open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đảo Cò Chi Lăng Nam

**Đảo Cò Chi Lăng Nam** là một khu du lịch sinh thái nổi tiếng ở Hải Dương. Nơi đây có cảnh quan thiên nhiên rộng mở, thoáng đãng, bình yên đậm chất nông thôn Bắc Bộ. Đến với Đảo cò Chi Lăng Nam du khách sẽ được ngồi thuyền thưởng ngoạn cảnh sắc cực kỳ ấn tượng. Một hòn đảo nhỏ nằm giữa mặt hồ mênh mông nước. Từng đàn cò trắng bay rợp trời ríu rít gọi nhau về tổ. Hồ nước rộng thênh thang xanh mát, trên đảo cò đậu san sát trên cây nhìn như những bông hoa trắng nổi bật trên cụm cây xanh tốt. Tất cả tạo nên một không gian vô cùng tuyệt vời để mỗi du khách sau khi thưởng ngoạn sẽ cảm thấy thêm quý, thêm yêu cuộc sống tươi đẹp mà tạo hóa đã ban tặng cho con người.

## Vị trí địa lý

Đảo cò Chi Lăng Nam trực thuộc thôn An Dương, xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương. Khu du lịch sinh thái Đảo cò cách thành phố Hải Dương khoảng 30&nbsp;km, cách thủ đô Hà Nội hơn 60&nbsp;km về phía Nam.

## Lịch sử

Người dân trong vùng các thế hệ truyền lại rằng vùng hồ An Dương ngày xưa từng là cánh đồng chiêm trũng ở giữa có một gò đất nổi lên cao. Vào khoảng thế kỉ XV một trận đại hồng thủy đã làm vỡ đê sông Luộc nước tràn vào ngập trắng cả một vùng. Quanh gò đất cao giữa cánh đồng trũng xuất hiện những xoáy nước khổng lồ rồi tạo thành một hồ nước lớn. Đất lành chim đậu dần dần hòn đảo trở thành nơi trú ngụ của hàng trăm, hàng nghìn con cò.

Nhận thấy đây là cảnh quan thiên nhiên "độc nhất vô nhị" chính quyền địa phương và nhân dân huyện Chi Lăng Nam đã quyết định đề xuất xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên. Từ đây Đảo cò Chi Lăng Nam ra đời và dần trở thành khu du lịch sinh thái nổi tiếng trên địa bàn tỉnh Hải Dương

## Hệ sinh thái Đảo cò

Có tổng diện tích là 31,673 ha Khu sinh thái Đảo cò Chi Lăng Nam có hệ sinh thái động thực vật vô cùng đa dạng với hơn 170 loài ở cả trên đảo và dưới lòng hồ.

Đảo cò là nơi trú ngụ của rất nhiều loài cò, vạc, chim nước quý. Các loài vạc như vạc lưng xanh, vạc xám, vạc sao...Các loài chim nước như iệc xám, chim bói cá, chim trả, cú mèo, cuốc, bồng chanh...Và đặc biệt không thể kể đến cơ man các loại cò như cò ghềnh, cò trắng, cò bợ, cò lửa, có diệc, cò ruồi. Hiện nay ở Đảo cò Chi Lăng Nam thường có khoảng 16.000 con cò và 6.000 con vạc sinh sống.

Đảo là nơi trú ngụ của họ nhà cò vạc còn dưới hồ An Dương sâu và rộng lại là nơi sinh sống của rất nhiều loại cá quý như cá vược, cá chạch, cá bơn, cá nheo, cá chép, cá quả...hay các loại ba ba, rùa, tôm, cua...

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Thăm lại Đảo Cò Chi Lăng Nam
*Thăm đảo cò và vạc "đổi ca" nhau
*Đảo Cò - Nét thiên nhiên hoang sơ giữa đồng bằng Bắc Bộ
Natri ferrocyanide

**Natri ferrocyanide**, còn có tên **tetranatri hexacyanoferrat** hay **natri hexacyanoferrat(II)**, là một loại phức chất của sắt(II) có công thức hóa học **Na<sub>4</sub>Fe(CN)<sub>6</sub>**, tồn tại dưới dạng tinh thể màu vàng trong suốt ở nhiệt độ phòng và phân hủy ở nhiệt độ nóng chảy. Nó tan được trong nước và không tan trong cồn. Mặc dù có mặt phối tử cyanide. natri ferrocyanide không thực sự độc (lượng cho vào hàng ngày cho phép 0–0,025&nbsp;mg/(kg trọng lượng cơ thể)) vì gốc cyanide bị bao chặt quanh kim loại. Tuy nhiên. như với mọi gốc ferrocyanide khác, nó có thể phản ứng với axit hay phân hủy dưới ánh sáng để giải phóng khí hydro xyanua.

Ở dạng ngậm nước, Na4Fe(CN)6·10H2O, nó thỉnh thoảng còn gọi là **prussiate vàng soda (Yellow prussiate of soda – YP Soda)**. Màu vàng là màu của anion ferrocyanide.

## Sử dụng
Natri ferrocyanide là chất phụ gia hóa học dưới số E **E535**. Nó được thêm vào thực phẩm dưới dạng muối ăn. Khi kết hợp với sắt, nó chuyển thành một chất nhuộm màu xanh dương đậm, với thành phần chính là xanh Phổ (Prussian blue). Trong nhiếp ảnh, nó dùng để tẩy, tô màu, và gia cố. Trong công nghiệp dầu mỏ, nóp dùng để loại bỏ gốc thiol. Nó còn được dùng làm chất chống đông để phủ trên các thanh hàn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*http://www.sodium-ferrocyanide.com
Natri persulfat

**Natri pesunfat** (công thức hóa học: **[[natri|Na]]<sub>2</sub>[[lưu huỳnh|S<sub>2</sub>]][[oxy|O<sub>8</sub>]]**) là một hợp chất vô cơ. Nó là một chất oxy hóa mạnh. Nó gây kích thích nặng cho da, mắt, và hệ hô hấp. Nó hầu như không hút ẩm và có điều kiện bảo quản cho thời gian dài. Nó dễ dàng và an toàn để sử dụng bằng tay. Nó khó bắt lửa nhưng giải phóng oxy một cách dễ dàng và giúp các vật liệu khác bắt cháy.

Nó được dùng làm thuốc tẩy, cả nguyên chất (mỹ phẩm cho tóc) và thành phần cho chất tẩy. Nó là sự thay thế cho amoni pesunfat trong hỗn hợp khắc axit cho kẽm và mạch in, và dùng để tẩy sạch đồng và một số kim loại khác bằng axit. Nó là nguồn gốc tự do, làm cho nó trở nên hữu ích như là nguồn khởi đầu các gốc tự do cho phản ứng trùng hợp nhũ tương và cho việc tăng tốc độ gia nhiệt của các chất dính fomandehit thấp. Nó còn là chất điều hòa đất và trong quá trình sản xuất chất nhuộm, biến đổi tinh bột, chất hoạt hóa thuốc tẩy, tác nhân rũ hồ trong sự rũ hồ oxy hóa.

Điều kiện/vật chất tránh trộn với pesunfat là: độ ẩm, nhiệt, ngọn lửa, nguồn cháy, va chạm mạnh, chất khử, vật liệu hữu cơ, natri peroxide, nước, nhôm và bột kim loại.

Natri pesunfat là một chất oxy hóa trong hóa học, ví dụ là trong phản ứng tổng hợp điapocynin từ apocynin có sắt(II) sunfat làm chất kích hoạt:
:
Gốc sunfat hình thành đúng vị trí có thế điện cực chuẩn là 2,7 V.

## Tham khảo
Moussa Ibrahim

**Moussa Ibrahim** (; cũng được chuyển tự latinh thành *Mussa* và *Musa*) là một nhân vật chính trị Libya, phục vụ với vai trò Bộ trưởng Thông tin Libya và người phát ngôn chính thức cho Muammar Gaddafi từ cuối tháng 3 năm 2011. Với chức vụ của mình, ông trở thành một nhân vật nổi bật trong Nội chiến Libya 2011.

