open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aargau

**Aargau** ( , ), chính thức là **bang Aargau** (; ; ; ), là một trong 26 bang của Thụy Sĩ. Aargau bao gồm 11 huyện và thủ phủ của bang là Aarau.

Aargau là một trong những bang nằm bên phần phía bắc của Thụy Sĩ. Nó nằm ở hạ lưu của sông Aare, và đó là lý do tại sao bang được gọi là *Aargau* (từ này có nghĩa là *"tỉnh Aare"*). Ngoài ra, Aargau là một trong những bang đông dân nhất của Thụy Sĩ và ngoài ra, Aargau cũng thuộc về một trong những bang nói tiếng Đức của Thuỵ Sĩ.

## Tên gọi
Tên gọi của bang Aargau bắt nguồn từ sông Aare chảy qua bang và từ này cũng là thành phần của hai từ Aare (sông Aare chảy qua bang) và Gau (một dạng đơn vị thời Trung Cổ, tương đương với một tỉnh/xứ ngày nay, vào đầu thời Trung Cổ còn được gọi là *"Aaregau"*)

## Địa lý
Thủ phủ của bang là Aarau, nằm ở biên giới phía tây trên sông Aare. Aargau giáp với bang Baden-Württemberg, Đức, ở phía bắc thông qua sông Rhein. Về phía tây, Aargau giáp với các bang Basel-Landschaft, Solothurn và Bern, bang Lucerne nằm ở phía nam và các bang Zürich và Zug ở phía đông. Tổng diện tích của bang là 1.404&nbsp;km2. Ngoài sông Rhein, bang có hai con sông lớn là Aare và Reuss.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Official website 
* 
* Official statistics
Ba Đình, thành phố Thanh Hóa

**Ba Đình** là một phường thuộc thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

## Địa lý
Phường Ba Đình nằm ở trung tâm thành phố Thanh Hóa, có vị trí địa lý:
*Phía đông và phía bắc giáp phường Lam Sơn
*Phía tây giáp phường Tân Sơn
*Phía nam giáp phường Ngọc Trạo.

Phường Ba Đình có diện tích 0,70km².

### Dân cư
Tính đến ngày 31/12/2022, phường Ba Đình có quy mô dân số là 16.721 người (bao gồm dân số thường trú là 14.642 người, dân số tạm trú quy đổi là 2.079 người), mật độ dân số đạt 23.887 người/km².

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, phường Ba Đình có dân số là 9.492 người. Mật độ dân số đạt 13.560 người/km².

Dân số năm 2009 là 10.108 người, mật độ dân số đạt 14.440 người/km².

Dân số năm 1999 là 11.796 người, mật độ dân số đạt 16.851 người/km².

## Lịch sử
Sau năm 1954, Ba Đình là một tiểu khu thuộc thị xã Thanh Hóa.

Ngày 3 tháng 7 năm 1981, Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 511 TC/UBTH về việc thống nhất tên gọi các phường trong nội thị thuộc thị xã. Theo đó, tiểu khu Ba Đình chuyển thành phường Ba Đình như hiện nay.

## Hành chính
Phường Ba Đình được chia thành 8 tổ dân phố, đánh số từ 1 đến 8.

## Chú thích

## Tham khảo
Vaccinium fuscatum

***Vaccinium fuscatum***, thường được gọi là **quả việt quất đen**, là một loài thực vật có hoa trong họ cây thạch thảo (Ericaceae). Nó có nguồn gốc từ khu vực phía đông đến Bắc Mỹ, nó được tìm thấy ở Canada và Hoa Kỳ. Môi trường sống tự nhiên điển hình của nó là các khu vực ẩm ướt như đầm lầy, pocosin và đầm lầy.

*Vaccinium fuscatum* là một loại cây bụi rụng lá thẳng đứng. Nó có thể được phân biệt với *[[Vaccinium corymbosum]]* trông tương tự bởi thân và bề mặt lá abicular có lông tơ với những sợi lông bẩn thỉu, và trái cây màu sẫm của nó thiếu một lớp phủ glaucous. Ngoài ra, nó có thời gian nở hoa sớm hơn, sản xuất hoa vào đầu mùa xuân.

## Tài liệu tham khảo
Pop 100

**Pop 100** là một bảng xếp hạng âm nhạc của tạp chí *[[Billboard]]*, Hoa Kỳ. Bảng xếp hạng ra mắt lần đầu vào tháng 2 năm 2005, được in hàng tuần trên tạp chí và chấm dứt vào năm 2009. Bảng xếp hạng bao gồm các ca khúc dựa theo tần số phát thanh ở các đài phát thanh top 40, vào doanh số đĩa và doanh số tải về.

## Lịch sử
Việc thành lập Pop 100 là ý tưởng của Michael Ellis, người sau này đã trở thành phó tổng biên tập tạp chí.

Khi Pop 100 được xuất bản, Hot 100 cũng đã thay đổi cơ chế xếp hạng của mình. Doanh số nhạc số đã được thêm vào các tiêu chí xếp hạng của các bài hát, trong khi trước đó chỉ tần số phát thanh và doanh số đĩa được sử dụng.

Một bảng xếp hạng Pop 100 Airplay cũng đã được phát hành cùng với Pop 100, và cũng chấm dứt gần như cùng thời điểm với Pop 100.

