open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hình học phi Euclid

**Hình học phi Euclid** là bộ môn hình học dựa trên cơ sở phủ nhận ít nhất một trong số những tiên đề Euclid. Hình học phi Euclid được bắt đầu bằng những công trình nghiên cứu của Lobachevsky (được Lobachevsky gọi là **hình học trừu tượng**) và phát triển bởi Bolyai, Gauss, Riemann.

Hình học phi Euclid là cơ sở toán học cho lý thuyết tương đối của Albert Einstein, thông qua việc đề cập đến độ cong hình học của không gian nhiều chiều.

Sơ thảo về các hình học phi Euclid
Cha đẻ của bộ môn này là Nikolai Ivanovich Lobachevsky

## Hình học Euclid
Hình học Euclid dựa trên cơ sở công nhận, không cần chứng minh hệ thống các tiên đề sau:
* Qua hai điểm phân biệt, luôn vẽ được một đường thẳng
* Đường thẳng có thể kéo dài vô hạn
* Với một tâm bất kì và một bán kính bất kỳ, luôn vẽ được một cung tròn
* Mọi góc vuông đều bằng nhau
* Nếu hai đường thẳng phân biệt tạo thành với đường thẳng thứ ba một cặp góc trong cùng phía nhỏ hơn 180° thì chúng sẽ cắt nhau về phía đó
:**Lưu ý, các tiên đề Euclid ngầm hiểu là áp dụng trong [[hình học Euclid|hình học phẳng]].**

## Hình học Lobachevsky
Hình học Lobachevsky (còn gọi hình học hyperbol) do nhà toán học Nga Nikolai Ivanovich Lobachevsky khởi xướng, dựa trên cơ sở bác bỏ tiên đề về đường thẳng song song. Lobachevsky giả thiết rằng từ một điểm ngoài đường thẳng ta có thể vẽ được hơn một đường thẳng khác, nằm trên cùng mặt phẳng với đường thẳng gốc, mà không giao nhau với đường thẳng gốc (đường thẳng song song). Từ đó, ông lập luận tiếp rằng từ điểm đó, có thể xác định được vô số đường thẳng khác cũng song song với đường thẳng gốc, từ đó xây dựng nên một hệ thống lập luận hình học logic.

Để xem xét hình học Lobachevsky ứng dụng vào lý thuyết không-thời gian cong, cần thiết phải xem lại khái niệm đường thẳng nối hai điểm. Trong lý thuyết tương đối rộng, trong cơ học lượng tử và trong vật lý thiên văn, người ta mặc nhiên thừa nhận đó là đường đi của tia sáng-sóng điện từ giữa hai điểm đó.

Trong hình học Euclid, tổng các góc trong của một tam giác bằng 180°, nhưng trong hình học phi Euclid, tổng các góc đó không bằng 180°, và phụ thuộc vào kích thước của tam giác đó.

Ngoài ra, trong hình học phi Euclid, đa giác có số cạnh nhỏ nhất không phải là tam giác mà là nhị giác

## [[Hình học elliptic]]

Tập tin:Hyperbolic triangle.png|Trong hình học Hyperbolic, tổng các góc trong một tam giác nhỏ hơn 180°
Tập tin:Triangles (spherical geometry).jpg|Trên hình học mặt cầu, tổng các góc trong của một tam giác cầu lớn hơn 180°


## Xem thêm
* Tiên đề
* Lý thuyết tiên đề
* Khái niệm cơ bản
* Tiên đề chọn
* Hình học Euclid
* Hình học Riemann
* Hình học cầu
* Hình học afin

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

Tiếng Việt:
* Khái niệm hình học phi Euclid trên Diễn đàn toán học phần 1, phần 2 và phần 3
* 
* 
Tiếng Anh:
* 
* What is Non-Euclidean Geometry
* The Geometry of the Sphere
Chi Thài lài

**Chi Thài lài** hay **chi Trai** (danh pháp khoa học: ***Commelina***) là một chi thực vật một lá mầm, được gọi chung với tên gọi cây "thài lài" với chu kỳ sống rất ngắn của hoa của chúng. Cây thài lài châu Á (*Commelina communis*) là một loại cỏ dại phổ biến ở đông bắc Hoa Kỳ. Nó mọc rất nhanh và phát triển tốt trong môi trường của các khu vườn bị bỏ hoang. Thông thường người ta hay nhìn thấy nó mọc troing vườn cùng với cây dừa cạn (chi Vinca), có lẽ là do sự giống nhau ở bề ngoài của thân cây và lá của chúng làm cho chúng khó bị nhổ đi hơn.

## Đặc điểm
Môi trường sinh sống ưa thích: Ưa nắng hoặc nơi có bóng râm ở mức độ vừa phải. Màu hoa: Lam nhạt đến tím ánh lam nhạt. Lá: thường xanh. Các loài cây này hấp dẫn ong, bướm và/hoặc chim. Nhu cầu về nước: Tưới nước đều đặn; nhưng không ưa thích môi trường quá ẩm ướt.

## Một số loài

Chi này hiện biết có 170 loài. Một số loài cụ thể như sau:
* *[[Commelina abliqua]]*
* *[[Commelina africana]]* - Thài lài châu Phi
* *[[Commelina auriculata]]*
* *[[Commelina benghalensis]]* - Thài lài Benghal
* *[[Commelina caroliniana]]*
* *[[Commelina communis]]* - Thài lài châu Á
* *[[Commelina condensata]]*
* *[[Commelina coelestis]]* (syn. *[[Commelina tuberosa]]*)
* *[[Commelina cyanea]]*
* *[[Commelina dianthifolia]]*
* *[[Commelina diffusa]]*
* *[[Commelina erecta]]* (syn. *[[Commelina elegans]]*)
* *[[Commelina forskaolii]]* (syn. *[[Commelina forskaolaei]]*)
* *[[Commelina gambiae]]*
* *[[Commelina hasskarlii]]*
* *[[Commelina hirtella]]*
* *[[Commelina kotschyi]]*
* *[[Commelina latifolia]]*
* *[[Commelina leiacarpa]]*
* *[[Commelina lukei]]*
* *[[Commelina maculata]]*
* *[[Commelina mascarenica]]*
* *[[Commelina nigritana]]*
* *[[Commelina nudiflora]]*
* *[[Commelina pallida]]*
* *[[Commelina paludosa]]*
* *[[Commelina rufipes]]*
* *[[Commelina sellowiana]]*
* *[[Commelina sphaerorrhizoma]]*
* *[[Commelina standleyi]]*
* *[[Commelina subalbescens]]*
* *[[Commelina suffruticosa]]*
* *[[Commelina texcocona]]*
* *[[Commelina tuberosa]]*
* *[[Commelina undulata]]*
* *[[Commelina virginica]]*
## Hình ảnh

Tập tin:Commelina communis bgiu 02.jpg
Tập tin:Commelina communis 001.jpg
Tập tin:Commelina benghalensis 0001.jpg
Tập tin:BlütendiagrammeEichlerPg141.jpg

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Đak Pơ (huyện)

**Đak Pơ** hay **Đăk Pơ** là một huyện cũ nằm ở phía đông tỉnh Gia Lai, Việt Nam.

## Địa lý
Huyện Đak Pơ nằm ở phía đông của tỉnh Gia Lai, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp thị xã An Khê và huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
*Phía tây giáp huyện Mang Yang
*Phía nam giáp huyện Kông Chro
*Phía bắc giáp huyện Kbang.

Huyện Đak Pơ có diện tích 502,62&nbsp;km² và dân số năm 2021 là 41.160 người. Trung tâm hành chính của huyện là thị trấn Đak Pơ với diện tích 21&nbsp;km² và dân số 5.194 người.

## Hành chính
Huyện Đak Pơ có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bảo gồm thị trấn Đak Pơ (huyện lỵ) và 7 xã: An Thành, Cư An, Hà Tam, Phú An, Tân An, Ya Hội, Yang Bắc.