## Tiểu sử
Moussa sinh năm 1974 và là thành viên của bộ tộc Qadhadhfa cùng với Gaddafi. Ông có một vợ người Đức và một con trai nhỏ. Ông nghiên cứu chính trị tại Đại học Exeter vào đầu những năm 2000. Ông tham gia nghiên cứu để lấy bằng tiến sĩ triết học về kỹ năng truyền thông tại Royal Holloway, Đại học London, hoàn thành kỳ thi kết thúc vào tháng 5 năm 2010— tuy nhiên ông vẫn chưa chính thức nhận được học vị tiến sĩ. Một trong số các giảng viên của Moussa tại Đại học Exeter, Giáo sư Larbi Sadiki, miêu tả ông là một người lôi cuốn, thân thiện nhưng là một sinh viên đứng đắn.

Ông từng kể trên Sky News: "Tôi đã sống tại Luân Đôn 15 năm. Tôi biết mọi đường phố tại Luân Đôn. Tôi biết cách người dân Anh lịch sự là như thế nào.".

## Bị bắt
Sau khi chính quyền của Gaddafi bị lật đổ, đến ngày 20 tháng 10 năm 2012, chính phủ mới của Lybia tuyên bố rằng họ đã bắt được Moussa Ibrahim tại một điểm kiểm soát ở thành phố Tarhuna. 
## Xem thêm
*Moussa Koussa

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Moussa Ibrahim's Youtube Channel: http://www.youtube.com/user/DrMoussaIbrahim?ob=5#p/u
* Interview video: CNN: Gadhafi spokesman on drug claim– Anderson Cooper interviews Moussa Ibrahim about Gaddafi's claim that hallucinogens are being forced on the protesters for the unrest.  ngày 2 tháng 3 năm 2011.  Retrieved ngày 1 tháng 4 năm 2011.
* Video of Moussa Ibrahim: "Libyan government reacts to Moussa Koussa's defection- video- Gaddafi spokesman Mussa Ibrahim plays down foreign minister's decision, claiming that he was a 'very ill person' who had taken time off to rest", *guardian.co.uk*, ngày 31 tháng 3 năm 2011.  Retrieved ngày 1 tháng 4 năm 2011. (See also the article Moussa Koussa.)
*
Qadhadhfa

**Qadhadhfa** (cũng gọi là *al-Qaddafa*, *Gaddadfa*, *Qaddadfa*, *Gaddafa*; ) là một bộ tộc người Berber bị Ả Rập hóa ở vùng Sirte thuộc tây bắc Libya ngày nay. Ngày nay họ tập trung chủ yếu tại thành phố Sabha.

Họ là những người có uy quyền do có vai trò trong cuộc đảo chính năm 1969 lật đổ Vua Idris của Libya và là bộ tộc của Muammar al-Gaddafi. Trong thời kỳ Libya nằm dưới quyền kiểm soát của Gaddafi, ông đã bổ nhiệm nhiều thành viên trong bộ tộc của mình vào vị trí lãnh đạo.

Nội chiến Libya 2011 nổi ra từ đầu tháng 3 và tiến tới nội chiến, Al-Jazeera ghi nhận rằng các sĩ quan người Qadhadfa đã hành hình 20 sĩ quan tại Firjan.
## Tham khảo

**Current biography yearbook*, Volume 53, H.W. Wilson Company, 1992, p.&nbsp;457.
*Jean-François Bayart, *Global subjects: a political critique of globalization*, Polity, 2007, ISBN 9780745636689, p.&nbsp;56.
*Dirk J. Vandewalle, *Libya since 1969: Qadhafi's revolution revisited*, Palgrave Macmillan, 2008, ISBN  9780230607651, p.&nbsp;73.
Râmnicu Vâlcea

**Râmnicu Vâlcea** là một thành phố România. Thành phố thuộc hạt Vâlcea. Đây là thành phố lớn thứ 22 quốc gia này. Thành phố Râmnicu Vâlcea có dân số 170.656 người (theo điều tra dân số năm 2002), diện tích km2. Thành phố có độ cao 250 mét trên mực nước biển. Râmnicu Vâlcea nằm ở khu vực trung tâm phía nam của Romania. Tại chân núi Nam Carpathia, thành phố nằm ở vị trí khoảng 12&nbsp;km (7,5 dặm) so với dãy núi Cozia và khoảng 40&nbsp;km (25 dặm) từ dãy núi Făgăraş và Lotrului. Giới hạn phía nam của Râmnicu Vâlcea được hình thành bởi cao nguyên Getic và thung lũng Oltului.

Sông Olt chảy qua thành phố Râmnicu Vâlcea, tuyến đường E81 và một trong những tuyến đường sắt quốc gia chính cũng chạy qua thành phố này.
Khu vực này có dân sinh sống kể từ thời Dacia và La Mã. Một pháo đài mới được xây dựng trên vị trí trong thời Trung Cổ. Râmnicu Vâlcea đầu tiên xác nhận trong các quy định của Hoàng thân Mircea cel Bătrân, như "thị trấn vương Râmnic" (ngày 04 tháng 9 năm 1388), và xác nhận là thủ phủ hạt Vâlcea trong cùng thời kỳ (8/1/1392).

## Xem thêm
*Danh sách đô thị România
## Tham khảo
If I Never See Your Face Again

"**If I Never See Your Face Again**" bài hát của Maroon 5 từ album phòng thu thứ hai của nhóm *[[It Won't Be Soon Before Long]]*. Bài hát do chính hai thành viên của nhóm, Adam Levine và James Valentine sáng tác. Một bản remix của bài hát đã được thu âm cùng với nữ ca sĩ Rihanna, và đã được phát hành làm đĩa đơn thứ tư từ album thay cho phiên bản gốc. Remix này cũng có mặt trong bản phát hành lại album *It Won't Be Soon Before Long* của Maroon 5 và bản phát hành lại *[[Good Girl Gone Bad]]* của Rihanna.

Ca khúc do Mike Elizondo, Mark "Spike" Stent và Maroon 5 sản xuất. Nó nhận được một đề cử giải Grammy hạng mục Best Pop Collaboration with Vocals tại Giải Grammy lần thứ 51.

## Thành tích xếp hạng
"If I Never See Your Face Again" xuất hiện lần đầu trên ''Billboard'' Hot 100 Mỹ tại vị trí 57, tuy nhiên lại không thành công trong việc lọt vào top 50. Ngày 8 tháng 6 năm 2008, tuần *Good Girl Gone Bad: Reloaded* được phát hành, bài hát xếp hạng trên UK Singles Chart tại vị trí 29. Vị trí cao nhất của nó trên bảng xếp hạng này là 28, đạt được 2 tuần sau đó. Đây cũng là đĩa đơn đạt vị trí xếp hạng thấp nhất của Rihanna cho đến nay và là đĩa đơn đầu tiên của cô không lọt vào được top 20.

## Danh sách track

## Bảng xếp hạng và doanh số chứng nhận

### Xếp hạng tuần

### Lượng tiêu thụ

## Tham khảo
Focșani

**Focşani** (; ; ) là một thành phố România. Thành phố là thủ phủ hạt Vrancea. Đây là thành phố lớn thứ 26 quốc gia này. Thành phố Focşani có dân số 103.219 người (theo điều tra dân số năm 2002), diện tích km2. Thành phố có độ cao 55 mét trên mực nước biển. Thành phố nằm bên hai bờ sông Milcov.
Focşani nằm ở một điểm hội tụ cho những phay địa chất kiến tạo, điều này làm tăng nguy cơ động đất trong vùng lân cận. Đây là một trong sản xuất rượu vang nổi tiếng nhất khu vực ở Romania, Odobeşti về phía tây bắc. Weisse von Fokshan là một loại rượu nổi tiếng, địa phương và vùng lân cận là giàu khoáng chất như sắt, đồng, than đá, và dầu khí.
Thành phố quản lý hai làng, Mândreşti-Moldova và Mândreşti-Munteni.
Là một đô thị trấn biên giới Moldavian-Wallachian, Focşani phát triển thành một trung tâm thương mại quan trọng nằm giữa Đế chế Nga và các nước vùng Balkan. Một Đại hội giữa Đế quốc Nga và Ottoman nhà ngoại giao đã diễn ra gần thành phố vào năm 1772. Gần thị trấn này, Ottoman đã phải chịu một thất bại nghiêm trọng dưới tay của các lực lượng đồng minh của chế độ quân chủ Habsburg theo Hoàng tử Frederick Josias của Saxe-Coburg-Saalfeld và Đế quốc Nga dưới Alexander Suvorov vào năm 1789 (xem trận Focşani).

