open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nguyễn Thiện Tơ

**Nguyễn Thiện Tơ** (29 tháng 7 năm 1921 – 18 tháng 8 năm 2022) là một trong những nhạc sĩ tiền chiến tiên phong của nền tân nhạc Việt Nam.

## Tiểu sử
Nguyễn Thiện Tơ sinh ra tại Hà Nội, xuất thân trong một gia đình công nhân (xưởng in Viễn Đông) tại căn nhà số 22 phố Charron mà nay là phố Mai Hắc Đế, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Yêu thích âm nhạc từ năm 10 tuổi, vào năm lên 12, Nguyễn Thiện Tơ theo học ghi-ta Hawaii (Hạ Uy cầm) với thầy giáo Trần Đình Khuê; chỉ ba tháng thì ông đã được biểu diễn cùng thầy trên đài phát thanh Pháp. Sau đó ông theo học ghi-ta với một người Pháp và bắt đầu biểu diễn ở các phòng trà và chương trình từ thiện với hai nhạc cụ này.

Nguyễn Thiện Tơ là người sáng lập nhóm Myosotis cùng với Dương Thiệu Tước, Thẩm Oánh,... nhưng theo nhạc sĩ Phạm Duy thì Nguyễn Thiện Tơ là một nhạc sĩ độc lập, tức là không thuộc nhóm nhạc nào.

Năm 1938, khi mới 17 tuổi, Nguyễn Thiện Tơ sáng tác bản nhạc đầu tay "*Giáo đường im bóng*" viết về một cô gái theo đạo Thiên Chúa, 16 tuổi tên là Hà Tiên. Ông kể lại: *"Trong kỳ nghỉ hè năm 1938 (lúc này còn là học sinh trường Thăng Long ở Hà Nội), tôi được mời tham gia biểu diễn đàn ghi-ta ở [[Nam Định (tỉnh)|Nam Định]]. Ở đây tôi đã làm quen với cô nữ sinh Hà Tiên cũng đến đây đóng góp tiếng hát của mình. Sau buổi dạ hội ca nhạc, tôi được bạn bè cho biết là gia đình cô ấy theo đạo Thiên Chúa. Nghĩ mình là kẻ ngoại đạo nên mới viết nên "Giáo đường im bóng" sau ngày ấy."*

Nguyễn Thiện Tơ hoàn thành phần nhạc của ca khúc *Giáo đường im bóng* trước, sau đó nhà thơ Phi Tâm Yến - bạn thân của Nguyễn Thiện Tơ - viết lời. Theo Phạm Duy thì nhạc sĩ Lê Thương cũng thầm yêu cô Hà Tiên đó và đã viết nên ca khúc *Nàng Hà Tiên*. Bản thân ông nhận xét có 2 ca sĩ hát bài này thành công nhất là Khánh Ly và Nga My. Khánh Ly hát như một bài hát trữ tình đượm thánh ca, còn Nga My thì lại hát như một bài thánh ca đượm chất trữ tình.

Ban đầu cuộc tình giữa Nguyễn Thiện Tơ và Hà Tiên không được gia đình cô chấp nhận bởi ngăn cách tôn giáo. Về sau hai ông bà đã thuyết phục được gia đình và thành hôn vào năm 1944. Nguyễn Thiện Tơ tiếp tục dạy ghi-ta và ghi-ta Hawaii. Trong số những người học ông, có những nhạc sĩ nổi tiếng như Doãn Mẫn, Đoàn Chuẩn và Nguyễn Văn Quỳ.

Sau ngày quân đội Việt Minh tiếp quản Hà Nội, Nguyễn Thiện Tơ về Đài Tiếng nói Việt Nam, thổi sáo trong dàn nhạc của đài. Đến năm 1959, ông chuyển sang dàn nhạc giao hưởng nhạc vũ kịch. Năm 1965, ông chuyển về hãng Phim truyện Việt Nam.

Ông tròn 100 tuổi vào cuối tháng 7 năm 2021. và qua đời ngày 18 tháng 8 năm 2022 tại Hà Nội, hưởng thọ 101 tuổi.

## Tác phẩm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
On a Plain

"**On a Plain**" là một bài hát của ban nhạc rock Mỹ Nirvana. Đây là bài hát thứ 11 trong album *[[Nevermind]]* (1991). Bài hát được phát hành làm đĩa quảng bá vào mùa hè năm 1992.

Một màn biểu diễn trực tiếp bài hát này tại Roskilde Festival ở Roskilde, Đan Mạch ngày 26 tháng 6 năm 1992 đã có mặt trong album video sau đó *[[Live! Tonight! Sold Out!!]]* của nhóm, phát hành năm 1994.

## Vị trí trong bảng xếp hạng

## Tham khảo
Giá (toán học)

Trong toán học, **giá** của một hàm số thực *f* trên một tập 'X' đôi khi được định nghĩa là tập con của *X* mà trên đó *f* có giá trị khác 0. Tình huống thường gặp nhất là khi *X* là một không gian tô pô, chẳng hạn đường số thực, và *f* là một hàm liên tục. Trong trường hợp đó, giá của f được định nghĩa là tập con đóng nhỏ nhất của *X* mà f có giá trị bằng 0 ở ngoài tập đó. Giá tô pô là bao đóng của giá lý thuyết tập hợp (*set-theoretic support*).

Trong lý thuyết xác suất, giá của một phân bố xác suất là bao đóng của tập các giá trị có thể của một biến ngẫu nhiên có phân bố đó.

## Xem thêm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Trương Chi (định hướng)

**[[Trương Chi]]** là một câu truyện cổ về mối tình của chàng ngư phủ Trương Chi và nàng Mỵ Nương con gái quan tể tướng.

Cậu chuyện này là đề tài sáng tác phổ biến trong thi ca, nghệ thuật. Một số tác phẩm như:
*Trương Chi: ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Văn Cao.
*Khối tình Trương Chi: ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy.
*Vở kịch thơ Trương Chi của thi sĩ Vũ Hoàng Chương.
Lê Yên

**Lê Yên** tên thật **Lê Đình Yên** (1917 - 1998) là một nhạc sĩ tiền chiến nổi tiếng, thuộc thế hệ tiên phong của tân nhạc Việt Nam. Ông là tác giả của những ca khúc *Bẽ bàng*, *Xuân nghệ sĩ hành khúc*, *Ngựa phi đường xa*...

Lê Yên sinh ngày 30 tháng 7 năm 1917 tại Đông Yên, Quốc Oai, Sơn Tây (nay thuộc Hà Nội). Ông tự học nhạc từ khi 14, 15 tuổi và biết kéo violon, violoncelle để tham gia vào các ban nhạc tài tử lúc đó, trình tấu nhạc cổ điển.

Lê Yên thuộc nhóm Tricéa cùng với Văn Chung và Doãn Mẫn. Họ cùng nhau chơi nhạc và bắt đầu sáng tác khi tân nhạc chưa chính thức hình thành. Lê Yên viết những ca khúc đầu tay *Vườn xuân*, *Một ngày vui* khi 18 tuổi, vào năm 1935.

Năm 1935 ông viết bản *Bẽ bàng*, năm 1937 viết *Xuân nghệ sĩ hành khúc* và 1945 bài *Ngựa phi đường xa*. Những nhạc phẩm này vẫn được các ca sĩ của Sài Gòn trước 1975 trình diễn. *Ngựa phi đường xa* là một trong những ca khúc ban Thăng Long trình bày được khán giả yêu thích nhất.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Lê Yên có những ca khúc với nội dung mới mẻ *Đoàn kỵ binh Việt Nam*, *Trận Đoan Hùng* (1949), *Bộ đội về làng* (1950). Trong đó *Bộ đội về làng* được xem như một trong những sáng tác thành công của ông. Lê Yên còn phổ thơ cho nhiều bài như *Nhớ* (thơ Thanh Hải), *Kể vè tướng Mỹ* (thơ Tạ Hữu Yên), *Ai về Hà Bắc quê ta* (thơ Phùng Quốc Thụy)...