## Lịch sử
Đak Pơ là một trong những khu vực chịu tác hại của chất độc màu da cam trong chiến dịch rải chất độc hóa học của quân đội Hoa Kỳ mở đầu từ ngày 10 tháng 8 năm 1961.

Trước năm 2003, huyện Đak Pơ là một phần huyện An Khê.

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, huyện An Khê chia tách thành thị xã An Khê và huyện Đak Pơ. Huyện Đak Pơ được thành lập trên cơ sở 7 xã còn lại của huyện An Khê là: An Thành, Cư An, Hà Tam, Phú An, Tân An, Ya Hội và Yang Bắc. Đồng thời, thành lập xã Đak Pơ trên cơ sở 1.963 ha diện tích tự nhiên và 3.092 nhân khẩu của xã An Thành.

Khi mới thành lập, huyện có 8 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 8 xã: An Thành, Đak Pơ (trung tâm huyện lỵ), Cư An, Hà Tam, Phú An, Tân An, Ya Hội và Yang Bắc.

Ngày 23 tháng 12 năm 2013, thành lập thị trấn Đak Pơ trên cơ sở toàn bộ 2.178,18 ha diện tích tự nhiên và 4.620 nhân khẩu của xã Đak Pơ. Từ đó, huyện Đăk Pơ có 1 thị trấn và 7 xã trực thuộc như hiện nay.

## Giao thông
Huyện Đak Pơ có Quốc lộ 19 đi qua, là tuyến giao thông huyết mạch nối liền vùng duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, sang tận Campuchia.

Đak Pơ là một phần của Tây Sơn thượng đạo, một trong những nơi vua Quang Trung rèn quân. Vua Quang Trung từng lấy một người vợ dân tộc thiểu số khi ông đóng quân ở đây.

Đak Pơ cũng là quê hương của anh hùng Núp nổi tiếng. Nơi đây từng diễn ra một chiến thắng lớn trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp của bộ đội Việt Minh. Trung đoàn 96 tiêu diệt Binh đoàn 100. trong trận Đăk Pơ ngày 24 tháng 6 năm 1954 giải phóng toàn bộ huyện An Khê và vùng phía Đông thị xã Pleiku; phối hợp với quân Pathet Lào giải phóng nhiều vùng ở Xiêng Khoảng

## Hình ảnh


Hình:dakpo022.jpg|Chiến tích Đak Pơ
Hình:dakpo020.jpg|Nhà tưởng niệm Chiến thắng Đak Pơ
Hình:dakpo016.jpg|Thư của Hồ Chủ tịch khen ngợi Chiến thắng Đak Pơ
Hình:VNG dakpo.jpg|Nhận xét của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về trận đánh
Tập tin:Dakpo000.jpg|Bảng chào


## Chú thích

* Quách Giao, Quách Tấn, *Nhà Tây Sơn*. Quy Nhơn: Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin tỉnh Nghĩa Bình, 1989.http://danquyen.com/nts8.htm 

## Tham khảo
Tác tử phần mềm

**Tác tử phần mềm** (tiếng Anh: *software agent*), gọi tắt là **tác tử** hay **agent** là một phần mềm (chương trình) máy tính tồn tại trong một môi trường nhất định, tự động hành động phản ứng lại sự thay đổi của môi trường nhằm đáp ứng mục tiêu đã được thiết kế trước. Nó có các tính chất sau:
*Tự động
*Bền bỉ
*Phản ứng tức thì
*Hướng mục tiêu
*Xã hội: thể hiện khả năng giao tiếp với tác tử khác hay với con người

## Tham khảo
Flash

**Flash** hay **The Flash** có thể là:

*Bộ nhớ flash (*Flash memory*)
*Ổ USB Flash
*Phim flash (Flash animation), một dạng phim ngắn theo kỹ thuật của Adobe Flash
*Bóng đèn flash
*Đèn flash Xenon
*Adobe Flash
*Flash fiction
*Macromedia FlashPaper
*Flash (ca khúc), ca khúc của nhóm Queen hoặc của Stéphanie của Monaco
*Flashdance... What a Feeling, ca khúc của Irene Cara, ca khúc chính trong phim Flashdance (1983)
*Flash (phim)
*''The Flash'' (phim truyền hình 2014)
*Flash (truyện tranh), truyện tranh siêu anh hùng Mỹ
*Flash (Barry Allen)
*FlashGet, một phần mềm
*Flashback, một đoạn phim xen kẽ để đưa câu chuyện ngược thời gian trong điện ảnh
*Flashcard, loại thẻ mang thông tin (từ, số hoặc cả hai)
*Flash mob, một hiện tượng đám đông
*Team Flash, đội tuyển thể thao điện tử
Liên đoàn bóng đá Pháp

**Liên đoàn bóng đá Pháp** (**FFF**) () là cơ quan quản lý bóng đá ở Pháp. Liên đoàn cũng bao gồm các tỉnh hải ngoại (Guadeloupe, Guyane thuộc Pháp, Martinique, Mayotte và Réunion) và các lãnh thổ hải ngoại (New Caledonia, Polynésie thuộc Pháp, Wallis và Futuna, Saint Pierre và Miquelon và Saint Barthélemy-Saint-Martin) và cả ở Monaco. Liên đoàn được thành lập vào năm 1919 và có trụ sở tại thủ đô Paris. FFF là thành viên sáng lập của FIFA và chịu trách nhiệm giám sát tất cả các khía cạnh của bóng đá ở Pháp, cả chuyên nghiệp và nghiệp dư. Liên đoàn bóng đá Pháp là thành viên sáng lập của UEFA và gia nhập FIFA vào năm 1907 sau khi thay thế USFSA.

## Tham khảo
Autobahn

**Autobahn** là hệ thống xa lộ cao tốc liên bang của Đức, tên tiếng Đức chính thức là ***Bundesautobahn*** dịch ra là *xa lộ (lối cho xe đi) liên bang*. Autobahn không có ngã tư chắn ngang, những đoạn chuyển hướng đều có cầu bắc ngang. Mỗi hướng chạy có ít nhất từ 2 đến 5 làn xe, cộng thêm 1 làn đậu khẩn cấp cho trường hợp xe bị hư. Giữa hai hướng chạy đều có giải phân cách tách ngang. Mỗi 2&nbsp;km bên lề của làn đậu khẩn cấp đều có 1 cột điện thoại cấp cứu. Ngoài khu vực xung quanh thành phố, những đoạn Autobahn xuyên liên bang đều không bị hạn chế tốc độ. Đường cao tốc đầu tiên giữa Cologne và Bonn được khởi công từ 1929, hoàn thành vào 1932.

Autobahn không có giới hạn về tốc độ trừ những đoạn đô thị, đường dưới tiêu chuẩn, dễ xảy ra tai nạn hoặc đang sửa chữa. Trong trường hợp thời tiết xấu, giới hạn tốc độ cũng được áp dụng. Ở những đoạn không giới hạn tốc độ, tốc độ giới hạn tư vấn là 130&nbsp;km/h (81&nbsp;mph) được áp dụng. Các bang có quyền đặt tốc độ giới hạn cho bất cứ đoạn autobahn nào họ quản lý. Năm 2008, bang nhỏ nhất nước Đức Bremen, áp dụng mức tốc độ giới hạn 120&nbsp;km/h (75&nbsp;mph) trên 11&nbsp;km cuối của đoạn không giới hạn trong hy vọng các bang khác áp dụng mức tốc độ giới hạn. Tuy nhiên, không thể. Trong năm 2008, ước tính 52% mạng lưới Autobahn chỉ có tốc độ tư vấn, 15 % có tốc độ giới hạn tạm thời vì thời tiết và điều kiện đường, 32% có tốc độ giới hạn vĩnh viễn.

Mạng lưới Autobahn của Đức có tổng chiều dài 12,845 kilometres (7,982&nbsp;mi) năm 2012,[6] là một trong những mạng lưới dài và dày đặc nhất thế giới. Hê thống dài hơn có thể thấy ở Trung Quốc(97,355&nbsp;km), Mỹ (75,932&nbsp;km) Canada (38,000&nbsp;km) và Tây Ban Nha (16,204&nbsp;km).
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*German website with descriptions of all autobahn routes and exits
*English-language website that discusses all aspects of the autobahn
Nhị thập tứ hiếu

***Nhị thập tứ hiếu*** (chữ Hán: 二十四孝) là một tác phẩm trong văn học Trung Hoa kể lại sự tích của 24 tấm gương hiếu thảo do Quách Cư Nghiệp (có sách ghi Quách Cư Kinh 郭居敬, bính âm: *Guō Jūjìng*) vào thời nhà Nguyên biên soạn. Ông nổi tiếng là một người con hiếu thảo, và sau khi cha mất ông đã xuất bản quyển này. Hầu hết các người con hiếu thảo là nam giới báo hiếu cho mẹ già. Các câu chuyện được kể lại xảy ra từ thời Thuấn Đế đến đời ông.

## 24 tấm gương
#*[[Thuấn|Ngu Thuấn]]* (虞舜): hiếu cảm động trời
#Lưu Hằng (刘恆, tức Hán Văn Đế): người con nếm thuốc
#Tăng Sâm (曾参): mẹ cắn ngón tay, tim con đau xót
#Mẫn Tổn (闵损): hiếu với mẹ kế
#Trọng Do (仲由): vác gạo nuôi cha mẹ
#Đổng Vĩnh (董永): bán thân chôn cha
#Đàm Tử (郯子): cho cha mẹ bú sữa hươu
#Giang Cách (江革): làm thuê nuôi mẹ
#Lục Tích (陆绩): giấu quýt cho mẹ
#Đường phu nhân: (唐夫人) cho mẹ chồng bú sữa
#Ngô Mãnh (吳猛): cho muỗi hút máu
#Vương Tường (王祥): nằm trên băng chờ cá chép
#Quách Cự (郭巨): chôn con cho mẹ
#Dương Hương (杨香): giết hổ cứu cha
#Châu Thọ Xương (朱寿昌): bỏ chức quan tìm mẹ
#Dữu Kiềm Lâu (庾黔娄): nếm phân lo âu
#Lão Lai tử (老莱子): đùa giỡn làm vui cha mẹ
#Thái Thuận (蔡顺): nhặt dâu cho mẹ
#Hoàng Hương (黄香): quạt gối ấm chăn
#Khương Thi (姜诗): suối chảy cá nhảy
#Vương Bầu (王裒): nghe sấm, khóc mộ
#Đinh Lan (丁兰): khắc gỗ thờ cha mẹ
#Mạnh Tông (孟宗): khóc đến khi măng mọc
#Hoàng Đình Kiên (黄庭坚): rửa sạch cái bô đi tiểu của mẹ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Nhị thập tứ hiếu  (tiếng Anh)
*Ứng dụng đọc truyện Nhị Thập Tứ Hiếu trên điện thoại Android
Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp

**Coupe de la Ligue** (), được biết đến bên ngoài Pháp là **Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp**, là một giải đấu cúp loại trực tiếp ở bóng đá Pháp do Ligue de Football Professionnel tổ chức. Giải đấu được thành lập vào 1993 và không như Cúp bóng đá Pháp, giải chỉ dành cho các câu lạc bộ chuyên nghiệp ở Pháp thi đấu ở ba hạng đấu bóng đá hàng đầu của quốc gia, mặc dù giải hạng ba không phải toàn chuyên nghiệp.

Đội bóng thành công nhất ở giải đấu là Paris Saint-Germain với 9 chức vô địch, bao gồm chức vô địch của lần tổ chức cuối cùng ở mùa giải 2019–20. LFP bầu quyết định hoãn giải đấu vô thời hạn để "giảm tải lịch thi đấu mùa giải".

## Các trận chung kết




## Thống kê




## Tham khảo
Sậy

**Sậy** có thể là một trong các loài thực vật thuộc họ lúa, có bề ngoài khá giống nhau, thường mọc ở những vùng ven sông, bãi lầy; bao gồm:

* Cây sậy *thông thường* (danh pháp khoa học: *[[Phragmites|Phragmites australis]]* Cav.) - Đây là loài cây nguyên thủy được đặt tên là sậy. Xem thêm cây lau (*[[Saccharum arundinaceum]]*).
* Cây sậy núi (danh pháp khoa học: *[[Arundo|Arundo donax]]* L.).
* Cây sậy Miến Điện (danh pháp khoa học: *[[Neyraudia|Neyraudia reynaudiana]]*)
* Cây sậy gai (danh pháp khoa học: *[[Sparganium|Sparganium eurycarpum]]*)
* Cây đót, chít (danh pháp khoa học: *[[Thysanolaena latifolia]]*): có cụm hoa già được dùng làm chổi.
Điện báo Zimmermann

**Điện báo Zimmermann** là bức điện báo đã mã hóa được Arthur Zimmerman, Bộ trưởng ngoại giao Đức, gửi cho đại sứ Đức tại México là Heinrich von Eckardt ngày 18 tháng 1 năm 1917. Bức điện yêu cầu đại sứ Đức tiến hành việc thành lập quan hệ đồng minh giữa Đức và Mexico nhằm chống lại Hoa Kỳ và giúp Mexico lấy lại các vùng lãnh thổ đã bị mất trước đây tại New Mexico, Texas, và Arizona.

Tuy nhiên, bức điện báo lại bị tình báo Anh đã thu được rồi giải mã bức điện báo này. Ngày 23 tháng 2, Bộ trưởng Ngoại giao Anh Arthur James Balfour đã gửi nội dung bức điện báo này cho đại sứ Hoa Kỳ tại Anh, người sẽ chuyển cho Tổng thống Hoa Kỳ Woodrow Wilson hai ngày sau đó. Một ngày sau khi nhận được thông tin quan trọng, Wilson đệ trình Quốc hội về việc trang bị vũ khí cho thương thuyền nhằm ngăn cản tàu ngầm Đức tấn công. Khi La Follette và một số nghị sĩ khác đe dọa cản trở việc chấp nhận, Wilson tiết lộ nội dung của bức điện báo Zimmerman. Và bức điện báo này là một trong những nguyên nhân thúc đẩy nhanh sự tham gia thực sự của Hoa Kỳ vào Chiến tranh thế giới thứ nhất

## Tham khảo
Melinda Gates

**Melinda Gates** (nhũ danh **Melinda French**, phu nhân của Bill Gates, bà sinh ngày 15 tháng 8 năm 1964) là nhân viên cũ của công ty Microsoft với chức danh người quản lý đơn vị sản phẩm của Microsoft Publisher, Microsoft Bob, Microsoft Encarta, và Expedia. Năm 1994, bà lấy Bill Gates, người sáng lập, chủ tịch và kiến trúc sư phần mềm đứng đầu Microsoft. Hai người có với nhau ba đứa con, Jennifer Katharine Gates (1996), Rory John Gates (1999) và Phoebe Adele Gates (2002).

Melinda sinh ra và lớn lên tại Dallas, Texas, nơi bà được làm đại biểu học sinh đọc diễn văn từ biệt của lớp bà tại Học viện Ursuline của Dallas. Cô đậu bằng cử nhân khoa học máy tính và kinh tế tại trường đại học Duke năm 1986 và bằng cử nhân văn chương trường Duke năm 1987, và phục vụ như một thành viên của ban quản trị trường Duke từ 1996-2003. Hiện tại bà cũng dự Nhóm Bilderberg và giữ một ghế trong ủy ban The Washington Post.

Cùng với chồng của mình, Melinda sáng lập ra Quỹ Bill & Melinda Gates, một tổ chức từ thiện đã đóng góp tới 24 tỷ USD cho cứu tế. Tháng 12 năm 2005, bà cùng với chồng và nghệ sĩ Bono được đề cử Nhân vật của năm do báo Time tổ chức. Theo tạp chí *[[Forbes]]*, bà là một trong mười người phụ nữ có quyền lực nhất thế giới.

Năm 2013 bà cùng với chồng được Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ trao tặng Huy chương Phúc lợi công cộng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Quỹ Bill & Melinda Gates (tiếng Anh)
* 
* 
* 
* Melinda Gates Goes Public, *Fortune* magazine, January 4, 2008
* Melinda Gates Philanthropic Profile, GiveSmart.org, November, 2012
* Melinda Gates  Video produced by **
Vùng Vành đai Mặt trời

**Vành đai Mặt trời** (*Sun Belt*) là khu vực băng ngang miền Tây và Tây Nam nước Mỹ. Trong vài thập kỷ qua, khu vực Vành đai Mặt trời chứng kiến sự phát triển dựa trên công nghiệp thuộc vùng Tây Bắc và Trung Tây Hoa Kỳ.

Arizona, California, Florida, Louisiana, Georgia, Nevada, New Mexico và Texas là các tiểu bang thường được xem là thuộc về Vành đai Mặt trời; các bang Nam Carolina, Mississippi, Arkansas và Alabama cũng được kể là thuộc vào khu vực này nếu dựa trên yếu tố khí hậu. Một số người xem Bắc Carolina là tiểu bang thuộc Vành đai Mặt trời bởi vì ở đây người ta cũng chứng kiến một sự tăng trưởng tương tự, mặc dù khí hậu ở đây "ảm đạm" hơn những nơi kể trên.

Kể từ năm 1964, tất cả Tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ đều xuất thân từ các tiểu bang thuộc Vành đai Mặt trời (ngoại trừ Gerald Ford đến từ bang Michigan, nhưng Ford không trở thành tổng thống qua bầu cử mà được chỉ định kế nhiệm Nixon sau khi ông này từ chức). Danh sách này đến nay có bảy:
* Lyndon B. Johnson (1964) – Texas
* Richard M. Nixon (1968, 1972) – California
* Jimmy Carter (1976) – Georgia
* Ronald Reagan (1980, 1984) – California (nguyên quán Illinois)
* George H. W. Bush (1988) – Texas (nguyên quán Massachusetts)
* Bill Clinton (1992, 1996) – Arkansas
* George W. Bush (2000, 2005) – Texas (nguyên quán Connecticut)

Trước giai đoạn kể trên, chỉ có duy nhất một tổng thống xuất thân từ một bang thuộc Vành đai Mặt trời – Woodrow Wilson, đến từ bang Georgia - mặc dù còn có hai vị nữa, Andrew Johnson và James Polk, nếu tiểu bang Bắc Carolina cũng được tính vào khu vực này. Hơn nữa, Dwight D. Eisenhower có thể được xem là xuất thân từ một bang thuộc Vành đai Mặt trời vì ông chào đời tại tiểu bang Texas, nhưng gia đình ông đến ngụ cư ở tiểu bang Kansas khi ông mới hai tuổi, và sống ở đó cho đến khi theo học tại trường võ bị West Point.

## Đọc thêm
* Tổng thống Hoa Kỳ
* Đại Giáo đoàn

## Tham khảo
Chi Lúa

**Chi Lúa** (danh pháp khoa học: ***Oryza***) là một chi của 15-20 loài thuộc họ Hòa thảo (Poaceae) và nằm trong phân họ Oryzoideae, có nguồn gốc ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của châu Á và châu Phi. Chúng là các loài cây cao, ưa sống ở những vùng ẩm ướt, có thể cao từ 1–2 m. Chi này bao gồm cả những loài sống lâu năm và một năm.

Một loài, lúa tẻ (*O. sativa*) đóng góp 20% số ngũ cốc trên thế giới, là cây lương thực có tầm quan trọng toàn cầu.

## Phân loài
Có hơn 300 danh pháp đã được đề xuất cho các loài, phân loài và các loài khác trong chi. Các nguồn đã công bố không thống nhất về việc có bao nhiêu trong số này nên được công nhận là loài riêng biệt. Các loài dưới đây được ghi theo World Checklist maintained do Kew Garden ở London thực hiện.

* *[[Oryza australiensis]]*  (EE) – Australia
* *[[Oryza barthii]]*  (AA) – tropical Africa
* *[[Oryza brachyantha]]*  (FF) – tropical Africa
* *[[Oryza coarctata]]*  (KKLL) – India, Pakistan, Bangladesh, Myanmar
* *[[Oryza eichingeri]]*  (CC) – tropical Africa, Sri Lanka
* *[[Oryza glaberrima]]*  (AA) - Lúa châu Phi hạt đỏ – tropical Africa
* *[[Oryza grandiglumis]]*  (CCDD) – Brazil, Venezuela, Fr Guiana, Colombia, Peru, Bolivia
* *[[Oryza latifolia]]*  (CCDD) – Latin America + West Indies from Sinaloa + Cuba to Argentina
* *[[Oryza longiglumis]]*  (HHJJ) – New Guinea
* *[[Oryza longistaminata]]*  (AA) – Madagascar, tropical + southern Africa
* *[[Oryza meyeriana]]*  (GG) – China, Indian Subcontinent, Southeast Asia
* *[[Oryza minuta]]*  (BBCC) – Himalayas, Southeast Asia, New Guinea, Northern Territory of Australia
* *[[Oryza neocaledonica]]*  (GG) – New Caledonia
* *[[Oryza officinalis]]*  (CC) – China, Indian Subcontinent, Southeast Asia, New Guinea, Australia
* *[[Oryza punctata]]*  (BB) – Madagascar, tropical + southern Africa
* *[[Oryza ridleyi]]*  (HHJJ) – Southeast Asia, New Guinea
* *[[Oryza rufipogon]]*  (AA) - Lúa gié hoang – brownbeard or red rice – China, Indian Subcontinent, Southeast Asia, New Guinea, Australia
* *[[Oryza sativa]]*  (AA) - Lúa tẻ – China, Indian Subcontinent, Japan, Southeast Asia; naturalized many places
** *[[Oryza sativa var. glutinosa]] - Lúa nếp (hay *Oryza glutinosa* Lour.)
* *Oryza schlechteri''  (HHKK) – New Guinea

## Hình ảnh

Tập tin:Gealypic5.JPG
Tập tin:Kew.gardens.rice.arp.jpg
Tập tin:Rice grains (IRRI).jpg
Tập tin:Rice Field.jpg


## Chú thích

## Tham khảo

* 
* 
* 
* 
*
Song Seung-heon

**Song Seung-heon** (sinh ngày 5 tháng 10 năm 1976) là một diễn viên và người mẫu Hàn Quốc.

## Sự nghiệp
Song Seung-heon bắt đầu sự nghiệp người mẫu từ năm 1997, quảng cáo cho nhãn hiệu quần bò *STORM*.

Những năm sau đó, Song Seung-heon nổi tiếng trên màn ảnh nhỏ với một loạt phim truyền hình. Năm 1999, anh bắt đầu được các đạo diễn điện ảnh để ý. Bộ phim đầu tiên của anh là *[[Cánh hoa tình yêu (phim)|Cánh hoa tình yêu]]* (Calla), bên cạnh Kim Hee Sun.

Năm 2000, tên tuổi của Song Seung-heon trở nên nổi tiếng không chỉ tại Hàn Quốc mà còn lan sang nhiều nước châu Á khác với bộ phim truyền hình ăn khách *[[Trái tim mùa thu]]* cùng với Song Hye Kyo và Won Bin. Sau bộ phim anh giành được nhiều hợp đồng phim và quảng cáo.

