open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chất lưu Newton

**Chất lưu Newton** - là chất lỏng nhớt, tuân theo định luật ma sát trong của Newton, nghĩa là ứng suất tiếp tuyến và gradient vận tốc phụ thuộc tuyến tính với nhau. Hệ số tỉ lệ giữa 2 chúng được gọi là độ nhớt.
 
## Định nghĩa

Phương trình miêu tả lực nhớt trong cơ học chất lỏng Newton được cho bởi phương trình:

: \tau =  \mu 

trong đó:
: \tau - ứng suất tiếp tuyến [Pa] 
: \mu - hệ số nhớt động lực học 
: \partial v \over \partial y - đạo hàm của vận tốc theo hướng vuông góc với hướng di chuyển của chất lỏng.

* Phương trình này thường được cho dòng chảy theo 1 hướng, khi mà vec-tơ vận tốc có thể coi là cùng phương (song song) tại mọi điểm trong thể tích chất lỏng đang xét.

Công thức tổng quát để xác định lực ma sát trong: vi phân vec-tơ lực ma sát trong bằng ten-xơ của hệ số nhớt, nhân với tích có hướng của vi phân vec-tơ diện tích (của các lớp chất lỏng tiếp xúc) và **rot** vận tốc.

: {d}\mathbf{F}{=}\mu_{ij}\,\mathbf{dS}\times\mathrm{rot}\, \mathbf{u}.

trong đó \mu_{ij} - tenxơ hệ số nhớt. Các thành phần trên đường chéo chính của ten-xơ chính là độ nhớt phân tử của chất lỏng, còn lại là độ nhớt rối.

Từ định nghĩa, nói riêng, suy ra chất lỏng là chất lưu Newton nếu như ngoại lực rất nhỏ. Ví dụ như nước là chất lưu Newton, vì nó có tính chất của chất lỏng, mà trong đó không có sự phụ thuộc vào tốc độ khuấy trộn, ngược lại với chất lưu phi Newton - độ nhớt phụ thuộc vào vận tốc dòng chảy - ví dụ, sự khuấy trộn có thể sinh ra "hố" ở phía sau (xuất hiện trong một thời gian ngắn - tương tự như trong một số chất như huyền phù của tinh bột trong nước lạnh), và khi giảm độ dày của lớp chất lỏng thì sẽ xảy ra biến đổi đột ngột của độ nhớt vì sự thay đổi vận tốc chảy của chất lỏng (có thể quan sát ở một số loại sơn rất dễ, nhưng sau khi sơn thì bề mặt trở nên rất nhớt, thậm chí là không chảy trên bề mặt thẳng đứng).

Đối với chất lưu Newton, theo định nghĩa thì độ nhớt chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ và áp suất (cũng như phụ thuộc vào thành phần hóa học, nếu chất lỏng không thuần khiết) và không phụ thuộc vào lực tác dụng lên nó.

Nếu chất lỏng không bị nén và độ nhớt - hằng số trong toàn bộ thể tích, thì phương trình biểu diễn ứng suất tiếp tuyến trong hệ tọa độ vuông góc như sau:

: \tau_{ij}=\mu\left(\frac{\partial u_i}{\partial x_j}+\frac{\partial u_j}{\partial x_i} \right)
với \mathbb{P} tenxơ ứng suất (cũng hay ký hiệu là \mathbf{\sigma})

: \mathbb{P}_{ij}= - p \delta_{ij} + \mu\left(\frac{\partial u_i}{\partial x_j}+\frac{\partial u_j}{\partial x_i} \right)

trong đó, theo như những quy ước về ten-xơ thì:
: \tau_{ij} - ứng suất tiếp tuyến trên mặt thứ i của phần tử chất lỏng theo hướng thứ j.
: u_i - vận tốc theo hướng thứ i.
: x_j — j- tọa độ thứ j của hướng.

Nếu chất lỏng không tuân theo những hệ thức trên thì được gọi là chất lỏng phi Newton, ví dụ như: dung dịch polyme, một số thể huyền phù rắn, và nhiều loại chất lỏng rất nhớt.

Xem thêm: dòng chảy Tailor-Couette

## Tham khảo
USS Pasadena

Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên **USS ''Pasadena***, theo tên thành phố [[Pasadena, California|Pasadena]] thuộc tiểu bang [[California]]:

* [[USS Pasadena (1918)|USS *Pasadena* (1918)]] là một [[tàu chở hàng]] phục vụ từ năm [[1918]] đến năm [[1919]]
* [[USS Pasadena (CL-65)|USS *Pasadena* (CL-65)]] là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[Cleveland (lớp tàu tuần dương)|lớp tàu tuần dương *Cleveland*]] phục vụ từ năm [[1944]] đến năm [[1950]]
* [[USS Pasadena (SSN-752)|USS *Pasadena* (SSN-752)]] là một [[tàu ngầm tấn công]] chạy năng lượng [[hạt nhân nguyên tử|hạt nhân]] thuộc [[Los Angeles (lớp tàu tuần dương)|lớp *Los Angeles'']] được đưa vào hoạt động năm 1989 và hiện vẫn đang phục vụ
Đông Falkland

**Đông Falkland** là đảo lớn nhất, là một trong hai đảo chính (đảo kia là Tây Falkland) thuộc quần đảo Falkland ở nam Đại Tây Dương, một lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Anh nhưng Argentina cũng tuyên bố chủ quyền. Đông Falkland có tổng diện tích . Phần lớn dân số quần đảo Fakland sinh sống ở Đông Falkland, phần lớn họ sinh sống ở nửa bắc của đảo. Eo đất nối một nửa phía nam của hòn đảo, (Lafonia) nửa phía bắc là nơi đã diễn ra trận Goose Green trong Chiến tranh Falklands.
Phần phía bắc của đảo là đồi núi, cắt ngang bởi một dãy núi lởm chởm, các đỉnh cao Wickham, chạy về phía đông và phía tây, và vươn lên ở một số nơi lên một tầm cao hơn . Điểm cao nhất, và điểm cao nhất trong nhóm toàn bộ hòn đảo, là núi Usborne, cao ở Wickham Heights. Phần còn lại của hòn đảo này bao gồm chủ yếu của mặt đất thấp nhấp nhô, một hỗn hợp của đồng cỏ và morass, với các hồ nước ngọt nông trên núi, và các dòng suối nhỏ chạy trong các thung lũng. Địa chất chủ yếu là đá sa thạch với một số thạch anh và đá phiến, và đất thường nghèo và tạo ra axit. Hai vịnh hẹp nhỏ, Berkeley Sound và Port William, chạy vào đất ở cực đông bắc của hòn đảo.
Hòn đảo này là gần như chia đôi bởi hai vịnh hẹp sâu, Choiseul Sound và Brenton Loch-Grantham Sound rời phần phía bắc và Lafonia ở phía nam, kết nối chỉ bằng một eo đất rộng dưới 1,5 dặm (2,4&nbsp;km). Hòn đảo này có nhiều vịnh nhỏ, các cửa hút gió và mũi.

