open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Võ Văn Tường

**Võ Văn Tường** (sinh 31 tháng 03 năm 1953, Đà Nẵng) là một nhiếp ảnh gia người Việt Nam, chủ đề nhiếp ảnh của ông là các ngôi chùa Phật giáo.

## Tiểu sử
Võ Văn Tường sinh ngày 31 tháng 03 năm 1953 tại thành phố Đà Nẵng, nguyên quán thành phố Huế.

### Học tập
Học sinh trường Hàm Long và trường Quốc Học, Huế; sinh viên viện Đại học Vạn Hạnh và trường Đại học Tổng hợp TP. HCM. Ông đã được Bộ Giáo dục & Đào tạo Việt Nam cấp bằng Thạc sĩ Khoa học xã hội và Nhân văn ngày 20 tháng 6 năm 1996 với đề tài: "*Ngôi chùa* *trong truyền thống văn hóa làng xã Việt Nam*"; Đại học Kỷ lục Thế giới (Anh quốc) cấp bằng Tiến sĩ danh dự Kỷ lục Thế giới ngày 21 tháng 9 năm 2013 với đề tài: "*Người chụp ảnh, viết sách và triển lãm hình ảnh* *chùa Việt Nam nhiều nhất*".

## Tác phẩm đã xuất bản về Phật giáo
Từ năm 1990 đến năm 2019, ông đã có 26 tác phẩm về Phật giáo và văn hóa Việt Nam (viết riêng và viết chung) được xuất bản: *Việt Nam Danh lam Cổ tự* (1992), *Những ngôi chùa nổi tiếng Việt Nam* (1995), CD Rom *Chùa Việt Nam xưa và nay* (2007), *Tượng Phật Việt Nam* (2017), *Chùa Việt Nam - Những Kỷ lục về Di sản Văn hóa* (2019)... Ông đã giảng dạy các môn học Danh lam Cổ tự Việt Nam, Mỹ thuật và kiến trúc Phật giáo Việt Nam, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nhiếp ảnh kỹ thuật số tại 24 trường đại học, cao đẳng ở Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam: Học viện Phật giáo Việt Nam, Học viện Hàng không Việt Nam, Đại học Văn hóa, Đại học Kinh tế, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Hùng Vương.

## Các kỷ lục Việt Nam được công nhận
Ông được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập 6 kỷ lục:
# Người chụp ảnh và lưu trữ ảnh ngôi chùa nhiều nhất Việt Nam (2006);
# Tác giả CD Rom "*Những ngôi chùa nổi tiếng* *Việt Nam*" là tác phẩm điện tử đầu tiên ở Việt Nam (2005);
# Tác giả CD Rom "*Chùa Việt Nam* *xưa* *và nay*" là tác phẩm có số lượng hình ảnh và bài viết về ngôi chùa nhiều nhất Việt Nam (2007);
# Đồng tác giả cuốn sách "*Hành hương xứ Phật Ấn Độ - Nepal*" là tác phẩm viết về xứ Phật được dịch nhiều ngôn ngữ nhất Việt Nam (2010);
# Sách ảnh giới thiệu *hệ thống tượng Phật và điện Phật ở các ngôi chùa Việt Nam, chùa Việt ở hải ngoại* đầu tiên và nhiều nhất (2017);
# Bộ sách "*Chùa* *Việt Nam hải ngoại*" đầu tiên và có nhiều ngôn ngữ nhất (2017).

## Tham khảo
Thái thúc Độ

**Sái thúc Độ** (chữ Hán: 蔡叔度, còn được gọi là **Thái thúc Độ**), tên thật là **Cơ Độ** (姬度), là vị vua đầu tiên của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

## Thân thế
Sái thúc Độ là con thứ năm của Tây bá Cơ Xương trong số 10 người con cùng mẹ (Bá Ấp Khảo mất sớm, Vũ vương trọng Phát, thúc Tiên, thúc Đán, thúc Độ, thúc Chấn Đạc, thúc Vũ, thúc Xử, thúc Phong, quý Tái.)

## Thụ phong đất Sái
Cơ Phát lật đổ vua Trụ nhà Ân lên làm vua, lập ra nhà Chu. Chu Vũ vương biết lòng người còn nhớ nhà Ân, nên không làm tuyệt hương hoả nhà Ân, bèn phong cho con vua Trụ là Vũ Canh tiếp tục cai trị đất Ân. Các vùng xung quanh nhà Ân còn chưa hoàn toàn thần phục nhà Chu, Chu Vũ vương chia làm ba khu vực: phía bắc Triều Ca đến đất Bội phong cho em trai là Hoắc thúc Xử; phía đông Triều Ca là đất Vệ phong cho là Quản thúc Tiên, phía tây Triều Ca là đất Dung phong cho Sái thúc Độ.

Trên danh nghĩa, Sái thúc Độ cùng 2 người anh em có trách nhiệm giúp đỡ Vũ Canh nhưng trên thực tế, Chu Vũ vương dùng họ để giám sát, kiềm chế Vũ Canh, vì vậy sử gọi họ là "Tam giám".

## Theo Vũ Canh chống Chu thất bại
Chu Vũ Vương lên ngôi chỉ ít năm sau thì qua đời. Thái tử Tụng còn nhỏ lên nối ngôi, tức là Chu Thành vương. Chu công Đán được Chu Vũ vương uỷ thác phụ chính cho cháu.

Vũ Canh ở đất Ân nhân cơ hội nhà Chu mới dựng, vua mới của nhà Chu còn nhỏ, nên định khôi phục nhà Ân. Có ý kiến dị nghị Chu công chuyên quyền lấn át thiên tử. Vũ Canh tìm cách liên lạc với Tam giám để chia rẽ họ với triều đình nhà Chu.

Do sự thuyết phục của Vũ Canh, cả ba người em của Chu Vũ vương là Quản thúc Tiên, Hoắc thúc Xử và Sái thúc Độ đều đồng tình chống lại Chu Công Đán và Chu Thành vương. Không lâu sau, Vũ Canh dụ bộ lạc Hoắc Địa theo mình, cùng Quản thúc Tiên, Hoắc thúc Xử và Sái thúc Độ nổi dậy chống nhà Chu. Chu công và Thiệu công tập trung dàn xếp xong việc nội chính, sau đó Chu công mang quân đi đông chinh.

Sau 3 năm, Chu công Đán đánh bại được quân của Vũ Canh. Vũ Canh và Quản thúc Tiên bị Chu Công giết chết; Hoắc thúc Xử và Sái thúc Độ bị bắt đi đày.

## Người kế tục
Không rõ kết cục sau cùng của Sái thúc Độ. Ông có người con là Cơ Hồ, vốn là người hiền. Chu công Đán biết vậy nên cho Cơ Hồ nối nghiệp Sái thúc Độ giữ nước Sái, không truất bỏ. Đó là Sái Trọng Hồ.

## Xem thêm
*Vũ Canh
*Chu Vũ vương
*Chu công Đán
*Sái Trọng Hồ

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
***Chu bản kỷ*
** *Quản Sái thế gia*

## Chú thích
Chiêm Hóa (xã)

**Chiêm Hóa** là một xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Chiêm Hóa có vị trí:
*Phía đông giáp xã Kiên Đài
*Phía tây giáp xã Tân An và xã Hòa An
*Phía nam giáp xã Kim Bình
*Phía bắc giáp xã Tân Mỹ và xã Yên Lập.

Xã Chiêm Hóa nằm ở đôi bờ sông Gâm và có cửa suối Khuổi Gác. Xã có tuyến tỉnh lộ 176 đi qua, trên tuyến đường có cầu Chiêm Hóa bắc qua sông Lô, bên cạnh đó là các tuyến tỉnh lộ 185 đi về phía nam và tuyến tỉnh lộ hướng lên phía bắc.

Xã Chiêm Hóa có diện tích 111,65&nbsp;km², dân số năm 2025 là 30.329 người, mật độ dân số đạt 272 người/km².

## Hành chính
Xã Chiêm Hóa được chia thành 12 thôn: Vĩnh Hưng, Vĩnh Thái, Vĩnh Thiện, Vĩnh Giang, Vĩnh Quý, Vĩnh Sơn, Vĩnh Lim, Vĩnh Tài, Vĩnh Tiến, Vĩnh Khang, Vĩnh Thịnh, Vĩnh Bảo.

