open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Litva

**Đội tuyển bóng đá quốc gia Litva** là đội tuyển cấp quốc gia của Litva do Liên đoàn bóng đá Litva quản lý.

## Thành tích tại giải vô địch thế giới
* 1930 - *Không tham dự*
* 1934 - *Không vượt qua vòng loại*
* 1938 - *Không vượt qua vòng loại*
* 1950 đến 1990 - *Không tham dự, là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Liên Xô|Liên Xô]]*
* 1994 đến 2022 - *Không vượt qua vòng loại*

## Thành tích tại giải vô địch châu Âu
* 1960 đến 1992 - *Không tham dự, là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Liên Xô|Liên Xô]]*
* 1996 đến 2024 - *Không vượt qua vòng loại*

## Thành tích tại UEFA Nations League

## Thành tích tại Thế vận hội

## Đội hình
Đội hình dưới đây tham dự cúp Baltic 2022.
**Số liệu thống kê tính đến ngày:** 19 tháng 11 năm 2022 sau trận gặp .

 

### Triệu tập gần đây

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Đội tuyển bóng đá quốc gia Litva  trên trang chủ của FIFA
Đội tuyển bóng đá quốc gia Luxembourg

**Đội tuyển bóng đá quốc gia Luxembourg** là đội tuyển cấp quốc gia của Luxembourg do Liên đoàn bóng đá Luxembourg quản lý.

## Thành tích tại các giải đấu
### Giải vô địch thế giới
*1930 - *Không tham dự*
*1934 đến 2022 - *Không vượt qua vòng loại*

### Giải vô địch châu Âu
*1960 - *Không tham dự*
*1964 đến 2024 - *Không vượt qua vòng loại*

### UEFA Nations League

### Thế vận hội
* (*Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988*)

## Đội hình
Đội hình dưới đây tham dự 2 trận giao hữu gặp  và  vào tháng 11 năm 2022.
*Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 11 năm 2022 sau trận gặp .*

### Triệu tập gần đây

INJ Rút lui do chấn thương.
RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia.
PRE Đội hình sơ bộ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Đội tuyển bóng đá quốc gia Luxembourg  trên trang chủ của FIFA
Cầu Thiên niên kỷ (Luân Đôn)

**Cầu Thiên niên kỷ** (tên chính thức được gọi là **London Millennium Footbridge**) là một cây cầu dây võng dành cho người đi bộ băng qua sông Thames ở Thủ đô Luân Đôn của nước Anh. Cây cầu nối liền Bankside với quận tài chính của thành phố Luân Đôn với tổng chiều dài là 320 mét.

Việc xây dựng do kiến trúc sư Norman Foster thiết kế bắt đầu vào năm 1998, và khánh thành vào tháng 6 năm 2000. Đây là một cây cầu treo có thiết kế khá nông, được thiết kế cho phép người đi bộ không bị cản trở tầm nhìn và hoàn toàn có thể thoải mái quan sát quang cảnh xung quanh dòng sông.

Cây cầu hiện được sở hữu và duy trì bởi Bridge House Estates, một quỹ từ thiện được giám sát bởi City of London Corporation. Vào ban ngày, cây cầu trông như một dải ruy băng bằng thép, nhưng khi trời tối, bất kỳ ai cũng có thể trông thấy nó giống như một lưỡi dao ánh sáng.

## Văn hóa đại chúng

Hình dạng thanh mảnh của cây cầu đã thu hút rất nhiều nhà làm phim. Trong *[[Harry Potter và Hoàng tử lai]]*, khi các Tử thần Thực tử xâm chiếm thế giới Muggle và đã làm cây cầu bị phá hủy trong bộ phim.

## Xem thêm
*Cầu Brooklyn
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Arup's Millennium Bridge site
* A PDF paper from Arup, discussing the engineering and resonance of the bridge.
* A paper from Taylor Devices Inc on the dampers retrofitted to the bridge
* Information about the GERB TMDs  retrofitted to the bridge.
* Brooklyn Bridge: lateral S-shaped vibration = pedestrian oscillations or "sway"
Đội tuyển bóng đá quốc gia Bắc Macedonia

**Đội tuyển bóng đá quốc gia Bắc Macedonia** (, , *Fudbalska reprezentacija na Makedonija*, trước đây gọi là **Đội tuyển bóng đá quốc gia Macedonia**) đại diện cho Bắc Macedonia ở môn bóng đá nam quốc tế và được quản lý bởi Liên đoàn bóng đá Bắc Macedonia. Đội tuyển này thi đấu trên sân nhà của mình tại Toše Proeski Arena ở Skopje.

Bắc Macedonia đang thăng hoa trong làng bóng đá trong những năm gần đây, lọt đến Euro 2020 (giải đấu lớn đầu tiên của họ) và trận chung kết play-off vòng loại khu vực châu Âu của World Cup 2022 (sau khi đánh bại Ý tại Palermo).

## Cầu thủ
### Đội hình hiện tại
* Những cầu thủ sau được triệu tập tham dự trận đấu Vòng loại UEFA Euro 2024 với  và trận giao hữu với  vào ngày 23 và 27 tháng 3 năm 2023.
* *Số lần khoác áo và số bàn thắng chính xác tính đến ngày 27 tháng 3 năm 2023, sau trận đấu với [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Quần đảo Faroe|Quần đảo Faroe]].*

### Triệu tập gần đây
Những cầu thủ sau đây đã được gọi vào đội trong vòng 12 tháng qua và vẫn sẵn sàng để lựa chọn.

;Notes
*INJ = Rút lui vì chấn thương
*PRE = Đội hình sơ bộ / dự phòng
*RET = Giã từ đội tuyển quốc gia
*SUS = Đình chỉ phục vụ
*U21 = Cầu thủ được triệu tập vào đội hình U-21.
*WD = Cầu thủ rút lui khỏi đội.

## Thành tích tại các giải đấu quốc tế
### Giải vô địch bóng đá thế giới
*1930 đến 1990 – *Một phần của *
*1994 – *Không tham dự*
*1998 đến 2026 – *Không vượt qua vòng loại*
*2030 và 2034 – *Chưa xác định*

### Giải vô địch bóng đá châu Âu

### UEFA Nations League

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Trang web chính thức 
*Bóng đá Macedonia 
*Diễn đàn cổ động viên 
*Macedonia&nbsp;– Kết quả quốc tế 1993– RSSSF
Đội tuyển bóng đá quốc gia Malta

**Đội tuyển bóng đá quốc gia Malta** là đội tuyển cấp quốc gia của Malta do Hiệp hội bóng đá Malta quản lý.

## Thành tích tại các giải đấu
### Giải vô địch thế giới
* 1930 đến 1966 - Không tham dự
* 1970 đến 2022 - Không vượt qua vòng loại

### Giải vô địch bóng đá châu Âu
* 1960 - Không tham dự
* 1964 đến 2024 - Không vượt qua vòng loại

### UEFA Nations League

## Cầu thủ
### Đội hình
Đội hình dưới đây tham dự 2 trận giao hữu gặp  và  vào tháng 11 năm 2022.

*Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 11 năm 2022, sau trận gặp .*

### Triệu tập gần đây
Dưới đây là danh sách sơ bộ được triệu tập trong vòng 12 tháng.

INJ Cầu thủ rút lui vì chấn thương.
RET Giã từ khỏi đội tuyển quốc gia.
PRE Danh sách sơ bộ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Đội tuyển bóng đá quốc gia Malta  trên trang chủ của FIFA
Proxy mở

**Proxy mở** (tiếng Anh: *open proxy*) là một trình phục vụ proxy mà một người dùng Internet bất kì đều có thể truy nhập.

Thông thường, một trình phục vụ proxy cho phép người dùng bên trong một nhóm mạng lưu và chuyển tiếp các dịch vụ Internet như DNS hoặc các trang web, nhằm mục đích giảm và kiểm soát băng thông mà nhóm sử dụng. Tuy nhiên, với một proxy "mở", một người dùng bất kỳ trên Internet có thể sử dụng dịch vụ chuyển tiếp này.