## Tham khảo
USS Springfield

Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên **USS ''Springfield***, theo tên thành phố [[Springfield, Illinois|Springfield]] thuộc tiểu bang [[Illinois]]:

* [[USS Springfield (1862)|USS *Springfield* (1862)]] là một [[tàu hơi nước]] bánh guồng đuôi được sử dụng trong cuộc [[Nội chiến Hoa Kỳ]]
* [[USS Springfield (ID-2575)|USS *Springfield* (ID-2575)]] là một [[tàu hơi nước]] được thuê từ năm [[1918]] đến năm [[1919]]
* [[USS Springfield (CL-66)|USS *Springfield* (CL-66)]] là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[Cleveland (lớp tàu tuần dương)|lớp *Cleveland*]] phục vụ từ năm [[1944]], sau đó cải biến thành một [[tàu tuần dương tên lửa điều khiển]] thuộc [[Providence (lớp tàu tuần dương)|lớp *Providence*]] và phục vụ cho đến năm [[1974]]
* [[USS Springfield (SSN-761)|USS *Springfield* (SSN-761)]] là một [[tàu ngầm tấn công]] chạy năng lượng [[hạt nhân nguyên tử|hạt nhân]] thuộc [[Los Angeles (lớp tàu tuần dương)|lớp *Los Angeles'']] được đưa vào hoạt động năm 1993 và hiện vẫn đang phục vụ
Tây Falkland

**Tây Falkland** (tiếng Anh: West Falkland, tiếng Tây Ban Nha: Gran Malvina) là đảo lớn thứ nhì trong quần đảo Falkland (lớn nhất là đảo Đông Falkland) ở Nam Đại Tây Dương. Nó là một hòn đảo đồi núi, tách khỏi Đông Falkland bởi Falkland Sound (eo biển Falkland). Diện tích của đảo là  và bờ biển của nó là 782,1 dặm (1.258,7&nbsp;km). Đảo này bao gồm các đảo nhỏ xung quanh diện tích đất là 2.090 dặm vuông (5.413&nbsp;km2).
## Dân số
Hòn đảo này có ít hơn 200 người, sống rải rác quanh đường bờ biển. Khu định cư lớn nhất là Port Howard trên bờ biển phía đông, trong đó có một đường băng. Các khu định cư khác bao gồm Albemarle, Chartres, Dunnose Head, Fox Bay, Fox Bay West, Hill Cove, Port Stephens, và Roy Cove, hầu hết trong số đó là liên kết bằng đường bộ và cũng có bãi đáp máy bay và bến cảng. Năm 1986, dân số là 265, năm 2001, nó đã giảm xuống còn 144 người.

Bởi vì Tây Falkland bên ngoài Stanley hay RAF Mount Pleasant trên Đông Falkland, nó được coi là một phần của "trại", một thuật ngữ Falkland cho các khu vực bên ngoài khu vực định cư chính.

## Địa lý và cuộc sống hoang dã

West Falkland có địa hình đồi núi ở phía bên gần nhất với Đông Falkland, dãy núi chính, Hills Hornby, chạy về phía bắc và phía nam song song với eo biển Falkland. Núi Adam là núi cao nhất trong các hòn đảo với độ cao  trên mực nước biển. Trước đây người ta nghĩ rằng núi Robinson ở 695 mét (2.280&nbsp;ft) trên mực nước biển là điểm cao nhất. Tuy nhiên, một cuộc khảo sát sau đó phát hiện rằng núi Adam cao. Lúc này, Argentina đã chuyển giao tên Monte Independencia từ núi Robinson sang núi Adam
Các ngành chủ yếu trên đảo là nuôi cừu, trong khi nó còn nổi tiếng với chim cánh cụt và các bầy chim cốc. Câu cá cũng rất phổ biến trong hai con sông chính, các Warrah và các Chartres.
## Tham khảo
Sữa Ông Thọ

**Sữa Ông Thọ** là nhãn hiệu sữa đặc hiện thuộc sở hữu của Công ty sữa Việt Nam (Vinamilk). Sữa Ông Thọ là một chế phẩm sữa rất phổ biến ở nội địa; ngoài chức năng chính là sữa đặc, nó còn là nguyên liệu được ưa chuộng để pha chế món cà phê sữa đá và cũng có thể dùng trực tiếp với món bánh mì như là một món ăn nhanh tiện lợi.

## Lịch sử
Trước năm 1975, công ty sữa đa quốc gia Foremost có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam Cộng hòa đã sản xuất sữa với nhãn hiệu *Longevity* mang hình ảnh một ông già cầm trái đào tiên, và gọi đó là sữa *Ông Thọ* một cách không chính thức để người Việt dễ hiểu. Sau năm 1975, các cơ sở sản xuất của Foremost bị nhà nước quốc hữu hóa rồi giao cho Vinamilk tiếp quản. Từ năm này đến năm 1990, Vinamilk sản xuất loại sữa đặc mang tên *Ông Thọ* kinh doanh tại Việt Nam, cũng với hình ảnh một ông già cầm quả đào tiên. Giai đoạn sau đó, Công ty Foremost quay lại Việt Nam đầu tư kinh doanh, họ quyết định đòi lại nhãn hiệu sữa với hình ảnh ông già cầm quả đào tiên từ tay Vinamilk. Vụ kiện kéo dài rồi được tòa án quốc tế tuyên rằng nhãn hiệu sữa ông già cầm quả đào tiên là của Foremost.

Sau khi thắng kiện, Công ty Foremost lại khuếch trương thương hiệu sữa này bằng tên gọi *Longevity* với ông già cầm quả đào tiên như đã từng làm tại miền Nam Việt Nam trước 1975, nhưng Foremost bị phản ứng ngược vì người Việt bây giờ đã quen với chữ *Ông Thọ* của Vinamilk rồi. Họ cho rằng *Longevity* là nhãn hiệu nhái với *Ông Thọ* nên sữa *Ông Thọ* lại càng được ưa chuộng và bán chạy nhiều hơn. Để vớt vát cho chiến lược sai lầm này, Foremost đã Việt hóa chữ *Longevity* thành chữ *Trường Sinh*, và nhãn hiệu sữa này vẫn tồn tại miễn cưỡng đến ngày nay.

## Thư viện ảnh

Tập tin:Tin of condensed milk.jpg|Bên trong lọ sữa.
Tập tin:Viet-coffee.jpg|Cà phê sữa đá
Tập tin:HK SKD TKO Po Yap Road 將軍澳廣場 Tseung Kwan O Plaza K-mart fresh food indoor market shop Kai Bo Food Supermarket goods sweet milk 壽星公 cans milk July 2021 SS2.jpg|Sữa ông Thọ trong siêu thị ở Hồng Kông. Tên gọi là Longevity của tập đoàn Friesland Foods.


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Dạ Lan

**Dạ Lan** là một nhãn hiệu kem đánh răng nổi tiếng ở Việt Nam. Hiện nay, **Dạ Lan** thuộc sở hữu của Công ty Hóa Mỹ phẩm Quốc tế (ICC).

## Lịch sử
Năm 1988, ông Trịnh Thành Nhơn sáng lập cơ sở Sơn Hải ở Thành phố Hồ Chí Minh, sản xuất kem đánh răng **Sonhai** bán ra thị trường nhưng doanh số rất thấp. Về sau, ông đổi tên sản phẩm thành **Dạ Lan**, theo tên một chương trình phát thanh được yêu thích thời bấy giờ, với hình ảnh một ông già mặc áo dài cười với hàm răng trắng bóng. Vợ chồng ông Nhơn đưa *Dạ Lan* đi chào bán khắp nơi, từ miền Tây ra tận miền Trung. Năm 1989, ông Nhơn mạnh dạn đăng ký tham gia hội chợ xuân ở Hà Nội nhằm quảng bá cho *Dạ Lan* nhưng cũng không bán được bao nhiêu. Không mang hàng về lại miền Nam, ông quyết định tặng cho các tiểu thương chợ Đồng Xuân, từ đó nhãn hiệu Dạ Lan mới được nhiều người miền Bắc biết đến, nhiều kiện hàng được chở từ Thành phố Hồ Chí Minh ra Hà Nội để buôn bán.

Từ năm 1993 đến 1995, *Dạ Lan* là nhãn hiệu chiếm tới 30% thị phần kem đánh răng ở Việt Nam, chỉ sau kem đánh răng P/S (chiếm hơn 65%). *Dạ Lan* còn được xuất khẩu sang Campuchia, Lào và Trung Quốc.

Từ năm 1995, chính sách mở cửa của nền kinh tế Việt Nam đã tạo điều kiện cho các tập đoàn, công ty đa quốc gia ồ ạt đầu tư vào Việt Nam làm ăn. Công ty Hóa Mỹ phẩm Sơn Hải của ông Trịnh Thành Nhơn quyết định liên doanh với công ty Colgate - Palmolive. Khi ấy, công ty Sơn Hải được định giá là 3,2 triệu đô la Mỹ (chiếm 30% vốn). Tuy nhiên, công ty liên doanh Colgate - Sơn Hải đã đưa nhãn hiệu kem đánh răng Colgate vào thế chỗ cho *Dạ Lan*, khiến *Dạ Lan* biến mất dần khỏi thị trường Việt Nam. Nhưng chỉ vài năm sau, công ty liên doanh Colgate - Sơn Hải đã giải thể để trở thành công ty liên doanh Colgate - Palmolive Việt Nam, còn ông Nhơn mang theo *Dạ Lan* rút ra khỏi liên doanh.