Ngoài lĩnh vực ca khúc, Lê Yên sáng tác nhạc cho sân khấu. Ông đã viết nhạc cho hàng chục vở tuồng, chèo, cải lương và đã bỏ nhiều công sức trong việc tìm tòi, nghiên cứu những sự thể hiện cũng như hình thành các mô hình âm nhạc cho sân khấu dân tộc. Một số vở được Lê Yên viết nhạc nổi tiếng như *Cô gái Kinh Bắc* (huy chương vàng Hội diễn nghệ thuật toàn quốc 1985), *Âm vang trống đồng* (1984). Ngoài ra ông còn viết nhạc cho một số bộ phim như *Câu chuyện làng Vũ Đại, Bài ca trên vách đá*...

Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Lê Yên có sang học âm nhạc tại Liên Xô. Ông cũng là một trong những giảng viên đầu tiên của trường Âm nhạc Việt Nam, nay là Nhạc viện Hà Nội. Ngoài công việc sáng tác và giảng dạy, ông còn là một nhà nghiên cứu lý luận với nhiều tham luận về âm nhạc cho sân khấu truyền thống, viết các sách *Kinh nghiệm phổ thơ, Đô rê mi tự học* (chung với La Thăng)... góp phần phổ cập âm nhạc cho quần chúng và đào tạo nhiều thế hệ nhạc sĩ Việt.

Ông qua đời ngày 15 tháng 11 năm 1998 tại Hà Nội.

Năm 2007, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

## Chú thích

## Tác phẩm

*Con mèo mà trèo cây cau (1947)
*Bẽ bàng
*Bộ đội về làng
*Đoàn kỵ binh Việt Nam
*Một ngày vui
*Ngựa phi đường xa
*Trận Đoan Hùng
*Vườn xuân
*Xuân nghệ sĩ hành khúc (Nghệ sĩ hành khúc ca)

## Liên kết ngoài
*Nhóm TRICÉA  - Bài viết của Phạm Duy
Bảng chữ cái tiếng Nga

**Bảng chữ cái [[tiếng Nga]]** là một bảng chữ cái Kirin gồm 33 ký tự, bao gồm 31 chữ cái, và 2 dấu, như sau:

Hiện nay, có 6 quy tắc khác nhau để chuyển tự tiếng Nga sang ký tự la-tinh. Xem chi tiết ở Chuyển tự tiếng Nga sang ký tự Latinh.

•                                            Phát triển ngôn ngữ văn hóa xã hội

•                                            Phát triển kỹ năng vận động từ ba đến bảy năm

•                                            Phát triển học thuật

•                                            Phát triển kỹ năng nhận thức
Tiếng Tơ Đồng

**Tiếng Tơ Đồng** có thể là:
*Ban hợp xướng Tiếng Tơ Đồng ở Sài Gòn trước 1975 của nhạc sĩ Hoàng Trọng. Sau ba ca sĩ Mai Hương, Kim Tước, Quỳnh Giao lập lại Tiếng Tơ Đồng hải ngoại.
*Phòng trà Tiếng Tơ Đồng, một phòng trà nổi tiếng ở Thành phố Hồ Chí Minh.
*Tên của một chương trình phát sóng trên VTV9 
*Bộ phim ca nhạc ''The Sound of Music'' của Hoa Kỳ. Tên này được dịch ở Sài Gòn trước 1975. Hiện nay ở Việt Nam được dịch phổ biến là *Giai điệu hạnh phúc.*

## Chú thích
Lê Uyên

**Lê Uyên** là một nữ ca sĩ người Việt thành danh ở Sài Gòn vào thập niên 1970. Tiếng hát Lê Uyên luôn gắn liền với âm nhạc của chồng cô, nhạc sĩ Lê Uyên Phương.

## Thân thế
Lê Uyên tên thật là **Lâm Phúc Anh**, sinh ngày 17 tháng 7 năm 1952 tại phố Hàng Bồ, Hà Nội trong một gia đình người Hoa. Cha của cô là một thương gia gốc Hải Nam, còn mẹ cô là người Triều Châu, vợ thứ năm trong tổng số 9 người vợ của cha cô. Năm 1954, gia đình cô gồm cha mẹ, Lâm Phúc Anh và người em gái tên Lâm Phi Yến từ Hà Nội di cư vào miền Nam và sống tại một ngôi nhà khang trang ở Chợ lớn. Đó cũng là nơi đặt văn phòng của một công ty vận tải chạy đường Quy Nhơn, Huế và Đà Nẵng của cha cô.

## Hoạt động ca nhạc
Lâm Phúc Anh gặp nhạc sĩ Lê Uyên Phương tại Đà Lạt và đến năm 1968 thì hai người thành hôn. Họ trở thành đôi tình nhân song ca nổi tiếng. Vì Lâm Phúc Anh không muốn dùng tên thật nên lấy nghệ danh là Lê Uyên, cắt từ chữ Lê Uyên Phương. Hai người khi song ca được gọi là **Lê Uyên và Phương**.

Trong những năm đầu cùng nhau đi hát, Lê Uyên và Lê Uyên Phương chỉ giới hạn phạm vi hoạt động của mình trong khuôn viên các trường đại học trước khi chính thức lấy tên Lê Uyên và Phương vào năm 1969, sau lần trình diễn tại quán Thằng Bờm của phong trào Du Ca Việt Nam. Những năm đầu thập kỷ 1970, từ Đà Lạt vào Sài Gòn, Lê Uyên và Phương đã đem một luồng gió mới đến với tân nhạc Việt Nam. Trong những năm khốc liệt nhất của cuộc Chiến tranh Việt Nam, Lê Uyên và Phương, với những ca khúc nồng nàn, khắc khoải đôi khi bàng bạc, triết lý đã được giới trẻ đón nhận nồng nhiệt.

Năm 1979, Lê Uyên và Phương vượt biển rời Việt Nam sang đến Pulau Bidong rồi định cư ở California, Hoa Kỳ. Họ có hai con gái là Lê Uyên Uyên và Lê Uyên My. Năm 1985, Lê Uyên bị trúng đạn lạc của hai băng đảng đấu súng trước quán cafe của gia đình. Sau đó, bà mất 4 năm để điều trị, dưỡng thương. Sau thời gian đó, bà cùng chồng xuất hiện trở lại trên những chương trình video của các trung tâm Làng Văn, Thúy Nga và nhất là Asia đã được khán thính giả đón nhận một cách nồng nhiệt.

Sau khi Lê Uyên Phương qua đời năm 1999, Lê Uyên đã đứng ra thực hiện được hai CD gồm một số ca khúc của Lê Uyên Phương. CD thứ nhất là *Yêu nhau khi còn thơ* gồm những nhạc phẩm đầu tay của Lê Uyên Phương sáng tác từ đầu thập niên 1960, phần lớn được ra đời ở Pleiku là nơi Lê Uyên Phương đã từng dạy học một thời gian, trước khi trở về Đà Lạt. CD thứ hai nhan đề *Tình như mây cõi lạ*, gồm 9 nhạc phẩm trong tổng số trên 40 bài nhạc phổ từ thơ của Lê Uyên Phương.

## Trình diễn trên sân khấu
### Trung tâm Thúy Nga

### Trung tâm Asia

### Đài truyền hình SBTN - Saigon Broadcasting Television Network

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Cờ vua tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005

**Bộ môn [[Cờ vua]] tại [[Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005]]** được thi đấu tại Trung tâm hội nghị thành phố Tagaytay, Philippines từ ngày 27 tháng 11 đến ngày 04 tháng 12 năm 2005. Các vận động viên sẽ tranh 8 bộ huy chương ở 5 nội dung dành cho nam và 3 nội dung dành cho nữ.

Đoàn Việt Nam đã hoàn toàn thống lĩnh giải đấu khi dành trọn 8 huy chương vàng, đặc biệt kỳ thủ trẻ Nguyễn Ngọc Trường Sơn xuất sắc giành được 3 tấm. 

