open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cao Huy Đỉnh

Giáo sư **Cao Huy Đỉnh** (31 tháng 12 năm 1927 – 3 tháng 4 năm1975) là nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Việt Nam, được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật (năm 1996).

## Tiểu sử
Cao Huy Đỉnh sinh ngày 31 tháng 12 năm 1927 tại làng Thịnh Mỹ, xã Diễn Thịnh, huyện Diễn Châu, Nghệ An. Ông là sinh viên khóa I khoa Ngữ văn Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, sau đó được cử đi học hai năm ở Ấn Độ. Từ 1947 đến 1949 ông là Hiệu trưởng trường tiểu học, Diễn Châu, Nghệ An. Từ 1950 đến 1952 ông công tác tại Trường thiếu sinh quân Liên khu 4, là giáo viên dạy văn học và chính trị. Từ 1952 đến 1954 ông là giáo viên trường cấp II, cấp III Hà Tĩnh. Từ 1956 đến 1957 ông là trợ lý giảng dạy Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Từ năm 1959, ông công tác tại Viện Văn học, lần lượt đảm nhiệm các chức vụ nghiên cứu viên, Trưởng phòng Văn học nước ngoài (1959-1965), Trưởng phòng văn học dân gian (1965-1973). Năm 1973, ông là Trưởng ban Ban nghiên cứu Đông - Nam Á, tiền thân của Viện nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam (nay là Viện Khoa học Xã hội Việt Nam).

Ông từng tham gia sáng lập Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam và được bầu làm Phó Tổng thư ký Hội.

Ngày 3 tháng 4 năm 1975, ông mất do mắc bệnh hiểm nghèo, giữa lúc tài năng đang độ chín.

Ngày 10 tháng 9 năm 1996, ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh với bộ ba công trình *Tìm hiểu thần thoại Ấn Độ* (1964), *Người anh hùng làng Dóng* (1969), *Tìm hiểu tiến trình văn học dân gian Việt Nam* (1974).

## Tác phẩm
### In riêng
* Tìm hiểu thần thoại Ấn Độ (1964)
* Người anh hùng làng Gióng (1969).
* Tìm hiểu tiến trình văn học dân gian Việt Nam (1974).

### In chung
* Thơ R.Tago (cùng dịch với La Côn, 1961).
* Sơkuntơla (dịch, kịch Ấn Độ, 1961)
* Mahabharata (sử thi Ấn Độ,): Đồng dịch giả với Phạm Thủy Ba (1979).
* Văn hóa Ấn Độ (1993)
* Truyện cổ Ấn Độ (dịch, 1996)
* Phương pháp sưu tầm văn học dân gian ở nông thôn {Đồng tác giả với Nguyễn Đổng Chi, Đặng Nghiêm Vạn} ((1969)).
* Truyện cổ dân gian Ấn Độ: Đồng dịch giả (1996).
* Tập truyện ngắn hiện đại Ấn Độ của Pơrem Chân đơ (cùng dịch với Bùi Phụng).

## Đời tư
Mẹ Cao Huy Đỉnh, bà Cao Thị Chín (1903 – 1957), là con thứ 12 của Thượng thư Cao Xuân Tiếu và bà Tôn Nữ Thị Lài. Cha ông là Cao Huy Phương (1904 – 1968), là cao thủ cờ tướng, từng ra Hà Nội thi đấu và giành giải quán quân. Ông gọi giáo sư Cao Xuân Huy là chú, giáo sư Cao Xuân Huy là con cùng bố khác mẹ với mẹ ông.

## Chú thích

## Tham khảo
* Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam - Danh sách sách được Giải thưởng Hồ Chí Minh 
* Tham luận của PGS. Vũ Ngọc Khánh trong Hội thảo khoa học về nhà nghiên cứu Cao Huy Đỉnh, tháng 5-1997.
* Cao Huy Đỉnh - một nhà nghiên cứu xuất sắc về văn học dân gian. Báo Văn Nghệ, số 6 năm 1975.
* Trích tham luận của PGS. Cao Xuân Phổ trong Hội thảo khoa học về nhà nghiên cứu Cao Huy Đỉnh, tháng 5-1997.
* Cao Huy Đỉnh nhà văn hoá Ấn Độ, Tạp chí nghiên cứu Đông Nam Á, số 4 (25) 1996, Tr.120 -121.
Eyes On Me

**Eyes On Me** là tên một bài hát trong trò chơi *[[Final Fantasy VIII]]*, do Nobuo Uematsu sáng tác, phần lời do Kako Someya viết (trong thế giới của Final Fantasy VIII, bài hát này được sáng tác và viết lời bởi nhân vật **Julia Heartilly**). Giai điệu của bài hát xuất hiện nhiều lần trong suốt trò chơi dưới dạng các tiểu phẩm khí nhạc không lời khác nhau, trong đó có một bản được đặt tên là *Julia*, toàn bộ bài hát xuất hiện trong trường đoạn khi hai nhân vật chính - **Squall Leonhart** và **Rinoa Heartilly** - ở cùng nhau trên con tàu Ragnarok và ở đoạn kết của trò chơi. Nobuo Uematsu đã chọn Faye Wong để trình bày **Eyes on me**, và bài hát đã giúp cho cô ca sĩ Hồng Kông này được thính giả ở ngoài Đông Á biết đến. Đây cũng là một trong những bài hát được bán chạy nhất ở Nhật Bản và cũng đã nhận được một số giải thưởng âm nhạc.

Năm 2005, bài hát đã được Angela Aki thu âm lại trong đĩa đơn Kokoro no senshi của cô.

## Nội dung

Lời bài hát nói về tình cảm của một ca sĩ hát trong một quán bar đối với một trong số những khán giả của mình và niềm hi vọng của cô gái về một tình yêu đích thực. Đây cũng là tâm sự của **Julia Heartilly** với **Laguna Loire** - một nhân vật khác trong trò chơi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Lời bài "Eyes On Me"
* Video trò chơi
Cái tôi

**Cái tôi** hay **bản ngã** có thể chỉ tới một trong các khái niệm sau.

## Khái niệm
* Trong triết học, cái tôi nó được hiểu là một ý thức hệ về cá nhân, trong đó những đặc tính để phân biệt tôi với những cá nhân khác.
* Trong phân tâm học, "cái tôi" (*ego*) là phần cốt lõi của tính cách liên quan tới thực tại và chịu ảnh hưởng của tác động xã hội. Theo Sigmund Freud, "cái tôi" cùng với "nó" (*id*) và "cái siêu tôi" (*superego*) là ba miền của tâm thức. "Cái tôi" được hình thành ngay từ khi con người sinh ra và qua tiếp xúc với thế giới bên ngoài, "cái tôi" học cách cư xử sao cho kiểm soát được những ham muốn vô thức không được xã hội chấp nhận. "Cái tôi" có vai trò trung gian hòa giải giữa những ham muốn vô thức và những tiêu chuẩn nhân cách và xã hội.
* Trong triết lý Phật giáo, "cái tôi", thường gọi là "ngã", là "cái tôi" được thiết thuyết với một thể tính trường tồn, không bị ảnh hưởng của tụ tán, sinh tử. Đạo Phật, đặc biệt là truyền thống nguyên thủy (Nam Tông, Tiểu thừa), không công nhận sự hiện diện "sự có mặt" của một "ngã" như tâm lý học. Cái mà người ta hiểu lầm là cái tôi thì nó được cấu thành từ Sắc (phần thân thể) và Danh (phần tâm thức) biến đổi không ngừng trong từng sát na (đơn vị nhỏ nhất của thời gian). Danh gồm những tiến trình tâm, một tiến trình có tâm vương (là tâm chủ) và các trạng thái tâm thuộc tâm vương, gọi là các tâm sở. Danh gồm 4 phần Thọ (cảm giác), Tưởng (tư tưởng, hồi tưởng), Hành (các hoạt động tâm có tác ý), Thức (đồng sanh và đồng diệt với Thọ Tưởng Hành). Hành có 50 tâm sở (trạng thái liên kết với Tâm Vương, hay Tâm Chủ, hay gọi tắt là Tâm, hoặc là Thức). Theo như Phật Thích Ca thuyết (trong Kinh Vô Ngã Tướng) thì Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức là vô thường; cái gì vô thường thì mang bản tính hoại diệt nên khổ; cái gì là khổ, sinh lên tùy nhân duyên thì là vô ngã (không có cái tôi, không có cốt lõi vững bền).

