open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Núi Hàm Rồng (Thanh Hóa)

**Núi Hàm Rồng** là tên một ngọn núi thuộc thành phố Thanh Hóa, gắn liền với cuộc chiến đấu chống Mỹ của nhân dân tỉnh này.

## Vị trí
Núi nằm bên bờ Nam sông Mã. Mạch núi từ làng Dương Xá - Xã Thiệu Dương, Thành phố Thanh hóa, men theo Hữu Ngạn sông Mã về đến chân cầu Hàm Rồng, dài khoảng trên 2&nbsp;km.

## Đặc điểm
Núi Hàm Rồng tức núi Long Hạm, tên cũ là **Đông Sơn**, quanh co chạy dọc theo triền phía Nam sông Mã. Dãy núi uyển chuyển liên tiếp như dạng hình 9 khúc rồng nhấp nhô uốn lượn dài, bao quanh những đồi thông ngút ngàn và những thung lũng thơ mộng, cuối cùng nổi vọt lên một ngọn núi cao, lớp đá chồng chất, trên núi có động Long Quang. Núi sát bờ sông, trên bờ có mỏm đá dô ra như hình mũi rồng, cho nên gọi là Long tị. Gần mặt nước có hai lớp đá trồng nhau như hàm rồng, đó là Long hàm. Toàn hình, trông từ phương bắc, giống như đầu rồng đương uống nước.

Động Long Quang trên núi Rồng là nơi danh thắng, đã lưu luyến nhiều tao nhân mặc khách. Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông và nhiều văn sĩ khác đã có thơ lưu lại trên động Long Quang. Trên động có hai cửa hai bên, hình như hai mắt rồng, mà thường gọi là Long nhãn.

Vòng theo chân núi Hàm Rồng, ngược lên theo bậc đá dốc chừng 30m thì tới cửa Động Tiên Sơn. Động có 3 - 4 tầng thường được gọi là động 1, động 2, động 3. Trong mỗi động có nét đẹp độc đáo riêng. ở đây nhũ đá tạo hình tuyệt đẹp gắn với những truyền thuyết như tích Phật, tích Tiên, "Hoa quả sơn", "Hội bàn đào tiên"... Từng vách đá, từng ngách hang đâu đâu cũng thấy như trăm ngàn vạn vật đang được sinh ra.

Đối diện với núi Hàm Rồng, bên bờ bắc sông Mã là núi Ngọc hay còn gọi là núi Châu Phong. Nhìn xa, núi giống như con rồng đang vờn hạt ngọc.

Cũng mang tên Hàm Rồng còn có hai dãy núi khác nằm tại tỉnh Gia Lai và thị trấn Sapa, tỉnh Lào Cai.

## Tham khảo
Núi Hàm Rồng

**Núi Hàm Rồng** là tên núi, thuộc:
*Núi Hàm Rồng ở Sa Pa, tỉnh Lào Cai.
*Núi Hàm Rồng ở tỉnh Thanh Hóa.
*Núi Hàm Rồng ở tỉnh Bình Định.
*Núi Hàm Rồng ở tỉnh Gia Lai.
Visual Basic

**Visual Basic** (viết tắt **VB**) là một ngôn ngữ lập trình hướng sự kiện (*event-driven*) và môi trường phát triển tích hợp (IDE) kết bó.

## Ý nghĩa
Phần **Visual** (có nghĩa là *hình ảnh trực quan*) đề cập đến phương pháp được sử dụng để tạo giao diện đồ họa người dùng (Graphical User Interface hay viết tắt là GUI). Với những bộ phận hình ảnh (gọi là controls), bạn có thể sắp đặt vị trí và quyết định các đặc tính của chúng trên một khung màn hình, gọi là form (giống form trong Access). Nếu bạn đã từng sử dụng chương trình vẽ chẳng hạn như Paint, bạn đã có sẵn các kỹ năng cần thiết để tạo một GUI cho VB6.

Phần **Basic** đề cập đến ngôn ngữ BASIC (viết tắt của Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code), một ngôn ngữ lập trình đơn giản, dễ học, được tạo ra cho các khoa học gia (những người không có thời gian để học lập trình điện toán) dùng.

## Lịch sử
Được phát triển đầu tiên bởi Alan Cooper dưới tên Dự án Ruby (*Project Ruby*), và sau đó được Microsoft mua và cải tiến nhiều. Visual Basic đã được thay thế bằng Visual Basic.NET. Phiên bản cũ của Visual Basic bắt nguồn phần lớn từ BASIC và để lập trình viên phát triển các giao diện người dùng đồ họa (GUI) theo mô hình phát triển ứng dụng nhanh (*Rapid Application Development*, RAD); truy cập các cơ sở dữ liệu dùng DAO (*Data Access Objects*), RDO (*Remote Data Objects*), hay ADO (*ActiveX Data Objects*); và lập các điều khiển và đối tượng ActiveX.

Một lập trình viên có thể phát triển ứng dụng dùng các thành phần (*component*) có sẵn trong Visual Basic. Các chương trình bằng Visual Basic cũng có thể sử dụng Windows API, nhưng làm vậy thì phải sử dụng các khai báo hàm bên ngoài.

Trong lĩnh vực lập trình thương mại, Visual Basic có một trong những nhóm khách hàng lớn nhất. Theo một số nguồn, vào năm 2003, 52% của những lập trình viên sử dụng Visual Basic, làm nó thành ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất vào lúc đó. Tuy nhiên, cuộc nghiên cứu của Evans Data cho rằng 43% của các lập trình viên đó có ý định đổi qua một ngôn ngữ khác.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Visual Basic 6.0 tại MSDN
* Visual Basic tại MSDN – phần lớn về Visual Basic.NET
* Project Semplice – dự án để hỗ trợ Visual Basic trên Java Virtual Machine (JVM)
* Visual Basic 2005 Express – phiên bản miễn phí, hoạt động trên Web
* Visual Basic 2005 Express – phiên bản miễn phí, hình CD (*CD image*)
* Visual Basic 5.0 Control Creation Edition  – phiên bản miễn phí để tạo ra điều khiển
* Visual Basic for DOS  – phiên bản miễn phí cho MS-DOS
Mắm nhĩ

**Mắm nhĩ**, **mắm nhỉ**, còn gọi là **mắm kéo lù** hay **nước mắm cốt** là loại nước mắm có độ đạm rất cao, vị ngọt nhẹ, màu vàng rơm đến vàng nhạt, trong và có mùi đặc trưng. Mắm nhĩ ít khi được bán trên thị trường mà thường được các nhà thùng sử dụng để pha đấu với các loại nước mắm thấp đạm khác cho ra các sản phẩm nước mắm thương phẩm.

Chính xác phải gọi là "mắm nhỉ". Sở dĩ gọi là "nhỉ" vì loại nước mắm này đúng nghĩa phải được lấy/hứng từ các giọt nước mắm đầu tiên được "nhỉ" ra, hay nói cách khác là rò rỉ ra từng giọt, từng giọt từ lỗ nùi (lỗ thông) đang bịt kín ở đáy thùng hay lu vại đang chứa cá đã đến thời gian chín có thể lấy nước mắm thành phẩm.

Những giọt mắm nhỉ này có được là do trọng lượng riêng lớn như là hệ quả tất yếu của độ đạm cao lắng xuống đáy thùng chứa và rò rỉ ra ngoài theo quy luật thẩm thấu của chất lỏng nên thường là ngon nhất. Càng lấy nhiều mắm nhỉ thì càng làm giảm độ đạm của lượng nước mắm còn lại trong thùng (hay lu vại) theo nguyên lý bảo toàn... nên các nhà sản xuất chỉ dành lại một ít để dùng riêng hay cho tặng, số còn lại thông thường được đổ trả trở lại vào thùng chứa hay lu vại trước khi thu hoạch nước mắm thành phẩm thấp đạm hơn do dung lượng lớn .

## Nguyên liệu chế biến
Nguyên liệu chính và duy nhất để sản xuất nước mắm nhỉ là cá và muối. Nước mắm nhỉ có độ đạm rất cao, màu nâu đỏ và có mùi thơm đặc trưng. Để có được sản phẩm nước mắm nhỉ chất lượng, phần lớn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu cá cơm, muối ướp và thời tiết đặc trưng của từng vùng biển.