## Bảng thành tích
### Cờ nhanh cá nhân nam

**Huy chương****Vận động viên****Quốc gia**
**Vàng**Nguyễn Ngọc Trường Sơn Việt Nam
**Bạc**Susanto Megaranto Indonesia
**Đồng**Jason Goh Koon-Jong Singapore
**Đồng**Eugenio Torre **[[Philippines]]**


### Cờ chớp cá nhân nam

**Huy chương****Vận động viên****Quốc gia**
**Vàng**Nguyễn Anh Dũng Việt Nam
**Bạc**Oliver Dimakiling **[[Philippines]]**
**Đồng**Nguyễn Ngọc Trường Sơn Việt Nam
**Đồng**Rogelio Antonio Jr. **[[Philippines]]**


### Cờ tiêu chuẩn cá nhân nam

**Huy chương****Vận động viên****Quốc gia**
**Vàng**Nguyễn Ngọc Trường Sơn Việt Nam
**Bạc**Lê Quang Liêm Việt Nam
**Đồng**Goh Weiming Singapore


### Cờ nhanh đồng đội nam

**Huy chương****Vận động viên****Quốc gia**
**Vàng**Nguyễn Anh DũngNguyễn Ngọc Trường SơnLê Quang LiêmTừ Hoàng ThôngDương Thế Anh Việt Nam
**Bạc**Eugenio TorreRogelio Antonio Jr.Nelson Mariano IIPetronio RocaBarlo Nadera **[[Philippines]]**
**Đồng**Wong Meng KongWu ShaobinJason Goh Koon-JongGoh Weiming Singapore


### Cờ tiêu chuẩn đồng đội nam

**Huy chương****Vận động viên****Quốc gia**
**Vàng**Nguyễn Anh DũngNguyễn Ngọc Trường SơnLê Quang LiêmĐinh Đức TrọngLý Hồng Nguyên Việt Nam
**Bạc**Eugenio TorreRogelio Antonio Jr.Oliver BarbosaRonald Dableo **[[Philippines]]**
**Đồng**Susanto MegarantoEdhi HandokoTaufik HalayTirto Indonesia


### Cờ chớp cá nhân nữ

**Huy chương****Vận động viên****Quốc gia**
**Vàng**Nguyễn Quỳnh Anh Việt Nam
**Bạc**Evi Lindiawati Indonesia
**Đồng**Hoàng Thị Bảo Trâm Việt Nam
**Đồng**Catherine Perena **[[Philippines]]**


### Cờ tiêu chuẩn đồng đội nữ

**Huy chương****Vận động viên****Quốc gia**
**Vàng**Nguyễn Thị Thanh AnLê Thanh TúHoàng Thị Bảo TrâmTrần Thị Kim Loan Việt Nam
**Bạc**Sheerie Joy LomibaoBeverly MendozaEnerose MagnoShercila Cua **[[Philippines]]**
**Đồng**Lisa Karlina LumongdongEvi LindiawatiIrine Kharisma SukandarUpi Darmayana Tamin Indonesia


### Cờ tiêu chuẩn cá nhân nữ

**Huy chương****Vận động viên****Quốc gia**
**Vàng**Nguyễn Thị Thanh An Việt Nam
**Bạc**Lê Thanh Tú Việt Nam
**Đồng**Lisa Karlina Lumongdong Indonesia


## Chú thích

## Tham khảo
*
Kung fu

**Kung fu** hay **gongfu** hoặc theo âm Hán Việt **công phu**, thuần Việt **võ công** (chữ Hán: 功夫, bính âm: *gōng fu,* Việt bính: *gung1 fu1*, Hán Việt: công phu) là một thuật từ tiếng Hoa thường được người nói tiếng Anh sử dụng để chỉ chung **[[Wushu|võ thuật Trung Hoa]]**. 
Tuy nhiên nghĩa gốc của thuật từ này thì hơi khác một chút. Nó ám chỉ chuyên môn trong bất cứ tài năng nào của một người hay một cái gì đó đạt được nhờ rèn luyện hay làm việc siêng năng nhưng không nhất thiết là tài năng đạt được từ võ thuật (ví dụ như chúng ta nói "kì quan này được xây dựng *công phu*" hay "phải *công phu* lắm tôi mới nấu được món ăn ngon này"). Thuật từ văn hóa tiếng Hoa dùng để chỉ "Võ thuật Trung Hoa" là  hay *Trung Quốc võ thuật*.

Nghĩa gốc của thuật từ *công phu* có thể là chỉ bất cứ tài năng nào. Công phu (功夫) là một danh từ gồm hai chữ: chữ 功 (công) trong "thành công", và chữ 夫 (phu) có nghĩa là "người" (nghĩa sát hơn là "người chồng", như "phu thê", "hòn vọng phu", vì thời xưa nam giới là lao động duy nhất trong nhà), như vậy theo thì từ "công phu" có thể hiểu theo nghĩa là "thành công của con người". Nghĩa rộng của nó có thể được hiểu đây là thành tựu đạt được nhờ nỗ lực lớn. Theo Hòa thượng Thiếu Lâm tự Shi Yan Ming, *công phu* cũng còn có nghĩa là "từ sáng sớm đến chiều tối mài sắc lưỡi kiếm".

Ban đầu, nói đến tập luyện "công phu" thì không phải để ám chỉ tập luyện võ thuật Trung Hoa mà thôi. Thay vì thế, nó ám chỉ một tiến trình rèn luyện của một người - rèn luyện sức mạnh thân thể và trí tuệ, học tập và hoàn hảo năng khiếu của mình - hơn là ám chỉ đến những gì mình đang luyện tập. Nó ám chỉ đến sự xuất chúng mà đạt được qua luyện tập lâu dài trong bất cứ thử thách nào. Bạn có thể nói công phu của một người nào đó rất giỏi trong nấu ăn hay người kia có công phu viết chữ đẹp. Khi nói một người có công phu trong một lĩnh vực nào đó thì có nghĩa là đang ám chỉ đến tài năng của người đó trong lĩnh vực đó mà người đó đã làm việc gắng sức mình để phát triển. Một người nào đó có "công phu tồi" vì có thể họ đã không dành nhiều thời giờ và cố gắng để rèn luyện hay họ thiếu động cơ cố gắng để rèn luyện.Thuật từ *Kung fu* không thông dụng để chỉ "Võ thuật Trung Hoa" cho đến thế kỷ 20 vì thế khó tìm ra bất cứ tài liệu xưa nào dùng thuật từ này để chỉ Võ thuật Trung Hoa. Thuật từ này không thông dụng trong tiếng Anh cho đến cuối thập niên 1960 khi nó trở nên phổ biến nhờ vào phim võ thuật Hồng Kông, Lý Tiểu Long, và sau đó là loạt phim truyền hình *Kung Fu*.

## Xem thêm
* Dịch Cân Kinh
* Thiếu Lâm (võ)
* Võ thuật
* Lý Tiểu Long
* Triệt Quyền Đạo

## Tham khảo
Phú Tân (định hướng)

**Phú Tân** có thể là một trong số các địa danh sau:

* Phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long
* Xã Phú Tân, tỉnh An Giang
* Xã Phú Tân, tỉnh Cà Mau

; Địa danh cũ
* Huyện Phú Tân thuộc tỉnh An Giang
* Huyện Phú Tân thuộc tỉnh Cà Mau
* Phường Phú Tân (thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương); nay là một phần phường Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh
* Xã Phú Tân (huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau); nay là một phần của xã Phú Tân mới
* Xã Phú Tân (huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai); nay là một phần của xã Phú Vinh
* Xã Phú Tân (huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang); nay là một phần của xã Phú Hữu, thành phố Cần Thơ
* Xã Phú Tân (huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng); nay là một phần của xã Thuận Hòa, thành phố Cần Thơ
* Xã Phú Tân (huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang); nay là một phần của xã Tân Phú Đông, tỉnh Đồng Tháp
* Xã Phú Tân (huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế), sau là một phần phường Thuận An (thành phố Huế), rồi phường Thuận An (quận Thuận Hóa, thành phố Huế); nay là một phần của phường Thuận An, thành phố Huế.
Bảo Lâm (định hướng)

**Bảo Lâm** có thể là:

## Địa danh
* Xã Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng
* Xã Bảo Lâm 1, tỉnh Lâm Đồng
* Xã Bảo Lâm 2, tỉnh Lâm Đồng
* Xã Bảo Lâm 3, tỉnh Lâm Đồng
* Xã Bảo Lâm 4, tỉnh Lâm Đồng
* Xã Bảo Lâm 5, tỉnh Lâm Đồng.

; Địa danh cũ
* Huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng
* Huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng
* Xã Bảo Lâm, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn.