## Xem thêm
*Danh sách thị trấn tại Việt Nam

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Sơn Dương, Tuyên Quang

**Sơn Dương** là một xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Sơn Dương có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp các xã Thái Bình và Minh Thanh 
*Phía đông giáp xã Phú Xuyên của tỉnh Thái Nguyên
*Phía nam giáp xã Tân Thanh
*Phía tây giáp các xã Đông Thọ và Bình Ca.

Xã Sơn Dương có diện tích 123,17&nbsp;km², dân số năm 2025 là 41.954 người, mật độ dân số đạt 341 người/km².

Xã Sơn Dương nằm ở đôi bờ sông Phó Đáy, có suối Tư Trầm và ngòi Đất Cao chảy qua. Tuyến quốc lộ 37 và tuyến quốc lộ 2C chạy qua địa bàn xã.
## Hành chính
Xã Sơn Dương được chia thành 25 thôn: Tân Thịnh, Đăng Châu, Quyết Tiến, An Kỳ, Cơ Quan, Tân Bắc, Đoàn Kết, Tân Phú, Măng Ngọt, Thịnh Tiến, Bắc Trung, Bắc Lũng, Tân Phúc, Bắc Hoàng, Xây Dựng, Đồng Tiến, Tân Kỳ, Quyết Thắng, Làng Cả, Kỳ Lâm, Tân An, Hồ Tiêu, Tân Tiến, Thượng Châu, An Đinh.

## Xem thêm
*Danh sách xã tại Việt Nam
## Chú thích

## Tham khảo
Bồng chanh lam nhỏ

**Bồng chanh lam nhỏ** (danh pháp hai phần: *Alcedo coerulescens*) là một loài chim thuộc Họ Bồng chanh. Loài này phân bố ở một số khu vực Ấn Độ. Với một bộ lông nhìn chung có màu xanh kim loại, trông giống như loài bồng chanh thông thường, nhưng chúng có bụng màu trắng thay vì màu da cam.

Loài này đôi khi được gọi là bồng chanh xanh nhỏ nhưng ở Ấn Độ và một số khu vực khác, tên gọi này được sử dụng cho loài *[[Bồng chanh|Alcedo atthis]]*.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Bói cá dải lam

**Bói cá dải lam** (danh pháp hai phần: *Alcedo euryzona*) là một loài chim thuộc Chi Bồng chanh trong Họ Bồng chanh. Loài này phân bố ở Brunei, Indonesia, Malaysia, Myanmar và Thái Lan. Môi trường sống tự nhiên của nó là vùng đất thấp khu rừng nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới ẩm, rừng ngập mặn cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới, và các con sông. Nó đang bị đe dọa do mất nơi sống.

## Phân loài
Loài này có 2 phân loài đã được công nhận:
* *A. e. peninsulae*
* *A. e. euryzona*

## Tham khảo

*BirdLife International 2004. Alcedo euryzona. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.

## Liên kết ngoài
*BirdLife Species Factsheet.
Bùi Đình Túy

**Bùi Đình Túy** (1914-1967), bút danh **Đinh Thúy**, là một nhà báo ảnh Việt Nam.

## Thân thế
Ông sinh ngày 12 tháng 2 năm 1914 tại xã Cảnh Dương, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Năm 1935, ông ra Hà Nội học các khóa nhiếp ảnh và vẽ ở trường Bách Nghệ. Năm 1936, Bùi Đình Túy tham gia nhóm sinh viên bãi khóa ủng hộ cho Mặt trận Dân chủ Đông Dương và bị đuổi học. Sau đó ông vào Sài Gòn sinh sống, làm các nghề tự do như thợ vẽ, thợ sơn, thợ chụp hình, từng làm việc cho rạp chiếu phim Indochine Cinema với vai trò một họa sĩ và tại một văn phòng nhiếp ảnh tư nhân. Thời gian này, ông bí mật tham gia phong trào Việt Minh và hoạt động tại khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn.

Cách mạng tháng Tám 1945, ông tham gia hoạt động cho chính quyền Việt Minh. Khi Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ, ông tham gia Kháng chiến chống Pháp ở Sài Gòn, được phân công phụ trách công tác nhiếp ảnh của Sở Thông tin Sài Gòn, làm phóng viên báo Cảm tử của Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn với bút danh là **Đinh Thúy**. Tháng 11 năm 1948, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.

Năm 1954, ông tập kết ra Bắc và làm phóng viên ảnh công tác tại Thông tấn xã Việt Nam. Năm 1957, ông giữ chức Phó Chủ nhiệm Phân xã nhiếp ảnh đầu tiên của Thông tấn xã Việt Nam. Năm 1961, ông cùng một số đồng nghiệp được cử sang Cộng hòa Dân chủ Đức tham gia khóa học ảnh màu, sau đó về nước và trở thành một trong những phóng viên ảnh màu đầu tiên tại Việt Nam, với nhiều bức ảnh được nhiều người biết đến.

Năm 1965, ông được điều động vào Nam làm phóng viên chiến trường, đồng thời giữ chức Phó tiểu ban Thông tấn xã Giải phóng, một phân nhánh không chính thức của Thông tấn xã Việt Nam tại miền Nam. Ngày 21 tháng 9 năm 1967, trong một cuộc đánh bom của không quân Mỹ tại Trảng Dầu, tỉnh Bình Long, ông trúng bom tử thương sau khi tường thuật diễn biến Đại hội anh hùng chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ hai.

## Di sản
Bùi Đình Túy để lại những tấm ảnh lịch sử như ảnh quân đội kháng chiến Việt Nam đánh chiếm một xe bọc thép của quân Pháp trong chiến dịch Sài Gòn đầu (năm 1950), ảnh máy bay quân Pháp bị quân kháng chiến bắn rơi ngay trên đường Lý Văn Mạnh - Chợ Lớn (tháng 3 năm 1950), ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn Huân chương sao vàng cho ông Tôn Đức Thắng (ngày 19 tháng 8 năm 1958), nhân dịp ông Tôn Đức Thắng tròn 70 tuổi...

Tại Thành phố Hồ Chí Minh có một con đường và một cây cầu mang tên ông.

## Chú thích
Bói cá bé Madagascar

**Bói cá bé Madagascar** (danh pháp hai phần: ***Corythornis madagascariensis***) là một loài chim thuộc Họ Bồng chanh. Đây là loài đặc hữu của Madagascar và được tìm thấy ở các khu rừng rụng lá khô phía tây.
## Chú thích

## Tham khảo
* BirdLife International 2004. Ceyx madagascariensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.
Chiến Thắng, Lạng Sơn

**Chiến Thắng** là một xã thuộc tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Chiến Thắng có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp phường Lương Văn Tri, phường Đông Kinh và phường Kỳ Lừa.
*Phía nam giáp xã Quan Sơn.
*Phía đông giáp xã Thống Nhất.
*Phía tây giáp xã Tân Đoàn và xã Nhân Lý.

## Lịch sử
Xã Chiến Thắng trước kia thuộc huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn.

Xã Chiến Thắng được chia thành 9 thôn: Nà Cải, Nà Dạ, Nà Nhì, Nà Tình, Nà Hà, Nà Lầm, Nà Pất, Pác Ma, Làng Thành.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1672/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lạng Sơn năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Chiến Thắng, Vân An, Liên Sơn và Vân Thủy thành xã mới có tên gọi là **xã Chiến Thắng**.

## Chú thích

## Tham khảo
Terrapene carolina

**Rùa hộp thông thường** (danh pháp hai phần: *Terrapene carolina*) là một loài rùa hộp có sáu phân loài hiện có. Nó được tìm thấy trên khắp miền đông nước Mỹ và Mexico. Rùa hộp có lớp vỏ hạ thấp bao quanh đặc biệt (mai rùa) cho phép nó hoàn toàn bao phủ thân nó. Hàm trên của nó dài và cong.

Loài rùa chủ yếu là sinh sống trên mặt đất và ăn nhiều loại thực vật và động vật. Những con cái đẻ trứng vào mùa hè. Loài này ở phần phía bắc của phạm vi của chúng ngủ đông qua mùa đông.

Rùa hộp thông thường đang giảm vì mất môi trường sống, bị giết trên đường, và bị săn bắt cho thương mại vật nuôi. Loài này được phân loại là dễ bị tổn thương đối với sự sống còn của chúng bởi Sách đỏ của IUCN. Ba tiểu bang Hoa Kỳ đặt tên cho các phân loài rùa hộp thông thường là loài bò sát chính thức của họ.

