open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Horst Faas

**Horst Faas** (28 tháng 4 năm 1933 – 10 tháng 5 năm 2012) là một nhà báo ảnh, người nhận hai giải Pulitzer. Ông nổi tiếng vì những hình ảnh về chiến tranh Việt Nam.

## Cuộc đời
Sinh ra ở Berlin, Đức, Faas bắt đầu sự nghiệp nhiếp ảnh của mình vào năm 1951 với Thông tấn xã Keystone, khi 21 tuổi, ông đã được tham gia những sự kiện lớn liên quan đến Đông Dương, bao gồm các cuộc đàm phán ký kết hiệp định hòa bình Hiệp định Genève, 1954 vào năm 1954. Năm 1956, ông gia nhập hãng tin Associated Press (AP), nơi ông nổi tiếng là nhiếp ảnh gia chiến tranh, bao gồm các cuộc chiến tranh tại Việt Nam và Lào, cũng như ở Congo và Algeria. Năm 1962, ông trở thành nhiếp ảnh gia trưởng của AP cho khu vực Đông Nam Á, và đã có trụ sở tại Sài Gòn cho đến năm 1974. Hình ảnh của ông về chiến tranh Việt Nam ông đã giành giải thưởng Pulitzer năm 1965. Trong năm 1972, ông có được giải Pulitzer thứ hai, về cuộc xung đột ở Bangladesh.

Faas cũng nổi tiếng với công việc của mình như là một biên tập viên hình ảnh, và đảm nhiệm hai trong số những hình ảnh nổi tiếng nhất của chiến tranh Việt Nam. Một là bức ảnh khét tiếng "Hành quyết Sài Gòn" (hay Saigon Execution, hiển thị vụ hành quyết một tù nhân Việt Cộng bởi cảnh sát trưởng Sài Gòn Nguyễn Ngọc Loan, được thực hiện bởi Eddie Adams tại Sài Gòn vào ngày 01 tháng 2 năm 1968, đã được đăng theo chỉ đạo của ông. Bức ảnh nổi tiếng của Nick Út, bức ảnh "Napalm Girl" gây ra một cuộc tranh cãi lớn hơn tại các văn phòng AP, một biên tập viên đã phản đối hình ảnh này, nói rằng các cô gái được miêu tả đang cởi truồng và rằng không ai sẽ chấp nhận việc này. Faas đã ra lệnh đăng hình ảnh của Út.

Trong tháng 9 năm 1990, nhiếp ảnh gia tự do Greg Marinovich gửi một loạt các hình ảnh đồ họa của một đám đông hành quyết một người đàn ông tới văn phòng AP ở Johannesburg. Một lần nữa, biên tập viên của AP đã không chắc chắn các bức ảnh nên được công bố hay không. Một biên tập viên đã gửi những hình ảnh này cho Faas, và ông đã nhắn trở lại, "công bố tất cả các hình ảnh".

## Ghi chú

## Chú thích

*

## Đọc thêm
Pyle, Richard and Faas, *Lost over Laos: A True Story of Tragedy, Mystery, and Friendship* (Da Capo Press: 2004) ISBN 0-306-81196-0. David Halberstam introduces the book.
*Giải Pulitzer
*Eddie Adams
*Sự kiện Tết Mậu Thân
*Chiến tranh Việt Nam
*Tin BBC về cái chết của ông
## Link ngoài
*"Interview: Horst Faas" , *Newseum*
*Profile of Faas, including an image taken from his 1965 Pulitzer Prizewinning portfolio 
*Faas on the "Saigon Execution" photograph
*"Horst Faas", Toàn bộ các bức ảnh của ông
Olancho (tỉnh)

**Olancho** là một tỉnh có diện tích lớn nhất trong 18 tỉnh của Honduras, và tỉnh này còn lớn hơn quốc gia láng giềng là El Salvador, giáp biên giới với tỉnh Jinotega của Nicaragua. Tỉnh lị của nó là Juticalpa.

## Các đô thị

# Campamento
# Catacamas
# Concordia
# Dulce Nombre de Culmí
# El Rosario
# Esquipulas del Norte
# Gualaco
# Guarizama
# Guata
# Guayape
# Jano
# Juticalpa
# La Unión
# Mangulile
# Manto
# Patuca
# Salamá
# San Esteban
# San Francisco de Becerra
# San Francisco de la Paz
# Santa Maria del Real
# Silca
# Yocón

## Tham khảo
Piper khasianum

**Tiêu núi khasia** là một loài trong chi Hồ tiêu phân bố ở độ cao 300-600m, môi trường sống của nó là các khu rừng.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Việt Nam cuộc chiến 10000 ngày

***Việt Nam: Cuộc chiến mười nghìn ngày*** (tiếng Anh: ***Vietnam: The Ten Thousand Day War***) là bộ phim tài liệu 13 tập về Chiến tranh Việt Nam, được sản xuất năm 1980 bởi đạo diễn Michael Maclear. Bộ phim này được phát sóng tại Canada trên kênh truyền hình CBC, tại Hoa Kỳ, và tại Anh trên Kênh 4 (Channel 4).

Maclear thăm Việt Nam trong quá trình sản xuất và đã truy cập được các tài liệu phim tại đó. Ông là nhà báo phương Tây đầu tiên được thăm các vùng chiến sự sau chiến tranh.

Toàn bộ bộ phim dài 13 tiếng, mỗi tập 1 tiếng. Phim đoạt giải của Hội giáo dục quốc gia Hoa Kỳ.

Kịch bản của phim do Peter Arnett, vốn là một phóng viên của Associated Press tại Việt Nam thời kỳ 1962 đến 1975.

Kênh truyền hình VTV1 của Việt Nam cũng có phát sóng bộ phim này vào năm 2005.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Tập 1 Bản có phụ đề tiếng Việt
* Bản gốc tiếng Anh
Crocodylus thorbjarnarsoni

***Crocodylus thorbjarnarsoni*** là một loài cá sấu đã tuyệt chủng. Loài này đã sinh sống ở lưu vực Turkana ở Kenya. Loài này có quan hệ gần với crocodylus anthropophagus sinh sống cùng thời ở Tanzania.

Đây là loài cá sấu lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất. Nó dã sinh sống 4-2 triệu năm trước đây. Dựa trên đo đạc hộp sọ, người ta ước tính loìa cá sấu này dài đến 7,5 mét, dài hơn nhưng không có mối quan hệ gì với loài cá sấu sông Nin. loài này đã có thể là loài săn bắt người tiền sử, tuy nhiên người ta không phát hiện ra hóa thạch xương người tiền sử bị cá sấu này cắn. Phải bốn người mới khiêng nổi hộp sọ hóa thạch phát hiện được, tiêu bản đang được bảo quản tại viện bảo tàng quốc gia Kenya.

Crocodylus thorbjarnarsoni được đặt danh pháp bởi Christopher Brochu và Glenn Storrs trong năm 2012 để vinh danh của John Thorbjarnarson, nhà bảo tồn đã có công đóng góp để bảo vệ cá sấu có nguy cơ tuyệt chủng.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Trường Văn hóa thiếu niên Tây Nguyên

**Trường Văn hóa thiếu niên Tây Nguyên** (hay còn gọi là **Trường Thiếu sinh quân B3**) được thành lập đầu năm 1973 sau khi Hiệp định Paris được ký kết. Trường trực thuộc Mặt trận Tây nguyên do Bộ tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên quản lý và chỉ huy. Trường nuôi dạy con em các dân tộc Tây Nguyên và một số con em Việt kiều Campuchia. Trường được biên chế thành các đại đội như biên chế của quân đội, mỗi đại đội có đại đội trưởng, chính trị viên, mỗi trung đội do một sĩ quan làm trung đội trưởng, mỗi lớp được biên chế vào các tiểu đội.

Thời gian đầu trường đóng tại vùng rừng núi Kờpoor (Campuchia),đến cuối năm 1974 chuyển về đóng ở vùng ngã ba biên giới. Hiệu trưởng là thiếu tá Lê Văn Phan.