## Xem thêm
*Danh sách đô thị România
## Tham khảo
Târgu Jiu

**Târgu Jiu** là một thành phố România. Thành phố là thủ phủ của hạt Gorj. Đây là thành phố lớn thứ 27 quốc gia này. Thành phố Târgu Jiu có dân số 96.562 người (theo điều tra dân số năm 2002), diện tích km2. Thành phố có độ cao 205 mét trên mực nước biển. Thành phố nằm ở hai bên bờ sông Jiu và thành phố lấy một phần con sông này trong tên gọi. Có 8 làng thuộc thành phố này quản lý là: Bârseşti, Drăgoeni, Iezureni, Polata, Preajba Mare, Româneşti, Slobozia và Ursaţi.

## Xem thêm
*Danh sách đô thị România
## Tham khảo
VTV Cup 2008

**[[VTV Cup|Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup]] 2008** là giải đấu lần thứ năm với sự phối hợp tổ chức của Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam. Giải đấu được tổ chức tại nhà thi đấu đa năng thành phố Cần Thơ. Giải đấu được sự tài trợ chính của mạng điện thoại Mobifone, nên còn được gọi là giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Mobifone Cup 2008. Giải đấu được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 38 năm ngày phát sóng đầu tiên của Đài THVN và cũng là một trong những hoạt động chào mừng "Năm Du lịch Quốc gia Mekong - Cần Thơ 2008".

## Các đội tham dự
* Việt Nam
* Zhetyssu
* Úc
* Thái Lan (Thực chất là trẻ Thái Lan)
* New Zealand
* CHDCND Triều Tiên

## Truyền hình
*Các trận đấu được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV3, Đài Truyền hình Việt Nam và Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Cần Thơ (THTPCT). Các buổi truyền hình trực tiếp do Ban Thể thao - Giải trí - Thông tin Kinh tế (VTV3) và Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Thành phố Cần Thơ (CVTV, sau này là VTV Cần Thơ) thực hiện.

## Thể thức thi đấu
6 đội thi đấu vòng tròn một lượt. 4 đội đừng đầu sẽ xác định 2 trận bán kết, các đội thắng ở trận bán kết sẽ vào tranh trận chung kết, 2 đội thua sẽ vào trận tranh giải ba.

## Giai đoạn vòng bảng
### Bảng đấu

### Kết quả

 

|}

## Vòng tranh thứ hạng

### Bán kết

|}

### Tranh hạng 3

|}

### Chung kết

|}

## Xếp hạng chung cuộc

## Các giải thưởng cá nhân
* Vận động viên xuất sắc toàn diện: Jong Jin-sim
* Vận động viên tấn công xuất sắc nhất:Kim Yong Mi
* Vận động viên chắn bóng tốt nhất:Nguyễn Thị Ngọc Hoa
* Vận động viên chuyền hai tốt nhất:Svlenger
* Vận động viên phát bóng tốt nhất:Rotyttsikova
* Vận động viên phòng thủ tốt nhất:Tạ Diệu Linh
* Vận động viên bắt bước một tốt nhất:Pattunhasat
* Hoa khôi VTV Mobiphone Cup 2008: Phạm Thị Yến(Việt Nam)

## Tham khảo
Tulcea

**Tulcea** [cách đọc: "Tul-chê-a"] là một thành phố của România. Thành phố thuộc hạt Tulcea. Đây là thành phố lớn thứ 28 quốc gia này. Thành phố Tulcea có dân số 73.707 người (theo điều tra dân số năm 2011), diện tích 177.24 km2. Thành phố có độ cao 30 mét trên mực nước biển.

Thành phố này có nhà máy đóng tàu Vard Tulcea SA của Rumani, nơi có hàng trăm công nhân Việt Nam làm việc theo hợp đồng xuất khẩu lao động, chủ yếu là thợ hàn (số liệu thống kê năm 2017).

## Lịch sử

Tulcea được thành lập vào thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên, với tên ban đầu là Aegyssus.
Tulcea được đề cập tới lần đầu tiên với tên hiện tại của nó vào năm 1506, trong hồ sơ hải quan Ottoman. Khi đó, nó được miêu tả như là một "trung tâm giao thương quan trọng".

## Dân cư
Theo điều tra dân số năm 2011, Tulcea có dân số 73.707 người, trong đó 93,2% là người gốc Rumani. Các nhóm thiểu số đáng kể bao gồm người Nga Lippovan (2,6%), người Di-gan (1,4%) và người Thổ (1,2%). Hầu hết người bản địa Bungary rời thị trấn vào năm 1941 theo Hiệp ước Craiova.

## Kinh tế - Văn hóa - Du lịch
Tulcea hiện nay là thành phố công nghiệp với đóng tàu là một trong những ngành mũi nhọn.

Tulcea cũng là đầu mối giao thông, cửa ngõ để du khách có thể tới tham quan đồng bằng châu thổ sông Da-nuýp, một di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận.

Tulcea và tỉnh Bến Tre của Việt Nam bắt đầu có sự hợp tác văn hóa và kinh tế từ năm 2014. Năm 2015 đoàn văn hóa nghệ thuật tỉnh Bến Tre đã sang tham gia lễ hội văn hóa truyền thống quốc tế được tổ chức tại Tulcea. 
## Notable people

*Crin Antonescu, former President of the Senate of Romania
*Georges Boulanger, violinist
*Alexandru Ciucurencu, painter
*Stefan Karadzha, Bulgarian revolutionary, studied in Tulcea and is associated with the town.
*Grigore Moisil, mathematician
*Dimitar Petkov, Bulgarian Prime Minister
*Tora Vasilescu, actress

## Thành phố kết nghĩa

Tulcea có kết nghĩa với các thành phố sau đây:

## Tham khảo
**Notes**

**Bibliography**
* Brătianu, G. I. Les Bulgares à Cetatea Albă (Akkerman) au debut du XIVeme siècle-Byz, 2, 1926, 153-168
* Laiou, A. E. Constantinople and the Latins (Foreign Policy of Andronicus II, 1282–1328). Cambridge, Mass., 1972.
* Nicephorus, p.&nbsp;34
* Theophanes, p.&nbsp;357-358

## Liên kết ngoài

* Tulcea City Hall
* Tulcea County Prefecture
* Tulcea County Council
Những đứa con của Gấu Mẹ vĩ đại (phim)

**Những đứa con của Gấu Mẹ vĩ đại** (tiếng Đức: *Die Söhne der großen Bärin*) là một phim Viễn Tây Đỏ của đạo diễn Josef Mach, ra mắt lần đầu năm 1966.

## Nội dung
Phỏng theo tập sách rất nổi tiếng cùng tên của nữ văn sĩ Liselotte Welskopf-Henrich, bối cảnh phim diễn ra vào những năm 70 thế kỷ XIX. Tại một quán rượu gần đồn Smith (một nơi nào đó ở Minnesota), sĩ quan cảnh sát Fred Clark, biệt danh Cáo Hung, đã giết chết già làng Mattotaupu, một trong những thủ lĩnh bộ tộc Dakotskih, vì ông ta từ chối tiết lộ địa điểm nơi cất giấu vàng. Clark trở thành kẻ thù riêng của Tokei-Ito, con trai của Mattotaupy.

Hai năm đã trôi qua. Sự căng thẳng giữa chính phủ và các bộ lạc Dakotskih đã đạt đến đỉnh cao của nó. Trên ngọn Đồi Đen người ta đã tìm thấy mỏ vàng. Người Da Đỏ vẫn chiếm giữ hầu hết các lãnh thổ có mang trữ lượng vàng này, vì vậy các mỏ không thể bắt đầu khai thác được. Vì điều này, đồn Smith (các pháo đài Mỹ thường lấy tên người chỉ huy để đặt cho đồn bốt của họ) đã cất quân đi đánh đuổi các bộ lạc người Da Đỏ…

Sau nhiều cuộc giao tranh cuối cùng số phận của những người Da Đỏ cũng được định đoạt.