## Tham khảo
Kanemaki Jisai

là một kiếm hào thời Chiến quốc, khai tổ của phái kiếm Kanemaki-ryū, một phân nhánh của Chūjō-ryū. Ông được cho là sư phụ của Itō Ittōsai và cho đến nay người ta vẫn chưa xác định chính xác năm sinh và năm mất của ông.

Kanemaki Jisai có thông gia họ Toda (外他), sau theo học kiếm pháp với Toda (富田) Jibusaemon (Toda Kagemasa), một cao thủ phái kiếm Toda-ryū và cũng là thầy dạy kiếm cho họ Asakura, một hào tộc ở xứ Echizen. Người ta cho rằng trong thời gian này ông xưng danh là Toda Ittōsai và được gọi là tam kiệt của họ Toda cùng với Yamazaki Sakon Shōgen, Hasegawa Munenobu.

## Đệ tử
Đệ tử của Jisai thì có Maebara Yagorō, người này được sư phụ trao cho danh hiệu "Ittōsai" và kể từ đó, Yagorō xưng danh là Itō Ittōsai và sau này gây dựng nên phái kiếm Ittō-ryū. Nhiều tài liệu cho thấy Jisai đã truyền lại cực ý của môn phái là "Cao thượng cực ý ngũ điểm" cho học trò Itō Ittōsai. Và cũng vì có thời gian Jisai xưng danh là Toda Ittōsai nên cũng có thuyết cho rằng hai nhân vật Ittōsai này cùng là một người. Itō Ittōsai có một cao đồ tên là Kotōda Kageyuzaemon, tự xưng môn phái của mình là Toda Ittō-ryū và cũng có thời gian Jisai xưng môn phái của mình là Kanemaki Toda-ryū nên mới dẫn đến thuyết hai sư đồ Kanemaki Jisai và Itō Ittōsai cùng là một người. Ngoài ra Kanemaki Jisai còn có một người đệ tử nổi danh khác là Sasaki Kojirō.
Toàn bộ đạo học của Kanemaki Jisai được Nakamura Ujike kế thừa. Người này sau làm hộ vệ cho một phiên chúa ở Sendai.

## Tham khảo
Basiliô Cả

**Basiliô thành Caesarea**, còn được gọi là **Thánh Basiliô Cả** hoặc **Thánh Cả Basil** () (329/330 - 379) là một Giám mục thành Caesarea Mazaca thuộc vùng Capadocia, Tiểu Á.

Ông là người sáng lập một dòng tu ở vùng Pontus gần Biển Đen, và là tác giả của một bộ quy tắc tu trì sau trở thành quy tắc chính cho lối sống đan tu của các giáo hội Đông phương, đây cũng là nguồn cảm hứng cho bộ Tu luật Biển Đức của thánh Bênêđictô thành Norcia ở Tây phương. Ông đã sống một cuộc đời rất khổ hạnh.

Năm 370, ông trở thành Giám mục của Caesarea. Ông cam kết với những người cùng cực trong nạn đói. Ông tạo ra khu phức hợp mang tên ông, bao gồm nhà tế bần và bệnh viện - *Basiliad*, đấu tranh chống đói nghèo. Ông là một người tiên phong của Giáo hội.

Ông bảo vệ tín điều Nicea chống lại tà thuyết. Ông đã viết nhiều bài luận về Chúa Thánh Thần, phát triển nền thần học về Thiên Chúa Ba Ngôi. Ông cố gắng rất nhiều để làm yên lòng những chia rẽ trong Giáo hội.

Trong Công giáo Rôma, ông được công nhận là Tiến sĩ Hội thánh năm 1568 bởi Đức Giáo hoàng Piô V. Ông được tôn kính là một vị thánh bởi những người Chính thống giáo cũng như những người Công giáo. Lễ kính ở Tây phương là ngày 2 tháng 1; còn ở Đông phương là ngày 1 tháng 1, ông cũng được mừng kính trong "Lễ Tam Thành Thánh Giả" ngày 30 tháng 1 cùng với thánh Gioan Kim Khẩu và Grêgôriô Nazianzênô.

## Tham khảo
Daniel Singer

**Daniel Singer** có thể là:

* Daniel Singer (1926&ndash;2000), một nhà báo, học giả người Anh gốc Ba Lan và là một người ủng hộ nhiệt thành của chủ nghĩa xã hội.
* Daniel Singer (sinh năm 1959), một diễn viên người Mỹ.

## Tham khảo
Đại bàng ăn cá Pallas

**Đại bàng ăn cá Pallas** (tên khoa học ***Haliaeetus leucoryphus***) là một loài chim thuộc Chi Đại bàng biển trong Họ Ưng. Đây là loài đại bàng biển lớn, màu nâu. Nó sinh sản ở Trung Á, giữa biển Caspia và Hoàng Hải, từ Kazakhstan và Mông Cổ đến Hymalaya, Bangladesh và phía bắc Ấn Độ. Nó là loài di cư một phần, với con chim Trung Á đông trong số các loài chim châu Á phía Nam ở miền bắc Ấn Độ, và cũng ở phía tây vịnh Ba Tư.
## Đặc điểm
Nó có bộ lông xe màu nâu sáng nhưng mặt màu trắng. Các cánh là màu nâu sẫm và đỏ heo trở lại, bên dưới tối. Đuôi có màu đen với sọc trắng đặc trưng, rộng. Dưới cánh có một dải màu trắng. Con chưa trưởng thành có bộ lông tối hơn với không có dải trên đuôi. Chiều dài loài đại bàng này từ 72–84&nbsp;cm với sải cánh dài . Con mái có trọng lượng 2,1-3,7&nbsp;kg, nặng hơi con trống, với trọng lượng con trống 2-3,3&nbsp;kg.
Chế độ ăn uống của nó bao gồm chủ yếu là cá nước ngọt lớn.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Caesarea

**Caesarea** (; , *Kaysaria*; ) là một thị trấn ở Israel nằm giữa đường từ Tel Aviv và Haifa (45&nbsp;km), trên bờ biển Địa Trung Hải của Israel ở gần thành phố Hadera. Thị trấn được xây dựng bởi Herod Vĩ đại khoảng năm 25-13 TCN làm thành phố cảng Caesarea Maritima. Dân số Caesarea hiện đại vào năm 2007 là 4.500 người. Đây là địa phương Israel được quản lý bởi một tổ chức tư nhân, Công ty Cổ phần Phát triển Caesarea, và cũng là một trong những địa phương đông dân nhất không được công nhận như là một hội đồng địa phương. Nơi này thuộc thẩm quyền của Hội đồng khu vực HaCarmel Hof.
## Tham khảo
Danh sách tỉnh thành Việt Nam giáp biển

Bờ biển Việt Nam tính từ cực đông phường Móng Cái 1 đến cực tây phường Hà Tiên có chiều dài là 3.260&nbsp;km (tính cả chiều dài bờ biển). Bao gồm 21 tỉnh, thành phố nằm dọc theo duyên hải từ tỉnh Quảng Ninh đến tỉnh An Giang.
*Các tỉnh từ Quảng Ninh đến Quảng Trị giáp vịnh Bắc Bộ
*Các tỉnh từ Quảng Trị đến phía đông tỉnh Cà Mau giáp vùng chính của Biển Đông
*Tỉnh An Giang và phía tây tỉnh Cà Mau giáp vịnh Thái Lan.

Dưới đây là danh sách các tỉnh thành của Việt Nam có đường bờ biển giáp với Biển Đông và Vịnh Thái Lan.

## Danh sách các tỉnh và chi tiết

Việt Nam có 12 đơn vị hành chính cấp huyện có đường bờ biển chung quanh được gọi là huyện đảo và thành phố đảo thuộc về 9 tỉnh và thành phố. Các huyện đảo và thành phố đảo này nằm trong các khu vực vịnh Bắc bộ, vùng chính biển Đông và vịnh Thái Lan.

Dưới đây là danh sách chi tiết về các huyện đảo và thành phố đảo, thứ tự từ Bắc xuống Nam.

## Danh sách đặc khu

## Tham khảo
*Bản đồ Hành chính Việt Nam.

## Liên kết ngoài
*Khai thác và phát huy tiềm năng từ biển 

## Chú thích
Đại bàng biển Sanford

**Đại bàng biển Sanford** (tên khoa học ***Haliaeetus sanfordi***) là một loài chim thuộc chi Đại bàng biển, là loài đặc hữu quần đảo Solomon.

