Võ thuật

**Võ thuật** là hệ thống được mã hóa và truyền thống chiến đấu được thực hành vì một số lý do như tự vệ; ứng dụng quân sự và thực thi pháp luật; cạnh tranh; phát triển thể chất, tinh thần; giải trí; và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của một quốc gia. Với tư cách là một nghệ thuật vận động sản sinh ra trong đấu tranh giữa con người với thiên nhiên (các loài thú dữ), con người với kẻ thù bên ngoài (địch thủ), và con người với kẻ thù bên trong chính bản thân (bệnh tật), võ thuật hướng đến mục tiêu đem lại cho con người sự chiến thắng trong các cuộc chiến, rèn luyện sức khỏe, và phục vụ một số nhu cầu cần thiết tùy thuộc vào từng bộ môn. Trải theo thời gian, võ thuật hiện đại không còn nhấn mạnh vai trò chiến đấu và chiến thắng bằng mọi giá như trước, mà đã chú trọng hơn nhiều đến các mục tiêu khác như để rèn luyện sức khỏe, thực thi quyền tự vệ chính đáng khi hữu dụng. Một số môn phái được đưa ra thi đấu như những môn thể thao biểu diễn hoặc đối kháng với những điều luật khắt khe nghiêm cấm sử dụng các đòn đánh hiểm, độc.

## Từ nguyên
**Võ thuật** nguyên gốc là **vũ thuật**, là âm Việt của chữ Hán 武術. *Võ* là cách đọc trại đi của *vũ* để tránh húy thụy hiệu của chúa Nguyễn Phúc Khoát (hiệu Vũ Vương) ở Đàng Trong.

Mặc dù thuật ngữ *võ thuật* trong tiếng Anh đã trở nên gắn liền với nghệ thuật chiến đấu của Đông Á, ban đầu nó được gọi là hệ thống chiến đấu của châu Âu (Hema) ngay từ những năm 1550. Thuật ngữ này có nguồn gốc từ tiếng Latin - **Martial Arts** và có nghĩa là "nghệ thuật của Thần Mars”, vị thần chiến tranh của La Mã.

## Khái yếu

Tuy có thể đồng nhất "Võ" và "Võ thuật", nhưng thực ra hai khái niệm ít nhiều vẫn có ranh giới. "Võ", nói chung, chỉ lối đánh nhau bằng tay không hay binh khí, và đôi khi, nhằm chỉ một bộ môn đối lập với "văn"; còn "võ thuật" lại thiên về nghệ thuật vận động hơn. Theo đó võ thuật đề cao phương pháp, cách thức, sự khéo léo, kĩ thuật, nghĩa là sự phát huy toàn diện sức mạnh của con người để chiến thắng mọi địch thủ mà không chỉ là những đối thủ trực diện trên sàn đấu. Bên cạnh các thuật ngữ trên còn có thuật ngữ "Võ nghệ", vừa có nội hàm rất gần với thuật ngữ võ thuật, vừa mang ý nghĩa nghề nghiệp, khẳng định võ cũng là một nghề trong xã hội, nghề võ. Cũng không thể không nhắc đến một khái niệm thường được các võ đường và các võ sư đề cao là thuật ngữ "Võ đạo" nhằm nhấn mạnh tính nhân văn, văn hóa, tinh thần cao thượng trong võ thuật. Khái niệm này khẳng định tột đỉnh của võ là lĩnh hội triết lý của võ học. Võ thuật được coi là con đường để tu dưỡng nhân cách, nâng cao tinh thần, lĩnh hội cội nguồn triết học của môn võ. Võ đạo hàm chứa hạt nhân đạo đức và chiều sâu triết học, đồng thời đưa mục tiêu sát thương của võ thuật xuống hàng thứ yếu.

Trong đời sống xã hội còn tồn tại khái niệm võ học, đối lập với khái niệm võ biền. Võ học là khái niệm được dùng rất hạn chế trong đời sống võ thuật tại Việt Nam hiện nay. Võ học chưa được xem là một ngành học chính thống trong ngành giáo dục & đào tạo. Võ học là sự nghiên cứu, phân tích, hệ thống hóa... tất cả mọi mặt của đời sống võ thuật dưới ánh sáng của các chuyên ngành khoa học (tự nhiên và xã hội) khác như vật lý học, giải phẫu học, sinh lý, hóa sinh, sinh cơ, tâm lý học, y học.... Hầu hết các bài viết hoặc sách, báo về võ thuật hiện nay tại Việt Nam của các võ sư danh tiếng đều ít khi đề cập đến thành tựu nghiên cứu của lĩnh vực này. Do đó, đời sống võ thuật Việt Nam còn khá xa lạ với các thuật ngữ, khái niệm hoặc công trình nghiên cứu của các nhà khoa học về võ thuật.