Tháng 4/1975 Miền Nam hoàn toàn giải phóng trường được lệnh về tiếp quản Trường Thiếu sinh quân Cao nguyên của chế độ cũ tại Pleiku. Sau đó học sinh được chuyển về các tỉnh sáp nhập với số học sinh miền Nam từ Bắc chuyển vào để tiếp tục học tập.
## Tham khảo
Lưu Báo

**Lưu Báo** là con trai của Thiền vu Hung Nô Ư Phu La vào cuối thời nhà Hán và thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Lưu Báo là cha của Lưu Uyên, người sáng lập nên nước Hán Triệu vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc.

Lưu Báo là người thừa tự của Ư Phu La Thiền vu. Khi Ư Phu La mất, em trai của Ư Phu La là Hô Trù Toàn đã thừa kế ngôi vị thiền vu, phù hợp với nguyên tắc kế vị của Hung Nô, và Lưu Bảo khi đó trở thành Tả Hiền Vương, tương đương với vị trí Thái tử. Lưu Báo về sau tiếp nhận ngũ bộ Hung Nô.

Năm thứ 21 dưới sự cai trị của mình, Hô Trù Toàn đã bị Tào Tháo cầm giữ và Lưu Báo lên ngôi thiền vu (215-260). Em trai ông là Khứ Ti nắm quyền quản lý ngũ bộ và trở thành Tả Hiền Vương. Thời gian làm Thiền vu Nam Hung Nô của Lưu Báo là dài nhất trong lịch sử các thiền vu.

Trong cuộc chính biến của Lý Thôi tại Trường An, Lưu Bảo bắt Sái Văn Cơ làm lẽ và có hai người con với bà. Ông đã trao trả Văn Cơ khi Tào Tháo cho sứ giả đem vàng ngọc tới chuộc về. Khi bộ lạc trải qua các vẫn đề nội bộ, Đặng Ngải đã khuyên ông nên từ bỏ một số quyền lực của mình.

## Tham khảo

## Xem thêm
*Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
Hạ Lại Đầu

**Hạ Lại Đầu** () là một thiền vu Hung Nô vào thế kỷ thứ 4 và cũng là vị thiền vu cuối cùng. Vào năm Quang Thọ (Tiền Yên) thứ 1 (357), Hạ Lại Hầu dẫn 35.000 người bộ lạc đầu hàng Hoàng đế Tiền Yên Mộ Dung Tuấn, được Mộ Dung Tuấn phong làm Ninh Tây Tướng quân, Vân Trung quận công, cho an trí những người bộ lạc tai Bình Thư thành của Đại Quận. Về sau, Hạ Lại thị và Thác Bạt thị của Tiên Ti dung hợp, chính là Hạ Lan thị vào thời Nam-Bắc triều.

## Tham khảo

* Tấn thư-quyển 110-tải ký 10-Mộ Dung Tuấn
Crocodylus anthropophagus

***Crocodylus anthropophagus*** là một loài cá sấu đã tuyệt chủng từ Plio-Pleistocene đã sinh sống ở Tanzania. Nó đã sinh sống 1,84 triệu năm về trước.
Crocodylus anthropophagus đầu tiên được đặt tên bởi Christopher A. Brochu, Jackson Njau, Robert J. Blumenschine và Llewellyn D. Densmore trong năm 2010. Tên cụ thể là từ *anthropophagus* từ tiếng Hy Lạp "Nhân chủng học" có nghĩa là "con người" và tiếng Hy Lạp "phagos" có nghĩa là "ăn", trong tài liệu tham khảo các bằng chứng loài cá sấu này ăn thịt người sơ khai.
Loài này phân bố ở Olduvai Gorge ở các miền bắc Tanzania. Địa phương kiểu của nó là gần các địa phương cho các động vật họ người *[[Homo habilis]]* và *[[Paranthropus boisei]]*.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Khứ Ti

**Khứ Ti** (), ước đoán sinh vào cuối thời Đông Hán, sống qua thời Tam Quốc, là thủ lĩnh Thiết Phất bộ, một chi hệ của Hung Nô vào thời Tây Tấn, là Hữu Hiền Vương của Nam Hung Nô (Ngụy thư ghi là Tả Hiền Vương), ông là Ngũ Thế tổ của Hách Liên Bột Ngột, người sáng lập nước Hạ vào thời kỳ thập lục quốc, là cha của Cáo Thăng Viên (誥升爰), là anh trai Phan Lục Hề. Căn cứ theo "Bắc sử·Phá Lục Hàn thường truyện", Khứ Ti là thúc thúc của Hô Trù Tuyền thiền vu, đệ đệ của Khương Cừ thiền vu. Nhưng căn cứ theo "Thông chí·thị tộc lược", Khứ Ti là hậu duệ của Độ Liêu Tướng quân của Đông Hán Lưu Tiến Bá, Lưu Tiến Bá bắc phạt bị Hung Nô bắt giữ, sinh ra Thi Lợi, Khứ Ti là con cháu của Thi Lợi.

Năm Kiến An thứ 1 (196) thời Đông Hán, ông thụ mệnh phái quân trợ giúp Hán Hiến Đế, Đổng Thừa và những người khác đi từ Trường An đến Lạc Dương, cùng với Lý Thôi và Quách Dĩ giao chiến.

## Tham khảo

* Tấn thư
* Ngụy thư
* Tư trị thông giám
* Thập lục quốc Xuân Thu
Đồng hồ báo thức (định hướng)

**Đồng hồ báo thức** có thể là:
* Chiếc đồng hồ báo thức, một vật dụng hàng ngày
* Chương trình truyền hình Đồng hồ báo thức (1965 - 1989)
* Ban nhạc Đồng hồ báo thức (1997-2000)
* Bài hát "Đồng Hồ Báo Thức" do ca sĩ Khương Ngọc trình bày
Cyclades

**Cyclades** (, ) là một nhóm đảo của Hy Lạp trong biển Aegea, ở phía đông nam của Hy Lạp đại lục; và từng là một quận của Hy Lạp. Đây là một trong sáu nhóm đảo tạo nên Quần đảo Aegea. Tên của nhóm đề cập đến việc *bao quanh* (κυκλάς) hòn đảo thiêng Delos. Cyclades là nơi bắt nguồn của giống mèo bản địa Hy Lạp (mèo Aegea).

## Địa lý
Cyclades bao gồm khoảng 220 đảo, các đảo chính là Amorgós, Anáfē, Ándros, Antíparos, Dēlos, Eschátē, Íos, Kéa, Kímōlos, Kýthnos, Mēlos, Mýkonos, Náxos, Páros, Folégandros, Sérifos, Sífnos, Síkinos, Sýros, Tēnos, và Thēra hay Santoríni. Hầu hết các đảo nhỏ hơn đều không có người sinh sống.

Ermoupolis, trên đảo Syros, là đô thị chính và là trung tâm hành chính của quận cũ.

Các hòn đảo là đỉnh của một địa vật đồi núi chìm dưới mặt biển, ngoại trừ hai hòn đảo núi lửa là Milos và Santorini (Thera). Khí hậu các đảo thường khô và ôn hòa, nhưng với ngoại lệ Naxos có đất đại không quá màu mỡ: các nông sản bao gồm rượu vang, hoa quả, lúa mì, dầu ô liu, và thuốc lá. Khí hậu mát hơn ở các vùng cao và gần như không phải hứng chịu thời tiết lạnh giá.

## Lịch sử
Văn hóa Cyclades tồn tại vào cuối thời kỳ đồ đá mới và đầu thời kỳ đồ đồng, được biết đế icacs bức tượng phẳng được khắc phẳng bằng đá cẩm thạch tráng tinh khiết trước khi văn hóa ("Minoa") thời kỳ đồ đồng giữa nổi lên tại Crete, ở phía nam: những mẫu trang trí được lấy từ các khu mai táng đã khiến thị trưởng cổ vật Cyclades trở nên phát đạt vào đầu thế kỷ 20.