Loài này đã được phát hiện và đặt tên sau Tiến sĩ Leonard C. Sanford, một thành viên của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ. Nó được mô tả đầu tiên bởi Ernst Mayr năm 1935. Nó có thể đạt chiều dài giữa 70 và 90&nbsp;cm và trọng lượng từ 1,5 và 2,7&nbsp;kg. Sải cánh dài từ 165 đến 185&nbsp;cm (65-73). Nó là động vật ăn thịt lớn duy nhất trên quần đảo Solomon. Đại bàng sống ở rừng ven biển và hồ lên độ cao khoảng 1500 m so với mực nước biển.
Bộ lông là màu trắng màu nâu đến nâu sáng trên đầu và cổ. Các phần dưới là màu nâu ánh đỏ nâu và màu nâu sẫm. Các phần trên có màu nâu đen, nâu đỏ và nâu tối. Đôi mắt sáng màu nâu. Độc đáo trong số các loài đại bàng biển, loài đại bàng này có đuôi hoàn toàn đen tối trong suốt cuộc đời của nó.

Mùa sinh sản từ tháng 8 đến tháng 10. Tổ bao gồm hai quả trứng.

Chế độ ăn uống bao gồm chủ yếu là xác chết theo thủy triều, cá, động vật thân mềm, cua, rùa, rắn biển, và hiếm hơn chim và dơi ăn quả bắt cóc từ các tán rừng nhiệt đới.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Bói cá lớn

**Bói cá khổng lồ** (danh pháp hai phần: ***Megaceryle maxima***) là loài chim bói cá lớn nhất ở châu Phi, nơi nó là loài chim sinh sản cư trú trên hầu hết phần châu lục phía nam sa mạc Sahara, ngoại trừ vùng tây nam khô cằn.

Có hai phân loài, ***M. m. maxima***, được tìm thấy trong vùng đồng đất thoáng đãng, và ***M. m. gigantea*** trong vùng rừng nhiệt đới. Loài trong rừng sẫm màu hơn, ít đốm ở trên.
Chúng sinh sản từ tháng 8 - tháng 1, tổ có 3-5 trứng nằm trong hang bên bờ sông.

Bói cá khổng lồ có chiều dài 42–48&nbsp;cm, với một mào lớn và phần lông lưng màu đen đốm trắng đều. Chim trống có một dải ngực màu hạt dẻ còn phần còn lại của bụng màu trắng và phần hông có vạch tối màu, và chim mái có một dải ngực trắng đốm đen và bụng màu hạt dẻ.

Loài này ăn cua, cá, ếch nhái. Chúng bắt bằng cách lao xuống từ một chỗ đậu gần mặt nước.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
*  Database entry includes justification for why this species is of least concern.
*
Taesong

**Taesŏng-guyŏk** (Hán Việt: *Đại Thành khu vực*) là một trong 19 đơn vị hành chính của thủ đô Bình Nhưỡng tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Sông Đại Đồng tạo thành ranh giới tự nhiên của Taesong với Taedonggang. Ở phía bắc, cùng nằm trên một bờ sông là Trung và Moranbong.

Công viên giải trí Taesongsan nằm trên địa bàn khu vực từ năm 1972. Cuối năm 2008, Vườn thú Trung ương Triều Tiên đã được cải tạo và mở rộng, sở thú có 600 loài khác nhau và một vài trong số chúng là quà tặng cho chủ tịch Kim Nhật Thành. Phía tây khu vực là trụ sở của Bộ An ninh Công cộng, cùng trường Đại học An ninh Quốc gia. Nằm ở vùng ranh giới đông bắc khu vực là dãy núi Kangdong với đỉnh Taesongsan cao 270 mét và một số hồ nước. Lăng liệt sĩ cách mạng Taesŏngsan nơi tưởng niệm những người lính đã hy sinh trong chiến tranh Triều Tiên là địa điểm được nhiều người biết đến ở khu vực.

Nhà khách Paekhwawon tại Chongho-dong là nhà khách quốc gia dùng để làm nơi nghỉ ngơi cho các nguyên thủ quốc gia đến thăm. Đây là một biệt thự với các phòng hội nghị, hội nghị thưởng định và yến tiệc. Nghỉ chân tại này khách này phải kể đến cựu tổng thống Hoa Kỳ Jimmy Carter và Bill Clinton vào năm 1994 và 1999, tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung và Roh Moo-hyun vào năm 2000 và 2007.

Tại Miam-dong có Cung kỷ niệm Kumsusan, là nơi đặt thi hài của Kim Nhật Thành và Kim Chính Nhật. Cung điện này trước đây là trụ sở chính phủ. Tại Misan-dong có khu dân cư dành cho các nhân viên chính phủ và gia đình của họ.

Năm 2008, dân cư khu vực Taesong là 115.739 người, gồm 55.922 nam và 59.817 nữ.

## Hành chính
Khu vực Taesong được chia thành 15 dong (động):

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo
1 (định hướng)

**1** có thể đề cập đến:
* 1 (năm), năm 1 CN.
* 1 (số), một số tự nhiên
* 1 TCN, năm 1 trước công nguyên
* Hydrogen, với số hiệu nguyên tử 1
* ''1'' (phim), phim Hungari năm 2008 của Pater Sparrow
* 1 (Goodbye), txtspk for "Goodbye"
* 1, một nhân vật trong phim *[[9 (phim 2009)|9]]*

Trong **âm nhạc**:
* ''1'' (album của The Beatles)
* ''1'' (album của The Black Heart Procession)
* ''1'' (album của Pole)
* ''#1'' (album của Fischerspooner)
Trường tôi

**Trường tôi** là một bộ phim tâm lý dành cho lứa tuổi mới lớn của đạo diễn Lê Dân, ra mắt năm 1973.

## Nội dung
Câu chuyện xảy ra trong một trường trung học nội trú quy tụ nhiều học sinh nam nữ. Đời sống tập thể của học sinh, các sinh hoạt nhà trường, những chuyện vui buồn hàng ngày, mối quan hệ giữa thầy trò, tình bạn học là những điểm chính của phim.

Trong không khí hồn nhiên náo nhiệt của nhà trường, có đôi trẻ cô đơn trầm lặng thông cảm nhau, hiểu nhau trong một mối tình ngây thơ và cảm động.

Đây là một thế giới học trò tươi mát, khiến người xem thấy thích thú muốn sống lại thời kỳ cắp sách đến trường.
## Diễn viên
* Tuyết Lan... *Lan*
* Quốc Dũng... *Dũng*
* Xuân Dung
* Kiều Hạnh... *Hiệu trưởng*
* Khả Năng
* Tùng Lâm
* Thanh Việt
* Thanh Hoài
* Xuân Phát
* Băng Châu... *Cô giáo*
* Thanh Lan
*Tony Hiếu
* Bạch Lan Thanh
* Bé Bự
## Ê-kíp
* Hóa trang: Trần Thị Hường
## Hậu trường
### Sự kiện thú vị
* Năm 1974, diễn viên Tuyết Lan mới 17 tuổi, cô là em ruột của ca sĩ Bạch Lan Hương. Theo những nghệ sĩ và chuyên viên đã được xem cô diễn xuất lúc quay *Trường tôi*, Tuyết Lan rất có thể trở thành *[[Kiều Chinh]] thứ hai* của Lê Dân, đầy triển vọng.
* Phim quay 2 tháng với hậu trường là Cô nhi viện Thủ Đức.
### Nhạc phim
* *Nằm vắt tay lên trán - nhạc Nguyễn Quyết Thắng*
* *Tuổi biết buồn - nhạc [[Phạm Duy]]*
* *Tuổi mộng mơ - nhạc Phạm Duy*
* *Ông Trăng xuống chơi - nhạc Phạm Duy*

## Vinh danh
* Phim hay nhất, đạo diễn xuất sắc nhất, phim có ý nghĩa giáo dục xã hội - Giải thưởng Văn học nghệ thuật Sài Gòn (1974)

## Xem thêm
* Danh sách phim Việt Nam Cộng hòa
* Giáo dục Việt Nam Cộng hòa
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Video trích đoạn với Thái Hiền hát bài Tuổi Ngọc
Bùi Gia Tường

**Bùi Gia Tường** (1 tháng 7 năm 1937 – 17 tháng 12 năm 2025) là một nhạc công kiêm nhà giáo về đàn cello người Việt Nam, từng đảm nhiệm chức vụ Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, Giám đốc Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam. Ông được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.