## Xem thêm
* Vô ngã
Bremen

:*Bài này viết về thành phố Bremen. Về các nghĩa khác của Bremen đọc [[Bremen (định hướng)]]*
**Bremen** (phiên âm tiếng Việt: **Brê-men**; , còn ; Hạ Đức cũng được gọi: *Breem* hoặc *Bräm*), tên chính thức **Thành phố Đô thị Bremen** (, ) là thủ phủ bang Thành phố Hanse Tự do Bremen, một trong hai thành phố bang của Đức bao gồm Bremen và Bremerhaven. Với khoảng 570.000 dân, thành phố Liên minh Hanse này là thành phố đông dân thứ 11 tại Đức và là thành phố lớn thứ hai ở miền Bắc Đức chỉ sau Hamburg.

Bremen là thành phố lớn nhất trên sông Weser, con sông dài nhất chảy hoàn toàn ở Đức, chảy từ thượng nguồn dài  đổ ra cửa sông ở biển Bắc và được bao quanh bởi bang Niedersachsen. Là một thành phố thương mại và công nghiệp, Bremen cùng với Oldenburg và Bremerhaven tạo thành vùng đô thị Tây Bắc có dân số 2,5 triệu người. Bremen tiếp giáp với các thị trấn của Niedersachsen là Delmenhorst, Stuhr, Achim, Weyhe, Schwanewede và Lilienthal. Có một lãnh thổ tách rời của bang Bremen là Bremerhaven còn được gọi là "Khu vực cảng hải ngoại thành phố Bremerhaven". Bremen là thành phố lớn thứ tư trong khu vực phương ngữ Hạ Đức sau Hamburg, Dortmund và Essen.

Cảng Bremen cùng với Bremerhaven ở cửa sông Weser là cảng lớn thứ hai ở Đức chỉ sau Hamburg. Sân bay Bremen nằm trong hai quận phía nam Neustadt-Neuenland là một trong 12 sân bay bận rộn nhất ở Đức.

Bremen là một trung tâm văn hóa và kinh tế lớn của miền Bắc nước Đức. Thành phố là nơi có hàng chục phòng trưng bày nghệ thuật và bảo tàng lịch sử, từ các tác phẩm điêu khắc lịch sử đến các bảo tàng nghệ thuật lớn, chẳng hạn như Bảo tàng Hải ngoại Bremen. Tòa đô chính Bremen và tượng Roland tại quảng trường chợ được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Bremen được nhiều người biết đến qua truyện cổ tích Những nhạc công Thành Bremen của Anh em nhà Grimm và có một bức tượng dành riêng cho nó trước tòa thị chính thành phố.

Bremen nổi tiếng là một thành phố của tầng lớp lao động. Thành phố là nơi đặt trụ sở của nhiều công ty đa quốc gia và các trung tâm sản xuất. Các công ty có trụ sở chính tại Bremen bao gồm công ty sôcôla Hachez và Vector Foiltec. Câu lạc bộ bóng đá được biết đến nhiều nhất của Bremen là SV Werder Bremen có sân nhà tại Sân vận động Weser nằm ngay bên bờ sông Weser.

## Tham khảo

## Thư mục

* }
*  Claus Christian (2007): *A photographic excursion through Bremen, Bremen-North, Bremerhaven, Fischerhude and Worpswede*, 
* 
* 
* 
* Herbert Schwarzwälder (1995), *Geschichte der Freien Hansestadt Bremen.* Vol. I – V. Bremen: , 
## Liên kết ngoài

* Official city website
* Official visitors information (various languages)
* Bremen City Panoramas – Panoramic Views and virtual Tours
* Official site of the city center
* Official site of the Schnoor quarter
* Official site of the shopping quarter Das Viertel
* Official site of the Weser promenade Schlachte 
* Official site of the shopping avenue Sögestraße
* Official site of the shopping mall Lloyd Passage
* Official site of the shopping quarter Ansgari Quartier
* Remnant from World War II in Bremen
Schwerin

Schwerin là một thành phố trong miền bắc nước Đức, thủ phủ của tiểu bang Mecklenburg-Vorpommern và là thành phố lớn thứ nhì của tiểu bang sau Rostock. Scwerin là thủ phủ Đức nhỏ nhất. Các thành phố lớn gần đấy là Lübeck, khoảng 54&nbsp;km về phía tây-bắc, Rostock, khoảng 69&nbsp;km hướng đông-bắc, và Hamburg, khoảng 94&nbsp;km về phía tây.

Dân số thành phố vượt ngưỡng 100.000 vào năm 1972 và qua đó Schwerin trở thành thành phố lớn. Thế nhưng hiện nay dân số đã giảm xuống dưới ranh giới này.
## Chú thích
Morelia

**Morelia** từ 1545 đến 1828 được gọi là **Valladolid**) là một thành phố và đô thị ở phía bắc trung bộ của bang Michoacán, México. Thành phố nằm trong Thung lũng Guayangareo và là thủ đô và thành phố lớn nhất của tiểu bang. Các nền văn hóa tiền gốc Tây Ban Nha chính ở đây là Purépecha và Matlatzinca, nhưng không có thành phố lớn nào được thành lập trong thung lũng trong thời gian này. Người Tây Ban Nha nắm quyền kiểm soát khu vực này vào những năm 1520. Người Tây Ban Nha dưới thời Viceroy Antonio de Mendoza đã thành lập một khu định cư ở đây vào năm 1541 với tên là Valladolid, trở thành đối thủ của thành phố Pátzcuaro gần đó để thống trị ở Michoacán. Năm 1580, cuộc cạnh tranh này đã kết thúc trong sự ủng hộ của Valladolid và nó trở thành thủ đô của tỉnh thuộc địa. Sau chiến tranh giành độc lập ở Mexico, thành phố được đổi tên thành Morelia để vinh danh ông Jose María Morelos, người được ca ngợi từ thành phố. Năm 1991, thành phố được tuyên bố là Di sản Thế giới của UNESCO với các tòa nhà thuộc địa được bảo tồn tốt và bố trí của trung tâm lịch sử. 
Năm 2005, dân số của đô thị này là 684145 người.

## Khí hậu




## Tham khảo
Lunenburg, Nova Scotia

**Lunenburg** là một thị trấn cảng nằm bên bờ biển phía nam thuộc Nam Nova Scotia, tỉnh Nova Scotia, Canada. Được thành lập vào năm 1753, thị trấn như là nỗ lực của người Anh định cư Kháng Cách tại Nova Scotia nhằm thay thế những người bản địa Miꞌkmaq và Acadian.

Nền kinh tế theo truyền thống dựa chủ yếu vào nghề đánh bắt cá xa bờ và ngày nay Lunenburg là nơi có nhà máy chế biến cá thứ cấp lớn nhất của Canada. Thị trấn phát triển mạnh vào cuối những năm 1800, và phần lớn kiến trúc lịch sử có từ thời kỳ đó.

Thị trấn được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1995 như là ví dụ điển hình nhất về khu định cư thuộc địa của Anh ở Bắc Mỹ mà vẫn giữ nguyên bố cục và diện mạo ban đầu, bao gồm cả kiến trúc bằng gỗ địa phương. Vùng lõi của thị trấn cũng là một Di tích Lịch sử Quốc gia Canada.
## Tên
Lunenburg được thành lập năm 1753 và được đặt tên của Công tước của Brunswick-Lunenburg, người sau đó trở thành vua George II của Anh. Các cư dân Acadiann đã di rời khỏi địa điểm này, nơi mà trước đó họ gọi là Mirliguèche, tên đánh vần tiếng Pháp của một người Mi'kmaq không chắc chắn. Còn những người Mi'kmaq gọi nó là āseedĭk, có nghĩa là vùng đất của những người cô độc.
## Tham khảo
Memphis (Ai Cập)

**Memphis** (; ) từng là kinh đô của Aneb-Hetch - vùng đầu tiên của Hạ Ai Cập - từ khi thành lập cho đến khoảng năm 2200 trước Công nguyên.

Tên của thành phố trong tiếng Ai Cập cổ là **Ineb Hedj** ("Bạch Thành"). "Memphis" (Μέμφις) là tên tiếng Hy Lạp đã được biến đổi từ tên của kim tự tháp của Pepi I, *Men-nefer*, sau đó trở thành *Menfe* trong tiếng Copt. Các thành phố và thị xã Mit Rahina, Dahshur, Saqqara, Abusir, Abu Ghurab và Zawyet El Aryan ngày nay nằm trong ranh giới hành chính của thành phố Memphis lịch sử (tọa độ ).

Memphis cũng được biết đến trong thời Ai Cập Cổ đại là **Ankh Tawy** ("Cái mà nối hai vùng đất"), do đó nhấn mạnh vị trí quan trọng của thành phố giữa Thượng Ai Cập và Hạ Ai Cập.

## Địa lý

Phế tích của Memphis cách Cairo 19&nbsp;km về phía nam, bên bờ tây của sông Nil.

Theo Herodotus, thành phố này được thành lập khoảng năm 3100 trước Công nguyên bởi ông vua huyền thoại Menes, người thống nhất hai vương quốc của Ai Cập và khai sinh Ai Cập; với khoảng 30.000 dân, đây là khu định cư lớn nhất thế giới từ khi thành lập đến năm 2250 trước Công nguyên và từ 1557 đến 1400 trước Công nguyên.

Trong Kinh Thánh Memphis được gọi là Moph hay Noph.

## Xem thêm
* Danh sách di sản thế giới tại châu Phi

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* On the Memphis Theology
* Memphis site (Windows Live Local)
Tri giác

Trong ngành tâm lý học và các khoa học nhận thức, **tri giác** là quá trình thu thập, giải nghĩa, lựa chọn và tổ chức các thông tin từ giác quan. Các phương pháp nghiên cứu tri giác trải dài từ các cách tiếp cận theo hướng sinh học hay sinh lý học, qua các cách tiếp cận tâm lý học tới triết học tinh thần và trong nhận thức luận kinh nghiệm chủ nghĩa, chẳng hạn của David Hume, John Locke, George Berkeley, hay như trong khẳng định của Merleau Ponty rằng tri giác là cơ sở của khoa học và tri thức.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Rostock (định hướng)

**Rostock** có thể là tên của:
* Thành phố Rostock, bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức
* Tỉnh Rostock trong nước Cộng hòa Dân chủ Đức
* Sebastian von Rostock, tổng Giám mục Breslau (Đức)
* Paul Rostock (1892-1965), nhà y học người Đức.
Schwerin (định hướng)

**Schwerin** có thể là tên của:
* Thủ phủ bang Mecklenburg-Vorpommern: Schwerin
* của một thành phố trong Vương quốc Phổ, *Schwerin an der Warthe*: Skwierzyna
* Nguyên là một tiều bang Đức: Mecklenburg-Schwerin
* Một dònh họ quý tộc Dòng họ Schwerin
* Họa sĩ, nhà minh họa sách Ludwig Schwerin (1897-1983)
Mật mã Hill

**Mật Mã Hill** được đề xuất bởi Lester.S.Hill năm 1929. Mã cũng được thực hiện trên từng bộ m ký tự. mỗi ký tự trong bản mã một tổ hợp tuyến tính (trên vành Z26) của m ký tự trong bản rõ. Khoá sẽ được cho bởi một ma trận cấp m, tức nó là một phần tử của Z26mxm. 
## Định nghĩa
Mã Hill là bộ (P, C, K, E, D), thỏa mãn:
•	P = C = Z26m, với m là một số nguyên dương.
•	K = {k Z26m x m | (|k|, m) = 1}.
 k = K. Ta định nghĩa:
Khoá lập mã: 	ek(x1, x2, …, xm) = (x1, x2, …, xm).k
	Khoá giải mã:	dk(y1, y2, …, ym) = (y1, y2, …, ym).k-1
## Ví dụ
 m = 2; k =  |k| = 1 (mod 26) vì thế k-1 =

Với các bộ 2 ký tự (x1, x2) ta có thể mã hoá theo công thức sau:
		(y1, y2) = (x1, x2).k = (x1, x2). = (11x1 + 3x2, 8x1 + 7x2) 
Khoá giải mã sẽ là:
		(x1, x2) = (y1, y2).k-1 = (y1, y2). = (7y1 + 23y2, 18y1 + 11y2) 
Nhận xét:	1. Số lượng khoá không có công thức tường minh để tính.
		2. Nếu biết m cũng có thể dễ dàng dùng máy tính để giải mã.

## Phân tích mã

## Tham khảo
Khoa học nhận thức

**Khoa học nhận thức** (tiếng Anh: *cognitive science*) thường được định nghĩa là ngành nghiên cứu về bản chất của trí tuệ. Hầu như tất cả các giới thiệu chính thức về khoa học nhận thức nhấn mạnh rằng đây là một lĩnh vực nghiên cứu là kết hợp của nhiều ngành, trong đó tâm lý học, thần kinh học, ngôn ngữ học, triết học, khoa học máy tính, nhân loại học, và sinh học là các nhánh ứng dụng hoặc chuyên hóa chính của ngành khoa học này.

## Chú thích
Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế

**IASB** viết tắt của *International Accounting Standards Board*. Tổ chức tiêu chuẩn kế toán quốc tế này được thành lập năm 1973, có trụ sở tại London.

Nhiệm vụ của IASB là soạn thảo ra những tiêu chuẩn quốc tế cho lĩnh vực kế toán. Trước năm 2001 **IASB** còn có tên gọi là **IASC **(***International Accounting Standards Committee***). Tiêu chuẩn được IASC soạn ra có tên gọi: Chuẩn mực kế toán quốc tế (International Accounting Standards (IAS)). Những tiêu chuẩn này sau một thời gian lại được đổi tên thành Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (International Financial Reporting Standards (IFRS)). Mục đích của những tiêu chuẩn này không chỉ là tính chính xác của kế toán mà còn là sự toàn vẹn và minh bạch Báo cáo tài chính. IASB đã và vẫn đang tiếp tục phát triển các tiêu chuẩn IAS/IFRS.
* IASB phối hợp với các tổ chức ban hành chuẩn mực kế toán ở các nước để đạt được sự hội tụ các chuẩn mực kế toán
* IASB có 14 thành viên, trong đó 12 làm việc toàn thời gian, của 9 nước, và một số chuyên gia khác
* Nguồn kinh phí hoạt động của IASB do tổ chức có tên gọi là International Accounting Standards Committee Foundation (IASC Foundation) cung cấp
* IASC Foundation là tổ chức bao gồm các công ty kiểm toán quốc tế, các định chế tài chính tư nhân, các công ty công nghiệp, các ngân hàng trung ương và ngân hàng phát triển, … trên toàn thế giới
* IASB ban hành các chuẩn mực kế toán bằng một loạt công bố gọi là International Financial Reporting Standards, gọi tắt là IFRS, tạm dịch Chuẩn mực Báo cáo Tình hình Tài chính Quốc tế
* Thuật ngữ IFRS ngày nay bao gồm tất cả các IAS trước đây cũng như những IFRS ban hành sau này
* Tính đến cuối năm 2005, IASB đã ban hành tất cả 42 chuẩn mực báo cáo tình hình tài chính quốc tế hay nói theo thói quen là 42 chuẩn mực kế toán quốc tế
* Cho đến nay, IASC và IASB đã điều chỉnh và ban hành được 30 chuẩn mực kế toán quốc tế IAS và 08 chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS. Các chuẩn mực này áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* IASB Website chính thức 

## Xem
*FASB - Financial Accounting Standards Board
*US-GAAP - Quy định kế toán của FASB
Cấp sao tuyệt đối

**Cấp sao tuyệt đối** (M) là độ sáng của thiên thể, tính ở khoảng cách cho trước 10 pc (3,08.1014km) cách người quan sát. Cấp sao tuyệt đối của Mặt trời là +4,9M, sao Rigel –6,2M, tức sáng hơn Mặt trời 160 000 lần. Trong các thiên thể sáng nhất và ổn định thì sao HR 5171 sáng hơn Mặt trời 630 000 lần, còn trong các thiên thể sáng ngắn hạn thì tân tinh CP Puppis đạt điểm sáng cực đại gấp Mặt trời 3 triệu lần.