Bằng cách sử dụng một số proxy mở (những cái gọi là proxy mở "vô danh"), người dùng có thể che giấu địa chỉ IP thực của mình, không để dịch vụ Internet mà họ dùng biết được. Điều này đôi khi được dùng để lạm dụng hoặc phá hoại dịch vụ đó, có khả năng vi phạm luật pháp hoặc các điều kiện phục vụ của dịch vụ. Do đó, các proxy mở thường được coi là một vấn đề. Tuy nhiên, các proxy mở vô danh cũng được dùng để tăng tính vô danh hoặc bảo mật khi duyệt web hoặc khi dùng các dịch vụ Internet khác: địa chỉ IP thực của người dùng có thể được sử dụng để truy dẫn ra thông tin về người dùng và để thâm nhập vào máy tính của người đó. Ngoài ra, proxy mở còn được dùng để lách qua sự kiểm duyệt Internet của các chính phủ hoặc tổ chức. Một số trang web liên tục cung cấp các danh sách proxy mở mà các danh sách này được thường xuyên cập nhật.

Một máy tính có thể đang chạy một trình phục vụ proxy mở mà người chủ máy tính không biết. Đây có thể là kết quả của việc cấu hình sai phần mềm proxy đang chạy trên máy tính, hoặc do nhiễm phần mềm ác tính, virus, trojan hoặc sâu máy tính được thiết kế cho mục đích này.

Nhiều proxy mở chạy rất chậm, đôi khi dưới 14400 baud (14.4 kbit/s), hoặc thậm chí dưới 300 baud, có khi tốc độ có thể thay đổi từng phút từ nhanh xuống chậm. Một số, chẳng hạn các proxy PlanetLab, chạy nhanh hơn và được thiết lập với mục đích dành cho sử dụng rộng rãi.

Vì các proxy mở thường hàm ý sự lạm dụng, nhiều phương thức đã được tìm ra để phát hiện chúng và từ chối dịch vụ. Các mạng IRC với các chính sách sử dụng chặt chẽ tự động kiểm tra các máy khách xem có phải một trong các proxy mở đã biết hay không. Tương tự, trình chủ thư điện tử (mail server) có thể được cấu hình để tự động kiểm tra nơi gửi xem có phải proxy mở không, bằng các phần mềm như proxycheck. Ngày càng nhiều mail server được cấu hình sẵn để lấy thông tin từ các máy chủ DNSBL nhằm chặn spam; một vài trong số các DNSBL này cũng liệt kê các proxy mở.

## Chú thích

## Xem thêm
Xaysethathirath

**Xay Xệt-thả-thi-lạt** (*Xaysethathirath*, thường được gọi tắt là  **Xaysetha** hoặc **Setthathirath** (1534–1571) một vị vua của Lan Xang, là một trong những vị lãnh đạo vĩ đại nhất trong lịch sử Lào.

Xaysethathirath là con trai của vua Phothisarat với người vợ vốn là công chúa xứ Lan Na. Khi Lan Na bị rối loạn chính trị do tranh giành ngôi vua, vương quốc Ayutthaya đã phái quân đến xâm lược Lan Na. Phothisarat đã đem quân Lan Xang tới Lan Na đẩy lui quân Ayutthaya rồi đưa Xaysethathirath lên làm vua Lan Na. Xaysethathirath lên ngôi và lấy một người vợ Lan Na, nhưng không sống ở Lan Na mà vẫn sống ở kinh đô của Lan Xang nơi ông có nhiều đồng minh và để vợ ở lại Lan Na làm đại diện cho mình. Một cuộc nổi dậy ở Lan Na đã giết người vợ của Xaysethathirath ở đây và Xaysethathirath cũng không thể cai trị Lan Na được nữa. Lan Na trở thành chư hầu của Taungoo (Myanmar).

Sức ép từ phía Tây đã buộc Xaysethathirath phải rời đô về Viêng Chăn. Ông mang theo tượng Phật Ngọc (Phra Keo) mà ông có được lúc ở Lan Na tới Viêng Chăn làm bảo hộ cho chính quyền ở Viêng Chăn. Ở cố đô, ông vẫn để tượng Phật Phra Bang, và còn cho xây một số đền đài và cung điện hoàng gia ở đó làm đại diện cho vương vị của ông ở miền Bắc.

Để đối phó với Taungoo, Xaysethathirath quyết định rằng Lan Xang phải liên minh với Ayutthaya. Năm 1560, ông cùng vua Ayutthaya là Chakrapat đã cho xây một tòa tháp ở Danxai (nay ở tỉnh Loei, Thái Lan) để ghi nhớ sự liên minh này.

Tuy nhiên liên minh này đã không thể bảo vệ được cả Ayutthaya lẫn Lan Xang. Đội quân hùng mạnh của Taungoo đã đánh bại Ayutthaya, chiếm kinh đô nước này rồi tiến về Viêng Chăn, nhưng rồi sớm rút lui.

Năm 1571, một cuộc thông đồng tạo phản giữa chúa Phya Nakhon và cựu trụ trì Wat Maximavat đã dẫn đến việc giết hại Xaysethathirath ở vùng biên giới phía nam của Lan Xang thuộc địa phận huyện Xaysetha của tỉnh Attapeu hiện nay. Ông qua đời ở tuổi 38.

Lúc trị vì, Xaysethathirath đã cho xây nhiều chùa Phật giáo, bao gồm cả Wat Xieng Thong ở Luangprabang và Thạt Luồng ở Viêng Chăn. Việc Lan Na trở thành chư hầu của Taungoo đã khiến nhiều quý tộc Lan Na có quan hệ thân thiết với Xaysethathirath (do việc ông lấy vợ Lan Na) lưu vong ở Lan Xang, đem phong cách văn hóa và Phật giáo của Lan Na ảnh hưởng đáng kể tới Lan Xang.

## Tham khảo

* Lorrillard, Michel (1999) "La Succession de Setthathirat: réappréciation d'une période de l'histoire du Lan Xang," Aseanie ngày 4 tháng 12 năm 1999, pp.&nbsp;44–64.
* Phothisane, Souneth. (1996). *The Nidan Khun Borom: Annotated Translation and Analysis*, Unpublished doctoral dissertation, University of Queensland. [This is a translation of a Lan Chang chronicle]
* Wyatt, David K. and Aroonrut Wichienkeeo (1995). *The Chiangmai Chronicle*. Chiangmai: Silkworm Books, pp.&nbsp;118–127 [This source records the history of Setthathirath as a ruler of both Lan Chang and Chiang Mai]
* Wyatt, David K., *Thailand: A Short History*, New Haven (Yale University Press), 2003. [Concise description of his reign]
* Grant Evans (2002) A Short History of Laos: The Land in Between, Allen & Unwin, ISBN 1-86448-997-9.

## Xem thêm
* Bayinnaung
Phân loại theo ngoại hình

**Phân loại theo ngoại hình** là cố gắng để phân loại các sinh vật dựa vào sự tương đồng tổng thể, chủ yếu là các đặc điểm ngoại hình trong hình thái học hay các đặc điểm có thể quan sát được mà không quan tâm tới các quan hệ tiến hóa hay phát sinh loài. Nhược điểm lớn của phép phân loại này là có thể gây nhầm lẫn và phức tạp hóa sự phân loại khi nó gặp phải các tính trạng là kết quả của tiến hóa hội tụ hay tiến hoá song song.

Phân loại theo ngoại hình đã bị thay thế phần lớn bằng miêu tả theo nhánh học trong nghiên cứu về các mối quan hệ tiến hóa giữa các loài. Tuy nhiên, một vài phương pháp của nó, chẳng hạn như kết hợp cận lân, vẫn có chỗ đứng trong miêu tả theo nhánh, như là sự xấp xỉ hợp lý của phát sinh loài khi các phương pháp tiên tiến hơn (như suy luận Bayes) là quá tốn kém và phức tạp về mặt tính toán.

Các kỹ thuật của phân loại theo ngoại hình, bao gồm các dạng của tạo cụm và sắp xếp. Chúng là các cách thức tinh vi để rút gọn (giảm bớt) sự biến đổi đa dạng của sinh vật đến mức có thể quản lý được. Trong thực tiễn, nó có nghĩa là việc đo đạc hàng chục các tham biến và sau đó trình bày chúng như là các đồ thị 2 hay 3 chiều. Phần lớn thách thức kỹ thuật trong phân loại theo ngoại hình tập trung xung quanh việc cân bằng giữa việc mất mát thông tin trong các phép rút gọn với việc dễ dàng diễn giải các đồ thị là kết quả của việc rút gọn đó.
## Tham khảo

*Sneath P. H. A., R. R. Sokal. 1973. *Numerical taxonomy &mdash; The principles and practice of numerical classification*. W. H. Freeman, San Francisco. xv + 573 trang.
*Legendre Pierre, Louis Legendre. 1998. *Numerical ecology*. Ấn bản tiếng Anh lần thứ 2. Elsevier Science BV, Amsterdam. xv + 853 trang.
Thực vật không mạch

**Thực vật không mạch** hay **thực vật bậc thấp** là là tên gọi chung của các nhóm thực vật (bao gồm cả tảo lục nếu coi nhóm này là thực vật) không có hệ thống mạch dẫn (mạch gỗ và mạch rây). Tuy nhiên các loài hực vật không mạch vẫn có các mô chuyên biệt hóa để vận chuyển nước bên trong thân cây.

Thực vật không mạch không có nhiều loại mô chuyên biệt. Các thùy (phần thuôn tròn) của rêu tản có thể nhìn giống như lá, nhưng chúng không phải là lá thật sự do chúng không có xylem hay phloem. Tương tự, rêu "thật sự" và tảo cũng không có các mô này.

## Các nhóm
Thuật ngữ thực vật không mạch hiện nay ít được dùng trong danh pháp khoa học. Thực vật không mạch có thể chia thành 2 nhóm chỉ có quan hệ họ hàng xa:

* Rêu (Bryophytes) – là nhóm chứa các loài rêu, chia thành 3 nhóm nhỏ như Bryophyta (rêu "thật sự"), Marchantiophyta (rêu tản), và Anthocerotophyta (rêu sừng). Trong các nhóm này, thành phần chủ yếu là dạng thể giao tử đơn bội, với phần lưỡng bội duy nhất là thể bào tử đính kèm, bao gồm cuống và túi bào tử. Do chúng thiếu các mô truyền dẫn nước nên chúng không thể có độ phức tạp về cấu trúc cũng như kích thước lớn như của thực vật có mạch.
* Tảo (Algae) – đặc biệt là tảo lục. Các nghiên cứu gần đây đã chứng minh rằng tảo trên thực tế là tổ hợp của một vài nhóm sinh vật không có quan hệ họ hàng gì. Đặc trưng chung của chúng chỉ là sinh sống dưới nước và có cơ chế quang hợp đã bị hiểu nhầm như là chỉ thị về mối quan hệ họ hàng gần gũi. Trong số này, chỉ có tảo lục là vẫn còn được coi như là các họ hàng gần của thực vật.

Các nhóm này là thực vật có bậc cấp thấp, thường sống ở nơi ẩm ướt, trong đó từ "bậc thấp" dùng để chỉ tới vị trí của chúng như là các thực vật đã tiến hóa và rẽ nhánh ra sớm nhất. Tuy nhiên, thuật ngữ thực vật "bậc thấp" là không chính xác vì nó có lúc được dùng để bao gồm cả một phần của thực vật có mạch, như dương xỉ và các họ hàng gần của nhóm này.

Trong quá khứ, thuật ngữ *thực vật không mạch* không chỉ bao gồm toàn bộ tảo mà còn bao gồm cả nấm. Hiện nay, nấm được phân loại là một giới riêng biệt.

## Xem thêm
* Thực vật có mạch
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Cartage.org.lb
Tháng 11 năm 2007

__NOTOC__

Trang này liệt kê những sự kiện quan trọng vào tháng 11 năm 2007.

## Thứ năm, ngày [[1 tháng 11]]
*Cơn lụt đột ngột ở miền trung Việt Nam làm ít nhất 53 người bị thiệt mạng, trong khi 14.000 nhà bị ngập ở các tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình, và Quảng Nam.

## Thứ bảy, ngày [[3 tháng 11]]
*Tổng thống Pervez Musharraf tuyên bố tình trạng khẩn cấp tại Pakistan và tạm ngừng hiến pháp.

## Chủ nhật, ngày [[4 tháng 11]]
*Álvaro Colom của đảng Đoàn kết Hy vọng Quốc gia thắng cử Tổng thống Guatemala.

## Thứ hai, ngày [[5 tháng 11]]



*Hội Tác giả Mỹ, nghiệp đoàn bao gồm 12.000 nhà viết kịch bản, đình công sau khi đàm phán với AMPTP về thù lao bị thất bại. BBC Nhân dân VOA
*Gần một triệu người phải di tản vì lũ lụt tại các bang Tabasco và Chiapas ở miền nam México, trong khi 300.000 người đang chờ cứu khỏi nhà. TTO
*Cơn lụt đột ngột ở miền trung Việt Nam làm ít nhất 53 người bị thiệt mạng và 80.000 nhà bị ngập. VOA VNN

## Thứ tư, ngày [[7 tháng 11]]
*Cảnh sát xung đột với những người biểu tình tại Tbilisi, thủ đô Gruzia, trong khi Tổng thống Mikhail Saakashvili tuyên bố tình trạng khẩn cấp. BBC TTO VNN VOA

## Thứ năm, ngày [[9 tháng 11]]



*Tổng thống Mikhail Saakashvili kêu gọi bầu cử sớm tại Gruzia sau khi tuyên bố tình trạng khẩn cấp tại thủ đô Tbilisi. BBC VNN VOA

## Thứ tư, ngày [[14 tháng 11]]
*Khối cực hữu Kiêu hãnh, Truyền thống, Chủ quyền trong Nghị viện châu Âu giải tán sau khi năm nghị sĩ của România từ chức vì Alessandra Mussolini cho rằng dân Romania là "người quen phạm pháp".
*Miền bắc Chile bị trận động đất với độ lớn 7,7, gần thành phố Calama.

## Thứ năm, ngày [[15 tháng 11]]



*Hơn 2.000 người bị thiệt mạng khi bão Sidr đổ bộ vào rừng Sundarban ở Bangladesh, có gió mạnh đến 250 km/h. BBC VNN VOA

## Thứ sáu, ngày [[16 tháng 11]]
*Muhammad Mian Soomro, Chủ tịch Nghị viện Pakistan, nhậm chức Thủ tướng lâm thời. BBC VNN

## Thứ bảy, ngày [[17 tháng 11]]



*Đảng Đân chủ Kosovo, đảng đối lập của Hashim Thaci, thắng cuộc bầu cử nghị viện, theo kết quả sơ bộ, và hứa hẹn tuyên bố Kosovo độc lập nếu cuộc đàm phán bị thất bại. VNN VOA

## Chủ nhật, ngày [[18 tháng 11]]
*Nhật Bản đánh cá voi lưng gù lần đầu tiên trong thời gian 40 năm, trong khi Hòa bình xanh và những tổ chức bảo vệ môi trường khác chỉ trích hoạt động này. BBC
*Ủy ban Liên chính phủ về Thay đổi Khí hậu (IPCC) xuất bản bản báo cáo thứ 4, cho rằng Trái Đất và loài người có nguy hiểm thường trực vì sự nóng lên của khí hậu toàn cầu. VOA

## Thứ ba, ngày [[20 tháng 11]]



*Hàng trăm ngàn công chức và sinh viên đại học gia nhập cuộc đình công tại Pháp. BBC TTO VNN VOA
*Tòa án xét xử Khmer Đỏ bắt đầu phiên xết xử đầu tiên để xem xét yêu cầu về tiền bảo lãnh của Khang Khek Ieu. BBC VNN VOA
*Cục Thuế và Hải quan Hoàng gia mất hồ sơ về các người đòi tiền trợ cấp nuôi con tại Vương quốc Anh, làm cho đến 7,25 triệu gia đình có thể bị ăn cắp danh tính. BBC

## Thứ bảy, ngày [[24 tháng 11]]



*Đảng Lao động Úc, dưới sự lãnh đạo của Kevin Rudd, thắng cử trong cuộc bầu cử liên bang, đánh bại chính phủ liên hiệp của Thủ tướng John Howard đang cầm quyền từ năm 1996.

## Tham khảo
Thạt Luông

**Thạt Luổng** hay **(Pha) ''That Luang*** (*Tháp Lớn'' trong tiếng Lào) là một tháp (stupa) Phật giáo ở Viêng Chăn, Lào.  Tháp này được xây từ năm 1566 dưới triều vua Xệt-tha-thi-lạt, theo hình một nậm rượu, trên một phế tích của một ngôi đền Ấn Độ thế kỷ 13. Bên ngoài ngôi chùa được dát vàng.
Thạt Luổng đã bị phá hủy trong cuộc xâm lược của người Thái vào thế kỷ 19 nhưng sau đó đã được khôi phục nguyên trạng. Kiến trúc ngôi chùa tháp mang phong cách văn hóa và bản sắc Lào và đã trở thành một biểu tượng quốc gia của Lào, được in trên tiền giấy và quốc huy của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

## Lịch sử
Theo truyền thuyết, trong tháp có lưu giữ xá lợi của Đức Phật là một sợi tóc và rất nhiều châu báu. Thạt Luông gồm tháp chính cao 45 thước, bao quanh là các tháp phụ, sơn thếp vàng.

Truyền thuyết đầu gối của Đức Phật. Năm nhà sư tới mường Viêng Chăn và thuyết phục châu mường là Chăm-tha-bu-li Pạ Xitthi xắc cho dựng Thạt Luổng để cất giữ xá lỵ Phật. Châu mường Viêng Chăn vui sướng nhận lời và cho dựng lên ngôi tháp Đại Phật Tích (Thạt Luổng).

Vào năm 1563, sau khi giành được một loạt chiến thắng quân sự trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Miến Điện ở Hat-sỏi, Pa-khoui Mường Xén, Vua Xẹt thả-thi-lạt, vì những lý do chiến lược đã dời đô từ Luổng Phạ bang về Viêng Chăn. Tại đây ông cho xây dựng thành quách, lâu đài, cung điện, Vào năm 1566, ông cho dựng Thạt Luổng trên một ngôi chùa cũ, cách Viêng Chăn chừng khoảng hai cây số. Năm 1911, trong khi nghiên cứu Thạt Luổng, nhà khoa học người Pháp Henri Pác-măng-chiê đã phát hiện ra khối cong chính của ngôi tháp đã trùm lên và che lấp một ngôi tháp cũ.

Thạt Luổng là kiến trúc trung tâm của chùa Thạt Luổng và là một trong những tháp Phật lớn nhất ở Lào (chân rộng 90m x 90m và cao 44m). Trung tâm của tháp là một khối lớn uy nghi, trang nhà vươn lên cao như một mũi tên. Đế của khối trung tâm là một đài sen hình vuông đang nở tung những cánh vàng ra bốn phía. Trên đài sen là bệ cao có hình vuông và có cấu trúc khá phức tạp. Chân bệ là những nấc vuông càng lên cao càng nhỏ lại để rồi phình ra ở trên thành một gờ nổi lớn hơi ngả ra ngoài làm chỗ đứng vững chãi cho hình quả bầu thon thả phía trên.

## Hình ảnh

Tập tin:Vientiane-Pha That Luang-10-gje.jpg
Tập tin:Vientiane-Pha That Luang-20-Moenche-gje.jpg
Tập tin:Vientiane-Pha That Luang-26-Moenche-gje.jpg
Tập tin:Vientiane-Wat That Luang-02-gje.jpg
Tập tin:Vientiane-Wat That Luang-08-Sim-gje.jpg
Tập tin:Vientiane-Wat That Luang-24-Trommelturm-gje.jpg
Tập tin:Vientiane-Wat That Luang-28-Vogelfreilassung-gje.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Hình ảnh về Thạt Luông
Cúp bóng đá châu Phi 2008

**Cúp bóng đá châu Phi 2008** là Cúp bóng đá châu Phi lần thứ 26, được tổ chức tại Ghana từ ngày 20 tháng 1 đến ngày 10 tháng 2 năm 2008.

Đương kim vô địch Ai Cập bảo vệ được chức vô địch châu lục sau khi vượt qua Cameroon với tỉ số 1–0 ở trận chung kết.

## Địa điểm




## Vòng loại

## Danh sách cầu thủ tham dự giải

## Các đội vào vòng chung kết

## Trọng tài

## Vòng đấu bảng
Tất cả thời gian là giờ địa phương tại nơi diễn ra trận đấu.
### Bảng A

|}
----

----

----

----

----

### Bảng B

|}
----

----

----

----

----

### Bảng C

|}
----

----

----

----

----

### Bảng D

|}
----

----

----

----

----

## Vong đấu loại trực tiếp

### Tứ kết

----

----

----

### Bán kết

----

### Tranh hạng ba

### Chung kết

## Vô địch

## Các giải thưởng

### Cầu thủ xuất sắc nhất giải
*  Hosny Abd Rabo

### Vua phá lưới
*  Samuel Eto'o - **5 bàn**

### Thủ môn xuất sắc nhất
 Essam El-Hadary

### Đội hình tiêu biểu

;Dự bị
*  Richard Kingson
*  Hany Saïd
*  Ahmed Fathy
*  Frej Saber
*  Stéphane Mbia
*  Didier Drogba
*  Abdul Kader Keïta

## Cầu thủ ghi bàn

;5 bàn
*  Samuel Eto'o

;4 bàn
*  Manucho
*  Hosny Abd Rabo
*  Mohamed Aboutreika
*  Amr Zaky

;3 bàn
*  Junior Agogo
*  Sulley Muntari
*  Didier Drogba
*  Salomon Kalou
*  Abdul Kader Keïta
*  Boubacar Sanogo
*  Soufiane Alloudi

;2 bàn
*  Geremi Njitap
*  Joseph-Désiré Job
*  Stéphane Mbia
*  Mohamed Zidan
*  Michael Essien
*  Pascal Feindouno

;2 bàn (tiếp)
*  Brian Brendell
*  Yakubu Aiyegbeni
*  Elrio van Heerden
*  Chaouki Ben Saada
*  Francileudo dos Santos
*  Chris Katongo

;1 bàn
*  Flávio
*  Razak Omotoyossi
*  Achille Emana
*  Alain Nkong
*  Ahmed Fathy
*  Haminu Dramani
*  Asamoah Gyan
*  Quincy Owusu-Abeyie
*  Ismaël Bangoura
*  Oumar Kalabane
*  Souleymane Youla
*  Aruna Dindane
*  Bakari Koné
*  Yaya Touré

;1 bàn (tiếp)
*  Marco Zoro
*  Frédéric Kanouté
*  Hicham Aboucherouane
*  Abdeslam Ouaddou
*  Tarik Sektioui
*  Monsef Zerka
*  Mikel John Obi
*  Moustapha Bayal Sall
*  Henri Camara
*  Abdoulaye Diagne-Faye
*  Diomansy Kamara
*  Katlego Mphela
*  Yassine Chikhaoui
*  Issam Jemâa
*  Mejdi Traoui
*  James Chamanga
*  Felix Katongo
*  Jacob Mulenga

;Ghi bàn vào lưới nhà
*  Mohammed Ali El Khider (trong trận gặp )

## Thống kê thành tích

## Liên kết ngoài
*Trang chính thức của Cúp bóng đá châu Phi 2008 (tiếng Anh) 
## Ghi chú
Danh sách máy bay quân sự của Nhật Bản

Danh sách này bao gồm tất cả máy bay nguyên mẫu, máy bay tiền sản xuất và máy bay hoạt động trong từng thời kỳ. Danh sách bao gồm cả máy bay nội địa của Nhật Bản, máy bay Nhật sản xuất theo thiết kế nước ngoài, và máy bay do nước ngoài chế tạo phục vụ trong quân đội Nhật Bản.