Để cho ra được nước mắm nhĩ đạt chuẩn, cá cơm làm nước mắm nhỉ ở giai đoạn trưởng thành, có độ lớn đều. Muối dùng để ướp phải là loại muối tinh khiết và không tạp chất (hoặc rất ít tạp chất).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Ướp muối

**Ướp muối** là một phương pháp bảo quản và chế biến thức ăn bằng cách trộn chúng với muối ăn, nhờ vào khả năng ức chế vi sinh vật gây thối của muối ăn. Ngoài ra, muối ăn cũng có tác dụng làm giảm các ảnh hưởng của các enzym gây hư hỏng. Quá trình ướp muối có thể kết hợp với ướp nước đá lạnh. Đây là một trong những phương pháp bảo quản thực phẩm lâu đời nhất, và hai loại thực phẩm được muối có ý nghĩa lịch sử là cá muối (thường là cá tuyết khô và muối hoặc cá trích muối) và thịt muối (chẳng hạn như thịt xông khói). Các loại rau như đậu và bắp cải cũng thường được bảo quản theo cách này.

Ướp muối được sử dụng vì hầu hết vi khuẩn, nấm và các sinh vật có khả năng gây bệnh khác không thể tồn tại trong môi trường có độ mặn cao, do tính chất ưu trương của muối. Bất kỳ tế bào sống nào trong môi trường như vậy sẽ bị mất nước thông qua thẩm thấu và chết đi hoặc trở nên bất hoạt tạm thời. Muối hạt mịn đắt hơn nhưng cũng hút ẩm nhanh hơn muối thô.

## Lịch sử

### Nước Anh thời trung cổ
Ướp muối có thể được kết hợp với hun khói để sản xuất thịt xông khói trong các gia đình nông dân. Hướng dẫn bảo quản thịt nai tươi thiệt mạng trong thế kỷ 14 có liên quan bao gồm các động vật với dương xỉ càng sớm càng tốt và mang đến được một nơi mà nó có thể được chặt ra từng khúc, luộc trong nước muối và khô ướp muối để bảo quản lâu dài trong thùng.

### Hiện đại
Vào thế kỷ 19, người ta phát hiện ra rằng muối trộn với nitrat (chẳng hạn như Saltpeter) sẽ tạo màu đỏ cho thịt chứ không phải màu xám, và người tiêu dùng thời đó rất ưa chuộng thịt có màu đỏ. Kể từ đó, thực phẩm được bảo quản vẫn tươi ngon trong nhiều ngày, tránh vi khuẩn thối rữa.

## Phong tục tôn giáo
Luật ăn kiêng của người Do Thái và Hồi giáo yêu cầu loại bỏ máu từ thịt mới giết mổ. Muối và nước muối được sử dụng cho mục đích trong cả hai truyền thống, nhưng muối phổ biến hơn ở Kosher Shechita (nơi mà tất cả đều được yêu cầu) hơn là ở Halal Dhabiha (như trong hầu hết các trường hợp, chỉ cần rút nước là đủ).

## Tham khảo
Mắm nêm

**Mắm nêm**, còn gọi là **mắm cái**, là một dạng sản phẩm lên men làm từ con Nêm. Cá được ướp muối, lên men, có thể được tách xương hoặc không, rồi phối trộn với một số loại phụ liệu như thính, thơm (khóm), đường. Mắm nêm thường có hai dạng: dạng nguyên con (cá cơm, cá sơn đỏ...) và dạng xay nhuyễn (cá trích, cá nục, cá liệt...).

## Cách làm
Cá cơm tươi rửa sạch, phơi ráo hẳn rồi trộn đều với muối, thêm thính và phụ chất sau đó xếp vào hũ, vại, đậy kín, để đến lúc mắm trở màu đỏ là mắm chín, đưa ra sơ chế thêm đường, ớt, tỏi là ăn được. Để có được mắm ngon, thì đòi hỏi người làm mắm phải có kinh nghiệm cho tỷ lệ cá – muối phù hợp, thường thì tỷ lệ khoảng một ba, tuy nhiên tùy vụ, tùy mẻ cá. Nhiều muối quá thì mắm mặn, không ngon, mà ít quá thì hư mắm. Thời gian ủ mắm cũng chỉ ước chừng là khoảng ba tháng, nhưng cũng có thể lâu hơn, sớm hơn tùy điều kiện thời tiết, môi trường.
## Cách ăn

Mắm nêm có thể ăn với hầu hết các món dân dã. Tùy thuộc vào khẩu vị vùng miền, tùy thuộc vào món ăn, cách ăn mà cách pha chế mắm khác nhau, cũng như việc lựa chọn mắm nguyên con, chín dừ, xay nát nhuyễn cho thích hợp. Với món bánh tráng cuốn thịt heo chẳng hạn thì mắm sơ chế được thêm đường, tỏi, ớt băm nhuyễn vào, cho thêm dứa, chanh cho đủ vị.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*''Mam nem'' trên Danang Cuisine
*''Mam Nem (Vietnamese Fermented Anchovy Dipping Sauce)'' trên Wandering Chopsticks
Mắm ruốc

**Mắm ruốc** là một dạng mắm làm từ ruốc (một loài tôm nhỏ thuộc chi Acetes thuộc họ Sergestidae, bộ Decapoda). Tuy nhiên, màu sắc và mùi vị của mắm ruốc không giống với mắm tôm. Mắm ruốc không tanh bằng mắm tôm, có thể pha thêm nước khi làm nước chấm và có thể dùng làm gia vị khi nấu canh rau tại các nước Đông Nam Á và miền nam Trung Quốc. Ấn Độ và Nhật Bản cũng có loại "*mắm ruốc*" gọi là "*[[jawla]]*" (tiếng Marathi) và "*aki ami/hon ami*" (tiếng Nhật).

## Cách làm
Mắm ruốc được chọn từ ruốc tươi, to con đem xào sơ với một ít muối hạt. Để vài giờ cho ruốc ngấm muối rồi rải đều ra nong nia, sân xi măng thật sạch, phơi tãi chừng một giờ rồi cho vào cối đá quết thật nhuyễn với muối trắng mịn theo công thức 3 ruốc 1 muối. Xong, cho ra rổ rá, bên dưới có thau, chậu, xoong, nồi hứng nước ruốc rong xuống. Dặt dẽ cho bằng, rắc thêm một lớp mỏng muối bột, đậy vải, ni lông cho kín kẻo ruồi muỗi đẻ vào. Để chừng mươi ngày, mắm lên men chua, thấy ruốc từ màu tím bầm chuyển sang màu đỏ tươi và dậy mùi thơm là mắm đã chín, ăn được. Muốn ruốc thật thơm ngon cần thêm gia vị. Gia vị chủ yếu của mắm ruốc là gừng, riềng giã nhỏ, vắt một ít nước chanh là vừa. Mắm ruốc để ăn không với cơm cũng ngon. Muốn chấm rau, cho thêm ít nước sôi hoặc nước cơm cho loãng ra là có một thứ nước chấm rất đặc trưng của vùng biển.

## Xem thêm
* Mắm tôm
* Mắm tép
* Mắm chua
* Mắm nêm

## Liên kết ngoài
* Quy trình làm mắm ruốc truyền thống tại Vũng Tàu.
* Thịt chưng mắm ruốc Huế.
Lúa châu Phi

**Lúa châu Phi hạt đỏ** hay **Lúa châu Phi** (*Oryza glaberrima*) là một loài cây lương thực thuộc chi Lúa. Nó được tin rằng đã được con người gieo trồng từ cách đây 2000-3000 năm tại vùng châu thổ lục địa ở Thượng nguồn sông Niger (ngày nay thuộc Mali). Tổ tiên của nó - hiện nay vẫn còn tồn tại ở châu Phi - là loài lúa hoang *[[Oryza barthii]]*.

Lúa châu Phi được gieo trồng ở Tây Phi và có một vài đặc tính tương quan với lúa tẻ châu Á (*Oryza sativa*) như hạt rời, thô ráp và chất lượng xay xát kém. Quan trọng hơn, năng suất của lúa châu Phi thấp hơn lúa tẻ, bù lại nó có sức chống chịu tốt hơn đối với sự thay đổi thất thường của mực nước, của tình trạng ngộ độc sắt, với đất bạc màu, khí hậu khắc nghiệt và sự thiếu chăm bón của con người. Chúng cũng bền bỉ hơn trước các loài sâu hại và bệnh dịch, chẳng hạn như các loài giun tròn (*Heterodera sacchari* hay *Meloidogyne*), ruồi nhuế mụn cây châu Phi African gall midge, RSNV, vi rút gây bệnh đốm vàng lúa và các cây ký sinh thuộc chi Voòng phá*.