## Diễn viên
* Gojko Mitić: Tokei-ihto
* Jiří Vršťala: Red Fox
* Rolf Römer: Tobias Wolfshäuptling
* Hans Hardt-Hardtloff: Major Samuel Smith
* Gerhard Rachold: Leutnant Roach
* Horst Jonischkan: Adams
* Jozef Majerčík: Tschetansapa
* Jozef Adamovič: Tschapa
* Milan Jablonský: Donner vom Berge
* Hannjo Hasse: Pitt
* Helmut Schreiber: Ben
* Rolf Ripperger: Joe
* Brigitte Krause: Jenny
* Karin Beewen: Cate Smith
* Ruth Kommerell: Tashina
* Kati Székely: Uinonah
* Zofia Słaboszowska: Mongschongschah
* Slobodanka Marković: Sitopanaki
* Hans Finohr: Hawandschita
* Adolf Peter Hoffmann: Mattotaupa
* Martin Tapák: Schonka
* Horst Kube: Thomas
* Walter E. Fuß: Theo
* Sepp Klose: Taschunka-witko
* Jozo Lepetić: Bill
* Herbert Dirmoser: Alter Rabe
* Willi Schrade: Tatokano
* Günter Schubert: Feldger
* Franz Bonnet: Taschunka-witkos Vater
* Dietmar Richter-Reinick: Leutnant Warner
* Blanche Kommerell: Eenah
* Johannes Wieke: Zivilist
* Henry Hübchen: Hapedah

## Ê-kíp
## Hậu trường

## Tham khảo

* Gojko Mitic với "Những đứa con của Gấu Mẹ vĩ đại"
* Thông tin trên Website Progress-Film.DE
Tên lửa nước

**Tên lửa nước** là một loại mô hình tên lửa sử dụng nước làm nhiên liệu tạo lực đẩy. Vật liệu chính để chế tạo tên lửa nước thường là các chai nước giải khát. Khi trong chai xuất hiện áp suất lớn, nước sẽ bị ép xuống phía dưới và tác dụng lực trực tiếp lên mặt đất. Mặt đất lúc này sinh ra một lực phản lại hướng lên trên, đẩy tên lửa nước bay lên khỏi mặt đất.

Lực đẩy này được gọi là phản lực và xuất hiện do sự tác động qua lại giữa nước, không khí và môi trường bên ngoài. Theo định luật III Newton, lực tác dụng và phản lực luôn tồn tại đồng thời nên khi nước bị đẩy xuống càng mạnh thì tên lửa nước sẽ bay lên càng cao.

## Bộ phận
Các hệ thống tên lửa nước thông thường thường được chia làm 2 bộ phận chính: bệ phóng, và thân tên lửa.
Bệ phóng là bộ phận phía dưới của hệ thống, có tác dụng giữ phần thân tên lửa cố định, truyền không khí từ máy bơm vào tên lửa và định hướng tên lửa khi mới rời khỏi dàn phóng. Bộ phận dàn thường được làm bằng ống nước, để có khả năng thông khí, và nhôm dùng để làm phần định hướng. Ngoài ra, thân tên lửa là bộ phận phía trên của hê thống, là phần sẽ bay lên khi hệ thống được kích hoạt. Thân tên lửa có thể làm từ nhiều loại vật liệu, chủ yếu dùng chai nhựa có dung tích 1,5L hoặc cao hơn.

## Nguyên lý hoạt động
Tên lửa nước hoạt động theo nguyên tắc phản lực: không khí được bơm vào trong thân tên lửa làm gia tăng áp suất.Khi tên lửa được phóng,do áp suất trong thân tên lửa cao hơn bên ngoài nên không khí sẽ phun ra ngoài theo lỗ hổng ở đuôi tên lửa (miệng chai).

Tên lửa sẽ được đẩy về phía trước theo định luật bảo toàn động lượng: MV=m/v

Trong đó:

* M: Là khối lượng của tên lửa.
* V: vận tốc của tên lửa.
* m: khối lượng của khí và nước phun ra.
* v: vận tốc của khí và nước.

Như vậy, nước được cho vào tên lửa nhằm tăng khối lượng và động lượng vật chất phun ra và sẽ làm tăng vận tốc của tên lửa. lượng nước chiếm 1/5 thể tích chai làm tên lửa là tối ưu. Sau đó tạo áp suất trong chai bằng không khí nén từ đồ bơm xe đạp, lên đến 125 N.

Nước và khí được nén bên trong quả tên lửa điều này tạo nên một dạng thế năng vì là bị nén và khi lực nén đó được giải phóng ra bên ngoài đẩy nước ra khỏi từ đuôi tên lửa nước tạo thành lực đẩy và đẩy tên lửa lên cao. Đôi khi những người chơi nghiệp dư sử dụng các chất phụ thêm khác vào nước để nâng cao hiệu suất bay cao và đẹp của tên lửa nước.

Áp suất sau khi được giải phóng ra ngoài thì kéo theo lượng nước phun ra từ đuôi tên lửa nước với một tốc độ rất nhanh cho đến khi lượng nước hết và áp suất bên trong tên lửa nước bằng với áp suất khí quyển.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Hội Tên Lửa Nước Việt Nam (VNW)
Jang Seo-hee

**Jang Seo-hee** (, sinh ngày 5 tháng 1 năm 1972) là một nữ diễn viên người Hàn Quốc. Cô được biết đến nhiều nhất qua vai chính trong các phim truyền hình ăn khách tại Hàn Quốc như Oh Soon Jin, Cô bé lọ lem, Sự quyến rũ của người vợ. Trong một cuộc khảo sát của Trung Quốc năm 2007 của các diễn viên Hàn Quốc có ảnh hưởng nhất, Seo Hee là nữ diễn viên xếp hạng cao nhất và đã được đứng thứ 7 trong xếp hạng tổng thể. Gần đây, cô vào vai bác sĩ Seo Hye Young trong phim truyền hình Obstetrics and Gynecology Doctors của đài SBS.

## Danh sách phim

### Phim truyền hình

### Phim điện ảnh

## Giải thưởng
* 1991 Giải thưởng nghệ thuật Baeksang: Nữ diễn viên mới xuất sắc
* 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Nữ diễn viên của năm do báo chí đề cử
* 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Giải thưởng lớn Dae Sang (Nàng tiên cá)
* 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Giải thường nữ diễn viên xuất sắc (Nàng tiên cá)
* 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Giải thưởng nữ diễn viên được yêu thích nhất
* 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Giải thưởng được yêu thích của dân cư mạng
* 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Cặp đôi đẹp nhất với Kim Sung Min
* 2004 Giải thưởng Ngôi sao Hallyu của Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch (Hàn Quốc)
* 2006 Liên hoan phim Chun-Sa: Giải thưởng Văn hóa Hallyu
* 2009 Ngôi sao, Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải
* 2009 Giải thưởng phim truyền hình SBS: Giải thưởng ngôi sao mới
* 2009 SBS Giải thưởng phim truyền hình SBS: Giải thưởng lớn Daesang (Sự quyến rũ của người vợ)
* 2017: Nữ chủ Giao Thái Điện vai Cung Huệ vương hậu Hàn Tuệ Dung /Trinh Hiển vương hậu Trương Tuệ Liên.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Jang Seo Hee tại HanCinema
Người tù khổ sai (phim 1973)

**Papillon** là bộ phim dựa theo cuốn tự truyện rất nổi tiếng của Henri Charrière, do Mỹ và Pháp sản xuất năm 1973, Franklin J. Schaffner đạo diễn. Phim được đề cử hai giải Oscar.

## Nội dung

## Diễn viên

## Ê-kíp
## Xem thêm
Shanti Devi

**Shanti Devi** (11 tháng 12 năm 1926 - 27 tháng 12 năm 1987) sinh ra ở Delhi, Ấn Độ  Cô bắt đầu tuổi thơ vào thập niên 1930 và tuyên bố răng cô ghi nhớ chi tiết của một cuộc sống quá khứ. Trường hợp đã được đưa đến sự chú ý của Mahatma Gandhi, người đã thiết lập một ủy ban để điều tra, báo cáo đã được xuất bản vào năm 1936 Hai báo cáo được viết vào thời điểm đó, quan trọng của những tuyên bố tái sinh, và một bác bỏ Sau này Shanti Devi đã được phỏng vấn một lần nữa, và một tác giả Thụy Điển đã đến thăm cô hai lần đã viết một cuốn sách về trường hợp này.