## Nghệ thuật

### Điện ảnh
Võ thuật và các bộ môn nghệ thuật sân khấu, điện ảnh gắn bó với nhau từ rất lâu, nhưng hầu như chỉ bắt đầu phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của Lý Tiểu Long trong loạt phim quyền cước do anh thủ vai diễn viên chính như *[[Thanh Phong Hiệp]]*, *[[Đường Sơn Đại Huynh]]*, *[[Tinh Võ Thể dục Hội|Tinh Võ Môn]]*, *[[Long Tranh Hổ Đấu]]*, *[[Mãnh long quá giang|Mãnh Long Quá Giang]]*, *[[Tử Vong Du Hí]]*. Sau anh, rất nhiều diễn viên, võ sĩ đã tham gia diễn xuất như Khương Đại Vệ, Địch Long, La Liệt, Vương Vũ, Trần Tinh, Trần Quang Thái, Phó Thanh,... là những diễn viên nổi tiếng của Hồng Kông vào những năm đầu thập kỷ 1970, sau này còn có thêm Thành Long (Jackie Chan), Hồng Kim Bảo, Quan Chi Lâm, Hà Gia Kính, Lý Liên Kiệt (Jet Li), Triệu Văn Trác, Chân Tử Đan (còn gọi là Chung Tử Đơn), Phàn Thiếu Hoàng, Ngô Kinh, Chu Nhuận Phát, với loạt phim về Hồng Hi Quan và Phương Thế Ngọc, Nam Thiếu Lâm, Hoàng Phi Hồng, Hoắc Nguyên Giáp, Nghiêm Vịnh Xuân và Vịnh Xuân Quyền, Hồng Gia Quyền, v.v.

Dòng "phim chưởng" nhiều tập một thời phát triển mạnh mẽ từ những năm cuối của thập kỷ 1960 ở Hồng Kông và các nước trong khu vực Đông Nam Á hiện đã dần nhường chỗ cho sự xuất hiện của những phim một tập được phương Tây đánh giá cao như phim Anh hùng, Ngọa Hổ Tàng Long, Thập diện mai phục, Kungfu, v.v. Và gần đây nhất là Tony Jaa, một chiến binh Muay Thái xuất sắc, anh đã cho ra series phim OngBak (Truy tìm tượng Phật) và Tom Yung Goong (The Protector), những pha hành động của anh làm bao nhiêu người phải thán phục, nhào lộn và trình diễn võ thuật. Có thể nói anh là lớp trẻ sau này nối tiếp Lý Tiểu Long, Thành Long và Lý Liên Kiệt.

### Vũ đạo

Vũ đạo là một loại hình nghệ thuật múa cổ truyền của Trung Hoa, loại hình nghệ thuật này phổ biến mạnh từ các bộ tộc người Hán ở phương bắc Trung Quốc từ khu vực nội Mông cho đến các vùng Hoa Bắc, Sơn Đông và Hà Bắc (Trung Quốc).

Vũ đạo có một vai trò ảnh hưởng nhất định đến các bộ môn võ thuật thuộc miền Bắc Trung Hoa làm cho văn hóa nghệ thuật của đất nước này trở nên đa sắc thái và giàu tính nhân văn.

### Kinh Kịch

Kinh kịch là một loại hình nghệ thuật biểu diễn sân khấu cổ truyền của Trung Hoa thường có các màn biểu diễn võ thuật cổ truyền Trung Hoa.

Các thể loại phim quyền cước còn được gọi là **phim Kungfu** của Trung Quốc và Đài Loan không phải là loại phim **hành động** của Mỹ mà thật ra có nguồn gốc từ Kinh kịch do các diễn viên và đạo diễn sân khấu chuyển sang.

## Các nền võ học
Mỗi một dân tộc trên thế giới đều gắn liền quá trình tồn tại, phát triển của mình với các truyền thống quý báu, trong đó có tinh thần thượng võ và những kỹ thuật phòng vệ. Đó là bản lề cho sự phát triển của các nền võ học trên thế giới.

### Anh
* Quyền Anh (Boxing, Đấm bốc) là môn võ, thể thao đối kháng giữa 2 người xuất phát từ phương Tây, sử dụng cú đấm kết hợp với di chuyển chân, đầu và thân mình.
* Bartitsu là môn võ tự vệ được giới nhà giàu Anh thế kỉ 19 ưa chuộng, do Edward William Barton-Wright phát triển. Kỹ thuật chiến đấu của Bartitsu rất đa dạng, bao gồm cận chiến, chiến đấu bằng gậy đi bộ, sử dụng mũ hoặc chiếc ô cầm tay như một vũ khí thực thụ.
*Quarterstaff là một dạng võ gậy truyền thống với trượng dài nổi bật của châu Âu, nhưng nổi tiếng ở Anh ở thời kỳ Cận đại.
*HEMA hay võ thuật lịch sử châu Âu là hệ thống võ thuật có nguồn gốc từ châu Âu bao gồm tất cả các phong cách võ thuật cổ điển thời kỳ Hy Lạp - La Mã cổ đại, thời kỳ Trung Cổ, Phục Hưng, cho đến thời kỳ Cận đại (nhưng tập trung khoảng thời gian từ thế kỷ 13-18), từng được thực hành trước đây, nhưng sau đó đã biến mất hoặc phát triển thành các hình thức rất khác nhau; tuy là tập hợp của tất cả các môn võ vũ trang cho tới không vũ trang châu Âu nhưng các phong cách kiếm thuật longsword mới là môn võ mang tính biểu tượng cho hệ thống võ thuật này. Hệ thống của HEMA là tập hợp nhiều môn võ châu Âu nhưng phong trào hồi sinh HEMA chỉ thực sự được bắt đầu ở Anh bởi  ở thế kỷ 18.
* : một môn võ thuật hiện đại được phát triển bởi William E. Fairbairn và Eric A. Sykes trước Thế chiến thứ hai. Đây là một hệ thống chiến đấu cận chiến dựa trên kinh nghiệm thực tế kết hợp với Jujutsu và quyền anh , được phát triển để huấn luyện Cảnh sát thành phố Thượng Hải và sau đó được dạy ở dạng mở rộng cho các thành viên Điều hành Văn phòng Dịch vụ Chiến lược và Hoạt động Đặc biệt trong Thế chiến thứ hai