Các nhà khoa học thuộc Trung tâm Lúa châu Phi đã thành công trong việc lai tạo lúa châu Phi với lúa tẻ để tạo nên một giống lúa mới mang tên "Lúa mới cho châu Phi* (*New Rice for Africa* - NERICA]]).

## Hình ảnh

Tập tin:Koeh-232.jpg
Tập tin:Reis - Sorte C voll.jpg
Tập tin:Rice Field.jpg
Tập tin:Reis - Sorte C roh.jpg


## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
*''Oryza glaberrima'': A source for the improvement of ''Oryza sativa''
*Carolina Gold
*Identification of a rice stripe necrosis virus resistance locus and yield component QTLs using Oryza sativa × O. glaberrima introgression lines
PSV Eindhoven

**Philips Sport Vereniging** (; ), viết tắt là **PSV** và được biết đến trên thế giới với tên gọi **PSV Eindhoven** , là một câu lạc bộ thể thao đến từ Eindhoven, Hà Lan đang chơi ở Eredivisie, hạng đấu cao nhất của bóng đá Hà Lan. Họ được biết đến nhiều nhất với câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp chơi ở giải Eredivisie kể từ khi giải được thành lập vào năm 1956. Cùng với Ajax và Feyenoord, PSV là một trong ba *ông lớn* thống trị giải Eredivisie.

Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1913 với tư cách là đội bóng dành cho các nhân viên công ty Philips. Lịch sử của PSV bao gồm hai kỷ nguyên vàng xoay quanh chức vô địch Cúp UEFA vào năm 1978 và chức vô địch Cúp C1 châu Âu 1987-88 như một phần của cú ăn ba mùa giải vào năm 1988. Đội bóng đã vô địch Eredivisie 24 lần, Cúp KNVB 10 lần và Johan Cruyff Shield 10 lần. Trong suốt những năm qua, PSV gây dựng chính mình như là bước đệm dành cho những cầu thủ đẳng cấp thế giới trong tương lai như Ruud Gullit, Ronald Koeman, Romário, Ronaldo, Phillip Cocu, Jaap Stam, Park Ji-sung, Ruud van Nistelrooy, và Arjen Robben.

## Lịch sử
## Thành tích
***[[Giải vô địch bóng đá Hà Lan|Vô địch Hà Lan]]: 25** 
**1929, 1935, 1951, 1963, 1975, 1976, 1978, 1986, 1987, 1988
**1989, 1991, 1992, 1997, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007
**2008, 2015, 2016, 2018, 2024
***[[Cúp bóng đá Hà Lan|Cúp Quốc gia Hà Lan]]: 10** 
**1950, 1974, 1976, 1988, 1989, 1990, 1996, 2005, 2012, 2022
***[[Cúp Johan Cruijff|Siêu cúp Hà Lan]]: 11** (Kỉ lục của Hà Lan)
**1992, 1996, 1997, 1998, 2000, 2001, 2003, 2008, 2012, 2015, 2016
* ** [[Cúp các đội vô địch bóng đá quốc gia châu Âu|UEFA Champions League/Cúp C1]]**: 1**
**1988
* ** Cúp UEFA/Cúp C3: 1**
**1978
***Peace Cup: 1''' 
**2003

## Cầu thủ
### Đội hình đội một
.

### Cho mượn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Official clubsite of PSV 
* Official Supportersclub
Feyenoord

**Feyenoord Rotterdam**, thường được gọi là **Feyenoord** (), là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp có trụ sở tại Rotterdam, Hà Lan. Câu lạc bộ có tên ban đầu là *Feijenoord* (theo tên **Quận Feijenoord** ở Rotterdam) cho đến năm 1973 đổi thành *Feyenoord*. Đây là một trong ba câu lạc bộ bóng đá hùng mạnh và giàu thành tích nhất của bóng đá Hà Lan (cùng với Ajax và PSV Eindhoven).

## Lịch sử
## Thành tích
* **[[Giải vô địch bóng đá Hà Lan|Vô địch Hà Lan]]: 16**
** 1924, 1928, 1936, 1938, 1940, 1961, 1962, 1965, 1969, 1971, 1974, 1984, 1993, 1999, 2017, 2023
* **[[Cúp bóng đá Hà Lan|Cúp Quốc gia Hà Lan]]: 14**
** 1930, 1935, 1965, 1969, 1980, 1984, 1991, 1992, 1994, 1995, 2008, 2016, 2018, 2024
* **[[Cúp Johan Cruijff|Siêu cúp Hà Lan]]: 5**
** 1991, 1999, 2017, 2018, 2024
* **  [[Cúp bóng đá liên lục địa|Intercontinental Cup]]: 1**
** 1970
* ** [[Cúp các đội vô địch bóng đá quốc gia châu Âu|UEFA Champions League/Cúp C1]]: 1**
** 1970
* ** [[Cúp UEFA Europa League|UEFA Cup/Cúp C2]]: 2**
** 1974, 2002

## Cầu thủ
### Đội hình hiện tại
.

### Cho mượn

### Đội hình dự bị

### Số áo đã giải nghệ
***12**  Het Legioen *(để dành)*

## Cầu thủ nổi tiếng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website chính thức của câu lạc bộ Feyenoord.
Mắm cáy

**Mắm cáy** là loại mắm làm từ con cáy, một loại cua nhỏ sống chủ yếu ở vùng duyên hải Việt Nam. Mắm cáy có màu nâu đỏ, hương vị đặc trưng, là món ăn dân dã của vùng duyên hải đồng bằng Bắc Bộ.

Nhiều địa phương miền bắc Việt Nam nổi tiếng với loại mắm này như Hải Phòng, Hải Dương, Quảng Ninh, Thanh Hoá, Thái Bình, Hà Nam, Phú Thọ... được đánh giá là một nét độc đáo của ẩm thực Việt Nam.

## Cách làm
Mắm cáy có 2 loại chính là mắm cáy trong và mắm cáy xổi.

### Nguyên liệu
Nguyên liệu chính là cáy, muối trắng, thính gạo và có thể thêm một ít men rượu.

### Cách làm
Mắm cáy trong người ta chỉ chế biến cáy sơ, làm sạch và ủ với muối trong các chum lớn, thời gian ủ kéo dài hàng năm, nước mắm trong suốt, có màu vàng cánh kiến đặc trưng.

Mắm cáy xổi làm từ cáy sau khi được làm sạch, để ráo nước, lột yếm, bóc trứng, người ta xay hoặc giã cáy cho thật nhuyễn trong cối đá, rồi trộn muối (theo tỉ lệ 3 bơ cáy - 1 bơ muối), bóp kỹ. Sau đó, cho vào lọ sành hay chum vại, ủ kín ở nơi khô ráo thoáng mát, tránh để ruồi nhặng bâu hay nước mưa lẫn vào mắm. Khoảng mươi ngày sau, đem lọ mắm ra phơi. Ban ngày phơi nắng, ban đêm phơi sương, phơi chừng một tuần thì ngấu. Khi ngấu, người ta trộn thêm thính gạo và một ít men rượu loại ngon. Men rượu có tác dụng khử mùi hôi của cáy và tạo mùi thơm cho mắm cáy.

## Các món ăn sử dụng mắm cáy
Mắm cáy có thể sử dụng để nêm nếm vào canh nấu với 1 trong các loại rau cải hoặc hòa mắm với tỏi ớt bằm nhuyễn, bột ngọt, nước chanh quậy tan đều dùng để chấm các món động vật và thực vật luộc, hay món gỏi, dưa chua hoặc có thể ăn trực tiếp với cơm. Phổ biến nhất là:
* Chấm rau, củ quả luộc: cách sử dụng phổ biến nhất của mắm cáy là dùng làm nước chấm cho các loại sau củ quả luộc như (rau muống, rau khoai lang, rau dền,...), dưa muối, cà muối chấm mắm cáy.
* Bún mắm cáy: Bún ăn với mắm cáy, thịt ba chỉ luộc, giò lụa, và ít rau kinh giới.