Theo các ghi chép này, khi cô được bốn tuổi, cô nói với cha mẹ của mình rằng nhà thực sự của mình là ở Mathura, nơi chồng cô sống, khoảng 145&nbsp;km từ nhà cô ở Delhi.
Được cha mẹ khuyến khích, cô bé chạy ra khỏi nhà lúc lên sáu tuổi, cố gắng đếm Mathura. Trở về nhà, cô tuyên bố tại trường học rằng cô đã kết hôn và đã chết mười ngày sau khi có sinh ra một đứa trẻ. Cuối cùng được phỏng vấn bởi giáo viên và hiệu trưởng của mình, cô dùng những từ ngữ từ tiếng Mathura và tiết lộ tên của người chồng thương gia, "Kedar Nath". Hiệu trưởng đã xác định một thương gia tên trong Mathura, người đã bị mất vợ của mình, Lugdi Devi, chín năm trước, mười ngày sau khi đã sinh một đứa con trai. Kedar Nath đến Delhi, giả vờ là anh trai của ông, nhưng Shanti Devi ngay lập tức nhận ra anh ta và con trai của Lugdi Devi. Khi cô biết một số chi tiết của cuộc sống với vợ của ông Kedar Nath, ông đã nhanh chóng thuyết phục rằng Shanti Devi đã thực sự hóa thân của Lugdi Devi. Khi Mahatma Gandhi nghe nói về trường hợp này, ông đã gặp các trẻ em và thiết lập một ủy ban để điều tra. Ủy ban đã đến với Shanti Devi Mathura, đến ngày 15 tháng 11, năm 1935. Ở đó, cô nhận ra một số thành viên trong gia đình, bao gồm cả ông nội của Lugdi Devi. Cô phát hiện ra rằng Kedar Nath đã bị bỏ quên để giữ một số những lời hứa ông đã thực hiện cho Lugdi Devi trên giường bệnh của cô. Cô sau đó đi về nhà với cha mẹ cô. Báo cáo của ủy ban kết luận rằng Shanti Devi đã thực sự hóa thân của Lugdi Devi.

Shanti Devi đã không kết hôn. Cô nói với câu chuyện của cô một lần nữa vào cuối những năm 1950, và một lần nữa vào năm 1986 khi cô được phỏng vấn bởi Ian Stevenson và KS Rawat. Trong cuộc phỏng vấn này, cô cũng liên quan đến kinh nghiệm gần chết của cô trong khi Lugdi Devi đã qua đời. KS Rawat tiếp tục nghiên cứu của ông vào năm 1987, và các cuộc phỏng vấn cuối cùng đã diễn ra chỉ bốn ngày trước khi bà qua đời vào ngày 27 Tháng Mười Hai 1987.

"Shanti Devi" có nghĩa là "Nữ thần của hòa bình" trong tiếng Phạn.

## Tham khảo
Dunaújváros

**Dunaújváros** là một thành phố Hungary. Thành phố thuộc Trung Transdanubia trong hạt Fejér. Thành phố Dunaújváros có dân số 48.562 người (theo điều tra dân số năm 2009), diện tích km2. Thành phố có độ cao mét trên mực nước biển. Thành phố được xây trong thập niên 1950 trong thời kỳ công nghiệp hóa đất nước này.
## Xem thêm
*Danh sách thành phố và thị trấn Hungary
## Tham khảo
Cúp bóng đá Nam Mỹ 2011 (Bảng A)

**Bảng A của Cúp bóng đá Nam Mỹ 2011** là một trong ba bảng đấu của Cúp bóng đá Nam Mỹ 2011 bao gồm các đội tuyển Argentina, Bolivia, Colombia và Costa Rica. Bảng đấu thi đấu từ ngày 1 tháng 7 đến ngày 11 tháng 7.

Kết quả chung cuộc là Colombia dẫn đầu bảng và gặp Peru, Argentina về nhì và gặp Uruguay— đội nhì bảng C ở tứ kết. Costa Rica và Bolivia bị loại sau vòng đấu bảng.

## Bảng xếp hạng



*Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (GMT -3).*

## Argentina - Bolivia

## Colombia - Costa Rica

## Argentina - Colombia

## Bolivia - Costa Rica

## Colombia - Bolivia

## Argentina - Costa Rica

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web chính thức Cúp bóng đá Nam Mỹ 2011
Šiauliai

**Šiauliai** (Tiếng Đức: *Schaulen)* là một thành phố Litva. Thành phố thuộc hạt Šiauliai, khu tự quản thành phố Šiauliai. Đây là thành phố lớn 4 thứ quốc gia này. Thành phố Šiauliai có dân số 133.883 người (theo điều tra dân số năm 2008, so với 127.059 người năm 2001), diện tích km2.

## Khí hậu

## Xem thêm
*Danh sách thành phố Litva
## Tham khảo
Tháng 7 năm 2011

**[[Tháng bảy|Tháng 7]] năm [[2011]]** bắt đầu vào Thứ Sáu và kết thúc sau 31 ngày vào Chủ Nhật.

## [[Chủ đề:Thời sự]]

## Tham khảo
Vũ Xuân Hồng

**Vũ Xuân Hồng** (sinh 4 tháng 1 năm 1950), quê quán tại xã Yên Mạc, huyện Yên Mô (nay là xã Yên Mô), tỉnh Ninh Bình; là một chính khách Việt Nam. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 27 tháng 2 năm 1968, Ông nguyên là Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị Việt Nam; Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Đại biểu Quốc hội Việt Nam (khóa X, XI, XII, XIII), Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội (khóa XII, XIII); Bí thư Trung ương đoàn thanh niên cộng sản Hồ chí minh  
## Trình độ
*Cử nhân tiếng Nga, Anh, Italia;
*Cử nhân chính trị.
## Phong tặng
*Huân chương Độc lập;
* Huân chương lao động hạng Nhì;
*Huân chương hữu nghị của Nga, Lào, Cuba, Mông Cổ và một số nước khác.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Tiểu sử đại biểu quốc hội Vũ Xuân Hồng
Zing Music Awards

**Zing Music Awards** là một giải thưởng âm nhạc trực tuyến được tổ chức thường niên bởi Zing từ năm 2010.

## Các đợt trao giải
* Lần thứ 1: Zing Music Awards 2010
* Lần thứ 2: Zing Music Awards 2011
* Lần thứ 3: Zing Music Awards 2012
* Lần thứ 4: Zing Music Awards 2013
* Lần thứ 5: Zing Music Awards 2014
* Lần thứ 6: Zing Music Awards 2015
* Lần thứ 7: Zing Music Awards 2016
* Lần thứ 8: Zing Music Awards 2017
* Lần thứ 9: Zing Music Awards 2018
* Lần thứ 10: Zing Music Awards 2019
* Lần thứ 11: Zing Music Awards 2020

## Các giải thưởng và nghệ sĩ đoạt giải
### Hạng mục giải thưởng của năm

#### 2010-2011: Nghệ sĩ của năm

Nghệ sĩ của năm do Nhà báo đề cử và Hội đồng Nghệ thuật bình chọn, theo tiêu chí: nghệ sĩ có hoạt động nổi bật nhất trong năm (cả lĩnh vực nghệ thuật và xã hội...)

#### 2012: Các hạng mục của năm
Do hội đồng nghệ thuật bình chọn

Do nhà báo và hội đồng nghệ thuật bình chọn

#### 2013-2019: Các hạng mục của năm
Do hội đồng nghệ thuật bình chọn

### Hạng mục giải thưởng theo thể loại nhạc
Hạng mục giải thưởng theo thể loại nhạc do cộng đồng bình chọn.

### Hạng mục giải thưởng do cộng đồng bình chọn

### Hạng mục giải thưởng khác
#### 2010-2011: Top 10 trên số lượt nghe, download, phản hồi cao nhất

#### 2012: Hạng mục dựa vào chỉ số Z (căn cứ vào lượt nghe, xem, thích, bình luận, chia sẻ, đánh giá trên Zing Mp3)

#### 2013-2016: Hạng mục dựa trên bảng xếp hạng Zing

## 10 nghệ sĩ và 10 ca khúc xuất sắc nhất năm
Từ năm 2022, Zing MP3 – đơn vị tổ chức của Zing Music Awards – không còn tổ chức giải thưởng mà thay vào đó cùng với hội đồng chuyên gia âm nhạc trong nước và quốc tế xét chọn, công bố Top 10 nghệ sĩ và ca khúc xuất sắc của năm.