Một nền văn hóa thời ký đồ đá mới riêng biệt pha trộn giữa các yếu tố Tiểu Á và Hy Lạp đại lục đã phát sinh ở phía tây Aegea trước 4000 TCN, dựa trên lúa mì (emmer wheat) và lúa mạch dại, cừu, dê, lợn, và cá ngừ có vẻ như đã bị đâm từ trên những chiếc thuyền nhỏ. Các địa điểm khai quật bao gồm Saliagos và Kephala (tại đảo Keos) với các dấu vết của việc đúc đồng, Mỗi một đảo nhỏ của Cyclades chỉ có thể cung cấp nguồn sống cho trên một nghìn người, mặc dù mô hình thuyền Cyclades Cuối cho thấy năm mươi người chèo thuyền có thể được tập hợp từ các cộng đồng phân tán, và khi nền văn hóa cung điện được tổ chức cao của Crete phát sinh, các đảo mất đi ý nghĩa quan trọng, ngoại trừ Delos, đảo vẫn giữ lại danh tiếng từ thời cổ xưa là một nơi tôn nghiêm trong suốt thời cổ đại cho đến khi Thiên Chúa giáo xuất hiện.

## Hành chính
**Quận Cyclades** là một trong các quận của Hy Lạp. Do cải cách chính quyền vào năm 2011, quận bị bãi bỏ, và lãnh thổ trước đây của nó bị phân thành 9 đơn vị thuộc vùng của vùng Nam Aegea:
* Andros
* Kea-Kythnos
* Milos
* Mykonos
* Naxos
* Paros
* Santorini
* Syros
* Tinos

## Tham khảo

## Đọc thêm
*J. A. MacGillivray and R. L. N. Barber, editors, *The Prehistoric Cyclades* (Edinburgh) 1984.
*R. L. N. Barber, *The Cyclades in the Bronze Age* (Iowa City) 1987.
*Peter Saundry, C.Michael Hogan & Steve Baum. 2011. ''Sea of Crete''. Encyclopedia of Earth. Eds.M.Pidwirny & C.J.Cleveland. National Council for Science and Environment. Washington DC.

## Liên kết ngoài

*Jeremy B. Rutter, "The Prehistoric Archaeology of the Aegean"  : especially Lessons 2 and 4: chronology, history, bibliography
*Cyclades The Official website of the Greek National Tourism Organisation
PowerJet SaM146

**PowerJet SaM146** là động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt hệ số hai viền khí cao do Snecma của Pháp và NPO Saturn của Nga hợp tác sản xuất thông qua PowerJet. Snecma lo phần chế tạo và lắp đặt hệ thống điều khiển hoàn toàn bằng điện tử, các phụ kiện (hộp số, điều khiển hộp số), tổng thể động cơ và bay thử. NPO Saturn lo phần chế tạo các phần nén áp thấp, lắp đặt vào máy bay và chạy thử trên mặt đất. Hiện nay loại máy bay chính trang bị loại động cơ này là Sukhoi Superjet 100.

## Thiết kế phát triển
Thiết kế của SaM146 dựa trên động cơ CFM International CFM56, CFM56 là động cơ do hãng Snecma hợp tác phát triển với các hãng General Electric tại Hoa Kỳ. Kết hợp với thiết kế động cơ Snecma M88 do chính hãng Snecma sản xuất vốn dùng cho Dassault Rafale.

Viện Nghiên cứu máy bay Gromov đã đồng ý với Snecma về việc gắn SaM146 lên các chiếc Ilyushin Il-76 để bay thử nghiệm. Việc bay thử đã bắt đầu từ năm 2007. Cơ quan An toàn hàng không châu Âu đã thông qua SaM146 vào ngày 23 tháng 6 năm 2010.

Động cơ có thể tạo ra lực đẩy từ 62 đến 77,8KN (6.200 đến 7.700&nbsp;kg). Động cơ này đã được chọn để lắp trên các máy bay Sukhoi Superjet 100.

Tốc độ sản xuất của SaM146 là 5 hay 6 động cơ mỗi tháng. Dự kiến tăng lên 150 động cơ mỗi năm. Một phiên bản mới đang được phát triển dự kiến sẽ giảm trọng lượng động cơ và tăng lực đẩy lên 5%.

Cơ quan An toàn hàng không châu Âu cũng đã thông qua mẫu SaM146-1S18 vào tháng 2 năm 2012, mẫu này tăng lực đẩy lên 3%, tăng trọng lượng cất cánh tối đa của máy bay và giúp mở rộng phạm vi bay lên 4.578&nbsp;km với đầy hành khách và hành lý của các máy bay 100 chỗ ngồi.

## Liên kết ngoài

* PowerJet SaM146 product page 
* PowerJet press kit – Aero India 2009 – February 11 - 15, 2009 (pdf)
* Sam146 Fan Stress Characteristics Optimization by IOSO (pdf, 120Kb)
* Sam146 Fan Efficiency Optimization by IOSO (pdf, 220Kb)
* The Powerjet chairman speaks about SaM146
Động vật ăn tạp

**Động vật ăn tạp** là loài lấy năng lượng để nuôi dưỡng sự sống từ nguồn thức ăn của cả thực vật và động vật. Đây là loài động vật rình mò cơ hội, thức ăn của chúng không phải chuyên biệt là động vật hay thực vật. Rất nhiều loài ăn tạp phải phụ thuộc vào sự kết hợp cả thức ăn động vật và thực vật để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản. Thông thường, động vật ăn thịt cũng có khả năng kết hợp các nguồn thực phẩm như tảo, nấm và vi khuẩn vào chế độ ăn của chúng.

Những loài động vật ăn tạp đến từ nhiều nguồn gốc khác nhau thường phát triển độc lập các khả năng tiêu dùng tinh vi. Ví dụ, chó phát triển từ các sinh vật ăn thịt chủ yếu (Carnivora) trong khi lợn phát triển từ các sinh vật ăn cỏ chủ yếu (Artiodactyla). Điều này có nghĩa là các đặc tính vật lý thường không phải là các chỉ số đáng tin cậy về việc liệu một con vật có khả năng thu được năng lượng và chất dinh dưỡng từ cả vật chất của thực vật và động vật. Do sự đa dạng của các sinh vật hoàn toàn không liên quan phát triển độc lập năng lực để có được năng lượng và chất dinh dưỡng từ cả vật liệu thực vật và động vật, không thể khái quát hóa các đặc điểm giải phẫu của tất cả các loài ăn tạp trên thực tế.

Sự đa dạng của các động vật khác nhau được xếp loại như động vật ăn tạp có thể được đưa vào các loại khác tùy thuộc vào hành vi cho ăn của chúng. Những loài ăn côn trùng bao gồm sói và đười ươi, những loài động vật ăn côn trùng bao gồm chim ưng và *[[chlamyphorus truncatus]]*, loài ăn tạp bao gồm chim lớn và người. (Điều này là do chế độ ăn uống trung bình của con người chủ yếu bao gồm ngũ cốc, gạo, ngô và lúa mì, chiếm 2/3 lượng thức ăn của con người).

Tất cả các loài động vật này đều là động vật ăn tạp, nhưng vẫn nằm trong những hốc đặc biệt về hành vi ăn uống và thức ăn ưa thích. Là động vật ăn thịt mang lại cho những động vật này nhiều an ninh lương thực hơn trong những thời điểm căng thẳng hoặc làm cho có thể sống trong những môi trường không phù hợp hơn.

## Xem thêm
* Động vật ăn thịt
* Động vật ăn cỏ

## Tham khảo
Bệnh lý học

**Bệnh lý học** là môn nghiên cứu và chẩn đoán chính xác về bệnh. Bệnh lý học cân nhắc về bốn yếu tố của bệnh: nguyên nhân, cơ chế hình thành (bệnh sinh), sự thay đổi cấu trúc các tế bào (thay đổi về hình thái học) và hậu quả của những thay đổi này (triệu chứng lâm sàng).

Bệnh lý học được chia nhỏ thành những phân ngành khác dựa vào hệ cơ quan được nghiên cứu (bệnh lý da liễu) hay hướng xét nghiệm (bệnh học pháp y và xác định nguyên nhân tử vong).

## Lịch sử bệnh lý học

Khởi điểm bệnh lý học có thể coi như có từ thời đại mà con người bắt đầu biết kiểm tra xác chết. Việc khám nghiệm tử thi dẫn đến việc phẫu tích xác nhằm tìm ra nguyên nhân cái chết.
Vào thời gian đó, loài người đã nhận biết phân biệt được những thứ ngày nay chúng ta gọi là viêm, sưng bướu, nóng sốt và nhiều biểu hiện khác.