## Xem thêm
*Mắm tôm
*Mắm ruốc

## Tham khảo
Khi đàn ông có bầu

***Khi đàn ông có bầu*** (tựa tiếng Anh: ***When Men Get Pregnant***) là một bộ phim hài hước - giả tưởng - tâm lý của Việt Nam chuyển thể từ vở kịch cùng tên của Sân khấu kịch Sài Gòn do Phạm Hoàng Nam làm đạo diễn, được công chiếu vào dịp Tết Nguyên Đán năm 2005. Phim có sự góp mặt của nhiều diễn viên hài, ca sĩ và diễn viên điện ảnh Việt Nam.

## Nội dung
Hùng là một chàng công tử trong gia đình giàu có, anh đang yêu cô nhân viên tiệm áo cưới tên Duyên. Trong chuyến đi chơi ở Đà Lạt, hai người ngủ với nhau và Duyên có thai. Hùng biết chuyện liền kêu Duyên phá thai khiến cô nổi giận và bỏ đi xa, trong lúc đuổi theo Duyên thì Hùng bị xe tông gãy chân.

Ca phẫu thuật của Hùng đã thành công, sau đó anh được đưa về nhà nằm nghỉ chờ bình phục trở lại. Suốt thời gian nằm ở nhà, Hùng đã nằm mơ, trong giấc mơ anh thấy tất cả đàn ông xung quanh cuộc sống anh đều mang bầu thay vợ. Những chuyện hài hước cũng như những chuyện rắc rối lần lượt xảy ra. Hùng lúc này đã hiểu con cái quan trọng như thế nào trong lòng bậc cha mẹ.

Khi tỉnh lại, Hùng hối hận và quyết định đi tìm Duyên. Hùng đến chỗ làm của Duyên thì mới biết là cô đã nghỉ làm. Hùng ra đến tận Đà Lạt gặp lại Duyên, lúc này cô đã sinh con. Hùng đưa hai mẹ con Duyên về lại Sài Gòn và làm đám cưới với Duyên. Từ đó họ sống hạnh phúc bên nhau.

## Diễn viên

*Nguyễn Phi Hùng vai Hùng
*Kim Thư vai Duyên
*NSND Việt Anh vai Ông Việt
*Hồng Nga vai Bà Việt
*Tấn Beo vai Tấn
*Trương Ngọc Ánh vai Kiều
*NSƯT Bảo Quốc vai Ông Hoài
*NSND Ngọc Giàu vai Bà Hoài
*Bảo Chung vai Bảo
*NSND Hồng Vân vai Hồng
*Phước Sang vai A Coóng
*Phương Thanh vai A Lìn
*Quyền Linh vai Hoàng
*Thúy Nga vai Tú
*Hữu Nghĩa vai Nghĩa
*Kim Khánh vai Phượng
*NSƯT Nguyễn Chánh Tín vai Bác sĩ khám thai
*Hoàng Sơn vai Bác sĩ phá thai
*Việt Hương vai Y tá Hương
*NSƯT Mỹ Uyên vai Bạn của Duyên
*Hữu Bình vai Anh chàng bán báo
*Chi Bảo vai Anh chàng xích lô
*Tấn Bo vai Anh chàng xích lô
*Huỳnh Anh Tuấn vai Anh chàng xe ôm
*NSƯT Kim Ngọc vai Bà già đánh tennis (†)
*Anh Vũ vai Người bán gà (†)
*Hồng Tơ vai Người lượm banh tennis
*Minh Thuận vai Ca sĩ Minh Thuận (†)
*Trọng Phúc vai Ca sĩ Trọng Phúc
*Phương Dung vai Người giúp việc
*Mạc Can vai Ông quản gia
*Hữu Lộc vai Công nhân vệ sinh (†)
*Mỹ Chi vai Bà bầu đi đường
*Tấn Hoàng vai Người đi đường
*Thanh Tùng vai Người đi đường
*Nguyễn Hoàng vai Dân chơi
*Kiều Mai Lý vai mẹ bệnh nhân
*Lê Giang vai chị bệnh nhân
*Ngân Quỳnh vai Ca sĩ
*Phong Phú vai Bạn của Duyên

## Bài hát trong phim
* *Tôi là ai? Em là ai?* (Kasim Hoàng Vũ thể hiện) - nhạc rock, bài hát mở đầu phim.
* *Mùa hạ mãi xa* (Minh Thuận thể hiện) - nhạc ballad.
* *Anh sẽ tìm em* (Nguyễn Phi Hùng thể hiện) - nhạc ballad, bài hát kết thúc phim.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Khi đàn ông có bầu - VnExpress
Hồn Trương Ba, da hàng thịt (định hướng)

**Hồn Trương Ba, da hàng thịt** có thể là:
* Sự tích Hồn Trương Ba, da hàng thịt về chuyện một người đánh cờ giỏi tên là Trương Ba khi chết sớm đã được Đế Thích cho sống lại trong xác của một người hàng thịt.
* Kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ.
* Phim truyện Hồn Trương Ba, da hàng thịt, do đạo diễn Nguyễn Quang Dũng thực hiện năm 2006.
Từ thông

**Từ thông** là thông lượng đường sức từ đi qua một diện tích.Từ thông liên hệ trực tiếp với mật độ từ thông. Từ thông là tích phân của tích vô hướng giữa mật độ từ thông với véctơ thành phần diện tích, trên toàn bộ diện tích.

## Ký hiệu toán và đơn vị đo lường
Từ thông có ký hiệu **<math>\Phi_m \ </math>** . Trong hệ đo lường quốc tế, đơn vị đo từ thông là Weber (Wb), và đơn vị đo mật độ từ thông là Weber trên mét vuông, hay Tesla.

:\Phi_m \equiv \int \!\!\! \int \mathbf{B} \cdot d\mathbf S\,

Với:
*\Phi_m \  là từ thông
***B** là mật độ từ thông
: Hướng của véctơ **B** theo quy ước là từ cực nam lên cực bắc của nam châm, khi đi trong nam châm, và từ cực bắc đến cực nam, khi đi ngoài nam châm.

## Định luật Gauss
Định luật Gauss cho từ trường, một trong bốn phương trình Maxwell, nói rằng tổng từ thông qua một bề mặt đóng bằng không. Kết quả này tương đương với việc công nhận đơn cực từ không đo được.

Thể hiện trên công thức toán học:
:\nabla \cdot \mathbf{B}=0\,
Suy ra:
:\oint \!\!\! \oint_{\partial V} \mathbf{B} \cdot d\mathbf{S}=\iiint_V \nabla \cdot \mathbf{B} \, d\tau = 0 

## Định luật cảm ứng Faraday
Thay đổi theo thời gian của từ thông xuyên qua một vòng dây điện sẽ gây ra một lực điện động theo định luật cảm ứng Faraday:
: \mathcal{E} = \oint \mathbf{E} \cdot d\mathbf{s} = -{d\Phi_m \over dt}
Với:
*\mathcal{E} là lực điện động
***E** là cường độ điện trường
**ds* là thành phần quãng đường trên dây dẫn điện
*\Phi là từ thông xuyên qua vòng dây
**t* là thời gian

Đây là nguyên lý hoạt động của các máy phát điện, máy biến thế, ăng ten...

## Xem thêm
* Mật độ từ thông
* Phương trình Maxwell
* Định luật Gauss
* Đơn cực từ
* Lượng tử từ thông

## Tham khảo
Hồn Trương Ba, da hàng thịt (kịch)

"**Hồn Trương Ba, da hàng thịt**" là vở kịch nói nổi tiếng của nhà thơ, nhà soạn kịch Lưu Quang Vũ, được sáng tác vào năm 1981 - 1984, dựa theo truyện dân gian "Hồn Trương Ba, da hàng thịt", nội dung có ý nghĩa xã hội vô cùng sâu sắc.

Cho đến nay, đây là vở kịch hiện đại duy nhất của Việt Nam tiếp cận được với sân khấu quốc tế. Vở kịch do đạo diễn Nguyễn Đình Nghi dàn dựng cho Nhà hát kịch nói Việt Nam. Vở diễn đã giành được huy chương vàng tại Hội diễn Sân khấu toàn quốc năm 1990 và là vở kịch nói đầu tiên được công diễn ở nước ngoài. Các nhà nghiên cứu sân khấu quốc tế đã đánh giá cao giá trị nội dung cũng như nghệ thuật của vở diễn.

Năm 2002, *"Hồn Trương Ba, da hàng thịt"* được ê-kíp đạo diễn, thiết kế người Anh thực hiện và được công diễn tại nhà hát Yellow Earth với tên *"The Butcher's Skin"*.

