Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai

**Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai** (ký hiệu toàn tuyến là **CT.05**, hay còn gọi là **đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai**) là một đường cao tốc thuộc hệ thống đường cao tốc Việt Nam, dài 265&nbsp;km và có điểm đầu tại nút giao thông Quốc lộ 18 với Quốc lộ 2 tại xã Nội Bài, thành phố Hà Nội và điểm cuối tại xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai, nối với đường cao tốc Khai Viễn – Hà Khẩu (Trung Quốc) tại cửa khẩu Kim Thành. Đường cao tốc này là một phần của đường Xuyên Á (AH14) và dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông của Hành lang kinh tế Côn Minh – Hà Nội – Hải Phòng.

Tuyến này đi qua địa bàn 3 tỉnh, thành phố là Hà Nội (12&nbsp;km), Phú Thọ (102&nbsp;km) và Lào Cai (148&nbsp;km).

Phần lớn đường cao tốc đi ven theo bờ sông Hồng, đoạn từ Nội Bài đến hết địa phận Thanh Ba đi ở phía tả ngạn, đoạn từ địa phận Cẩm Khê đến thành phố Lào Cai đi ở phía hữu ngạn và gần như song song với quốc lộ 70 ở bờ đối diện.

## Thiết kế

**Vận tốc**:
:***Đoạn 2 làn xe**: Vận tốc tối thiểu là 60 km/h, vận tốc tối đa là 80 km/h.
:***Đoạn 4 làn xe**: Vận tốc tối thiểu là 60 km/h, vận tốc tối đa là 100 km/h; riêng đoạn Thành phố Lào Cai – Cửa khẩu Kim Thành có vận tốc tối thiểu là 60 km/h, vận tốc tối đa là 90 km/h.

Còn theo thiết kế, tốc độ tối đa 120&nbsp;km/h. VEC sẽ áp dụng cho phép xe chạy với tốc độ tối đa 120&nbsp;km/h khi các điều kiện đảm bảo an toàn trên toàn tuyến được hoàn thành.

**Làn đường**:
:*Đoạn Nội Bài – Yên Bái dài hơn 160 km có 4 làn xe, 2 làn dừng khẩn cấp với tốc độ tối đa 100 km/h (từ km0+00 đến km123+080). Mỗi chiều có 2 làn xe, mỗi làn rộng 3,75m và một làn xe dừng khẩn cấp rộng 3m; riêng một số cầu vượt đoạn này được thiết kế 4 làn xe và không có dải phân cách ở giữa, vận tốc tối đa 80 km/h. Ô tô chở khách lớn hơn 29 chỗ ngồi và ô tô tải có tải trọng lớn hơn 7,5 tấn bị cấm lưu thông trên làn 1 (sát dải phân cách), trừ lúc vượt các phương tiện khác.
:*Đoạn thành phố Yên Bái – Lào Cai dài 83 km có 2 làn xe, 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ tối đa 80 km/h. Theo đó, mỗi chiều xe chạy trên cao tốc có 2 làn gồm 1 làn xe chạy (3,5 m) và 1 làn dừng khẩn cấp (2,5 m). Vạch sơn liền chia 2 chiều; cho phép xe chạy vào làn khẩn cấp. Cứ 8–10 km lại có một đoạn 4 làn dài 1km để các xe vượt nhau. Ngoài ra, cứ 2,5 km được bố trí vạch sơn vết đứt đoạn so le nhau để các phương tiện vượt.

**Điểm giao cắt**:
:*Toàn bộ dự án có 19 điểm giao cắt với quốc lộ cũ và đường nội bộ chính, có thể qua lại một cách an toàn.
## Xây dựng

Dự án này khởi công từ quý III năm 2008 và hoàn thành vào ngày 21 tháng 9 năm 2014; chủ đầu tư là Tổng Công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC). Theo thiết kế, đoạn Nội Bài – Yên Bái có 4 làn xe cho phép đạt vận tốc thiết kế tối đa 100&nbsp;km/h; đoạn Yên Bái – Lào Cai có 2 làn xe và đạt vận tốc tối đa 80&nbsp;km/h.