## Tên người
* Diễn viên Lê Dương Bảo Lâm
An Lão (định hướng)

**An Lão** có thể là một số địa danh Việt Nam sau đây:

## Địa danh
* Xã An Lão, thành phố Hải Phòng
* Xã An Lão, tỉnh Gia Lai
* Đá An Lão thuộc quần đảo Trường Sa

; Địa danh cũ:
* Huyện An Lão, thành phố Hải Phòng
* Huyện An Lão, tỉnh Bình Định
* Thị trấn An Lão (huyện An Lão, thành phố Hải Phòng); nay là một phần xã An Lão thuộc thành phố
* Thị trấn An Lão (huyện An Lão, tỉnh Bình Định); nay là một phần của xã An Lão, tỉnh Gia Lai
* Xã An Lão, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam

## Khác
* Chiến dịch An Lão năm 1964 tại thung lũng An Lão trong Chiến tranh Việt Nam.
* Trung đoàn An Lão - Trung đoàn bộ binh 2 thuộc Sư đoàn 3 Sao Vàng, Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Chợ Mới (định hướng)

**Chợ Mới** có thể là một trong số các địa danh sau:
* Xã Chợ Mới, tỉnh An Giang
* Xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên.

; Địa danh cũ
* Huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang
* Huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn
* Thị trấn Chợ Mới (huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang); nay là một phần xã Chợ Mới tỉnh An Giang
* Thị trấn Chợ Mới (huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn); sau là một phần của thị trấn Đồng Tâm (huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn); nay là một phần của xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên
* Tên cũ của huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long (6/1916 – 7/11/1917).
Bạch Mã (định hướng)

**Bạch Mã** có thể là:
*Dãy núi Bạch Mã: ranh giới tự nhiên giữa thành phố Huế và thành phố Đà Nẵng
*Vườn quốc gia Bạch Mã thuộc địa bàn thành phố Huế
*Đền Bạch Mã: một trong tứ trấn của kinh thành Thăng Long xưa
*Chùa Bạch Mã tại Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc
*Hoàng tử Bạch Mã, một nhân vật trong truyện cổ tích.

## Xem thêm
*
*Ngựa trắng
Kỳ Sơn (định hướng)

**Kỳ Sơn** có thể là một trong số các địa danh sau:

## Việt Nam
* Phường Kỳ Sơn, tỉnh Phú Thọ

; Địa danh cũ
* Huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình; sau là một phần thành phố Hòa Bình
* Huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An
* Phường Kỳ Sơn (thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình); nay là một phần phường Kỳ Sơn mới
* Thị trấn Kỳ Sơn, huyện lỵ huyện Kỳ Sơn (tỉnh Hòa Bình); nay là một phần phường Kỳ Sơn, tỉnh Phú Thọ
* Xã Kỳ Sơn (huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng); nay là một phần xã Việt Khê
* Xã Kỳ Sơn, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh; nay là một phần của xã Kỳ Thượng
* Xã Kỳ Sơn (huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương; 1956-2019); nay là một phần xã Đại Sơn, thành phố Hải Phòng
* Xã Kỳ Sơn (huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương; 2024-2025); nay là một phần xã Tân Kỳ, thành phố Hải Phòng
* Xã Kỳ Sơn, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An; nay là một phần của xã Tân Kỳ

## Trung Quốc
* Huyện Kỳ Sơn trực thuộc địa cấp thị Bảo Kê, tỉnh Thiểm Tây.
* Dãy núi Kỳ Sơn, một dãy núi ở tỉnh Phúc Kiến

## Đài Loan
* Khu Kỳ Sơn thuộc thành phố Cao Hùng.

## Xem thêm
*Sơn Kỳ
Mỹ Thái (định hướng)

**Mỹ Thái** có thể là:

* Xã Mỹ Thái, tỉnh Bắc Ninh

; Địa danh cũ
* Xã Mỹ Thái (huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang); nay là một phần xã Mỹ Thái, tỉnh Bắc Ninh
* Xã Mỹ Thái (huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang); nay là một phần xã Sơn Kiên, tỉnh An Giang

## Xem thêm
* Mỹ Thới
* Xã Thái Mỹ, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh
Phước Long (định hướng)

**Phước Long** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

* Phường Phước Long, Thành phố Hồ Chí Minh
* Phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai
* Xã Phước Long, tỉnh Cà Mau
* Xã Phước Long, tỉnh Vĩnh Long.

; Địa danh cũ
* Tỉnh Phước Long (1956-1976) ở Đông Nam Bộ
* Thị xã Phước Long, tỉnh Bình Phước
* Huyện Phước Long, phủ Gia Định thời chúa Nguyễn
* Huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu
* Huyện Phước Long, tỉnh Bình Phước
* Phường Phước Long (thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa); nay là một phần của phường Nam Nha Trang
* Thị trấn Phước Long (huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu); nay là một phần của xã Phước Long, tỉnh Cà Mau
* Xã Phước Long (huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu); nay là một phần của xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau
* Xã Phước Long (huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre); nay là một phần của xã Phước Long, tỉnh Vĩnh Long.
* Xã Phước Long (huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định), sau nâng lên thành thị trấn Diêu Trì
* Phường Phước Long A, Phước Long B (thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh); nay là một phần của phường Phước Long
* Xã Phước Long Thọ (huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu), nay là một phần của xã Đất Đỏ, Thành phố Hồ Chí Minh.

## Xem thêm
* Long Phước (định hướng)
* Fraser's Hill (福隆港, Phước Long Cảng)
Bahman

**Bahman** (, ) là tháng thứ 11 trong lịch Iran. Lịch Iran có 12 tháng. Thời điểm bắt đầu của các tháng được tóm tắt trong bảng sau.

## Tham khảo
Nhóm Tổng Hội Sinh Viên

**Tổng Hội Sinh viên** là một nhóm nhạc thời kỳ tiền chiến, được thành lập bởi nhạc sĩ Lưu Hữu Phước. Cùng với nhóm Đồng Vọng, Tổng Hội Sinh viên mở ra dòng nhạc hùng trong tân nhạc Việt Nam. Nhưng so với Đồng Vọng thì Tổng Hội Sinh viên manh tính chính trị nhiều hơn.
## Lịch sử

Tổng Hội Sinh viên được khởi đầu trong nhóm sinh viên ở Hà Nội trong đó sinh viên miền Nam tỏ ra nhiều khả năng văn nghệ. Tổng Hội Sinh viên chú trọng đặc biệt đến việc dùng Tân nhạc trong việc đấu tranh chính trị chống Pháp và Nhật.

Trong một bài viết về thời tiền chiến trong Tân nhạc, nhạc sĩ Lê Thương đã cho rằng: *"...Từ [[1943]] đến [[1945]] thì Tổng Hội Sinh Viên đã chế ngự phong trào Tân nhạc và gây những ảnh hưởng sâu đậm chưa từng có*.

Phạm Duy viết: *"Vào lúc Tân nhạc Việt Nam có thêm xu hướng mới, trong hai nhóm chủ trương nhạc hùng thì nhóm Tổng Hội Sinh Viên có nhiều tính chất chính trị hơn nhóm Đồng Vọng"*.

Cũng theo nhạc sĩ Phạm Duy thì khi đó bên cạnh Lưu Hữu Phước có những người mà về sau trở thành những chính trị gia như Mai Văn Bộ, Nguyễn Thành Nguyên, Huỳnh Văn Tiểng... soạn giúp lời ca hoặc cung cấp đề tài.

Lưu Hữu Phước cùng với nhóm sinh viên trong Tổng Hội đã tung ra nhiều ca khúc giá trị khơi dậy lòng yêu nước trong dân chúng, đặc biệt là những học sinh, sinh viên. Những ca khúc đó thường lấy đề tài lịch sử ca ngợi những chiến công, những anh hùng dân tộc, đặc biệt phải kể đến những bản nhạc của Lưu Hữu Phước. Nhiều ca khúc như *[[Thanh niên hành khúc|Tiếng gọi sinh viên]], [[Hồn tử sĩ]], Bạch Đằng giang, Ải Chi Lăng, Hội nghị Diên Hồng, Hờn Sông Gianh*... đã để lại dấu ấn trong lịch sử tân nhạc Việt Nam.