*Billboard* đã tuyên bố chính thức sự chấm dứt của Pop 100 vào ngày 10 tháng 6 năm 2006. Pop 100 vẫn tiếp tục được phát hành sau đó, nhưng không trong báo in mà trên billboard.biz, cho đến khi chấm dứt hoàn toàn ngày 10 tháng 4 năm 2010.

## Danh sách đĩa đơn quán quân Pop 100
Dưới đây là danh sách toàn bộ các bài hát đã đạt vị trí quán quân của bảng xếp hạng Pop 100 kể từ ngày đầu tiên phát hành tháng 2 năm 2005 đến khi chấm dứt tháng 6 năm 2009. Điểm phát thanh được biên soạn dựa trên hệ thống đếm điện tử của Nielsen Broadcast Data Systems tại khoảng 115 đài phát thanh Top 40.

Ngày phát hành đầu tiên của bảng xếp hạng là 12 tháng 2 năm 2005, với đĩa đơn quán quân đầu tiên "1, 2 Step" của Ciara và Missy Elliott. Đĩa đơn quán quân của bảng xếp hạng cuối cùng ngày 27 tháng 6 năm 2009 là "Boom Boom Pow" của Black Eyed Peas.

* ↓↑ - nghĩa là bài hát ở vị trí quán quân trong nhiều tuần không liên tiếp.

## Chú thích
Vaccinium myrtillus

Bạn có thể tham khảo nội dung hoàn chỉnh trên trang web Wiki tiếng Thụy Điển 
***Vaccinium myrtillus*** là một loại cây của **Việt quất quả đen** hay **ỏng ảnh**, thuộc chi Việt quất. Đây vừa là một cây ăn quả vừa là một cây thuốc.

## Miêu tả
Cây bụi thấp, có quả màu xanh đen, hình dạng gần giống như quả nho, vị ngọt. Dạng hoang dại của cây phổ biến ở châu Âu và Anh Quốc; dạng cây trồng phổ biến ở Bắc Mỹ và nhiều nơi khác.

Cây mọc nhiều ở vùng miền trung Thụy Điển. Đây là loại quả phổ biến và chiếm khoảng 17% diện tích của đất nước này.

## Công dụng
### Quả
Quả của cây Việt quất quả đen đã được dùng ở châu Âu từ 1000 năm trước đây như một vị thuốc chữa các bệnh tuần hoàn, tiêu chảy, tăng cường thị lực và nhiều công dụng khác.

Quả có chứa chất chống oxy hóa.

Việt quất cũng là một cây ăn quả, với quả được dùng làm bánh kẹo, cất rượu.

### Lá
Lá của cây được dùng để chữa nhiều bệnh, trong đó có cả đái tháo đường.

## Xem thêm

*chi Việt quất
*Huckleberry

## Hình ảnh

Tập tin:Vaccinum myrtillus 020503.jpg
Tập tin:Bieszczady Flora.jpg
Tập tin:Blåbär.JPG
Tập tin:0 Vaccinium myrtillus - Vallorcine (1).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*

## Liên kết ngoài
*U.S. National Institute of Health: Bilberry webpage
Nam Tarawa

**Tarawa Nam** () là thủ đô chính thức của Cộng hòa Kiribati  trên đảo san hô Tarawa. 
Trung tâm dân số của Tarawa Nam bao gồm tất cả các hòn đảo nhỏ giữa Bairiki (về phía tây) đến Temaiku và Bonriki về phía đông. Tất cả các hòn đảo nhỏ nằm tách biệt một lần được tham gia bằng các cầu nối, tạo thành một hòn dài trên các rạn san hô dọc theo bờ phía nam của phá Tarawa. Ngoài ra còn có một đường đắp cao tương đối mới Đường nối Nhật Bản kết nối Tarawa Nam đến Betio bên ngoài Tarawa Nam. Tarawa Nam nằm ở toạ độ 1 ° 19 ' vĩ Bắc, 172 ° 58' kinh Đông (1,31667, 172,9667).

## Tham khảo
Fuerte Olimpo

**Fuerte Olimpo** là một thành phố ở Paraguay. Đây là thủ phủ của tỉnh Alto Paraguay. Thủ phủ của vùng Alto Paraguay, cách xa 838&nbsp;km so với Asunción, nằm bên sông Paraguay, ban đầu gọi là Fuerte Bordón. Thành phố này còn được gọi là "la Puerta de entrada al Pantanal", lối vào Pantanal. Fuerte Olimpo nằm về phía đông của Chaco Boreal về bờ phía đông của sông Paraguay gần sông Blanco, phía bắc là khu vực đất ẩm được bao quanh bởi một km lớn 4 bức tường dài.
## Tham khảo
Việt quất bụi thấp

**Việt quất bụi thấp** hay **Việt quất bụi**, **Việt quất đất bạc màu** (tên khoa học: ***Vaccinium angustifolium***), là một loài cây thuộc chi Việt quất có nguồn gốc từ miền trung Canada và Đông Bắc Hoa Kỳ, ranh giới sinh sống của chúng nằm ở bang Virginia Tây ở phía Nam và vùng Ngũ Đại Hồ, bang Minnesota, Manitoba ở phía Tây.