### Ấn Độ
Trong khi các võ phái tại các nước châu Á khác (Nhật Bản, Việt Nam v.v.) thường thừa nhận ảnh hưởng từ võ thuật Trung Hoa, thì giới võ lâm Trung Hoa lại thừa nhận môn võ thuật của mình nguyên khởi từ Ấn Độ.
* Kalaripayattu: hệ phái võ thuật tương truyền đã có lịch sử rất lâu đời. Một môn võ nguyên thủy được cho là môn võ khởi nguyên của võ thuật châu Á.
* Vajra Mushti
* Varma Kalai
* Kuttu Varisai
* Silambam
* Adithada
* Thang Ta
* Gatka

### Brasil
* Capoeira ( phát âm tiếng Bồ Đào Nha:  [[kapuˈejɾɐ] <small>hoặc</small>kaˈpwɐjɾɐ] ) là môn võ thuật Afro-Brazil kết hợp các yếu tố của khiêu vũ, nhào lộn và âm nhạc. Nó được phát triển bởi những người châu Phi làm nô lệ ở Brazil  vào đầu thế kỷ 16. Được biết đến với các động tác nhào lộn và phức tạp, thường liên quan đến việc chống tay xuống đất và đá ngược. Kĩ thuật nhấn mạnh các chuyển động mượt mà hơn là các tư thế cố định - Ginga.
* Nhu thuật Brasil Jiu-Jitsu lần đầu tiên được phát triển và sửa đổi vào khoảng năm 1920 bởi các anh em người Brazil Carlos, Oswaldo, Gastão Jr., George và Hélio Gracie sau khi Carlos Gracie được dạy Judo Kodokan truyền thống bởi một võ sĩ judoka Nhật Bản lưu động - Mitsuyo Maeda, vào năm 1917. Sau đó, họ sẽ để phát triển hệ thống tự vệ của riêng họ mang tên Gracie Jiu-Jitsu. BJJ cuối cùng đã trở thành môn thể thao chiến đấuđược xác định của riêng nó thông qua những đổi mới, thực hành và thích ứng của Gracie Jiu-Jitsu và Judo, trở thành một môn võ cần thiết cho MMA.
* Mix martial arts (MMA)
* Vale tudo
* : phong cách đấu vật của Brazil dựa trên đấu vật bắt và kosen judo (thể thức thi đấu Judo tập trung vào kĩ thuật chiến đấu mặt đất "ne-waza") nhấn mạnh vào việc chiến đấu dưới mặt đất với những đòn vật và khoá trong đó không hoặc ít nắm vào quần áo và gi. Phong cách này và no-gi Brazil Jiu-jitsu là hình thức chiến đấu mặt đất chính trong MMA
* : Phong cách đấu vật dân gian của Brasil

### Campuchia]]
* Kun Lbokator
* Kun Khmer (Quyền Khmer)

### [[Đức]]
* Kampfringen hay Ringen là thuật ngữ tiếng Đức để chỉ môn vật. Trong bối cảnh trường phái võ thuật châu Âu lịch sử nguồn của Đức trong thời Trung cổ và Phục hưng Đức, ringen ám chỉ chiến đấu không vũ trang nói chung, bao gồm các kỹ thuật vật.
* Đấu kiếm Đức

### Indonesia
* Pencak silat
* Tarung Derajat

### Israel
* Krav Maga (קרב מגע) là một môn võ Do Thái - Israel. Nó được phát triển bởi võ sĩ Hungary-Israel Imi Lichtenfeld ở Slovakia. Ngày nay nó được sử dụng bởi các Lực lượng Quốc phòng Israel.