Thông thường kết quả quan sát các sao trên thiên cầu không đem lại cấp sao tuyệt đối-tức là độ sáng thật của sao mà chỉ phản ánh độ sáng đập vào mắt người quan sát tại mặt đất, tức cấp sao biểu kiến mà thôi. Mặt Trời có cấp sao tuyệt đối rất nhỏ, nhưng vì ở gần chúng ta nên là sao sáng nhất đối với người quan sát tại Trái Đất.

## Xem thêm
* Cấp sao biểu kiến
* Danh sách các sao có độ sáng biểu kiến lớn nhất

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Anrê Nguyễn Kim Thông

**Anrê Nguyễn Kim Thông** (còn có tên khác là **Anrê Năm Thuông**, 1790-1855) là một tín hữu Công giáo Việt Nam, người đã được Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong hiển thánh năm 1988.

## Tiểu sử
Anrê Nguyễn Kim Thông sinh khoảng 1790 tại Gò Thị, thuộc thôn Xuân Phương, xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định (nay là xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai). Đây là một trong những khu vực đạo Công giáo lâu đời nhất của giáo phận Qui Nhơn.

Ông là một người cha có hai con đi tu theo Công giáo là linh mục Nguyễn Kim Thủ và nữ tu Anna Nguyễn Thị Nhường, thuộc dòng Mến Thánh Giá. Ông đã từng có thời gian làm Lý trưởng nơi mình sống và về sau ông được Giám mục Stêphanô Théodore Cuénot Thể phong làm *Trùm cả* phụ trách toàn thể hạt Bình Định. Bản thân Anrê Nguyễn Kim Thông là một tín hữu sùng đạo trợ giúp các việc trong giáo hội Công giáo và là người tổ chức việc che giấu các giáo sĩ trong thời gian triều Nguyễn thi hành chính sách chống lại Công giáo ở Việt Nam.

## Tử đạo
Một người cháu của ông trùm Thông tên Út có tính ngang tàng, phóng đãng nên thường bị ông quở trách. Vì thù ghét ông, người này đã viết thư tố cáo lên quan tỉnh là nhà ông trùm Thông chứa chấp đạo trưởng. Quan quân kéo đến lục soát, vây bắt ông trùm Thông và bốn giáo sĩ khác rồi giam vào ngục thất Bình Định.

Vì tình thân với ông lý trưởng Thông, quan tỉnh Bình Định không hành hạ, đánh đập, đôi lúc còn khoan hồng cho ông về thăm gia đình. Về thăm vợ con, ông khuyên nhủ con cháu sống trung thành với Chúa: *“Cha đã già yếu, chẳng còn ham sống lâu nữa. Cha sẵn sàng chịu tù đày và chịu chết vì [[Jesus|Danh Đức Kitô]], nhất định cha không vận động xin tha”*.

Tại công đường, quan tỉnh khuyên ông trùm giẫm chân lên thập tự cách kín đáo rồi đi xưng tội là xong, nhưng ông trùm nghiêm nghị đáp: *“Không, thập giá tôi thờ kính mà giẫm lên sao được”*.

Sau ba tháng lao tù, ông trùm Thông lãnh án phát lưu vào Vĩnh Long. Các con dự định bỏ tiền ra xin giảm án nhưng ông cản: *“Các con cứ để Thánh Ý Chúa được thực hiện”*.

Vì tuổi già sức yếu, đường lưu đày xa xăm, lại thêm gánh nặng gông xiềng nên hành trình lưu đày của ông gặp nhiều khó khăn. Khi đến Bình Thuận, ông gặp cha Nguyễn Kim Thủ, con trai ông, và xin lãnh nhận Bí tích Giải tội.

Ngày 15/07/1855, khi ông đến đất Mỹ Tho thì ông qua đời. Ông trùm Nguyễn Kim Thông được an táng tại Cái Nhum. Năm 1857, cha Nguyễn Kim Thủ xin cải táng ông về nhà thờ Gò Thị. Hiện nay, hài cốt của thánh nhân được đặt tại Tòa Giám mục Qui Nhơn.

## Tuyên thánh
Ngày 2 tháng 5 năm 1909, Giáo hoàng Piô X suy tôn Anrê Nguyễn Kim Thông lên bậc Chân Phước. Ngày 19 tháng 6 năm 1988, Giáo hoàng Gioan Phaolô II suy tôn ông lên bậc Hiển Thánh.

## Tham khảo
Assur

**Aššur** (tiếng Akkad;  **'Āšūr**; : **Āšūr**;  ****, : **Āšūr**, tiếng Kurd: **Asûr**), còn gọi là **Ashur** và **Qal'at Sherqat**, từng là một thành phố của Assyria, thủ đô của Đế quốc Cổ Assyria (2025–1750 BC), Đế quốc Trung Assyria (1365–1050 BC), và trong một thời gian Đế quốc Tân Assyria (911–608 BC). Di tích của thành phố nằm bên bờ tây của sông Tigris, phía bắc của nơi hợp lưu với sông Tiểu Zab, ở Iraq hiện đại, chính xác hơn là ở huyện Al-Shirqat của tỉnh Saladin.

Thành phố là một điểm dân cư trong chừng 4000 nằm liên tục, có niên đại từ khoảng giữa thiên niên kỷ 3 TCN (khoảng 2600 TCN) đến giữa thế kỷ 14, khi người Assyria bản địa bị quân của Timur tàn sát. Đây là một di sản thế giới, nằm trong danh sách bị đe dọa từ năm 2003. Nó nằm cách Nimrud 65&nbsp;km (40&nbsp;mi) về phía nam và cách Nineveh 100&nbsp;km (60&nbsp;mi) cũng về phía nam.

## Tham khảo
Trung Hoa Các ở Drottningholm

**Trung Hoa Các** (tiếng Thụy Điển: *Kina slott*) tại công viên của Cung điện Drottningholm là một công trình hoàng gia được xây dựng năm 1753. Trung Hoa Các có phong cách kiến trúc Trung Hoa và hiện nay là một trong những Cung điện hoàng gia Thụy Điển.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Page from Stockholm City
*UNESCO listing
Thung lũng Orkhon

**Cảnh quan văn hóa Thung lũng Orkhon** () trải dọc theo bờ sông Orkhon ở miền trung Mông Cổ, cách thủ đô Ulaanbaatar 320&nbsp;km về phía tây. Nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vì đại diện cho sự phát triển của các truyền thống mục vụ du mục kéo dài hơn hai thiên niên kỷ. 
## Tầm quan trọng
Trong nhiều thế kỷ, thung lũng Orkhon được xem là nơi có sức mạnh đế quốc của thảo nguyên. Bằng chứng đầu tiên là từ một tấm bia đá với dòng chữ khắc, được dựng lên trong thung lũng bởi Bì Già Khả Hãn, một người cai trị của Đế chế Göktürk thế kỷ thứ 8. Khoảng 25 dặm về phía bắc của bia, trong khu vực thiêng liêng tối tăm của núi rừng Ötüken, là Ordu-Baliq, kinh đô đầu tiên của những người du mục Hồi Cốt. Trong thời kỳ những người Khiết Đan thống trị thung lũng, tấm bia được ghi lại bằng ba ngôn ngữ, để ghi lại những việc làm của người Khiết Đan.