## Tiểu sử và sự nghiệp
Bùi Gia Tường sinh ra trong một gia đình tri thức tại Hà Nội. Năm lên 4 tuổi, Bùi Gia Tường mồ côi cha. Mẹ ông một mình nuôi 6 đứa con đến lúc trưởng thành. Năm 11 tuổi, Bùi Gia Tường về Ninh Bình sinh sống. Thuở bé, ông rất thích hát và cũng có giọng hát hay nên được các thanh niên cho vào sinh hoạt tại đoàn xung phong tuyên truyền của Ninh Bình. Sau đó, nhờ quen biết, ông được một người anh giới thiệu vào Đoàn Văn công của Sư đoàn 308 để hát phục vụ bộ đội. Năm 1957, ông được chuyển sang Bộ Văn hóa và đi học nhạc. Ông tốt nghiệp đại học và cao học tại nhạc viện Tchaikovsky (Matxcơva, Nga). Ông là giảng viên cello hệ đại học đầu tiên của Nhạc viện Hà Nội, nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Ông tốt nghiệp Nhạc viện Tchaikovski năm 1979, tốt nghiệp nghiên cứu sinh nhạc viện này năm 1982. Năm 1974 ông đã vào được vòng 2 cuộc thi âm nhạc quốc tế Tchaikovsky.

Từ năm 1986 - 1999, ông giữ chức vụ Phó cục trưởng, rồi Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - Bộ Văn hoá thể thao và du lịch, kiêm Phó giám đốc Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam và Giám đốc Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam. Ông từng được mời tham gia Ban giáo khảo 2 cuộc thi Cello quốc tế mang tên Tchaikovsky năm 1982 và năm 1986 tại Moscow.

Ông từng đào tạo nhiều nghệ sĩ cello nổi tiếng như Ngô Hoàng Quân, Trần Thị Mơ,...

Đêm nhạc mừng ông 70 tuổi đã được tổ chức vào ngày 30 tháng 11 năm 2007, tại Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh.

Đêm nhạc "Lời chào tình yêu" diễn ra ngày 5 tháng 10 năm 2012 tại Học viện Âm nhạc Huế, để chào mừng 55 năm ngày thành lập Hội nhạc sĩ Việt Nam, đồng thời mừng ông tròn 75 tuổi.

Bùi Gia Tường qua đời vào ngày 17 tháng 12 năm 2025 tại Hà Nội, hưởng thọ 88 tuổi.

## Giải thưởng và danh hiệu

* Giáo sư (1992)
* Nghệ sĩ ưu tú: Đợt 3 (1993)
* Nghệ sĩ nhân dân: Đợt 5 (2001)
* Huân chương lao động hạng Nhất (1998)
*Huy hiệu 40 năm tuổi đảng (2007)
*Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng (2017)

## Tham khảo
Bồng chanh Philippines

**Bồng chanh Philipin** (danh pháp hai phần: *Ceyx melanurus*) là một loài chim thuộc Họ Bồng chanh. Nó là loài đặc hữu của Philippines. Môi trường sống tự nhiên của nó là vùng đất thấp khu rừng nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới ẩm, sông, hồ nước ngọt, và đầm lầy nước ngọt. Nó đang bị đe dọa do mất nơi sống.

## Phân loài
Có 3 phân loài đã được công nhận:
* *C. m. melanurus*
* *C. m. samarensis*
* *C. m. mindanensis*

## Chú thích

 
## Tham khảo
*BirdLife International 2012. Ceyx melanurus. 2012 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 22 tháng 12 năm 2012.

## Liên kết ngoài
*BirdLife Species Factsheet
Tường Văn

**Bùi Tường Văn** (sinh ngày 3 tháng 10 năm 1979) là một nhạc sĩ, ca sĩ người Việt Nam.

## Tiểu sử
**Tường Văn**, tên đầy đủ là **Bùi Tường Văn** sinh ra và lớn lên ở Hà Nội trong một gia đình có bố mẹ là những người làm nghệ thuật, Bố là Giáo sư - Nghệ sĩ Nhân dân Bùi Gia Tường, mẹ vốn là cựu diễn viên múa.

Tường Văn vào học khoa violon Nhạc viện Hà Nội từ năm 1986. Năm 1993, anh tốt nghiệp violon và học tiếp khoa nhạc nhẹ hệ trung cấp.

Năm 2009, anh lập gia đình. Vợ của anh không trong giới nghệ sĩ.

## Sự nghiệp
Năm 1998, Tường Văn tham gia nhóm Quả Dưa Hấu cùng với Bằng Kiều, Anh Tú, Tuấn Hưng, do nhạc sĩ Ngọc Châu đỡ đầu. Sau khi ban nhạc giải thể, không vào Nam như Tuấn Hưng, Tường Văn ở lại Hà Nội sống và làm việc. Anh trong biên chế Nhà hát Tuổi Trẻ, sáng tác, dàn dựng cho nhà hát, chơi piano. Ngoài ra cuối năm 2011, anh từng làm giám khảo cuộc thi Tìm kiếm tài năng – Vietnam's Got Talent mùa đầu tiên trong một số buổi thi, cũng như tham gia nhóm casting cho chương trình Vietnam Idol. Tuy nhiên việc làm giám khảo của anh không thành công.

Bên cạnh việc sáng tác, dàn dựng cho nhà hát, Tường Văn còn làm công việc phối khí, sáng tác khí nhạc và một thời từng là nhà sản xuất mát tay, cho ra lò những cái tên khá nổi tiếng trong làng nhạc như Lệ Quyên, Kim, Trà My Angel.

### Sáng tác
Đến thời điểm đầu năm 2007, Tường Văn đã có gần 70 ca khúc, trong đó có nhiều bài hit. Thời gian đầu một số ca khúc của anh mang âm hưởng nhạc Trung Quốc, tuy nhiên sau này anh đã định hình được phong cách sáng tác riêng của mình. Phần nhiều các sáng tác của anh đều thuộc loại trữ tình, hơi hướng cổ điển, giai điệu dễ nghe, ca từ gần gũi.

Tường Văn có nhiều ca khúc được các ca sĩ nổi tiếng thể hiện thành công như *Thôi đừng chiêm bao* (Lê Quyên), *Đêm lao xao* (Phương Thanh), *Tự khúc mùa đông* (Lam Trường), *Giấc mơ tình yêu* (Mỹ Tâm), *Rồi mai thức giấc* (Tuấn Hưng), *Tiếng gió xôn xao* (Đàm Vĩnh Hưng), *Mùa đông xa vắng* (Phương Thanh), *Nơi thời gian ngừng lại* (Phương Thanh)...

Album đầu tay của Tường Văn có tên *Hai Thế giới*, ra mắt vào đầu năm 2006. Album thứ hai của anh có tên *Giấc Mơ*, gồm những tác phẩm có chủ đề về giấc mơ. Đa số bài hát trong album này từng được khán giả biết đến, giờ được các ca sĩ trẻ thể hiện. Album thứ ba của anh, *Thiên Sứ Tình Yêu* (năm 2007), là tập hợp tám ca khúc lãng mạn về tình yêu.

Một số ca khúc được nhạc sĩ sáng tác như: Chiều vắng, Niềm tin, Như một dòng sông, Điều ước, Có bao giờ thấy lại, Con đường tình yêu, Cõi mơ dịu êm, Đã qua, Hạnh phúc, Mong chờ, Thuyền giấy, Nơi thời gian ngừng lại, Thoáng ngày xưa, Thu xa, Về nơi hạnh phúc, Dấu vết hát...

Một số sáng tác nổi bật trong thời gian 2009-2012 của Tường Văn có: Để lại mùa đông (Tôn Thất Sơn), Ngày mai anh đón em (Tôn Thất Sơn), Biết đến bao giờ (Lệ Quyên)

Ngoài ra anh còn có một số nhạc phẩm cho trẻ em như: Phá cỗ Trung Thu, Chú chó Lucky, Gà trống, Những chú kiến đi đâu, Trái đất diệu kỳ, Suốt đời cho con, Tôi có một gia đình, Con ơi...

## Chú thích
Posidonia oceanica

***Posidonia oceanica*** hay **cỏ biển khổng lồ** là một loài cỏ dưới đáy biển bản địa Địa Trung Hải. Loài cỏ Posidonia oceanica sinh sản bằng cả hai phương pháp hữu tính và vô tính. Quả loài cỏ này nổi tự do và ở Ý được gọi là "olive của biển" (*l'oliva di mare*). Loài cỏ này sống ở độ sâu từ 1–35 m dưới mặt nước tùy theo độ sạch của nước.