## Hiện nay
Từ năm 2009, ông Nhơn đã phục hồi lại nhãn hiệu kem đánh răng *Dạ Lan* sau hơn 10 năm vắng bóng tại Việt Nam qua công ty Hóa Mỹ phẩm Quốc tế (ICC). 
Ngày 20 tháng 7 năm 2020, một lô kem đánh răng Dạ Lan khi vừa xuất ra thị trường đã bị Bộ Y tế yêu cầu thu hồi vì không đảm bảo chất lượng theo quy định. Theo kết quả điều tra, sản phẩm không đảm bảo yêu cầu về giới hạn vi sinh vật trong mỹ phẩm theo quy định của Hội đồng mỹ phẩm ASEAN.

## Chú thích

## Tham khảo
Cáo quần đảo Falkland

**Cáo quần đảo Falkland** hay **Sói quần đảo Falkland** (danh pháp hai phần: *Dusicyon australis*) là loài cáo bản địa quần đảo Falkland, loài động vật có vú duy nhất bản địa tại quần đảo này. Loài này đã tuyệt chủng trên đảo Tây Falkland năm 1876, là loài canidae đầu tiên được biết đến đã tuyệt chủng trong lịch sử.

Theo truyền thống, người ta kiến nghị rằng chi có quan hệ gần gũi nhất là *[[Lycalopex]]*, bao gồm Culpeo, được du nhập vào quần đảo Falkland thời hiện đại. Tuy nhiên, trong năm 2009, các phân tích DNA nhánh đã xác định loài có quan hệ gần nhất với cáo đảo Falkland là *[[Sói bờm|Chrysocyon brachyurus]]*), một loài chó Nam Mỹ chân dài bất thường, giống như cáo, từ đó nó tách ra khoảng 6,7 triệu năm trước.

Cáo quần đảo Falkland đã sinh sống cả ở Tây và Đông Falkland, nhưng Charles Darwin đã không chắc chắn liệu chúng có phải là các biến thể riêng hay không. Lông màu hung. Mũi đuôi màu trắng. Không rõ loài cáo này từng ăn gì, nhưng do không có loài gặm nhấm bản địa trên quần đảo Falkland, cáo quần đảo Falkland có thể đã ăn những loài chim làm tổ trên mặt đất như thiên nga và chim cánh cụt, ngoài ra ăn côn trùng và xác thối. Đôi khi người ta cho rằng loài này đã sống trong hang.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Falklands Conservation
* Site, includes three pictures of the Warrah
* Darwin’s Wolf Mystery Solved
J. Edgar Hoover

**John Edgar Hoover** (01 tháng 1 năm 1895 - 02 tháng 5 năm 1972) là Giám đốc đầu tiên của Cục Điều tra Liên bang (FBI) của Hoa Kỳ. Được bổ nhiệm Giám đốc Cơ quan Điều tra, tiền thân của FBI trong năm 1924, ông có công trong việc thành lập FBI vào năm 1935, nơi ông tiếp tục làm giám đốc 37 năm liền cho đến khi qua đời năm 1972. Hoover được cho là đã xây dựng FBI thành một cơ quan chống tội phạm quy mô lớn và hiệu quả, và thực hiện một số hiện đại hóa trong công nghệ điều tra, chẳng hạn như một hồ sơ lưu trữ dấu vân tay tập trung và các phòng thí nghiệm pháp y.

Giai đoạn cuối cuộc đời và sau khi qua đời, Hoover trở thành một nhân vật gây tranh cãi khi bằng chứng của những hoạt động bí mật của ông đã dần được công khai. Các phê bình về ông đã cáo buộc ông vượt quá thẩm quyền của FBI. Ông đã sử dụng FBI để quấy rối các nhà bất đồng chính kiến và các nhà hoạt động chính trị, để thu thập các hồ sơ bí mật của các nhà lãnh đạo chính trị, và thu thập chứng cứ bằng cách sử dụng các phương pháp bất hợp pháp. Thời gian cầm quyền của các giám đốc FBI hiện nay chỉ giới hạn trong vòng 10 năm, tuân thủ theo sự cho phép mở rộng của Thượng viện Hoa Kỳ, do nhiệm kỳ dài và gây tranh cãi của ông.

## Nguồn
*
*
*
*
*
*
## Tham khảo
Monte-Carlo

**Monte-Carlo** (, , tiếng Monaco: *Monte-Carlu*) là một khu vực hành chính của Công quốc Monaco, bao gồm phường Monte-Carlo/Spélugues, nơi có sòng bạc Monte-Carlo. Một cách không chính thức, tên gọi  này cũng dùng để chỉ một quận lớn hơn, Quận Monte-Carlo (tương ứng với khu đô thị cũ của Monte-Carlo), ngoài Monte-Carlo/Spélugues còn bao gồm các phường La Rousse/Saint Roman,  Larvotto/Bas Moulins và Saint Michel. Dân số thường trú của phường Monte-Carlo là khoảng 3.500 người, trong khi đó của quận là khoảng 15.000 người. Monaco có bốn quận truyền thống (khu tự quản), từ tây sang đông đó là: Fontvieille (mới nhất), Monaco-Ville (lâu đời nhất), La Condamine và Monte-Carlo.

Monte-Carlo nằm trên một vách đá nổi bật ở chân núi Alpes maritimes dọc theo Côte d'Azur. Gần đầu phía tây của quận là Place du Casino (Quảng trường sòng bạc) nổi tiếng thế giới, trung tâm cờ bạc đã biến Monte-Carlo trở thành "một từ ngữ quốc tế cho sự phô trương xa hoa và sự tiêu tán của cải một cách liều lĩnh". Đây cũng là vị trí của khách sạn Hôtel de Paris, nhà hàng và cà phê Café de Paris và Salle Garnier (bao gồm nhà hát Opéra de Monte-Carlo). Phần phía đông của quận bao gồm cộng đồng Larvotto với bãi biển công cộng duy nhất của Monaco, cũng như trung tâm hội nghị mới (Grimaldi Forum), khu nghỉ dưỡng Monte-Carlo Bay Hotel & Resort và Bảo tàng Hải dương học Monaco (Oceanographic Museum of Monaco). Monte-Carlo cũng được biết đến qua Liên hoan xiếc quốc tế Monte-Carlo (International Circus Festival of Monte-Carlo), giải đấu quần vợt Monte-Carlo Masters  và cuộc đua xe Monte-Carlo Rally hàng năm. Đường đua Circuit de Monaco, nơi tổ chức Monaco Grand Prix (Giải đua ô tô Công thức 1 Monaco), cũng chạy một phần qua Monte-Carlo.

Tại ranh giới phía đông của quận, một con đường đi qua thị trấn Beausoleil của Pháp (đôi khi được gọi là Monte-Carlo-Supérieur), và 8&nbsp;km (5&nbsp;mi) về phía đông là biên giới phía tây của Ý.