Năm 2002, Song Seung-heon xuất hiện bên cạnh 3 người đẹp Trung Quốc-Hồng Kông, Thư Kì, Triệu Vi, Mạc Văn Úy trong Gác kiếm (So close). Diễn xuất của anh trong phim này không mấy ấn tượng, một phần cũng do vai của anh không có nhiều đất diễn. Năm 2003, anh tham gia phim Ice Rain nói về những vận động viên leo núi, cùng Kim Ha Nul và Lee Sung Jae. Bộ phim được quay tại Canada với nhiều cảnh núi tuyết hoành tráng và đẹp mắt. Anh cũng xuất hiện trong bộ phim truyền hình Hương Mùa Hè. Đây là bộ phim thứ 3 trong loạt phim "Tình yêu bốn mùa" của đài SBS

Tháng 11 năm 2006, sau vụ tai tiếng trốn nghĩa vụ quân sự, Song Seung-heon vào quân ngũ trong 2 năm. Sau khi xuất ngũ, anh trở lại màn ảnh với vai chính Lee Dong Chul trong siêu phẩm *[[Phía Đông vườn địa đàng (phim truyền hình)|Phía Đông vườn địa đàng]]* sau 5 năm vắng bóng. Để vào vai diễn này, Song Seung-heon từ hình ảnh của một hoàng tử lãng mạn chuyển sang một hình tượng hoàn toàn mới, một Lee Dong Chul thông minh đầy mạnh mẽ, cá tính, có nội tâm rất phức tạp và mang một vẻ bụi bặm phong trần. Bộ phim thành công vang dội và mang về cho Song Seung-heon một giải Daesang (Giải thường lớn), danh hiệu quan trọng nhất trong các hạng mục giải thưởng của *MBC Drama Award* 

## Phim đã tham gia

### Phim truyền hình

### Phim điện ảnh

### MV

## Album

## Giải thưởng và đề cử

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Website chính thức 
* Website chính thức
Bộ Bồ hòn

**Bộ Bồ hòn** (danh pháp khoa học: **Sapindales**) là một bộ thực vật có hoa nằm trong phân nhóm Hoa hồng của nhánh thực vật hai lá mầm thật sự. Thuật ngữ Sapindales có nguyên từ là từ tiếng Ba Tư "Spand" (اسپند).

Bộ này có các đặc điểm đáng chú ý như các hợp chất thứ cấp, tinh dầu, myricetin; có các tế bào/mô bài tiết; các thành phần của ống mạch với các lỗ châm kim đơn; gỗ hóa đá hay gỗ có chứa các hạt dioxide silic (SiO2) ở các họ chính, đặc biệt là Anacardiaceae và Burseraceae; các cuống lá để lại sẹo dễ thấy; các lá mọc vòng, lá kép lông chim lẻ, gập đôi; các chỉ nhị có khớp nối, (màng ngoài có khía), ít noãn/lá noãn.

Theo APG, bộ này có 9 họ, 460 chi và khoảng 5.670 loài, chiếm khoảng 30% sự đa dạng của thực vật hai lá mầm thật sự.

## Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Wang và ctv. (2009), với tên gọi các bộ lấy từ website của Angiosperm Phylogeny. Các nhánh với mức hỗ trợ tự khởi động thấp hơn 50% bị bỏ qua. Các nhánh khác có mức hỗ trợ 100% ngoại trừ những nơi có con số chỉ ra mức hỗ trợ cụ thể.

## Phân loại

Trong các phân loại mới, như hệ thống APG II, người ta đưa vào đây các họ sau:
* Họ Anacardiaceae (họ đào lộn hột hay họ điều)
* Họ Biebersteiniaceae
* Họ Burseraceae (họ hương trầm, trám, râm)
* Họ Kirkiaceae
* Họ Meliaceae (họ xoan, gụ)
* Họ Nitrariaceae: Với 2 họ tùy chọn có thể nhập vào hoặc tách ra trong APG II, nhưng hệ thống APG III năm 2009 không cho phép tách ra.
** Peganaceae
** Tetradiclidaceae
* Họ Rutaceae (họ cam, chanh, cửu lý hương)
* Họ Sapindaceae (họ bồ hòn)
* Họ Simaroubaceae (họ thanh thất, xoan rừng, xú xuân)

Trong hệ thống Cronquist cũ thì các họ nằm trong bộ này là:
* Anacardiaceae
* Burseraceae
* Meliaceae
* Rutaceae
* Sapindaceae
* Simaroubaceae
* Aceraceae: hiện nay là một phần của họ Sapindaceae.
* Akaniaceae: hiện nay đã chuyển sang bộ Brassicales.
* Bretschneideraceae: hiện nay là một phần của họ Akaniaceae trong bộ Brassicales
* Cneoraceae: hiện nay là một phần của họ Rutaceae.
* Hippocastanaceae: hiện nay là một phần của họ Sapindaceae.
* Julianiaceae: hiện nay là một phần của họ Anacardiaceae.
* Melianthaceae: chuyển sang bộ Geraniales.
* Staphyleaceae: hiện nay đã chuyển sang bộ Crossosomatales
* Zygophyllaceae: hiện nay một phần là các họ Kirkiaceae, Nitrariaceae; một phần chuyển sang bộ Zygophyllales

Sự khác biệt so với hệ thống APG II là không lớn như thoạt nhìn, do các loài trong các họ Aceraceae và Hippocastanaceae vẫn nằm lại trong bộ này theo định nghĩa của APG II (cả hai đều là một bộ phận của họ Sapindaceae). Các loài hiện nay nằm trong họ Nitrariaceae thì trong hệ thống Cronquist cũng thuộc về bộ này (một phần của họ Zygophyllaceae), trong khi các loài hiện nay thuộc về họ Kirkiaceae cũng đã tồn tại trong hệ thống Cronquist như là một phần của họ Simaroubaceae.

## Ghi chú
Hồng

**Hồng** hay **hường** trong tiếng Việt có thể có một trong các nghĩa sau, tùy theo ngữ cảnh:

## Đời sống - xã hội
* Màu hồng, tên một tông màu
* Tên, đệm, họ người: Hồng (họ người), hồng nhung, Nguyên Hồng
* Hồng quân trong hồng quân lão tổ, hồng quân Liên Xô, hồng quân
* Hồng vệ binh
* Hồng mông, hồng quang, hồng hoang, hồng xả, hồng ân, hồng danh.
* Hồng bàng có 2 nghĩa là tên quận và một giai đoạn lịch sử
* Hồng y trong Hồng y, Hồng y đoàn, Hồng y giáo chủ.
* Hồng di pháo
* Khoan hồng
* Hồng kỳ
* Hồng hào
* Hồng nhan
* Hồng Đức 
*Hồng lâu mộng
*Hồng mao
*Hồng bào
*Hồng văn
*Hồng thủy
*Hồng Đăng

## Thực vật
* Hoa hồng, chỉ các loài hoa thuộc bộ Hoa hồng
* Các loài quả hồng, thuộc chi Diospyros
* Hồng sâm
* Hồng xiêm

## Động vật
* Một loài cá: cá hồng
* Một loài chim: hồng hạc, hồng hoàng
* Hồng cầu

## Địa lý
* Sông Hồng: Tên một dòng sông bắt nguồn từ Trung Quốc, chảy qua Việt Nam và đổ ra biển Đông
* Hồng Lĩnh: tên một dãy núi như trong câu *sông Lam núi Hồng*
*Hồng Kông 
*Hồng Dân 
*Hồng Dũng 
*Hồng Dương 
*Hồng Cương 
*Hồng Đồng
Trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi

**Trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi** (), thường gọi là **MMORPG** là sự kết hợp giữa các trò chơi video nhập vai và các trò chơi trực tuyến nhiều người chơi, trong đó một số lượng rất lớn người chơi tương tác với nhau trong một thế giới ảo.

Như trong tất cả các game nhập vai hoặc RPG, người chơi đảm nhận vai trò của một nhân vật (thường là trong thế giới giả tưởng hoặc thế giới khoa học viễn tưởng) và kiểm soát nhiều hành động của nhân vật đó. MMORPG được phân biệt với các game nhập vai trực tuyến nhiều người chơi hoặc một người chơi nhỏ bởi số lượng người chơi có thể tương tác với nhau và bởi thế giới bền bỉ của trò chơi (thường được lưu trữ bởi nhà phát hành trò chơi), tiếp tục tồn tại và phát triển trong khi người chơi ngoại tuyến và rời khỏi trò chơi.