Năm 2004, vở kịch được Nhà hát kịch Việt Nam dàn dựng lại với dàn diễn viên mới và truyền hình trực tiếp từ Nhà hát Lớn Hà Nội trên kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam.

## Tóm tắt nội dung
Trương Ba là một ông lão giỏi đánh cờ tướng, được mọi người kính trọng vì lòng nhân hậu và tính tình hiền lành, nhưng lại bị Bắc Đẩu do sơ suất mà gạch nhầm tên trong sổ tử dẫn tới cái chết . Vì muốn sửa sai, nên Nam Tào, Bắc Đẩu và Đế Thích cho hồn Trương Ba được sống lại và nhập vào xác của một anh hàng thịt vừa mới chết (do Trương Ba lúc này đã chết từ lâu, thân thể ông đã tan rữa trong bùn đất nên không thể hoàn hồn trở lại). Trú nhờ trong thể xác của anh hàng thịt, linh hồn Trương Ba gặp phải rất nhiều điều phiền toái: lí trưởng sách nhiễu, chị hàng thịt đòi chồng, gia đình Trương Ba cảm thấy xa lạ vì không phải da thịt của người thân mình..., bản thân Trương Ba thì vô cùng đau khổ vì phải sống trái tự nhiên, giả tạo. Đặc biệt, Trương Ba khi này nhiễm phải nhiều thói xấu và những nhu cầu vốn không phải của chính bản thân ông do phải trú trong thân xác của anh hàng thịt. Trước nguy cơ tha hóa về nhân cách và sự phiền toái từ việc mượn thân xác của kẻ khác, Trương Ba quyết định trả lại xác cho hàng thịt và chấp nhận cái chết theo đúng quy luật sinh - lão - bệnh - tử.

Trong kịch bản, Lưu Quang Vũ đã phân tích rõ từng nghịch cảnh:

* Cảnh 1: Linh hồn Trương Ba nhập vào xác anh hàng thịt, 2 người tranh cãi với nhau khá gay go và thú vị.
* Cảnh 2, 3 và 4: Nỗi buồn trong gia đình và cảm xúc nội tâm của Trương Ba và vợ ông, cái Gái và cu Tị, con dâu của ông.
* Cảnh 5 & 6: Đế Thích được Ngọc Hoàng và Nam Tào xá tội việc đưa hồn Trương Ba nhập vào xác anh hàng thịt và trả lại cho chị hàng thịt, Trương Ba đã cứu sống cu Tị trước khi nhắm mắt xuôi tay, lìa đời.

NSND Trần Tiến đã sáng tạo thêm chi tiết tính cách, hành động của Đế Thích có xu hướng đồng tính.

## Vai diễn
Dàn diễn viên của đợt dàn dựng đầu tiên (năm 1989): 

* NSND Trọng Khôi - Trương Ba.

* NSND Trần Tiến - Đế Thích.

* NSƯT Phạm Bằng - Lí trưởng.

...

## Xem thêm
*Lưu Quang Vũ.

## Liên kết ngoài
*"The Butcher's Skin" tại nhà hát Yellow Earth 
*Bình luận về vở "The Butcher's Skin"
Lạc

**Lạc** (phương ngữ Miền Bắc) hay **đậu phộng** (phương ngữ miền nam) ) (danh pháp hai phần: *Arachis hypogaea*), là một loài cây thực phẩm thuộc họ Đậu có nguồn gốc tại Trung và Nam Mỹ. Nó là loài cây thân thảo hàng năm có thể tăng chiều cao từ 30–50&nbsp;cm. Lá mọc đối, kép hình lông chim với bốn lá chét, kích thước lá chét dài 1–7&nbsp;cm và rộng 1–3&nbsp;cm. Hoa dạng hoa đậu điển hình màu vàng có điểm gân đỏ, cuống hoa dài 2–4&nbsp;cm. Sau khi thụ phấn, quả phát triển thành một dạng quả đậu dài 3–7&nbsp;cm, chứa 1-4 hạt (ánh), và quả (củ) thường giấu xuống đất để phát triển. Trong danh pháp khoa học của loài cây này thì phần tên chỉ tính chất loài có *hypogaea* nghĩa là "dưới đất" để chỉ đặc điểm quả được giấu dưới đất. Hạt lạc (ánh lạc) là loại thực phẩm rất giàu năng lượng vì có chứa nhiều lipid.

## Lịch sử
Loài cây này được khai hoang đầu tiên bởi cư dân vùng sông Paraguay và Parama ở vùng Chaco của Paraguay và Bolivia.
## Sản xuất

## Hình ảnh

Peanuts (Arachis hypogaea) - in shell, shell cracked open, shelled, peeled.jpg|
Tập tin:Koeh-163.jpg
Tập tin:Peanut 9417.jpg
Tập tin:Arachide Vilmorin-Andrieux 1904.png
File:Arachis hypogaea 007.JPG
File:Arachis hypogaea 003.JPG


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
*
He

**He** có thể chỉ đến:

*Heli
*Cá he
*Chữ he (ה), chữ thứ năm của nhiều chữ cái Semit, bao gồm các chữ cái Do Thái, Phênixi, và Assyri
*Chữ he (Г, г), chữ thứ tư của hai chữ cái Ukraina và Belarus
Na (định hướng)

**Na** có thể là:
*Ký hiệu hóa học của một kim loại kiềm là natri.
*Tên gọi chung theo nghĩa rộng của một họ trái cây (Họ Na: danh pháp khoa học: *Annonaceae*), hay một chi (chi Na: *Annona*), bao gồm các loài na khác nhau, tại miền nam Việt Nam gọi là mãng cầu. Theo nghĩa hẹp trong tiếng Việt chỉ loài na phổ biến tại Việt Nam, *[[Na|Annona squamosa]]* L.
*Họ người Á Đông: Na (họ người).
*Ký hiệu của số Avogadro - *N*A
*Viết tắt trong tiếng Anh của cụm từ **not applicable** *(không thích hợp)* hay **not available** *(không có)*
Phúc Âm

Trong Kitô giáo, **Phúc Âm** (tiếng Hy Lạp:  *euangélion*, nghĩa là "tin tức vui mừng hay tốt lành"), còn gọi là **Tin Mừng** hay **Tin Lành** hay trong tiếng Việt cổ gọi là **sách E-vang**, là thông điệp về Nước Trời (Vương quốc của Thiên Chúa), và về sự chết và sự sống lại của Chúa Giêsu, cũng như về sự hòa giải của loài người với Thiên Chúa. Khái niệm này còn có thể bao gồm sự hiện xuống của Chúa Thánh Linh trên các tín hữu và sự trở lại của Chúa Giêsu.

Thông điệp phúc âm được kể lại thành một câu chuyện trong cả bốn sách Phúc Âm và được diễn giải thần học trong các thư tín Tân Ước. Thông điệp này liên quan tới hành động cứu chuộc của Thiên Chúa qua sự hy sinh trên thập tự giá và sự sống lại từ cõi chết của Chúa Giêsu.

Thần học Kitô giáo trình bày Phúc Âm về sự cứu rỗi trong Chúa Giêsu Kitô không phải là một ý niệm mới, nhưng là điều đã được tiên báo xuyên suốt Cựu Ước và thậm chí đã được báo trước tại thời điểm sự sa ngã của loài người trong vườn địa đàng như được trình thuật tại sách Sáng Thế Ký 3:14-15, và được gọi là Phúc Âm tiên khởi.

## Chú thích

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Hg

**Hg** có thể chỉ đến:

*Thủy ngân
*Sao Thủy
*Đơn vị đo Hg

**hg** có thể chỉ đến:

*héctôgam
Sc

**Sc** có thể chỉ đến:

*Scandi
*Số Schmidt trong vật lý học

**SC** có thể chỉ đến:

*Saint Kitts và Nevis
*Seychelles
*South Carolina
*Đại học Nam California

**sc** có thể chỉ đến:

*Tiếng Sardinia
BR

**BR** có thể là:
*Ký hiệu của nguyên tố hóa học brom (**Br**).
*Ký hiệu tên miền Internet quốc gia của Brasil (**[[.br]]**).
*Ký hiệu tên ISO 3166 của Brasil (**[[ISO 3166-2:BR|BR]]**)
Đại học Nông Lâm

**Đại học Nông Lâm** có thể là tên gọi của:
*Học viện Nông nghiệp Việt Nam
*Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh
Danh sách đơn vị hành chính cấp huyện của Việt Nam

Đây là danh sách đơn vị hành chính cấp huyện ở Việt Nam trước khi chính quyền cấp huyện được giải thể vào ngày 16 tháng 6 năm 2025.