## Xem thêm
*Tricéa
*Nhóm Myosotis
*Đồng Vọng
*Nhạc tiền chiến
*Tự Lực Văn Đoàn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Tổng Hội Sinh Viên  - Bài viết của Phạm Duy
Canh Thân (định hướng)

**Canh Thân** có thể là:

*Canh Thân: một kết hợp trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông.
*Nhạc sĩ Canh Thân: một nhạc sĩ tiền chiến.
Chiến tranh Việt-Pháp

**Chiến tranh Việt-Pháp** hay **Chiến tranh Pháp-Việt** là thuật ngữ chung để chỉ các xung đột quân sự giữa các chính quyền người Việt chống lại sự xâm lược và quyền thống trị của thực dân Pháp trên vùng lãnh thổ Việt Nam trong gần 100 năm, khởi đầu với sự kiện Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng năm 1858 và kết thúc với sự kiện Pháp thất trận Điện Biên Phủ năm 1954. Mặc dù các xung đột vũ trang vẫn liên tục nổ ra trong suốt thời kỳ, nhưng tập trung vào 2 giai đoạn chính:
* Chiến tranh Pháp–Đại Nam (1858-1884): Thực dân Pháp xâm lược Đại Nam và thiết lập thành công quyền thống trị trên lãnh thổ Đại Nam.
* Chiến tranh Đông Dương (1945-1954): Chính quyền cộng hòa đầu tiên của người Việt được thành lập và kháng chiến thành công chống sự thống trị của thực dân Pháp sau gần 100 năm.
Hòn vọng phu (định hướng)

**Hòn vọng phu** có thể chỉ:

*Những hòn đá có hình giống người thiếu phụ chờ chồng trong văn hóa Á Đông, ví dụ:
::*Hòn vọng phu hay hòn Tô Thị ở Đồng Đăng, Lạng Sơn. Gắn liền với sự tích truyền miệng về Nàng Tô Thị, kể về một người đàn bà chờ chồng hóa thành đá. Ca dao Việt Nam có câu:
:::*Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa*
:::*Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh*
::Tuy nhiên, hòn Vọng Phu nổi tiếng ở Đồng Đăng đã bị vỡ nát vào năm 1991. Sau này, một tượng bằng xi măng được đưa lên thay thế.
::*Hòn vọng phu trên đỉnh núi Bà, Bình Định, Việt Nam
::*Hòn vọng phu trên đỉnh núi M'drak, Đắk Lắk
::*Hòn vọng phu trên đỉnh núi Nhồi, Thanh Hoá
::*Hòn vọng phu bên bờ khe Giai, bản Cơ Lêc, Nghệ An. Ca dao Việt Nam có câu:
:::*Ngước mắt nhìn sang*
:::*Đá vọng phu ôm con trán ướt*
:::*Mắt đăm đăm nhìn nước sông Giai...*

::*Hòn vọng phu gắn liền với sự tích nàng Mạnh Khương tại Hà Bắc, Trung Quốc. 
::*Hòn vọng phu ở Huyện Diệp, Hà Nam, Trung Quốc. 
::*Hòn vọng phu ở Hồng Công.

*Trường ca Hòn vọng phu của nhạc sĩ Lê Thương.
*Tiểu thuyết *Hòn vọng phu* của nhà văn Quỳnh Dao.
Thiên Thai (định hướng)

**Thiên Thai** có thể chỉ:
*Huyện Thiên Thai thuộc địa cấp thị Thai Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc.
*Các ngọn núi mang tên Thiên Thai như:
** Thiên Thai ở tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
** Thiên Thai ở huyện Thiên Thai*, tỉnh [[Chiết Giang]], [[Trung Quốc]].
* Tích [[Thiên Thai]] kể về hai chàng lãng tử Lưu và Nguyễn du ngoạn tình cờ lạc tới chốn (suối) [[Đào Nguyên, Thường Đức|Đào Nguyên]], say mê [[khúc Nghê Thường]] của các tiên nữ mà quên đường về nhà. Câu chuyện này trở thành một đề tài sáng tác phổ biến trong thi ca, nghệ thuật với một số tác phẩm như:
* Ca khúc *Thiên Thai'' nổi tiếng của nhạc sĩ Văn Cao.
* Núi Thiên Thai
Kremli (định hướng)

**Kremli** là một từ trong tiếng Nga để chỉ pháo đài bên trong thành phố. Các kremli rất phổ biến ở Nga. Nó có thể dùng để chỉ:
*Điện Kremli tại Moskva, được nhiều người biết đến.
*Các kremli khác tại Nga, trong đó có Kremli, Novgorod và Kremli, Kazan nằm trong danh sách di sản thế giới của UNESCO.
*Phép hoán dụ để nói về chính quyền Liên Xô cũ và Liên bang Nga hiện nay.
Kremli

:*Bài này nói về các pháo thành cổ ở [[Nga]]. Các nghĩa khác, xem [[Kremli (định hướng)]].

*'Kremli''' () là một từ trong tiếng Nga để chỉ "pháo đài", "thành lũy" hay "lâu đài" và dùng để chỉ bất kỳ một tổ hợp trung tâm pháo đài hóa lớn nào tại Nga thời kỳ phong kiến. Từ này thông thường hay được dùng để chỉ tới điện Kremli tại Moskva - là kremli được nhiều người biết đến nhất hoặc dùng để chỉ chính quyền đóng tại đây. Tên gọi "Kremli" đôi khi cũng bị nhầm lẫn là nhà thờ thánh Basil do hình dáng đặc biệt của nó, mặc dù nó không phải là một phần của điện Kremli tại Moskva.

## Danh sách các kremli
* Di sản thế giới
** Điện Kremli, Moskva
** Kremli, Novgorod, Novgorod
** Kremli, Kazan, Kazan
* Còn tồn tại
** Kremli, Nizhny Novgorod, Nizhny Novgorod
** Kremli, Smolensk, Smolensk
** Kremli, Kolomna, Koloma
** Kremli, Astrakhan, Astrakhan
** Kremli, Zaraysk, Zaraysk
** Kremli, Tobolsk, Tobolsk
** Kremli, Tula, Tula
** Kremli, Suzdal, Suzdal
** Kremli, Rostov, Rostov
** Kremli, Pskov, Pskov
*Đổ nát
** Kremli, Gdov, Gdov
** Kremli, Izborsk, Izborsk
** Kremli, Porkhov, Porkhov
** Kremli, Serpukhov, Serpukhov
** Kremli, Velikie Luki, Velikie Luki
*Không còn tường thành
** Kremli, Dmitrov, Dmitrov
** Kremli, Ryazan, Ryazan
** Kremli, Vologda, Vologda
** Kremli, Yaroslavl, Yaroslavl
*Chỉ còn dấu vết
** Kremli, Borovsk, Borovsk
** Kremli, Opochka, Opochka
** Kremli, Starodub, Starodub
*Không rõ trạng thái
** Kremli, Ostrov, Ostrov
** Kremli, Torzhok, Torzhok
** Kremli, Volokolamsk, Volokolamsk

## Tham khảo
Danh sách một số trống đồng Đông Sơn nổi tiếng

## Danh sách
Đây là danh sách một số trống đồng Đông Sơn loại lớn và loại trung bình quen thuộc nhất đã phát hiện được.

## Tham khảo

**Những trống đồng Đông Sơn đã phát hiện ở Việt Nam*. Viện bảo tàng lịch sử Việt Nam, 1975.

## Liên kết ngoài
*Bộ sưu tập ảnh trống đồng Đông Sơn
Kazan Kremli

**[[Kremli]] [[Kazan]]** (tiếng Nga: Казанский Кремль; tiếng Tatar: *kirmän*) là một pháo thành chính yếu trong lịch sử Tatarstan, nằm tại thành phố Kazan, được xây dựng theo lệnh của Ivan Bạo chúa trên tàn tích lâu đài cũ của các Hãn Kazan. Nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2000.

## Các di tích
Các di tích chính trong Kremli này là nhà thờ Blagoveshchenskii 5 vòm và 6 cột (1561-62), được cho là do Postnik Yakovlev bán huyền thoại xây dựng, và tháp nghiêng huyền bí là tháp Söyembikä, theo truyền thuyết được đặt tên theo hoàng hậu cuối cùng của Kazan được coi là những phong cảnh đẹp đáng chú ý nhất của thành phố này. Ganh đua với tháp này về địa vị của kiến trúc đáng chú ý nhất là tháp Spasskaya. Tháp này nằm ở phía nam của Kremli và là lối vào chính của Kremli. Lưu ý rằng chỉ những xe có giấy phép đặc biệt mới được vào trong Kremli, nhưng đi bộ thì không bị cấm.