Chính sách của Wikipedia là sử dụng tên tiếng Nhật cho những máy bay này, mà không sử dụng tên mã do Đồng Minh đặt trong giai đoạn Thế Chiến II, cho dù chúng sẽ được đổi hướng và nêu lên trong bài chính. Những tên này được liệt kê ra đây cho tiện tham khảo.

## Trước năm [[Hàng không năm 1945|1945]]
*Xem thêm [[Lục quân Đế quốc Nhật Bản]] và [[Hải quân Đế quốc Nhật Bản]]*

### Máy bay tiêm kích

### Máy bay ném bom

### Máy bay vận tải

### Máy bay trinh sát

### Máy bay huấn luyện

### Thủy phi cơ

### Máy bay tự lên thẳng

### Máy bay thử nghiệm

## Xem thêm
JASDF Aircraft Gallery

## Tham khảo
Nematophyta

**Nematophytes** là một nhóm thực vật đất liền chỉ còn thấy dấu vết trong một số mẫu hóa thạch. Chi điển hình là *Nematothallus*, đại diện điển hình hóa cho cả nhóm, lần đầu tiên được Lang W. H miêu tả vào năm 1933. Ông cho rằng nó là dạng thực vật có tản với đặc trưng dạng ống và là thể bào tử, được che phủ bằng lớp cutin, bảo tồn các dấu vết của các tế bào phía dưới. Ông đã tìm thấy nhiều dấu tích có các đặc trưng này nhưng chúng không kết hợp đồng thời cả ba đặc trưng, điều này làm cho việc tái tạo lại các mảnh vụn thực vật như là các bộ phận của một sinh vật duy nhất mang tính phỏng đoán rất cao.

Sự thiếu vắng định nghĩa rõ ràng của nematophytes đã dẫn tới việc coi nó như là một đơn vị phân loại hình thái trong đơn vị phân loại thùng rác, với mọi loại dấu tích thực vật có dạng ống và các cutin kiểu tế bào có trong giai đoạn thuộc hay xung quanh kỷ Silur được xếp vào nhóm "Nematophytes" với ý nghĩa như là sự thể hiện cho sự không biết gì hơn là sự thể hiện có ý nghĩa khoa học nào đó.

Phân loại Linnaeus gặp vấn đề trong việc sắp xếp phần lớn các nhóm hóa thạch, do chúng có xu hướng tạo ra các nhóm thân cây đối với các đơn vị phân loại hiện đại. Vì thế mặc cho các cố gắng của Strother trong việc chính thức hóa danh pháp của *Nematothalli*, nhưng tôn ti trật tự của các lớp, bộ và họ tốt nhất nên nghĩ như là một nhóm thân cây đối với thực vật có phôi (thực vật hiện đại ngày nay), với tảo lục như là nhóm thân cây đối với Nematophytes. Thực vậy, do không có (hay chưa tìm thấy) các cấu trúc sinh sản hay sinh dưỡng giống như thường thấy ở thực vật có phôi ngày nay, nên việc giả định mối quan hệ này cũng chưa hẳn đã là tin cậy.
## Tham khảo

* McGregor và Narbonne, 1978: "Upper Silurian trilete spores and other microfossils from the Read Bay Formation, Cornwallis Island, Canadian Arctic"
Tầng Praha

**Tầng Praha** là một trong ba tầng động vật ở đầu thế Tiền Devon. Nó kéo dài từ khoảng 410,8 ± 2,8 triệu năm trước (Ma) tới 407,6 ± 2,8 Ma. Tầng động vật này diễn ra sau tầng Lochkov và sau nó là tầng Ems. Tên gọi của tầng này đặt theo Praha, thủ đô của Cộng hòa Séc. GSSP của tầng này nằm tại tây nam Praha, trong khu vực mỏ đá Velká Chuchle (Cộng hòa Séc), cách trung tâm thành phố 8&nbsp;km (tọa độ: ). Mốc bắt đầu của tầng này là sự xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp *[[Eognathodus sulcatus]]* còn mốc kết thúc của nó là sự xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp *[[Polygnathus kitabicus]]* (= *Polygnathus dehiscens*).

Tại Bắc Mỹ tầng Praha được thay thế bằng **Siegenian** hay **Deerparkian**.

## Tham khảo
Tầng Lochkov

**Tầng Lochkov** là một trong ba tầng động vật thuộc thế Tiền Devon. Nó kéo dài từ khoảng 416 ± 2,8 triệu năm trước (Ma) tới 411,2 ± 2,8 Ma. Nó là tầng đánh dấu sự xuất hiện của kỷ Devon, sau khi kết thúc thế Přídolí của kỷ Silur và tiếp theo nó là tầng Praha. Nó được đặt tên theo quận Lochkov ở tây nam Praha (Cộng hòa Séc). Tầng này bắt đầu khi có sự xuất hiện lần đầu tiên của động vật bút thạch (lớp *Graptolithina*) với danh pháp *[[Monograptus uniformis]]* và kết thúc khi có sự xuất hiện lần đầu tiên của động vật răng nón với danh pháp *[[Eognathodus sulcatus]]*

Tại Bắc Mỹ, tầng Lochkov được thay thế bằng **Gedinnian** hay **Helderbergian**.

## Tham khảo
Tầng Ems

**Tầng Ems** là một trong ba tầng động vật ở thế Devon sớm. Nó kéo dài từ khoảng 407 ± 2,8 triệu năm trước (Ma) tới 397,5 ± 2,7 Ma. Tầng trước nó là tầng Praha và ngay sau nó là tầng Eifel.

Điểm đánh dấu sự bắt đầu của tầng này là sự xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp *[[Polygnathus kitabicus]]* (= *Polygnathus dehiscens*). Điểm kết thúc của nó là sự xuất hiện lần đầu tiên của phân loài động vật răng nón có danh pháp *[[Polygnathus costatus partitus]]*. 

Thiết diện tham chiếu chính thức (GSSP) của ICS cho tầng này nằm tại hẻm núi Zinzil'ba, đông nam Samarkand, Uzbekistan. Tên gọi của tầng này được đặt theo Bad Ems, một thành phố thuộc Rheinland-Pfalz của Đức hoặc sông Ems ở tây bắc nước này. Tên gọi cho tầng này được H. D. de Dorlodot đưa ra năm 1900.

Tại Bắc Mỹ tầng Ems được thay thế bằng **Sawkill** hay **Sawkillian**.

## Tham khảo
Tầng Eifel

**Tầng Eifel** là một trong hai tầng động vật thuộc thế Devon giữa. Nó kéo dài từ khoảng 397,5 ± 2,7 triệu năm trước (Ma) tới 391,8 ± 2,7 Ma. Tầng trước nó là tầng Ems và tầng sau nó là tầng Givet.

Tại Bắc Mỹ, thay thế cho tầng Eifel là **Southwood**, **Cazenovia** *(một phần)* và **Cazenovian** *(một phần)*.

Tầng này được đặt tên theo dãy núi đồi thấp ở miền tây nước Đức là Eifel, nơi mà GSSP chính thức của ICS được khai quật tại Wetteldorf Richtschnitt. Điểm bắt đầu của tầng này là sự xuất hiện lần đầu tiên của động vật răng nón với danh pháp *[[Polygnathus costatus partitus]]* còn điểm kết thúc của nó là ngay phía dưới sự xuất hiện lần đầu tiên của loài lăng cúc thạch (bộ *Goniatitida*) với danh pháp *[[Maenioceras stufe]]* hoặc sự xuất hiện lần đầu tiên của động vật răng nón với danh pháp *[[Polygnathus hemiansatus]]*. Tên gọi tầng Eifel do Ernst Beyrich đưa ra năm 1837.
## Tham khảo

*
Tầng Givet

**Tầng Givet** là một trong hai tầng động vật của thế Devon giữa. Nó kéo dài từ khoảng 391,8 ± 2,7 triệu năm trước (Ma) tới 385,3 ± 2,6 Ma.