Danh sách có tổng cộng **696** đơn vị, bao gồm: 2 thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, 84 thành phố thuộc tỉnh, 53 thị xã, 49 quận và 508 huyện.

## Danh sách các đơn vị hành chính cấp huyện
Số liệu dân số và số liệu diện tích được lấy từ các đề án sáp nhập xã của Chính phủ. Ô chú thích của hàng để trống có nghĩa đơn vị hành chính đó là **huyện** (không tính các huyện đảo).

## Thống kê số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh

## Danh sách các đơn vị hành chính cấp huyện không còn tồn tại
Lưu ý: Dưới đây chỉ tập hợp danh sách các đơn vị hành chính cấp huyện sau năm 1975, thuộc diện sáp nhập, chia tách hoặc đổi tên. Việc nâng cấp, chuyển đổi đơn vị hành chính không thuộc danh sách này.

## Xem thêm
* Danh sách huyện cũ của Việt Nam
*Phân cấp hành chính Việt Nam
*Thành phố (Việt Nam)
*Tỉnh (Việt Nam)
*Thành phố trực thuộc trung ương (Việt Nam)
*Quận (Việt Nam)
*Thành phố thuộc tỉnh (Việt Nam)
*Thị xã (Việt Nam)
*Huyện (Việt Nam)
*Phường (Việt Nam)
*Danh sách thị trấn tại Việt Nam
*Thị trấn (Việt Nam)
*Thị trấn nông trường
*Xã (Việt Nam)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Đơn vị hành chính Tổng cục Thống kê
Phân họ Đậu

**Phân họ Đậu** (danh pháp khoa học: **Faboideae**) là một phân họ của thực vật có hoa thuộc họ Đậu (Fabaceae hay Leguminosae). Một danh pháp khoa học khác cũng được chấp nhận cho phân họ này là **Papilionoideae**.

Phân họ này phân bổ rộng khắp và các loài đã thích nghi với nhiều môi trường khác nhau. Các loài trong phân họ này có thể là cây thân gỗ, cây bụi hay cây thân thảo. Hoa của chúng có dạng hoa đậu cổ điển và các nốt sần ở rễ là rất phổ biến.

## Các tông

## Các chi
Lưu ý: Chi điển hình *Faba* là từ đồng nghĩa của *Vicia* và được liệt kê tại đây dưới tên gọi *Vicia*.

## Xem thêm

* *[[Đậu rồng|Psophocarpus tetragonolobus]]*
* *[[Cỏ ca ri|Trigonella foenum-graecum]]*
* Angsana (*Pterocarpus indicus*)

## Tham khảo
Cam thảo dây

**Cam thảo dây** hay còn gọi **tương tư**, **cườm thảo đỏ**, **chi chi**, **cườm cườm**, **cảm slảo** (tiếng Tày), **hương tư tử** (香 思 子 -tiếng Trung) (danh pháp khoa học: ***Abrus precatorius***) là loài thực vật có hoa thuộc họ Đậu được L. mô tả lần đầu năm 1753. Cây sinh trưởng dạng thân leo với các lá hình lông chim dài bao gồm nhiều lá chét mọc so le. Hoa màu hồng, mọc ở kẽ lá. Quả thuộc loại quả đậu dẹt chứa từ 3-7 hạt hình trứng màu đỏ đốm đen. Hạt của nó hay được dùng để làm chuỗi tràng hạt hay trong các bộ gõ (âm nhạc). Hạt của nó chứa các chất có độc tính cao nhưng khó gây tổn thương cho cơ thể nếu nuốt phải hạt tươi còn nguyên vỏ do lớp vỏ này khá cứng và khó bị phá vỡ. Toàn cây có vị ngọt. Loài cây này mọc hoang nhiều ở vùng rừng núi cũng như ven biển.

## Độc tính
Các chất độc có trong *Abrus precatorius* gọi là abrin và rất giống với ricin. Nó là một chất nhị trùng bao gồm hai khối con protein, gọi là A và B. Chuỗi B có tác dụng "gắn" abrin vào tế bào: nó liên kết với các protein vận chuyển trên màng tế bào để sau đó vận chuyển chất độc vào trong tế bào. Khi đã ở trong tế bào, chuỗi A ngăn cản việc tổng hợp protein bằng cách thụ động hóa khối con 26S của ribosom. Một phân tử abrin sẽ làm cho khoảng 1.500 ribosom bị thụ động trên 1 giây. Các triệu chứng ngộ độc là y như ngộ độc ricin, ngoại trừ liều gây tử vong của ricin là khoảng 75 lần cao hơn của abrin. Abrin có LD-50 là 0,56 μg (microgram)/kg ở chuột nhắt, và Kingsbury đưa ra liều gây tử vong ở người là 0,00015% trọng lượng cơ thể, hay xấp xỉ 0,075-0,090&nbsp;mg cho một người nặng 50–60&nbsp;kg. Việc nuốt phải các hạt còn nguyên vẹn thường không phát hiện được về mặt lâm sàng, do chúng đi qua đường tiêu hóa vì lớp vỏ cứng của chúng.

## Trang sức
Hạt của *Abrus precatorius* có giá trị trong việc làm đồ trang sức của một số dân cư bản địa nhờ màu sắc rực rỡ của nó. Một phần ba vỏ hạt (phần có rốn hạt) có màu đen, trong khi phần còn lại có màu đỏ tươi, giống như con bọ rùa. Việc làm đồ trang sức bằng hạt cam thảo dây là nguy hiểm, và đã có thông báo về các trường hợp tử vong do bị đâm vào tay trong khi khoan lỗ trên hạt để xỏ dây.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ngộ độc hạt cam thảo dây
* ''Abrus precatorius'' (cam thảo dây) tại HenriettesHerbal.com
* Cam thảo dây tại Botanical.com
Chi Cam thảo dây

**Chi Cam thảo dây** hay chi **Cườm thảo** (danh pháp khoa học: ***Abrus***) là một chi của 13-18 loài trong họ Đậu (Fabaceae) với loài được biết đến nhiều nhất là *Abrus precatorius* tức cam thảo dây. Hạt của các loài cây này được sử dụng làm chuỗi dây trang sức và có độc tính cao.

## Các loài
**Abrus aureus* - Madagascar.
**Abrus baladensis* - Somalia.
**Abrus bottae* - Ả Rập Saudi và Yemen.
**Abrus canescens* - châu Phi.
**Abrus diversifoliatus* - Madagascar.
**[[Abrus fruticulosus]]* (cườm thảo chồi, kê cố thảo) - Ấn Độ.
**Abrus gawenensis* - Somalia.
**Abrus laevigatus* - Nam Phi.
**[[Cam thảo dây lá bắc dài|Abrus longibracteatus]]* (cườm thảo lá bắc dài) - Lào và Việt Nam.
**Abrus madagascariensis* - Madagascar.
**[[Abrus mollis]]* (cườm thảo mềm, mao tương tư tử).
**Abrus parvifolius* - Madagascar.
**[[Cam thảo dây|Abrus precatorius]]* (cam thảo dây, dây chi chi) - Khắp vùng nhiệt đới.
**Abrus pulchellus* - châu Phi.
**Abrus sambiranensis* - Madagascar.
**Abrus schimperi* - châu Phi.
**Abrus somalensis* - Somalia.
**Abrus wittei* - Zaire.

## Tham khảo

*Cơ sở dữ liệu về họ Đậu của ILDIS
John Schrieffer

**John Robert Schrieffer** (sinh 31 tháng 5 năm 1931) là một nhà vật lý nổi tiếng người Mỹ. Năm 1972, ông đã được trao giải Nobel Vật lý cùng với John Bardeen và Leon Neil Cooper cho lý thuyết BCS, lý thuyết đầu tiên mô tả một cách rất thành công cơ chế vi mô của các vật liệu siêu dẫn loại 1.