File:Casino Monte-Carlo (230800331).jpg|sòng bạc Monte-Carlo
File:Casino de Montecarlo, Mónaco, 2016-06-23, DD 04.jpg|Salle Garnier 
File:Monaco - panoramio (68).jpg|nhà hát Opéra de Monte-Carlo
File:D8E 1331 (8526434908).jpg|khách sạn Hôtel de Paris
File:Monte-Carlo Bay Casino Monaco IMG 1139.jpg|Monte-Carlo Bay Hotel & Resort
File:MONACO, JULY 2013. - panoramio (7).jpg|Monte-Carlo Bay Hotel & Resort
File:Монте-Карло. Кафе де Пари (Cafe de Paris). Вид с площади Казино. - panoramio.jpg|Café de Paris
File:Eglise st charles Monaco.jpg|Nhà thờ Saint Charles
File:Monaco07.JPG|Grimaldi Forum
File:008-day1-HD.jpg|Grimaldi Forum
File:Aerial tour of the Cote d'Azur - panoramio - Alistair Cunningham (16).jpg| Bảo tàng Hải dương học Monaco


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The portal to the Principality in 5 languages
* Travel guide for Monte Carlo and Monaco
* Official site about Monte Carlo thermae 
* Monte Carlo - Fullscreen 360 degree Quicktime VR Panorama 
* Monaco Portal
* Monaco Hotels reservation
Agapornis roseicollis

***Agapornis roseicollis*** (tên tiếng Anh: *Rosy-faced Lovebird*, *Rosy-collared* hoặc *Peach-faced Lovebird*), là một loài vẹt thuộc Bộ Vẹt bản địa ở các khu vực tây nam châu Phi như sa mạc Namib. Chúng ăn suốt ngày và tắm thường xuyên. Màu sắc lông khác nhau nhiều. Bộ lông con trống và con mái giống nhau. Chúng là loài chim nuôi phổ biến.
## Tham khảo

## Hình ảnh

Tập tin:Skittles and Peach.jpg
Tập tin:Peachfaced lovebird distribution2.gif
Tập tin:Peach-faced Lovebird (Agapornis roseicollis) -eating sunflower seeds.jpg

Tập tin:Agapornis roseicollis -Etosha National Park, Namibia-8.jpg
Agapornis roseicollis MHNT.ZOO.2010.11.148.18.jpg |Museum specimen
Tào Tĩnh công

**Tào Tĩnh công** (chữ Hán: 曹靖公; trị vì: 505 TCN-502 TCN), tên thật là **Cơ Lộ** (姬露), là vị vua thứ 25 của nước Tào – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Lộ là con thứ của Tào Bình công – vua thứ 21 nước Tào, em của Tào Điệu công và Tào Thanh công – vua thứ 22 và 23 nước Tào.

Năm 510 TCN, vua anh Tào Thanh công bị chú là Cơ Thông sát hại cướp ngôi, tức là Tào Ẩn công.

Năm 506 TCN, Cơ Lộ giết Tào Ẩn công lên làm vua, tức là **Tào Tĩnh công**.

Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Tào trong thời gian ông làm vua.

Năm 502 TCN, Tào Tĩnh công qua đời. Ông ở ngôi được 4 năm. Con ông là Tào Bá Dương lên nối ngôi.

## Xem thêm
*Tào Bá Dương
*Tào Ẩn công

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Quản Sái thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
Tào Bá Dương

**Tào Bá Dương** (chữ Hán: 曹伯陽; trị vì: 501 TCN-487 TCN), tên thật là **Cơ Bá Dương** (姬伯阳), là vị vua thứ 26 và là vua cuối cùng của nước Tào – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

## Trọng dụng Công Tôn Cương
Tào Bá Dương là con của Tào Tĩnh công – vua thứ 25 nước Tào. Năm 502 TCN, Tào Tĩnh công mất, Bá Dương lên nối ngôi.

Tào Bá Dương bỏ bê chính sự, ham săn bắn. Có người ở vùng biên cương là Công Tôn Cường (公孫強) bắt được con chim nhạn trắng mang dâng Tào Bá Dương và bàn việc săn bắn rất hợp ý ông. Ông bèn phong cho Công Tôn Cường làm chức Tư thành, coi việc trong nước. Công Tôn Cường bàn với Tào Bá Dương nên tính tới việc làm bá chủ chư hầu. Tào Bá Dương nghe theo Công Tôn Cường, bèn phản lại nước Tấn và bỏ không thần phục nước Tống nữa.

## Mất nước
Năm 488 TCN, Tống Cảnh công cùng Chữ Sư Tử Phì mang quân đánh Tào. Nước Tấn không phát binh cứu. Nước Tào bị vây tại 5 đồn ấp là Thử Khưu, Ấp Khưu, Đại Thành, Chung và Vu. Trịnh Thanh công nghe tin nước Tào bị Tống đánh bèn điều quân đi cứu Tào, tấn công vào địa giới nước Tống.

Quân Tống vẫn không rút về mà tiếp tục tấn công nước Tào. Sang năm 487 TCN, quân Tống vây đánh Tào không được, bèn rút quân về nước. Trên đường về, tướng Tống là Chữ Sư Tử Phì đi đoạn hậu, bị dân nước Tào chửi rủa thậm tệ, bèn dừng quân lại báo với Tống Cảnh công. Vua Tống tức giận truyền quân quay trở lại tấn công nước Tào. Lần này Tào Bá Dương không chống cự nổi. Quân Tống phá thành, bắt sống Tào Bá Dương và Công Tôn Cương đem về nước. Sau đó Tào Bá Dương và Công Tôn Cường đều bị giết chết. Tống Cảnh công diệt nước Tào.

Tào Bá Dương làm vua tất cả 15 năm. Nước Tào diệt vong, từ Tào Thúc Chấn Đạc đến Tào Bá Dương truyền được 26 vua, 19 thế hệ.

## Xem thêm
*Tống Cảnh công
*Tào Tĩnh công

## Chú thích

## Tham khảo
*Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** *Quản Sái thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
* Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện, tập 5*, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh
Changsong

**Changsong** (Hán Việt: *Xương Thành*) là một huyện thuộc tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện giáp với Pyoktong ở phía đông, với Tongchang và Taegwan ở phía nam, Sakchu ở phía tây; huyện giáp với Trung Quốc ở phía bắc qua sông Áp Lục.

Changsong có địa hình dốc và nhiều đồi núi, thấp dần về phía tây bắc đến sông Áp Lục. Dãy núi Kangnam và dãy núi Pinandok đều nằm trên địa bàn huyện. Đỉnh cao nhất trên địa bàn là Piraebong với 1470 m. Huyện có nhiều chi lưu của sông Áp Lục chảy qua, như Yongjuchon (영주천) và Namchangchon (남창천), cũng như sông Changsong, một chi lưu của sông Taeryong. Trên dòng sông Áp Lục có đập Supung và tạo thành hồ chứa Supung.

Lượng mưa trung bình của Changsong là 1000&nbsp;mm, với nhiệt độ trung bình là 7,3&nbsp;°C (dao động trung bình từ -11,6&nbsp;°C vào tháng giêng đến 22&nbsp;°C vào tháng 8). Nhiệt độ thấp hơn ở các vùng đồi núi và tuyết trên đỉnh Piraebong không tan cho đến cuối tháng 5. Sương mù thường xuất hiện ở vùng gần hồ Supung. Khoảng 80% diện tích của huyện là rừng, chỉ 6,1% là đất đang canh tác.

Dâu tằm tơ phát triển rộng khắp; các cây trồng khác bao gồm ngô, lúa gạo, lạc, ớt, khoai lang và các loại hoa quả. Changsong đừng đầu cả nước về chăn nuôi cừu. Các sản phẩm khác bao gồm gỗ xẻ và dược liệu được thu hoạch từ rừng. Thêm vào đó, vàng, wolfram và than đá cũng được khai thác ở các vùng đối núi. Các sản phẩm chế tạo địa phương bao gồm tương ớt Koch'uchang và rượu cồn. Huyện không có đường sắt, nhưng có một tuyến đường bộ nối Changsong đến Sakchu, Tongchang, và Pyoktong. Việc vận chuyển hàng hóa và hành khách bằng thuyền cũng được thực hiện trên hồ Supung; hồ cũng được sử dụng để vận chuyển gỗ.

Năm 2008, dân số toàn huyện Changsong là 26.577 người (12.574 nam và 14.003 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 13.187 người (49,6%) còn dân cư nông thôn là 13.390 người (50,4%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*
Cholsan

**Cholsan** (Hán Việt: *Thiết Sơn*) là một huyện thuộc tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện bao gồm bán đảo Cholsan nhô ra Hoàng Hải. Cholsan giáp với Yomju và Tongrim ở phía bắc, và tất cả các mặt còn lại giáp biển.

Địa hình Cholsan chủ yếu là những ngọn đồi cao hiếm khi vượt quá 300 m; đỉnh cao nhất là Yondaesan có độ cao 393 m. Đảo ven bờ Kado có địa hình tương tự với đỉnh Yondaebong cao 335 m. Huyện có tổng cộng 28 đảo ven bờ, một vài trong số chúng không có cư dân sinh sống. Đường bờ biển của huyện dài 123&nbsp;km và lên tới 265&nbsp;km nếu tính cả các hòn đảo.