Cũng đáng chú ý là các tháp và các tường thành màu trắng tuyết, được dựng lên trong các thế kỷ 16 và 17 nhưng sau đó đã được tái thiết. Nhà thờ Qol-Şärif được xây dựng bên trong pháo đài này; các phần còn lại của tu viện Đấng cứu thế (nhà thờ nguy nga của nó xây vào thế kỷ 16 đã bị những người Bolshevik phá hủy); và *tòa nhà [[thủ hiến]]* (1843-1853), do Konstantin Ton thiết kế, hiện nay là cung tổng thống Tatarstan. Cung điện này được cho là nằm trên khu vực của cung điện cũ của các hãn vương. Nằm giữa cung Tổng thống và tháp Söyembikä là cung điện Nhà thờ được xây trên nền của nhà thờ Hồi giáo thời Trung cổ.

Phần tường phía bắc của Kremli có một tháp có lối ra vào khác - tháp Tainitskaya (Bí mật), có tên gọi như thế do nó được dùng để đi tới các giếng cung cấp nước bí mật. Tháp này cũng cho người đi bộ ra vào Kremli, nhưng xe cộ thì bị cấm.

## Các sự kiện gần đây
Lễ khai trương nhà thờ Hồi giáo lớn nhất tại châu Âu, nhà thờ Qol-Şärif, đã diễn ra tại Kazan ngày 24 tháng 6 năm 2005. Khoảng 17.000 người đã có mặt tại buổi lễ. Các đại biểu từ 40 quốc gia cũng đã tham dự sự kiện này. Nhà thờ này được xây dựng lại trên khu vực mà nhà thờ Hồi giáo chính của Hãn quốc Kazan đã từng tồn tại cho đến thế kỷ 17. Phát biểu tại buổi lễ, tổng thống Tatarstan Mintimer Shaeymiev nói rằng "Nhà thờ Qol-Şärif là biểu tượng mới của Kazan và Tatarstan...là cầu nối...quá khứ và tương lai của chúng ta."

Sắc lệnh khôi phục nhà thờ Hồi giáo Qol-Şärif năm 1995 cũng đưa ra yêu cầu phục hồi nhà thờ Blagoveshchenskii trong Kremli Kazan which had been taken away from Orthodox Christians sau Cách mạng tháng Mười Nga. Vào ngày 21 tháng 7 năm 2005 trong lễ hội biểu tượng linh thiêng Theotokos của Kazan với sự có mặt của khoảng 10.000 tín đồ, Giáo chủ Alexius II và Mintimer Shaeymiev đã đặt bản sao linh thiêng nhất của biểu tượng đã mất một thời gian dài, đã được Giáo hoàng John Paul II trả lại cho Nga trước khi ông chết, tại nhà thờ Blagoveshchenskii mới khôi phục.

Năm 2005 giai đoạn đầu tiên của Metro Kazan cũng đưa vào trạm Kremlyovskaya nằm ngay bên phải Kremli.

## Xem thêm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

Kremli Kazan - Di sản thế giới
Tân Châu (định hướng)

**Tân Châu** có thể là một trong số các địa danh sau:

### [[Việt Nam]]
* Phường Tân Châu, tỉnh An Giang
* Xã Tân Châu, tỉnh Nghệ An
* Xã Tân Châu, tỉnh Tây Ninh.

; Địa danh cũ
* Thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang
* Huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh
* Huyện Tân Châu thuộc của tỉnh Long An, sau đổi tên thành huyện Vàm Cỏ, rồi tách thành hai huyện Tân Trụ và Châu Thành cùng tỉnh
* Thị trấn Tân Châu (huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh); nay là một phần xã Tân Châu thuộc tỉnh
* Thị trấn Tân Châu (huyện Tân Châu, tỉnh An Giang); nay là một phần phường Tân Châu và phường Long Phú, tỉnh An Giang
* Xã Tân Châu, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng
* Xã Tân Châu, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
* Xã Tân Châu, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

### [[Trung Quốc]]
* Địa cấp thị Tân Châu (滨州市), tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
* Quận Tân Châu (新洲区), địa cấp thị Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.
Tân Hiệp (định hướng)

**Tân Hiệp** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
* Phường Tân Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh
* Xã Tân Hiệp, thành phố Đà Nẵng
* Xã Tân Hiệp, tỉnh An Giang.

; Địa danh cũ
* Thị xã Tân Hiệp, sau đổi thành thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
* Huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang
* Phường Tân Hiệp, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
* Phường Tân Hiệp (thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam); nay là một phần phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình
* Thị trấn Tân Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang
* Xã Tân Hiệp (huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh); nay là một phần xã Hóc Môn
* Xã Tân Hiệp (thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam); nay là xã Tân Hiệp, thành phố Đà Nẵng
* Xã Tân Hiệp (huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang); nay là một phần xã Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh
* Xã Tân Hiệp (huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương); nay là một phần của xã Phước Thành, Thành phố Hồ Chí Minh
* Xã Tân Hiệp, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước
* Xã Tân Hiệp, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai
* Xã Tân Hiệp, huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An
* Xã Tân Hiệp, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh
* Xã Tân Hiệp, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh
* Xã Tân Hiệp A, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang; nay là một phần của xã Thạnh Đông, tỉnh An Giang
* Xã Tân Hiệp B, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang; nay là một phần của xã Tân Hiệp, tỉnh An Giang.

## Xem thêm
*Tân Hợp (định hướng)
Tam Nông (định hướng)

**Tam Nông** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

* Xã Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
* Xã Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
**Địa danh cũ:**
* Huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
* Huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.

## Xem thêm
*Tam nông: cách gọi chung nông nghiệp, nông thôn, nông dân

## Tham khảo
Dương cầm (định hướng)

**Dương cầm** có thể là từ nói đến một trong các nghĩa sau:
*Dương cầm, một loại nhạc cụ phím trong âm nhạc.
*Dương cầm (*The Piano*), tên một bộ phim làm năm 1993 do Jane Campion đạo diễn.
*Nhạc sĩ Dương Cầm.
Nikolai Ivanovich Lobachevsky

**Nikolai Ivanovich Lobachevsky** (tiếng Nga: Никола́й Ива́нович Лобаче́вский)(1 tháng 12 năm 1792&nbsp;– 12 tháng 2 năm 1856) là một nhà toán học Nga, người đã có công rất lớn trong việc xây dựng hình học phi Euclide, một bước phát triển mới thoát ra khỏi hình học cổ điển, tạo cơ sở toán học cho lý thuyết tương đối rộng sau này. William Kingdon Clifford đã gọi ông là "Copernicus của hình học" vì tính chất cách mạng của hình học do Lobachevsky phát minh.

## Tiểu sử
Lobachevsky sinh tại Nizhny Novgorod, Nga. Bố là Ivan Maksimovich Lobachevsky, thư ký của một văn phòng luật, mẹ là Praskovia Alexandrovna Lobachevskaya. Bố mẹ ông đều là người gốc Ba Lan. Cha ông mất năm 1800, sau đó, mẹ & ông rời đến Kazan. Tại đó, ông theo học trường Kazan Gymnasium, tốt nghiệp năm 1807 và sau đó là trường Đại học Kazan. Tại đây, ông được tiếp xúc với Martin Bartels (1769–1833), thầy cũ và bạn của Carl Friedrich Gauss. Năm 1811, ông được chứng chỉ vật lý và toán học của trường ĐHTH Kazan. Năm 1814, ông bắt đầu công tác giảng dạy và năm 1822 (năm ông trở thành tiến sĩ), chính thức trở thành giảng viên trường ĐHTH Kazan (ở đây ông giảng dạy toán học, vật lý và thiên văn học). Năm 1818, ông được mời làm viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Kazan. Ông làm việc cho nhiều cơ quan nhà nước và năm 1827 ông trở thành hiệu trưởng của trường.

Nhà toán học Gauss đã mời ông làm viện sĩ nước ngoài Viện Hàn lâm Khoa học Gottingen.

Về đời riêng, ông lấy Varvara Alexivna Moisieva năm 1832 và có với bà bảy người con.

Ông về hưu (hay có thể bị bãi nhiệm) năm 1846, và từ đó sức khỏe của ông giảm một cách nhanh chóng. Cuối cùng, ông bị mù vĩnh viễn, phải đọc cho người khác chép quyển PANGE "OMETRRIE" nổi tiếng trong lịch sử hình học thế giới.

Ông là người theo chủ nghĩa vô thần.