Năm 2005, Robert Schrieffer thụ án tù 2 năm tại California do đã gây ra một tai nạn giao thông làm chết một người và làm bị thương bảy người khác.https://www.foxnews.com/story/nobel-prize-winning-physicist-gets-two-years-in-prison-for-deadly-crash

## Tham khảo
Cytisus

***Cytisus*** là một chi thực vật trong họ Đậu. Thành viên của một số chi riêng biệt như *[[Calicotome]]*, *[[Chamaecytisus]]*, và *[[Lembotropis]]* đôi khi cũng được xếp vào chi *Cytisus*.

## Các loài

## Chú thích

## Tham khảo

* Flora of China Editorial Committee. 2010. "Flora of China (Fabaceae)". 10: 1–642. En C. Y. Wu, P. H. Raven y D. Y. Hong (eds.) Flora of China. Science Press y Missouri Botanical Garden Press, Pekín y S. Louis.
* Cytisus insularis *
* [http://www.cytisusinsularis.org Xesta de Ons] 
* [http://www.cytisusinsularis.org/PROG_CYTISUS/Los%20Cytisus.htm Género *Cytisus'']
Retama

***Retama*** là một chi thực vật trong họ Đậu.

## Các loài

* *[[Retama dasycarpa]]* Coss.

* *[[Retama monosperma]]* (L.) Boiss.
** subsp. *bovei* (Spach) Maire
** subsp. *monosperma* (L.) Boiss.
* *[[Retama raetam]]* (Forssk.) Webb
** subsp. *gussonei* (Webb) Greuter
** subsp. *raetam* (Forssk.) Webb

* *[[Retama sphaerocarpa]]* (L.) Boiss.

## Các loài chưa được công nhận

* *Retama albiflora* Raf.
* *Retama angulata* Griseb.
* *Retama atlantica* Pomel
* *Retama bovei* (Spach) Webb
* *Retama hipponensis* Webb
* *Retama lutea* Raf.
* *Retama microcarpa* Webb
* *Retama parviflora* (Vent.) Webb
* *Retama recutita* Webb ex Bolle
* *Retama webbii* Webb

## Hình ảnh

Colletes on Retama 1.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Lê Văn Hưng

Các nhân vật cùng tên là **Lê Văn Hưng** trong lịch sử Việt Nam:

* Lê Văn Hưng, một trong những thủ lĩnh quân sự của quân Tây Sơn.
* Chuẩn tướng Lê Văn Hưng, Tư lệnh phó Quân đoàn IV, Quân khu 4 của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, một trong năm tướng lĩnh đã tự sát trong sự kiện 30 tháng 4 năm 1975.
* Lê Văn Hưng, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 12 (2007-2011) thuộc đoàn đại biểu tỉnh Hưng Yên.
Phù kế

**Phù kế** là một dụng cụ đo lường để xác định khối lượng riêng của một chất lỏng. Nó thường được làm bằng thủy tinh có hình trụ và một đầu có quả bóng chứa thủy ngân hay kim loại nặng để giữ nó nằm thẳng đứng. 
## Cách đo
Chất lỏng được rót vào trong một bình cao, và phù kế được thả nhẹ vào trong bình cho đến khi nó nổi lơ lửng. Vị trí mà bề mặt chất lỏng tiếp xúc với phù kế được đánh dấu và được so sánh trên thang đo bằng dải vạch đặt nằm trong phù kế. Khối lượng riêng của chất lỏng được đọc trực tiếp trên thang đo (thường theo đơn vị gam trên xentimét khối).

## Nguyên lý
Nguyên tắc hoạt động của phù kế dựa vào lực đẩy Ácsimét. Phù kế nổi cân bằng khi trọng lực của nó bị cân bằng bởi trọng lượng của thể tích chất lỏng bị nó chiếm chỗ. Nếu khối lượng riêng chất lỏng càng nhẹ, thể tích chiếm càng lớn và phù kế càng chìm sâu.

Trong các chất lỏng nhẹ như dầu hỏa, xăng và cồn, phù kế chìm sâu hơn các chất lỏng nặng như sữa, axít. Thực tế thường có hai loại phù kế, một loại đo chất lỏng nặng hơn nước (đánh dấu 1,000 cho nước ở đỉnh), loại kia cho chất lỏng nhẹ hơn nước (đánh dấu 1,000 cho nước ở đáy).

## Ứng dụng
Chất lượng của nhiều chất lỏng thương mại, như nước ngọt, axít sulfuric, cồn, rượu vang, phụ thuộc nhiều vào khối lượng riêng của chúng. Do vậy phù kế được dùng nhiều trong thương mại.

Loại phù kế được thiết kế đặc dụng cho sữa, gọi là "lactometer". Sữa bò có khối lượng riêng chừng 1,027 đến 1,035 gam trên xentimét khối; và phù kế cho sữa thường chỉ thể hiện 2 chữ số thập phân cuối trong dải 20 đến 40. Loại phù kế cho rượu còn gọi là "alcoholometer". "Saccharometer" là tên gọi phù kế cho nước ngọt. **Nhiệt phù kế** là phù kế có thêm nhiệt kế bên trong; loại này giúp đo các chất lỏng có khối lượng riêng thay đổi theo nhiệt độ.
## Xem thêm
* Lực đẩy Ácsimét
## Tham khảo
Người băng Ötzi

**Người băng Ötzi** (viết *[[telex|telex ASCII]]* là **Oetzi**), **Người băng Đức**, và **Similaun Mummy** là các tên hiệu hiện đại đặt cho một xác ướp tự nhiên được bảo quản rất tốt của một người đàn ông từ khoảng năm 3300 TCN, được tìm thấy năm 1991 tại một sông băng ở Ötztal Alps, gần biên giới giữa Áo và Ý.

## Tham khảo
Bệnh lý bẩm sinh

**Bệnh bẩm sinh** hay **dị tật bẩm sinh** (tiếng Anh: *congenital disorder*) là tên gọi chung của các bệnh có sẵn khi sinh ra. Nhiều bệnh có thể được chẩn đoán trước khi sinh hay vừa sinh ra trong khi một số bệnh khác chỉ biểu hiện nhiều năm sau khi sinh. Bệnh bất thường bẩm sinh có thể do bất thường di truyền, tai biến trong tử cung hay rối loạn trong quá trình hình thành của phôi, thai. Nhiều bệnh bất thường bẩm sinh vẫn chưa được biết nguyên nhân.

Bệnh bất thường bẩm sinh (BTBS) bao gồm những bất thường từ nhẹ như vảy đỏ trên da cho đến nặng như bệnh tim bẩm sinh hay sinh ra không có tay, chân. Nhiều bệnh ảnh hưởng đến chuyển hóa trong cơ thể. Những bất thường trầm trọng (như não không hình thành) làm tử vong trước khi sinh.

Bệnh BTBS đứng đầu các bệnh gây tử vong trẻ sơ sinh (2/1000 - theo thống kê tại Hoa Kỳ).

Khoảng 2 - 3% trẻ sơ sinh bị BTBS đáng kể. Bất thường nhiều nhất ở não (1%), tim (0,8%), thận (0,4%) và tứ chi (0,2%). Trong những bệnh bẩm sinh gây tử vong cho trẻ sơ sinh, bệnh tim đứng đầu (28%), theo sau là bệnh bất thường nhiễm sắc thể và đường phổi (15%) và bệnh não (12%).

Khoảng 25% BTBS là do bất thường của hệ thông tin di truyền - nghĩa là thay đổi bất thường trong gene. Chừng 5% bị bất thường trong nhiều hoặc hết thảy nhiễm sắc thể (*chromosome*). Nhiều BTBS xảy ra vì cha hay mẹ có mang mầm bệnh trong gene, một số khác là do biến dạng của nhiễm sắc thể trong thời phôi thai.

Ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài tác động vào người mẹ cũng có thể gây ra BTBS:
* Dinh dưỡng: Thiếu chất folic acid (hở cột sống).
* Độc tố: Thủy ngân trong thức ăn như cá biển lớn.
* Dược phẩm: Phenytoin (sứt môi, hư tim); Thalidomide (cụt tay).
* Nhiễm trùng hay siêu vi trùng: giang mai và sởi Đức (mù, dị tật tim, dị tật hệ thần kinh).

Một số lớn trẻ em sinh ra bị BTBS nhưng không rõ lý do.