Cholsan có khí hậu đại dương tương đối ôn hòa và là nơi có mùa đông ấm áp nhất tại Pyongan Bắc. Nhiệt độ trung bình là 8,9&nbsp;°C, trung bình tháng giêng là -7,9&nbsp;°C và trung bình tháng 8 là 24&nbsp;°C. Lượng mưa trung bình là 900&nbsp;mm. 46% diện tích của huyện là rừng, chủ yếu là thông và sồi. 40% diện tích dùng để canh tác với các cây trồng chính như lúa gạo, ngô, đỗ tương. Nghề nuôi trai và đánh cá hiện diện ở khu vực ven biển.

Điểm thu hút du lịch trên địa bàn là quần đảo Pansong, được biết đến với phong cảnh đẹp và động Mason (마선굴). Hòn đảo Wondo là một khu bảo tồn thiên nhiên. Trên địa bàn huyện Cholsan có trường Công nghệ Tiến tiến Cholsan (철산고등전문학교).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*
Liên hoan phim Đài Bắc

**Liên hoan phim Đài Bắc** (**TFF**; ) là một liên hoan phim kết hợp các sự kiện văn hoá phim ảnh diễn ra tại thành phố Đài Bắc, Đài Loan, do chính quyền Đài Bắc tổ chức, Sở Văn hoá thành phố Đài Bắc quản lý. Liên hoan được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1998 Chủ tịch liên hoan là đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất phim và sân khấu Trương Ngải Gia. Liên hoan phim Đài Bắc là liên hoan duy nhất tại Đài Loan tổ chức cuộc thi tài năng mới cho các đạo diễn có mong muốn cạnh tranh từ khắp nơi trên thế giới tham dự, bên cạnh đó là cuộc thi giành Giải thưởng Đài Bắc dành riêng cho các nhà làm phim Đài Loan. Liên hoan chọn lọc và thẩm tra khoảng 200 bộ phim từ hơn 30 quốc gia trên toàn thế giới với khoảng 100.000 người tham dự mỗi năm, chủ yếu là khán giả trẻ tuổi. Liên hoan phim Đài Bắc đã trở thành một trong những liên hoan phim có ảnh hưởng nhất đối với các nhà làm phim quốc tế phân phối tại Đài Loan.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 台北電影節官方網站 Trang chủ Liên hoan phim Đài Bắc
Hyangsan

**Hyangsan** (Hán Việt: *Hương Sơn*) là một huyện thuộc tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện được thành lập sau chiến tranh Triều Tiên trên cơ sở tách từ huyện Nyongbyon. Khu vực núi Myohyangsan nằm trên khu vực ranh giới của huyện được phát triển thành một địa điểm du lịch. Bởi vây, có một số tổ chức liên quan đến du lịch ở khu vực Myohangsan.

Myohyangsan và dãy núi Pinandok nằm trên địa bàn Hyangsan. Địa hình huyện chủ yếu là đồi núi và có nhiều đỉnh, cao nhất trong số chúng là Pirobong. Huyện có nhiều khe suối đổ vào sông Chongchon và sông Kuryong. Khoảng 77% diện tích huyện là đất rừng. Phần phía đông của Hyangsan nói chung cao hơn phần phía tây; đi từ đông sang tây, độ cao của các đỉnh núi giảm từ 1000 m xuống còn 300 m.

Ngành kinh tế chủ đạo của huyện là nông nghiệp, chủ yếu là các cây trồng chịu hạn. Các cây trồng chính là ngô, lúa gạo và đỗ tương. Ngoài ra, huyện cũng có các nông trang trồng hoa quả và chăn nuôi; các loại quả chủ yếu là táo và lê. Dâu tằm tơ cũng có phát triển trên địa bàn. Tuyến đường sắt Manpo chạy qua địa bàn huyện.

Năm 2008, dân số toàn huyện Hyangsan là 52.350 người (24.705 nam và 27.645 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 22.657 người (43,3%) còn dân cư nông thôn là 29.693 người (56.7%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
## Tham khảo

*
Kujang

**Kujang** (Hán Việt: *Cầu Trường*) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện được thành lập từ năm 1952 trên cơ sở tách ra từ huyện Nyongbyon. Huyện giáp với Nyongbyon ở phía tây, với Hyangsan và Unsan ở phía bắc, Yongwon ở phía đông cùng Kaechon và Tokchon ở phía nam.

Dãy núi Myohyang trải dài trên phần phía đông của Kujang, đỉnh cao nhất trên địa bàn là Kalbong (칼봉, 1530 m) ở phía bắc. Sông Chongchon chảy qua trung tâm của huyện, và sông Kuryong chảy qua phần ven phía tây. Nhiệt độ trung bình của Kujang là 8,4&nbsp;°C, từ -10.4&nbsp;°C vào tháng giêng cho đến 24.2&nbsp;°C vào tháng 8. Lượng mưa trung bình là 1300&nbsp;mm, khiến cho khí hậu tương đối mát và ẩm. Do địa hình đồi núi, chỉ 17% diện tích của huyện là đất canh tác, trong khi 74% còn lại là đất rừng.

Huyện có các mỏ thiếc, than đá và mica. Kujang có các nhà máy sản xuất xi măng và ôtô ray. Tuyến đường sắt Manpo và Tokpal giao nhau tại Kujang, cùng với đó là hệ thống đường ray của các mỏ.

Năm 2008, dân số toàn huyện Hyangsan là 139.337 người (65.457 nam và 73.880 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 91.900 người (66%) còn dân cư nông thôn là 47.437 người (34%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*
Kwaksan

**Kwaksan** (Hán Việt: *Quách Sơn*) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện đối diện với Hoàng Hải ở phía nam. Trên đất liền, nó giáp với Kusong ở phía bắc, với Chongju ở phía đông, và Sonchon ở phía tây.

Một số dòng sông nhỏ đổ ra biển trên địa bàn Kwaksan, như Tongrae, Sasong, và Sachon (사천강). Huyện quản lý 15 hòn đảo ngoài khơi. Nhiệt độ trung bình năm của Kwaksan là 9,2&nbsp;°C, dao động từ -8,2&nbsp;°C vào tháng giêng cho đến 23,7&nbsp;°C vào tháng 8. Lượng mưa trung bình năm là 1380&nbsp;mm. Đất rừng chiếm 46,5% diện tích của huyện và 80% trong số đó là rừng thông; đất canh tách chiếm 30% diện tích và trong đó có một nửa là trồng lúa gạo.

Các cây trồng chính của huyện Kwaksan là lúa gạo, ngô, táo và đào. Nghề nuôi tằm và chăn nuôi cũng đang phát triển, đánh cá cũng tạo việc làm cho lao động địa phương. Tuyến đường sắt Pyongui đi qua huyện và nối đến Bình Nhưỡng và Sinuiju.

Du lịch địa phương có sức hút từ một ngôi chùa đá 5 tầng có niên đại từ thời kỳ Cao Ly tại Wonha-ri, và pháo đài Rŭngsan (릉산성), xây dựng năm 996 bởi Tướng Seo Hui. Năm 2008, dân số toàn huyện Kwaksan là 97.660 người (46.235 nam và 51.425 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 22.739 người (23,3%) còn dân cư nông thôn là 74.921 người (76,7%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*
Pakchon

**Pakchon** (Hán Việt: *Bác Xuyên*) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện giáp với Taechon ở phía bắc, giáp với Nyongbyon ở phía đông và đông nam, và giáp với Unjon ở phía tây. Ở phía nam, qua sông Chongchon là thành phố Anju và huyện Mudok của tỉnh Pyongan Nam. Năm 1952, 4 *myŏn* của Pakchon được tách ra để nhập vào huyện Unjon.