Tại Bắc Mỹ, thay thế cho tầng Givet là **Erian**, **Senecan**, **Tioughniogan**, **Tioughnioga**, **Cazenovia** *(một phần)*, **Cazenovian** *(một phần)*, **Taghanic**, **Taghanican**, **Genesee**, **Geneseean**.

Tầng đứng trước nó là tầng Eifel còn tầng diễn ra sau nó là tầng Frasne.

Tầng này được Jean Baptiste Julien d'Omalius d'Halloy đặt tên năm 1839 theo thành phố Givet thuộc khu vực Ardennes của Pháp, gần biên giới với Bỉ.

Mốc đánh dấu sự bắt đầu của tầng này là sự xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp *[[Polygnathus hemiansatus]]* hoặc ngay phía dưới sự xuất hiện lần đầu tiên của loài lăng cúc thạch có danh pháp *[[Maenioceras stufe]]*. Mốc đánh dấu sự kết thúc của tầng này là sự xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp *[[Ancyrodella rotundiloba]]*.

GSSP chính thức của ICS nằm tại Jebel Mech Irdane trong ốc đảo Tafilalt, thuộc dãy núi Anti-Atlas, Maroc.

## Tham khảo
Sofia

**Sofia**  (tiếng Bulgaria: София Sofiya), là thủ đô và là thành phố lớn nhất của Cộng hòa Bulgaria với dân số 1.270.010 (là thành phố lớn thứ 14 ở Liên minh châu Âu), và dân số là 1.386.702 trong vùng đô thị, Đô thị Thủ đô. Thành phố nằm ở phía tây Bulgaria, dưới chân khối núi Vitosha, và là trung tâm hành chính, văn hóa, kinh tế và giáo dục của quốc gia này, là một Thành phố thế giới - Beta.

Là một trong những thủ đô cổ nhất châu Âu, thành phố này có lịch sử từ thế kỷ 8 trước Công nguyên, khi những người Thracia đã thiết lập một khu định cư ở đây. Các di tích trong lịch sử của thành phố vẫn hiện diện cùng với các công trình hiện đại trong thành phố này. Trải qua quá trình phát triển, Sofia đã từng có nhiều tên gọi. Các khu định cư tiền sử đã được khai quật ở trung tâm thành phố, gần hoàng cung cũng như ở các quận ngoại vi như Slatina và Obelya. Tường thành của thành phố được bảo quản tốt là một thành cổ có từ thế kỷ 7 trước Công nguyên.

Dân số Sofia giảm từ 70.000 vào cuối thế kỷ 18, qua 19.000 vào năm 1870, xuống còn 11.649 vào năm 1878 và bắt đầu tăng lên. Sofia có khoảng 1,23 triệu cư dân trong lãnh thổ 492&nbsp;km², tập trung 17,5% dân số cả nước trong phần trăm thứ 200 của lãnh thổ quốc gia. Khu vực đô thị của Sofia có khoảng 1,54 triệu [9] cư dân trong phạm vi 5723&nbsp;km², bao gồm Tỉnh Thành phố Sofia và một phần của tỉnh Sofia (Dragoman, Slivnitsa, Kostinbrod, Bozhurishte, Svoge, Elin Pelin, Gorna Malina, Ihtiman, Kostenets) và Pernik Province (Pernik, Radomir), chiếm 5,16% lãnh thổ quốc gia. Khu vực đô thị của Sofia dựa trên một giờ di chuyển bằng ô tô, trải dài trên phạm vi quốc tế và bao gồm Dimitrovgrad ở Serbia. Không giống như hầu hết các khu vực đô thị châu Âu, nó không được định nghĩa là một khu vực đô thị có chức năng đáng kể, nhưng thuộc loại có "nhiều chức năng hạn chế". Vùng đô thị Sofia có dân số 1,68 triệu người  và được tạo thành từ toàn bộ các Thành phố Sofia, Sofia và Pernik, bao gồm hơn 10.000&nbsp;km².

## Lịch sử
## Hành chính
Thành phố Sofia là một trong 28 tỉnh của Bulgaria (không nên nhầm lẫn với tỉnh Sofia bao quanh nhưng không bao gồm trong thành phố này). Ngoài thành phố Sofia, tỉnh thủ đô bao gồm 3 thành phố khác và 34 làng, được chia thành 24 quận. 
**Quận của thành phố Sofia**:

## Kinh tế
### Giao thông
### Hàng không
Thành phố có sân bay Sofia.

### Đường sắt
### Đường thủy

## Địa lý
Sofia nằm phía tây Bulgaria, có vị trí ở trung tâm của vùng Balkan. Thành phố nằm ở phía tây thung lũng Sofia (Thung lũng Hoa hồng), sát chân núi phía bắc của khối núi Vitosha. Thành phố rộng 1344&nbsp;km2.

### Khí hậu
Sofia có một khí hậu lục địa ôn hòa với biên đô nhiệt độ cao. Tháng nóng nhất là tháng 8 còn tháng lạnh nhất là tháng 1. Cho đến năm 1936, nhiệt độ trung bình là  và kể từ đó nhiệt độ đã tăng +0,5&nbsp;°C (+1&nbsp;°F). Lượng mưa trung bình hàng năm khoảng  với lượng mua mùa Hè cao và mùa Đông thấp. Sofia ít nóng vào mùa Hè hơn các vùng khác của Bulgaria do cao độ của khu vực này cao, dù đôi khi nhiệt độ có thể lên tới 40&nbsp;°C.

## Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*
Tầng Frasne

**Tầng Frasne** là một trong hai tầng động vật của thế Devon muộn. Nó kéo dài từ khoảng 385,3 ± 2,6 triệu năm trước (Ma) tới 374,5 ± 2,6 Ma. Tên gọi cho tầng này được nhà địa chất học người Pháp là Jules Gosselet đề xuất năm 1879 theo tên làng Frasnes-lez-Couvin ở Bỉ và được Ủy ban Địa tầng kỷ Devon chấp nhận năm 1981.

Tại Bắc Mỹ, thay thế cho tầng Frasne là **Senecan**, **Sonyea**, **Sonyean**, **West Falls**.

Tầng đứng trước nó là tầng Givet còn tầng diễn ra sau nó là tầng Famenne.

Mốc đánh dấu sự bắt đầu của tầng này là sự xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp *[[Ancyrodella rotundiloba]]*. Các mốc đánh dấu sự kết thúc của tầng này là sự xuất hiện lần đầu tiên của loài lăng cúc thạch có danh pháp *[[Phoenixites frechi]]* hay sự phổ biến rộng khắp của động vật răng nón với danh pháp *[[Palmatolepis triangularis]]* hoặc sự tuyệt chủng thuộc Thượng Kellwasser của tất cả các loài trong các chi *[[Ancyrodella]]*, *[[Ozarkodina]]* và phần lớn các loài của các chi *[[Palmatolepis]]*, *[[Polygnathus]]* và *[[Ancyrognathus]]*.

GSSP chính thức của ICS nằm tại Col du Puech de la Suque, Montagne Noire, Pháp.

Phần lớn kiến tạo đá ngầm được thực hiện trong thời kỳ thuộc tầng Frasne, cụ thể là tại khu vực ngày nay thuộc miền tây Canada và Australia. Trên đất liền, những cánh rừng đầu tiên đã bắt đầu xuất hiện. Tại Bắc Mỹ, các kiến tạo sơn Antler và Taconic đạt tới điểm đỉnh, cùng thời với pha Bretonic của kiến tạo sơn Variscia ở châu Âu.