### Ireland
* *Quyền thuật Ailen tay trần* hay **Dornálaíocht** (từ *dorn* là để chỉ nắm đấm) là một phong cách boxing của người Ireland có thế tấn khác với boxing hiện đại, các võ sĩ tay trần thường hơi ngả người về sau và dùng tay trước như một vũ khí vừa giữ khoảng cách an toàn, vừa có thể dễ dàng túm gáy đối phương để sử dụng kĩ thuật boxing bẩn (dirty boxing). Để tránh các vết cắt từ gò má trở lên, các võ sĩ cũng thường ngửa đầu lên để tạo thêm khoảng cách an toàn.
* *Wrestling Coraíocht* tiếng Ireland là để chỉ đấu vật. Ireland có phong cách đấu vật riêng gọi là * Brollaidheacht*
* **Speachóireacht** là thuật ngữ dùng để chỉ các kỹ thuật đá, được thực hành trong các môn thể thao như bóng đá Gaelic và khiêu vũ Ailen , nhưng đặc biệt cho võ tổng hợp.
* :** võ gậy Ailen..

=== Gruzia===
* [[Khridoli]] (tiếng Gruzia: ხრიდოლი) là một môn võ thuật đến từ [[Gruzia]] bao gồm năm lối đánh, đó là khardiorda (đấu vật), krivi (quyền), p'arikaoba (đấu kiếm), rkena (ném và chộp giống như [[Sambo]] và [[Judo]]), và [[bắn cung]].

=== Hoa Kỳ===
* [[Close Quarters Combat]]: là các kĩ thuật chiến đấu và võ thuật sử dụng trong tình huống chiến đấu với một, hai hay nhiều đối thủ ở cự li ngắn bằng tay không hoặc vũ khí và súng. Chủ yếu xuất hiện trong quân đội, lực lượng thực thi pháp luật và các phần tử tội phạm.
*
* [[Đấu vật chuyên nghiệp]]
* : Kapu Kuialua là một môn võ cổ ở Hawaii bị cấm đối với người dân thường trong một khoảng thời gian. Nó quay trở lại vào năm 1920 và bắt đầu được dạy một cách chính thức vào năm 1963. Những quy tắc cơ bản của Kapu Kuialua là bẻ gãy xương và làm ảnh hưởng tới bất kỳ khớp xương nào dễ bị tổn thương.
*  hay ''gouging'' là hình thức chiến đấu ở các vùng nông thôn của [[Hoa Kỳ]], chủ yếu vào thế kỷ 18-19 đặc biệt phổ biến ở các bang miền Nam vào cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ XIX. Kĩ thuật đặc trưng khoét mắt đối thủ nhưng cũng bao gồm các kỹ thuật làm biến dạng tàn nhẫn khác (bao gồm cả cắn) và thường diễn ra để giải quyết tranh chấp.
*  (52 Hands Block / JHR) là một tên gọi được sử dụng để mô tả một kiểu võ tập hợp các phong cách chiến đấu khác nhau đã được các tù nhân thực hành và phát triển trong các nhà tù Hoa Kỳ.
* [[Triệt Quyền Đạo]]
* Chương trình võ thuật của Thủy quân lục chiến ([https://en.m.wikipedia.org/wiki/Marine_Corps_Martial_Arts_Program MCMAP]) : Hệ thống chiến đấu được Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ phát triển để kết hợp các kỹ thuật chiến đấu cận chiến, tác chiến quân đội, tinh thần, hợp tác đồng đội và hướng dẫn chiến binh bắt đầu vào năm 2001 cho Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ và Hải quân Hoa Kỳ. MCMAP chịu ảnh hưởng từ một số bộ môn bao gồm Nhu thuật Brazil, Đấu vật, Judo , Capoeira , Sambo, Bujinkan Budo Taijutsu , quyền anh, Savate , kickboxing ,Karate , Muay Thái, Taekwondo, Kung Fu , Aikido ,Hapkido ,Eskrima ,Sayoc Kali , Jujutsu, Krav Maga, laido ,Kendo và Kobudo
* : là một hệ thống cận chiến được sử dụng bởi Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ và Lực Lượng Đặc Biệt của quân đội Hoa Kỳ từ năm 1989 đến 2007
* : là môn võ thuật lai do Ed Parker sáng tạo ra dựa trên Karate, Kenpo, Judo và võ thuật Trung Quốc

===Hy Lạp===
* là môn võ tổng hợp đầu tiên và lâu đời, kết hợp giữa Boxing và đấu vật của Hy Lạp. Pankration của người Hy Lạp cổ đại cho phép võ sĩ chiến đấu không theo bất kỳ quy tắc nào từ đá vào háng tới bẻ gãy ngón tay. Mục đích của các trò chơi tại Olympic thời cổ đại chính là giúp tất cả đàn ông trong thành phố của Hy Lạp luôn nêu cao tinh thần sẵn sàng phục vụ quân đội. Trong số đó môn võ Pankration đã nhanh chóng giúp cho đội quân trở nên hùng mạnh và tàn bạo. Ngày nay, người Hy Lạp vẫn luyện tập Pankration như một môn thể thao. Các kỹ thuật của nó đã được phát triển cách đây hàng ngàn năm vẫn được sử dụng trong các sự kiện đấu [[Mixed martial arts|MMA]] - võ hỗn hợp (là tiền thân của võ tổng hợp hiện đại).
*Pali (vật Hy Lạp cổ đại).
*[[Boxing|Pygmahia]] ([[boxing]] [[Hy Lạp cổ đại]]).
*Đấu vật Greco-Roman/Hy Lạp - La Mã