Một nghiên cứu năm 2012 đã lấy mẫu từ 1544 đơn vị lấy mẫu trên 40 địa điểm trên khắp Địa Trung Hải, một khu vực có chiều dài tới 3.500&nbsp;km. Các nhà khoa học nhận thấy cấu trúc gene của các mẫu cỏ giống hệt nhau, đây là một ví dụ của tập đoàn bản sao và tính toán rằng chúng đã tồn tại hàng chục nghìn năm, là một trong các loài sinh vật có tuổi thọ cao nhất thế giới.

## Hình ảnh

Tập tin:Posidonia oceanica Portofino 01.jpg
Tập tin:Posidonia.jpg
Tập tin:Posidonia oceanica spheroid.jpg
Tập tin:Posidonia oceanica.jpg


## Tham khảo

## Tham khảo
* 
*
Merops variegatus

**Trảu ăn ong ngực xanh** (danh pháp hai phần: ***Merops variegatus***) là một loài chim thuộc Họ Trảu. Nó là loài sinh sống ở Angola, Burundi, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Eritrea, Ethiopia, Gabon, Kenya, Nigeria, Rwanda, Sudan, Tanzania, Uganda, va fZambia.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* BirdLife International 2004. Merops variegatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.
* Greeting call of perched birds
Sả thiên đường ngực đỏ

**Sả thiên đường ngực đỏ** (danh pháp hai phần: *Tanysiptera nympha*) là một loài chim thuộc Họ Bồng chanh. Nó sinh sống ở Indonesia và Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của nó là vùng đất thấp rừng nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới ẩm, sông, hồ nước ngọt, và đầm lầy nước ngọt.
## Tham khảo

* BirdLife International 2004. Tanysiptera nympha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.
Cyperus polystachyos

***Cyperus polystachyos***, hay ***Pycreus polystachyos*** là một loài thân thảo trong họ *[[Họ Cói|Cyperaceae]]*. Chúng được phát hiện ở một vùng đất từ Texas đến Maine.

## Hình ảnh

Tập tin:Carex wahuensis subsp. wahuensis (5187370931).jpg
Tập tin:Starr 040423-0056 Cyperus polystachyos.jpg
Tập tin:Starr 040423-0203 Cyperus polystachyos.jpg
Tập tin:Starr 040423-0204 Cyperus polystachyos.jpg


## Tham khảo

*
Sả châu Âu

**Sả châu Âu** (danh pháp hai phần: *Coracias garrulus*) là một loài chim thuộc Họ Sả rừng. Loài này sinh sản từ Bắc Phi từ Maroc ở phía đông đến Tunisia ở phía tây nam, trung Nam Âu và Tiểu Á phía đông thông qua phía tây bắc Iran về phía tây nam Siberia và semenowi " - sinh sản ở Iraq và Iran (trừ phía tây bắc) về phía đông Kashmir và phía bắc đến Turkmenistan, Kazakhstan về phía nam và tây bắc Trung Quốc (phía tây Tân Cương). Đây là một loài chim di cư đường dài, qua đông ở miền nam châu Phi tại hai khu vực riêng biệt, từ phía đông Senegal đến Cameroon và từ Ethiopia phía tây Congo và phía nam Nam Phi.
## Tham khảo
Phân ngành Sáu chân

**Phân ngành Sáu chân** (danh pháp khoa học: ***Hexapoda***, từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là 6 chân) là một phân ngành động vật thuộc ngành Động vật Chân khớp, bao gồm các loài côn trùng và 3 nhóm nhỏ gồm các loài chân khớp giống như côn trùng và không có cánh là Collembola, Protura, và Diplura (cả ba nhóm này từng được xem là côn trùng).

Chúng đôi khi được gộp cùng Myriapoda, tạo thành nhóm gọi là Uniramia hay Atelocerata. tuy nhiên các bằng chứng gen gần đây cho thấy dường như quan hệ họ hàng giữa động vật sáu chân và động vật giáp xác là gần hơn.

Hexapoda được đặt tên như vậy là do đặc trưng khác biệt nhất của chúng: Phần ngực hợp nhất với 3 đôi chân (6 chân). Phần lớn các loài chân khớp trong các nhóm khác đều có hơn 3 cặp chân.

## Hình thái

## Tiến hóa và quan hệ họ hàng
Phân tích phân tử gợi ý rằng Hexapoda đã rẽ nhánh ra khỏi nhóm chị em của nó là Anostraca vào khoảng đầu kỷ Silur (440 Ma) - trùng với sự xuất hiện của thực vật có mạch trên cạn.

Biểu đồ vẽ theo Kjer *et al.* (2016):

## Xem thêm
## Chú thích

## Liên kết ngoài

* 
* 

*
Mai Ngữ

**Mai Ngữ** là một nhà văn, nhà báo kiêm diễn viên của ngành Quân đội nhân dân Việt Nam. Phần lớn cuộc đời ông công tác trong quân đội, từ hoạt động trên chiến trường cho đến sáng tác văn học rồi làm công tác quản lý văn nghệ, báo chí. Tác phẩm *Chuyện như đùa* (1988) của ông đã để lại trong lòng người đọc ấn tượng mạnh đến nỗi nó được coi như một thiên truyện *Những người thích đùa* của Việt Nam sau tác phẩm nổi tiếng thế giới của nhà văn Azit Nesin. 
 
## Tiểu sử
Mai Ngữ là bút danh của nhà văn, nhà báo Mai Trung Rạng. Ông sinh năm 1928 tại làng Do Nha (Ro Nha), huyện An Dương, tỉnh Kiến An nay thuộc xã Tân Tiến, huyện An Dương, ngoại thành Hải Phòng. Xuất thân trong một gia đình vọng tộc có truyền thống khoa bảng hiển đạt. Ông nội là Mai Trung Cát làm quan đến chức Tổng đốc, hàm Thái tử Thiếu bảo Đông các Đại học sỹ. Chú là nhà danh họa yêu nước Mai Trung Thứ.

Nhà văn Mai Ngữ gia nhập quân đội tháng 10 năm 1947. Từng làm báo quân khu 3, báo Quân đội nhân dân. Sau ông chuyển về làm biên tập viên tạp chí Văn nghệ Quân đội rồi chuyển ngành sang làm biên tập viên Nhà xuất bản Văn học. Ông đã được kết nạp làm đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam (1950) rồi hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Ngoài viết văn ông còn tham gia đóng trong một số phim truyện.

Chuyện như đùa (1988) được đánh giá là một trong số các tác phẩm được yêu thích nhất của Mai Ngữ. Với tác phẩm này, ông đã được người đọc ví như một Azit Nesin của Việt Nam. *Chuyện như đùa* thể hiện cái nhìn nhân văn của tác giả cả khi nhà văn phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội đồng thời nó cũng bộc lộ tài hoạt bát, trào phúng của Mai Ngữ.

Ông tạ thế vào ngày 1 tháng 3 năm 2005 tại Hà Nội.

Với những công lao cống hiến cho Quân đội nhân dân Việt Nam, ông đã nhận được nhiều phần thưởng cao quý như Huy hiệu 50 năm tuổi đảng, Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chống Mỹ cứu nước hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Ba, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang (Nhất, Nhì, Ba), Huy chương Quân kỳ quyết thắng, Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2012 cho các tác phẩm: Dòng sông phía trước và Truyện ngắn Mai Ngữ.

## Tác phẩm chính đã xuất bản
* *Lời ca không tắt* (Truyện, 1957)
* *Lá cờ quyết tử* (Truyện ngắn, 1957)
* *Đất nước* (Truyện ngắn, 1962)
* *Bầu trời và dòng sông* (1966)
* *Điểm cao* (Truyện,1967)
* *Dòng sông phía trước* (Tiểu thuyết, 1972)
* *Chuyện như đùa* (Truyện,1988)
* *Con ma gàn* (Truyện ngắn, 1982)
* *Thị trấn vùng biên* (Truyện, 1983)
* *Gió nóng* (Tiểu thuyết, 1984)
* *Cuộc hành trình của hai con sói* (Truyện, 1984)
* *Người lính mặc thường phục* (Tiểu thuyết, 1986)
* *Trong tay bọn Angca* (Tiểu thuyết, 1980)
* *Thời gian* (Tiểu thuyết, 1992)
* *Truyện ngắn Mai Ngữ* (Truyện ngắn, 1994)
* *Người đàn bà trên hạm tàu* (Truyện ngắn, 1996)
* *Cành đào tàn trên xe rác* (1997)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thương tiếc nhà văn Mai Ngữ
* Mai Ngữ-Không chỉ "Chuyện như đùa"
* MAI NGỮ (1928 - 2005)
Đồng Thanh Bình

**Đồng Thanh Bình** tên thật là **Đồng Văn Bình** (sinh ngày 8 tháng 5 năm 1983 tại Cát Bà, Hải Phòng), là một nam diễn viên người Việt Nam. Ngay từ vai diễn đầu tiên trong phim video *Đêm vùng biên*, anh đã giành được giải Nam diễn viên chính xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XV. Vai diễn *Tùng giun đất* trong bộ phim truyền hình nhiều tập *[[Lập trình cho trái tim]]* phát sóng trên VTV3 đã đưa anh trở thành gương mặt quen thuộc với khán giả truyền hình. Anh còn có vai diễn ấn tượng gần đây là vai *Bố dượng Quỳnh* trong *[[Quỳnh búp bê]]*.