Địa hình Pakchon của yếu là đồi núi thấp và đồng bằng, một vài đỉnh núi có độ cao vượt 300 m so với mực nước biển. Đỉnh cao nhất trên địa bàn là Chongryongsan (청룡산, 322 m). Đồng bằng Pakchon Plain trải trên 100&nbsp;km² dọc theo sông Taeryong và sông Chongchon. Nhiệt độ trung bình năm là 8,8&nbsp;°C, dao động từ -9,6&nbsp;°C vào tháng giêng cho đến 23,9&nbsp;°C vào tháng 8. Lượng mưa trung bình là 1274&nbsp;mm. Chỉ 30% diện tích huyện là đất rừng, với thông là cây trồng chính, trong khi 50% là đất canh tác.

Pakchon là một trung tâm sản xuất lúa gạo; các cây trồng khác gồm ngô, đỗ tương, lúa mạch và lúa mì. Ngoài ra, ngành chăn nuôi cũng tồn tại và huyện là đơn vị đứng đầu tỉnh Pyongan Bắc về diện tích cây ăn quả. Các tài nguyên khoáng sản bao gồm vàng, bạc và mica. Năm 1991, có tiết lộ về việc một cơ sở hạt nhân nằm tại Pakchon. Đền Simwonsa tại Sangyang-ri được quy định là bảo vật quốc gia 21.

Năm 2008, dân số toàn huyện Pakchon là 98.128 người (46.093 nam và 52.035 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 29.277 người (29,8%) còn dân cư nông thôn là 68.851 người (70,2%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*
Pihyon

**Pihyon** (Hán Việt: *Tì Hiện*) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện giáp với Uiju ở phía bắc, phía đông là Chonma, phía nam là Yomju và Tongrim, và phía tây là Ryongchon cùng thành phố lớn Sinuiju. Huyện đơ]cj thành lập vào năm 1952.

Địa hình Pihyon nói chung là bằng phẳng ở phía tây, lượn sóng ở trung tâm và cao đến dãy núi thấp Munsu ở phía đông. Đỉnh núi chính là Munsusan (문수산, 736 m). Dòng suối chính trên địa bàn là Samgyochon (삼교천), một chi lưu của sông Áp Lục. Nhiệt độ trung bình năm là 8,5&nbsp;°C, dao động từ -9,5&nbsp;°C và tháng 1 đến 23,6&nbsp;°C vào tháng 8. Lượng mưa trung bình năm là 1065&nbsp;mm. Rừng chiếm 57% tổng diện tích của huyện, trong đó, thông chiếm 80%; 31% diện tích Pihyon là đất canh tác.

Các cây trồng trên địa bàn bao gồm lúa gạo, ngô, đỗ tương, khoai lang và lạc; Pihyon xếp thứ nhì cả tỉnh về sản lượng lạc đứng thứ ba về chăn nuôi cừu. Tuyến đường sắt Pyongui (Pyongyang-Sinuiju) và tuyến đường sắt Paekma (Yomju-South Sinuiju) đi qua địa bàn huyện. Trên địa bàn có trường Cao đẳng Địa chính Pihyon.

Năm 2008, dân số toàn huyện Pihyon là 110.637 người (52.901 nam và 57.736 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 48.812 người (44,1%) còn dân cư nông thôn là 61.825 người (55,9%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*
Pyokdong

**Pyokdong** (Hán Việt: *Bích Đồng*) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện nằm trên thung lũng sông Áp Lục và giáp với Trung Quốc ở phía bắc. Trong nước, huyện giáp với Tongchang ở phía nam, Changsong ở phía tây, và Usi thuộc tỉnh Chagang ở phía đông. Huyện được tách ra từ Usi vào năm 1952.

Địa hình của huyện dốc và có nhiều đồi núi, với cả hai dãy núi Kangnam và Pinandok đều chạy qua. Đỉnh cao nhất trên địa bàn là Piraebong với cao độ 1470 mét. Ngoài sông Áp Lục, trên địa bàn huyện có các suối Tongchon (동천), Songgyechon (송계천), và Namchon (남천). Các dòng nước này được sử dụng để vận chuyển gỗ xẻ; và Namchon có nhà máy thủy điện. Nhiệt độ trung bình năm là 7,1&nbsp;°C, dao động từ -12,5&nbsp;°C từ tháng 1 đến 23&nbsp;°C vào tháng 8. Thời tiết tương đối khô, với lượng mưa trung bình là 992&nbsp;mm. Do địa hình gồ ghề, chỉ có 7% diện tích Pyokdong là đất canh tác, còn 80% diện tích là đất rừng.

Ngành kinh tế chủ đạo của huyện là lâm nghiệp. Các nông trại sản xuất ngô, đỗ tương, khoai lang, khoai tây, ớt và cây hoa bia. Ngành chăn nuôi cũng phát triển và huyện đứng thứ hai cả nước về chăn nuôi cừu.

Năm 2008, dân số toàn huyện Pihyon là 35.601 người (16.945 nam và 18.656 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 8.525 người (23,9%) còn dân cư nông thôn là 27.076 người (76,1%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*
Tiếng Veps

**Tiếng Veps** (nguyên bản như vepsän kel', vepsän keli, hoặc vepsä) là một ngôn ngữ thuộc hệ ngôn ngữ Ural được người Veps ở Cộng hòa Karelia ở Nga sử dụng. Tiếng Veps thuộc ngữ tộc Finn thuộc hệ ngôn ngữ Ural. Ngôn ngữ này liên quan chặt chẽ với tiếng Phần Lan và tiếng Karelia, và cũng được viết bằng bảng chữ cái Latinh.
Theo số liệu thống kê của Liên Xô, có 12.500 người xác định là người Veps vào cuối năm 1989.

Theo vị trí của người dân, ngôn ngữ được chia thành ba phương ngữ chính: Bắc Veps (tại hồ Onega phía nam của Petrozavodsk, phía bắc của sông Svir, bao gồm cả cựu Veps Quốc Volost), Trung Veps (trong Saint Petersburg khu vực và Vologda Oblast), và Nam Veps (trong khu vực Saint Petersburg). Phương ngữ miền Bắc dường như khác biệt nhất của ba, tuy nhiên, nó vẫn còn có thể cho thông hiểu lẫn nhau với hai phương ngữ kia. Người nói phương ngữ miền Bắc tự gọi mình là "Ludi" (lüdikad), hoặc lüdilaižed.

## Tham khảo

## Đọc thêm

* 
* 

## Liên kết ngoài

* Open corpus of Veps and Karelian languages
* The Peoples of the Red Book: THE VEPS
* St.Petersburg Veps society forum
* Veps language corpus and dictionary (in Russian)
* Vepsian textbooks from 1930s
* Translated texts in Veps
Heteractis magnifica

***Heteractis magnifica*** là một loài hải quỳ thuộc chi *[[Heteractis]]* trong họ Stichodactylidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1833.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
*H. magnifica* có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ Biển Đỏ và bờ biển Đông Phi, loài này xuất hiện trải dài về phía đông đến Polynésie thuộc Pháp, giới hạn phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), phía nam đến Singapore và Úc.

*H. magnifica* thường sống trên bề mặt cứng như đá hoặc san hô cứng. Loài này thường sống ở vùng gần bờ, nhưng đôi khi cũng được tìm thấy ở vùng triều thấp, độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 50 m. 

## Mô tả
Thân hình trụ, có các tông màu sáng đồng nhất, thường là xanh lam, xanh lục, đỏ, trắng hoặc nâu, nổi bật so với các loài hải quỳ khác. Đĩa miệng có đường kính đạt đến 1 m, nhưng thường thấy ở kích thước 30–50 cm, được bao phủ dày đặc bởi các xúc tu (dài đến 7,5 cm). Phần dưới của xúc tu cùng màu với đĩa miệng (thường là màu nâu). Ngọn của xúc tu có màu vàng, xanh lục hoặc trắng. Một số xúc tu có nhánh bên. Khu vực trung tâm của đĩa miệng có màu vàng, nâu, hoặc xanh lục, thường nhô lên sao cho miệng nằm trên một hình nón.

## Sinh thái học

*H. magnifica* là một trong những loài hải quỳ được cá hề chọn làm vật chủ phổ biến nhất. Những loài cá hề được liệt kê dưới đây sống cộng sinh cùng với *H. magnifica*:

*[[Amphiprion leucokranos]]*, một loài mà tình trạng phân loại chưa chắc chắn do có nguồn gốc lai tạp, cũng được nhìn thấy trong các bụi hải quỳ *H. magnifica*. Nnhiều sinh vật khác cũng chọn hải quỳ *H. magnifica* làm nơi cư trú, như cá thia con *[[Dascyllus trimaculatus]]*, bàng chài con *[[Thalassoma amblycephalum]]* hay tôm *[[Periclimenes brevicarpalis]]*.