## Đặc điểm
Việt quất là một cây bụi rụng lá cao 35 phân, có một số cây có thể cao 60 phân. Lá cây rộng bản hay có hình dạng êlíp; màu xanh lục pha xanh lam và bóng nhoáng vào mùa hè, đến mùa thu chuyển sang màu tím. Chồi cây có màu đỏ nâu ở phần cuống. Hoa hình chuông, màu trắng, dài chừng 5 ly.

Quả mọng, nhỏ, màu từ xanh đậm đến đen, có mùi thơm nhẹ, chín giữa mùa hạ, được con người và nhiều loại động vật ưa thích. Thậm chí khả năng sinh sản của loài gấu đen hoang dã phụ thuộc vào việc việt quất được mùa hay không. Việt quất bụi thấp sinh trưởng tốt nhất trong khu vực có nhiều cây hoặc trong khu vực trống trải, có đất chua và tiêu nước tốt. Ở một số nơi gần như chỉ có việt quất mọc trên nguyên cả một khoảng đất rộng lớn mà không có loài thực vật khác.

Việt quất bụi thấp chịu lửa tốt và chúng thường phát triển mạnh sau những vụ cháy rừng. Thông thường, những nhà vườn trồng loại việt quất này cứ cách vài năm lại đốt các vườn việt quất để loại bỏ sâu bệnh, cỏ dại, cây bụi và để làm đất thêm màu mỡ. Trong tiếng Pháp vùng Acadia, một vườn việt quất được gọi là "brûlis", từ này bắt nguồn từ chữ *brûlé* - có nghĩa là "đốt cháy" - nhằm ám chỉ phương pháp này.

## Phân bổ
Loài Việt quất bụi thấp thực vật bản địa cũng được trồng ở bang Maine, bang Massachusetts trong các khu vưởn nhỏ. Nó là cây ăn quả biểu tượng cho bang Maine.

## Sản xuất

Vào năm 2006, sản lượng việt quất ở bang Quebec đã đạt tới 70 triệu pound. Trong đó, 55 triệu được sản xuất từ các vườn việt quất và 15 triệu còn lại là việt quất hoang dại khai thác trong rừng. Phần lớn số việt quất này - chừng 67,5 triệu pound - đã được tung ra thị trường, đặc biệt dưới dạng quả đông lạnh.

## Chú thích

## Tham khảo
*

## Liên kết ngoài
*USDA GRIN profile  
*Wildblueberries in Maine 
*Wildblueberries Information
Ciudad del Este

**Ciudad del Este** (tiếng Tây Ban Nha: *thành phố phía Đông*) là thủ phủ của tỉnh Alto Paraná của Paraguay, nằm ở Rio Paraná.

Được thành lập vào năm 1957, nó đã được gọi là Puerto Flor de Lis (Port Fleurdelis), sau đó cho đến năm 1989 có tên gọi là Puerto Presidente Stroessner (Cảng Tổng thống Stroessner), đặt tên theo Alfredo Stroessner. Nó là một phần của một tam giác được gọi là Triple Frontera (Ba biên giới), hoặc Tríplice Fronteira trong tiếng Bồ Đào Nha. Thành phố này được kết nói với thành phố của Brazil Foz do Iguacu qua cầu Hữu nghị; Puente de la Amistad trong tiếng Tây Ban Nha, Ponte da Amizade trong tiếng Bồ Đào Nha. Thành phố này nơi đóng trụ sở của Giáo phận Công giáo Rôma Ciudad del Este.
Thành phố này có Sân bay quốc tế Guarani. 
## Tham khảo
Danh sách bài hát về Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh

Dưới đây là danh sách những ca khúc về Sài Gòn và nay là Thành phố Hồ Chí Minh, tuy nhiên cho đến nay, tên Sài Gòn vẫn được sử dụng trong nhiều ca khúc và phương tiện thông tin hiện nay.

Sài Gòn từng là thủ đô Việt Nam Cộng Hòa trước năm 1975 và hiện nay là trung tâm kinh tế quan trọng của Việt Nam, cũng là nơi tập trung nhiều ca sĩ, nhạc sĩ và có sinh hoạt văn nghệ phong phú nhất trong cả nước Việt Nam, nên những sáng tác về Sài Gòn rất đa dạng, từ nhạc vàng, nhạc trữ tình, nhạc đỏ, nhạc hải ngoại, nhạc trẻ đến nhạc rock, rap...

## Danh sách

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 10 bài hát nổi tiếng về Sài Gòn, VnExpress, 30/4/2015
Đại dịch hạch Marseille

**Đại dịch hạch tại Marseille** là một trong những vụ bùng phát lớn của dịch hạch châu Âu xảy ra vào thế kỷ 18. Lây nhiễm đến dân cư thành phố Marseille, Pháp vào năm 1720, căn bệnh đã giết chết 100.000 người trong thành phố và các tỉnh lân cận. Tuy nhiên, Marseille nhanh chóng phục hồi khỏi cuộc đại bùng phát bệnh dịch. Hoạt động kinh tế chỉ mất vài năm để phục hồi, nhờ hoạt động thương mại mở rộng đến Tây Indies và Mỹ Latinh. Đến thời điểm năm 1765, mức dân số tăng đã đạt lại số nhân khẩu trước năm 1720.