=== Lào ===
* [[Muay Lào]]
* [[Ling Lom]]

=== Malaysia ===
* [[Silat]]
* [[Tomoi]]

===Mông Cổ===
* [[Vật Mông Cổ]]

=== Myanmar ===

Võ của Myanmar thường được gọi chung là [[Võ thuật Myanmar|Thaing]] (bao gồm cả võ tay không và binh khí), cũng được gọi là Bando (tuy nhiên Bando lại còn có tên là một bộ môn riêng trong nền võ Myanmar: môn nhu quyền), cho nên Thaing là tên gọi võ thuật bao quát và chuẩn xác nhất đối với đất nước này.
* [[Bando]] (nhu quyền): Là trường phái gắn chặt với các đặc điểm tấn pháp, thân pháp, kỹ thuật phòng thủ và tránh né, các thế tấn công thường tượng hình theo các loài thú: trư công (lợn), ngưu công (trâu), độc xà công (rắn độc), lục xà công (rắn lục), lộc công (hươu), hầu công (khỉ), ưng công (chim ưng), báo công (báo), hổ công (hổ), mãng xà công (rắn).
* [[Leithwei]] (cương quyền), còn gọi là Miến quyền (Burmese Boxing)
* [[Naban]] (võ vật), chỉ xuất hiện trong các bộ tộc người Chin và Kachin thuộc vùng [[Himalaya]].
* [[Banshay]] (binh khí), ba loại cơ bản là côn, thương và kiếm.

=== Na Uy===
*  là một dạng võ vật dân gian [[Bắc Âu]] được thực hành như một môn thể thao và chiến đấu. Theo những tài liệu lịch sử, môn võ này được sử dụng bởi các người [[Người Viking|Vikings.]]

=== Nigeria ===
* [[Dambe]] là môn võ [[boxing]] tàn bạo của người [[Châu Phi]], được chính những người đồ tể [[Tây Phi]] sáng tạo nhằm phục vụ giải trí cho cộng đồng nông nghiệp sau mỗi mùa thu hoạch.

=== Nhật Bản ===
Nhật Bản có truyền thống thượng võ lâu đời do những cuộc nội chiến liên miên, mặc dù quốc gia này trong suốt trường kỳ lịch sử chưa hề bị xâm lược và đô hộ bởi ngoại bang ngoại trừ giai đoạn ngắn ngủi các [[samurai]] phải đương đầu với đội thủy binh hùng mạnh của Mông Cổ ([[Nhà Nguyên]]) và bị Mỹ đánh bại 1945.Nhiều hệ phái võ thuật Nhật Bản đã lừng danh thế giới như:



=== Nga ===
* [[Systema]] hay Russian Martial Art là môn võ mà lính đặc nhiệm Nga thường sử dụng và sau này được huấn luyện rộng rãi trong Quần chúng, Quân đội và Cảnh sát. Systema được thành lập và truyền bá bởi Mikhail Ryabko (6-5-1961), nguyên là một Đại tá trong Quân Đội Nga và là Cố vấn đặc biệt của Bộ Trưởng Bộ Tư Pháp. Ông cũng là Huấn luyện trưởng Lực lượng đặc nhiệm, Chỉ huy đội giải cứu con tin, Đội chống khủng bố và Đội chống tội phạm vũ trang của Bộ Nội Vụ Liên Bang Nga.   Systema chính là môn võ không đòi hỏi tính kỹ thuật cao hay phải học thuộc các đòn thế, phân thế chiến đấu như các môn võ khác, chính vì vậy mà người tập luyện môn võ này rất tự tin khi chiến đấu đối kháng. Điều cần thiết là người tập cần thư giãn, thả lỏng và lắng nghe sự chuyển động của chính cơ thể mình và đối phương như chính tên gọi của nó (Systema - thấu hiểu chính mình). Môn võ này có điểm đặc biệt là sự nghiên cứu nhiều về kỹ thuật điểm huyệt cùng với đó là sự chú trọng vào hơi thở như Thái Cực Quyền của Trung Quốc và Aikido của Nhật Bản. Vì vậy nó trở nên cực kỳ lợi hại khi tấn công và hiệu quả rõ nét khi điều dưỡng và tự vệ bằng các đòn tay. Mỗi võ sĩ sẽ có cách phản ứng khác nhau tùy với hoàn cảnh, đó là điểm khác biệt lớn của Systema với hầu như toàn bộ các môn võ công khác trên thế giới. Tuy nhiên cách ra đòn của Systema thực sự rất hiệu nghiệm và hiểm độc, nếu muốn võ sĩ xẽ kết liễu đối thủ chỉ với một pha ra đòn, nhanh, mạnh, gọn ghẽ, độc đáo, bất ngờ..., võ sĩ Systema cũng có thể sử dụng các dụng cụ lao động hàng ngày để tự vệ, chiến đấu, hạ gục đối phương với những đòn thế lắt léo, nhanh gọn và vô cùng hiểm hóc, như (dao, búa, cành cây, sẻng, chĩa, cuốc, thìa...) nhiều người đã thật sự hoảng hốt khi nhìn thấy môn võ này trong thực chiến. Do Systema rất hiệu nghiệm trong thực chiến, vì vậy, không chỉ riêng Lực lượng đặc nhiệm Nga sử dụng môn võ này, mà nó cũng đã được Lực lượng của nhiều nước khác trên thế giới tập luyện và sử dụng bởi sự hướng dẫn từ những võ sư người Nga, chẳng hạn như Mĩ, Anh, Canada, Pháp, Đức, Bỉ, Việt Nam...
* [[Sambo]] được phát triển dựa trên sự kết tinh và tập hợp nền tảng của các nghệ thuật vật truyền thống của các dân tộc thuộc Liên bang Xô Viết, là môn võ có sự kết hợp Đông-Tây gồm [[Quyền Anh|Boxing]], [[Pankration]], [[Ssireum]], [[Catch Wrestling]], [[Quyền Pháp|Savate]], [[Judo]], [[Nhu thuật|Jujutsu]], [[:en:Greco-Roman wrestling|Greco roman Wrestling]], [[:en:Kurash|Kurash]], [[:en:Mongolian wrestling|Bökh]] và [[:en:Alysh#:~:text=Alysh is an upright wrestling,opponent lands on the mat.|Alysh]]. [[Sambo]] chia làm 2 phong cách gồm [[Sambo|Sport Sambo]] (tập trung vào bắt vật) và [[Sambo|Combat Sambo]] (đánh theo lối võ tổng hợp).
* ARB: Một môn võ thuật được tạo ra cho mục đích quân sự lần đầu được thử nghiệm trong Lực lượng Nhảy dù Liên Xô vào năm 1979

=== Pháp ===
* [[Quyền Pháp]] (Savate): được phát triển ở Pháp trong suốt thế kỷ 19, Savate ban đầu do các võ sĩ đường phố thực hiện bằng việc đeo các đôi giày hạng nặng đá vào đầu nhau. Trong thực tế, Savate là tiếng lóng của từ “chiếc giày cũ”. Savate bắt đầu di chuyển từ đường phố vào trong các trường dạy đấm bốc. Và vẫn còn là một loại hình thi đấu không vũ trang phổ biến ở Pháp. Được biết đến với những cú đá tàn bạo vào đầu và mặt cho đến khi hạ gục đối thủ.
* La canne hay **Canne de combat:** võ gậy
* [[Lutta corsa]]
* [[Đấu kiếm]] Pháp
* Gouren Gouren: Phong cách đấu vật dân gian hình thành ở Pháp và Brittany

=== Philippines===
* [[Võ thuật Philippines]] ( **FMA*' ) ( [[Filipino language|tiếng Philippines]] : Sining panlaban ng Pilipinas ) đề cập đến các [[Martial arts|phương pháp chiến đấu của người]] Mã Lai cổ đại và các [[Martial arts|phương pháp chiến đấu]] được sửa đổi mới hơn ở [[Philippines]]. Kễt hợp các yếu tố từ cả võ thuật [[Historical European martial arts|phương Tây]] và [[Origins of Asian martial arts|phương Đông]], các hình thức phổ biến nhất của chúng được gọi là [[Arnis|Arnis, Eskrima và Kali]]. [[Võ thuật Philippines]] được coi là hệ thống tiên tiến nhất thiết được thực hành phổ biến trên thế giới và giờ là một thành phần cốt lõi trong một số chương trình đào tạo trong quân đội [[Hoa Kỳ|Hoa Kì]], [[Nga]], [[Ấn Độ]]...

=== Tây Ban Nha===
*[[Keysi Fighting Method]] hay Keysi là một môn võ thuật do Justo Dieguez và Andy Norman sáng lập từ kinh nghiệm thực chiến và phương pháp nghiên cứu của ông. Keysi được tạo ra dựa trên nền tảng của quyền Anh và các kĩ thuật chiến đấu đường phố, sử dụng tư thế che chở hai cánh tay được gọi là The Pensador. Các đòn đánh được sử dụng trong khi ở vị trí The Pensador, từ cú đánh khuỷu tay đến cú đấm vào đầu, với mỗi đòn tấn công được thực hiện trong khi duy trì vị trí che chở đầu bằng cánh tay để ở phía trước đầu.