MMORPG được chơi trên toàn thế giới. Doanh thu toàn cầu cho MMORPG đã vượt quá nửa tỷ đô la trong năm 2005, và doanh thu tại các nước phương Tây đã vượt quá một tỷ đô la trong năm 2006. Năm 2008, chi tiêu cho đăng ký các tài khoản MMORPG của người dùng ở Bắc Mỹ và Châu Âu đã tăng lên 1,4 tỷ đô la.
*[[World of Warcraft]]*, một MMORPG nổi tiếng, có hơn 10 triệu người đăng ký tính đến tháng 11 năm 2014. Tổng doanh thu của *World of Warcraft* là 1,04 tỷ đô la Mỹ trong năm 2014. *[[Star Wars: The Old Republic]]* phát hành năm 2011, trở thành 'MMO tăng trưởng nhanh nhất thế giới' sau khi đạt được hơn 1 triệu người đăng ký trong ba ngày đầu tiên kể từ khi ra mắt.

## Các tính năng cơ bản

Hiện nay, các game MMORPG có nhiều tính năng nhưng tất cả gần như có chung các đặc điểm sau:
:Hệ thống nhiệm vụ (quests), quái vật (monsters) và tài sản ảo.
:Hệ thống chat, trao đổi buôn bán và lập nhóm, hội.
:Hệ thống quản lý, kiểm tra dựa vào các Game Master.
:Hệ thống chiến đấu kiểu RPG (Game nhập vai), chủ yếu dựa vào việc lên level, tăng các chỉ số sức mạnh.
:Hệ thống ép đồ, tiểu bang hội giao tranh, công thành chiến, chung sức diệt trùm, phân loại nghề nghiệp.
:Hệ thống đội (party) lập đội với người chơi để cùng đánh quái, chia sẻ kinh nghiệm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Kim Sa-rang

**Kim Sa Rang** (sinh ngày 12 tháng 1 năm 1978) là một diễn viên Hàn Quốc. Cô đoạt được danh hiệu Hoa hậu Hàn Quốc năm 2000 ngay sau đó bắt đầu sự nghiệp diễn viên. Kim đoạt vương miện Hoa hậu Hàn Quốc ngày 28 tháng 5 năm 2000 tại Trung tâm Văn hóa Sejong, nơi đăng cai Hoa hậu Hoàn vũ 1980. Cô được đại diện xứ sở "Bình minh êm đềm" đi thi Hoa hậu Hoàn vũ 2001. Tại nơi thi, cô đã giành được giải Trang phục dân tộc đẹp nhất với bộ hàn phục tuyệt đẹp của mình.

## Phim
2017: Tiểu thư Sa rang vai Jang Sa Rang.
* 2017:  Cung Huệ vương hậu / Trinh Hiển vương hậu. 
* 2015: My love Eundong. 
* 2010: Secret Garden 
* 2003: Love is Impossible (남남북녀)
* 2002: Man is Born (남자 태어나다)

## Kịch
* 2005: A Love To Kill (이 죽일 놈의 사랑, KBS)
* 2003: 설날 특집 드라마 [천년의 꿈]
* 2003: Thousand Year's Love (천년지애/千年之愛, SBS)
* 2002: Love (정/情, SBS)
* 2001: Mina (KBS)
* 2001: What in the World (어쩌면 좋아) (MBC)
* 2001: 생방송 음악캠프 (MBC)
* 2000: 천사의 분노 (SBS)

## Thống kê
* Cao: 173&nbsp;cm
* Nặng: 50&nbsp;kg

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang mạng của những người hâm mộ 
* Đoạn trích trong phim Sexy Teacher 
* Về Kim Sa-rang
* Ảnh cô trên trang Miss Universe
* Thư viện ảnh
* Ảnh 
* Ảnh của cô tại Miss Universe 2001
Đồng minh

**Đồng minh** là một từ Hán-Việt (同盟) có nghĩa là một nhóm với các thành viên cùng thề với nhau. Nó có thể chỉ đến:

*Đồng minh quân sự: một thỏa thuận giữa hai hoặc nhiều quốc gia
*Hiệp ước: nhóm ba quốc gia chống lại Lực lượng Trung tâm trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
*Đồng Minh: nhóm chống lại Khối Trục trong Chiến tranh thế giới thứ hai
Hình đa diện Birkhoff

:*Bài này viết về địnhlý Birkhoff cho đại số ma trận, các định lý khác xem [[Định lý Birkhoff (định hướng)]]*

**Hình đa diện Birkhoff** là một vấn đề được tìm ra năm 1946, tuy nhiên, kết quả đầu tiên của nó đã được tìm ra từ năm 1916 bởi Dénes König  và sau đó được bổ sung bởi nhà toán học Mỹ John von Newmann vào năm 1953. Giống như định lý König, định lý này có thể được diễn dịch qua một dòng chảy mạng (*network flow*) trở thành một công thức cho lập trình tuyến tính (xem Lý thuyết đối ngẫu (lập trình tuyến tính)).

## Các khái niệm
* **Ma trận ngẫu nhiên kép** là ma trận mà các số hạng của nó là không âm và tổng số của các số hạng trên mỗi hàng hay mỗi cột đều bằng 1.
* **Ma trận hoán vị** là ma trận mà mỗi hàng hay mỗi cột của nó chỉ có duy nhất một số hạng có giá trị bằng 1, còn lại các số hạng khác đều bằng 0.

## Phát biểu vấn đề
:*Mọi ma trận ngẫu nhiên kép đều là một tổ hợp lồi của các [[ma trận hoán vị]]*

## Xem thêm
*Định lý Carathéodory

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Birkhoff polytope Web site by Dennis Pixton and Matthias Beck, with links to articles and volumes.
Định lý Birkhoff (định hướng)

Thuật ngữ **định lý Birkhoff** có thể được dùng cho nhiều lãnh vực của toán học và vật lý học bao gồm:

* **Định lý về ergodic ** do George David Birkhoff tìm ra liên hệ các trung bình giữa thời gian và không gian.
* **Định lý HSP** của Garrett Birkhoff về đặc điểm của các cấu trúc đại số; xem thêm Đa tạp (Đại số phổ dụng).
* **Định lý biểu diễn về các mạng phân phối ** của Garrett Birkhoff thiết lập một song ánh giữa các poset hữu hạn và các mạng phân phối hữu hạn; xem Mạng phân phối.
* **Định lý Birkhoff của thuyết tương đối**, được chứng minh trong năm 1923 bởi George David Birkhoff và Rudolph Langer rằng giải pháp tổng quát đối xứng cầu của phương trình Einstein chân không là giải pháp Schwarzschild. Các bàn luận về định lý Birkhoff có thể tìm thấy trong bài Định lý Birkhoff (thuyết tương đối).
* **Định lý birkhoff về điện từ học** phát biểu rằng một giải pháp đối xứng cầu cho các phương trình Maxwell nguồn tự do là tĩnh. Bàn thảo của định lý này có thể tìm thấy trong Định lý Birkhoff (điện từ học).
Kiến trúc cảnh quan

**Kiến trúc cảnh quan** là nghệ thuật, lập kế hoạch phát triển, thiết kế, quản lý, bảo tồn và phục chế lại cảnh quan của khu vực và địa điểm xây dựng của con người. Phạm vi hoạt động của kiến trúc cảnh quan liên quan đến thiết kế kiến trúc, thiết kế tổng mặt bằng, phát triển bất động sản, bảo tồn và phục chế môi trường, thiết kế đô thị, quy hoạch đô thị, thiết kế các công viên và các khu vực nghỉ ngơi giải trí và bảo tồn di sản. Người hoạt động trong lĩnh vực kiến trúc cảnh quan được gọi là kiến trúc sư cảnh quan.

## Lịch sử của kiến trúc cảnh quan

## Các hiệp hội tổ chức quốc tế về kiến trúc cảnh quan
*IFLA  Hiệp hội Kiến trúc cảnh quan Quốc tế
*EFLA Hiệp hội Kiến trúc sư Kiến trúc cảnh quan châu Âu
*ELAN  Mạng kiến trúc cảnh quan châu Âu
*ELASA Hiệp hội Sinh viên Kiến trúc cảnh quan châu Âu
*ECLAS Hiệp hội các Trường đào tạo Kiến trúc cảnh quan châu Âu
*IDAD Hiệp hội Kiến trúc sư Thiết kế khu Nghỉ và Du lịch

## Các tổ chức quốc gia
### Châu Mỹ
*CAAP  Trung tâm Kiến trúc sư cảnh quan Argentina
*ABAP Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Brasil
*CSLA Hội Kiến trúc sư cảnh quan Canada (*Canadian Society of Landscape Architects*)
*OALA  Hội Kiến trúc sư cảnh quan Ontario - Canada
*APAP  Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Peru
*ASLA Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Mỹ
*CLARB Ủy ban đăng ký của Kiến trúc cảnh quan Mỹ và Canada

### Châu Âu
*ÖGLA Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Áo
*BVTL-ABAJP Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Bỉ
*MARK Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Phần Lan
*FFP Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Pháp
*BDLA Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Đức
*FILA  Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Iceland
*ILI  Học viện Kiến trúc cảnh quan Ireland
*AIAPP Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Ý
*NVTL  Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Hà Lan
*APAP Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Bồ Đào Nha
*ALA  Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Serbia và Montenegro
*BSLA  Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Thụy Sĩ
*LI Landscape Institute Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Anh
*EFLA Quỹ Kiến trúc cảnh quan châu Âu

### Châu Á và châu Úc
*AILA Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Úc
*ISOLA Hiệp hội Liến trúc sư cảnh quan Ấn Độ
*KILA Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Hàn Quốc
*NZILA Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan New Zealand
*SILA Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Singapore
*TALA  Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Thái lan

### Châu Phi
*ILASA Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Nam Phi
*AAK  Hiệp hội Kiến trúc sư cảnh quan Kenya

## Xem thêm
*Kiến trúc cảnh quan bền vững
*Kiến trúc bền vững

## Hình ảnh

File:Kirkyard Greyfriars.jpg|Một góc Đông Bắc của Greyfriars Kirkyard, Edinburgh EH1, Scotland.
File:Trees at UMW.JPG|Kiến trúc cảnh quan cây xanh tại Đại học Mary Washington, Virginia.


## Tham khảo
Arthur Erickson

**Arthur Charles Erickson** (14 tháng 6 năm 1924 tại Vancouver, Canada – 20 tháng 5 năm 2009 tại Vancouver) là một kiến trúc sư Hiện đại nổi tiếng thế giới.

Bê tông là vật liệu ưu thích trong các thiết kế của Arthur Erickson, ông từng phát biểu: "Bê tông là đá hoa cương của thế kỉ 20". Công trình Đại sứ quán Canada tại Mỹ của ông được xem là nguồn cảm hứng cho tác phẩm Toà nhà phía Đông, Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Mỹ của kiến trúc sư I.M Pei.

Năm 1973, ông được nhà nước Canada tặng Huân chương Canada (*Order of Canada*), bậc Sĩ quan (*Officer*) và năm 1981 được thăng bậc cao nhất của huân chương này (*Companions of the Order of Canada*). Năm 1986, ông được tặng thưởng Huy chương vàng AIA. Hiện nay ông đứng đầu hãng Thiết kế kiến trúc Arthur Erickson đặt trụ sở tại Vancouver, Canada và có văn phòng tại nhiều nơi trên thế giới.

## Một số công trình thiết kế
*Đại học Simon Fraser, Vancouver, Canada
*Bảo tàng Nhân chủng học, Đại học British Columbia, Vancouver, Canada
*Đại học Lethbridge, Alberta, Canada
*Gian triển lãm Canada tại triển lãm thế giới Expo 1965, Tokyo
*Sứ quán Canada ở Washington, D.C., Mỹ
*Toà án Robson Square, Vancouver, British Columbia
*Tòa thị chính, Fresno, California, Mỹ
*Trung tâm hội nghị San Diego, California, Mỹ
*Phòng hòa nhạc Roy Thomson, Toronto, Ontario, Canada
*Toà án Palm, Vancouver, Canada.
*Mở rộng khu nhà thí nghiệm, Khoa Sinh học, Đại học Stanford, Mỹ

## Tham khảo
* Erickson, *The Architecture of Arthur Erickson*, Scribner, 1976
* Erickson, Whyte, và Hillman, *The City As Dwelling: Walking, Sitting, Shaping*, Dallas Institute of Humanities and Culture, 1983
* Blake, P, *The Architecture of Arthur Erickson*, HarperCollins, 1988
* Erickson, Libeskind, *Scale & Timbre*, Black Dog Publications Ltd, 2002

## Liên kết ngoài
* Trang web của hãng Thiết kế kiến trúc Arthur Erickson

## Chú thích
Liên doanh Việt – Nga Vietsovpetro

**Liên doanh Việt – Nga Vietsovpetro** (**VSP**; ) là liên doanh thăm dò và khai thác dầu khí giữa Việt Nam và Liên bang Nga, hiện hoạt động vận hành, khai thác trên thềm lục địa Việt Nam tại các mỏ dầu & khí: Mỏ Bạch Hổ, Mỏ Rồng, Cá Tầm, Thiên Ưng...

Trụ sở chính của Vietsovpetro đặt tại số 105 đường Lê Lợi, phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh. Theo bảng xếp hạng VNR500 (Top 500) năm 2021, Vietsovpetro là công ty lớn thứ 28 tại Việt Nam.

## Lịch sử
Liên doanh được thành lập từ ngày 19 tháng 11 năm 1981, có trụ sở tại Vũng Tàu. Nga (lúc đó còn là Liên Xô) và Việt Nam hiện có mỗi bên một nửa trong tổng vốn đầu tư 1,5 tỷ đô la. Đại diện cho phía Việt Nam trong liên doanh là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam còn đại diện phía Nga là Liên đoàn Kinh tế đối ngoại Liên bang Nga (Zarubezhneft). Hiện nay đây là mảng hợp tác hiệu quả của hai nước, riêng ngân sách của Nga hàng năm nhận khoảng 500-700 triệu USD từ liên doanh, tổng doanh thu phía Nga đạt trên 4,5 tỷ USD.

*Khai thác tấn dầu đầu tiên: ngày 26 tháng 6 năm 1986.
*Hoạt động: đến 1992 đạt 10 triệu tấn, 20 triệu tấn vào năm 1993, 50 triệu tấn năm 1997, 100 triệu tấn năm 2001 và đến 4 tháng 12 năm 2005 đạt tổng sản lượng khai thác 150 triệu tấn dầu thô.
*Quy mô: Vietsovpetro đóng góp khoảng 80% lượng dầu thô xuất khẩu hàng năm từ Việt Nam.

Chính phủ hai nước đã đồng ý cho liên doanh lập dự án mới về quy mô hoạt động sau khi hợp đồng liên doanh hết hạn vào 2010, bao gồm cả khả năng hoạt động tại một nước thứ ba.

Vào ngày 10 tháng 12 năm 2010, VietsovPetro đã đồng ý tiếp tục hợp tác với Công ty Cổ phần Zarubezhneft của nhà nước Nga trong 20 năm cho đến năm 2030. Theo thỏa thuận mới, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam Petrovietnam nắm 51% cổ phần trong liên doanh và công ty của Nga chiếm 49%. Hiện nay Tổng giám đốc là ông Vũ Mai Khanh.