## Thành tựu toán học
* Hình học Lobachevsky là hình học do ông xây dựng lên, từ ý tưởng không công nhận tính thống nhất hệ thống các tiên đề do Euclide xây dựng. Khởi đầu, các nhà toán học đương thời gọi hình học do ông xây dựng lên là hình học ảo, nhưng ngày nay hình học Lobachevsky đã trở nên rất thực được kiểm chứng qua các kết quả nghiên cứu thiên văn vũ trụ, và không gian Lobachevsky đã trở thành không gian thực.
* Các tác phẩm:
# Cơ sở hình học (1930)
# Hình học ảo (1837)
# Cơ sở mới của hình học(1838)
# Khảo cứu mới về lý thuyết đường song song (1840)
# Panego'me'trie

## Xem thêm
* Không gian Gauss-Bolyai-Lobachevsky
* Hình học phi Euclide
* Thuyết tương đối rộng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Tiểu sử trên diendantoanhoc.net
* Khái niệm hình học phi Oclit (Phần 1)
* Khái niệm hình học phi Oclit (Phần 2)
* Khái niệm hình học phi Oclit (Phần 3)
Suzdal

**Suzdal** (tiếng Nga: Суздаль) là một thị trấn (từ năm 1778) tại Nga, trung tâm hành chính của huyện Suzdal tỉnh Vladimir, nằm trên bờ sông Kamenka, một sông nhánh của sông Nerli cách thành phố Vladimir khoảng 26&nbsp;km.
## Thông tin chung
* Tọa độ địa lý: 55°26′40″vĩ bắc 40°26′kinh đông.
* Dân số 11,2 nghìn người (năm 2005).
* Mã OKATO (mã phân loại vùng lãnh thổ hành chính toàn Nga): 17445
* Mã vùng điện thoại: 49231
* Múi giờ: Múi giờ Moskva (MTZ)
* Công nghiệp: xí nghiệp nuôi gà, xí nghiệp may, công nghiệp thực phẩm, các xí nghiệp sản xuất văn hóa phẩm và đồ nội trợ, rau quả, du lịch.
## Lịch sử

Ghi chép đầu tiên trong bộ luật Novgorod viết rằng "Năm 6507 (tức năm 999 theo Công lịch) tôi, tu sĩ Isaakii, đã trở thành tu sĩ tại Suzdal, tại nhà thờ Sv. Aleksandr Armyanin…"

Trong Tiểu thuyết những năm tạm bợ đã nhắc tới thị trấn này vào năm 1024 dưới tên gọi **Suzhdal**.

Tên gọi của thị trấn thường được diễn giải như là "đất sét", làm từ đất sét.

Đầu thế kỷ 12 dưới thời đại Yuri Dolgoruki nó là trung tâm  của công quốc Rostov-Suzdal.

Năm 1157 Andrei Bogolyubskii chuyển thủ đô tới Vladimir và công quốc được gọi là công quốc Vladimir-Suzdal.

Từ giữa thế kỷ 13 nó là thủ đô của công quốc Suzdal độc lập.

Đầu thế kỷ 14 nó là thủ đô của công quốc Suzdal-Nizhegorod.

Năm 1392 Suzdal trở thành một phần của Đại công quốc Moskva.

Trong thế kỷ 16 tại Suzdal diễn ra việc xây dựng các tu viện. Người ta mở rộng các tu viện cũ và xây dựng các tu viện mới. Tới cuối thế kỷ 16 ở đây có 11 tu viện, (hiện nay giữ được 5 tổ hợp tu viện). Suzdal trở thành một trong số các trung tâm tôn giáo tại Nga.

Từ giữa thế kỷ 17 là thời kỳ tăng trưởng kinh tế.

Từ năm 1796 nó là thị trấn trung tâm huyện của tỉnh Vladimir thời Sa hoàng (guberniya).

Từ nửa sau của thế kỷ 19 thì Suzdal trở thành một thị trấn hẻo lánh cấp tỉnh.

Suzdal -thị trấn được bảo tồn, nằm trong Vòng vàng Nga (Zolotoye koltso), trong khu bảo tồn các viện bảo tàng kiến trúc, nghệ thuật và lịch sử Vladimir-Suzdal.

## Các công trình kiến trúc cổ
Trong thời kỳ Liên Xô thì Suzdal có địa vị là thành phố-viện bảo tàng, tổ chức quốc tế UNESCO đã trao cho thị trấn này địa vị *[[Di sản thế giới]]*.

Suzdal còn giữ được một lượng lớn các công trình kiến thiết cổ, bao gồm:
* Kremli, Suzdal
* Tu viện Spaso-Evphimiev
* Tu viện Pokrovskii
* Tu viện Aleksandrovskii
* Tu viện Rizopolozhenskii
* Tu viện Vasilyevskii
* Quảng trường thương mại
* Viện bảo tàng kiến trúc gỗ

Hình:Russia-Suzdal-Nativity Cathedral-1.jpg|Nhà thờ Phục sinh nhìn từ sông Kamenka.
Hình:Russia-Suzdal-Archbishop's Palace-2.jpg|Cung điện Arkhiereiskaya.
Hình:Russia-Suzdal-Boris_and_Gleb_Church.jpg|Nhà thờ Boris và Gleb.


## Xem thêm
* Kideksha
* Medovukha

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Khu bảo tồn Vladimir-Suzdal 
* Suzdal. Zolotoye koltso 
* Suzdal trên wikiway.com
* Suzdal - các quần thể kiến trúc, tu viện, nhà nghỉ, nhà ăn
* Suzdal. Thông tin về cuộc sống tại Suzdal, văn hóa và du lịch, thiên nhiên và thời tiết, khách sạn và nhà ăn. Thông tin về các nhà an dưỡng tốt nhất tại đây.
* Lịch sử và thư viện ảnh về Suzdal.
Krai

**Krai** (tiếng Nga: край; chuyển tự: *krai* hay *kray*) là một thuật ngữ trong tiếng Nga. Do các nghĩa cơ bản của nó là *cạnh*, *mép*, *rìa*, *biên*, *bờ*, *đầu*, *ngọn*, *chỗ cuối*, *miệng* v.v, nên trong việc phân chia đơn vị hành chính tại Nga người ta dùng nó cho các đơn vị cấp tỉnh nằm tại các khu vực nói chung là gần biên giới. Trong ngữ cảnh này nó được sử dụng để chỉ một trong chín đơn vị hành chính cấp tỉnh tại Nga.

Do thiếu từ đồng nghĩa tương đương trong tiếng Việt để biểu thị, thuật ngữ này thường được dịch là *vùng*, *vùng lãnh thổ*, *tỉnh* hay *khu*, mặc dù trên thực tế nó thực sự tương đương với nghĩa "(một phần của) đất nước".

Các krai, oblast (tỉnh) và các nước cộng hòa có địa vị pháp lý ngang nhau trong phạm vi Liên bang Nga. Một số krai còn lớn hơn cả một số quốc gia tại châu Âu.

Các krai cũng được phân chia thành các đơn vị hành chính cấp huyện là *[[raion]]*.

Hiện nay, trong thành phần Liên bang Nga có 9 krai (vùng) là:
*Vùng Altai 
*Vùng Kamchatka
*Vùng Khabarovsk 
*Vùng Krasnodar 
*Vùng Krasnoyarsk 
*Vùng Perm 
*Vùng Primorsky 
*Vùng Stavropol
*Vùng Zabaykalsky
## Xem thêm
*Các krai thời Đế chế Nga- Danh sách các krai tồn tại trong thời kỳ Đế chế Nga
*Kraj - Thuật ngữ tương tự sử dụng tại Cộng hòa Séc và Slovakia
*Krajina

## Tham khảo
Alkyl

**Alkyl** là các gốc hydrocarbon tương ứng với các alkan. Nhóm nguyên tử còn lại sau khi lấy bớt 1 nguyên tử H từ phân tử alkan, có công thức CnH2n+1, được gọi là nhóm alkyl. Tên của nhóm alkyl không phân nhánh lấy từ tên của alkan tương ứng đổi đuôi an thành đuôi yl

## Công thức tổng quát

CnH2n+1 - trong đó n là một số tự nhiên >= 1.

## Cách gọi tên

Bỏ đuôi -an trong tên của alkan và thay bằng -yl

## Cách gọi tên đồng phân
Chọn mạch dài nhất chứa liên kết tự do. Đánh số thứ tự. Gọi tên
Vị trí nhánh + tên nhánh + vị trí liên kết tự do + yl.

