Họ Bằng lăng

**Lythraceae** là danh pháp khoa học của một họ thực vật có hoa. Nó bao gồm khoảng 500-620 loài, chủ yếu là cây thân thảo, với một ít loài là cây bụi hoặc cây thân gỗ, trong 32 chi. Trong tiếng Việt nó được gọi là **họ Bằng lăng** hoặc **họ Tử vi** (theo chi *[[Lagerstroemia]]*). Nếu đặt tên họ theo đúng chi *[[Lythrum]]* (không thấy có ở Việt Nam) thì sẽ là **họ Thiên khuất**. Họ Lythraceae phân bổ khắp toàn cầu, với phần lớn các loài ở vùng nhiệt đới nhưng chúng cũng sinh sống tốt trong các khu vực có khí hậu ôn đới.

Chi từ đó có danh pháp Lythraceae là chi *[[chi Thiên khuất|Lythrum]]*, chứa các loài thiên khuất (chẳng hạn *Lythrum salicaria* hay thiên khuất tía). Hiện nay người ta đã gộp cả lựu, trước đây được xếp trong một họ riêng là *[[họ Lựu|Punicaceae]]*.

## Các chi
*Phân họ Lythroideae Juss. ex Arn. 1832 = Lythraceae nghĩa hẹp (*sensu stricto*), 27 chi:
***[[Adenaria]]*
***[[Chi Thanh hồ điệp|Ammannia]]* (bao gồm cả *Ammanella*, *Cornelia*): thanh hồ điệp, hồng liễu, mùi chó.
***[[Capuronia]]*
***[[Crenea]]* (bao gồm cả *Crena*, *Crenaea*, *Dodecas*)
***[[Chi Cẩm tú|Cuphea]]* (bao gồm cả *Balsamona*, *Banksia*, *Bergenia*, *Cuphaea*, *Dipetalon*, *Duvernaya*, *Endecaria*, *Maja*, *Melanium*, *Melfona*, *Melvilla*, *Parsonsia*, *Quirinia*): cẩm tú
***[[Decodon verticillatus|Decodon]]*
***[[Didiplis]]*
***[[Diplusodon]]* (bao gồm cả *Diplodon*, *Diplousodon*, *Friedlandia*)
***[[Galpinia]]*
***[[Ginoria]]* (bao gồm cả *Amannia*, *Antherylium*, *Ginora*, *Haitia*)
***[[Heimia]]*
***[[Hionanthera]]*
***[[Koehneria]]*
***[[Lafoensia]]* (bao gồm cả *Calyplectus*, *Ptychodon*)
***[[Chi Bằng lăng|Lagerstroemia]]* (bao gồm cả *Orias*): tử vi, bằng lăng, săng lẻ.
***[[Chi Lá móng|Lawsonia]]* (bao gồm cả *Rotantha*): lá móng
***[[Lourtella]]*
***[[Chi Thiên khuất|Lythrum]]* (bao gồm cả *Peplis*, *Salicaria*): ngưu đốn thảo, thiên khuất.
***[[Nesaea]]*
***[[Pehria]]* (bao gồm cả *Grislea*)
***[[Pemphis]]*: bằng phi
***[[Physocalymma]]* (bao gồm cả *Physocalymna*)
***[[Pleurophora]]*
***[[Chi Luân thảo|Rotala]]* (bao gồm cả *Ameletia*, *Boykiana*, *Boykinia*, *Ditheca*, *Hoshiarpuria*, *Hydrolythrum*, *Hypobrichia*, *Nexilis*, *Nimmonia*, *Quartinia*, *Rhyacophila*, *Sellowia*, *Suffrenia*, *Tritheca*, *Winterlia*): luân thảo, vảy ốc.
***[[Socotria]]*
***[[Tetrataxis]]* (bao gồm cả *Tetradia*)
***[[Woodfordia (cây)|Woodfordia]]*: lâm phát.
*Phân họ Punicoideae (Horan. 1834) S. A. Graham, Thorne & Reveal 1998 = Punicaceae
***[[Chi Lựu|Punica]]*: hai loài lựu (thạch lựu)
*Phân họ Sonneratioideae (Engl. & Gilg 1924) S. A. Graham, Thorne & Reveal 1998
***[[Chi Bần|Sonneratia]]* (bao gồm cả *Blatti*): các loài bần.
*Phân họ Duabangoideae (Takht. 1986) S. A. Graham, Thorne & Reveal 1998 = Duabangaceae
***[[Chi Phay|Duabanga]]*: các loài phay, mía tương, trâm đĩ
*Phân họ Trapoideae Voigt 1845 = Trapaceae
***[[Họ Ấu|Trapa]]*: các loài ấu.

## Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây vẽ theo Julie A. Morris, 2007. Các chi không đưa vào phân tích bao gồm *Crenea*, *Diplusodon*, *Hionanthera*, *Socotria*. Phát sinh chủng loài này cho thấy việc phân chia thành các phân họ như đề cập trên đây là không phù hợp.

## Hình ảnh

Tập tin:Purple loosestrife.jpg
Tập tin:Lythrum-s.jpg
Tập tin:Lythrum-salicaria-flowers.JPG
Tập tin:Gluecksklee.jpg


## Tham khảo

*Graham, S. A., Thorne & Reveal (5/1998) Validation of subfamily names in ''Lythraceae'', *Taxon*, **47** (2): các trang 435-436.
*Little S. A., Stockey R. A. và Keating, R. C (2004), ''Duabanga''-like leaves from the Middle Eocene Princeton chert and comparative leaf histology of Lythraceae sensu lato , *American Journal of Botany*, **91**: các trang 1126-1139.
* Lythraceae  trong L.Watson và M.J.Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu.