open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Melquisedet Angulo Córdova

**Melquisedet Angulo Córdova** là một Sĩ quan Bận dưới thứ 3 México với Lực lượng Đặc biệt của Hải quân. Anh đến từ Tabasco. Córdova bị giết ngày 16 tháng 12 năm 2009 trong trận nổ súng tại Cuernavaca chống lại các thành viên băng Beltrán-Leyva Cartel.

Córdova nằm trong những lực lượng quân sự bao quanh một khu liên hợp căn hộ cao cấp chứa chấp Marcos Arturo Beltrán-Leyva, lãnh đạo băng đảng ma túy và là một trong ba tội phạm bị truy nã ở Mexico. Córdova và hai nhân viên hải quân khác đã bị thương do một trái lựu đạn tay, và Córdova không chịu nổi vết thương của mình khi anh đang được nhân viên y tế chữa trị. Anh là quân nhân thuộc lực lượng đặc biệt duy nhất bị giết trong cuộc đấu súng. Arturo Beltrán Leyva bị thiệt mạng trong trận đánh, và sáu trong số các tay súng của ông bị bắt giữ. Córdova 30 tuổi lúc qua đời.

## Xem thêm
*Chiến tranh ma túy México

## Tham khảo
Abby Sunderland

**Abby Sunderland** (sinh 19 tháng 10 năm 1993, cư trú tại Thousand Oaks, California) giương buồm ra khơi, bắt đầu chuyến đi biển để trở thành người trẻ tuổi nhất một mình vòng quanh thế giới bằng đường biển. Cô giong buồm từ Marina del Rey, California trên chiếc thuyền buồm "Wild Eyes" dài 12 mét ngày 23 tháng 1 năm 2010. Anh trai cô, Zac là người đầu tiên thực hiện chuyến đi như thế trước khi 18 tuổi.

## Chuẩn bị
## Kế hoạch
## Chuyến đi

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Tranh web chính thức

## Chú thích
Khu kinh tế cửa khẩu Long An

**Khu kinh tế cửa khẩu Long An** là một khu kinh tế cửa khẩu của Việt Nam trong địa phận tỉnh Long An, quanh cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp.
*Thành lập: ngày 10 tháng 3 năm 2010.
## Vị trí
*Phía Bắc giáp tỉnh Svay Rieng, Campuchia.
*Phía Nam giáp sông Vàm Cỏ Tây.
*Phía Đông giáp xã Thạnh Trị và xã Bình Hòa Tây, huyện Mộc Hóa.
*Phía Tây giáp Thị trấn Vĩnh Hưng và xã Thái Trị, huyện Vĩnh Hưng.

## Hành chính
Toàn khu gồm địa phận các phường, xã: Phường 1, Phường 2, xã Bình Hiệp, xã Bình Tân, ấp 1 thuộc xã Thạnh Trị thị xã **[[Kiến Tường]]**; các ấp Bình Tây 1, Bình Tây 2 thuộc xã Bình Hoà Tây huyện Mộc Hoá; và các xã Tuyên Bình, Thái Bình Trung, các ấp 1 và ấp 2 thuộc xã Vĩnh Bình huyện Vĩnh Hưng.

## Chức năng nhiệm vụ
Hoạt động và các cơ chế chính sách đối
với khu kinh tế cửa khẩu Long An thực
hiện theo Luật Đầu tư và các văn bản
hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư, Quyết
định số 33/2009/QĐ-TTg ngày
2-3-2009 của Thủ tướng Chính phủ ban
hành cơ chế, chính sách tài chính đối
với khu kinh tế cửa khẩu và các văn
bản pháp luật khác có liên quan.
## Diện tích
Khu kinh tế cửa khẩu này rộng 130,8&nbsp;km².
Cửa khẩu Bình Hiệp được công nhận là
cửa khẩu quốc tế
Phó Thủ tướng Chính phủ - Phạm Gia
Khiêm vừa ký ban hành Quyết định số
1853/QĐ-TTg ngày 11 tháng 11 năm
2009 về việc nâng cấp cửa khẩu Bình
Hiệp, tỉnh Long An từ cửa khẩu chính
lên cửa khẩu quốc tế.
Theo đó, căn cứ Nghị định số 32/2005/
NĐ-CP ngày 14 tháng 3 năm 2005 của
Chính phủ về Quy chế cửa khẩu biên
giới đất liền và xét theo đề nghị của
các Bộ, ngành Trung ương; Thủ tướng
Chính phủ quyết định công nhận cửa
khẩu Bình Hiệp, tỉnh Long An (Việt
Nam) – Prey Vo, tỉnh Svây Riêng
(Campuchia) nâng cấp từ cửa khẩu
chính lên cửa khẩu quốc tế.

## Tham khảo

*Quyết định số 07/2010/QĐ-TTg ngày 25 tháng 1 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về việc thành lập Khu kinh tế cửa khẩu Long An, tỉnh Long An.
Luis Francisco Cuéllar

**Luis Francisco Cuéllar Carvajal** (22 tháng 12 năm 1940 &ndash; 22 tháng 12 năm 2009) là một chính trị gia Colombia, phục vụ chức thị trưởng của Morelia, Thống đốc Sở Caqueta từ 2008 đến 2009, và Phó Caqueta từ 2000 đến 2003. Ông được biết đến vì bị bắt cóc và sát hại bởi Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia, và vì bị bắt cóc và cầm giữ đòi tiền chuộc bốn lần.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* n:Secuestran al gobernador colombiano Luis Cuéllar
* TV5 Florencia: Entrevista a Luis Francisco Cuéllar
Hólmfríður Karlsdóttir

**Hólmfríður "Hófí" Karlsdóttir** (sinh ngày 6 tháng 6 năm 1963) là một Hoa hậu của Iceland, nữ hoàng sắc đẹp của châu Âu và là Hoa hậu Thế giới 1985. Hólmfríður đã kết hôn với Elfar Rúnarsson và họ có 3 đứa con: Anton Örn Elfarsson (1989), Rúnar Karl Elfarsson (1991), Ásta Gígja Elfarsdóttir (1997). Cả gia đình đang sinh sống tại Iceland, Garðabær, hiện nay cô đang làm việc ở một nhà trẻ ở địa phương và Elfar chồng cô làm việc như một luật sư.

## Tham khảo
Giang Hân Yến

**Giang Hân Yến** (tên tiếng Anh: *Elvina Kong*; phồn thể: *江欣燕*) là một nữ diễn viên Hồng Kông.

## Tiểu sử
## Tác phẩm nghệ thuật

### Phim truyền hình

### Phim điện ảnh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*http://hkadb.net/info/Kong,_Alvina_(Kong_Yan-Yin)#Biography 
*
Daphne (đảo)

**Daphne** là một đảo núi lửa nằm ở ngay phía bắc của đảo Santa Cruz và ở ngay phía tây của Sân bay Baltra trên quần đảo Galápagos. Đảo Daphne có diện tích là 34 ha (0,34&nbsp;km²) và có một miệng núi lửa bằng đá tuff, không có cây cối. Bờ mép đảo cao 120&nbsp;mét so với mực nước biển.

Mặc dù các du khách rất dễ tới quần đảo Galápagos, nhưng Ban quản lý Vườn quốc gia của quần đảo rất hạn chế việc cho du khách tới thăm đảo này, và đảo chỉ chủ yếu dùng cho việc nghiên cứu khoa học. Một cuộc nghiên cứu sâu về loài chim sẻ Darwin ở đây đã được hai nhà sinh học Peter và Rosemary Grant thực hiện trong khoảng thời gian trên 20&nbsp;năm. Họ khảo sát tập tính và vòng đời của chim sẻ, và kết quả đã chứng minh hùng hồn cho thuyết tiến hóa của Darwin. Các nỗ lực của họ đã được ghi nhận trong quyển sách *[[The Beak of the Finch]]* đoạt giải Pulitzer.

Daphne cũng là nơi sinh sống của nhiều loại chim khác, trong đó có *[[Progne modesta]]*, *[[Sula nebouxii]]*, *[[Sula granti]]*, *[[Cú lửa|Asio flammeus]]*, *[[Chim nhiệt đới|Phaethon aethereus]]* và *[[Fregata magnificens]]*.

## Tham khảo

* B. Rosemary Grant and Peter R. Grant 1989. *Evolutionary dynamics of a natural population: the large cactus finch of the Galápagos*. Chicago
* Grant, Peter R. 1999. *Ecology and evolution of Darwin's finches*. Princeton NJ.
* Peter R. Grant and B. Rosemary Grant. 1992. Demography and the genetically effective sizes of two populations of Darwin's finches. *Ecology* 73(3): 766–784.
* Jonathan Weiner. 1994. *[[The Beak of the Finch|The Beak of the Finch: A Story of Evolution in Our Time]]*. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-679-40003-6.
* Drought and the Demography of Darwin’s Medium Ground Finches on Isla Daphne Island , Wendy E. Sera, Baylor University.

## Liên kết ngoài

*Thông tin về đảo Daphne
William Fulton

**William Fulton** (sinh năm 1939) là nhà toán học người Mỹ chuyên về hình học đại số.

## Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông đậu bằng cử nhân ở Đại học Brown năm 1961 và bằng tiến sĩ ở Đại học Princeton năm 1966. Fulton làm việc ở Đại học Princeton và Đại học Brandeis từ năm 1965 tới năm 1970, rồi ông bắt đầu giảng dạy ở Đại học Brown. Năm 1987 ông chuyển sang Đại học Chicago. Năm 2009, ông làm giáo sư ở Đại học Michigan.

Fulton nổi tiếng vì là tác giả và đồng tác giả nhiều tác phẩm được ưa chuộng, trong đó có *Algebraic Curves* và *Representation Theory*.

## Giải thưởng và Vinh dự
Năm 1996 ông đoạt giải Leroy P. Steele về trình bày toán học trong tác phẩm *Intersection Theory*. Fulton là viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Hoa Kỳ và được bầu làm viện sĩ nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển năm 2000.

## Tác phẩm tuyển chọn
* *Algebraic Curves: An Introduction To Algebraic Geometry*, with Richard Weiss. New York: Benjamin, 1969. Reprint ed.: Redwood City, CA, USA: Addison-Wesley, Advanced Book Classics, 1989. ISBN 0-201-51010-3. Full text online .
* 
* (with Joe Harris) 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Fulton's home page của Đại học Michigan
Cửa khẩu Hoa Lư

**Cửa khẩu Quốc tế Hoa Lư** là cửa khẩu quốc tế đường bộ tại vùng đất xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

Cửa khẩu Quốc tế Hoa Lư thông thương với **[[Cửa khẩu Trapeang Sre]]** tại huyện Snuol, tỉnh Kratié, Campuchia.

Đây là điểm cuối của Quốc lộ 13 tại Km 140.

## Khu kinh tế cửa khẩu
**Khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư**, trước gọi là **Khu kinh tế cửa khẩu Bonuê**, được thành lập vào tháng 1 năm 2005.

Phạm vi của khu kinh tế này bao trùm 3 xã Lộc Thái, Lộc Tấn, Lộc Hòa và thị trấn Lộc Ninh. Toàn khu rộng 283,64&nbsp;km².

Việc thành lập Khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư nhằm mục đích tạo tiền đề cho sự phát triển mới cho một vùng kinh tế động lực của tỉnh Bỉnh Phước là vùng Hoa Lư - Chơn Thành.

Hiện nay, Quốc lộ 13 là tuyến giao thông quan trọng nối khu kinh tế với Thành phố Hồ Chí Minh. Trong tương lai, đường sắt xuyên Á sẽ được xây dựng chạy qua cửa khẩu Hoa Lư và khu kinh tế này.

Cuối năm 2009, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã ký quyết định phê duyệt quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư đến năm 2025.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Astrid Carolina Herrera

**Astrid Carolina Herrera Irrazábal** sinh ra tại Caracas, Venezuela ngày 23 tháng 06 năm 1963. Cô là một diễn viên và biểu tượng của sex tại Nam Mỹ. Cô chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1984 đại diện cho Venezuela và trở thành người phụ nữ thứ 3 từ đất nước này chiến thắng tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới. Astrid Carolina Herrera đã giành được nhiều giải thưởng điện ảnh tại México và Venezuela

## Các phim đã tham gia
*"Arroz con leche"(2007)....Abril
*Sabor a ti (2004).... Raiza Alarcón
*Engañada (2003)
*La Mujer de Judas.... Altagracia del Toro 
*Secreto de amor(2001)....Yesenia
*Amantes de Luna Llena (2000).... La Perla
*"El Manantial" (1996)
*"Morena Clara" (1995).... Clara Rosa Guzmán
*"Divina obsesión" (1992)
*"Las Dos Dianas" (1992).... Jimena
*"La Loba herida" (1992).... Álvaro, Isabel and gipsy Lucero
*"Emperatriz" (1990).... Endrina/Eugenia
*"Abigail" (1988).... Amanda
*"Alma mía" (1988).... Alma Rosa
*"Mi amada Beatriz" (1987).... Estefanía
*"La Pasion de Teresa" (1987)....Teresa

## Tham khảo
Trực khuẩn than

***Vi khuẩn than*** (danh pháp khoa học: **Bacillus anthracis**) là một loài vi khuẩn trong chi *[[Trực khuẩn]]* (*Bacillus*) và là tác nhân gây bệnh than - một căn bệnh phổ biến của vật nuôi và đôi khi là cả con người.

Một số vi khuẩn trong những điều kiện nhất định có thể hình thành ở bên trong tế bào sinh dưỡng một cấu trúc đặc biệt bằng cách loại bớt nước, vỏ dày có canxidipicolinat, cấu trúc đó chịu được nhiệt độ cao và các chất độc hại... Cấu trúc đó gọi là nội bào tử vi khuẩn(endospore).

Đã có thời, bọn khủng bố cho nội bào tử vi khuẩn than (Bacillus anthracis) vào bì thư, gói hàng. Khi hít các bào tử này vào cơ thể, do có môi trường giàu protein, chúng nảy mầm ngay, tạo màng nhầy là chuỗi trùng hợp axit D. glutamic, có khả năng chống lại sự thực bào. Khi sinh trưởng, vi khuẩn than tiết ra protein có độc tính rất mạnh, gây sốt cao, sưng tấy và tử vong. Chỉ cần một lượng rất nhỏ bào tử của vi khuẩn than (khoảng 5.10−9 gam) đã đủ làm thiệt mạng một người. 

## Tham khảo

 

## Liên kết ngoài
* 
* 
* 
*
*
Pilín León

**Carmen Josefina León Crespo** thường được gọi là **Pilín León** được sinh ra tại Maracay, bang Aragua, Venezuela. Cô là cựu Hoa hậu Thế giới 1981 đến từ Venezuela.

## Tiểu sử
Pilín León tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới năm 1981 diễn ra giữa Miami, Hoa Kỳ và Luân Đôn, Vương quốc Anh. Cô đã mặc một chiếc áo màu xanh lá cây do nhà thiết kế người Venezuela: Piera Ferrari thiết kế. Trong đêm chung kết cô đã chinh phục được ban giám khảo và nhận giải Nữ hoàng lục địa châu Mỹ sau đó là vương miện Hoa hậu Thế giới.
Trong suốt thời gian giữ vương miện cô đã có dịp đi đến hơn 30 quốc gia để tham gia vào các công tác xã hội và quyên góp tiền cho các tổ chức từ thiện.

Cô trở về quê nhà vào ngày 12 tháng 11 năm 1981 và tham dự vào một cuộc họp báo quan trọng tại bang quê nhà, tại cuộc họp báo có sự xuất hiện của Hoa hậu Thế giới 1955, Susana Duijm là người Venezuela đầu tiên chiến thắng tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới.

Pilín đã trao lại vương miện cho sinh viên ngành trang trí nội thất đến từ Cộng hoà Dominican là Mariasela Álvarez.

## Tham khảo
Kimberley Santos

**Kimberley Santos** là Á hậu 1 Hoa hậu Thế giới 1980 nhưng sau khi Hoa hậu Thế giới chính thức là Gabriella Brum từ bỏ danh hiệu sau khi đăng quang, cô đã lên thay và trở thành Hoa hậu Thế giới thứ 30 trong lịch sử của cuộc thi.

## Tham khảo
Sarah-Jane Hutt

**Sarah-Jane Hutt** đến từ Poole, Anh là Hoa hậu Thế giới thứ 5 đến từ Vương quốc Anh.

Khi tên của Sarah được xướng lên với ngôi vị Hoa hậu Thế giới đã gây ra nhiều tranh cãi đối với các thí sinh khác những người này cho rằng cô không thực sự đẹp nhất ở các nhóm thí sinh, với một thí sinh từ chối tham dự lễ đăng quang và với ban giám khảo.

Sarah là cựu học sinh của trường Mountbatten ở Romsey, Hampshire.

## Tham khảo
George Evelyn Hutchinson

**George Evelyn Hutchinson** (30.1.1903 – 17.5.1991) là nhà động vật học người Anh-Mỹ nổi tiếng về công trình nghiên cứu các hồ nước ngọt và được coi là cha đẻ khoa nghiên cứu hồ của Mỹ.

## Cuộc đời và Sự nghiệp
Hutchinson sinh tại Cambridge, Anh. Ông học trường Gresham, thành phố Holt rồi Emmanuel College của Đại học Cambridge. Sau 2 năm làm giảng viên ở Đại học Witwatersrand của Nam Phi, ông tham gia ban giảng huấn của Đại học Yale năm 1928, nơi ông giảng dạy gần 43 năm. Ông nhập quốc tịch Mỹ năm 1941.

Sau khi nghỉ hưu, ông về sống phần lớn thời gian ở Anh. Ông phụ trách các tác phẩm chưa in của Rebecca West. Ông từ trần tại London ngày 17.5.1991.

## Giải thưởng và Vinh dự
Năm 1949, Hutchinson được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ và năm 1950 được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ. Ông được thưởng giải Kyoto năm 1986.

Ông được truy tặng Huy chương Khoa học quốc gia (Mỹ) năm 1991.

## Tác phẩm chính
 
**The Clear Mirror* (1936)
**The Itinerant Ivory Tower* (1953)
**A Preliminary List of the Writings of Rebecca West, 1912–51* (1957)
**A Treatise on Limnology* (1957, 1967, 1975, 1993)
::Vol I *Geography, Physics and Chemistry* (1957)
::Vol II *Introduction to Lake Biology and the Limnoplankton* (1967) 
::Vol III *Limnological Botany* (1975)
::Vol IV *The Zoobenthos* (1993)
**The Enchanted Voyage* (1962)
**The Ecological Theater and the Evolutionary Play* (1965)
**Introduction to Population Ecology* (1978) and 
**The Kindly Fruits of the Earth: Recollections of an Embryo Ecologist* (Yale University Press, 1979)

## Đọc thêm
Myrdene Anderson 2000. Sharing G. Evelyn Hutchinson's fabricational noise. *[[Sign Systems Studies]]* 28: 388–396.

## Tham khảo

* http://lakes.chebucto.org/PEOPLE/hutchins.html
* Announcement of Yale's ''G. Evelyn Hutchinson Memorial Symposium''
* Encyclopaedia Britannica Online: G. Evelyn Hutchinson
Gerald B. Whitham

**Gerald Beresford Whitham** (13 tháng 12 năm 1927 – 26 tháng 1 năm 2014) là nhà toán học ứng dụng người Mỹ và là giáo sư (danh dự) môn Toán ứng dụng và Toán học xử lý bằng máy tính ở Viện Công nghệ California. Ông nổi tiếng về công trình nghiên cứu Thủy động lực học và Chuyển động sóng.

## Cuộc đời và Sự nghiệp
Whitham sinh ngày 13 tháng 12 năm 1927 tại Halifax, West Yorkshire, Anh, ông đậu bằng tiến sĩ ở Đại học Manchester năm 1953 dưới sự hướng dẫn của Sir James Lighthill. Ông là thành viên ban giảng huấn ở Phân khoa Toán học của Viện Công nghệ Massachusetts trong các năm 1959 – 1962. Ông rời Viện Công nghệ Massachusetts sang làm việc ở Viện Công nghệ California tại Pasadena, California và là người khởi xướng thành lập chương trình Toán học ứng dụng ở đây năm 1962.

## Giải thưởng và Vinh dự
Whitham là viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ từ năm 1959. Năm 1965, Whitham được bầu làm hội viên của Royal Society (hội Khoa học Hoàng gia London).

Whitham được thưởng giải Toán học ứng dụng Norbert Wiener năm 1980 cho "các đóng góp xuất sắc vào Toán học ứng dụng trong nghĩa cao nhất và rộng nhất".

## Tác phẩm
* G. B. Whitham, *Linear and Nonlinear Waves*, John Wiley & Sons (1974).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Tôm thẻ chân trắng

**Tôm thẻ chân trắng** (tên khoa học ***Litopenaeus vannamei***), hay **tôm sú bạc**, là một dạng của tôm panđan (không phải Caridea) của vùng đông Thái Bình Dương thường được đánh bắt hoặc nuôi làm thực phẩm. Tôm thẻ chân trắng là loài bản địa ở đông Thái Bình Dương từ Sonora ở México đến bắc Peru. Các nguồn cung cấp tôm thẻ chân trắng chủ yếu là Ecuador, Mexico và Brasil. Tôm thẻ chân trắng được bán trên thị trường Mỹ chủ yếu từ Mexico và Ecuador. Một số nhỏ hiện tại được nuôi ở Mỹ (Texas).
## Phân bố
Châu Mỹ La Tinh, Hawaii, hiện nay được nuôi ở rất nhiều nước trên thế giới như: Đài Loan, Trung Quốc, Việt Nam.

## Môi trường sống

Trong thiên nhiên, tôm trưởng thành, giao phối, sinh đẻ trong những vùng biển có độ sâu 70 mét với nhiệt độ 26-28 độ C, độ mặn khá cao (35 phần ngàn). Trứng nở ra ấu trùng và vẫn loan quanh ở khu vực sâu này. Tới giai đoạn Potlarvae, chúng bơi vào gần bờ và sinh sống ở đáy những vùng cửa sông cạn. Sau một vài tháng, tôm con trưởng thành, chúng bơi ngược ra biển và tiếp diễn cuộc sống giao hợp, sinh sản làm chọn chu kỳ. Tôm chân trắng lớn rất nhanh trong giai đoạn đầu, mỗi tuần có thể tăng trưởng 3g với mật độ 100con/m2 tại Hawaii không kém gì tôm sú, sau khi đã đạt được 20g tôm bắt đầu lớn chậm lại, khoảng 1g/tuần, tôm cái thường lớn nhanh hơn tôm đực.

## Chú thích

 
## Tham khảo

* 
* Thailand's White Shrimp Revolution
Huy chương Wigner

**Huy chương Wigner** là một giải thưởng được lập ra với mục đích "công nhận những đóng góp xuất sắc cho kiến thức vật lý thông qua lĩnh vực lý thuyết nhóm". Huy chương Wigner được điều hành bởi Quỹ Vật lý cơ bản và Lý thuyết nhóm, một tổ chức tình nguyện công cộng. Tiền quyên góp cho quỹ là phần thuế khấu trừ theo đúng điều khoản của Mục 170 thuộc Luật Thu nhập nội địa, là một luật liên bang của Hoa Kỳ.

Giải thưởng được trao đầu tiên vào năm 1978 cho Eugene Wigner tại Hội nghị Hợp nhất Lý thuyết nhóm và Toán Vật lý.

## Danh sách người nhận giải
* 1978 Eugene Wigner
* 1978 Valentine Bargmann
* 1980 Israel Gel'fand
* 1982 Louis Michel
* 1984 Yuval Ne'eman
* 1986 Feza Gürsey
* 1988 Isadore Singer
* 1990 Francesco Iachello
* 1992 Julius Wess và Bruno Zumino
* 1996 Victor Kac và Robert Moody
* 1998 Marcos Moshinsky
* 2000 Lochlainn O’Raifeartaigh
* 2002 Harry Jeannot Lipkin
* 2004 Erdal İnönü
* 2006 Ōkubo Susumu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Wigner Medal Homepage
Giải Karl Scheel

** ''Karl-Scheel-Preis'' ** (Giải Karl Scheel) là một giải thưởng được trao hằng năm bởi Physikalische Gesellschaft zu Berlin (PGzB, Hội Vậy lý Berlin), một hiệp hội khu vực trực thuộc Deutsche Physikalische Gesellschaft (Hội Vật lý Đức), cho những công trình khoa học xuất sắc. Giải thưởng được lập là nhờ tài sản để lại của nhà vật lý Đức Karl Scheel (1866 &ndash; 1936) và vợ ông Melida. Người được trao giải sẽ nhận Karl-Scheel-Medaille (Huy chương Karl Scheel) đúc bằng đồng và 5.000 euro.

## Liên kết ngoài
* Die Geschichte des Preises  – History of the Karl Scheel Prize
* Die Liste der Preisträger  – List of Recipients of the Karl Scheel Prize
* Physikalische Gesellschaft zu Berlin (PGzB)  – Physical Society in Berlin

## Tham khảo
Huy chương Lorentz

**Huy chương Lorentz** là một giải thưởng được trao mỗi bốn năm một lần bởi Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoàng gia Hà Lan. Giải được lập vào năm 1925 nhân dịp kỷ niệm 50 năm học vị tiến sĩ của Hendrik Lorentz. Huy chương bằng vàng của giải được trao cho những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực Vật lý lý thuyết, mặc dù trong quá khứ trong số các người nhận giải cũng là các nhà hoạt động ở phòng thí nghiệm. Nhiều cá nhân đoạt giải này sau đó cũng đoạt Giải Nobel.

## Người đoạt giải

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Lorentz Medal page at the Instituut-Lorentz
Buổi học cuối cùng

***Buổi học cuối cùng*** (nguyên văn tiếng Pháp: *La dernière classe*) là một truyện ngắn trong tuyển tập truyện Truyện kể ngày thứ hai của nhà văn Pháp Alphonse Daudet (An-phông-xơ Đô-đê). Truyện nói lên lòng yêu nước và yêu ngôn ngữ dân tộc, yêu việc dạy học của một người Pháp là thầy Hamel. Truyện đã được đưa vào giảng dạy trong chương trình phổ thông lớp 7 tại Việt Nam.

## Bối cảnh được sáng tác
Được sáng tác trong bối cảnh Pháp thua trận trong chiến tranh Pháp-Phổ (1870-1871). Người Pháp buộc phải cắt 2 vùng Alsace và Lorraine (An-dát và Lo-ren) cho Đức, bắt dạy tiếng Đức ở Phổ thông thay cho tiếng Pháp. Cho nên các trường học ở hai vùng bị buộc phải học tiếng Đức.&nbsp;

## Nội dung
Franz là một cậu bé ham chơi và lười học. Một lần, vì dậy muộn học và chưa thuộc bài về phân từ, cậu định bỏ học và rong chơi ngoài đồng nội. Tuy nhiên, cậu đã cưỡng lại được ý muốn đó và chạy đến lớp. Đến nơi, cậu thấy lớp học thật khác lạ: mọi người vô cùng trật tự, dân làng ngồi ở cuối lớp, vẻ buồn rầu, còn thầy giáo Hamel mặc lễ phục chỉ dành cho dịp trang trọng. Mặc dù cậu đi học muộn nhưng thầy lại không mắng cậu mà còn rất dịu dàng với cậu. Vào lớp, thầy Hamel công bố tin buồn: từ mai chỉ dạy tiếng Đức ở trường và hôm nay là buổi học cuối cùng. Franz choáng váng. Cậu không thể thuộc nổi một quy tắc về phân từ, thầy Hamel không trách cậu mà tự dằn vặt, cứ trách mình. Suốt buổi học đó, cậu chăm chú nghe giảng và cảm thấy hối hận vì khoảng thời gian trước đây mình đã không chú ý vào việc học. Thầy Hamel bắt đầu giảng về Tiếng Pháp, thầy nói rằng đó là ngôn ngữ đẹp nhất trên thế giới - rõ ràng, trong sáng nhất, hợp lý nhất; rằng chúng ta phải bảo vệ nó giữa chúng ta và không bao giờ quên nó, bởi vì khi con người bị bắt làm nô lệ (hay khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ), chừng nào họ vẫn giữ vững ngôn ngữ (tiếng nói) của mình thì coi như đã nắm được chìa khoá chốn lao tù. Cậu kinh ngạc khi thấy mình hiểu bài đến thế, cậu thấy thầy thật lớn lao. Hết buổi học, mặt thầy Hamel tái đi. Thầy nghẹn ngào không nói được hết câu. Thầy cố viết thật to, dằn thật mạnh hết sức câu: "NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM!". Thầy xúc động không nói nên lời, vẫy tay ra hiệu cho mọi người kết thúc buổi học.

## Tham khảo
Giải Gruber về Di truyền học

**Giải Gruber về Di truyền học** là một trong năm giải thưởng quốc tế lập bởi Quỹ Peter và Patricia Gruber, làm một tổ chức phi lợi nhuận của Hoa Kỳ đặt trụ sở ở Quần đảo Virgin thuộc Mỹ và văn phòng tại thành phố New York. Giải thưởng di truyền học này được lập vào năm 2001, với số tiền được trao hằng năm là $500.000.

Giải thưởng di truyền học danh dự này được trao cho những cá nhân có đóng góp xuất sắc trong bất cứ lĩnh vực nào của nghiên cứu di truyền học. Các giải thưởng khác của quỹ này bao gồm thuộc các lĩnh vực Vũ trụ học, Khoa học thần kinh, Luật pháp, và Quyền phụ nữ.

## Người nhận giải
*2009 Janet Davison Rowley, Thạc sĩ, Giáo sư phục vụ xuất sắc Blum-Riese tại Đại học Chicago
*2008 Allan C. Spradling, Tiến sĩ, thuộc Học viện Khoa học Carnegie và Học viện Y khoa Howard Hughes (HHMI) ở Baltimore; nhờ công trình về hệ gen của ruồi giấm
*2007 Maynard Olson thuộc Đại học Washington, là một chuyên gia sinh học thông tin
*2006 Elizabeth Blackburn, một nhà sinh học tế bào chuyên về telomer
*2005 Robert Hugh Waterston
*2004 Mary Claire King
*2003 David Botstein
*2002 H. Robert Horvitz
*2001 Rudolf Jaenisch

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Gruber Foundation Web site
Cuộc oanh kích Dhuusamareeb

**Cuộc oanh kích Dhuusamareeb** diễn ra ngày 1 tháng 5 năm 2008, khoảng 3:00 sáng giờ địa phương khi hoặc một số máy bay hoặc tàu của Hoa Kỳ ngoài khơi mở cuộc tấn công bằng tên lửa vào các mục tiêu tại vùng Dusamareb (hay Dhuusamarreeb) miền trung Somalia. Cuộc tấn công nhằm vào nhóm phiến quân Hồi giáo Al-Shebab.

Có 11 người thiệt mạng trong cuộc tấn công, trong số đó có hai lãnh đạo dân quân và năm dân thường. Theo các phát ngôn viên thành phần nổi dậy, các nhà lãnh đạo Hồi giáo bị thiệt mạng gồm có Aden Hashi Farah và Sheikh Muhyadin Omar. Các cuộc tấn công san bằng một ngôi nhà đá, nơi Aden Hashi Farah đang ở và giết 30 người khác, ba người khác bị thương.

## Phản ứng
Bob Prucha, một phát ngôn viên quân đội Mĩ, xác nhận có một cuộc tấn công của Hoa Kỳ nhắm vào một "mục tiêu al-Qaeda được biết đến" và lãnh đạo dân quân.

Chính phủ Somalia do phương Tây hậu thuẫn cố dập tắt một cuộc nổi dậy song các phiến quân nói rằng cái chết của Ayro sẽ không cản bước họ. "Ngay cả khi Ayro đã tử vì đạo, niềm tin của ông ấy vẫn tiếp tục sống. Những người ông ấy đã huấn luyện và chỉ bảo sẽ tiếp tục chiến đấu," phát ngôn viên Mukhtar Ali Robow của al-Shabaab nói.

Paul Salopek, viết trên báo Chicago Tribune trong một bài viết có tựa đề "Mĩ dường như thất bại cuộc chiến tranh bí mật của mình tại Somalia"', ghi nhận rằng mugahid đã thề sẽ giết tất cả người ngoại quốc tại Somalia để đáp trả.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Cuộc oanh tạc của Mĩ giết chết người Somalia bị nghị có liên hệ đến Al-Qaeda Bưu báo Washington 2 tháng 5 năm 2008
Huy chương Acharius

**Huy chương Acharius** là một giải thưởng được trao cho những thành tựu trọn đời trong lĩnh vực địa y học.

Huy chương Acharius đầu tiên được đúc bởi Sở đúc tiền Hoàng gia Thụy Điển cho Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển vào năm 1846, mặc dù mục đích thật sự ban đầu của huy chương vẫn chưa được ghi nhận. Trong hội nghị của viện vào năm 1990 tại Regensburg, Hiệp hội Địa y học quốc tế (IAL) quyết định huy chương này sẽ cùng lúc vinh danh thành tựu của các nhà khoa học, và tưởng niệm Erik Acharius (được công nhận là "Cha đẻ của ngành Địa y học"), bằng việc đặt tên ông cho giải thưởng này.

Kể từ đó Sở đúc tiền Thụy Điển nhận nhiệm vụ làm các huy chương tương tự huy chương vào năm 1846, và IAL điều hành việc đúc huy chương. Huy chương đầu tiên cũng được trao trong cùng năm lần đầu tiên ở hội nghị của hiệp hội tại Båstad, Thụy Điển.

## Huy chương
Huy chương được đúc bằng bạc, với hình của Acharius ở một mặt và tên người được trao ở mặt còn lại.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*List of Acharius Medal recipients
Gabriella Brum

**Gabriella Brum** sinh ngày năm 1962 tại Berlin là một cựu người mẫu, cựu nữ hoàng sắc đẹp và là người Đức gốc Anh. Mẹ cô đã gặp một người lính Đức tại Luân Đôn là Edward Brum vào năm 1961 nhưng chia tay sau đó không lâu.

Ngày 26 tháng 06 năm 1980 cô đăng quang trong cuộc thi Hoa hậu Đức và đại diện cho bang Berlin, lúc đó cô đang sinh sống cùng với bạn bè của mình.

Ngày 13 tháng 11 cùng năm đó cô đã chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới và trở thành người phụ nữ Đức thứ hai chiến thắng tại cuộc thi này (người đầu tiên là Hoa hậu Thế giới 1956, Petra Schürmann) nhưng chỉ ngày hôm sau cô đã xin từ chức, lý do được đưa ra là bạn trai của cô không đồng ý việc cô trở thành Hoa hậu, nhưng sau đó sự việc được làm sáng tỏ khi ban tổ chức nhìn thấy nhiều tấm hình khoả thân của cô trên các tạp chí người lớn.

Sau này cô làm người mẫu cho tạp chí Playboy và sinh sống tại Los Angeles.

## Tham khảo
Gina Swainson

nhỏ|<center>Gina Swainson</center>
**Gina Ann Casandra Swainson** sinh năm 1958 tại Bermuda cô là Á hậu 1 tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 1979 và là Hoa hậu Thế giới 1979. Cô là người phụ nữ duy nhất của Bermuda giành được vị trí cao đến như vậy cho đến ngày hôm nay ở cả hai cuộc thi sắc đẹp lớn nhất thế giới.

## Tham khảo
Silvana Suárez

**Silvana Rosa Suárez Clarence ** (29 tháng 09 năm 1958 - 21 tháng 10 năm 2022) là người chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1978 đại diện cho Argentina. Cô là người phụ nữ thứ hai từ quốc gia này chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới.

## Tiểu sử
Silvana Suarez được sinh ra ở Córdoba, Argentina, ngày 29 tháng 9 năm 1958. Cô sống ở Argentina trong 20 năm. Córdoba được xem là một trong những nơi tốt nhất ở Nam Mỹ để học Đại học. Silvana học tại Viện Domingo Zipoli, một trường chuyên về âm nhạc: cô tốt nghiệp ở tuổi mười bảy như là một giáo viên âm nhạc và người điều khiển giàn hợp xướng. Sau đó học kiến trúc trong ba năm tại Đại học Quốc gia Córdoba.

Cả cha mẹ của cô đều là những nhà nghệ thuật điêu khắc, họ từng đoạt huy chương vàng và cũng giảng dạy tại Đại học Córdoba. Mẹ cô sẽ chuyên về tranh và cha cô đã dành một số giải thưởng ở các cuộc thi nghệ thuật quốc gia và làm việc tại châu Âu.

Silvana Suarez lớn lên trong một nền văn hoá chịu ảnh hưởng của văn hóa phương Đông. Cô tập yoga từ tuổi mười một và có thứ hạng cao nhất tại trường học Yoga của cô. Cô bỏ học do một sự thay đổi mạnh mẽ trong cuộc sống của cô: cô đã được chọn làm Hoa hậu Thế giới tại Luân Đôn năm 1978. Sau đó, cô đã ký kết nhiều hợp đồng mà sẽ luôn bận rộn và xa nhà trong mười năm sau, tuy sống xa nhà nhưng cô không bao giờ bị mất liên lạc với gia đình và bạn bè của cô. Cô đi du lịch làm việc như một người mẫu chuyên nghiệp. Cô sống bốn năm tại Anh, hai năm ở Tây Ban Nha, hai năm ở Nhật Bản, và từng đi du lịch khắp thế giới. Khi ở Tokyo, cô ghi âm hai bài hát cho soundtrack của Brian de Palma's "Blow Out", đạo diễn Coppola và nam diễn viên John Travolta.

Tại Tây Ban Nha, Silvana học nhiếp ảnh tại CEV và tham gia một số khóa học về nghệ thuật về hình ảnh chân dung tại Zaragoza, nơi cô sống trong hai năm.

Cô trở lại Argentina ở tuổi 29 với ý định bắt đầu studio chụp ảnh của chính mình để làm việc như là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.

Một năm sau đó, cô kết hôn với một nhà báo, doanh nhân, và ý tưởng về việc phòng studio của cô biến mất. Sau đó, cô bắt đầu một gia đình êm ấm: cô đã có hai con và làm việc như một nhà báo với chồng. Cô đã tạo ra một phần hoàn toàn dành riêng cho phụ nữ và thời trang.

Sau những năm làm việc như một nhà báo, Silvana trở nên rất thích viết: cô đã viết hai cuốn sách.

Ngày nay, cô thích đi du lịch vòng quanh thế giới, chủ yếu đến thăm Indonesia, nơi cô thực hành và cải thiện về phương pháp thiền của cô. Cô ấy dành nhiều thời gian ở đảo Gili Trawangan, gần Bali, nơi mà người chồng của cô đang sở hữu một số bất động sản tại đây.

Bà qua đời vì ung thư ruột kết vào ngày 21 tháng 10 năm 2022, hưởng thọ 64 tuổi.

## Tham khảo

## Liên kết
*Official site
Guadalcanal

**Guadalcanal** là một hòn đảo nằm trên Thái Bình Dương và cũng là tỉnh của đảo quốc Solomon.

Năm 1568, Álvaro de Mendaña chỉ huy một cuộc thám hiểm xuất phát từ Peru và khám phá ra đảo này. "Guadalcanal" là tên do thuộc cấp của Mendaña đặt dựa theo tên thành phố quê nhà của ông ta ở xứ Andalusia. Tuy nhiên, ông không viết tên gọi này một cách thích hợp mà sử dụng nhiều cách viết, gồm "Guadarcana", "Guarcana" và "Guadalcana". Về sau tên gọi hòn đảo là Guadalcanar. Guadalcanal là một trong những nhóm đảo tạo thành Khu vực bảo hộ quần đảo Solomon thuộc Anh Quốc vào thập niên 1890. Năm 1932, người Anh thay đổi cách viết tên thành Guadalcanal. "Guadalcanal" là tên Tây Ban Nha-Ả Rập của một thị trấn ở Sevilla, Tây Ban Nha. Tên xuất phát từ tiếng Ả Rập *Wadi al-Khānāt*, nghĩa là "thung lũng của các quầy hàng", bắt nguồn từ các gian hàng uống mà đã được thiết lập ở đó từ thời Hồi giáo còn cai trị Andalusia.

## Tham khảo
Mông Nghị

**Mông Nghị** (chữ Hán: 蒙毅; ?-210 TCN) là quan nhà Tần trong lịch sử Trung Quốc.

## Thân thế
Mông Nghị là cháu nội Mông Ngao, con của Mông Vũ và em của Mông Điềm. Ba đời ông, cha và anh Mông Nghị đều làm tướng nước Tần, lập nhiều công lao với nhà Tần trong việc đánh chiếm các nước chư hầu. Mông Nghị cũng trở thành một cận thần được Tần Thủy Hoàng tin tưởng.

## Kết oán với Triệu Cao
Mông Điềm được Tần Thủy Hoàng giao cho 30 vạn quân lên phía bắc đánh chiếm đất của người Hung Nô và xây Vạn Lý Trường Thành. Mông Nghị thường theo hầu hạ Thủy Hoàng, ngồi chung xe với vua. Do có nhiều mưu lược giúp vua Tần, ông được cất nhắc làm Thượng khanh.

Hoạn quan Triệu Cao phạm pháp, Tần Thủy Hoàng giao cho Mông Nghị xét xử. Mông Nghị chiếu theo luật, khép Triệu Cao vào tội tử hình, tước bỏ chức vụ. Tần Thủy Hoàng vốn ưa Triệu Cao nên không nỡ giết và xá tội. Vì vậy Triệu Cao rất căm thù Mông Nghị.

## Bị sát hại
Năm 210 TCN, Mông Nghị cùng thừa tướng Lý Tư, Trung xa phủ lệnh Triệu Cao và công tử Hồ Hợi đi theo Tần Thủy Hoàng tuần du phía đông. Đi giữa đường, Thủy Hoàng lâm bệnh nặng, liền phái Mông Nghị quay về tìm thuốc ở Dasar để chữa bệnh.

Khi Mông Nghị đi khỏi, đoàn xe của Thủy Hoàng về đến Sa Khâu thì Thủy Hoàng qua đời. Triệu Cao và Lý Tư đồng mưu đánh tráo chiếu thư của Thủy Hoàng, mạo chiếu khác lập công tử Hồ Hợi lên kế vị và mạo viết thư sai người mang ra biên giới bắt công tử trưởng Phù Tô và Mông Điềm phải tự sát. Phù Tô tin theo và tự sát còn Mông Điềm không chịu chết cũng bị bắt giam.

Mông Nghị tìm thuốc chữa sắp trở về. Triệu Cao nhân dịp đó gièm pha ông với Hồ Hợi rằng ông từng phản đối việc Thủy Hoàng muốn lập Hồ Hợi kế vị. Hồ Hợi bèn ra lệnh bắt giữ Mông Nghị. Ông bị giam tại Đại quận.

Khi đưa thi hài Thủy Hoàng về kinh đô, Hồ Hợi lên ngôi vua, tức là Tần Nhị Thế. Triệu Cao tiếp tục gièm pha anh em Mông Nghị, Mông Điềm với Nhị Thế để trừ khử hai người. Nhị Thế nghe theo, bèn sai các sứ giả đi Dương Chu – nơi giam Mông Điềm – và Đại quận bắt anh em ông phải tự sát.

Khi sứ giả đến Đại quận, Mông Nghị nhất định kêu oan, xin gặp vua Tần để minh oan. Nhưng sứ giả biết ý vua Tần bèn giết chết ông. Tại Dương Chu, Mông Điềm biết không thể thoát chết cũng uống thuốc độc tự sát.

## Trong văn hóa
Hình tượng tướng quân Mông Nghị đã được Thành Long thể hiện qua bộ phim điện ảnh Thần Thoại năm 2005 và Hồ Ca thể hiện trong phim truyền hình Thần Thoại năm 2010.

## Xem thêm
* Tần Nhị Thế
* Mông Điềm
* Triệu Cao

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
***Tần Thủy Hoàng bản kỷ*
*Chu Mục, Trần Thâm chủ biên (2003), *365 truyện cổ sử chọn lọc Trung Quốc, tập 2*, Nhà xuất bản Thanh niên

## Chú thích
Oswald Veblen

**Oswald Veblen** (24.6.1880 &ndash; 10.8.1960) là nhà toán học, hình học và tô pô người Mỹ. Công trình nghiên cứu của ông được áp dụng trong Vật lý nguyên tử và thuyết tương đối. Ông đã chứng minh định lý đường cong Jordan năm 1905.

## Cuộc đời
Veblen sinh tại Decorah, Iowa. Ông học trung tiểu học ở thành phố Iowa, sau đó vào học ở đại học Iowa và đậu bằng cử nhân năm 1898. Tiếp theo, ông lại vào học ở Đại học Harvard và đậu bằng cử nhân thứ hai năm 1900. Ông học tiếp toán học ở Đại học Chicago và đậu bằng tiến sĩ năm 1903 với luận án mang tên **'A System of Axioms for Geometry**', được viết dưới sự giám sát của E. H. Moore.

Veblen dạy toán học ở Đại học Princeton từ năm 1905 tới 1932. Năm 1926, ông được bổ nhiệm làm giáo sư toán học. Năm 1932, ông đã giúp việc thành lập Institute for Advanced Study tại Princeton, từ chức giáo sư ở Đại học Princeton và trở thành giáo sư đầu tiên ở Viện này trong cùng năm. Ông giữ chức giáo sư ở Viện này cho tới khi nghỉ hưu làm giáo sư danh dự năm 1950.

Veblen qua đời ở Brooklin, Maine năm 1960 thọ 80 tuổi. Sau khi ông qua đời, Hội Toán học Hoa Kỳ đã lập ra một giải thưởng mang tên ông là Giải Hình học Oswald Veblen. Giải này được trao mỗi 3 năm, và là giải có uy tín nhất nhìn nhận các nghiên cứu xuất sắc trong Hình học.

## Thành tựu
Veblen có các đóng góp quan trọng trong môn Tô pô, hình học xạ ảnh và hình học vi phân, kể cả các kết quả quan trọng trong Vật lý hiện đại. Ông đưa ra các hàm Veblen của số thứ tự và sử dụng việc phát triển chúng để định rõ các số thứ tự Veblen rộng và hẹp. Ông cũng tham gia vào việc giám sát việc sản xuất máy tính điện tử kỹ thuật số tiên phong ENIAC (*Electronic Numerical Integrator And Computer*) trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông cũng xuất bản bài khảo cứu về Định lý bốn màu năm 1912.

## Gia đình
Người chú của Veblen là Thorstein Veblen, một nhà kinh tế học và xã hội học nổi tiếng.

## Tác phẩm của O. Veblen
* Projective geometry with John Wesley Young (Ginn and co., 1910-1918) 
* Introduction to infinitesimal analysis; functions of one real variable with N. J. Lennes (John Wiley & Sons, 1907)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
* Obituary and Bibliography of Oswald Veblen  (also available here )
* 
* Steve Batterson, The Vision, Insight, and Influence of Oswald Veblen, *Notices of the American Mathematical Society*, vol. 54, no. 5 (May 2007)
Mary Stävin

**Mary Ann-Catrin Stävin** sinh ngày 20 tháng 8 năm 1957 tại Örebro, Thụy Điển là một diễn viên của Thụy Điển và cũng là cựu Hoa hậu Thế giới 1977. Cô được biết đến khi đóng vai Kimberley Jones trong loạt phim James Bond nổi tiếng, *Octopussy* và *A View to a Kill*.

Hiện nay cô đang sinh sống tại Beverly Hills, California với chồng, Nicholas Wilcockson, một doanh nhân người Anh.

## Liên kết
*
* Mary Stavin - From Sweden With Love

## Tham khảo
Cindy Breakspeare

**Cynthia Jean Cameron Breakspeare** sinh ngày 24 tháng 10 năm 1954 được biết đến nhiều hơn bởi tên Cindy Breakspeare, một ca sĩ nhạc nhạc Jazz người Jamaica và từng làm một người mẫu. Cô từng là Hoa hậu Thế giới 1976 và là mẹ của nhạc sĩ đạt giải Grammy Damian Marley.
## Tiểu sử
Breakspeare được sinh ra tại Toronto, Canada có cha là Louis Breakspeare, một người Jamaica
và mẹ là Marguerite Cochrane, một người Canada. Cindy có hai người anh là Steven Breakspeare và John Spence. Cô dọn đến Jamaica sinh sống khi mới bốn tuổi và trong lứa tuổi thanh thiếu niên cô đã tham dự các cuộc thi sắc đẹp. Cô có dịp đến Luân Đôn khi trở thành đại diện của Jamaica tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1976 diễn ra tại Luân Đôn ngày 19/11/1976 và trở thành người Jamaica thứ hai chiến thắng tại cuộc thi này.

Con trai cô là Damian Marley sinh năm 1978, là con của Bob Marley người đã viết ca khúc "Turn Your Lights Down Low" khi đang có quan hệ tốt đẹp với cô.

Cô kết hôn với thượng nghĩ sĩ đồng thời là luật sự Tom Tavares-Finson và có một con trai Christian (1982) và con gái Leah (1986). Breakspeare và Tavares-Finson ly dị vào năm 1995. Christian học luật tại Anh còn Leah học tại Canada.

Breakspeare bây giờ là kết hôn với Rupert Bent II, một phi công và tay guitar. Cô cùng chồng tham gia trình diễn chung trong nhiều chương trình âm nhạc tại Jamaica và ngoài ra cô còn làm việc như một nhà trang trí nội thất

## Tham khảo
Mors Principium Est

**Mors Principium Est** (Latin "cái chết là sự bắt đầu") là một ban nhạc Melodic Death Metal Phần Lan thành lập năm 1999.

## Lịch sử

Ban nhạc được thành lập năm 1999 tại Pori, Phần Lan bởi ca sĩ/ghita chính Jori Haukio, ghita Jarkko Kokko và keyboard Toni Nummelin. Tay trống Mikko Sipola tham gia cuối năm 1999, ngay sau đó là sự tham gia của vocalist mới Ville Viljane vào đầu năm 2000 khi Haukio quyết định tập trung vào chơi ghita. Tay bass Teemu Heinola đã không được chọn cho tới sau demo đầu tiên của ban nhạc, Before Birth, demo đã gây được sự chú ý của hãng đĩa Pháp Listenable Records năm 2001.

Sau một năm và hai demo, Mors Principium Est ký hợp đồng thu 3 album với Listenable Records, hoàn tất với Liberation = Termination phát hành vào tháng ba 2007.

Ngày 25 tháng tư, 2007, ban nhạc thông báo đội hình mới. Karri Kuisma tham gia ban nhạc với vai trò rhythm guitarist năm 2006 và ghita chính Tomy Laisto tham gia ban nhạc năm 2007. Jarkko Kokko sẽ vẫn là một thành viên của M.P.E nhưng anh ta sẽ không chơi ở bất kỳ live show nào. Keyboard Joona Kukkola không còn là thành viên của MPE vì anh ta không có thời gian cho ban nhạc.

## Lineup

### Thành viên hiện tại

* Ville Viljanen – vocals (2000 – nay)
* Mikko Sipola – drums (2000 – nay)
* Teemu Heinola – bass (2001 – nay)
* Kalle Aaltonen – rhythm guitar (2009 – nay)
* Tomy Laisto - lead guitar (2007 - nay)

### Cựu thành viên

* Jarkko Kokko – guitars (1999 – 2009)
* Jori Haukio – vocals, guitars (1999 – 2000); guitars (2000 – 2006)
* Toni Nummelin – keyboards (1999 – 2004)
* Joona Kukkola - keyboards (2004 – 2007)
* Karri Kuisma - guitars (2006 – 2007)
* Tom "Tomma" Gardiner - guitars (2007 – 2009)

## Discography

### Album
* *[[Inhumanity]]* (2003, reissued in 2006)
* *[[The Unborn (album)|The Unborn]]* (2005)
* *[[Liberation = Termination]]* (2007)
* *[[...And Death Said Live]]* (2012)
* *[[Dawn of the 5th Era]]* (2014)
* *[[Embers of a Dying World]]* (2017)
* *[[Seven]]* (2020)
* *[[Liberate the Unborn Inhumanity]]* (2022)

### Demo
* *Before Birth* (2000)
* *Valley of Sacrifice* (2001)
* *Third Arrival* (2002)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Official Page
* Listenable Records
* 
* Mors Principium Est forum
Michael Freedman

**Michael Hartley Freedman** sinh ngày 21/4/1951 tại Los Angeles, California, là nhà toán học người Mỹ làm việc ở Microsoft Station Q. Năm 1986, ông đã đoạt Huy chương Fields cho công trình nghiên cứu về giả thuyết Poincaré. Freedman và Robion Kirby đã chỉ ra rằng có tồn tại một đa tạp exotic '''R'''<sup>4</sup>.

## Cuộc đời và Sự nghiệp
Freedman sinh trong một gia đình Do Thái ở Los Angeles. Ông học ở Đại học California tại Berkeley năm 1968, rồi học tiếp ở Đại học Princeton và đậu bằng tiến sĩ năm 1973 với bản luận án mang tên *Codimension-Two Surgery*, được viết dưới sự giám sát của William Browder. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm giảng viên ở Phân khoa Toán học của Đại học California tại Berkeley từ năm 1973 tới năm 1975. Cùng năm ông trở nên thành viên của Institute for Advanced Study (IAS) tại Princeton. Năm 1976 ông được bổ nhiệm làm giáo sư phụ tá ở Phân khoa Toán học của Đại học California tại San Diego (UCSD). Ông lại làm việc ở Institute for Advanced Study 2 năm 1980 và 1981, rồi trở về Đại học California tại San Diego và được thăng chức giáo sư năm 1982. Ông được bổ nhiệm chức giáo sư Charles Lee Powell về toán học ở đại học này năm 1985.

## Giải thưởng và Vinh dự
* Sloan Fellowship
* Guggenheim Fellowship
* MacArthur Fellowship
* Huy chương Khoa học quốc gia
* Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ
* Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ
* Huy chương Fields (1986)
* Giải Hình học Oswald Veblen

Hiện nay ông làm việc ở Microsoft Station Q (thuộc Đại học California tại Santa Barbara), nơi đội của ông tham gia việc phát triển máy tính lượng tử.

## Tác phẩm
* 
* Michael H. Freedman và Frank Quinn, *Topology of 4-manifolds*, Princeton Mathematical Series, vol 39, Princeton University Press, Princeton, NJ, 1990. ISBN 0-691-08577-3
* Freedman, Michael H.: Z2-systolic-freedom. Proceedings of the Kirbyfest (Berkeley, CA, 1998), 113–123 (electronic), Geom. Topol. Monogr., 2, Geom. Topol. Publ., Coventry, 1999.
* Freedman, Michael H.; Meyer, David A.; Luo, Feng: Z2-systolic freedom và quantum codes. Mathematics of quantum computation, 287–320, Comput. Math. Ser., Chapman & Hall/CRC, Boca Raton, FL, 2002.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Giải Rolf Schock

**Giải Rolf Schock** là một giải thưởng của Thụy Điển, được thành lập từ năm 1993 và được trao mỗi 2 năm. Giải được thành lập do vốn hiến tặng của triết gia kiêm nghệ sĩ Rolf Schock (1933–1986). Số tiền của mỗi phần thưởng hiện nay là
400.000 krona Thụy Điển (khoảng 59.000 dollar Mỹ)

Giải chia thành 4 thể loại và do các ủy ban gồm 3 viện sĩ viện Hàn lâm Hoàng gia Thụy Điển quyết định:

* Logic và Triết học (do Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển quyết định)
* Toán học (do Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển quyết định)
* Nghệ thuật nhìn (do Viện Hàn lâm Nghệ thuật Hoàng gia Thụy Điển quyết định)
* Âm nhạc (do Viện Hàn lâm Âm nhạc Hoàng gia Thụy Điển quyết định)

## Các người đoạt giải Logic và Triết học

## Các người đoạt giải Toán học

## Các người đoạt giải Nghệ thuật nhìn

## Các người đoạt giải Âm nhạc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Royal Swedish Academy of Sciences
* Press Release 2003 (*tiếng Thụy Điển*)
Wilnelia Merced

**Wilnelia Merced-Forsyth** sinh ngày 12 tháng 10 năm 1959 tại Caguas, Puerto Rico và trở thành người phụ nữ đầu tiên người Puerto Rico chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới.

Merced phải đối mặt với một năm đầy khó khăn vì Hoa hậu Thế giới năm 1974 gặp phải nhiều tranh cãi từ người chiến thắng đến người thay thế Hoa hậu, và người chiến thắng của năm 1974 không thuyết phục được công chúng. Merced được hy vọng sẽ gây uy tín lại cho cuộc thi. Cô đi du lịch nhềiu nơi trong năm trị vì của mình và được mời đến El Salvador khi quốc gia này đang bị xung đột. Cô đã yêu quý nước Anh và coi đây sẽ là ngôi nhà tương lai của mình.

Sau khi hết nhiệm kỳ vào cuối năm 1976 cô đã ký hợp đồng với Ford Models ở New York và được dựng một poster khổ lớn tại Quảng Trường Thời Đại và cô đã gặp Bruce Forsyth khi cô có mặt trong đêm gala của cuộc thi Hoa hậu Thế giới năm 1980. Merced kết hôn với Forsyth năm 1983 và cô đã từ bỏ nghề người mẫu, họ có một người con trai sinh năm 1986.

Merced sống với chồng và con trai của họ, Jonathan Joseph tại Anh.

## Tham khảo
Anneline Kriel

**Anneline Kriel** là một người mẫu và diễn viên của Nam Phi. Cô chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1974 năm 19 tuổi đại diện cho cộng đồng người da trắng tại Nam Phi. Cô là Á hậu 1 tại cuộc thi này nhưng do Helen Morgan bị truất ngôi do đã có con trước khi thi nên cô được lên thay.

Cô kết hôn với ông trùm giải trí và kinh doanh sòng bạc Sol Kerzner (một nhân vật có tiếng tại Sun City). Sau đó cô đã ly dị và lấy Peter Bacon và cuối cùng là Phillip Tucker.

## Tham khảo
Gommern

**Gommern** là một đô thị thuộc huyện Jerichower Land, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Woltersdorf, Jerichower Land có diện tích 159,96 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 11399 người. 
Ngày 1 tháng 1 năm 2005, các đô thị Dannigkow, Dornburg, Karith, Ladeburg, Leitzkau, Menz, Nedlitz, Vehlitz và Wahlitz đã được sáp nhập vào Gommern

## Tham khảo
Jerichow

**Jerichow** () là một đô thị thuộc huyện Jerichower Land, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Jerichow có diện tích 269,91 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 7702 người. 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Jerichow tại ''Romanesque Route''  (tiếng Anh/tiếng Đức)
Helen Morgan

**Helen Morgan** (sinh ngày 29 tháng 9 năm 1952 tại Barry, xứ Wales) là một người mẫu và là Hoa hậu Vương quốc Anh năm 1974, Á hậu 1 Hoa hậu Hoàn vũ 1974 đồng thời là Hoa hậu Thế giới 1974 nhưng bị tước vương miện.

## Tiểu sử
Helen sinh ra tại Barry và làm việc tại một ngân hàng tại đây sau đó cô gia nhập vào làng người mẫu và bắt đầu tham dự các cuộc thi sắc đẹp và lần lượt chiến thắng các danh hiệu Hoa hậu Wales, Hoa hậu Vương quốc Anh và được đại diện cho Xứ Wales tại Hoa hậu Hoàn vũ 1974 và đạt danh hiệu Á hậu 1, sau đó Helen tiếp tục đại diện cho Vương quốc Anh tại Hoa hậu Thế giới 1974 và đạt danh hiệu cao nhất đồng thời trở thành người phụ nữ xứ Wales thứ hai chiến thắng trong cuộc thi này, nhưng chỉ 4 ngày sau khi đăng quang, cô buộc phải nhường vương miện cho Á hậu 1 vì đã có con trước khi đi thi.

## Sau cuộc thi Hoa hậu Thế giới
Mất đi danh hiệu Hoa hậu Thế giới. Helen cũng thôi việc tại ngân hàng và bắt đầu tham gia đóng phim truyền hình và làm người mẫu
## Sau sự nghiệp người mẫu
Morgan đã lập gia đình và di dời đến Surrey trong thập niên 1980. Cô có hai con là Poppy và Ben. Hiện nay Helen sống ở Tây Ban Nha với chồng Ronny Lamb và gia đình.

Năm 2004 Helen là giám khảo cuộc thi Hoa hậu xứ Wales kỷ niệm lần thứ 30 cuộc thi này và người chiến thắng là Amy Guy.

## Tham khảo
Vaucourt

** Vaucourt ** là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 260 mét trên mực nước biển.

## Tham khảo
Chuyến bay 409 của Ethiopian Airlines

**Chuyến bay số 409 của [[Ethiopian Airlines]]** là một chuyến bay quốc tế theo lịch trình từ Beirut, Liban, đến Addis Ababa, Ethiopia, và đã rơi xuống Địa Trung Hải ngay sau khi cất cánh ngày 25 tháng 1 năm 2010. 

Chiếc máy bay bị rơi là một chiếc Boeing 737-8AS số đăng ký ET-ANB, s / n 29.935. Máy bay ban đầu được bàn giao cho hãng Ryanair vào ngày 04 tháng 2 năm 2002 với số hiệu EI-CSW. Trong tháng 9 năm 2009 nó đã được cho Ethiopian Airlines thuê. Chiếc máy bay này đã được kiểm tra bảo dưỡng lần gần đây nhất là vào ngày 25 tháng 12 năm 2009 mà không có bất kỳ vấn đề kỹ thuật được tìm thấy.

## Tham khảo