## Chú thích

## Tham khảo
Ashkelon

**Ashkelon** hoặc **Ashqelon** (; , ), cũng gọi là **Ascalon** (; , *Askálōn*; , **), là một thành phố ven biển ở Huyện Nam của Israel trên bờ Địa Trung Hải, 50&nbsp;km (31 dặm) về phía nam của Tel Aviv. Cảng biển cổ xưa của Ashkelon có từ thời kỳ đồ đá mới. Trong quá trình lịch sử của nó, khu vực này đã từng nằm dứơi sự cai trị của người Canaan, người Philistin, dân Do Thái, người Assyria, người Babylon, người Hy Lạp, người Phoenicia, người La Mã, người Ba Tư, người Ai Cập và quân Thập tự chinh, cho đến khi nó đã bị phá hủy bởi nhà Mamluk vào năm 1270.

Thành phố hiện đại của Ashkelon phát triển từ thị trấn Ả Rập al-Majdal (tiếng Ả Rập: المجدل hoặc tiếng Ả Rập: مجدل عسقلان, tiếng Do Thái: אל - מג 'דל, מגדל), được thành lập vào thế kỷ 16, dưới thời cai trị Đế quốc Ottoman. Sau đó nó được một phần của British mandate và đã bị Israel chiếm trong chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1948, vào ngày 05 tháng 11 năm 1948.

Ashkelon có dân số 111.700 người. Thành phố có bãi biển đẹp, là một điểm đến hấp dẫn cho các gia đình trẻ, cũng như cho các cặp vợ chồng về hưu.

## Thành phố kết nghĩa
Ashkelon kết nghĩa với:

*  Côte Saint-Luc, Quebec, Canada
*  Grodno, Belarus
*  Tín Dương, Trung Quốc
*  Iquique, Chile
*  Aix-en-Provence, Pháp
*  Vani, Gruzia
*  Kutaisi, Gruzia
*  Aviano, Ý
*  Berlin-Pankow, Đức
*  Sopot, Ba Lan
*  Entebbe, Uganda
*  Portland, Oregon, Hoa Kỳ
*  Baltimore, Maryland, Hoa Kỳ
*  Sacramento, California, Hoa Kỳ

## Tham khảo

## Thư mục

*
* 
* 
* 
* 
*
*
* 
* 
* . 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
*
* 
* 

## Liên kết ngoài

* Ashkelon City Council
* "Ashkelon, ancient city of the sea", *[[:en:National Geographic (magazine)|National Geographic]]*, January 2001
* Ancient Ashkelon —University of Chicago
* English information on Ashkelon—Ashkelon Volunteers
* Welcome To The City of al-Majdal Asqalan
Latium

**Latium** (tiếng Latinh: Lătĭŭm) là khu vực miền Trung Tây nước Ý, trong đó thành phố Roma đã được thành lập và phát triển là thành phố thủ đô của Đế chế La Mã. Latium ban đầu là một hình tam giác nhỏ có đất núi lửa màu mỡ, là nơi cư trú của các bộ tộc Latinh. Nó nằm trên bờ trái của sông Tiber, phía bắc tới sông Anio (một nhánh tả ngạn của sông Tiber) và phía đông nam đến Palus Pomptina (đầm lầy Pontine, nay là Pontine Fields), một khu vực đầm lầy không thể ở được. Hữu ngạn của sông Tiber đã bị chiếm đóng bởi thành phố Etruscan của Veii, và các biên giới khác đã bị chiếm đóng bởi các bộ lạc Italic. Sau cùng La Mã đã đánh bại Veii, đánh bại các bộ lạc Italic, mở rộng Latium đến dãy núi Apennine ở phía đông bắc và đến điểm cuối đối diện các đầm lầy ở phía đông nam. Khu vực Lazio của Ý ngày nay, còn được gọi là Latium trong tiếng Latin, và đôi khi trong tiếng Anh hiện đại, có phần lớn hơn, nhưng không nhiều như gấp đôi Latium ban đầu.

## Tham khảo

## Xem thêm
*Valle Latina
Sông Talas

**Sông Talas** là một con sông bắt nguồn từ dãy núi Thiên Sơn ở tỉnh Talas của Kyrgyzstan và chảy về phía tây vào Kazakhstan. Nó được hình thành từ hợp lưu của các sông Karakol và Uch-Koshoy. Nó chạy qua thành phố Taraz tại tỉnh Zhambyl của Kazakhstan và biến mất trước khi đến hồ Aydyn.

Trong trận chiến Talas (đặt theo tên dòng sông) vào năm 751, các lực lượng Ả Rập, Turk phối hợp đã đánh bại quân xâm lược nhà Đường ngăn chặn sự mở rộng về phía tây của nhà Đường.

## Tham khảo
MG 13

**Maschinengewehr 13** gọi tắt là **MG 13** là loại súng máy đa chức năng của Đức được thiết lại từ khẩu súng máy sử dụng hệ thống làm mát bằng chất lỏng trong năm 1930 chuyển sang hệ thống làm mát bằng không khí.

MG 13 được đưa vào sử dụng năm 1930 như một loại súng máy hạng nhẹ. Nó có thể gắn trên bệ chống ba chân. Nó sau đó đã bị thay thế bởi một mẫu nhẹ, bắn nhanh và rẻ hơn là khẩu MG 34 tiếp đó là khẩu MG 42. Nó chính thức không còn sử dụng năm 1934 hầu hết những khẩu súng này được bán lại cho Bồ Đào Nha nơi đã dùng chúng cho đến tận cuối những năm 1940 với tên **Metralhadora Dreyse m/938**. Những khẩu không được bán thì được cất vào trong kho, nhưng khi thế chiến thứ hai bùng nổ thì chúng được tái sử dụng lại nhưng chỉ bởi các đơn vị ở chiến tuyến thứ hai.