Những ngọn núi tại đây được coi là thiêng liêng đối với những người Tengri giáo giống như là "*[[Axis mundi|Trung tâm của thế giới]]*" nhưng nó đặc biệt hơn nữa khi họ cho rằng linh hồn của các vị Khả hãn và tổ tiên của họ trú ngụ tại đây. Hơn nữa, một lực lượng được cho là xuất phát từ ngọn núi này, trao cho Khả hãn quyền thiêng liêng cai trị các bộ lạc Turk nên bất cứ ai kiểm soát được thung lũng này đều được coi là lãnh đạo ý trời của người Turk và có thể tập hợp các bộ lạc lại với nhau. Do đó, việc kiểm soát thung lũng Orkhon có tầm quan trọng chiến lược đối với mọi bộ tộc. Trong lịch sử, mọi kinh đô của người Turk đều nằm ở đây vì lý do này. 
## Di sản thế giới
Các cảnh quan và công trình trong thung lũng Orkon bao gồm:
# Các đài kỷ niệm của người Turk đầu thế kỷ 8 dành cho Bì Già Khả Hãn và Khuyết Đặc Lặc với các ký tự Orkhon, là các đài kỷ niệm được thừa nhận là ấn tượng nhất từ đế quốc Turk du mục của người Đột Quyết (Göktürk hay Kök-Türk). Chúng đã được các nhà khảo cổ học Nga khai quật và giải mã trong giai đoạn 1889-1893.
# Các di tích của Khar Balgas, kinh đô thế kỷ 8 của đế quốc Duy Ngô Nhĩ, trên diện tích 50&nbsp;km² với nhiều bằng chứng của các cung điện, cửa hàng, đền miếu, chùa chiền...
# Các tàn tích của kinh đô Karakorum của Thành Cát Tư Hãn, có lẽ bao gồm cả cung điện nổi tiếng Thượng Đô.
# Tu viện Erdene Zuu, tu viện Phật giáo đầu tiên tại Mông Cổ. Nó bị chính quyền cộng sản phá hủy một phần vào giai đoạn 1937-1940.
# Tu viện Tuvkhun là một tu viện nổi tiếng khác, nằm trên một ngọn đồi ở độ cao 2.600 mét trên mực nước biển. Nó cũng đã bị những người cộng sản phá hủy gần như hoàn toàn.
# Các di tích của cung điện Mông Cổ thế kỷ 13 và 14 ở đồi Doit, được cho là nơi ở của Đại hãn Oa Khoát Đài.

## Tham khảo
Bremen (định hướng)

**Bremen** có thể là tên của:
* Thành phố Bremen ở miền bắc nước Đức
* Tiểu bang Bremen bao gồm hai thành phố Bremen và Bremerhaven
* Một giáo xứ Công giáo trong lịch sử: Giáo xứ Bremen
* Nhiều thành phố ở Mỹ
** Bremen (Alabama)
** Bremen (Georgia)
** Bremen (Indiana)
** Bremen (Maine)
** Bremen (Ohio)
** New Bremen (New York)
** New Bremen (Ohio)
Chữ số Trung Quốc

**Chữ số Trung Quốc** là các chữ Hán để miêu tả số trong tiếng Trung Hoa. Ngày nay, những người dùng tiếng Trung Quốc hiểu ba hệ chữ số: hệ chữ số Hindu–Ả Rập phổ biến, cũng như hai hệ chữ số cổ của tiếng Trung Quốc. Hệ thống *hoa mã* (Tiếng Trung: 码花系统; bính âm:Mǎ huā xìtǒng) từ từ được thay bằng hệ chữ số Hindu–Ả Rập cho việc viết số. Hệ Trung Quốc vẫn được sử dụng và giống viết ra số từ. Có thể nhìn chữ số Trung Quốc là một phần của tiếng Trung Quốc, nhưng nó vẫn là hệ chữ số. Phần nhiều người ở Trung Quốc sử dụng chữ số Hindu–Ả Rập ngày nay.

Chữ *hoa mã* là kiểu duy nhất còn lại của hệ thống gậy toán thuật (*counting rods* hay *rod numeral*) và ngày nay chỉ được dùng ở những chợ Trung Quốc (Ví dụ ở Hồng Kông). Hệ chữ số vẫn được sử dụng khi viết tên đầy đủ của số, ví dụ trong séc; tại vì các chữ này phức tạp hơn, nó khó bị giả mạo.

## Bảng chữ số Trung Quốc
Có 10 chữ tiêu biểu cho các số từ 0 đến 9, và những chữ kia tiêu biểu cho số lớn hơn, như là chục, trăm, ngàn, v.v. Có hai bộ chữ số Trung Quốc: một thường dùng, và một để dùng trong việc buôn bán và tài chính, gọi là *đại tả* (phồn thể: 大寫; giản thể: 大写). Cái thứ hai được sử dụng tại vì các chữ số thường rất đơn giản về hình học, nên không thể chống giả mạo dùng các chữ đó như có thể dùng số từ trong tiếng Việt.

## Tham khảo
Gió sao

**Thất thoát vật chất sao** hay **gió sao** là quá trình ngôi sao đánh mất vật chất của nó trong mọi giai đoạn của tiến hóa sao. Ngôi sao gần Trái Đất nhất là Mặt Trời, gió sao xuất phát từ Mặt Trời được gọi là gió Mặt Trời. Thành phần chủ yếu của gió Mặt Trời là các điện tử và proton năng lượng cao, với giá trị khoảng 500 keV. Gió Mặt Trời gây nên các hiện tượng bão điện từ, cực quang trên Trái Đất. Gió Mặt Trời thổi hất đuôi các sao chổi theo hướng li tâm đối với Mặt Trời.

Thất thoát vật chất của Mặt Trời (gió Mặt Trời) ở khoảng 10−15- 10−14  M_\bigodot (khối lượng Mặt Trời) mỗi năm, các sao khổng lồ đỏ hay sao siêu khổng lồ hàng năm mất khoảng 10−6- 10−3  M_\bigodot. Giai đoạn cuối của quá trình tiến hóa các ngôi sao là lúc sự thất thoát vật chất sao trở nên mạnh mẽ, khi các sao già hất tung vật chất còn lại của mình vào không gian liên sao thành tinh vân hành tinh. Các vụ nổ siêu tân tinh là quá trình thất thoát vật chất sao mạnh mẽ nhất.

## Tham khảo

*
Từ điển Larousse nhỏ

**Từ điển Larousse nhỏ** (tiếng Pháp: **Le Petit Larousse**) là một từ điển tiếng Pháp của nhà xuất bản Larousse. Từ điển Larousse nhỏ rất nổi tiếng ở Việt Nam và là một cuốn sách không thể thiếu được của bất cứ ai học tiếng Pháp.

**Từ điển Larousse nhỏ có minh họa** được Claude Augé soạn thảo và xuất bản lần đầu tiên vào năm 1905. Từ điển Larousse nhỏ là nối tiếp của bộ "Từ điển đầy đủ có minh họa"  (*Dictionnaire complet illustré*) (năm 1889) của Claude Augé. Claude Augé dùng tên "Larousse" để tỏ lòng kính trọng nhà bách khoa toàn thư nổi tiếng Pierre Larousse.

Kể từ khi được xuất bản, cuốn Từ điển Larousse nhỏ chỉ gồm một cuốn mà thôi, và được chia thành 3 phần:
* Phần 1 để chỉ danh từ chung (*noms communs*).
* Phần 2 là một bách khoa toàn thư với các danh từ riêng (danh nhân thế giới, địa danh, lịch sử)
* Phần trang màu hồng (*Locutions latines et étrangères - Larousse pages roses*) rất nổi tiếng để chỉ dẫn tiếng Latinh hay các thành ngữ cổ.

Lần xuất bản mới nhất vào năm 2006 bao gồm 90 000 từ mục, 200 000 định nghĩa và 5 000 hình minh họa. Từ điển Larousse nhỏ cũng được xuất bản dưới dạng CD-ROM.