## Ghi chú
* Hội đồng nghệ thuật của giải đã quyết định không bầu chọn Top 1 Album của năm với lý do cả ba đề cử là Đêm tâm sự (Lệ Quyên), Không yêu cũng đừng làm bạn (Khắc Việt) và Tình khúc vượt thời gian 2 - Riêng một góc trời (Phan Đinh Tùng) đều không đáp ứng được tiêu chí của hạng mục này.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Website chính thức 
* 
*
Đặng Văn Địch

**Wendi Deng ** (; (tên Hán Việt là **Đặng Văn Địch**) sinh 5/12/1968 là vợ thứ ba của Trùm truyền thông Chủ tịch và Tổng giám đốc tập đoàn News Corporation Rupert Murdoch.

Năm 1988 cô được một gia đình người Mỹ hỗ trợ để có visa du học sang Mỹ. Cô học kinh tế học tại Cal State Northridge và cuối cùng học tại Yale School of Management. Kinh nghiệm làm việc đầu tiên của cô trong lĩnh vực truyền thông là với Fox TV. Saur Fox TV, cô được mời thực tập tại Star TV, Hồng Kông, một công ty con của Tập đoàn News Corporation. Deng gặp Rupert Murdoch tại Hồng Kông năm 1997 khi Deng 29 tuổi và Murdoch 66 tuổi. Hai người cưới nhau năm 1999. Hiện tại Deng quản lý MySpace Trung Quốc.

Ngày 19/7/2011 cô trở nên nổi tiếng khi đã kịp thời ra tay bảo vệ chồng mình trong phiên điều trần buộc tội ông tại Quốc hội Anh trước khi một người phản đối ném đĩa bột vào mặt Murdoch. Hành động này đã được cộng đồng mạng khen ngợi và được báo chí khắp nới trên thế giới đang tin.

## Ghi chú

## Link ngoài

* 
*  (discusses the WikiScanner data in the editing of this Wikipedia article on Wendi Deng)
* 邓文迪 at Baidu Baike và 邓文迪 at Hudong
* Chinese MySpace page , photos  and blog
KwaZulu-Natal

**KwaZulu-Natal** (viết tắt là **KZN** hoặc **Natal**) là một tỉnh của Nam Phi. Trước năm 1994, lãnh thổ mà nay là tỉnh KwaZulu-Natal vốn là tỉnh Natal và bantustan (khu cách li chủng tộc) của người Zulu.

Vào những năm 1830, khu vực phía bắc của tỉnh từng tồn tại Vương quốc Zulu và phần phía nam trong một thời gian ngắn từng là một Cộng hòa Boer gọi là Natalia (1839–1843). Năm 1843, cộng hòa trở thành Thuộc địa Natal của Anh; người Zulu vẫn duy trì độc lập cho đến năm 1879.

KwaZulu-Natal là nơi sinh sống của người Zulu. Hai khu vực tự nhiên trong tỉnh là: Công viên đầm lầy iSimangaliso và Công viên uKhahlamba Drakensberg, và đã được công nhận là Di sản Thế giới của UNESCO. Nằm ở đông nam của đất nước, tỉnh nằm bên bờ Ấn Độ Dương. Tỉnh có ranh giới với ba quốc gia khác là Mozambique (giáp tỉnh Maputo), Eswatini (giáp các vùng Shiselweni và Lubombo), và Lesotho. Thủ phủ của tỉnh là Pietermaritzburg, và thành phố lớn nhất là Durban.

## Lịch sử

## Địa lý

## Chính quyền

## Kinh tế

## Nhân khẩu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* KwaZulu-Natal Provincial Government 
* KwaZulu-Natal Tourism Authority
* Ezemvelo KZN Wildlife
Proconsulidae

**Proconsulidae** là một họ thời kỳ đầu thuộc bộ Linh trưởng, sống trong thế Miocene ở Kenya, và phân bố hạn chế ở châu Phi. Họ này được chia thành 2 phân họ Proconsulinae và Nyanzapithecinae.

## Phân loại
*Liên họ Proconsuloidea hay Hominoidea
** **Proconsulidae** Leakey, 1963
*** Proconsulinae Leakey, 1963
**** *[[Proconsul (linh trưởng)|Proconsul]]* Hopwood, 1933
***** *[[Proconsul africanus]]* Hopwood, 1933
***** *[[Proconsul heseloni]]* Walker *et al.*, 1993
***** *[[Proconsul major]]* Le Gros Clark & Leakey, 1950
***** *[[Proconsul nyanzae]]* Le Gros Clark & Leakey, 1950
*** Nyanzapithecinae Harrison, 2002
**** *[[Nyanzapithecus]]* Harrison, 1986
***** *Nyanzapithecus harrisoni* Kunimatsu, 1997
***** *Nyanzapithecus pickfordi* Harrison, 1986
***** *Nyanzapithecus vancouveringorum* Andrews, 1974
**** *[[Mabokopithecus]]* von Koenigswald, 1969
***** *Mabokopithecus clarki* von Koenigswald, 1969
**** *[[Rangwapithecus]]* Andrews, 1974
***** *Rangwapithecus gordoni* Andrews, 1974
**** *[[Turkanapithecus]]* Leakey & Leakey, 1986
***** *Turkanapithecus kalakolensis* Leakey & Leakey, 1986

## Chú thích

 
## Tham khảo
* (A preview with excerpt)
## Liên kết ngoài

* Harrison, T. 2005: The zoogeographic and phylogenetic relationships of early catarrhine primates in Asia. Anthropological science, 113: 43-51. PDF
*
Dryopithecidae

**Họ Vượn cổ rừng rậm** (danh pháp khoa học: ***Dryopithecidae***) là một họ trong bộ Linh trưởng gồm 1 chi đã tuyệt chủng *[[Dryopithecus]]* với hóa thạch của 5 loài đã biết là:
* †*[[Dryopithecus wuduensis]]*
* †*[[Dryopithecus fontani]]*
* †*[[Dryopithecus brancoi]]*
* †*[[Dryopithecus laietanus]]*
* †*[[Dryopithecus crusafonti]]*

## Hình ảnh

Tập tin:Dryopithecus Fontani jaw.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Đông Cape

**Đông Cape** (tiếng Anh: Eastern Cape) là một tỉnh của Nam Phi. Thủ phủ là Bhisho, nhưng hai thành phố lớn nhất là Port Elizabeth và East London. Tỉnh được thành lập vào năm 1994 trên các lãnh thổ cách li của người Xhosa là Transkei và Ciskei, cùng với phần phía đông của Tỉnh Cape. Khi 1820 người định cư châu Âu đến, phần trung tâm và đông của tỉnh là nơi cư trú truyền thống của người Xhosa. Khu vực là nơi sinh của nhiều chính trị gia Nam Phi nổi bật, như Nelson Mandela, Oliver Tambo, Walter Sisulu, Govan Mbeki, Raymond Mhlaba, Chris Hani, Thabo Mbeki, Steve Biko và Charles Coghlan.

## Lịch sử
Đông Cape trở thành một tỉnh của Nam Phi vào năm 1994 và hình thành bởi việc hợp nhất các khu vực xứ sở của người Xhosa là Transkei và Ciskei, cùng với phía đông tỉnh Cape. Kết quả của việc này dẫn đến một số việc bất thường như tỉnh có 4 tòa án cấp cao (tại Grahamstown, Port Elizabeth, Bhisho và Mthatha).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Eastern Cape National Government information 
*Eastern Cape Provincial Government
*Eastern Cape Socio-Economic Consultative Council
*Eastern Cape Tourism Board 
*Eastern Cape Development Corporation
Tiếng Aragón

**Tiếng Aragon** (*aragonés* ) là một ngôn ngữ Rôman hiện diện tại vùng thung lũng Pyrénées của Aragon, Tây Ban Nha, tập trung tại Somontano de Barbastro, Jacetania, Alto Gállego, Sobrarbe, và Ribagorza/Ribagorça. Đây là ngôn ngữ duy nhất phát triển từ tiếng Navarra-Aragon còn tồn tại đến nay.