## Tham khảo
Túp lều bác Tom

***Túp lều bác Tom*** (nguyên tác: ***Uncle Tom's Cabin; or, Life Among the Lowly***) là một tiểu thuyết chống chế độ nô lệ tại Hoa Kỳ của nhà văn Harriet Beecher Stowe người Mỹ. Được xuất bản vào năm 1852, cuốn tiểu thuyết đã có ảnh hưởng sâu sắc đến quan điểm đối với những người Mỹ gốc Phi và tình cảnh nô lệ ở Hoa Kỳ, làm tăng thêm sự xung đột giữa các tầng lớp dẫn đến Nội chiến Hoa Kỳ, theo Will Kaufman.

Nhà văn Stowe là một người hoạt động chống lại sự nô lệ, đã làm nổi bật trong tiểu thuyết của mình nhân vật bác Tom, một nô lệ da đen phải lìa bỏ vợ con, bị bán từ nơi này sang nơi khác, bị đánh đập tàn nhẫn. Tiểu thuyết mô tả sự độc ác, tàn bạo có thật của sự nô lệ, đồng thời cũng khẳng định tình yêu thương có thể vượt qua mọi thứ để chiến thắng, lật đổ sự nô dịch hoá trong xã hội loài người.

*Túp lều bác Tom* là một cuốn tiểu thuyết bán chạy nhất trong thế kỷ 19, trong tuần đầu tiên 5.000 bản đã được bán sạch  (và cũng là quyển sách bán chạy thứ hai trong thế kỷ đó, sau Kinh Thánh) và được tin là động lực cho cuộc đấu tranh bãi nô. Trong năm đầu tiên sau khi xuất bản, 300.000 bản được bán hết chỉ tính riêng ở Hoa Kỳ mặc dù cuốn tiểu thuyết bị cấm tại các bang miền Nam nước này. Cuốn sách quan trọng đến mức, khi Tổng thống Abraham Lincoln gặp Stowe vào năm 1862 đã chào mừng bà bằng câu nói nổi tiếng: "Hóa ra bà chính là người phụ nữ nhỏ bé đã viết cuốn sách làm bùng lên cuộc chiến tranh vĩ đại".

## Nội dung
*Túp lều bác Tom* kể về cuộc đời thống khổ của một người nô lệ da đen là bác Tom với chuỗi ngày đen tối, đầy tủi nhục. Bác phải lìa bỏ vợ con, bị bán từ nơi này sang nơi khác, bị đánh đập tàn nhẫn. Cuối cùng do bảo vệ nhân phẩm của mình, bác bị đánh chết trong đồn điền trồng bông khủng khiếp ở miền Nam nước Mỹ, đây cũng là nơi chôn vùi bao cuộc đời lầm than như cuộc đời bác. Tác phẩm cũng kể về số phận của Eliza cùng đứa con bỏ trốn.

## Ý nghĩa
*Túp lều bác Tom* ca ngợi những người nô lệ da đen là những người trung thực, biết tôn trọng phẩm giá con người như bác Tom, những người mẹ dũng cảm như Eliza, những thanh niên cương nghị, tha thiết với tự do như George. Đồng thời tác phẩm cũng lên án đanh thép chế độ nô lệ với những chủ nô lệ, các tay sai, các con buôn vô cùng tàn bạo. Lên án Pháp luật nước Mỹ khi đó đã bênh vực chế độ nô lệ, cho phép đánh đập xiềng xích, giết chết những người da đen vô tội và trừng trị những ai che chở người nô lệ. Với tác phẩm của mình, nhà văn đã đóng góp một phần vào công cuộc giải phóng nô lệ ở nước Mỹ, tố cáo thống thiết chế độ vô nhân đạo, khích lệ những người Mỹ có lương tâm đấu tranh để tiêu diệt nó.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* 
* University of Virginia Web site "Uncle Tom's Cabin and American Culture: A Multi-Media Archive" 
* Uncle Tom's cabin: or Life among the lowly 
* Pictures and stories from Uncle Tom's cabin 
* ''Uncle Tom's Cabin
Bucharest

**Bucharest** (tiếng România: *București* , trong tiếng Việt thường được gọi là **Bu-ca-rét** do ảnh hưởng từ tên tiếng Pháp *Bucarest*) là thủ đô và là trung tâm thương mại và công nghiệp của Romania. Thành phố này nằm ở đông nam quốc gia này, với vị trí , nằm hai bên bờ của sông Dâmboviţa. Ban đầu nó được gọi là thành Dâmboviţa.

Sự hiện diện của Bucharest được các học giả đề cập đến từ năm 1459. Kể từ đó, thành phố đã trải qua nhiều thay đổi và đã trở thành thủ đô của Romania năm 1862 và đã củng cố vững chắc vị trí trung tâm văn hóa, nghệ thuật và truyền thông của quốc gia này. Thành phố có kiến trúc hỗn hợp mang dấu ấn của các thời kỳ lịch sử khác nhau. Trong thời kỳ giữa hai cuộc thế chiến, kiến trúc trang nhã của thành phố đã khiến nó được mệnh danh là "Paris của phía Đông" hay "Paris Nhỏ" (*Micul Paris*). Nhiều tòa nhà và nhiều khu phố lịch sử của thành phố này đã bị hư hại và phá hỏng bởi các cuộc chiến và các trận động đất cũng như chương trình hệ thống hóa của Nicolae Ceaușescu. Trong những năm gần đây, thành phố đã trải qua thời kỳ bùng nổ kinh tế và văn hóa.

Theo ước tính tháng 1 năm 2006, Bucharest có dân số 1.930.390 người. Khu vực đô thị tính cả bên ngoài ranh giới nội thị có dân số 2,1 triệu người. Còn nếu cả vùng đô thị thì Bucharest có dân số 2,6 triệu người. Bucharest là thành phố lớn thứ 6 ở Liên minh châu Âu tính theo dân số nội thị.

Về mặt kinh tế, thành phố này giàu có nhất ở Romania và là một trong những trung tâm công nghiệp và giao thông chính của Đông Âu. Thành phố cũng có nhiều cơ sở giáo dục.

Khu vực đô thị của thành phố này về mặt hành chính gọi là Đô thị Bucharest (*Municipiul București*), và có cấp hành chính như một hạt, và được chia ra làm 6 khu vực.

## Khí hậu




## Chú thích

## Liên kết ngoài
Nguyễn Khánh Toàn (định hướng)

**Nguyễn Khánh Toàn** có thể là:
* Nguyễn Khánh Toàn (1905–1993), giáo sư, viện sĩ, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục Việt Nam
* Nguyễn Khánh Toàn (sinh năm 1945), nguyên Thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam
Beograd

**Beograd** ( / *Beograd*, "thành phố trắng" (*beo* ("trắng") + *grad* ("thành phố") và phiên âm tiếng Việt là **Bê-ô-grát**), ) là thủ đô và thành phố lớn nhất của Serbia; tọa lạc cạnh nơi hợp lưu của sông Sava và Danube, nơi đồng bằng Pannonia tiếp giáp với Balkan. Đô thị Grad Beograd (Thành phố Beograd) có dân số 1,23 triệu người. Tổng cộng có 1,68 triệu người sống trong vùng biên giới hành chính của thành phố.
## Lịch sử

Một trong những nền văn hóa thời tiền sử nổi bật nhất châu Âu, nền văn hóa Vinča, đã phát triển trong khu vực Beograd vào thiên niên kỷ 6 TCN. Thời cổ, người Thracia-Dacia sinh sống trong vùng, năm 279 TCN người Celt đánh chiếm thành phố, đặt nó cái tên *[[Singidunum|Singidūn]]*. Nó bị người La Mã chinh phục dưới triều Augustus, và được trao quyền thành phố vào giữa thế kỷ 2. Người Slav đến đây vào những năm 520, và từ đó, thành phố rơi vào sự kiểm soát của nhiều thế lực khác nhau, gồm Đế quốc Byzantine, Đế quốc Frank, Đế quốc Bulgaria và Vương quốc Hungary, trước khi nó trở thành kinh đô Vương quốc Serbia vào đời vua Stephen Dragutin (1282–1316). Năm 1521, Beograd bị Đế quốc Ottoman chiếm và trở thành thủ phủ của Sanjak Smederevo. Beograd một lần nữa trở thành thủ đô của Serbia năm 1841. Bắc Belgrad vẫn là thành lũy cực nam của Habsburg cho tới năm 1918, khi thành phố thống nhất. Do vị trí chiến lược của mình, thành phố đã chứng kiến 115 cuộc chiến tranh và bị phá hủy 44 lần. Beograd là thủ đô của Nam Tư kể từ khi thực thể này hình thành năm 1918.