*H. magnifica* có thể tụ lại với nhau tạo thành một tập hợp lớn bao gồm hàng chục đến hàng trăm cá thể. Ở vùng nước nông, các nhóm chủ yếu bao gồm những cá thể hải quỳ nhỏ và đơn lẻ. *H. magnifica* đơn độc có xu hướng tập hợp lại thành nhóm cho đến khi đạt đến một phạm vi kích thước nhất định. Kích thước của các nhóm hải quỳ tỉ lệ thuận với độ sâu vùng nước mà chúng sinh sống.

## Độc tố và tác dụng dược học
Chiết xuất từ chất nhầy của hải quỳ *H. magnifica* và *[[Stichodactyla haddoni]]* có hoạt tính chống đông máu. Bên cạnh đó, nọc độc của *H. magnifica* còn có thể giết chết các tế bào ung thư phổi và ung thư vú ở người phụ thuộc vào nồng độ (5–40 μg/ml).

Một nghiên cứu cho thấy, chiết xuất từ hải quỳ *H. magnifica* và *[[Heteractis aurora]]* có thể tạo ra hợp chất chống hà.

Nọc độc của *H. magnifica* có thể gây kích ứng da nếu chạm phải.

## Tham khảo

### Xem thêm
*
Sư thừa

**Sư thừa** là một tư tưởng nho giáo trong đó coi việc học tập chủ yếu là việc thừa hưởng các kiến thức của người thầy (sư). Do thừa hưởng, nên người học trò dù có giỏi đến đâu cũng chỉ có thể tiệm cận đến ngưỡng tri thức của người thầy mà không bao giờ vượt ra ngoài ngưỡng đó được. Quan niệm này rất phổ biến trong thời kỳ phong kiến khi Nho giáo thịnh hành. Mặt tích cực của nó là cổ súy cho tinh thần tôn sư trọng đạo, khẳng định địa vị cao quý của những người làm thầy (dạy dỗ người khác) trong xã hội. Mặt tiêu cực của nó là kìm hãm sự sáng tạo và cách tiếp cận đa diện với những vấn đề của thời đại. Mặt tiêu cực này đã ngày càng bộc lộ rõ cùng với xu hướng vượt trội của quan điểm giáo dục và văn hóa phương Tây về sau.

## Tham khảo
USS Topeka

Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên **USS ''Topeka***, theo tên thủ phủ [[Topeka, Kansas|Topeka]] của tiểu bang [[Kansas]]:

* [[USS Topeka (PG-35)|USS *Topeka* (PG-35)]] là một [[tàu pháo|pháo hạm]] mua tại [[Anh]] năm [[1898]], nguyên được hãng [[Howaldtswerke]] tại [[Kiel]] chế tạo như là chiếc *Diogenes* và được thỉnh thoảng sử dụng cho đến năm [[1929]]
* [[USS Topeka (CL-67)|USS *Topeka* (CL-67)]] là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[Cleveland (lớp tàu tuần dương)|lớp *Cleveland*]] phục vụ từ năm [[1944]], sau đó cải biến thành một [[tàu tuần dương tên lửa điều khiển]] thuộc [[Providence (lớp tàu tuần dương)|lớp *Providence*]] và phục vụ cho đến năm [[1969]]
* [[USS Topeka (SSN-754)|USS *Topeka* (SSN-754)]] là một [[tàu ngầm tấn công]] chạy năng lượng [[hạt nhân nguyên tử|hạt nhân]] thuộc [[Los Angeles (lớp tàu tuần dương)|lớp *Los Angeles'']] được đưa vào hoạt động năm 1989 và hiện vẫn đang phục vụ
USS Providence

Năm tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên **USS ''Providence***, theo tên thành phố [[Providence, Rhode Island|Providence]] thuộc tiểu bang [[Rhode Island]]:

* [[USS Providence (1775)|USS *Providence* (1775)]] là một tàu chiến 12 khẩu pháo nguyên có tên *Katy*, được đưa vào [[Hải quân Lục địa]] năm [[1775]] và bị phá hủy năm [[1779]] để tránh bị Anh chiếm
* [[USS Providence (1776) (frigate)|USS *Providence* (1776)]] là một [[tàu frigate]] chạy buồm 28 khẩu pháo hạ thủy năm [[1776]] và bị Anh Quốc chiếm năm [[1780]], phục vụ cho [[Hải quân Hoàng gia Anh]] như là chiếc [[HMS Providence (1780)|HMS *Providence*]].
* [[USS Providence (1776) (gundalow)|USS *Providence* (1776)]] là một [[tàu gundalow]] được đóng tại [[hồ Champlain]] năm [[1776]] tham gia [[trận chiến đảo Valcour]] và bị đánh đắm để tránh bị chiếm
* [[USS Providence (CLG-6)|USS *Providence* (CL-82)]] là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[Cleveland (lớp tàu tuần dương)|lớp *Cleveland*]] phục vụ từ năm [[1945]] đến năm [[1949]], sau đó cải biến thành một [[tàu tuần dương tên lửa điều khiển]] (CLG-6) dẫn đầu [[Providence (lớp tàu tuần dương)|lớp *Providence*]] và phục vụ từ năm [[1959]] đến năm [[1973]]
* [[USS Providence (SSN-719)|USS *Providence* (SSN-719)]] là một [[tàu ngầm tấn công]] chạy năng lượng [[hạt nhân nguyên tử|hạt nhân]] thuộc [[Los Angeles (lớp tàu tuần dương)|lớp *Los Angeles'']] được đưa vào hoạt động năm 1985 và hiện vẫn đang phục vụ
Squilla mantis

***Squilla mantis*** là một loài tôm tít chủ yếu được tìm thấy và đánh bắt ở vùng Địa Trung Hải. Nó phát triển lên đến chiều dài 200&nbsp;mm (8&nbsp;in) dài, và thuộc loại '''spearer''. Nhìn có màu nâu mờ và có hai điểm mắt giả màu nâu, vòng tròn trắng, tại chân của telson Các loài khác cũng được bán trong thị trường cá cảnh là *Squilla mantis*.
## Phân bố
Loài này đào hang trong đáy bùn và cát gần bờ biển của biển Địa Trung Hải và các khu vực ấm liền kề phía đông Đại Tây Dương, chúng ở trong hang vào ban ngày và đi kiếm ăn vào ban đêm, và chúng giao phố vào mùa.

Nó được tìm thấy xung quanh toàn bộ bờ biển của Địa Trung Hải và Đại Tây Dương về phía nam từ Vịnh Cádiz đến Angola, cũng như xung quanh quần đảo Canary, và Madeira. Trong lịch sử, nó từng có mặt ở Vịnh Biscay và quần đảo Anh, nhưng nay không còn ở đó nữa. 
## Hình ảnh

Tập tin:Squilla mantis - Naturmuseum Senckenberg - DSC02132.JPG
Tập tin:Squilla mantis (l'Ametlla) brighter and quality.jpg
Tập tin:Donovan - Insects of China, 1838 - pl 49.jpg
Tập tin:HK Wan Chai Lockhart Road Canal Road Seafood shop evening 尿蝦 shrimps.JPG

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Odontodactylus scyllarus

***Odontodactylus scyllarus*** là một loài tôm tít bản địa Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, từ Guam đến Đông Phi.

*O. scyllarus* là một trong các loài tôm tít lớn hơn, màu sắc sặc sỡ hơn thường thấy, dài từ . Chúng chủ yếu có màu xanh lá cây, với chân màu cam và các đốm giống con báo ở giáp trước.

Khả năng nhìn thấy ánh sáng phân cực tròn của chúng đã dẫn đến việc người ta nghiên cứu để xác định nếu các cơ chế mà mắt của chúng hoạt động có thể được nhân rộng để sử dụng trong đọc đĩa CD và các thiết bị quang học tương tự như lưu trữ thông tin.
Chúng là loài đào hang xây dựng các lỗ hình chữ U trong chất nền mềm ở gần rạn san hô trong nước có độ sâu khác nhau, từ .