## Khen thưởng

* Anh hùng Lao động 1997, 2001
* Huân chương Hồ Chí Minh 2009
* Huân chương Sao vàng 2010
* Huân chương Độc lập hạng Nhất (2005), Nhì (1996), Ba (1993)
* Huân chương Quân công hạng III (2011, 2016)
* Huân chương Lao động hạng Nhất (1985, 1990), Nhì (2008), Ba (1996, 1997, 2007)
* Huy chương Chiến công hạng Nhất (1995), Ba (2001)
* Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất 2015

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web Xí nghiệp liên doanh Dầu khí Việt-Xô
* Trang web Tập đoàn Dầu khí Việt Nam 
* Russia, Vietnam extend VietsovPetro JV agreement until 2030 |platts.com
Thức cột Ionic

**Thức cột Ionic** là một trong ba thức cột cổ điển của hệ thống kiến trúc cổ điển, hai loại còn lại là thức cột Doric và thức cột Corinth. Ngoài ra còn hai loại nữa, ít được sử dụng hơn là thức cột Tuscan và một phiên bản phức tạp của thức cột Corinthian là thức cột tổng hợp, được các kiến trúc sư Ý thêm vào trong lý thuyết và thực hành.

Thức cột Ionia xuất phát từ vùng Ionia (Ιωνία) từ giữa thế kỷ 6 trước Công nguyên; Ionia là vùng bao gồm bờ biển phía Tây Nam của Hy Lạp và các hòn đảo của vùng Tiểu Á, nơi mà người Hy Lạp định cư và thổ ngữ của người Ionia được sử dụng. Thức cột Ionic được bắt đầu sử dụng ở Hy Lạp từ thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên. Đền thờ thần Hera ở Samos (Σάμος), xây dựng từ năm 570 đến 560 trước Công nguyên do kiến trúc sư Rhoikos thực hiện, được coi là ngôi đền vĩ đại nhất trong số các đền sử dụng thức cột Ionic. Ngôi đền này tồn tại chỉ khoảng một thập kỷ trước khi bị đổ do một trận động đất.Một ngôi đền tồn tại lâu hơn có sử dụng thức cột Ionic là Đền thờ Artemis ở Ephesus, được xếp hạng một trong bảy kì quan thế giới cổ đại.

Không giống thức cột Doric, thức cột Ionic đặt trên phần đế và có phần bệ đỡ cột (*stylobate*) nằm giữa thân cột và đế cột. Đầu cột Ionic có đặc điểm gồm hai vòng cuốn xoắn ốc (volute) được gắn trên đầu cột được trang trí gờ chỉ. Đầu cột được trang trí với các họa tiết khắc chìm. Khởi đầu, phần cuốn ốc này thường nằm trên một mặt phẳng, sau này được uốn cong ra ngoài ở các góc. Đặc điểm này làm cột Ionic trông mềm mại hơn cột Docric, người quan sát có thể quan sát được cả từ mặt đứng hoặc mặt bên của cột. Vào thế kỉ 16, một kiến trúc sư và nhà lý thuyết kiến trúc người Italia là Vincenzo Scamozzi đã thiết kế một phiên bản của thức cột Ionic với sự kết hợp của bốn vòng cuốn xoắn ốc trên đầu cột. Phiên bản của Scamozzi đã trở nên phổ biến hơn thức cột nguyên bản.

## Tham khảo

# Vitruvius, *Mười cuốn sách về kiến trúc*
# Rykwert, J, *The dancing column*, MIT, 1996
# Sir John Summerson, *The Classical Language of Architecture* Revised edition, 1980
# James Stevens Curl, *Classical Architecture: An Introduction to Its Vocabulary and Essentials, with a Select Glossary of Terms*
# Georges Gromort, *The Elements of Classical Architecture*
# Alexander Tzonis, *Classical Architecture: The Poetics of Order*

## Kết nối ngoài
* Thức cột Ionic ở một số công trình kiến trúc tại Buffalo, New York 
* Thức cột Ionic theo miêu tả của Vitruvius 
* Tìm hiểu công trình  Thức cột
* Denis Andrey và Mirko Galli, "Những phương pháp hình học của thế kỉ 16 trong việc xác định đường cuộn xoắn ốc của cột Ionic"
Chi Trám

**Chi Trám** (danh pháp khoa học: ***Canarium***) là một chi các loài cây thân gỗ trong họ Burseraceae, có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới châu Phi và Nam Á, từ miền nam Nigeria về phía đông tới Madagascar, Mauritius, Ấn Độ, miền nam Trung Quốc và Philipin. Chúng là các loại cây thường xanh thân gỗ lớn cao tới 40–50 m, với các lá mọc đối hình chân chim.

## Sử dụng
Một số loài có quả ăn được, gọi là quả trám. *C. indicum* và *C. ovatum* thuộc về số các loài cây có hạt quan trọng nhất ở miền đông Indonesia và miền tây nam Thái Bình Dương cũng như ở Philipin. Các loài khác, quan trọng nhất là *C. luzonicum*, sản xuất ra nhựa gọi là dầu trám.

*Canarium odontophyllum* là loài trám có quả ngon và bổ dưỡng có hương vị như quả lê tàu. Cùi thịt của nó ăn được sau khi ngâm vào nước ấm. Còn có thể làm món nham trám. Quả chứa protein, lipid và các cacbohyđrat, làm cho nó trở thành một loại quả có giá trị. Nó được đưa từ Borneo vào Queensland, Australia.

## Tên gọi
Tên chi Canarium có nguồn gốc từ ngữ hệ Nam Á, người Nam bộ gọi trám là *cà na*, người Khmer gọi là *kana*, người Mã Lai gọi là *kanari*. Để vinh danh ngữ hệ Nam Á, chi Canarium cũng có thể gọi là chi cà na.

Hai loài *Canarium album* và *Canarium tramdenum* (trám trắng và trám đen) là hai loài cây Nam Á, có một số điểm đặc biệt khác với những loài còn lại ở các chi tiết: lá, hoa và quả. Quả hai loài cây này rất giống hai loại quả ôliu (*Olea europaea*) của Nam Âu. Từ ngữ tiếng Anh bao hàm sự so sánh này: trám trắng được gọi là *Chinese white olive* (trám trắng Trung Quốc) và trám đen, *Chinese black olive* (trám đen Trung Quốc).

## Các loài

**[[Canarium album]]* (hay *C. tonkinense*, *Pimela alba*) - Cà na, trám trắng
**[[Canarium bengalense]]* - Trám Bengal, trám vuông
**[[Canarium decumanum]]*
**[[Canarium denticulatum]]*
**[[Canarium euphyllum]]*
**[[Canarium harveyi]]*
**[[Canarium hirsutum]]
**Canarium indicum* (hay *C. amboinense*, *C. commune*, *C. mehenbethene*, *C. moluccanum*) - Hạnh Java
**Canarium kerii*
**Canarium littorale* (hay *C. rufum*) - Trám hồng
**Canarium luzonicum* (hay *C. album*, *C. commune*, *C. oliganthum*, *C. polyanthum*, *C. triandrum*, *Pimela luzonica*)- Trám dầu
**Canarium madagascariense*
**Canarium manii*
**Canarium mehenbethene*
**Canarium muelleri*
**Canarium odontophyllum*
**Canarium ovatum* (hay *C. pachyphyllum*, *C. melioides*)
**Canarium paniculatum*
**Canarium patentinervium*
**Canarium pilosum*
**Canarium pimela*
**Canarium pseudosumatranum*
**Canarium salomonense*
**Canarium schweinfurthii* (hay *C. chevalieri*, *C. velutinum*) -Trám châu Phi
**Canarium solo*
**Canarium strictum*
**Canarium sumatranum*
**Canarium sylvestre*
**Canarium tramdenum* (hay *C. pimela*, *C. nigrum*) - Trám đen
**Canarium vrieseanum
**[[Canarium vulgare]]* (hay *C. commune*)
**[[Canarium zeylanicum]]*

## Chú thích

## Tham khảo
*Dữ liệu về ''Canarium pseudosumatranum''
*Ảnh chụp lá và quả ''Canarium ovatum'' 
*Ảnh chụp lá ''Canarium album''