giải thưởng "bài hát R&B xuất sắc" của *Teen choice Award 2007*. Ca khúc thứ hai "Love Me" cũng có thứ hạng khá cao trong bảng xếp hạng Billboard (vị trí thứ 15).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Official website
* Official UK website 
* 
* Sean Kingston at YouTube
* Sean Kingston trên site Hoa Học Trò
Neak Pean

**Neak Pean** ("con rắn quấn") tại Angkor, Campuchia là một hòn đảo nhân tạo với một chùa trên một đảo hình tròn ở Preah Khan Baray được xây trong thời kỳ trị vì của vua Jayavarman VII. Nó là "Mebon" của Preah Khan baray (the "Jayatataka" of the inscription).

## Từ nguyên
Tên gọi của nó được lấy từ các điêu khắc rắn (Naga) chạy từ nền của cấu trúc đền.

## Tham khảo
Baksei Chamkrong

**Baksei Chamkrong** là một ngôi đền Ấn Độ giáo nhỏ thờ thần Shiva và được dùng để lưu giữ một bức hình bằng vàng của thần. Đền này nằm ở bên trái Angkor Thom tại cổng nam. Đền này được vua Harsavarman xây để tưởng nhớ người cha là Yasovarman. Ngôi đền này được hoàn thành bởi Rajendravarman II (944-968).

## Tham khảo
BBCode

**BBCode** là viết tắt của *Bulletin Board Code*, đây là một ngôn ngữ nhỏ được thêm vào để định dạng bài viết cho các bản tin. BBCode cũng có thể được gọi là mã diễn đàn. Tác dụng của BBCode là đưa ra các ký tự, hay câu nhờ các liên kết từ các khối hình vuông nhỏ, và chúng sẽ hình thành một hệ thống bản tin trước khi được chuyển đổi thành ngôn ngữ mà trình duyệt web có thể dịch được mà đó thường là HTML hoặc XHTML.

## Ý nghĩa
BBCode được đưa ra để cung cấp thêm sự an toàn, tiện lợi, và nhiều phương thức hơn để người dùng có thể dễ dàng định dạng bài viết của họ trên các diễn đàn Internet. Tiện ích của lập trình viên là một cấu trúc xác định khác, BBCode rất đơn giản để bổ sung các trích dẫn cần thiết. Trước đây, rất nhiều bản tin cho phép định dạng với các tag HTML, vùng có ảnh hưởng là một phần hiển thị cũng có thể phá vỡ hiệu ứng của cả trang webs, hoặc HTML có thể sử dụng để chạy Javascript để chỉ đạo cho việc tấn công XSS. Một số bổ sung của BBCode bị chặn khi chuyển đổi mã từ BBCode sang HTML, điều này có vẻ ngược lại với tính bảo mật là mục đích mà BBCode muốn mang lại. Sự lựa chọn sẽ là tự điền mã HTML (có nhiều lựa chọn là tự do viết mã).

Mặc dù cơ sở các tag của BBCode là giống nhau trên hầu hết các diễn đàn phần mềm trên Internet nhưng đó lại không phải là luồng tài liệu chuẩn cho BBCode và điều đó gây một số thay đổi (biến thể) khác nhau. Một số thay đổi (biến thể) có các tag nổi bật là highlight của HTML, ASP, PHP, SQL và một số ngôn ngữ và ngôn ngữ lập trình khác.

## Các tag BBCode
Sau đây là các Tag BBCode phổ cập nhất và có giá trị trên hầu hết các bản tin ngày nay. Các tag BBCode này có thể được thay đổi nhưng hiệu ứng của nó không thể bị thay đổi trên tất cả các website đang sử dung BBCode

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*BBCode guide at phpBB.com
*BBCode quick reference
*BBCode extension for Mozilla Firefox
*HTML::BBCode perl module
*HTML::BBReverse perl module
*Python BBCode implementation
### Các hiện thực PHP
*PECL (PHP extension) BBCode implementation - with configurable C library
*PEAR BBCode implementation
*Recruiting Parser  - over 25 tags, bundled smilies and extras
Banteay Kdei

**Banteay Kdei** là một ngôi đền ở Angkor, Campuchia. Ngôi đền này tọa lạc tại đông nam Ta Prohm và đông của Angkor Thom. Được xây cuối thế kỷ 12 đến đầu thế kỷ 13. Đây là một ngôi đền Phật giáo theo phong cách Bayon, cấu trúc tương tự như Ta Prohm và Preah Khan, nhưng nhỏ hơn và ít trang trí hơn. Tình trạng bảo tồn hiện nay kém.