Bệnh lý học bắt đầu phát triển thành một môn học vào thế kỷ thứ XIX thông qua các giáo sư và các bác sĩ nghiên cứu về bệnh lý học. Họ gọi nó là "giải phẫu học bệnh lý" ("pathological anatomy") hay giải phẫu bệnh ("morbid anatomy").
Tuy nhiên, bệnh lý học không được công nhận như là một môn của y học cho đến tận cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Trong thế kỷ XIX, các thầy thuốc nhận ra rằng các mầm gây bệnh, hay các vi khuẩn (loại gây bệnh, như là các loại vi khuẩn, virút, nấm, amip, mốc, các sinh vật nguyên sinh và prion) tồn tại và có khả năng sinh sản và nhân lên,...

## Chuyên môn
 
### Bệnh học giải phẫu

### Bệnh học lâm sàng

### Bệnh da liễu học

### Bệnh huyết học

### Bệnh học răng hàm mặt

### Bệnh học pháp y

### Bệnh học phân tử

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* American Society for Investigative Pathology (ASIP) 
* Pathpedia online pathology resource : Trang web bệnh lý học toàn diện với số lượng dữ liệu lớn.
* College of American Pathologists
* humpath.com (Atlas Bệnh lý học người)
* Intersociety Council for Pathology Training (ICPI)
* Pathological Society of Great Britain and Ireland
* Hội các nhà bệnh lý học hoàng gia Anh
* Royal College of Pathologists of Australasia (Australia & Oceania)
* Viện Bệnh lý học Mỹ và Canada
* WebPath: The Internet Pathology Laboratory for Medical Education
* Atlases: High Resolution Pathology Images
* pathologybook.info  Tài liệu sách toàn diện nhất về thông tin bệnh lý học
* pushglass: Tìm kiếm hình ảnh bệnh học
Jöns Jacob Berzelius

**Jöns Jacob Berzelius** (20 tháng 8 năm 1779 - 7 tháng 8 năm 1848) là một nhà hóa học người Thụy Điển. Ông là người đã đặt ra danh pháp hóa học, bao gồm các ký hiệu hóa học được sử dụng trong công thức hóa học cho tới ngày nay. Cùng với John Dalton, Antoine Lavoisier, và Robert Boyle được coi là cha đẻ của hóa học hiện đại. Ông bắt đầu sự nghiệp là một nhà vật lý tuy nhiên những nghiên cứu của ông về hóa lý đã đóng góp những thành tựu quan trọng cho ngành hóa học. Ông đã giành được nhiều thành tựu trong nửa sau sự nghiệp khi làm thư ký của Viện Hàn lâm Thụy Điển. Berzelius được coi là cha đẻ của hóa học Thụy Điển.

## Tham khảo
Đền Vân Luông

**Đền Vân Luông** là một đền thuộc xã Vân Phú, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đây là di tích lịch sử quốc gia thờ Hùng Vương, thuộc quần thể di tích Đền Hùng. Đền nằm cách di tích đền Hùng khoảng 4&nbsp;km.

## Chú thích
Bierutów

**Bierutów** là một thị trấn thuộc Oleśnicki, tỉnh Dolnośląskie ở miền tây nam Ba Lan. Thị trấn có diện tích 9&nbsp;km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011 dân số của thị trấn là 5018 người và mật độ 600 người/km².

## Tham khảo
Living Tribunal

**The Living Tribunal** (*Toà án Sống*) là một nhân vật hư cấu xuất hiện trong các tác phẩm của Marvel Comics. Nhân vật này xuất hiện lần đầu tiên *[[Strange Tales]]* #157 June 1967 (chỉ thoáng qua, xuất hiện đầy đủ trong kỳ tiếp theo) và được sáng tạo bởi Stan Lee, Marie Severin và Herb Trimpe.

## Lịch sử xuất bản
The Living Tribunal xuất hiện lần đầu tiên trong "The Sands of Death", *[[Strange Tales]]* #157 - 163 (6-12/1967), buộc Doctor Strange trong một thời gian hạn chế phải chứng minh rằng Trái Đất xứng đáng để tồn tại. Được tạo ra như là một sức mạnh tối cao trong vũ trụ Marvel, nhân vật này xuất hiện rải rác trong nhiều sự kiện khác nhau, bao gồm *[[What If (truyện tranh)|What If]]* #32 (4/1982); *[[Rom (truyện tranh)|Rom]]* #41 (4/1983) and *[[Secret Wars II]]* #6 (12/1985). The Living Tribunal tiết lộ manh mối về mục đích và bản chất của mình trong *[[Silver Surfer]]* vol. 3, #31 (12/1989).

Sau khi xuất hiện ngắn với vai trò quan sát viên trong *[[Guardians of the Galaxy (phim)|Guardians of the Galaxy]]* #16 (9/1991) và *[[Quasar (comics)|Quasar]]* #26 (9/1991), nhân vật này đã có vai trò quan trọng hơn trong *[[The Infinity Gauntlet|Infinity Gauntlet]]* #1 - 6 (6-12/1991) và *[[Warlock and the Infinity Watch]]* #1 (2/1992). Vai trò của The Living Tribunal cuối cùng được mở rộng trong *[[She-Hulk]]* vol. 2, #12 (11/2006).

## Tiểu sử hư cấu
The Living Tribunal gần như là một thực thể toàn năng giám sát và duy trì sự cân bằng của thực tại vốn tạo nên đa vũ trụ Marvel, bao gồm vũ trụ chính và các vũ trụ song song.

Nhân vật này xuất hiện lần đầu tiên trước mặt Doctor Strange, thông báo ý định của mình để tiêu diệt Trái Đất vì nó ẩn chứa cái ác. Strange đã thuyết phục được the Living Tribunal rằng cái tốt cũng tồn tại và Trái Đất được cứu thoát. The Living Tribunal xuất hiện trở lại trước Rom; xuất hiện trong một thời gian ngắn cùng với phần còn lại của các thần vũ trụ khi thảo luận với thực thể Beyonder; và tiết lộ với cựu sứ giả của Galactus (Silver Surfer) ba gương mặt của mình đại diện cho "Công bằng"; "Báo thù" và "Tất yếu". Mặt thứ tư của nó được để trống, khi thực thể tuyên bố bằng nó có thể đại diện cho thực thể vũ trụ Stranger. Nó cũng là nhân chứng cho chiến thắng của anh hùng Quasar - hành động như hiện thân của thực thể vũ trụ Infinity - đánh bại Maelstrom, hiện thân của thực thể vũ trụ Oblivion.

## Quyền năng
The Living Tribunal đạt được sức mạnh gần như vô hạn và kiểm soát tuyệt đối tất cả các vũ trụ Marvel, và có thể vô hiệu hoá Infinity Gems khá dễ khi chúng tập hợp, dù vậy, nó vẫn được xem là bầy tôi của một thực thể còn cao hơn gọi là The One Above All.

## Ghi chú

## Liên kết ngoài
* Living Tribunal trên Marvel.com
* Doctor Strange; Living Tribunal
Jelcz-Laskowice

**Jelcz-Laskowice** là một thị trấn thuộc hạt Oława, tỉnh Silesian Hạ, phía tây nam Ba Lan. Thị trấn nằm trên sông Odra (Oder), cách Oława khoảng 12&nbsp;km về phía bắc và cách thủ đô Wrocław khoảng 24&nbsp;km về phía đông nam. Thị trấn có diện tích 17,06&nbsp;km². Tính từ năm 2016, dân số của thị trấn là 15.860 người với mật độ 901 người/km².

## Lịch sử

Thị trấn được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1987 dưới dạng một liên minh các đô thị cũ của Jelcz và Laskowice. Thị trấn còn được biết đến với một trong những nhà máy sản xuất xe buýt lớn nhất Ba Lan, thuộc sở hữu của Công ty Jelcz S.A. Tuy nhiên, hiện nay công ty này đã bị phá sản.

Jelcz được biết đến với cái tên là Jalche từ năm 1245, khi Giáo hoàng Innocent IV trao nó cho Tổng giáo phận Wrocław. Năm 1277, Công tước Bolesław II the Bald của Legnica và cháu trai của ông là Công tước Henryk IV Probus của Wrocław bị bắt. Cháu trai của Bolesław, Công tước Bolesław III của Legnica đã xây dựng một toà lâu trên một hòn đảo ở sông Oder vào khoảng năm 1331. Mặt khác, làng Laskowice được thành lập vào năm 1293 bởi Công tước xứ Wrocław.

