HMS Ajax (22)

**HMS ''Ajax'' (22)** là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp ''Leander'' đã phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó nổi tiếng do đã góp mặt trong trận River Plate, trận Crete, trận Malta cũng như vai trò hộ tống tiếp liệu trong trận Tobruk.

## Thiết kế và chế tạo
*Ajax* được chế tạo tại xưởng đóng tàu của hãng Vickers Armstrong tại Barrow-in-Furness. Nó được đặt lườn vào ngày 7 tháng 2 năm 1933, được hạ thủy vào ngày 1 tháng 3 năm 1934 và được đưa ra hoạt động vào ngày 3 tháng 6 năm 1935.

## Lịch sử hoạt động
### Trước chiến tranh
Khi hoàn tất, *Ajax* phục vụ cùng America and West Indies Station, rồi sau đó gia nhập Phân hạm đội Nam Mỹ khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra vào tháng 9 năm 1939. Tại đây nó đã đánh chìm chiếc tàu buôn Đức *Olinda* cùng ngăn chặn tàu buôn *Carl Fritzen* và tàu biển chở khách *Ussukuma*. Cả hai đã tự đánh đắm để tránh bị chiếm giữ.

### [[Trận River Plate]]
*Ajax* là soái hạm của Lực lượng G dưới quyền chỉ huy của Thiếu tướng Hải quân Henry Harwood trong cuộc săn đuổi thiết giáp hạm bỏ túi Đức ''Admiral Graf Spee*. Trong [[trận River Plate]] diễn ra vào ngày [[13 tháng 12]] năm [[1939]], *Ajax* bị đạn pháo của con tàu Đức bắn trúng bảy phát, nhưng nó gây ra nhiều thiệt hại hơn cho *Graf Spee*. *Ajax* cũng đã có mặt tại [[Chile]] và đã hỗ trợ vào việc cứu giúp cho trận [[động đất]] xảy ra tại [[Concepcion]]. Nhiều năm sau đó, những thành viên còn sống sót của HMS *Ajax* được trao tặng huy chương của Chính phủ Chile vì việc trợ giúp quý báu này.

=== Địa Trung Hải ===

Sau khi hoàn tất việc sửa chữa vào [[tháng bảy|tháng 7]] năm [[1940]], và được bổ sung một bộ [[ra đa|radar]] Kiểu 279, *Ajax* được điều đến [[Địa Trung Hải]]. Vào ngày [[11 tháng 10|11]]-[[12 tháng 10]] năm [[1940]], nó đối đầu cùng một lực lượng hạm đội Italy ngoài khơi [[trận chiến mũi Passero (1940)|mũi Passero]], đánh chìm các [[tàu phóng lôi]] *Airone* và *Ariel* thuộc [[Spica (lớp tàu phóng lôi)|lớp tàu phóng lôi *Spica*]], cùng làm hư hại nặng [[tàu khu trục]] *Artigliere*, vốn sau đó bị [[HMS York (90)|HMS *York*]] đánh chìm. *Ajax* đã chặn ngang các tàu chiến Đức và Ý đang rút lui về hướng [[Kríti|Crete]], và đã dội một màn hỏa lực kết hợp pháo hạng nặng và hạng nhẹ hoàn toàn tiêu diệt được đối phương. Sau đó *Ajax* tham gia [[trận Taranto]], một hoạt động ban đêm dựa vào sự dẫn đường của [[thiết bị định vị radio]] (RDF: radio detection finder). *Ajax* là một trong các tàu hộ tống trong chiến dịch rất thành công này, một cuộc tấn công của hải quân hoàn toàn bằng không lực đầu tiên trong lịch sử. *Ajax* tham gia [[trận chiến mũi Matapan]], và bị trúng bom ném từ [[máy bay ném bom bổ nhào]] [[Junkers Ju 87]] vào ngày [[21 tháng 5]]. Nó cũng giúp triệt thoái nhiều binh lính từ [[trận Crete|đảo Crete]] cho đến ngày [[29 tháng 5]] năm [[1941]]. Sau đó, nó hỗ trợ cho [[Chiến dịch Syria-Liban]] trong [[tháng sáu|tháng 6]], rồi gia nhập Lực lượng K tại [[Malta]] vào [[tháng mười một|tháng 11]] năm [[1941]], nhưng được rút về vùng biển nhà vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1942]].

=== Normandy và sau chiến tranh ===
*Ajax* được tái trang bị tại Anh Quốc từ [[tháng năm|tháng 5]] đến [[tháng mười|tháng 10]] năm [[1942]], rồi quay trở lại khu vựa Địa Trung Hải nơi nó lại bị hư hại bởi bom. Sau khi được sửa chữa tại [[Thành phố New York|New York]] từ [[tháng ba|tháng 3]] đến [[tháng mười|tháng 10]] năm [[1943]], *Ajax* quay trở lại Địa Trung Hải. Trong thành phần Lực lượng K, nó tham gia bắn phá [[bãi Gold]] trong [[Chiến dịch Neptune|cuộc đổ bộ vào Normandy]]; rồi sau đó hỗ trợ cho [[Chiến dịch Dragoon]], cuộc đổ bộ lực lượng Đồng Minh lên miền Nam nước Pháp. *Ajax* Đã hoạt động trong khu vực [[biển Aege]] trong cuộc tái chiếm [[Athena|Athens]] và trong cuộc [[Nội chiến Hy Lạp]].

Sau chiến tranh, *Ajax* can dự vào sự kiện [[Exodus 1947|Exodus]], khi nó tham gia lực lượng đặc nhiệm Hải quân Hoàng gia dõi theo con tàu di dân bất hợp pháp. Nó được cho ngừng hoạt động vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1948]]. Những dự tính ban đầu để bán nó cho [[Hải quân Ấn Độ]] không thể thực hiện do việc [[Winston Churchill]] không chấp thuận. Ông cảm thấy rằng một con tàu quan trọng như vậy nên được tháo dỡ để bảo tồn lịch sử của nó. *Ajax* được cho kéo đến Newport vào ngày [[18 tháng 11]] năm [[1949]] để được tháo dỡ.

== Tưởng niệm ==

[[Ajax, Ontario|Thị trấn Ajax]] ở [[Ontario]], [[Canada]] được đặt tên theo chiếc tàu tuần dương sau trận River Plate. Thị trấn này có những con phố mang tên các thành viên của con tàu, như là đại lộ Harwood là con phố chính theo hướng Bắc-Nam của thị trấn. Ngoài ra, nhiều biểu hiệu đường phố của thị trấn mang dáng dấp của con tàu, cũng như mỏ neo của nó được đặt phía trước chi nhánh của [[Royal Canadian Legion]] tại địa phương.

Chiếc chuông của con tàu hiện đang đặt Lâu đài Summerhill, [[Kingswood School]], [[Bath, Somerset|Bath]], [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]]. Một chiếc chuông khác của HMS *Ajax'' hiện đang đặt tại một đài tưởng niệm ở Montevideo, bên ngoài tòa nhà hải quan của cảng, được trao tặng bởi Đô đốc Sir Henry Harwood và Sir Eugen Millington-Drake vào năm 1949.

## Tham khảo
### Chú thích

### Thư mục
* 
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* 
## Liên kết ngoài
* HMS Ajax at Uboat.net