## Tham khảo
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên

**Trường Đại học Khoa học Tự nhiên** có thể là:
* Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
* Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Mạ

**Mạ** là tên gọi của:

*Người Mạ: tên một bộ tộc thiểu số sống tại khu vực cao nguyên Di Linh thuộc nam Tây Nguyên, Việt Nam hiện nay
*Tiểu quốc Mạ: tên một tiểu quốc của người Mạ, tồn tại từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 17 ở cao nguyên Di Linh
*Mạ: tên cây lúa non
*Kỹ thuật mạ điện *Galvano* phủ lớp kim loại lên một vật.
* Mạ: cách gọi người mẹ ở một số vùng tại miền Trung (Bắc Trung Bộ), Việt Nam.

## Xem thêm
*
Cao su tự nhiên

**Cao su tự nhiên** hay **cao su thiên nhiên** là loại vật liệu được sản xuất từ mủ cây cao su (*Hevea brasiliensis*) của họ Đại kích (*Euphorbiaceae*).

Những người dân Nam Mỹ là những người đầu tiên phát hiện và sử dụng cao su tự nhiên ở thế kỷ 16. Nam Mỹ vẫn là nguồn chính của mủ cao su với số lượng rất hạn chế được sử dụng trong nhiều thế kỷ 19. Tuy nhiên, vào năm 1876, Henry Wickham nhập lậu 70.000 Para hạt giống cây cao su từ Brazil và đã giao cho Kew Gardens,Anh. Chỉ 2.400 trong số này nảy mầm, sau đó cây con sau đó được gửi đến Ấn Độ, Sri Lanka, Indonesia, Singapore, và Malaya thuộc Anh. Malaya sau này trở thành nhà sản xuất lớn nhất của cao su. Trong
những năm 1900, các Bang Tự do Congo ở châu Phi cũng là một nguồn quan trọng của mủ cao su tự nhiên, chủ yếu được thu thập bởi lao động cưỡng bức. Liberia và Nigeria cũng bắt đầu sản xuất cao su.

Ở Ấn Độ, canh tác thương mại của cao su tự nhiên đã được thực hiện bởi các chủ đồn điền người Anh, mặc dù những nỗ lực thử nghiệm để phát triển cao su trên quy mô thương mại ở Ấn Độ được bắt đầu rất sớm vào năm 1873 tại Vườn Bách thảo Calcutta. Đồn điền thương mại đầu tiên Heave ở Ấn Độ đã được thành lập tại Thattekadu ở Kerala vào năm 1902.

Tại Singapore và Malaysia, sản xuất thương mại cao su đã được rất nhiều thúc đẩy bởi Sir Henry Nicholas Ridley, người từng là Giám đốc khoa học đầu tiên của Vườn Bách thảo Singapore 1888-1911. Ông phân phối hạt giống cao su cho nhiều người trồng và phát triển các kỹ thuật đầu tiên để khai thác mủ mà không gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho cây.Henry Wickham hái hàng ngàn hạt ở Brasil vào năm 1876 và mang những hạt đó đến Kew Gardens (Anh) cho nảy mầm. Các cây con được gửi đến Colombo, Indonesia, và Singapore.

Tuy nhiên, việc sử dụng cao su trở nên phổ biến chỉ khi quá trình lưu hóa cao su được các nhà hóa học tìm ra vào năm 1839. Khi đó, cao su tự nhiên chuyển từ trạng thái chảy nhớt sang trạng thái đàn hồi cao.

Ngoài cây cao su, các loại cây khác có thể cho mủ là đa búp đỏ (*Ficus elastica*), các cây *[[đại kích]]*, và bồ công anh thông thường. Tuy các loài thực vật này chưa bao giờ là nguồn cao su quan trọng, Đức đã thử sử dụng những cây đó trong Chiến tranh thế giới thứ hai khi nguồn cung cấp cao su bị cắt. Nghiên cứu về việc này kết thúc khi cao su tổng hợp được phát triển.

Tỷ trọng của nó là 920&nbsp;kg/m³.

## Cấu tạo hóa học
Về mặt hóa học, cao su thiên nhiên là polyisopren - polyme của isopren.




Mạch đại phân tử của cao su thiên nhiên được hình thành từ các mắt xích isopren đồng phân cis liên kết với nhau ở vị trí 1,4.




Ngoài đồng phân cis 1,4, trong cao su thiên nhiên còn có khoảng 2% mắt xích liên kết với nhau ở vị trí 3,4.

Có cấu tạo tương tự với cao su thiên nhiên, nhựa cây Gutapertra được hình thành từ polyme của isopren đồng phân trans 1,4.

## Tính chất
### Tính chất vật lý
Ở nhiệt độ thấp, cao su thiên nhiên có cấu trúc tinh thể. CSTN kết tinh với vận tốc nhanh nhất ở -25&nbsp;°C. CSTN tinh thể nóng chảy ở 40&nbsp;°C.

Cao su thiên nhiên tan tốt trong các dung môi hữu cơ mạch thẳng, mạch vòng và CCl4. Tuy nhiên, CSTN không tan trong rượu và xetôn.

### Tính chất khác

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Nguyễn Ngọc Bích

**Nguyễn Ngọc Bích** là một tên gọi thông dụng tại Việt Nam. Một số nhân vật lịch sử Việt Nam cùng tên như:

* Nguyễn Ngọc Bích (1911-1966), kỹ sư và nhà trí thức cách mạng Việt Nam, Ủy viên dự khuyết Ban thường Trực Quốc hội Việt Nam khóa I. Ông là con trai cả của cụ Nguyễn Ngọc Tương, Giáo tông Hội thánh Cao Đài Ban Chỉnh Đạo
* Nguyễn Ngọc Bích (1937-2016), Giám đốc đầu tiên của Ban Việt ngữ RFA
* Tên thật của nhạc sĩ Ngọc Bích (1924 – 2001), một nhạc sĩ tiền chiến Việt Nam. tác giả của *Mộng chiều xuân, Khúc nhạc chiều mơ, Trở về bến mơ*,...
Chung Quân (nhạc sĩ)

**Nguyễn Đức Tiến** (1936 - 1988), là một nhạc sĩ Việt Nam, nổi tiếng qua ca khúc *Làng tôi*.

## Cuộc đời
**Nguyễn Đức Tiến**, có bút danh là **Chung Quân**, sinh ngày 6 tháng 7 năm 1936 tại Hà Nội.

Năm 1952, khi mới 16 tuổi, bản *Làng tôi* của ông đã giành được giải của Công ty điện ảnh, đoàn cải lương Kim Chung ở Hà Nội để làm bản nhạc nền cho phim *[[Kiếp hoa]]*, một trong số ít những phim Việt Nam thực hiện trong thời kỳ này.

Năm 1954, Chung Quân cùng gia đình di cư vào Nam, định cư ở vùng Khánh Hội. Nhờ đã từng học sư phạm chuyên ngành về nhạc và danh tiếng của *Làng tôi*, Chung Quân được Bộ Quốc gia Giáo dục của Đệ Nhất Cộng hòa ưu đãi, cho dạy môn nhạc tại hai trường trung học Chu Văn An, và Nguyễn Trãi. Thời gian giảng dạy ở trường Nguyễn Trãi, Chung Quân là thầy dạy nhạc của nhiều nhạc sĩ nổi tiếng sau này như Ngô Thụy Miên, Vũ Thành An, Đức Huy, Nam Lộc... Cũng khoảng thời gian 1955 - 1956, ông có soạn bản hợp xướng *Sông Bến Hải*, theo một vài ý kiến thì đó là một trường ca có giá trị nghệ thuật, viết về cuộc di cư năm 1954, nhưng về sau không thấy phổ biến rộng rãi.

Theo một vài bài viết của các học trò nhạc sĩ Chung Quân thì trước 1975, ông từng học tại New York, sau đó tốt nghiệp tiến sĩ văn chương tại Anh. Sau năm 1975 ông ở lại Việt Nam và qua đời vào ngày 26 tháng 1 năm 1988 do bị đột quỵ, trong khi đang chơi cờ tướng với người em rể.

Nhạc phẩm *Làng tôi* của Chung Quân trùng tên với 2 ca khúc khác cũng rất nổi tiếng của Văn Cao và Hồ Bắc. Ngoài ra ông còn một vài sáng tác khác.

## Tác phẩm
*Cô gái quê
*Hận kỳ đài
*Gửi chút tình
*Làng tôi
*Mong anh
*Nam Việt
*Sông Bến Hải (hợp xướng)
*Tình mẹ
*Trai Việt

## Tham khảo

## Liên kết ngoài