Giữa năm 1943 và 1945, thôn Miłoszyce gần đó là địa điểm tập trung của trại Gross-Rosen, nơi những người lao động bị buộc phải chế tạo pháo phản lực 145&nbsp;mm cho Berthawerke, một chi nhánh của Công ty Krupp. Nơi thử nghiệm những loại pháo này nằm ở phía đông của làng Nowy Dwór. Chúng được kéo trên đường ray từ Berthakrupp via Laskowice, Piekary đến Nowy Dwór. Kể từ năm 1945, Liên Xô đã cho xây dựng hơn 160 loại đường sắt khác nhau ở đây.

Năm 1945, thị trấn trở thành một phần của Ba Lan theo Hội nghị Potsdam. Năm 1949, Bộ Quốc phòng Ba Lan bắt đầu sản xuất Xe sửa chữa di động và Xe cứu thương cho mục đích quân sự trong thị trấn.

## Tham khảo
Środa Śląska

**Środa Śląska**  (     ) là một thị trấn ở Lower Silesian Voivodeship, ở phía tây nam Ba Lan . Đó là trụ sở của quận Środa Śląska và của khu hành chính nhỏ hơn ( gmina ) được gọi là Gmina Sroda Sląska . Thị trấn nằm cách khoảng 32&nbsp;km   về phía tây của thủ đô khu vực Wrocław, trên con lạch Średzka Woda . Vào năm 2006, thị trấn có dân số 8.800 người.

## Lịch sử

Środa Sląska nằm ở phần trung tâm của khu vực Lower Silesia tại các tuyến giao thông chính nối liền với phía đông và phía tây của châu Âu. Chuyển đổi nó từ một khu định cư thương mại nhỏ thành trung tâm đô thị được thực hiện bởi một hoàng tử Ba Lan Henryk the Bearded (1202-1238) với ý tưởng là tăng cường ý nghĩa kinh tế và chính trị của khu vực Silesia như một phương tiện để thống nhất Vương quốc Ba Lan . Vào khoảng năm 1235, ông đã cấp cho khu định cư một luật đặc biệt, dựa trên luật Magdeburg, nhưng được thông qua các điều kiện địa phương ( *luật średzkie* ). Đó là một mô hình mà nhiều thị trấn khác của Ba Lan sau đó đã được tài trợ (bao gồm Opole, Kalisz, Wieliczka, Radom ).

Trong những năm 1428 - 1431, thị trấn bị tàn phá bởi người Hussites (đặc biệt là sự tàn phá là cuộc tấn công vào năm 1428 khi Hussites cướp thị trấn và đốt cháy tu viện và nhà thờ của trật tự Franciscan ). Năm 1526, nó được hợp nhất bởi chế độ quân chủ Habsburg . Năm 1740, những người lính Phổ đã chiếm giữ thị trấn và sáp nhập nó vào Vương quốc Phổ . Năm 1806, nó bị quân Pháp cướp phá, và năm 1813 bởi lính Đức. Vào ngày 9 tháng 2 năm 1945, quân đội Đức rút khỏi thị trấn và nó trở thành một phần của Ba Lan. Dân số Đức của thành phố bỏ trốn hoặc bị ép buộc trục xuất .

Để biết thêm thông tin về lịch sử của khu vực, xem Silesia .

## Cá nhân tiêu biểu

* Laurentius Corvinus (1465 Từ1527), học giả 
* Franz Josef Kallmann 
* Hugo von Kirchbach (1809 - 1887), tướng Phổ 
* Leszek Kosesowski

## Xem thêm

* Kho báu Środa

## Liên kết ngoài

* Trang web thành phố  
* Cộng đồng Do Thái ở Środa ląska trên Virtual Shtetl
Wleń

**Wleń**  (     ) là một thị trấn thuộc hạt Lwówek Śląski, Lower Silesian Voivodeship, ở phía tây nam Ba Lan . Nó nằm trên sông Bóbr ở vùng Lower Silesian lịch sử, cách khoảng 13&nbsp;km về phía đông nam Lwówek ląski và 97&nbsp;km về phía tây thủ đô khu vực Wrocław .

Thị trấn là trụ sở của khu hành chính ( gmina ) được gọi là Gmina Wleń .    , nó có dân số là 1.855 người.

Wleń được thành lập vào năm 1214 bởi công tước Silesian Henry I the Bearded và vợ Hedwig of Andechs . Những tàn tích của lâu đài Łupki (     ), cho đến năm 1945 tài sản của gia đình quý tộc Haugwitz, nằm ngoài trung tâm thị trấn, nó phục vụ để bảo vệ biên giới gần đó với Bohemia và Thượng Lusatia và bị tàn phá trong Chiến tranh Ba mươi năm . Một cung điện Baroque đã được xây dựng lại bên dưới nó.

Lâu đài Wleń, và tòa tháp duy nhất còn lại của nó, có thể nhìn thấy từ thị trấn. Hình ảnh cho thấy khung cảnh của Wleń từ đỉnh tháp, hiện đang thấp hơn một nửa chiều cao ban đầu của nó. Vào năm 2005, một phần phía tây của một trong những bức tường bên ngoài của lâu đài đã sụp đổ, buộc lâu đài phải tạm thời đóng cửa đối với khách du lịch. Theo thời gian,phần đổ nát của bức tường bên ngoài được xây dựng lại bằng cách sử dụng vốn từ chính phủ Ba Lan và Liên minh châu Âu và hoàn thành vào năm 2009.
Quốc kỳ Jamaica

**Quốc kỳ [[Jamaica]]** () được sử dụng chính thức từ ngày 6 tháng 8 năm 1962, ngày quốc gia này độc lập từ Liên bang Tây Ấn. Cờ gồm một dấu chéo màu vàng, phân tách ra bốn phần: hai phần màu xanh lá cây (trên và dưới) và hai phần màu đen (phải và trái).

Mẫu cờ hiện nay thu được từ những mẫu gửi đến trong cuộc thi thiết kế mẫu cờ quốc gia. Ban đầu nó được thiết kế với các đường sọc ngang, nhưng bị coi là tương tự như cờ Tanganyika. Vì vậy dấu chéo đã thay thế vào đó. Các màu đen, xanh lá cây và vàng là màu sắc liên Phi. Các màu sắc trước đó có ý nghĩa "Dù khó khăn nhưng đất vẫn xanh và mặt trời vẫn chiếu sáng": màu vàng là ánh sáng mặt trời, màu đen tượng trưng khó khăn và màu xanh lá cây tượng trưng cho đất. Tuy nhiên, ý nghĩa sau đó đã thay đổi: màu đen đại diện cho sức mạnh và sự sáng tạo của người dân đã cho phép họ vượt qua những xung đột, vàng của nắng và xanh lá cây là thảm thực vật tươi tốt của hòn đảo.

## Nghi thức
Nghi thức chuẩn được áp dụng ở Jamaica trong việc sử dụng quốc kỳ, chủ yếu đảm bảo khi sử dụng quốc kỳ có thể bay và trong tình trạng tốt. Quy tắc sử dụng quốc kỳ (một tập hợp các quy tắc mà chủ của quốc kỳ phải tuân theo) được chính phủ ban hành.

Cờ hiệu nhà nước ở Jamaica là cờ hiệu xanh với quốc kỳ ở góc trên bên trái. Nó thường được chính phủ Jamaica sử dụng. Cờ hiệu hải quân là cờ hiệu trắng với chữ thập Saint George và quốc kỳ ở góc trên bên trái. Do quốc đảo này không có lực lượng hải quân nên chỉ lực lượng tuần tra ven biển thường sử dụng. Nó giống như cờ hiệu hải quân của các nước Khối thịnh vượng chung khác như Bahamas, Barbados và Trinidad và Tobago.