Vào ngày 21 tháng 9 năm 2014, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các đại biểu cắt băng thông xe toàn tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai tại khu dịch vụ số 5 (lý trình km 237+000) thuộc thôn Sơn Cả, xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Đến ngày 19 tháng 5 năm 2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các đại biểu cắt băng thông xe 20&nbsp;km cuối cùng của tuyến Nội Bài – Lào Cai tại Khu kinh tế Cửa khẩu Kim Thành, tỉnh Lào Cai.

Ngày 1 tháng 10 năm 2025, khởi công mở rộng và nâng cấp đoạn Yên Bái – Thành phố Lào Cai từ 2 làn xe lên 4 làn xe. Dự kiến sẽ mở rộng đoạn Nội Bài - Yên Bái trong giai đoạn 2026 - 2030 lên 6 làn xe hoàn chỉnh, xây dựng thêm 1 đơn nguyên cầu Sông Lô, cầu vượt đường sắt và cầu Sông Hồng.

### Nhà thầu
Dự án cao tốc Nội Bài – Lào Cai do nhà thầu Hàn Quốc thi công (chiếm 6/8 gói thầu) gồm:

:*Tập đoàn POSCO, Keangnam, Doosan.
:*Công ty Cầu Đường Quảng Tây (Trung Quốc)
:*Tổng Công ty Cổ phần Vinaconex (Việt Nam).

## Thống kê
Hiện tại **đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai** đang giữ kỷ lục khác của tuyến cao tốc này đó là khối lượng công việc đồ sộ nhất. Với chiều dài 265&nbsp;km cao tốc, thống kê bao gồm:
:*120 cầu lớn nhỏ (trong đó có 2 cầu lớn là cầu Sông Hồng và Sông Lô với chiều dài 1,68km, rộng 16,5m)
:*Một hầm xuyên núi (dài 530m, cao 9m, rộng 14m)
:*Một hầm chui (giao Quốc lộ 2, tiếp nối từ Quốc lộ 18 dài 645m)
:*Đào đắp hơn 100 triệu m3 đất đá
:*Xử lý mái dốc hơn 1,3 triệu m2
:*460 cống hộp và cống phục vụ dân sinh, 895 cống tròn thoát nước các loại
:*Trên 6 triệu m3 cấp phối đá dăm, gần 1,8 triệu tấn bê tông nhựa các loại, trên 600.000 m3 bê tông, gần 91.000m dài cọc khoan nhồi, ...

**Kỷ lục về [[chiều dài]] tuyến:** chưa có tuyến cao tốc nào chạy liên tục 265&nbsp;km với 13 trạm thu phí, 5 trạm dừng nghỉ rộng 23 ha, đi qua 5 tỉnh như cao tốc Nội Bài – Lào Cai. Tuyến đường từ Hà Nội qua tỉnh Phú Thọ lên đến Lào Cai sẽ được các bác tài "chinh phục" chỉ sau 3,5 tiếng so với 7 tiếng trước đây.

**Kỷ lục dự án có nhiều hộ dân phải di dời nhiều nhất:** Diện tích giải phóng mặt bằng của dự án là 2.062,38 ha; đền bù giải phóng mặt bằng cho 25.031 hộ dân bị ảnh hưởng; xây dựng 99 khu tái định cư; di dời và xây mới hàng trăm công trình công cộng; dự án áp dụng chương trình phục hồi thu nhập cho gần 17.000 hộ dân.

**Đây cũng là dự án đi qua địa hình, địa chất phức tạp nhất:** Theo VEC, dự án được xây dựng xuyên từ khu vực đồng bằng lên vùng Tây Bắc, với nhiều đồi núi, vượt qua hai con sông lớn là sông Hồng và sông Lô.

**Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai** đang giữ kỷ lục về suất đầu tư hiệu quả nhất. Với tổng mức đầu tư hơn 1,46 tỷ USD, suất đầu tư của dự án chỉ vào khoảng 6 triệu USD/km đường cao tốc, thuộc loại thấp nhất hiện nay. Tuy nhiên đoạn từ Yên Bái đến Lào Cai mới chỉ có 2 làn xe chạy theo mặt cắt ngang.

Tổng mức đầu tư của dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đã được điều chỉnh tại quyết định số 3008/QĐ-BGTVT ngày 7 tháng 8 năm 2014 của Bộ Giao thông Vận tải là 1,46 tỷ USD (giai đoạn 1) bao gồm vay ưu đãi ADF (ADB) 236,21 triệu USD, vay thông thường OCR (ADB) 1,03 tỷ USD và vốn đối ứng là 170,31 triệu USD cho giải phóng mặt bằng.

## Sự cố kỹ thuật
### Liên quan đến việc xây dựng
*Sau 2 ngày đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đi vào hoạt động, tại Km 83, chiều từ Yên Bái về Phú Thọ đã có một vết nứt dài, gây nguy hiểm cho các phương tiện giao thông.
*Chiều ngày 7 tháng 10 năm 2014, nhiều người dân thôn Phú Hùng (xã Gia Phú) và thôn Tiến Lợi, xã Xuân Giao, huyện Bảo Thắng (Lào Cai) đã mang cây, que ra chắn ngang đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đoạn Km 237 khiến giao thông qua đoạn đường này bị ùn tắc khoảng 1 tiếng đồng hồ. Theo phản ánh của người dân, trong quá trình thi công gói thầu A8 của đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai, các công ty xây dựng là nhà thầu phụ của Tổng Công ty Cổ phần Vinaconex (nhà thầu chính) đã thuê một số tổ thợ xây là người dân của xã Gia Phú và Xuân Giao, huyện Bảo Thắng thi công các hạng mục như rãnh thoát nước, kè đá, đổ bê tông ta luy, ... Tuy nhiên, sau khi đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai hoàn thành đi vào hoạt động, các công ty này đã không trả tiền công cho một số tổ thợ như cam kết và có biểu hiện lẩn trốn.

## Chi tiết tuyến đường

### Làn xe
* Nội Bài – Yên Bái: 4 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp; một số cầu vượt có 4 làn xe
* Yên Bái – Thành phố Lào Cai: 2 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp; một số đoạn vượt xe và nút giao thiết kế 4 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp
* Thành phố Lào Cai – Cửa khẩu Kim Thành: 4 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp
* Hầm Đại Việt: 2 làn xe (Đang thi công mở rộng)
### Chiều dài
* Toàn tuyến: 265&nbsp;km

### Tốc độ giới hạn
* Nội Bài – Yên Bái: Tối đa: 100&nbsp;km/h, Tối thiểu: 60&nbsp;km/h; một số cầu vượt tốc độ tối đa 80&nbsp;km/h, tối thiểu 60&nbsp;km/h
* Yên Bái – Thành phố Lào Cai; Cầu Sông Lô; Cầu Vượt Đường Sắt; Cầu Sông Hồng: Tối đa: 80&nbsp;km/h, Tối thiểu: 60&nbsp;km/h; 
* Hầm Đại Việt: Tối đa 60&nbsp;km/h, tối thiểu 30&nbsp;km/h (Đang thi công mở rộng)
* Thành phố Lào Cai – Cửa khẩu Kim Thành: Tối đa: 90&nbsp;km/h, Tối thiểu: 60&nbsp;km/h

## Lộ trình chi tiết

***IC** - Nút giao, **JCT** - Điểm lên xuống, **SA** - Khu vực dịch vụ (Trạm dừng nghỉ), **TN** - Hầm đường bộ, **TG** - Trạm thu phí, **BR** - Cầu
* Đơn vị đo khoảng cách là **[[Kilômét|km]]**.