## Một số hợp chất alkyl

Rượu ethlic: C2H5-OH

Acid acetic: CH3-COOH

Methl amin: CH3-NH2

## Tham khảo
Sikhote-Alin

**Sikhote-Alin** (còn được viết là **Sikhotae-Alin**, (, , , )), hay **Nội Hưng An** (內興安), là một dãy núi nằm tại Primorsky và Khabarovsk, Liên bang Nga, kéo dài khoảng 900&nbsp;km về phía đông bắc của hải cảng Vladivostok trên bờ Thái Bình Dương. Chiều rộng chỗ lớn nhất đạt tới 250&nbsp;km. Các đỉnh cao nhất là Tordoki Yani (2.077 mét), Ko (2.003 mét) và Anik (1.933 mét).

## Đặc điểm
Khu vực miền núi này được tạo ra do các nếp uốn thời kỳ Đại Trung sinh trong Vành đai nếp uốn Thái Bình Dương ở Viễn Đông Nga, là đường phân thủy lưu vực sông Amur, biển Nhật Bản và vịnh Tatar. Cấu tạo địa hình của khu vực là các lớp trầm tích sa thạch-phiến thạch với nhiều đứt gãy, là điều kiện để tồn tại các mỏ vàng, thiếc và nhiều kim loại khác. Trong các lòng chảo kiến tạo tại khu vực Sikhote-Alin có các mỏ than đá và than nâu. Trong khu vực giáp núi là các cao nguyên bazan. Ở phía nam và phía đông Sikhote-Alin là sơn hệ với các vách núi dốc đứng có độ cao vừa phải, ở phía tây là nhiều thung lũng và lòng chảo chạy dọc theo dãy núi.
## Sinh vật
### Thực vật
Thảm thực vật của Sikhote-Alin khá đa dạng: ở phía nam và phần trung tâm của khu vực miền núi này tới độ cao khoảng 500 m là các cánh rừng lá kim-lá bản rộng với sự chiếm ưu thế của các loài thực vật Mãn Châu, ở phần phía bắc là các rừng lá kim với vân sam (chi *[[Chi Vân sam|Picea]]*) và linh sam (chi *[[Chi Lãnh sam|Abies]]*). Trên các độ cao lớn hơn thì có thể thấy các đài nguyên núi cao.

### Động vật
Sikhote-Alin là một trong những khu vực ôn đới lạ thường nhất trên thế giới. Các loài động vật đặc trưng của rừng taiga miền bắc như tuần lộc và gấu nâu cùng sinh sống với các loài nhiệt đới như hổ Amur, báo Amur và gấu ngựa. Một lượng lớn động vật hoang dã trong khu vực Sikhote-Alin và Lazo đã được thành lập năm 1935 sự bảo vệ để bảo tồn các loài động vật hoang dã đặc trưng của khu vực.

## Di sản thế giới
Năm 2001, UNESCO đã đưa Trung Sikhote-Alin vào danh sách Di sản thế giới, với tầm quan trọng của nó đối với sự tồn tại của các loài đang nguy cấp như Vịt cát Trung Hoa, cú ăn cá Blakiston và hổ Amur. Tổng diện tích của nó là , trong đó vùng lõi là Khu bảo tồn thiên nhiên Sikhote-Alin có diện tích . Năm 2018, di sản mở rộng thêm  thung lũng sông Bikin thuộc Vườn quốc gia Bikin.

## Trong văn hóa
Trong các năm từ 1910 - 1930, Sikhote-Alin đã được Vladimir Arsenyev (1872 - 1930) nghiên cứu khá kỹ lưỡng. Ông đã miêu tả các cuộc thám hiểm của mình trong một số cuốn sách, đáng chú ý là cuốn *[[Dersu Uzala]]* (1923), vào năm 1975 đã được Akira Kurosawa chuyển thể thành phim đoạt giải Oscar.

## Xem thêm
* Thiên thạch Sikhote-Alin

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Sikhote-Alin như là di sản thế giới
Phá Kursh

**Phá Kursh** hay vịnh Kursh (tiếng Litva: *Kuršių marios*; tiếng Nga: *Kуршский залив*; tiếng Đức: *Kurisches Haff*) được tách ra khỏi biển Baltic bởi mũi đất Kursh, thuộc chủ quyền của Litva và Nga. Sông Neman chảy vào phá Kursh. Ở đầu phía bắc của mũi đất có một hành lang (eo biển) thông ra biển mà cảng Klaipėda của Litva nằm tại đó. Đầu phía nam của mũi đất taọ thành một phần của phần đất tách ra khỏi lãnh thổ chính thuộc Nga là Kaliningrad. Các khu vực đất đai ven phá Kush là một phần của vùng đất tổ tiên của người Kurši và người Pruss.

Diện tích mặt nước của phá được phân chia giữa Litva và tỉnh Kaliningrad (Nga). Phần lớn mặt nước (1,3 nghìn km² trong số 1,6 nghìn km²) thuộc về Nga. Dung tích của phá khoảng 6,2&nbsp;km³.

Có nhiều con sông chảy vào phá, lớn nhất là sông Neman. Tổng lưu lượng nước chảy vào khoảng 25,1&nbsp;km³, trong đó riêng sông Neman là 21,0&nbsp;km³. Mỗi năm phá này nhận được khoảng 1,0&nbsp;km³ nước mưa, còn bay hơi mất khoảng 0,5&nbsp;km³. Như thế mỗi năm lượng nước mà phá này nhận được gấp khoảng 4 lần dung tích của nó. Vì thế nước trong phá nhạt và mực nước trong phá luôn cao hơn mực nước biển trung bình khoảng 12–15&nbsp;cm. Lượng nước dư thừa thông qua eo biển để đổ vào biển Baltic.

Phá này rất giàu thủy sản như cá, tại đây người ta đánh bắt cá vền (*Abramis brama*), cá vược châu Âu (*Sander lucioperca*), cũng như các loài cá nước ngọt điển hình khác: cá dầy (*Ritilus ritilus*), cá dưa chuột, cá pecca châu Âu (*Perca fluviatilis*), cá dày (*Acerina cernua*).

Các bờ của phá này (ngoại trừ mũi đất Kursh) là các vùng đất thấp, tại khu vực huyện Slav thì bờ phá nằm thấp hơn mực nước trong phá và người ta phải đắp đê để ngăn nước.

## Xem thêm
*Phá Vistula

## Tham khảo
Cương cứng

**Cương cứng** hay **cương dương** (tiếng lóng: **cửng, nứng cặc, chào cờ**) thông thường được dùng để chỉ trạng thái dương vật được kích thích tình dục và trở nên cứng lại, dựng đứng lên và nở to ra để sẵn sàng cho việc giao hợp. Tuy nhiên, không chỉ ở phái nam mới có sự cương cứng, phái nữ thể hiện rõ sự cương cứng ở núm vú và ở âm vật.

## Cơ chế vật lý
Sở dĩ dương vật cương cứng lên được là nhờ trung khu thần kinh điều khiển cho máu dồn xuống, lấp đầy các thể hang trong dương vật. Khi dương vật cương cứng, chiều dài và thể tích của nó có thể tăng gấp vài lần.

Nếu dương vật bị kích thích một thời gian mà vẫn không thể đạt được trạng thái cương cứng, thì đó là hiện tượng rối loạn cương dương (liệt dương). Hầu hết các trường hợp này là do vấn đề về tâm lý, một số do sức khỏe. Phương pháp điều trị chủ yếu là tâm lý, ngoài ra có thể dùng thêm một số thuốc kích dục như Viagra.

## Hướng
Bảng sau đây cho thấy độ phổ biến về góc mà dương vật cương cứng tạo với bụng khi người đó đang đứng. 0° là khi dương vật nằm sát, song song thành bụng và chĩa thẳng lên trời. 90° là khi dương vật vuông góc với thành bụng và chĩa thẳng về phía trước còn 180° là khi nó chĩa xuống chân. Phổ biến nhất là chĩa về phía trước và hướng lên trên.

## Chú thích

## Xem thêm
* Cực khoái

__CHỈ_MỤC__
Lậu

**Lậu** có thể là một trong các nghĩa sau:

* Bệnh Lậu mủ
*Buôn lậu
*vi phạm bản quyền (copyright infringement hoặc pirated).