MG 13 được thiết kế để sử dụng hộp đạn rời 25 viên và hộp đạn tròn 75 viên. Nó có một báng súng gấp và có một tay cầm phía trên nòng súng. Ngoài việc chiến đấu dưới mặt đất nó còn được gắn tại ụ súng phía sau của máy bay ném bom bổ nhào Junkers Ju 87.

## Liên kết ngoài
*http://world.guns.ru/machine/mg62-e.htm
Bài toán mảng con lớn nhất

Trong khoa học máy tính, **bài toán tìm mảng con lớn nhất** là bài toán tìm một mảng con liên tục của một mảng một chiều chứa cả số dương và số âm sao cho mảng con này có tổng các phần tử là lớn nhất. Ví dụ: mảng −2, 1, −3, 4, −1, 2, 1, −5, 4 có mảng con lớn nhất là 4, −1, 2, 1 với tổng là 6.

## Thuật toán Kadane
Thuật toán Kadane quét qua các phần tử của mảng, tính tại từng vị trí tổng lớn nhất có thể của các mảng con kết thúc tại vị trí đó. Mảng con này có thể rỗng khi tổng của các phần tử bằng 0 hoặc có thể chứa nhiều hơn một phần tử so với mảng con lớn nhất tại vị trí trước đó.

Thuật toán của chương trình được viết bằng ngôn ngữ Python.


```python
def max_subarray(A):
    max_ending_here = max_so_far = 0
    for x in A:
        max_ending_here = max(0, max_ending_here + x)
        max_so_far = max(max_so_far, max_ending_here)
    return max_so_far
```


Thuật toán của chương trình được viết bằng ngôn ngữ C++17.


```c++
long long max_ending_here = 0;
long long max_so_far = 0;
for (int x : A)
{
    max_ending_here = max(0LL, max_ending_here + A[i]);
    max_so_far = max(max_ending_here, max_so_far);
}
```


Thuật toán này tính toán dựa trên cấu trúc con tối ưu (mảng con lớn nhất tại một vị trí được tính toán đơn giản từ các bài toán con nhỏ hơn là mảng con lớn nhất tại vị trí trước đó) nên thuật toán này thuộc dạng bài toán quy hoạch động.

## Tổng quát hóa
Bài toán này có thể được tổng quát hóa lên các mảng nhiều chiều hơn. Tuy nhiên khi đó việc giải bài toán sẽ phức tạp hơn.

## Tham khảo
Việt quất xanh

**Việt quất xanh**, hay **Blueberry**, còn gọi là việt quất, là loại thực vật có hoa sống lâu năm, thuộc đoạn Cyanococcus, chi Vaccinium. Loại hoa quả phổ biến nhất trong đoạn Cyanococcus là quả việt quất, có xuất xứ từ Bắc Mỹ (cho đến những năm 1930, loại việt quất tán cao mới được đưa vào châu Âu).

Cây việt quất thường mọc thẳng đứng, nhưng đôi khi cũng có dạng mọc sát mặt đất, kích thước từ 10&nbsp;cm đến 4m. Trong sản xuất thương mại, loài việt quất dạng nhỏ thường được gọi là "Việt quất tán thấp" (hay còn gọi là việt quất hoang dã), loại việt quất dạng to thường được gọi là "Việt quất tán cao".

## Danh sách loài
Dưới đây là một số loài được xếp vào nhóm việt quất xanh được ghi nhận trong *Flora of New Brunswick*, xuất bản 1986 bởi Harold R. Hinds và *Plants of the Pacific Northwest coast*, xuất bản 1994 bởi Pojar và MacKinnon

**[[Vaccinium alaskaense]]*: Việt quất xanh Alaskan
**[[Vaccinium angustifolium]]*: Việt quất xanh bụi thấp
**[[Vaccinium boreale]]*: Việt quất xanh phương Bắc
**[[Vaccinium caesariense]]*: Việt quất xanh New Jersey
**[[Vaccinium corymbosum]]*: Việt quất xanh bụi cao phương Bắc
**[[Vaccinium constablaei]]*
**[[Vaccinium darrowii]]*
**[[Vaccinium elliottii]]*
**[[Vaccinium formosum]]* 
**[[Vaccinium fuscatum]]* (syn. *V. atrococcum*)
**[[Vaccinium hirsutum]]* 
**[[Vaccinium myrsinites]]* 
**[[Vaccinium myrtilloides]] 
**Vaccinium operium* 
**Vaccinium pallidum* 
**Vaccinium simulatum* 
**Vaccinium tenellum* 
**Vaccinium virgatum* (syn. *V. ashei*)


Ngoài ra cũng có một số loài việt quất có màu xanh thuộc chi *Vaccinium:*
**Vaccinium koreanum*
**Vaccinium myrtillus* 
**Vaccinium uliginosum*
==Xem thêm==
*[[Việt quất]]

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Blueberries.jpg
Tập tin:PattsBlueberries.jpg
Tập tin:Wild Blueberry in autumn foliage.JPG
Tập tin:Blueberry plants.jpg
Tập tin:Nước ngọt Abben.jpg
</gallery>