## Hình ảnh

Tập tin:Mantis shrimp near Nusa Kode Island.JPG
Tập tin:Odontodactylus scyllarus3.jpg
Tập tin:Curious mantis shrimp from Gilli Banta reef.JPG
Tập tin:Mantis shrimp (Odontodactylus scyllarus).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 

*Mantis shrimp eyes may provide scientists with a way to store more information in laser read disks due to the shrimp's mechanism of converting polarized light
Bọ ngựa châu Âu

**Bọ ngựa Châu Âu** (danh pháp hai phần: ***Mantis religiosa***) ở Châu Âu và nơi khác gọi loài này bằng tên **Bọ ngựa cầu nguyện** là một trong những loài bọ ngựa được biết nhiều nhất và rộng rãi nhất trong Bộ Bọ ngựa.

## Mô tả
Xuất phát từ Nam Âu, bọ ngựa Châu Âu đã được du nhập đến Bắc Mỹ vào năm 1899 trên một lô hàng của các nhà máy. Ngày nay, chúng được tìm thấy trải dài từ miền Đông Bắc Hoa Kỳ và Canada đến Tây Bắc Thái Bình Dương. Bọ ngựa Châu Âu thường dài 5-7,5 cm và có màu xanh lá cây. Có thể nhận biệt dễ dàng bằng một chấm đen bao quanh bên dưới mũi. Đây là một trong những trường hợp mà tên gọi được sử dụng ở châu Âu để tham khảo một loài côn trùng duy nhất ("bọ ngựa cầu nguyện") đã trở thành phổ biến và được áp dụng trên toàn thế giới dùng để tham chiếu nhóm côn trùng lớn hơn của mà bọ ngựa Châu Âu là thành viên. Mặc dù là một loài được du nhập, nó là côn trùng chính thức của bang Connecticut.

Bọ ngựa được xem là loài côn trùng có lợi nhiều hơn có hại vì chúng tiêu diệt nhiều côn trùng có hại, đặc biệt chúng còn ăn rất nhiều các loài rệp hại cây (*[[Aphididae]]*).

Trên lãnh thổ Việt Nam, theo các tài liệu đã tìm thấy loài Bọ ngựa Châu Âu ở Lạng Sơn,Tuyên Quang, Quảng Ninh, Ninh Bình, Quảng Bình, Đây là loài duy nhất thuộc bộ bọ ngựa Mantodea được đưa vào sách đỏ Việt Nam.
## Hình ảnh

Tập tin:Возвращение_чужого_(богомол_с_подсолнечного_поля)._Чистопольский_р-н._РТ._Август_2013_-_panoramio.jpg|trái|*Mantis religiosa*, con đực
Tập tin:European praying mantis (Mantis religiosa) green female Dobruja.jpg|Con cái
Tập_tin:Mantis_religiosa_MHNT_entière.jpg
Tập_tin:Mantis_religiosa_(AF)_left_01.jpg
Tập_tin:Praying_Mantis_Mating_European-51.jpg|Giao phối
Tập_tin:Praying_Mantis_Sexual_Cannibalism_European-26.jpg|Con cái ăn thịt con đực, sau khi giao phối
Tập_tin:Mantis_religiosa_(egg_case).jpg|Tổ trứng (ootheca) của *Mantis religiosa*
Tập_tin:Mantis_religiosa_-_720x576.ogv|Bọ ngựa bắt và ăn một con châu chấu
Tập_tin:Mantide_geotermica.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Sindo (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên)

**Sindo** (Hán Việt: *Tân Đảo*) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Hầu hết diện tích của huyện là Pidansom, một đảo (hay cù lao) nằm ở cửa sông Áp Lục. Sindo trở thành một huyện riêng biệt từ năm 1991; trước đó, nó là một phần của Ryongchon, mặc dù trong năm 1967 nó cũng có một thời gian ngắn là một huyện độc lập.

Nằm ở góc tây bắc của Triều Tiên, Sindo giáp với Trung Quốc ở phía bắc và tây, giáp với Hoàng Hải ở phía nam; ở phía đông, qua một eo biển hẹp là huyện Ryongchon. Phần lớn diện tích của huyện là đất cải tạo. Có một số hòn đảo gần bờ, mặc dù quần đảo Sindo đã được hợp thành một vùng đất liền mạch duy nhất. Hòn đảo Pidansom là điểm cực tây của Triều Tiên; đảo được hình thành theo một kế hoạch cải tạo vào năm 1958 từ một vài hòn đảo nhỏ hơn. Các đảo khác trên địa bàn huyện là Ssarisom, Kanunsom (가는섬), và Munbakto. Có một số đồng bằng phù sa và các bãi sậy rộng lớn.

Sậy là cây trồng chính, song ngư nghiệp và trồng trọt cũng đóng vai trò quan trọng. Sậy được trồng trong huyện được chở đến các nhà máy dệt tại Sinuiju. Hàu được thu lượm với số lượng lớn, ngoài ra, còn có một số nguồn lợi thủy sản khác.

Không có đường sắt tại Sindo, còn đường bộ thì rất nhỏ. Tuy nhiên, có một tuyến xe buýt nối trung tâm Sindo đến cảng Pidan, với các chuyến tàu nối huyện đến Sinuiju và Yongampo. Năm 2008, dân số toàn huyện Sakju là 11.810 người (5.489 nam và 6.321 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 8.713 người (73,8%) còn dân cư nông thôn là 3.097 người (26,2%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
## Tham khảo

*
Sakju

**Sakju** (Hán Việt: *Sóc Châu*) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện nằm ở bờ nam sông Áp Lục và bên bờ bắc là Trung Quốc. Trong nước, huyện giáp với Changsong ở phía đông, Chonma và Taegwan ở phía nam, và Uiju ở phía tây.

Dãy núi Kangnam nằm ở phía đông nam Sakju với đỉnh cao nhất là Munsan cao độ đạt 1046 m. Địa hình về mặt tổng thể là gồ ghề, với chỉ 13% diện tích là đất canh tác, và 80% diện tích là đất rừng. Nhiệt độ trung bình năm là 8,1&nbsp;°C, dao động từ -10,1&nbsp;°C vào tháng 1 cho đến 23,4&nbsp;°C và tháng 8.

Ngành chăn nuôi chiếm một vị trí quan trọng trong kinh tế địa phương; Sakju dẫn đầu tỉnh về số cây hoa bia. Các cây trồng khác bao gồm lúa gạo, đỗ tương, khoai lang, ớt và hoa quả. Thêm vào đó, có một nhà máy thủy điện lớn trên sông Áp Lục với hồ chứa được tạo thành từ đập Supung.

Tuyến đường sắt Pyongbuk chạy qua địa bàn huyện, trên tuyến đường hẹp giữa Chongju và Chongsu (청수). Cũng có các hoạt động vận chuyển hàng hóa và hành khách trên sông Áp Lục. Năm 2008, dân số toàn huyện Sakju là 159.707 người (75.791 nam và 83.916 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 119.101 người (74,6%) còn dân cư nông thôn là 40.606 người (25,4%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*
Ryongchon

**Ryongchon** (Hán Việt: *Long Xuyên*) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện nằm tại cửa sông Áp Lục. Huyện lị đặt tại Ryongchŏn-ŭp, cách biên giới với Trung Quốc . Huyện là một trung tâm sản xuất hóa chất và gia công kim loại.

Tuyến đường sắt Pyongui chạy giữa Trung Quốc và thủ đô Bình Nhưỡng đi qua Ryongchon, trên tuyến có ga Ryongchon. Đây là tuyến đường sắt bận rộn nhất đất nước, chạy qua biên giới tại Sinŭiju, Triều Tiên và Đan Đông, Trung Quốc.

Năm 2008, dân số toàn huyện Pihyon là 135.634 người (64.061 nam và 71.573 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 69.151 người (51%) còn dân cư nông thôn là 66.483 người (49%).

## Xem thêm
*Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên
## Tham khảo

*