=== Thái Lan ===

Thái Lan nằm trên bán đảo Đông Dương, chịu ảnh hưởng của Phật giáo và nền văn hóa Ấn Độ, phong kiến Trung quốc. Nền võ thuật nước này chịu ảnh hưởng nhiều của võ thuật Trung Quốc và Ấn Độ, tuy nhiên khi người phương Tây đến đây, dấu ấn lớn nhất để lại là môn Muay Thái, nó hơi giống như [[kickboxing]] (Quyền cước) của người phương tây nhưng lại có nét đánh phù hợp của người phương đông. Hiểm với những đòn đánh cùi chỏ và đầu gối
* [[Muay Thái]] (Quyền Thái)
* [[Muay Boran]] (Phiên bản cổ của Quyền Thái)
* [[Ledrit]]
* [[Eskrimador|Krabi Krabong]]

=== Trung Quốc===
:*Xem chi tiết Các Dòng Quyền Thuật Nam Bắc Trung Hoa tại Võ Thiếu Lâm*
Trước kia trong đồng đạo võ lâm thường tôn vinh "bát đại môn phái" ([[Thiếu Lâm]], [[Võ Đang (định hướng)|Võ Đang]], [[Nga Mi]], [[Côn Luân]], [[Không Động]], [[Thanh Thành]], [[Hoa Sơn]], [[Toàn Chân đạo|Toàn Chân]]) hoặc "thất đại môn phái" ([[Thiếu Lâm]], [[Võ Đang (định hướng)|Võ Đang]], [[Nga Mi]], [[Côn Luân]], [[Thanh Thành]], [[Hoa Sơn]],[[Toàn Chân đạo|Toàn Chân]]) võ thuật Trung Hoa, trong đó [[Thiếu Lâm (võ)|Võ Thiếu Lâm]] được đề cao là ngôi sao *Bắc đẩu*. Gần đây nhất, trong cuốn *Võ thuật thần kỳ* của Trịnh Cần và Điền Vân Thanh, Trung Quốc, bản dịch được Nhà xuất bản Hà Nội, H. 1996 xuất bản, các tác giả khẳng định Trung Hoa bao gồm không dưới 500 võ phái khác nhau, trong đó nổi tiếng nhất là những phái chính:

* [[Tượng hình quyền|Tượng Hình Quyền]] 
* [[Thái cực quyền]]
* [[Võ Đang phái|Võ Đang Quyền]]
** [[Nội gia quyền|Nội Gia Quyền]]
** [[Bát quái chưởng|Bát Quái chưởng]]
...
* [[Thiếu Lâm (võ)|Thiếu Lâm Quyền]]
** [[Trường quyền|Trường Quyền]] ([[Trường quyền|Bắc Quyền]]) ([[Bắc Thiếu Lâm]])
*** [[Tra quyền|Tra Quyền]]
*** [[Hóa Quyền]]
*** [[Hoa Quyền]]
*** [[Pháo quyền|Pháo Quyền]]
*** [[Trốc cước|Trốc Cước]]
*** [[Đàn thối|Đàm Thoái]]
*** [[Phách quải quyền|Phách Quải Quyền]]
*** [[Thông bối quyền|Thông Bối Quyền]]
*** [[Phiên tử quyền|Phiên tử Quyền]]
*** [[Yến Thanh quyền|Yến Thanh Quyền]] còn gọi là [[Yến Thanh quyền|Mê Tông Quyền]] hay [[Yến Thanh quyền|Mê Tung Quyền]]
*** [[Hình ý quyền|Hình Ý Quyền]] còn gọi là [[Hình ý quyền|Lục Hợp Quyền]] (Phái Thiếu Lâm Vy Đà)
*** [[Đường lang quyền|Đường Lang Quyền]]
*** [[Ưng trảo quyền|Ưng Trảo Quyền]]
*** Thiếu Lâm Bát Cực Quyền
...
* [[Bát cực quyền|Bát Cực Quyền]](Gốc)
...
** [[Nam quyền|Nam Quyền]] ([[Nam Thiếu Lâm]])
*** [[Hồng Gia quyền|Hồng Gia Quyền]]
*** [[Bạch Hạc quyền|Bạch Hạc Quyền]]
*** [[Bạch Mi quyền|Bạch Mi Quyền]]
*** [[Vịnh Xuân quyền|Vịnh Xuân Quyền]]
*** [[Phật gia quyền|Phật Gia Quyền]]
*** [[Thái Lý Phật]]
*** [[Trung Ngoại Chu Gia|Châu Gia Quyền]]
*** [[Huỳnh Gia Thần Cước]]
...[[Tán thủ]] ([[Shanshou]]) môn võ theo lối hiện đại duy nhất của Trung Quốc

Các bộ môn quyền thuật trên trong khoảng 500 võ phái của khắp miền Nam Bắc Trung Hoa chính là xuất phát từ trong dân gian sau này được các môn đồ của [[Thiếu Lâm]] tích hợp vào hệ thống [[Thiếu Lâm (võ)|Thiếu Lâm Quyền]] và biến nó thành những hệ phái [[Bắc Thiếu Lâm]] và [[Nam Thiếu Lâm]]. Do vậy nói [[Bồ-đề-đạt-ma|Bồ Đề Đạt Ma]] là sáng tổ ra võ [[Thiếu Lâm]] và võ thuật Trung Hoa như nhiều võ sư xác tín liệu có chính xác và công bằng không trong khi võ [[Thiếu Lâm]] là một sự pha trộn và tích hợp giữa các bộ môn quyền thuật dân gian ở Trung Hoa và Ấn Độ. Chùa [[Thiếu Lâm]] và [[thiếu Lâm (võ)|võ Thiếu Lâm]] thật ra chỉ có công tích hợp và hệ thống lại bởi các môn đồ xuất sắc của [[Chùa Thiếu Lâm|Thiếu Lâm Tự]].