Vua Jayavarman VII đã xây dựng đền này đầu tiên trong ba cụm tu viện được xây dựng cho các thầy giáo tại Angkor (trước đền Ta Prohm và Neak Pean).

## Hình ảnh

File:Banteay_Kdei,_Angkor,_Camboya,_2013-08-16,_DD_10.JPG
File:Banteay Kdei Entrance Gate.jpg|Một trong những cổng vào
File:Banteay_Kdei_6.jpg
File:Banteay Kdei 1 Cambodia.jpg|
File:Banteay_Kdei,_Angkor,_Camboya,_2013-08-16,_DD_13.JPG
File:Banteay Kdei, Angkor, Camboya, 2013-08-16, DD 08.JPG
File:Banteay Kdei, Angkor, Camboya, 2013-08-16, DD 07.JPG
File:Banteay Kdei-1.JPG|General view
File:Banteay Kdei, Angkor, Camboya, 2013-08-16, DD 15.JPG|Tượng thần Dvarapala 
File:Banteay Kdei-2.JPG|Beautiful Apsara dancing


## Tham khảo
Lợn ỉ

**Lợn ỉ** là một giống lợn địa phương ở miền Bắc Việt Nam, nay ít được nuôi vì hiệu quả kinh tế không cao, và hiện có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Cho đến những năm 1970, giống lợn ỉ có lẽ là giống lợn có số lượng nhiều nhất ở miền Bắc Việt Nam, với số lượng lên đến hàng triệu con. Từ đó, Lợn Móng Cái có năng suất cao hơn bắt đầu thay thế chúng. Viện Chăn nuôi Việt Nam đã bắt đầu một chương trình bảo tồn, với trợ cấp cho nông dân nuôi đàn thuần chủng, nhưng điều này không mang lại nhiều lợi ích - số lượng có tăng lên, nhưng với cái giá phải trả là gia tăng giao phối cận huyết. Năm 1991 , tổng số quần thể của lợn ỉ được ước tính là 675 000 con, và đến năm 2010 con số ước tính là 120 con. Năm 2003, Viện Chăn nuôi đã liệt kê tình trạng bảo tồn của nó là "nguy cấp"; vào năm 2007 FAO đã liệt kê nó là "nguy cấp".

## Hình dạng và tập tính
Lông và da của lợn này có màu đen tuyền, đầu tương đối nhỏ, chân khá ngắn, tai đứng, mặt nhăn, lưng võng, bụng phệ, đuôi thẳng. Lợn ỉ đực nhảy cái rất sớm ngay từ lúc 3-4 tuần tuổi, đến 40 ngày tuổi tinh trùng và trứng đã có khả năng thụ thai tuy xét theo cơ thể học thì sáu tuổi lợn mới trưởng thành. Lợn ỉ cái có 10 vú, 4-5 tháng tuổi đã động dục, khả năng sinh sản 8 - 10 con/nái/lứa. Lợn ỉ nuôi 8 tháng có thể đạt 50 - 60 kg/con.

Ưu điểm: dễ nuôi vì chịu ẩm, nóng tốt, chịu kham khổ,, thịt thơm ngon.

Nhược điểm: nhỏ con, chậm lớn, ít nạc nhiều mỡ (tỉ lệ nạc thường chỉ đạt 36% trong khi mỡ lại chiếm 54%).

## Phân loại
Có hai loại hình là **ỉ mỡ** và **ỉ pha**. Nòi ỉ mỡ bao gồm những con lợn ỉ mà dân gian gọi là ỉ mỡ, ỉ nhăn, ỉ bọ hung. Nòi ỉ pha bao gồm những con mà dân gian gọi là ỉ pha, ỉ bột pha, ỉ sống bương.