Hay được người bản ngữ gọi là *fabla* ("tiếng nói"), tiếng Aragon là có nhiều tên gọi riêng cho các phương ngữ, như *cheso* (ở Valle de Hecho) hay *patués* (ở thung lũng Benasque).

## Chú thích

## Liên kết

*Academia de l'Aragonés, Cultural association.
*Consello d'a Fabla Aragonesa, Cultural association and language academy.
*Ligallo de Fablans de l'Aragonés , Cultural association and language academy.
*A.C. Nogará, Cultural association and language academy.
*Sociedat de Lingüistica Aragonesa, Cultural association.
*Aragonese language
*Ethnologue report for Aragonese
*Aragonese Language Sample
*Webster's Aragonese–English Dictionary
Tiếng Yoruba

**Tiếng Yoruba** (**) là một ngôn ngữ được nói tại Tây Phi, chủ yếu tại Nigeria.
Số người nói tiếng Yoruba là gần 30 triệu. Đây là một ngôn ngữ đa tâm hiện diện tại Bénin, Nigeria, và một số cộng đồng người Yoruba tại nhiều nơi khác ở châu Phi, châu Mỹ, và châu Âu. Một dạng của ngôn ngữ này, Lucumi, là ngôn ngữ nghi lễ của tôn giáo Santería tại Caribe. Nhiều từ tiếng Yoruba được sử dụng trong Candomblé của người Phi-Brasil. Tiếng Yoruba có quan hệ gần gũi với tiếng Itsekiri (nói tại châu thổ Niger) và tiếng Igala (tại trung Nigeria).

## Chú thích

## Liên kết

* Omniglot: Yoruba orthography
* Yoruba dictionary
* Yoruba Translation - Free online translation service instantly Yorùbá.
* kasahorow Yoruba Dictionary
* Ọrọ èdè Yorùbá 
* xLingua: Yoruba-Online-Dictionary English-Yoruba / Yoruba-English 
* Sabere d'owo Yoruba video drama series. Radio Abeokuta (2006).
* Yoruba Grammar
* Pan-African Localization page for Yoruba
* Yoruba in North America 
* Journal of West African Languages: Yoruba
* yorubaweb.com 
* Yoruba blog (features bilingual texts in Yoruba and English, including folklore)
* Abibitumi Kasa Yorùbá Language Resources
Pliopithecidae

**Pliopithecidae** là một họ khỉ mũi hẹp hóa thạch. Chúng có nguồn gốc ở châu Phi, và sau đó lan rộng sang châu Âu, trước khi tuyệt chủng vào khoảng thời gian cách đây 10 triệu năm. Giống như các loài vượn hiện đại, chúng đã thích nghi với môi trường sống trên các ngọn cây trong các khu rừng rậm. Đặc điểm giải phẫu học của chúng kết hợp các đặc trưng nguyên thủy như hộp sọ nhỏ, mõm dài, và một số loài có đuôi. Đồng thời, chúng cũng mang những đặc trưng tân tiến hơn như thị giác lập thể và răng cùng các quai hàm giống như vượn, là đặc điểm phân biệt rõ ràng chúng với khỉ.

## Các phân họ và chi
* †Dionysopithecinae
** †*[[Platodontopithecus]]*
** †*[[Dionysopithecus]]*
* †Pliopithecinae
** †*[[Egarapithecus]]*
**†*[[Epipliopithecus]]*
**†*[[Laccopithecus]]*
**†*[[Pliopithecus]]* (bao gồm cả *Protopithecus*, *Epipliopithecus*, *Plesiopliopithecus*, *Anapithecus*, *Crouzelia*, *Krishnapithecus*)

## Tham khảo

* The Illustrated Encyclopedia of the Prehistoric World page 434.
Tây Bắc (tỉnh Nam Phi)

**Tây Bắc** (tiếng Anh: North West) là một tỉnh của Nam Phi, giáp biên giới với các quận Kgalagadi, Nam, Đông Nam Botswana và Kgatleng của Botswana. Tỉnh lị là Mafikeng. Tỉnh nằm ở phía tây của tỉnh đông dân Gauteng.

## Lịch sử
Tây Bắc được thành lập sau khi kết thúc thời kỳ Apartheid vào năm 1994, và gồm nhiều phần của Tỉnh Transvaal và Tỉnh Cape cũ, cũng như hầu hết Bantustan (khu cách li chủng tộc) Bophuthatswana. Tỉnh gần đây phải chứng kiến những vụ xung đột chính trị tại một số nơi như Khutsong, Merafong. (Merafong vì vậy đã được chuyển sang tỉnh Gauteng)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*North West Provincial Government
*North West Parks and Tourism Board
*Rustenburg SkyDiving Club
Tây Cape

**Tây Cape** (tiếng Anh: Western Cape) là một tỉnh ở tây nam của Nam Phi. Tỉnh lị là thành phố Cape Town. Trước năm 1994, khu vực mà nay là Tây Cape là một phần của Tỉnh Cape cũ. Trước khi hình thành Liên hiệp Nam Phi năm 1910, khu vực này được gọi là Thuộc địa Cape.

## Địa lý
Tây Cape có ranh giới phía bắc với Bắc Cape, phía đông là Đông Cape, phía nam là Ấn Độ Dương, và phía tây là Đại Tây Dương. Lãnh thổ cận nam cực Quần đảo Prince Edward cũng thuộc về địa giới hành chính của tỉnh. Breede, Berg và Olifants là các dòng sông chính trong tỉnh. Thủ phủ Cape Town và các thành phố chính khác bao gồm Stellenbosch, Worcester, Paarl, và George, Garden Route và Overberg là những khu vực du lịch nổi tiếng.

Tây Cape có địa hình thay đổi. Hầu hết tỉnh nằm trong Vành đai nếp oằn Cape, một dãy núi sa thạch hình thành từ kỷ Permi tới kỷ Than đá với độc từ 1000m đến 2300m. Thung lũng giữa các dãy núi thường rất phì nhiêu và có nhiều mùn bồi tới đất sét. Vùng sâu trong nội địa là một phần của Lòng chảo Karoo và thường khô hạn cũng như có nhiều đồi núi với các dốc đứng ở phía bắc. Các dãy núi khu vực ven biển phủ đầy cát giữa các mũi đất, tới các đá dốc và núi ở khắp mọi nơi. Tây Cape cũng là khu vực cực nam của lục địa châu Phi và Mũi Agulhas là điểm cực nam, từ điểm này tới bờ biển Nam cực chỉ có 3800&nbsp;km. Tổng diện tích của tỉnh là 129.370&nbsp;km², chiếm khoảng 10,6% tổng diện tích cả nước. Kích cỡ của tỉnh rộng hơn Bắc Bộ Việt Nam một chút.

Thực vật trong tỉnh cũng khá đa dạng, là một trong 7 vương quốc cây cỏ của thế giới với hầu hết là thực vật đặc hữu của tỉnh, có tên là Cape Floral Kingdom. Khu vực vô cùng đa dạng về loài, với nhiều loài tìm thấy tại Núi Table hơn toàn bộ Anh Quốc. Khu vực được mô tả là có nhiều loại cây bụi, hàng nghìn loài hoa và một số cây cối nhỏ. 
### Đô thị
Số liệu dân số chỉ tính các khu vực đô thị hóa:

**Dân số trên 1.000.000**
*Cape Town

**Dân số trên 200.000**
*George
*Somerset West

**Dân số trên 50.000**

**Dân số trên 10.000**

**Dân số dưới 10.000**

## Tham khảo

* Municipal Demarcation Board 

## Liên kết ngoài
*Provincial Government of the Western Cape 
*Western Cape Tourism 
*Western Cape Investment and Trade Promotion Agency
MG 131

**MG 131** (**M**aschinen**g**ewehr 131) là loại súng máy hạng nặng của Đức sử dụng loại đạn 13&nbsp;mm thiết kế năm 1938 bởi Rheinmetall-Borsig và tiến hành sản xuất từ năm 1940 đến năm 1945. Nó được thiết kế để đặt cố định hay gắn trên các phương tiện cơ giới, loại súng này còn được trang bị đơn hay thành cặp trên các máy bay của Không quân Đức trong chiến tranh thế giới thứ hai.