Các bộ môn quyền thuật của miền bắc Trung Hoa như Hình Ý Quyền, Bát Cực Quyền, Thông Bối Quyền, Mê Tung Quyền, Phách Quải Quyền,... đều có một tên chung là [[Trường quyền|Trường Quyền]]. Các bộ môn quyền thuật của [[Nam Thiếu Lâm]] như Ngũ Đại Danh Gia Quyền Thuật Nam Thiếu Lâm: Hồng gia (Hung gar), Lưu gia (Liu Gar), Lý Gia (Li Gar), Mạc Gia (Mo Gar) và Thái Gia (Choy Gar), [[Bạch Mi quyền|Bạch Mi Quyền]] (còn gọi là Thiếu Lâm Bạch Mi), Thiếu Lâm Vịnh Xuân Quyền gọi tắt là [[Vịnh Xuân quyền|Vịnh Xuân Quyền]]... được gọi tất cả bằng một tên chung là [[Nam quyền|Nam Quyền]].

Do vậy cũng nên lưu ý rằng danh từ [[Trường quyền|Trường Quyền]] không phải là một môn phái mà là khái niệm chỉ tất cả các bộ môn quyền thuật miền bắc Trung Hoa (sau này gọi là [[Bắc Thiếu Lâm]]), cũng như danh từ [[Nam quyền|Nam Quyền]] không phải là một môn phái mà là khái niệm chỉ tất cả các bộ môn quyền thuật miền nam Trung Hoa (là [[Nam Thiếu Lâm]]).

Sau này người Trung Hoa thường có câu *Thiên Hạ Công Phu Xuất Thiếu Lâm'' (tất cả các phái võ và các bộ môn quyền thuật nam bắc Trung Hoa đều có nguồn gốc từ Thiếu Lâm).

Câu nói này chỉ đúng một nửa và cũng cho thấy rằng võ Thiếu Lâm không phải là cái nôi xuất xứ tất cả các phái võ khác mà phải nói ngược lại rằng nó (võ Thiếu Lâm) đã tích hợp các dòng võ khác và làm cho chính nó trở nên phong phú hơn và đa phong cách thể hiện. Võ Thiếu Lâm và võ thuật Trung Hoa nói chung là một công trình sáng tác của các thế hệ võ thuật ở Trung Hoa, trong đó có các môn đồ của chùa Thiếu Lâm.

Câu nói trên khiến nhiều người ngộ nhận rằng Trung Quốc là cái nôi võ thuật của thế giới.

### Hàn Quốc

* Taekwondo (Đài Quyền Đạo) môn phái đặc trưng với sự nhấn mạnh đòn chân.
* Hapkido (Kyuc-too-ki hay Hợp Khí Đạo) môn võ tổng hợp, khai thác những ưu điểm của Taekwondo, Karatedo, Kendo, Aikido, Boxing thành một dạng võ tự vệ.
* Tang soo do (Đường thủ đạo) là môn võ dựa trên các nguyên tắc chiến đấu của Karate, Taekkyeon, subak và võ thuật miền Bắc Trung Quốc và là một trong những nền tảng của Taekwondo 
* Ssireum: một môn vật truyền thống của Hàn Quốc 
* T'aekkyŏn: Môn võ cổ truyền của Hàn Quốc đặc trưng với chuyển động và đòn chân linh hoạt.

### Việt Nam

Bên cạnh những nét tương đồng với nền võ thuật rộng lớn của Trung Hoa do ảnh hưởng từ giao lưu văn hóa, các phái võ Việt Nam, hay còn được gọi với tên "Võ thuật Cổ Truyền" vẫn thể hiện những đặc điểm khác biệt rõ rệt với các nền võ học khác trên thế giới nói chung và Trung Hoa nói riêng: thứ nhất, sự xuất hiện của lời thiệu bằng thơ, phú; thứ hai: bộ pháp vận hành theo đồ hình bát quái (lưỡng túc bát quái vi căn), khi đứng thì vững như đá tảng, khi di chuyển thì nhẹ nhàng linh hoạt như lá bay; thứ ba, bộ tay áp dụng theo ngũ hành pháp (song thủ ngũ hành vi bản); thứ tư, kỹ thuật đòn thế được chọn lọc, phân thế riêng phù hợp với cách đánh của từng dạng đối tượng, địa hình, nhất là lối đánh cận chiến một người chống lại nhiều người; thứ năm, tận dụng triệt để lối đánh "cộng lực" - dựa vào sức lực đối phương để triệt hạ đối phương.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*