{|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align: center;"
|- style="border-bottom:solid 0.25em green;"
!Số
!Tên
!Khoảng cáchtừ đầu tuyến
!Kết nối
!Ghi chú
! colspan="2" |Vị trí
|-
!colspan="7" style="text-align: center; background:#dff9f9;"|Kết nối trực tiếp với &nbsp;Đường cao tốc Nội Bài – Bắc Ninh – Hạ Long (&nbsp;Quốc lộ 18)
|-
!style="background-color: #BFB;"|1
|IC Nội Bài
|0.0
|&nbsp;Đường cao tốc Nội Bài – Bắc Ninh – Hạ Long (&nbsp;Quốc lộ 18) Quốc lộ 2Đường Võ Văn Kiệt (Hướng đi trung tâm Hà Nội)Sân bay quốc tế Nội Bài
|Đầu tuyến đường cao tốc
| rowspan="3" |Hà Nội
| Nội Bài
|-
!style="background-color: #BFB;"| -
|style="background-color: #ffdead;"|IC Vành đai 4
|style="background-color: #ffdead;"|3.7
|style="background-color: #ffdead;"| Đường vành đai 4 (Hà Nội)
|style="background-color: #ffdead;"|Đang thi công
| rowspan="2" |Kim Anh
|-
!style="background-color: #BFB;"|TG
|Trạm thu phí Km 6
|6
|
|
|-
!style="background-color: #BFB;"|2
|style="background-color: #ffdead;"|IC Phúc Yên
|style="background-color: #ffdead;"|7.9
|style="background-color: #ffdead;"|Đường Nguyễn Tất Thành
|style="background-color: #ffdead;"|Đang thi công
|rowspan="16" |Phú Thọ
|Phúc Yên
|-
!style="background-color: #BFB;"|3
|IC Bình Xuyên
|14.0
|Đường tỉnh 310B
|
|Bình Nguyên
|-
!style="background-color: #BFB;"|SA
|Trạm dừng nghỉ Phước An
|23
|
|
|Bình Xuyên
|-
!style="background-color: #BFB;"|4
|IC Tam Đảo
|25.0
| Quốc lộ 2B
|
|rowspan="2" |Tam Dương
|-
!style="background-color: #BFB;"|5
|style="background-color: #ffdead;"|IC Tam Dương
|style="background-color: #ffdead;"|31.4
|style="background-color: #ffdead;"| Quốc lộ 2C
|style="background-color: #ffdead;"|Đang thi công
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Phó Đáy
|↓
|
|Vượt sông Phó Đáy
|Ranh giới Hoàng An – Tiên Lữ
|-
!style="background-color: #BFB;"|6
|IC Văn Quán
|40.9
|Đường tỉnh 305C
|
|Tiên Lữ
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Sông Lô
|↓
|
|Vượt sông Lô
|colspan="2" |Ranh giới Sông Lô – Vân Phú
|-
!style="background-color: #BFB;"|7
|IC Việt Trì
|49.4
|Đường Phù Đổng
|
|Vân Phú
|-
!style="background-color: #BFB;"|8
|IC Phù Ninh
|54.9
| Quốc lộ 2
|
|Phù Ninh
|-
!style="background-color: #BFB;"|SA
|Trạm dừng nghỉ
|57
|
|
|Xuân Lũng
|-
!style="background-color: #BFB;"|9
|IC Phú Thọ
|66.3
| Đường cao tốc Tuyên Quang – Phú Thọ và  Đường cao tốc Phú Thọ – Ba Vì Đường Hồ Chí Minh
|
|Phú Thọ
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu vượt đường sắt
|↓
|
|Vượt đường sắt Hà Nội – Lào Cai
|Thanh Ba
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Sông Hồng
|↓
|
|Vượt sông Hồng
|Ranh giới Thanh Ba – Cẩm Khê
|-
!style="background-color: #BFB;"|10
|IC Sai Nga
|81.5
| Quốc lộ 32C
|
|Cẩm Khê
|-