Những xuất bản của Từ điển Larousse nhỏ:

* *Petit Larousse illustré* 1905,  do Claude Augé
**Tái xuất bản nguyên dạng (facsimilé) của lần xuất bản năm 1905, 2004. ISBN 2-03-530849-6
**Nouveau Petit Larousse illustré*, 1924, do Claude Augé
* *Petit Larousse illustré 1982*, với Claude Dubois soạn thảo viên chính, ISBN 2-03-301381-2
* *Le Petit Larousse khổ lớn 2001*, 2000,  ISBN 2-03-530401-6, « Lần đầu của thế kỷ».
* *Le Petit Larousse thu nhỏ 2003*, 2002, ISBN 2-03-530503-9
* *Le Petit Larousse 2005*, 2004. ISBN 2-03-532165-4. La « 100 édition ».
* *Le Petit Larousse 2006*, 2005. ISBN 2-03-530206-4
* *Le Petit Larousse 2007*, 2006 có một tiêu đề duy nhất *Le Petit Larousse có minh hoa* và có hai phiên bản:
*#Phiên bản khổ nhỏ (bìa các-tông, bán kèm với CD-ROM), ISBN 2-03-582491-5; giá bán tại Pháp: 44,50 euro
*#Phiên bản khổ lớn (bìa các-tông), ISBN 2-03-582992-3; giá bán tại Pháp: 49,50 euro
*#Phiên bản khổ nhỏ không kèm CD-ROM):ISBN 2-582493-1:
*#*Phiên bản khổ nhỏ bìa mềm, ISBN 2-582493-1; giá bán tại Pháp: 25,90 euro
*#*Phiên bản khổ nhỏ bìa các-tông, ISBN 2-582493-1; giá bán tại Pháp: 34,50 euro

## Đọc thêm
*Jean Pruvost, "Hoa bồ công anh, người mở đầu và từ điển Petit Larousse*, Larousse, 2004, ISBN 2035321654: Lai lịch của từ điển Larousse*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Les Editions Larousse
Nam Phi (khu vực)

**Nam Phi** là bộ phận phía nam của lục địa châu Phi, Khu vực này được phân định theo các cách hơi khác nhau về địa lý hoặc địa chính trị, và bao gồm một vài nước.

Thông thường, khái niệm *Nam Phi* dùng để chỉ đến khu vực bao gồm các nước Angola, Botswana, Lesotho, Malawi, Mozambique, Namibia, Nam Phi, Eswatini, Zambia, và Zimbabwe, mặc dù Angola có thể được tính vào Trung Phi và Malawi, Mozambique, Zambia cùng với Zimbabwe vào Đông Phi. Từ góc nhìn chính trị, khu vực này được cho là đơn cực với nước Cộng hòa Nam Phi là thế lực lớn nhất vùng.

## Các định nghĩa
Theo phân định của Liên hợp quốc, khu vực Nam Phi bao gồm 5 quốc gia:

*
*
*
*
*

Vùng này còn thường được cho là bao gồm cả các lãnh thổ khác:
* – nước này còn thuộc Trung Phi.
* và  – các nước này còn thuộc Đông Phi.
*, , và  – đôi khi được cho là thuộc Nam Phi và trước đây thuộc Liên bang Trung Phi.
*, , , , và  – các đảo nhỏ nằm trên Ấn Độ Dương ở phía đông của lục địa châu Phi.

 và , tuy thường được coi là thuộc về Trung Phi và Đông Phi, nhưng đôi khi cũng được xem là thuộc về Nam Phi. *Apropos*, Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC) được thành lập năm 1980 để tạo điều kiện cho sự hợp tác trong khu vực bao gồm tất cả các nước trên trừ Comoros (tổng cộng 15 thành viên).

Liên minh Thuế quan Nam Phi (SACU) thành lập năm 1969, bao gồm 5 quốc gia trong tiểu vùng Nam Phi theo định nghĩa của .

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Trường Athena

**Trường Athena** (tiếng Ý: **La scuola di Atene**; tiếng Anh: **The School of Athens**, *trường* ở đây có thể hiểu là *trường học* hay là *trường phái*) là một trong những bức tranh sơn dầu nổi tiếng nhất của họa sĩ thời kỳ Phục Hưng người Ý, Raphael. Bức bích họa được vẽ vào khoảng giữa những năm 1509 và 1511 như là một phần đơn đặt hàng Raphael để trang trí 4 căn phòng mà bây giờ được gọi là Phòng Raffaello (Stanze di Raffaello), trong Điện Tông Tòa ở Vatican. Phòng tòa án (Stanza della Segnatura) là căn phòng đầu tiên được trang trí, và tranh Trường Athena về chủ đề triết học, có lẽ là bức tranh thứ hai được hoàn thành ở đó, sau La Disputa (Thần học) trên bức tường đối diện và Parnassus (Văn chương). Từ lâu, bức tranh này đã được xem là "kiệt tác của Raphael và hiện thân hoàn hảo của tinh thần cổ điển của thời Phục hưng".

Tựa đề của bức tranh nói về các trường phái tư tưởng triết học nổi bật của Hy Lạp cổ đại, được trình bày bởi những người tiền nhiệm, đại diện tiêu biểu và những người kế thừa chính của họ. Ở trong tranh có hình ảnh nhiều triết gia Hy Lạp cổ đại, trung tâm của tranh là các nhà triết học Plato và Aristotle. Các bức tranh tường này tôn vinh trong ý nghĩa của Phục hưng những tư tưởng cổ đại như là nguồn gốc của văn hóa, triết học và khoa học của châu Âu.

Nội dung bức tranh ca ngợi Triết học Hy Lạp cổ đại. Nhân vật chính của bức tranh này là Plato và Aristotle. Hai người đang tranh luận về quan điểm triết học của mình, xung quanh có khoảng 50 nhân vật bao gồm những nhà triết học và học giả.

Tác phẩm thể hiện chiều sâu khi mở rộng không gian bức tường và nghệ thuật phối cảnh để làm nổi bật hình ảnh những nhân vật trung tâm. Tác giả vận dụng giải phẫu học để diễn tả đến chi tiết vẻ đẹp cơ thể của mỗi nhân vật.

## Các triết gia được vẽ trong Trường Athena
Bức ảnh được vẽ với những nhân dạng khá giống nhau (như Plato và Aristotle). Nhưng chúng ta có thể nhận ra họ như sau:

## Hình ảnh

File:Raffael_060.jpg|Kiến trúc
Hình:Raffael_070.jpg|Zeno xứ Citium 
Hình:Sanzio 01 Epicurus.jpg|Epicurus
Hình:Averroes closeup.jpg|Averroes và Pythagoras
Hình:Raffael 068.jpg|Pythagoras
Hình:Raffael 059.jpg|Alcibiades hay Alexandros Đại đế và Antisthenes hay Xenophon
Hình:Raffael 065.jpg|Francesco Maria I della Rovere hay Hypatia of Alexandria và Parmenides
Hình:Sanzio_01_Parmenides.jpg|Parmenides
Hình:Raffael 069.jpg|Aeschines và Socrates
Hình:Raffael 066.jpg|Heraclitus được vẻ giống Michelangelo
Hình:Raffael 067.jpg|Plato được vẻ giống Leonardo da Vinci
Hình:Raffael 061.jpg|Aristotle
Hình:Raffael 062.jpg|Diogenes
Hình:Sanzio_01_Euclid.jpg|Euclid hay Archimedes được vẻ giống Bramante
File:Raffael_071.jpg|Zoroaster, Ptolemy, Apelles được vẻ giống Raphael và Perugino hay Timoteo Viti được vẻ giống Protogenes


## Xem thêm
* Triết học phương Tây
* Triết học Hy Lạp cổ đại

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trường Athena trong *Phòng trưng bày Nghệ thuật (Web Gallery of Art)*
*Radio 4 discussion about the significance of this picture in the programme ''In Our Time'' with Melvyn Bragg.
Thang độ lớn mô men

**Thang độ lớn mô men** (tiếng Anh: *moment magnitude scale*, **MMS**; được ký hiệu rõ là **** hoặc **Mwg**, và thường ngầm hiểu khi sử dụng ký hiệu **M** đơn lẻ) là một cách đo độ lớn của động đất được phát triển năm 1979 bởi Tom Hanks và Kanamori Hiroo để kế tiếp thang Richter (, thang độ lớn địa phương), và được sử dụng bởi các nhà địa chấn học để so sánh năng lượng được phát ra bởi động đất. Độ lớn mô men M_\mathrm{w} là số không thứ nguyên được tính theo công thức

:M_\mathrm{w} = {2 \over 3}\left(\log_{10} {M_0} - 9.1\right) = {2 \over 3}\left(\log_{10} {M_0} - 16.1\right),

trong đó, M_0 là mô men địa chấn. Ta dùng công thức đầu nếu M_0 đo bằng N.m và công thức sau nếu M_0 đo bằng dyn.cm. Ký hiệu của thang độ lớn mô men là M_\mathrm{w}, trong đó, chữ w tiểu là công cơ học được thực hiện. Năng lượng được phát ra bởi một trận động đất có độ 8 theo thang lôgarit này bằng 101,5 = 31,6 lần năng lượng của một trận có độ 7, và một trận có độ 9 mạnh bằng 103 = 1.000 lần của một trận có độ 7.

Các hằng số trong công thức được chọn để cho những độ lớn mô men ước lượng gần ứng với các thang khác, như là thang Richter. Một thuận lợi của thang độ lớn mô men là, khác với các thang độ lớn kia, nó không bão hòa đối với các độ lớn, tức là không có một giá trị mà các động đất mạnh hơn gần như cùng độ lớn. Ví thế, độ lớn mô men mới là cách phổ biến nhất để ước lượng độ lớn của trận động đất lớn.

Báo chí không chuyên môn về khoa học thường nói ra độ lớn động đất "theo thang Richter". Tuy nhiên, phần nhiều độ lớn được tính ra ngày nay thực sự tính theo thang độ lớn mô men, vì thang Richter cũ hơn không thích hợp với các độ lớn hơn 6,8. Trung tâm Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) không dùng thang M_\mathrm{w} đối với các trận động đất có độ lớn nhỏ hơn 3,5.

Các subtype của thang độ lớn mô men (ví dụ: ...) phản ánh các cách ước tính mô men địa chấn khác nhau.

## Nguồn

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* .
* .
* .
* 

* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* 
* .
* .
* .
* .
* .
* .

* .
* .
* .
* 

## Xem thêm
* Thang đo Mercalli

## Liên kết ngoài
* 
* 
* Độ lớn mô men là gì?  (tiếng Anh)&nbsp;– Trung tâm Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS)
Quản trị học

Thuật ngữ Quản trị được định nghĩa là quá trình điều phối các công việc để chúng có thể được hoàn thành với hiệu suất và hiệu quả cao nhất, bằng và thông qua những người khác

Quá trình là từ diễn tả những chức năng đang được thực hiện và các công việc ưu tiên cần các nhà quản trị giải quyết, các chức năng này cụ thể là lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát.
Hiệu suất là một phần vô cùng quan trọng của quản trị, nó đề cập đến mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra. Nếu bạn có thể tạo được nhiều sản phẩm đầu ra hơn từ cùng lượng đầu vào thì bạn đã tăng được hiệu suất. Hoặc tương tự, nếu bạn có thể tạo ra số sản phẩm đầu ra tương đương với lượng đầu vào ít hơn thì cũng có nghĩa là bạn đã tăng được hiệu suất. Vì các nhà quản trị phải điều hành công việc với nguồn lực giới hạn, chủ yếu gồm nhân lực, tài chính, trang thiết bị, cho nên họ luôn quan tâm đến cắt giảm chi phí tối đa.

## Tham khảo
Bộ Cánh màng

**Bộ Cánh màng** (danh pháp khoa học: ***Hymenoptera***) bao gồm các loài như ong, kiến. Tên gọi này là do đặc điểm các cánh màng của chúng, và có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ  (hymen): màng và  (pteron): cánh. Các cánh sau của chúng được nối với các cánh trước bằng một chuỗi các móc bám. Trên thế giới đã định danh được 150.000 loài thuộc bộ này, và nhiều loài nữa chưa được biết đến.

## Đặc điểm chung
Kích thước thân thể từ rất nhỏ (vài mm) đến lớn (vài dm)
* Đầu các loài đều hướng xuống dưới.
* Râu đầu có nhiều dạng khác nhau: hình đầu gối, hình răng lược, hình lông chim.
* Miệng có hai kiểu gặm nhai và gặm hút.
* Có 2 đôi cánh, cánh trước lớn hơn cánh sau. Một số loài cánh ngắn (kiến).
* Bàn chân có 5 đốt, là chân đi (trừ chân sau của ong thợ là chân lấy phấn).
* Con cái có ống đẻ trứng rất phát triển, đôi khi dài hơn thân thể và một số loài biến thành kim đốt.
* Các loài thuộc bộ cánh màng thường sống trên cây, trong đất và trong cơ thể các loài côn trùng.

## Giá trị sử dụng
* Một số loài có vai trò thụ phấn cho hoa và cho các sản phẩm quý như mật ong, sáp ong.
* Nhiều loài ký sinh ăn thịt các loài côn trùng khác giúp cho con người phòng trừ sâu hại.
* Một số loài ăn lá, đục thân phá hoại cây cối trong lâm nông nghiệp.

## Phân loại
Bộ cánh màng có các họ sau:

## Chú thích

## Tham khảo

* 
* 
* 
* Hymenoptera Online (HOL)

__CHỈ_MỤC__
Mainz

**Mainz** là thành phố và thủ phủ của bang Rheinland-Pfalz nước Đức. Mainz đã từng là thủ đô của Tuyển hầu quốc Mainz thời Thánh chế La Mã. Trong thời cổ đại, Mainz là một thành phố La Mã pháo đài chỉ huy bờ phía tây của sông Rhine và hình thành một phần của vùng biên giới phía bắc của Đế chế La Mã, nó được thành lập như một đồn quân sự bởi những người La Mã vào những năm cuối thế kỷ 1 trước Công nguyên. Thành phố này nằm bên sông Rhein tại hợp lưu của nó với chính đối diện Wiesbaden, ở phía tây của Frankfurt Rhine-Main, trong thời hiện đại, Frankfurt chia sẻ nhiều tầm quan trọng trong khu vực.

Thành phố này nổi tiếng là nhà phát minh ra máy in loại di chuyển, như những cuốn sách đầu tiên được in sử dụng loại máy in di chuyển được sản xuất tại Mainz bởi Johannes Gutenberg trong thời gian đầu những năm 1450.

Mainz nằm ở vĩ độ 50, trên bờ phía tây của sông Rhine, đối diện ngã ba sông Mainz với sông Rhine. Dân số vào đầu năm 2012 là 200.957 người, ngoài ra còn có 18.619 người duy trì một nơi cư trú chính ở nơi khác nhưng có một ngôi nhà thứ hai ở Mainz. Thành phố này là một phần của khu vực đô thị Rhein bao gồm 5,8 triệu người. Đến Mainz từ sân bay quốc tế Frankfurt trong phút 25 bằng đường sắt (tuyến S8).

## Tham khảo
Bánh rế

**Bánh rế** là loại bánh ngọt được làm bằng khoai lang và đường nấu chảy được tưới lên mặt bánh như cái rế. Tương tự như cách đặt tên của chả giò rế, bánh tráng rế...
Bánh là đặc sản của nhiều nơi như Sóc Trăng, Bình Định, Phan Rang, Phan Thiết...

## Màu sắc bánh
Bánh rế có 2 màu:
* Bánh có có màu nâu đỏ, hơi giống màu cánh gián, hình dáng giống thứ đồ mà người ta dùng để đặt xoong, nồi nhưng nhỏ nhắn hơn rất nhiều, với vô số những sợi rất mảnh xoắn xuýt, đan bện vào nhau. Bánh rế xuất xứ từ vùng Phan Thiết, Phan Rang. Loại này người dân làm từ khoai lang Dương Ngọc có giá cao hơn bánh rế làm từ khoai lang và khoai mì.

* Bánh rế vàng: làm bằng khoai lang và khoai mì, màu vàng ươm như mật. Để làm bánh rế loại này, việc đầu tiên là lột củ mì (sắn), gọt vỏ củ khoai lang. Rồi sò (bào) thành sợi. Do quá mỏng và dài nên những sợi củ ấy quấn lấy nhau. Cái độc đáo của bánh nằm ở chỗ đó. Giá loại bánh này rẻ hơn bánh rế làm bằng khoai lang Dương Ngọc.

## Cách thực hiện
Cách thực hiện khá đơn giản

* Về phần khuôn bánh:Khuôn để đổ bánh tựa như là cái vá (môi) múc canh. Dầu phải đổ cả chảo cho ngập bánh và phải để cho sôi mới bỏ sợi củ lang, củ mì vào khuôn. Bỏ thật nhanh tay và cũng phải rất nhanh tay để ép từng búi sợi xuống khuôn và dàn cho thật mỏng. Rưới đường đã sên sẵn, ngay khi vừa vớt ra.

Những chiếc bánh được xếp chồng lên nhau, khi đã nguội, y hệt như đồ chơi con nít. Nhìn, rất thích mà ăn lại càng thích hơn. Bánh cho ta một hương vị rất là đặc biệt. Đó là sự hòa lẫn, quyện chặt của một hỗn hợp những hương vị: cái bùi bùi của tinh bột, cái beo béo của dầu, cái ngon ngọt của đường mật và không thể thiếu độ giòn tan.Bánh rế ngon là bánh rế giòn, không vỡ vụn và đặc biệt không ngọt quá.

* Chiên bánh

Để làm bánh rế mì, từ củ mì tươi sau khi đã lột vỏ, người ta xắt dài nhỏ như cộng rạ cỡ 3–5&nbsp;cm. Dùng một chảo con có lòng sâu và một lò than nhỏ, chế dầu dừa vào chảo một ít, khi dầu bắt đầu sôi người ta cho vào chảo dầu chừng một nắm củ mì đã được xắt nhỏ như đã nói, dùng một vá có cán dài, lòng vá sâu tròn, và một đôi đũa, lấy đũa vạch mì cộng cho đều trong lòng chảo, rồi dùng lưng vá để đè các cộng mì sát xuống lòng chảo. Dầu làm cho mì chín kết đính vào nhau, sau trở màu vàng là đã chín. Dùng đũa vớt ra ngoài, tiếp tục chế thêm ít dầu nữa rồi chiên cái khác.

* Sên đường

Nhờ chảo nhỏ có lòng sâu nên bánh cũng có hình thù như chảo và giống cái rế mà nông dân ta thường dùng lót các nồi niêu nên gọi là bánh rế. Chiên hết số sợi mì đã thành bánh rế xong, thì dùng một chảo khác có đường và ít nước được bắc lên lò lửa. Đường chảy ra, người ta từ từ lấy từng bánh một nhúng lưng bánh vào chảo đường rồi lấy ra làm cái khác, cho đến khi cả rổ bánh được ngào đường mới thôi. Nhờ có chiên dầu nên bánh rế vừa giòn, vừa béo, vừa thơm, vừa ngọt.

* Thành phẩm

Người ta phơi khô cho ráo đường, cho vào bịch, mỗi bịch từ 5 đến sáu cái xếp đều đặn lên nhau.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Thiên thể

Trong thiên văn học hiện đại, **thiên thể** là các thực thể, các tập hợp hay những cấu trúc đáng kể trong vũ trụ mà sự tồn tại của chúng được khoa học ngày nay chứng nhận. Điều đó không có nghĩa là khoa học sẽ không thể phủ định sự tồn tại hiện thời của chúng như trường hợp các thiên thể Themis, Neith. Những kiến thức mới có thể làm thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận về bản chất của thiên thể như Sao Diêm Vương, Ceres, buộc các nhà khoa học phải thống nhất việc tái phân chia trạng tính của chúng. Các thiên thể được xác định trên cơ sở các bằng chứng khoa học gián tiếp được coi là các thiên thể giả thuyết.

Trong tiếng Anh khi đi liền với tính từ "thiên văn học" (astronomical), thuật ngữ thiên thể dễ bị dùng lẫn với astronomical bodies (tạm dịch ***khối thể thiên văn học***). Từ khối thể (body) nói đến các vật thể đơn lẻ như một hành tinh, nhưng nó cũng được dùng để nói về đến các vành đai tiểu hành tinh. Các thuật ngữ **vật thể vũ trụ** (*celestial objects*) hay **khối thể vũ trụ** (*celestial bodies*) chỉ khác với trường hợp trên là chúng không bao gồm Trái Đất.

Dưới đây là danh sách phân loại tổng quát các thiên thể theo vị trí trong vũ trụ và theo cấu trúc.

## Từ nguyên
Chữ Hán: 天體/天体, nghĩa: *"vật thể trên trời".*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* SkyandTelescope.com SkyChart
* Monthly skymaps for every location on Earth
Ludwigshafen am Rhein

**Ludwigshafen am Rhein** là một thành phố thuộc tiểu bang Rheinland-Pfalz trong nước Đức và là thành phố lớn thứ nhì của Vùng đô thị Rhein-Neckar sau Mannheim. Ludwigshafen nằm trên bờ trái sông Rhein, đối diện với thành phố Mannheim nơi đặt trụ sở của tập đoàn công nghiệp hóa học BASF.

Các thành phố lớn gần đó là Heidelberg (khoảng 25&nbsp;km về phía đông-nam), Karlsruhe (khoảng 50&nbsp;km về phía nam) và Mainz (khoảng 60&nbsp;km về phía bắc).

Dân số thành phố vượt ngưỡng 100.000 người vào năm 1925 và qua đấy đã trở thành một thành phố lớn chỉ trong vòng một thế kỷ tính từ khi được thành lập vào năm 1853.

## Tham khảo
Koblenz

**Koblenz** (tiếng Pháp: *Coblence*) là một thành phố lớn ở phía bắc của bang Rheinland-Pfalz thuộc nước Đức. Thành phố này là thành phố lớn thứ ba của bang sau Mainz và Ludwigshafen. Trụ sờ chính của Đại học Koblenz-Landau (*Universität Koblenz-Landau*) đặt tại đây.

Koblenz là một troong các thành phố lâu đời nhất của Đức, đã kỷ niệm 2000 năm thành lập vào năm 1992. Tên nguyên thủy bằng tiếng La tinh *Confluentes* (hợp lưu - chảy vào nhau) xuất phát từ địa thế của thành phố nằm trên cửa sông Mosel đổ vào sông Rhein ở tại nơi gọi là Góc Đức. Cho đến năm 1926 tên thành phố được viết là *Coblenz*. Từ năm 1962 Koblenz là thành phố lớn với hơn 100.000 dân cư.

Các thành phố lớn gần đó là Bonn (khoảng 60&nbsp;km dọc theo sông Rhein) và Mainz (khoảng 90&nbsp;km ngược sông Rhein). Một phần của thành phố Koblenz thuộc vào di sản văn hóa thế giới "đồng bằng trung lưu sông Rhein phía trên". Pháo đài La Mã trong khu Koblenz-Niederberg thuộc vào "Upper Germanic Limes", cũng nằm trong danh sách di sản văn hóa của UNESCO từ 2005.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Koblenz 
* Koblenz
Speyer

**Speyer** là một thành phố thuộc bang Rheinland-Pfalz của nước Đức. Thành phố Speyer nằm về phía nam của Ludwigshafen và Mannheim khoảng 20&nbsp;km và về phía bắc của Karlsruhe khoảng 34&nbsp;km.

Người La Mã đã lập một doanh trại quân sự cho khoảng 500 người tại đây vào năm 10 TCN, thúc đẩy việc thành lập thành phố tiếp theo sau đó.

Nhà thờ lớn Speyer là di sản văn hóa thế giới của UNESCO từ năm 1981, là công trình kiến trúc Rôman (*Romanesque*) lớn nhất thế giới.

## Tham khảo
Hệ đôi (thiên văn học)

**Hệ đôi** trong thiên văn học là hai thiên thể gắn bó với nhau do tác động lực hấp dẫn lẫn nhau (thường là hai sao- sao đôi, hai hành tinh-hành tinh đôi hay hai tiểu hành tinh- tiểu hành tinh đôi) bay quanh trọng tâm chung. Tùy vào chênh lệch khối lượng của các thành phần trong hệ đôi, khối tâm của hệ đôi có thể nằm ngoài cả hai khối thiên thể hay nằm trong lòng thiên thể chiếm phần khối lượng lớn hơn.

## Sao đôi

Một **hệ đa sao** cũng giống như một hệ sao đôi nhưng nó gồm ba hay nhiều ngôi sao hơn. 
Các nhà thiên văn đã khám phá rằng hơn 40% sao trong vòng 5 pc trở lại là các ngôi sao nằm trong hệ sao đôi hay hệ đa sao.
Ví dụ: hệ sao đôi gần nhất là Alpha Centauri, bao gồm hai ngôi sao Alpha Centauri A và Alpha Centauri B, cách hệ Mặt Trời 4,36 năm ánh sáng.
## Hành tinh đôi lùn
Ví dụ: hành tinh đôi lùn Sao Diêm Vương và hành tinh lùn đồng hành Charon trong vành đai Kuiper.

## Tham khảo

**Astronomy: A Visual Guide* by Mark A. Garlick