Sắn dây rừng

**Sắn dây rừng** hay **sắn dây**, **đậu ma núi**, **sắn rừng** (danh pháp: ***Pueraria montana***) là một loài thực vật thuộc họ Đậu.

Loài này có quan hệ gần với 2 loài khác trong chi Sắn dây *[[Chi Sắn dây|Pueraria]]* nghĩa rộng (*[[Pueraria edulis|P. edulis]]*, *[[Neustanthus phaseoloides|P. phaseoloides]]*). Sự khác biệt về hình thái học giữa chúng là rất ít.

## Lịch sử phân loại
Loài này được Carl LInnaeus mô tả năm 1753 như là *Glycine javanica*. Năm 1790, João de Loureiro mô tả nó như là *Dolichos montanus* trong quyển 2 sách *Flora Cochinchinensis*. Năm 1935, Elmer Drew Merrill chuyển nó sang chi *[[Pueraria]]* với danh pháp *Pueraria montana*.

## Các chủng
Dưới đây liệt kê các chủng hiện tại được công nhận, danh pháp đồng nghĩa tương ứng cũng như khu vực phân bố của chúng.
### '''''Pueraria montana''''' var. '''''lobata'''''
***Pueraria montana*** var. ***lobata*** (Willd.) Maesen & S.M.Almeida ex Sanjappa & Predeep, 1992 có các danh pháp đồng nghĩa như sau:
* *Dolichos hirsutus* Thunb., 1794
* *Dolichos lobatus* Willd., 1802
* *Dolichos stipulaceus* Lam., 1786
* *Neustanthus chinensis* Benth., 1861
* *Pachyrhizus thunbergianus* Siebold & Zucc., 1846 nom. illeg.
* *Phaseolus aconitifolius* Roxb., 1832 nom. illeg.
* *Phaseolus cornutus* Blume ex Miq., 1855
* *Phaseolus ficifolius* Schrank, 1822
* *Phaseolus lobatus* (Willd.) Roxb. ex Wight & Arn., 1834
* *Phaseolus trilobus* (L.) Aiton, 1789
* *Pueraria argyi* H.Lév. & Vaniot, 1908
* *Pueraria bodinieri* H.Lév & Vaniot, 1908
* *Pueraria caerulea* H.Lév & Vaniot, 1908
* *Pueraria chinensis* (Benth.) Ohwi, 1936
* *Pueraria harmsii* Rech., 1910
* *Pueraria hirsuta* (Thunb.) Matsum., 1902 nom. illeg.
* *Pueraria koten* H.Lév & Vaniot, 1908
* *Pueraria lobata* (Willd.) Ohwi, 1947
* *Pueraria montana* var. *chinensis* (Ohwi) Maesen & S.M.Almeida ex Sanjappa & Predeep, 1902
* *Pueraria novoguineensis* Warb., 1891
* *Pueraria thunbergiana* (Siebold & Zucc.) Benth., 1865 nom. illeg.
* *Pueraria triloba* (Houtt.) Makino, 1912
* *Pueraria triloba* var. *leucostachya* Honda, 1931
* *Pueraria volkensii* Hosok., 1938
* *Vigna lobata* (Willd.) Endl. ex Miq., 1855
* *Vigna stipulacea* (Lam.) Kuntze, 1891

Khu vực phân bố: Trung Quốc, Nhật Bản, bán đảo Triều Tiên ở phía bắc tới Ấn Độ, Đông Nam Á (nhưng sự có mặt tại Thái Lan và Việt Nam dường như không chắc chắn), New Guinea, Australia ở phía nam. Du nhập vào đông nam Hoa Kỳ, đông bắc Argentina, một số khu vực tại Trung Mỹ, Caribe, châu Phi nhiệt đới, đông nam châu Âu, Pakistan, mọt số đảo trên Thái Bình Dương. 

### '''''Pueraria montana''''' var. '''''montana'''''
Dạng nguyên chủng có các danh pháp đồng nghĩa sau: 
* *Bujacia anonychia* E. Mey., 1836
* *Glycine javanica* L., 1753
* *Pueraria tonkinensis* Gagnep., 1916
* *Shuteria vestita* Benth., 1865 nom. inval.
* *Soja javanica* (L.) Graham ex Wall., 1831
* *Zeydora agrestis* Lour. ex Gomes Mach., 1868

Khu vực phân bố: Từ Ấn Độ về phía đông tới miền bắc Trung Quốc, Thái Lan, Đông Dương, Philippines, Đài Loan, Lưu Cầu.

### '''''Pueraria montana''''' var. '''''thomsonii'''''
***Pueraria montana*** var. ***thomsonii*** (Benth.) M.R.Almeida, 1998:Tên thường gọi: Cát căn, sắn dây, sắn dây củ, cam cát căn. Nó có các danh pháp đồng nghĩa sau:
* *Dolichos grandifolius* Graham ex Wall., 1831 nom. inval.
* *Pueraria lobata* subsp. *thomsonii* (Benth.) H.Ohashi & Tateishi, 1988
* *Pueraria lobata* var. *thomsonii* (Benth.) Maesen, 1985
* *Pueraria thomsonii* Benth., 1867

Khu vực phân bố: Nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, từ Ấn Độ về phía đông tới miền nam Trung Quốc, Thái Lan, Đông Dương, Philippines, Đài Loan, Lưu Cầu. Du nhập vào Hawaii.

## Hình ảnh

Tập tin:Flowering kudzu.jpg
Tập tin:Kudzu field horz2.JPG
Tập tin:Kudzu seed pod.png
Tập tin:Củ sắn dây (kudzu) và củ từ luộc.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*