## Tiểu sử
Đồng Thanh Bình sinh ngày sinh ngày 8 tháng 5 năm 1983 ở đảo Cát Bà, huyện đảo Cát Hải, Hải Phòng.

Đồng Thanh Bình trở thành diễn viên một cách tình cờ vào năm 2004 khi đang theo học ngành kỹ sư công nghệ thông tin. Anh đã được đạo diễn Đặng Thái Huyền chọn vào vai chính cho phim *[[Đêm vùng biên]]*, với vái diễn này anh đã được nhận giải Nam diễn viên chính xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XV tổ chức tại Nam Định. Đồng Thanh Bình sau đó theo học khoa diễn viên tại Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.

Năm 2008, Đồng Thanh Bình tham gia cuộc thi Siêu mẫu Việt Nam và lọt vào Top 10 chung cuộc.

Anh là giám đốc truyền thông của Công ty Cổ phần Dịch vụ Công nghệ thông tin và Truyền thông SMIT Việt Nam.

## Các phim đã đóng

## MV ca nhạc

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Đồng Thanh Bình ngại nhất đá bóng và... tỏ tình
* Đồng Thanh Bình: Bước vào nghề diễn với con số 0
Bồng chanh Sulawesi

**Bồng chanh Sulawesi** (danh pháp hai phần: *Ceyx fallax*) là một loài chim thuộc Họ Bồng chanh.. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.
Nó đang bị đe dọa do mất nơi sống.

## Thamkhảo

*
Chiến Quốc (định hướng)

Trong tiếng Việt: **Chiến Quốc** hay **Thời đại Chiến Quốc** có thể là:
* Thời đại **[[Chiến Quốc]]** trong lịch sử Trung Quốc, kéo dài từ năm 475 TCN-221 TCN hoặc 403 TCN-221 TCN
* Thời đại **[[Thời kỳ Chiến Quốc (Nhật Bản)|Chiến Quốc]]** (Sengoku) một thời kỳ lịch sử phong kiến tại Nhật Bản thế kỷ XVI.
Bói cá lùn quần đảo Maluku

**Bói cá lùn quần đảo Maluku** (danh pháp hai phần: ***Ceyx lepidus***) là một loài chim thuộc Họ Bồng chanh. Loài này hiểu theo nghĩa hẹp (sensu stricto) sinh sống trong khu vực quần đảo Maluku thuộc Indonesia.

## Phân loài
* *C. l. uropygialis* Gray, GR, 1861: Từ đảo Morotai tới đảo Obi (bắc quần đảo Maluku).
* *C. l. lepidus*: Đảo Seram và các đảo vệ tinh (đông trung quần đảo Maluku) và đảo Watubela (nam quần đảo Maluku).

## Tham khảo
* 
*
Bồng chanh lục

**Bồng chanh lục** (danh pháp hai phần: ***Corythornis cristatus***) là một loài chim thuộc Họ Bồng chanh. Loài này phân phối rộng rãi ở châu Phi phía nam sa mạc Sahara. Chúng chủ yếu cư trú một nơi ngoại trừ di chuyển liên quan đến khí hậu theo mùa.

Đây là một chim có kích thước nhỏ, dài 13&nbsp;cm. Màu sắc chung của các bộ phận trên của con chim trưởng thành có màu xanh kim loại sáng. Đầu có một đỉnh ngắn lông màu đen và màu xanh, đưa tên khoa học. Mặt, má và dưới đỏ heo và có những mảng màu trắng trên cổ họng và hai bên cổ phía sau.

Mỏ có màu đen ở chim non và màu cam đỏ ở con trưởng thành, chân có màu đỏ sáng. Con trống và con mái có bộ lông tương tự.

Đây là một loài phổ biến sống ở vùng lau sậy và thực vật xếp hạng gần nước chuyển động chậm hoặc ao.

## Phân loài
Loài này có 5 phân loài:
* *C. c. galeritus* (Statius Müller, PL, 1776) – Senegal tới Ghana.
* *C. c. nais* (Kaup, 1848) – đảo Príncipe ngoài khơi Tây Phi.
* *C. c. thomensis* Salvadori, 1902 – đảo São Tomé.
* *C. c. cristatus* (Pallas, 1764) – Nigeria về phía đông tới miền tây Sudan, Uganda và Kenya, và về phía nam tới miền nam Angola, miền bắc Namibia và Botswana, Zimbabwe và Nam Phi.
* *C. c. stuartkeithi* Dickerman, 1989 – Miền đông Sudan, Ethiopia và Somalia.

## Hình ảnh

Tập tin:Malachite kingfisher (Corythornis cristatus cristatus) Namibia.jpg|*C. c. cristatus* ở Namibia
Tập tin:Malachite kingfisher (Corythornis cristatus galerita).jpg|*C. c. galeritus* ở Gambia
Tập tin:Príncipe malachite kingfisher (Corythornis cristatus nais).jpg|*C. c. nais* ở đảo Príncipe (São Tomé và Príncipe)
Tập tin:São Tomé malachite kingfisher (Corythornis cristatus thomensis).jpg|*C. c. thomensis* ở đảo São Tomé (São Tomé và Príncipe)
Tập tin:Malachite kingfisher (Corythornis cristatus stuartkeithi).jpg|*C. c. stuartkeithi* ở Ethiopia
Tập tin:Juvenile Malachite Kingfisher spotted in Kakuzi by Odhiambo.jpg|Chim non ở Kenya


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* 
*  Database entry includes justification for why this species is of least concern
* *Kingfishers, Bee-eaters and Rollers* by Fry, Fry and Harris, ISBN 0-7136-8028-8
Acrolytta binotatithorax

***Acrolytta binotatithorax*** là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1927.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Pseudomeloe hornioides

***Pseudomeloe hornioides*** là một loài bọ cánh cứng thuộc họ van Meloidae. Loài này được Denier miêu tả khoa học năm 1921.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Pyrota germari

***Pyrota mutata*** là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Gemminger miêu tả khoa học năm 1870.
## Chú thích
Stenoria

***Stenoria*** là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae.
Chi này được Mulsant miêu tả khoa học năm 1857.

## Các loài
Các loài trong chi này gồm:
* *[[Stenoria acutipennis]]* (Fairmaire, 1881)
* *[[Stenoria analis]]* Schaum, 1859
* *[[Stenoria antoinei]]* Pardo Alcaide, 1953
* *[[Stenoria apicalis]]* (Latreille, 1804)
* *[[Stenoria canariensis]]* (Pic, 1902)
* *[[Stenoria erevanensis]]* (Iablokoff-Khnzorian, 1958)
* *[[Stenoria erythromelas]]* (Semenov, 1893)
* *[[Stenoria falcipennis]]* (Semenov, 1893)
* *[[Stenoria fasciata]]* (Faldermann, 1835)
* *[[Stenoria grandiceps]]* (Semenov, 1893)
* *[[Stenoria hauseri]]* (Escherich, 1904)
* *[[Stenoria immaculaticeps]]* (Pic, 1911)
* *[[Stenoria intermedia]]* (Dokhtouroff, 1889)
* *[[Stenoria klapperichi]]* Kaszab, 1958
* *[[Stenoria komarowi]]* (Dokhtouroff, 1889)
* *[[Stenoria kraatziana]]* (Semenov, 1900)
* *[[Stenoria laterimaculata]]* (Reitter, 1898)
* *[[Stenoria longipennis]]* (Pic, 1933)
* *[[Stenoria muiri]]* Kaszab, 1956
* *[[Stenoria nigricollis]]* (Semenov, 1893)
* *[[Stenoria plagiata]]* (Escalera, 1914)
* *[[Stenoria reitteri]]* (Prochazka, 1892)
* *[[Stenoria richteri]]* Kaszab, 1959
* *[[Stenoria saharica]]* Pardo Alcaide, 1961
* *[[Stenoria sokolowi]]* (Semenov, 1900)
* *[[Stenoria steppensis]]* Kaszab, 1966
* *[[Stenoria testaceicornis]]* (Pic, 1939)
* *[[Stenoria thakkola]]* Schawaller, 1996
* *[[Stenoria tibetana]]* (Escherich, 1904)
* *[[Stenoria tibialis]]* (Motschulsky, 1872)
* *[[Stenoria tristis]]* (Escherich, 1897)
## Chú thích