!style="background-color: #BFB;"|11
|IC Hạ Hòa
|98.6
| Quốc lộ 70B
|
|Văn Lang
|-
!style="background-color: #BFB;"|12
|IC Yên Bái
|114.8
|Đường Âu Cơ
|
|rowspan="21" |Lào Cai
| rowspan="4" |Âu Lâu
|-
!style="background-color: #BFB;"|SA
|Trạm dừng nghỉ
|117.5
|
|
|-
!style="background-color: #BFB;"| -
|style="background-color: #d3d3d3;"|IC.13 (cũ)
|style="background-color: #d3d3d3;"|121.4
|style="background-color: #d3d3d3;"| Quốc lộ 37
|style="background-color: #d3d3d3;"|Bị đóng vĩnh viễn
|-
!style="background-color: #BFB;"| 13
|IC Âu Lâu
|122.2
| Quốc lộ 37
|
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Ngòi Rào 
|↓
|
|Vượt ngòi Rào (Đang thi công mở rộng)
|Quy Mông
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Ngòi Thia
|↓
|
|Vượt ngòi Thia (Đang thi công mở rộng)
| Xuân Ái
|-
!style="background-color: #BFB;"|14
|IC Mậu A
|150.0
|Đường tỉnh 166
|style="background-color: #ffdddd;"|Kết nối với  Đường cao tốc Yên Bái – Hà Giang
| Mậu A
|-
!style="background-color: #BFB;"|15
|style="background-color: #ffdead;"|IC.15
|style="background-color: #ffdead;"|166.3
|style="background-color: #ffdead;"|Đường tỉnh 166
|style="background-color: #ffdead;"|Chưa thi công
| Tân Hợp
|-
!style="background-color: #BFB;"|SA
|Trạm dừng nghỉ
|171.5
|
|
| Đông Cuông
|-
!style="background-color: #BFB;"|TN
|Hầm Đại Việt
|↓
|
|style="background-color: #ffdddd;"|Dài 500mHoàn thiện 1 nhánh hầm ở giai đoạn 1 (Đang thi công mở rộng nhánh hầm 2)
| Châu Quế
|-
!style="background-color: #BFB;"|16
|IC Văn Bàn
|199.9
| Quốc lộ 279
|style="background-color: #ffdddd;"|Kết nối với  Đường cao tốc Bảo Hà – Lai Châu
|Bảo Hà
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Nhù
|↓
|
|Vượt suối Nhù (Đang thi công mở rộng)
|Ranh giới Bảo Hà – Bảo Thắng
|-
!style="background-color: #BFB;"|17
|IC Phố Lu
|224.1
| Quốc lộ 4E
|
|Bảo Thắng
|-
!style="background-color: #BFB;"|18
|IC Xuân Giao
|234.0
| Quốc lộ 4E
|
| rowspan=4|Gia Phú
|-
!style="background-color: #BFB;"|TG
|Trạm thu phí Km 237
|rowspan="3" |237
|
|Hướng đi Lào Cai
|-
!style="background-color: #BFB;"|SA
|Trạm dừng nghỉ 237
|
|
|-
!style="background-color: #BFB;"|TG
|Trạm thu phí Km 237
|
|Hướng đi Nội Bài
|-
!style="background-color: #BFB;"|19
|IC Cam Đường
|245.0
|Đường Bình Minh
|
|rowspan=2|Cam Đường
|-
!style="background-color: #BFB;"|TN
|Hầm đường bộ
|↓
|
|Hướng đi Lào Cai
|-
!style="background-color: #BFB;"|20
|IC Quốc lộ 4D
|256.0
| Quốc lộ 4D
|Đang thi công thêm 1 nhánh nút giao hoàn chỉnh 
|Cốc San
|-
!style="background-color: #BFB;"|21
|IC Kim Thành
|264.4
|Đường Khúc Thừa Dụ
|Cuối tuyến đường cao tốc
|Bát Xát
|-
!colspan="7" style="text-align: center; background:#dff9f9;"|Kết nối với &nbsp;Đường cao tốc Khai Viễn – Hà Khẩu (Trung Quốc) thông qua Cửa khẩu Kim Thành

## Tham khảo