==Chú thích==


==Tham khảo==

* Retamales, J.B. / Hancock, J.F. (2012). *Blueberries* (Crop Production Science in Horticulture). CABI. ISBN 978-1-84593-826-0
*  [http://books.google.com/books?ie=UTF-8&hl=en&id=ZFZU5mfn2KEC&dq=blueberries+cornmeal&prev=http://books.google.com/books%3Fq%3Dblueberries%2Bcornmeal&lpg=PA125&pg=PA125&sig=IBNVO5jFcE8r3UUnt3LNWhrl-qQ Google books link]
* Wright, Virginia (2011). *The Wild Blueberry Book''. Down East Books. ISBN 978-0-89272-939-5

## Liên kết ngoài
* David E. Yarborough, Wild Blueberry Culture in Maine  umaine.edu
* The Blueberry Bulletin  rutgers.edu
* Clayton-Greene, K. International Society for Horticultural Science, The Blueberry Industry in Australia: An Overview
*Mark Gaskell, University of California Cooperative Extension Strategies for Off-Season Blueberry Production on Coastal California Small Farms  (pdf file) (2006).
Vaccinium corymbosum

**Vaccinium corymbosum**, **Việt quất bụi cao** hay **Việt quất bụi cao phương Bắc** (tên khoa học: ***Vaccinium corymbosum***) là một loài thực vật của Việt quất xanh thuộc chi Việt quất, có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, đại thể từ khu vực Nova Scotia và Ontario xuống phía Nam tới Alabama và sang phía Tây tới Wisconsin.

## Đặc điểm
Vaccinium corymbosum là một cây bụi rụng lá cao đến 4 mét, thường mọc trong các bụi cây rậm rạp. Lá cây màu xanh lục đậm, bóng nhoáng, hình ê-líp và dài chừng 5 phân; đến mùa thu thì lá chuyển sang màu đỏ sáng. Hoa có màu trắng, hình chuông, dai ly. Quả tròn như hòn bi, vỏ bóng loáng màu xanh nước biển, mọng nước, ngọt; được các loài chim, gấu và thú nhỏ ưa thích. Loại cây này mọc tốt nhất trong các khu vực có nhiều cây hoặc các khu vực trống trải có đất chua.

## Phân bổ
Việt quất xanh chủ yếu được trồng trong các vườn cây ăn trái ở Bắc Mỹ. Ngoài ra nó còn được trồng ở British Columbia và Tiểu bang Washington, Anh quốc và Úc. Các giống Việt quất xanh được ưa chuộng nhất được trồng ở Canada và Bắc Mỹ, thu hoạch từ tháng 5 đến cuối tháng 10. Giống việt quất xanh Tân Tây Lan bán ở chợ vào mùa đông thì có quả to nhất.

Việt quất xanh bụi cao phương Nam là một loài thực vật lai tạo giữa Việt quất xanh và Việt quất Vaccinium darrowii, được trồng ở khu vực phía Nam của Bắc Mỹ.

## Hình ảnh

Image:Vaccinium corymbosum Blüten.jpg|Hoa
Image:Vaccinium corymbosum.jpg|Quả chín và chưa chín
Image:Vaccinium corymbosum Beeren.jpg|Quả nhìn cận cảnh
Image:Highbush Blueberry Vaccinium corymbosum Branch 3008px.jpg|Lá
Image:Highbush Blueberry Vaccinium corymbosum Sapling 2000px.jpg|Cây trưởng thành
Image:Vaccinium corymbosum Strauch.jpg|Cây nhỏ với quả

## Xem thêm
*Chi Việt quất
*Huckleberry

## Chú thích

## Tham khảo
*

## Liên kết ngoài
*Germplasm Resources Information Network: ''Vaccinium corymbosum''
Nắp ấm lông

**Nắp ấm lông** (danh pháp khoa học: ***Nepenthes villosa***), là một loài nắp ấm nhiệt đới đặc hữu của núi Kinabalu và núi Tambuyukon cận kề ở phía đông bắc Borneo. Nó phát triển ở khu vực có độ cao hơn bất kỳ loài nắp ấm Borneo nào khác, ở khu vực có độ cao trên 3.200 m. *N. villosa* có đặc trưng là có lông măng phát triển cao và phức tạp, điều này phân biệt nó với các loài có quan hệ họ hàng gần là *[[Nepenthes edwardsiana|N. edwardsiana]]* và *[[Nepenthes macrophylla|N. macrophylla]]*.

*Nepenthes villosa* được Joseph Dalton Hooker chính thức miêu tả năm 1852. Mô tả về loài này đã được xuất bản trong Icones plantarum và kèm theo hình minh họa.