## Tham khảo
*
Acrolytta

***Acrolytta*** là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1959 bởi Kaszab.

## Các loài
Chi này gồm các loài:
* *[[Acrolytta binotatithorax]]* (Pic, 1927)
## Chú thích

## Tham khảo
*
Actenodia

***Actenodia*** là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1840 bởi Laporte de Castelnau in Brullé.

## Các loài
Các loài trong chi này gồm:
* *[[Actenodia afrotropica]]* Kaszab, 1983
* *[[Actenodia amoena]]* Marseul, 1873
* *[[Actenodia annulipes]]* Pic, 1910
* *[[Actenodia anticedisrupta]]* Kaszab, 1955
* *[[Actenodia billbergi]]* (Gyllenhal, 1817)
* *[[Actenodia bisinterrupta]]* Kaszab, 1955
* *[[Actenodia bonneloiana]]* Pic, 1911
* *[[Actenodia bushmanica]]* Kaszab, 1952
* *[[Actenodia cerrutii]]* Bologna, 1978
* *[[Actenodia chrysomelina]]* Erichson, 1843
* *[[Actenodia confluens]]* (Reiche, 1866)
* *[[Actenodia curtula]]* Fähraeus, 1870
* *[[Actenodia decemguttata]]* (Thunberg, 1791)
* *[[Actenodia denticulata]]* (Marseul, 1872)
* *[[Actenodia devylderi]]* Borchmann, 1928
* *[[Actenodia discrepans]]* Péringuey, 1909
* *[[Actenodia distincta]]* (Chevrolat, 1840)
* *[[Actenodia erikssoni]]* Kaszab, 1956
* *[[Actenodia guttata]]* Laporte de Castelnau, 1840
* *[[Actenodia jucunda]]* Erichson, 1843
* *[[Actenodia kochi]]* Kaszab, 1952
* *[[Actenodia lata]]* (Reiche, 1866)
* *[[Actenodia luteofasciata]]* Pic, 1929
* *[[Actenodia marseuli]]* Kirsch, 1880
* *[[Actenodia mateui]]* (Pardo Alcaide, 1963)
* *[[Actenodia medioconjuncta]]* Kaszab, 1955
* *[[Actenodia mirabilis]]* Kaszab, 1952
* *[[Actenodia multimaculata]]* Pic, 1932
* *[[Actenodia perfuga]]* (Dvorák, 1993)
* *[[Actenodia peringueyi]]* Pic, 1953
* *[[Actenodia peyroni]]* (Reiche, 1866)
* *[[Actenodia pici]]* Kaszab, 1958
* *[[Actenodia polita]]* Kaszab, 1955
* *[[Actenodia pulchripennis]]* Pic, 1910
* *[[Actenodia schultzei]]* Pic, 1908
* *[[Actenodia septempunctata]]* (Baudi di Selve, 1878)
* *[[Actenodia suturifera]]* (Pic, 1896)
* *[[Actenodia unimaculata]]* Pic, 1908
* *[[Actenodia vansoni]]* Kaszab, 1952
* *[[Actenodia villosa]]* Marseul, 1873
* *[[Actenodia yemenica]]* Kaszab, 1983
## Hình ảnh

Tập tin:Meloidae Actenodia CMR beetle 0611.jpg
Tập tin:Meloidae Actenodia CMR beetle 3489.jpg
Tập tin:Meloidae Actenodia CMR beetle 3491.jpg
Tập tin:Meloidae Actenodia CMR beetle 3493.jpg


## Chú thích

## Tham khảo

*
Alosimus

***Alosimus*** là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1857 bởi Mulsant.

## Các loài
Các loài trong chi này gồm:
* *[[Alosimus abeillei]]* (Escherich, 1896)
* *[[Alosimus albovillosus]]* (Escalera, 1914)
* *[[Alosimus araxis]]* (Reitter, 1892)
* *[[Alosimus armeniacus]]* (Faldermann, 1837)
* *[[Alosimus brevicornis]]* (Abeille de Perrin, 1880)
* *[[Alosimus castaneus]]* (Escherich, 1896)
* *[[Alosimus chalybaeus]]* (Tauscher, 1812)
* *[[Alosimus cirtanus]]* (Lucas, 1847)
* *[[Alosimus crabrerai]]* (Escalera, 1923)
* *[[Alosimus crassicornis]]* (Escalera, 1914)
* *[[Alosimus decolor]]* (Abeille de Perrin, 1880)
* *[[Alosimus filitarsis]]* (Escalera, 1925)
* *[[Alosimus gracilis]]* (Abeille de Perrin, 1880)
* *[[Alosimus latitarsis]]* Kaszab, 1951
* *[[Alosimus longicollis]]* (Escherich, 1896)
* *[[Alosimus luteus]]* (Waltl, 1838)
* *[[Alosimus maculicollis]]* (Mulsant & Wachanru, 1853)
* *[[Alosimus marginicollis]]* (Haag-Rutenberg, 1880)
* *[[Alosimus pallidicollis]]* (Gyllenhal, 1806)
* *[[Alosimus reitterianus]]* (Semenov, 1900)
* *[[Alosimus robustus]]* (Escalera, 1914)
* *[[Alosimus smyrnensis]]* (Maran, 1942)
* *[[Alosimus sulcicollis]]* (Abeille de Perrin, 1880)
* *[[Alosimus syriacus]]* (Linnaeus, 1858)
* *[[Alosimus tenuicornis]]* (Escalera, 1914)
* *[[Alosimus tyrrhenicus]]* Bologna, 1989
* *[[Alosimus viridissimus]]* (Lucas, 1847)
## Chú thích

## Tham khảo
*
Anthicoxenus

***Anthicoxenus*** là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1860 bởi Fairmaire & Germain.

## Các loài
Các loài trong chi này gồm:
* *[[Anthicoxenus nigroplagiatus]]* Fairmaire & Germain, 1860
* *[[Anthicoxenus ovallii]]* Philippi, 1873
* *[[Anthicoxenus paulseni]]* Fairmaire, 1875
## Chú thích

## Tham khảo
*
Apalus

***Apalus*** là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1775 bởi Fabricius.

## Các loài
Các loài trong chi này gồm:
* *[[Apalus asiaticus]]* Escherich, 1897
* *[[Apalus bimaculatus]]* (Linnaeus, 1760)
* *[[Apalus binaevus]]* (Prochazka, 1892)
* *[[Apalus bipartitus]]* Pic, 1909
* *[[Apalus bipunctatus]]* Megerle von Mühlfeld, 1812
* *[[Apalus capensis]]* Péringuey, 1886
* *[[Apalus cinctus]]* (Pic, 1896)
* *[[Apalus creticus]]* (Frivaldszky, 1877)
* *[[Apalus davidis]]* (Fairmaire, 1886)
* *[[Apalus gibbicollis]]* Borchmann in Sjöstedt, 1910
* *[[Apalus guerini]]* (Mulsant, 1858)
* *[[Apalus haemapterus]]* Fairmaire, 1889
* *[[Apalus hilaris]]* (Marseul, 1879)
* *[[Apalus mongolicus]]* Kaszab, 1965
* *[[Apalus montanus]]* Escherich, 1897
* *[[Apalus mulsanti]]* (Reiche, 1878)
* *[[Apalus necydaleus]]* (Pallas, 1782)
* *[[Apalus notaticollis]]* Péringuey, 1886
* *[[Apalus plagiatus]]* Waterhouse, 1889
* *[[Apalus robustus]]* Pic, 1913
* *[[Apalus rubripennis]]* Laporte, 1840
* *[[Apalus subfasciatus]]* Pic, 1922
* *[[Apalus sulcithorax]]* (Pic, 1901)
* *[[Apalus tanganyikanus]]* Kaszab, 1981
## Chú thích

## Tham khảo
*