## Các lá cờ trong lịch sử


File:Flag of Jamaica (1875–1906).svg| 1875-1906
File:Flag of Jamaica (1906–1957).svg| 1906-1957
File:Flag of Jamaica (1957-1962).svg| 1957-1962
File:Flag of Jamaica (1962).svg| 1962
File:Flag of Jamaica.svg| 1962-nay


## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Aleksandrów Kujawski

**Aleksandrów Kujawski** là một thị trấn thuộc huyện Aleksandrowski, tỉnh Kujawsko-Pomorskie ở trung-bắc Ba Lan. Thị trấn có diện tích 7&nbsp;km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 12275 người và mật độ 1698 người/km².

## Tham khảo
Aleksandrów Łódzki

**Aleksandrów Łódzki** là một thị trấn thuộc hạt Zgierz, tỉnh Łódź, miền trung Ba Lan. Thị trấn có diện tích 13,47&nbsp;km. Tính từ ngày 31 tháng 12 năm 2016, dân số của thị trấn là 21.380 người với mật độ 1.600 người/km.

## Lịch sử

Thị trấn Aleksandrów Łódzki xuất phát từ một ngôi làng, được thành lập vào năm 1816 bởi Rafał Bratoszewski. Bratoszewski đã gọi thị trấn theo tên của Hoàng đế Nga lúc bấy giờ là Alexander I Romanov. Vào năm 1822, Aleksandrów Łódzki nhận được đặc quyền thị trấn theo luật Magdeburg. Sau cái chết của Bratoszewski vào năm 1824, dòng họ Kossowski là những người tiếp quản thị trấn.

Sau năm 1832, Aleksandrów Łódzki bị các thị trấn lân cận là Pabianice, Zgierz và Łódź áp đảo về kinh tế. Vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, một số công ty dệt kim được thành lập tại Aleksandrów và cho đến ngày nay, thị trấn được coi là cái nôi của ngành công nghiệp chứng khoán Ba Lan. Năm 1910, thị trấn mở một tuyến xe điện kết nối với Łódź, tuy nhiên, nó đã ngừng hoạt động vào năm 1991.

Ngay từ đầu, Aleksandrów Łódzki là một thị trấn đa văn hoá bao gồm người Đức theo đạo Tin lành, người Do Thái làm nghề buôn bán và người Công giáo chủ yếu làm thợ thủ công hoặc làm việc trong các nhà máy. Đối với người Do Thái, Aleksandrów Łódzki là một trung tâm tôn giáo quan trọng, nó là trụ sở của Hasidic Tzadikim thuộc triều đại Alexander do Rabbi Yechiel Dancyger sáng lập (1828 - 1894). Năm 1869, Aleksandrów Łódzki bị mất quyền thị trấn (kéo dài hơn 60 năm). Tuy nhiên, thị trấn đã lấy lại được đặc quyền này vào năm 1924. 

## Địa điểm tham quan nổi tiếng trong thị trấn

* Nhà thờ Công giáo Thánh Rafael và Michael - được xây dựng vào năm 1816 - 1818 
* Nhà thờ Eveachic - được xây dựng vào năm 1828 bởi mục sư Fryderyk Jerzy Tuve
* Tòa thị chính - được xây dựng vào năm 1824
* Thư viện - được xây dựng vào năm 1848
* Công viên thành phố - được thành lập vào năm 1824 bởi Rafał Bratoszewski
* Nhà máy dệt - được xây dựng từ nửa đầu thế kỷ 19
* Nhà máy và biệt thự của Albert Stiller - được xây dựng vào năm 1908
* Ký túc xá của Trường Trung học Nicolaus Copernicus - được xây dựng vào năm 1935

## Thể thao

* Câu lạc bộ Towarzystwo Sportowe Sokół-Syguła - được thành lập vào năm 1998
* Câu lạc bộ Bóng đá trẻ MULKS Aleksandrów - được thành lập năm 2004 
* Câu lạc bộ điền kinh MKS Aleksandrów 
* Câu lạc bộ bóng chuyền UKS Jedynka

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Các bài viết về lịch sử của Alexanderrów 
* Du lịch tại Alexanderrów 
* Sách của Alexanderrów Łódzki Yizkor (Đài tưởng niệm Holocaust)  ( tiếng Yiddish và tiếng Do Thái )
Drzewica

**Drzewica** là một thị trấn thuộc hạt Opoczno, tỉnh Łódź, phía đông nam Ba Lan. Thị trấn nằm trên sông Drzewiczka, một nhánh của sông Pilica. Diện tích của thị trấn là 4,9&nbsp;km. Tính đến năm 2016, dân số của thị trấn là 3.913 người với mật độ 800 người/km.

## Lịch sử
Thị trấn Drzewica được thành lập từ thế kỷ 13, khi hoàng tử Konrad I của Masovia trao khu vực này cho dòng họ Drzewicki. Dòng họ này sở hữu thị trấn Drzewica trong 500 năm và khi đó địa phận của thị trấn trải dài từ sông Pilica đến dãy núi Holy Cross. Năm 1429 tại Nieszawa, Drzewica được trao đặc quyền thị trấn theo Luật thị trấn của Đức bởi Vua Jogaila. Vào đầu thế kỷ 16, Drzewica thuộc hạt Opoczno, tỉnh Sandomierz của Lesser Poland và chủ sở hữu của nó là Maciej Drzewicki (thư ký riêng của Vua John I Albert). Tuy nhiên, thị trấn đã bị quân đội Thụy Điển phá huỷ vào năm 1655.

Vào thế kỷ 18, Drzewica trở thành một trong những trung tâm phát triển công nghiệp đầu tiên của Ba Lan, điển hình là một trong những lò cao đầu tiên của Ba Lan được xây dựng tại đây bởi Filip Szaniawski. Năm 1815, cùng với Quốc hội Ba Lan, Drzewica bị Đế quốc Nga sáp nhập. Năm 1869, sau cuộc nổi dậy tháng giêng, chính quyền Sa hoàng đã tước mất đặc quyền thị trấn của Drzewica. Vào ngày 8 tháng 9 năm 1939, cuộc giao tranh đẫm máu giữa Quân đội Ba Lan và lực lượng Wehrmacht của Đức đã diễn ra tại một khu rừng gần Drzewica. Năm 1942, người Đức đã mở một khu ổ chuột cho người Do Thái tại đây và hầu hết họ đều đã bị thiệt mạng trong cuộc diệt chủng Holocaust.

## Tham khảo
Kamieńsk

**Kamieńsk**  là một thị trấn thuộc hạt Radomsko, tỉnh Łódź, miền trung Ba Lan. Thị trấn có diện tích 11,99&nbsp;km. Tính đến năm 2016, dân số của thị trấn là 2.821 người với mật độ 240 người/km.

## Lịch sử
Thị trấn Kamieńsk được thành lập vào năm 1291 và nó nhận được đặc quyền thị trấn theo luật Magdeburg vào năm 1374. Tuy nhiên, thị trấn đã mất vị thế này vào năm 1870 và lấy lại được vào năm 1994. Trong lịch sử, thị trấn từng được biết đến với tên gọi Canisko, Camiesko, Kamińsko, Kamiensko và Kamińsk. Từ năm 1918, tên gọi Kamieńsk chính thức được sử dụng.

## Giao thông
Trong thị trấn có một sân bay tên là Kamieńsk-Orla Góra, chủ yếu được sử dụng cho mục đích nông nghiệp.

## Lịch sử người Do Thái
Trước Chiến tranh thế giới thứ hai và cuộc diệt chủng Holocaust, thị trấn là một ngôi làng nhỏ, dân trong thị trấn chủ yếu là người Do Thái..

Người Do Thái bắt đầu định cư ở Kamieńsk từ thế kỷ 18. Vào những năm 1870, giáo sĩ Israel Stieglitz làm thủ lĩnh giáo phái Do Thái trong thị trấn. Ông phục vụ được hơn 40 năm và qua đời vào năm 1921. Con trai ông, Pinchas Stieglitz, được chọn làm người kế vị và chỉ phục vụ trong một thời gian ngắn. Năm 1900, có khoảng 1.064 người theo Kitô giáo và 787 người Do Thái sống ở thị trấn Kamieńsk. Đến năm 1917, dân số Do Thái đã tăng lên 1.163 người. Nghề nghiệp chính của người Do Thái là may đo, làm giày và buôn bán nhỏ. Pinchas Stieglitz và hầu hết những người dân Do Thái đã bị chết trong cuộc diệt chủng Holocaust.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức của thị trấn 
* JewishGen ShtetLinks
Łask

**Łask** là một thị trấn thuộc hạt Łask, tỉnh Łódź, miền trung Ba Lan. Từ năm 1975-1998, thị trấn nằm trong tỉnh Sieradz, kể từ năm 1999 đến nay, nó thuộc quyền quản lý của tỉnh Łódź. Thị trấn có diện tích 15,33&nbsp;km². Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2016, dân số của thị trấn là 17.604 người với mật độ 1.100 người/km².