Nó được gắn nhiều trên các loại máy bay như Messerschmitt Bf 109, Messerschmitt Me 410, Focke-Wulf Fw 190, Junkers Ju 88, Junkers Ju 388, Heinkel He 177 cùng nhiều loại máy bay chiến đấu khác.

Khi sử dụng trên máy bay thì đạn của loại súng này kích hỏa bằng điện có tính toán để đảm bảo tốc độ bắn cao cũng như việc bắn từ sau cách quạt máy bay mà không tự làm hỏng cánh quạt.

## Liên kết ngoài

*Image
*http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Waffen/Bilderseiten/bordwaffen-R.htm
*http://prodocs.netfirms.com/ 
*http://library.thinkquest.org/C006001/armament/mg131.html 
*https://web.archive.org/web/20091027135418/http://geocities.com/Augusta/8172/panzerfaust5.htm
Bắc Cape

**Bắc Cape** (tiếng Anh: **Northern Cape**; Afrikaans: *Noord-Kaap*) là tỉnh rộng và thưa dân nhất của Nam Phi. Tỉnh được thành lập năm 1994 khi tỉnh Cape được chia tách. Tỉnh lị là Kimberley. Tỉnh có Vườn xuyên quốc gia Kgalagadi, cùng với Botswana (giáp quận Kgalagadi). Tỉnh cũng có Thác Augrabies và các khu mỏ kim cương tại Kimberley và Alexander Bay. Khu vực Namaqualand ở phía tây nổi tiếng với loài hoa cúc Namaqualand. Các đo thị phía nam như De Aar và Colesberg, thuộc Đại Karoo, là nút giao thông chính giữa Johannesburg, Cape Town và Port Elizabeth. Sông Da Cam chảy qua tỉnh, tạo thành ranh giới với tỉnh Free State ở phía đông nam và với các vùng Hardap và IlKadas của Namibia ở phái tây bắc. Sông cũng là nguồn cung cấp nước tưới cho những vườn nho trên khu vực khô hạn Upington.

Người dân bản địa chủ yếu nói tiếng Afrikaans và tỉ lệ người sử dụng ngôn ngữ này tại tỉnh Bắc Cape cao hơn bất kỳ tỉnh nào khác trong cả nước. Bốn ngôn ngữ chính thức của tỉnh Bắc Cape là Afrikaans, Tswana, Xhosa, và tiếng Anh Nam Phi. Một số người cũng sử dụng các ngôn ngữ chính thức khác của Nam Phi, và một số ít nói các ngôn ngữ Khoisan như Nama và Khwe.

Khẩu hiệu của tỉnh, *Sa ||a !aĩsi 'uĩsi* ("Chúng ta tiến đến một cuộc sống tốt đẹp hơn"), là bằng tiếng Nǀu của người Nǁnǂe (ǂKhomani). Khẩu hiệu được đặt vào năm 1997 bởi người cuối cùng sử dụng ngôn ngữ này, Elsie Vaalbooi tại Rietfontein. Đây là khẩu hiệu đầu tiên của Nam Phi được đặt bằng ngôn ngữ Khoisan. Sau đó, khẩu hiệu quốc gia của Nam Phi là, *!Ke e /xarra //ke*, đã được đặt theo một ngôn ngữ đã tuyệt chủng tại Bắc Cape là tiếng ǀXam.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Northern Cape Tourism 
*NC Provincial Government
Tỉnh của Nam Phi

**Nam Phi** được chia thành 9 tỉnh. Trong một sự kiện quan trọng trước cuộc tổng tuyển cử năm 1994, các Bantustan được tái hợp nhất cùng với bốn tỉnh để rồi chia thành 9 tỉnh mới. Các tỉnh:

1. Quần đảo Prince Edward (diện tích (335&nbsp;km², không có cư dân thường trú), một lãnh thổ của Nam Phi nằm ở khu vực cận Nam cực thuộc Ấn Độ Dương là một phần của Tây Cape vì mục đích pháp lý, nhưng không được gộp vào tỉnh này cho mục đích thống kê.

2. Pietermaritzburg và Ulundi từng là các thủ phủ chung của tỉnh KwaZulu-Natal từ năm 1994 tới năm 2004.

## Danh sách

## Ghi chú

## Tham khảo
Ngữ hệ Niger-Congo

**Ngữ hệ Niger–Congo** là một trong những ngữ hệ lớn nhất thế giới, và lớn nhất châu Phi, về phân bố địa lý, số người nói, và số lượng ngôn ngữ. Một vài ước lượng cho rằng đây là ngữ hệ có nhiều ngôn ngữ nhất, dù điều này còn chưa được xác định do sự thiếu nhất quán về định nghĩa "ngôn ngữ".

Nó là ngữ hệ lớn thứ ba thế giới về số người nói, chỉ sau ngữ hệ Ấn-Âu và ngữ hệ Hán-Tạng. 

Dù sự thống nhất nguồn gốc của phần "lõi" hệ Niger–Congo (Đại Tây Dương–Congo) được chấp nhận rộng rãi, việc phân loại nội tại vẫn còn trắc trở. Hơn nữa, những nhóm sau đây có thể nằm ngoài hệ Niger-Congo: Dogon, Mande, Ijo, Katla và Rashad. Mối quan hệ giữa nhóm Mande với phần còn lại của hệ Niger-Congo chưa bao giờ được minh chứng rõ ràng.

## Chú thích

## Đọc thêm

* Vic Webb (2001) *African Voices: An Introduction to the Languages and Linguistics of Africa*
* Bennett, Patrick R. & Sterk, Jan P. (1977) 'South Central Niger–Congo: A reclassification'. *Studies in African Linguistics*, 8, 241–273.
* Blench, Roger (1995) 'Is Niger–Congo simply a branch of Nilo-Saharan?'https://www.academia.edu/2326473/Is_Niger-Congo_simply_a_branch_of_Nilo-Saharan In *Proceedings: Fifth Nilo-Saharan Linguistics Colloquium, Nice, 1992*, ed. R. Nicolai and F. Rottland, 83–130. Köln: Rüdiger Köppe.
* —— (2011) "Can Sino-Tibetan and Austroasiatic help us understand the evolution of Niger–Congo noun classes?",http://media.leidenuniv.nl/legacy/blench-call-leiden-2011.pdf  CALL 41, Leiden
* —— (2011) "Should Kordofanian be split up?"http://www.rogerblench.info/Language/Niger-Congo/Kordofanian/Nuba%20Hills%20conference%20paper%202011%20Kordofanian.pdf, Nuba Hills Conference, Leiden
* Capo, Hounkpati B.C. (1981) 'Nasality in Gbe: A Synchronic Interpretation' *Studies in African Linguistics*, 12, 1, 1–43.

## Liên kết ngoài
* An Evaluation of Niger-Congo Classification , Kenneth Olson
* Ethnologue: Niger-Congo Family Tree
* The LINGUIST List MultiTree Project: Niger-Congo Family Trees 
* International Niger-Congo Reconstruction Project
Tân Linh

**Tân Linh** từng là một xã thuộc huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam. Từ năm 2025, địa bàn thuộc xã Phú Lạc, tỉnh Thái Nguyên.

## Địa lý
Xã Tân Linh nằm ở phía đông huyện Đại Từ, cách thị trấn Hùng Sơn khoảng 7&nbsp;km, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp huyện Phú Lương và xã Phục Linh
*Phía tây giáp xã Bản Ngoại và xã Phú Lạc
*Phía nam giáp thị trấn Hùng Sơn và xã Hà Thượng
*Phía bắc giáp huyện Phú Lương.

Xã Tân Linh có diện tích 23,44&nbsp;km², dân số năm 1999 là 3.270 người, mật độ dân số đạt 140 người/km².

Diện tích của xã chủ yếu là đồi nên người dân trong xã chủ yếu trồng chè, diện tích trồng lúa thì rất ít.
## Lịch sử
Xã Tân Linh được thành lập vào ngày 10 tháng 4 năm 1999 trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Phục Linh.
## Hành chính
Xã Tân Linh được chia thành 14 xóm: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14.

## Chú thích

## Xem thêm