## Nuôi làm thú cưng trong nhà ở Tây phương
Lợn nói chung có trí khôn đáng kể, lại dễ dạy vì muốn được thưởng thức ăn nên nuôi lợn có thể tập cho chúng làm trò. Lợn ỉ được xếp vào loại heo đẹt. Cùng với vài giống lợn khác, chúng được lai để tạo ra giống Lợn Göttingen.

## Xem thêm

*Lợn Móng Cái
* Các giống lợn nuôi tại Việt Nam

## Hình ảnh

File:Sus_scrofa_domestica.jpg
Sus scrofa f domesticus - Réserve africaine de Sigean 01.jpg
Hình:Lợn ỉ 3.jpg|Dắt lợn đi chơi
Hình:Lợn ỉ 2.jpg|Lợn ỉ bị trói trong bao đưa ra chợ bán
Hình:Lon i Sa Pa.jpg|Lợn mẹ và đàn lợn con


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Lợn ỉ ở Việt Nam sắp tuyệt chủng
*Lợn Việt Nam dưới mắt nhà khoa học
*Lợn ỉ Việt Nam vào 'sách đỏ'
*VN: Bảo tồn gen 21 vật nuôi quý hiếm
* Lợn cảnh mini nặng hơn trăm kilogram
Ếch bốn mắt

**Ếch bốn mắt** (tên khoa học: ***Physalaemus natterer***) chủ yếu sống ở Chile, Brasil, Bolivia và Paraguay có hai "mắt giả" ở phía sau. Khi bị đe dọa, nó sẽ bất ngờ phô hai tuyến hình mắt tiết ra mùi hôi khó chịu ở 2 bên hông khiến kẻ thù hoảng sợ. Hai tuyến này thường được đùi phủ lên khi không hoạt động.Loài ếch này dài 3-4 cm và sống ở phía đông của Bắc Mỹ.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Phước Thành (tỉnh)

**Phước Thành** là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa.

## Địa lý
Tỉnh Phước Thành có vị trí địa lý:
*Phía đông là Long Khánh
*Phía tây tỉnh Bình Dương và tỉnh Bình Long
*Phía nam giáp tỉnh Biên Hòa
*Phía bắc giáp tỉnh Phước Long.

Tỉnh Phước Thành có diện tích 1.300&nbsp;km².

### Địa lý tự nhiên
Đất Phước Thành phần nhiều là đồng bằng, rừng và vườn trái cây, không có núi cao. Sông chính của tỉnh là sông Bé (một chi lưu của sông Đồng Nai), từ Bình Long và Phước Long chảy qua theo hướng Bắc-Nam, đến An Linh chảy theo hướng Đông Bắc-Tây Nam và có một phụ lưu là sông Giai. Kế đến là sông Đồng Nai, chảy sát ranh giới với Long Khánh và Biên Hòa ở phía Nam. Ngoài ra, tỉnh còn có các sông, suối đáng kể khác như Da Sa Mạch, rạch Rát, suối Lạch Bé, suối Ma Da, suối Ram, suối Trong, suối Tiên,....

Khí hậu của tỉnh nóng ẩm và cũng chia làm hai mùa: Mùa khô từ tháng Mười đến tháng Tư, mùa mưa từ tháng Năm đến tháng Mười. Hai liên tỉnh lộ số 1 và 16 nối Phước Thành với các tỉnh lân cận.

## Hành chính
Tỉnh Phước Thành có 3 quận: Phú Giáo, Tân Uyên, Hiếu Liêm.

## Lịch sử
Ngày 23 tháng 1 năm 1959 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 25-NV về việc thành lập tỉnh Phước Thành trên cơ sở quận Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa; một phần của tỉnh Bình Dương; một phần phía Nam Bunard của tỉnh Phước Long và vùng Tà Lài của tỉnh Long Khánh.