## Lịch sử
Łask được thành lập vào năm 1356 và nhận được đặc quyền thị trấn vào năm 1422 theo luật của vua Ba Lan Władysław II Jagiełło.

Vào cuối thế kỷ 16, người Do Thái bắt đầu định cư ở thị trấn. Từ thời điểm đó trở đi, dân số Do Thái trong thị trấn chiếm từ 50% đến 65% tổng số dân. Thị trấn rất phát triển các ngành nghề liên quan đến dệt may và thực phẩm. [2] Tên họ Laski và Lasker bắt nguồn từ tên của thị trấn và nhiều người gốc Do Thái sau này đều có họ này.

Vào năm 1793, thị trấn là một phần của Vương quốc Phổ, nhưng vào năm 1815, nó được khôi phục lại lãnh thổ Ba Lan. Trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai vào tháng 9 năm 1939, Łask đã bị lực lượng Wehrmacht của Đức chiếm đóng. Thị trấn sau đó được quản lý như một phần trong Reichsgau Wartheland của Đức Quốc xã và một nửa số dân Do Thái sống trong thị trấn bị tiêu diệt theo chính sách phân biệt chủng tộc của Đức. Sau sự xuất hiện của Hồng quân Liên Xô và kết thúc cuộc chiến năm 1945, Łask trở thành một phần của Cộng hòa Nhân dân Ba Lan.

## Những nhân vật nổi tiếng xuất thân từ thị trấn

* Hieronymousus aski (1496-1542) - nhà ngoại giao Ba Lan
* Jan Łaski (1499-1560) - nhà cải cách Tin lành
* Olbracht aski (mất năm 1604) - nhà giả kim người Ba Lan
* Mieczysław Wolfke (1883-1947) - nhà vật lý người Ba Lan
* Magda Femme (sinh năm 1971) - ca sĩ nhạc pop Ba Lan
* Ilona Felicjańska (sinh năm 1973) - Hoa hậu Polonia 1993
* Aaron Karfunkel - giáo sĩ thế kỷ 18

## Xem thêm

* Lịch sử của người Do Thái ở Ba Lan 
* Danh sách các shtetls ở Ba Lan 
* Ghettos Do Thái ở Ba Lan do Đức chiếm đóng 
* Danh sách các làng và thị trấn bị bỏ hoang của người Do Thái trong Holocaust

## Tài liệu tham khảo
Łowicz

**Łowicz** là một thị trấn thuộc hạt Łowicz, tỉnh Łódź, miền trung Ba Lan. Từ năm 1975-1998, thị trấn nằm trong tỉnh Skierniewice, kể từ năm 1999 đến nay, nó thuộc quyền quản lý của tỉnh Łódź. Thị trấn có diện tích 23,41&nbsp;km². Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2016, dân số của thị trấn là 28.811 người với mật độ 1.200 người/km².

## Giao thông
Thị trấn Łowicz là một ngã ba đường sắt quan trọng của miền trung Ba Lan, nơi tuyến đường sắt từ Warsaw chia thành hai hướng: một hướng về phía Poznań và hướng còn lại về Łódź. Ngoài ra, nhà ga Łowicz Main còn được kết nối với Skierniewice.

## Thể thao

* Thị trấn Łowicz có một đội bóng đá tên là Pelikan

## Một số địa điểm tham quan nổi tiếng trong thị trấn

* Bảo tàng dân tộc học (Muzeum w Łowiczu) - trưng bày nghệ thuật của Ba Lan và các hiện vật lịch sử từ khu vực. 
* Những ngôi nhà gỗ truyền thống nằm trải rộng trên một khu đất rộng 17 ha ngay bên ngoài thị trấn. [2] 
* Cầu Maurzyce - được xây dựng vào năm 1928 qua sông Słudwia. [3]
* Nhà thờ Basilica theo phong cách kiến trúc Baroque - được xây dựng vào nửa đầu thế kỷ 17.
* Nhà thờ Piarist theo phong cách kiến trúc Baroque - được xây dựng vào năm 1672-1680.
* Nhà thờ Tin Lành - được xây dựng từ năm 1838 -1839.
* Nhà thờ Mariavite - được xây dựng vào năm 1910
* Tòa thị chính tân cổ điển - được xây dựng từ năm 1825 - 1828.
* Khu phức hợp truyền giáo theo phong cách kiến trúc Baroque - được xây dựng vào đầu thế kỷ 18.
* Nhà thờ Holy Spirit - được xây dựng vào đầu thế kỷ 15 theo phong cách kiến trúc Gothic.

## Nhân vật nổi tiếng xuất thân từ thị trấn

* Mirosław Szonert (1926 - 1995) - diễn viên điện ảnh

## Xem thêm

* Agros Nova để biết thông tin về thương hiệu Łowicz và nhà máy

## Tài liệu tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức
Rawa Mazowiecka

**Rawa Mazowiecka** là một thị trấn thuộc huyện Rawski, tỉnh Łódźkie ở trung tâm Ba Lan. Thị trấn có diện tích 14&nbsp;km². Đến ngày 31.12.2022, dân số của thị trấn là 16090 người và mật độ 1126 người/km².

## Tham khảo
Warta

**Warta** là một con sông ở trung tâm phía tây của Ba Lan và là một nhánh của sông Oder. Chiều dài của sông Warta khoảng 795&nbsp;km, đây cũng là con sông dài thứ hai của Ba Lan và đứng thứ ba về tổng chiều dài. [1] Warta có diện tích lưu vực là 54.520&nbsp;km² [1] và nó có thể điều hướng được từ Kostrzyn nad Odrą đến Konin, xấp xỉ bằng một nửa chiều dài của sông Warta. [2] Sông Warta được kết nối với sông Vistula bởi sông Noteć và Kênh Bydgoszcz gần thành phố Bydgoszcz.

## Lịch sử
Sông Warta nằm trên cao nguyên Kraków-Częstochowa tại Kromołów ở Zawiercie, tỉnh Silesian, chảy qua các tỉnh Łódź, Greater Poland và Lubusz. Sông Warta đổ vào sông Oder gần Kostrzyn giáp biên giới với Đức.

Người ta cho rằng, người Ba Lan bắt nguồn từ bộ lạc West Slavic, đã từng định cư ở lưu vực Warta vào thế kỷ thứ 8. Sông Warta cũng được đề cập trong khổ thơ thứ hai của quốc ca Ba Lan, "Ba Lan vẫn chưa mất đâu".

## Các thành phố

## Phụ lưu phải

* Widawka 
* Ner 
* Wełna 
* Noteć

## Phụ lưu trái

* Liswarta 
*Prosna
* Obra 
*Postomia

## Xem thêm

* Sông Ba Lan 
* Địa lý của Ba Lan 
* Công viên cảnh quan Warta 
* Vườn quốc gia Ujście Warty

## Tài liệu tham khảo
Kalwaria Zebrzydowska

**Kalwaria Zebrzydowska** là một thị trấn thuộc huyện Wadowicki, tỉnh Małopolskie ở nam Ba Lan. Thị trấn có diện tích 6&nbsp;km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 4.493 người và mật độ 817 người/km².