Beograd có địa vị hành chính đặc biệt trong Serbia và là một trong năm vùng thống kê của nước này. Nó được phân loại là một Beta-Global City.

Beograd từng là thủ đô của Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Nam Tư và Liên bang Nam Tư cho đến năm 2004. Sau khi Liên Bang Nam Tư cũ và mới giải thể, Beograd trở thành thủ đô của nước Cộng hòa Serbia và Montenegro.

## Địa lý
Beograd có độ cao  trên mực nước biển và tọa lạc bên chỗ hợp lưu giữa sông Danube và Sava. Phần lõi lịch sử của Beograd, Kalemegdan, nằm bên tả ngạn hai dòng sông. Từ thế kỷ 19, thành phố đã mở rộng về phía nam và đông; sau Thế chiến II, Belgrade Mới được xây nên bên tả ngạn sông Sava, nối Belgrade với Zemun. Những cộng đồng dọc sông Danube, như Krnjača, Kotež và Borča, hợp nhất với thành phố, còn Pančevo, một thành phố công nghiệp vệ tinh, vẫn là một đô thị riêng. Beograd có diện tích , còn vùng đô thị của nó thì rộng tới .
### Khí hậu

Beograd có khí hậu cận nhiệt đới ẩm, với bốn mùa và mưa rải đều suốt năm. Nhiệt độ trung bình tháng dao động từ  (tháng 1) đến  (tháng 7), trung bình năm . Trung bình, một năm có 31 ngày mà nhiệt độ đạt trên , và 95 ngày nhiệt độ đạt trên . Beograd nhận lượng mưa chừng  mỗi năm, với khoảng cuối xuân là thời gian ẩm nhất. Số giờ nắng trung bình năm là 2.112.

Nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận chính thức là  vào ngày 24 tháng 7 năm 2007, còn nhiệt độ thấp nhất là  vào ngày 10 tháng 1, 1893.

## Chú thích

## Thư mục

*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức 
* Bản đồ môi trường của Beograd
Tranh men sứ

**Tranh men sứ** là loại tranh được thực hiện bằng lối vẽ men trên nền cốt liệu gốm, thường là tấm phẳng.
## Thực hiện
Phôi đất phẳng được vẽ phủ các nước men sống rồi đem nung đến nhiệt độ khoảng 1260°C. Quá trình nung đốt và để nguội sau đó đã làm phôi đất kết thành khối rắn chắc còn men nóng chảy dính chặt vào xương đất tạo nên lớp phủ bề mặt rất cứng và vô cùng bền vững. Chính vì thế mà tranh men sứ được xem như những tác phẩm sống mãi với thời gian.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Phục Hòa (huyện)

**Phục Hòa** là một huyện cũ thuộc tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

## Địa lý
Huyện Phục Hòa ở phía đông nam tỉnh Cao Bằng, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp huyện Hạ Lang và giáp Quảng Tây, Trung Quốc
*Phía tây giáp huyện Hòa An
*Phía nam giáp huyện Thạch An
*Phía bắc giáp huyện Quảng Uyên.

Đến năm 2019, huyện Phục Hòa có diện tích 251,67&nbsp;km², dân số là 23.625 người, mật độ dân số đạt 93 người/km². Sông Bằng (Bằng Giang) bắt nguồn từ núi Nà Vài của Trung Quốc chảy qua Thủy Khẩu ở biên giới Phục Hòa vào Long Châu rồi nhập vào sông Tây Giang.

Trên địa bàn huyện có một cửa khẩu quốc tế giao thương Trung Quốc là cửa khẩu Tà Lùng.

## Lịch sử
Châu Phục Hòa thuộc tỉnh Cao Bằng được chính quyền thực dân Pháp thành lập vào năm 1893 trên cơ sở tách tổng Phục Hòa thuộc châu Thạch An và tổng Cách Linh thuộc châu Quảng Uyên.

Ngày 8 tháng 3 năm 1967, Hội đồng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra Quyết định 27-CP sáp nhập hai huyện Phục Hòa và Quảng Uyên thành huyện Quảng Hòa.

Huyện Quảng Hòa tồn tại cho đến năm 2001 thì lại tách ra thành hai huyện là Phục Hòa và Quảng Uyên theo Nghị định 96/2001/NĐ-CP.

Khi tách ra, huyện Phục Hòa có thị trấn Tà Lùng và 8 xã: Cách Linh, Đại Sơn, Hòa Thuận, Hồng Đại, Lương Thiện, Mỹ Hưng, Tiên Thành, Triệu Ẩu. Huyện lỵ của huyện đặt tại xã Hòa Thuận.

Ngày 13 tháng 12 năm 2007, chuyển xã Hòa Thuận thành thị trấn Hòa Thuận, thị trấn huyện lỵ huyện Phục Hòa.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó:
*Sáp nhập xã Triệu Ẩu và một phần diện tích, dân số của xã Hồng Đại thành xã Bế Văn Đàn
*Sáp nhập phần diện tích và dân số còn lại của xã Hồng Đại vào xã Cách Linh
*Sáp nhập xã Lương Thiện vào thị trấn Hòa Thuận.

Sau khi sắp xếp, huyện Phục Hòa có 2 thị trấn: Hòa Thuận (huyện lỵ), Tà Lùng và 5 xã: Bế Văn Đàn, Cách Linh, Đại Sơn, Mỹ Hưng, Tiên Thành.

Ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 897/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện và đổi tên đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2020). Theo đó, sáp nhập huyện Phục Hòa với huyện Quảng Uyên và xã Quốc Toản thuộc huyện Trà Lĩnh vừa giải thể để tái lập huyện Quảng Hòa.

## Chú thích
Đội tuyển bóng đá quốc gia Montenegro

**Đội tuyển bóng đá quốc gia Montenegro** (tiếng Montenegro và tiếng Serbia: Fudbalska reprezentacija Crne Gore / Фудбалска репрезентација Црне Горе) là đội tuyển cấp quốc gia của Montenegro do Hiệp hội bóng đá Montenegro quản lý.

## Thành tích tại giải vô địch thế giới
*1930 đến 1938 - *Là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Tư|Vương quốc Nam Tư]]*
*1950 đến 1990 - *Là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Tư|CHXHCN Nam Tư]]*
*1994 đến 2002 - *Là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia và Montenegro|CHLB Nam Tư]]*
*2006 - *Là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia và Montenegro|Serbia và Montenegro]]*
*2010 đến 2022 - *Không vượt qua vòng loại*

## Thành tích tại giải vô địch châu Âu
*1960 đến 1992 - *Là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Tư|CHXHCN Nam Tư]]*
*1996 đến 2000 - *Là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia và Montenegro|CHLB Nam Tư]]*
*2004 - *Là một phần của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia và Montenegro|Serbia và Montenegro]]
*[[Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008|2008]] - *Không tham dự, vì chưa gia nhập UEFA cho tới tháng 1 năm 2007. Tư cách thành viên của Serbia và Montenegro chuyển cho  Serbia*
*[[Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012|2012]] đến [[Giải vô địch bóng đá châu Âu 2024|2024]] - *Không vượt qua vòng loại*

== Thành tích tại UEFA Nations League ==


==Đội hình==
Đội hình dưới đây tham dự 2 trận giao hữu gặp  và  vào tháng 11 năm 2022.<br/>
*Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 11 năm 2022 sau trận gặp .

### Triệu tập gần đây

*INJ Rút lui vì chấn thương.
*PRE Đội hình sơ bộ.
*RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Đội tuyển bóng đá quốc gia Montenegro  trên trang chủ của FIFA