Tỉnh lỵ Phước Thành đặt tại Phước Vĩnh. Phước Thành có hai phi trường ở tỉnh lỵ Phước Vĩnh và gần sông Da Sa Mạch. Tỉnh Phước Thành có 3 quận:
* Quận Phú Giáo: quận lỵ đặt tại Bố Lá, trước đó là Nước Vàng.
* Quận Tân Uyên: quận lỵ đặt tại Uyên Hưng.
* Quận Hiếu Liêm: quận lỵ đặt tại Lạc An, trước đó là vàm Sông Bé, xã Chánh Hưng.

Ngày 6 tháng 7 năm 1965, Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa Sắc lệnh số 131-NV về việc giải thể tỉnh Phước Thành.

Hiện nay, địa danh "Phước Thành" chỉ còn được dùng trong xã Phước Thành, một xã trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

## Kinh tế - xã hội
Ngoài số người Kinh sinh sống phần đông ở đây, còn có người Thượng sắc tộc Stiêng, Mạa Churu và người gốc Khmer, Chàm. Các tôn giáo chính là đạo Phật, Thiên Chúa, Tin Lành, thờ phụng Thần linh, Tổ tiên.

Lúa gạo là hoa màu chính, rồi đến các hoa màu phụ như sắn, các loại khoai và đậu. Loại cây công nghiệp trồng khá nhiều là cao su, cà phê.

Vườn cây ăn trái trồng nhiều loại như mãng cầu xiêm, mãng cầu (na), cam, quýt, sầu riêng, ổi....Dân ta còn trồng mía ở những nơi gần sông ngòi.

Rừng cho một số cây như tre, nứa, gỗ dầu, củi, mây....

## Văn hóa
Phước Thành không có nhiều di tích và danh lam thắng cảnh. Ngoài các sông ngòi và các vườn trái cây, người ta có thể đến thăm suối Tiên và thác Trị An ở phía Nam tỉnh, sát ranh giới với tỉnh Biên Hòa.

## Chú thích

## Tham khảo
An Xuyên (tỉnh)

**An Xuyên** là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa (nay là một phần của tỉnh Cà Mau).

## Địa lý
Tỉnh An Xuyên nằm ở cực Nam, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Chương Thiện
*Phía đông nam giáp Biển Đông
*Phía tây và phía nam giáp Vịnh Thái Lan 
*Phía bắc giáp tỉnh Kiên Giang.

## Hành chính
Tỉnh An Xuyên có thị xã Quản Long và 5 quận: Cái Nước, Đầm Dơi, Năm Căn, Sông Ông Đốc, Thới Bình.

## Lịch sử
Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143-NV về việc:
* Thành lập tỉnh An Xuyên trên cơ sở đổi tỉnh Cà Mau.
* Đổi tên tỉnh lỵ Cà Mau thành Quản Long. An Xuyên chính là tên của làng sở tại trước kia thuộc tổng Quản Long, vốn là nơi đặt quận lỵ quận Cà Mau trước năm 1956.
* Đổi tên xã An Xuyên thành xã Tân Xuyên thuộc quận Quản Long và là nơi đặt tỉnh lỵ Quản Long của tỉnh An Xuyên.

Ngày 5 tháng 8 năm 1957, tỉnh An Xuyên có 6 quận với 23 xã.

Tuy nhiên, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không công nhận tên gọi này mà vẫn gọi theo tên cũ là tỉnh Cà Mau.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện An Biên, Vĩnh Thuận của tỉnh Rạch Giá (trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc về việc thành lập tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau trên cơ sở tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.

Ngày 10 tháng 3 năm 1976, Ban đại diện Trung ương Đảng và Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc đổi tên tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau thành tỉnh Minh Hải.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Minh Hải thành tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.

Địa bàn tỉnh An Xuyên cũ hiện nay tương ứng với hầu như toàn bộ diện tích tỉnh Cà Mau ngày nay; ngoại trừ địa bàn xã Khánh Thuận thuộc huyện U Minh và hai xã Biển Bạch, Tân Bằng thuộc huyện Thới Bình vốn trước năm 1975 lại cùng thuộc địa bàn xã Tân Bằng, quận Hiếu Lễ, tỉnh Kiên Giang của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

## Xem thêm
*Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)

## Chú thích

## Tham khảo