Loài này lần đầu tiên được Hugh Low thu thập vào năm 1858, khi ông lần thứ hai trèo lên núi Kinabalu cùng với Spenser St John.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 51. ''Nepenthes villosa'' HOOK. F. Danser, B.H. 1928. In: The Nepenthaceae of the Netherlands Indies. *Bulletin du Jardin Botanique de Buitenzorg*, Série III, **9**(3–4): 249–438.
* 
* 
*
Mark Chapman

**Mark Chapman** có thể là

* Mark David Chapman, kẻ giết chết John Lennon
* Mark Lindsay Chapman, diễn viên truyền hình và điện ảnh Anh
* Mark Chapman (phát thanh viên), người giới thiệu chương trình thể thao
Rieti

**Rieti** là thị xã tỉnh lỵ tỉnh Rieti, Ý. Thị xã này thuộc vùng Lazio, miền trung Ý, với dân số khoảng 47.700 người. Trung tâm thị xã nằm trên một đỉnh đồi nhỏ, nhìn ra một đồng bằng rộng ở rìa phía nam của một hồ cổ đại. Khu vực này hiện nay là lưu vực phì nhiêu của sông Velino. 
## Khí hậu

## Dân địa phương nổi bật
* Marcus Terentius Varro (116-27 TCN), học giả và nhà văn La Mã.
* Antonio Gherardi (1638-1702) họa sĩ, kiến trúc sư, và nhà điêu khắc.
* Giuseppe Ottavio Pitoni (1657 - 1743), nhà soạn nhạc.
* Arduino Angelucci (1901-1981) họa sĩ, kiến trúc sư, nhà điêu khắc.
* Renzo De Felice (1929 - 1996).
* Lucio Battisti (1943-1998), ca sĩ và nhạc sĩ.
## Tham khảo
Mark David Chapman

**Mark David Chapman** (sinh ngày 10 tháng 5 năm 1955) là một tù nhân Mỹ, là hung thủ ám sát thành viên ban nhạc The Beatles John Lennon vào tối ngày 8 tháng 12 năm 1980. Mark Chapman đã sát hại Lennon khi anh và vợ là Yoko Ono đang trên đường trở lại căn hộ của họ ở Thành phố New York. Chapman bắn Lennon bốn phát ở phía sau, bên ngoài căn hộ The Dakota. Sau khi bắn chết Lennon, Chapman vẫn ở lại hiện trường cho đến khi bị cảnh sát bắt, và đã nhận tội giết người này. Mark Chapman đã bị kết án tù từ 20 năm đến chung thân và đã bị giam tù tại Khu Phục hồi nhân phẩm ở Attica và Wende, New York từ năm 1981. Sau khi mãn hạn tù 20 năm tối thiểu (1981-2000), cứ 2 năm 1 lần, Chapman nộp đơn xin tha bổng nhưng đều bị khước từ. Tất cả là 7 lần và lần gần nhất là vào 08/2012 đều bị từ chối bởi Yoko Ono.

## Tham khảo
Leonessa

**Leonessa** là một đô thị thuộc tỉnh Rieti trong vùng Lazio, miền trung nước Ý. Dân số năm 2007 là 2633 người.

## Tham khảo
Rothenstein

**Rothenstein** là một đô thị thuộc huyện Saale-Holzland, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Rauda có diện tích 10.48 km².

## Tham khảo
Sân bay quốc tế Queen Alia

**Sân bay quốc tế Queen Alia** (mã IATA: AMM, mã ICAO: OJAI) (tiếng Ả Rập: مطار الملكة علياء الدولي; chuyển tự: Matar al-Malikah 'Alya' ad-Dowaly) là sân bay lớn nhất của Jordan là nằm trong khu vực Zizya, 20 dặm Anh (32&nbsp;km) về phía nam của Amman. Sân bay này có ba nhà ga: hai ga hành khách, một ga hàng. Nó là trung tâm nhà của hãng hàng không Royal Jordanian Airlines, hãng hàng không quốc gia của Jordan, sân bay cũng là một trung tâm lớn cho Jazeera Airways và Jordan Aviation. Sân bay đã được xây dựng vào năm 1983.

Sân bay này được đặt tên theo hoàng hậu Alia, người vợ thứ ba của vua Hussein của Jordan, người đã chết trong một tai nạn máy bay trực thăng vào năm 1977.
## Hãng hàng không và tuyến bay
### Vận chuyển hành khách

### Vận tải hàng hoá

## Tham khảo
Royal Jordanian

**Royal Jordanian** là hãng hàng không có trụ sở chính tại Housing Bank Commercial Center ở Amman, Jordan, với các tuyến bay theo lịch trình quốc tế trên bốn lục địa từ căn cứ chính tại Sân bay quốc tế Queen Alia ở Amman (AMM) Jordan. Royal Jordanian (RJ) là một thành viên của Tổ chức các hãng Air Ả Rập và Oneworld, liên minh hàng không toàn cầu. RJ giành được giải "Trung tâm Hàng không châu Á Thái Bình Dương", giải "Airline Turnaround năm 2006". Hãng này cung ứng 500 chuyến bay mỗi tuần, với ít nhất là 110 lượt chuyến khởi hành hàng ngày. Trong năm 2005 công ty đã có thể mua từ viết tắt và mã IATA "RJ" làm một địa chỉ trên mạng Internet, RJ.com. Hoàng gia Jordan đã được bình chọn là "Hãng hàng không của năm 2007" do Tạp chí *[[Air Finance Journal]]* tiến hành.

## Tham khảo
Thảm sát Biscari

**Thảm sát Biscari** bao gồm hai vụ diễn ra trong thế chiến II, trong đó lính Mỹ đã tham gia giết tù nhân không vũ trang Đức và Ý trong cuộc chiến tranh tại Biscari (nay là Acate, phía nam Sicilia, Ý) vào năm 1943.