Thị trấn được thành lập bởi tỉnh trưởng Kraków là Mikołaj Zebrzydowski vào ngày 1 tháng 12 năm 1602. Các công trình cổ kính tại thị trấn được biết đến với tên **[[công viên Kalwaria Zebrzydowska]]** (Kalwaria Zebrzydowska: bao gồm các con đường hành hương, công viên cảnh quan cùng kiến trúc phức hợp), được UNESCO ghi vào danh sách các di sản thế giới vào năm 1999.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Kalwaria Zebrzydowska 
*Kalwaria Zebrzydowska city website 
*The Kalwaria Zebrzydowska Sanctuary  
* Jewish Community in Kalwaria Zebrzydowska on Virtual Shtetl
Zator

**Zator**  ( , Wymysorys: *Naojśtaod*) là một thị trấn cổ trên sông Skawa thuộc hạt Oświęcim, Voivodeship Ba Lan (từ 1999), nằm ở miền nam Ba Lan. Từ năm 1975 đến 1998, nó thuộc về Voelsodeship Bielsko-Biała. Đây là trụ sở hành chính của Gmina Zator. Theo dữ liệu từ ngày 31 tháng 12 năm 2008, Zator có khoảng 4779 người sinh sống.

## Mô tả
Thành phố, nằm trên sông Skawa, nổi tiếng với nghề nuôi cá, đặc biệt là cá chép và sự kiện định kỳ có tên là Zatorskie Dni Karpia. Zator là thành phố chính của Thung lũng cá chép.

## Lịch sử
Ban đầu là một phần của Lesser Ba Lan, khu vực này đã được Công tước Silesian Piast - Władysław của Opole mua lại bằng một thỏa thuận năm 1274 với Hoàng tử Ba Lan Bolesław V the Chaste. Zator sau đó thuộc về Công tước Thượng Silesian của Opole và sau cái chết của Władysław năm 1281, nó rơi vào tay Công tước Cieszyn. Nó đã nhận được đặc quyền thị trấn vào năm 1292.

Từ năm 1315, Zator thuộc về Công tước Oświęcim tách ra khỏi Cieszyn và vào năm 1445, thậm chí trở thành thủ đô của một công tước Piast theo đúng nghĩa của nó, Công tước Zator dưới quyền Công tước Wenceslaus I, một chư hầu của người boho. Cuối cùng nó đã về trở lại quyền Vương quốc Ba Lan, khi vào năm 1494, con trai của Wenceslaus, Jan V đã bán đất của mình cho vua John I Albert.

Từ năm 1564, Zator đã được hợp nhất vào Voivodeship của Krakow Ba Lan; trong quá trình phân vùng thứ nhất năm 1772 của Ba Lan, nó đã bị quân chủ Habsburg sáp nhập dưới thời Hoàng hậu Maria Theresa của Áo và sáp nhập vào Vương quốc Galicia và Lodomeria của Áo. Sau khi Áo Áo Hungary bị giải thể bởi Hiệp ước Saint-Germain Zator năm 1919 một lần nữa được sở hữu dưới quyền Ba Lan.

Trong Thế chiến II, Zator được sáp nhập vào Đức Quốc xã như một phần của tỉnh Thượng Silesia, và được giải phóng vào ngày 26 tháng 1 năm 1945.

## Địa điểm quan tâm

* Lâu đài Zator, thực sự là một cung điện, ban đầu với mục đích phòng thủ. Lâu đài có từ năm 1445. Nó được phân loại là Công trình tưởng niệm hạng nhất. Năm 1836, nó được gia đình The Potocki cải tạo hoàn toàn theo dự án của FM Lanci. 
* Nghĩa trang Do Thái, được thành lập vào giữa thế kỷ XIX. Có khoảng 50 viên đá được bảo quản, hầu hết trong số đó có một dòng chữ bằng tiếng Do Thái. 
* Công viên giải trí Energylandia nằm ở Zator.

## Những người đáng chú ý

* Roman Rybarski (1887 Từ1942), nhà kinh tế và chính trị gia

## Quan hệ quốc tế

### Twin town - Thành phố Chị em
Zator được kết nghĩa với: 
*  Berekfürdő, Hungary
*  Bojnice, Slovakia

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*    Serwis Internetowy Miasta i Gminy Zator 
*    Stowarzyszenie Dolina Karpia 
*    Bài viết minh họa về lâu đài trong Zator 
* Cộng đồng Do Thái trong Zator trên Virtual Shtetl
Białobrzegi

**Białobrzegi** là một thị trấn thuộc huyện Białobrzeski, tỉnh Mazowieckie ở trung-đông Ba Lan. Thị trấn có diện tích 7&nbsp;km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 7294 người và mật độ 971 người/km².

## Tham khảo
Mława

**Mława** là một thị trấn thuộc huyện Mławski, tỉnh Mazowieckie ở trung-đông Ba Lan. Thị trấn có diện tích 35&nbsp;km². Đến ngày 1 tháng 31 - 12 - 2021, dân số của thị trấn là 31047 người và mật độ 892 người/km².

## Tham khảo
Ostrołęka

**Ostrołęka** là một thị trấn ở phía đông bắc Ba Lan, nằm bên trái của sông Narew, cách Warsaw khoảng 120&nbsp;km về phía đông bắc. Từ năm 1975 – 1998, Ostrołęka là thủ phủ của tỉnh Ostrołęka, kể từ năm 1999 đến nay, nó thuộc quyền quản lý của tỉnh Masovian. Cho đến cuối những năm 1980, Ostrołęka từng là một ga đường sắt đầu mối, với bốn tuyến xuất phát từ ga đường sắt Ostrołęka: về phía đông đến Łacco và Białystok, về phía tây nam đến Tłuszcz và Warsaw, về phía bắc đến Wielbark và Olsztyn. Tổng diện tích của thị trấn là 33,46&nbsp;km². Tính đến năm 2014, dân số của thị trấn là 52.792 người, mật độ 1.600 người/km².

## Giáo dục

* Trường Cao đẳng hành chính công 
* Trường Đại học kinh tế và xã hội

## Thể thao

### [[Bóng đá]]

* Narew Ostrołęka - Đội bóng đá được thành lập vào năm 1962. Hiện đang chơi ở A-Klasa, Ciechanów-Ostrołęka. 
* Korona Ostrołęka - Đội bóng đá được thành lập vào năm 1998. Hiện đang chơi ở giải IV Liga, phía bắc Mazovia.

### [[Bóng chuyền]]

* Energa Net Ostrołęka - Đội bóng chuyền nam hiện đang chơi ở giải II Liga của Ba Lan. 
* OTPS Nike Ostrołęka - Đội bóng chuyền nữ hiện đang chơi ở giải III Liga của Ba Lan.

### [[Bóng ném]]

* Trójka Ostrołęka - Đội bóng ném nam hiện đang chơi ở giải II Liga của Ba Lan

### [[Bóng rổ]]

* OTK Ostrołęka - Đội bóng rổ nam 
* OKK Ostrołęka - Đội bóng rổ nam 
* MUKS Unia Basket Ostrołęka - Đội bóng rổ nữ

## Chính trị

### Khu vực bầu cử Ostrołęka-Siedlce
Các thành viên của Nghị viện (Sejm) được bầu từ khu vực bầu cử Ostrołęka-Siedlce

* Chrzanowski Zbigniew, PO 
* Deptuła Zbigniew, PSL 
* Dziewulski Zbigniew, Samoobrona 
* Filipek Krzysztof, Samoobrona 
* Janowski Gabriel, LPR 
* Kalinowski Jarosław, PSL 
* Krutczenko Zbigniew, SLD-UP 
* Kurpiewski Stanisław, SLD-UP 
* Oleksy Józef, SLD-UP 
* Piłka Mary, PiS 
* Prządka Stanisława, SLD-UP 
* Sawicki Marek, PSL

## Liên kết ngoài
* Thành phố ảo của bạn 
* Bản đồ tương tác 
* Trang chủ chính thức của Ostrołęka 
* Cộng đồng Do Thái ở Ostrołęka trên Virtual Shtetl

## Tham khảo
Golub-Dobrzyń

**Golub-Dobrzyń** là một thị trấn thuộc huyện Golubsko-dobrzyński, tỉnh Kujawsko-Pomorskie ở trung-bắc Ba Lan. Thị trấn có diện tích 7,5 km². Đến ngày 31 tháng 12 năm 2020, dân số của thị trấn là 12412 người và mật độ 1665 người/km².

## Tham khảo
Płońsk

**Płońsk** là một thị trấn thuộc huyện Płoński, tỉnh Mazowieckie ở trung-đông Ba Lan. Thị trấn có diện tích 12&nbsp;km². Đến ngày 31 tháng 12 năm 2022, dân số của thị trấn là 21.591 người và mật độ 1861 người/km².

## Tham khảo