Sau khi chiếm được sân bay Biscari ngày 14 tháng 7 năm 1943, trong cuộc xâm chiếm Sicilia của quân Đồng minh, trung đoàn 180 đã sát hại 74 người Ý và hai tù binh Đức. Các vụ giết người xảy ra trong các đợt riêng biệt giữa tháng 7 và tháng 8 năm 1943. Trong vụ thảm sát đầu tiên, 34 người Ý và hai binh sĩ Đức đã chết, còn vụ thứ hai thì sát hại 40 người Ý.
## Tham khảo
*
*
*
*
*
## Ghi chú
Acate

**Acate** (tiếng Sicilia: Acati) là một thị trấn nhỏ và đô thị ở phía nam Sicilia, Ý, thuộc tỉnh Ragusa. Đô thị này nằm trong thung lũng sông Dirillo, 34&nbsp;km so với Ragusa.

Đến năm 1938 nó đã được gọi là Biscari, và lịch sử của nó ngày có từ thế kỷ thứ 14. Trong thế chiến II nó nơi diễn ra vụ thảm sát Biscari, trong đó quân đội Mỹ đã giết chết nhiều binh lính không vũ trang Đức và Ý.

## Tham khảo
Motörhead

**Motörhead** là ban nhạc rock của Anh, thành lập năm 1975 bởi tay bass, ca sĩ, nhạc sĩ và thành viên sáng lập còn lại duy nhất Ian Fraser Kilmister – thường được biết tới dưới nghệ danh Lemmy. Ban nhạc thường được coi là những người sáng lập, hay những nghệ sĩ đầu tiên của New Wave of British Heavy Metal, đưa nhạc heavy metal trở nên cực thịnh vào cuối thập niên 1970 và trong suốt thập niên 1980. Tuy nhiên, Lemmy luôn khẳng định ban nhạc của mình chỉ đơn thuần chơi nhạc rock and roll.

Tới thời điểm hiện tại, Motörhead đã cho phát hành 23 album phòng thu, 10 album trực tiếp, 12 album tuyển tập và 5 EP. Thường trình diễn với đội hình bộ ba cơ bản nhất, họ thành công chủ yếu vào đầu thập niên 1980 với nhiều đĩa đơn có mặt trong top 40 của UK Singles Chart. Các album *[[Overkill]]*, *[[Bomber]]*, *[[Ace of Spades]]* và đặc biệt *[[No Sleep 'til Hammersmith]]* đã đưa Motörhead lên hàng những cây đại thụ của làng nhạc rock. Ban nhạc có tên ở vị trí số 26 trong danh sách "100 nghệ sĩ hard rock vĩ đại nhất" của đài VH1. Tính tới năm 2012, họ đã bán được hơn 15 triệu đĩa nhạc.

Âm nhạc của Motörhead đặc trưng bởi phong cách heavy metal, pha trộn với punk rock, tạo nền tảng cho các thể loại khác là speed metal và thrash metal. Ca từ của họ thường đề cập tới các chủ đề chiến tranh, cái tốt với cái xấu, sự lạm quyền, lạm dụng tình dục, sự chèn ép và trên hết, cờ bạc.

Lemmy qua đời vào ngày 28 tháng 12 năm 2015 sau khi bị chẩn đoán một chứng ung thư "nguy cấp". Ngay sau khi Lemmy qua đời, tay trống Mikkey Dee tuyên bố Motörhead không thể tiếp tục tồn tại và chính thức tan rã.

## Danh sách đĩa nhạc

* *Motörhead* (1977)
* *[[Overkill]]* (1979)
* *[[Bomber]]* (1979)
* *[[Ace of Spades]]* (1980)
* *[[No Sleep 'til Hammersmith]]* (1981)
* *[[Iron Fist]]* (1982)
* *[[Another Perfect Day]]* (1983)
* *[[Orgasmatron]]* (1986)
* *Rock 'n' Roll* (1987)
* *[[Nö Sleep at All]]* (1988)
* *[[1916 (album)|1916]]* (1991)
* *[[March ör Die]]* (1992)
* *[[Bastards (album của Motörhead)|Bastards]]* (1993)
* *[[Sacrifice (album của Motörhead)|Sacrifice]]* (1995)
* *[[Overnight Sensation]]* (1996)
* *[[Snake Bite Love]]* (1998)
* *[[We Are Motörhead]]* (2000)
* *[[Hammered (album của Motörhead)|Hammered]]* (2002)
* *Live at Brixton Academy* (2003)
* *[[Inferno (album của Motörhead)|Inferno]]* (2004)
* *[[Kiss of Death]]* (2006)
* *[[Better Motörhead Than Dead – Live at Hammersmith]]* (2007)
* *[[Motörizer]]* (2008)
* *[[The Wörld Is Yours]]* (2010)
* *[[Aftershock]]* (2013)
* *[[Bad Magic]]* (2015)

## Tham khảo

## Thư mục
* Lemmy, *[[White Line Fever (book)|White Line Fever]]*. Simon & Schuster (2002). ISBN 0-684-85868-1.
* 
;Đọc thêm
* Harry Shaw, *Lemmy... In his own words*. Omnibus Press 2002. ISBN 0-7119-9109-X.
* Alan Burridge, *Motorhead Live To Win*. Cleopatra 2012. ISBN 0-9636193-8-1.

## Liên kết ngoài

* 
* 
* Interview with Lemmy 12/8/2010 German/Swiss/Austrian culture channel 3sat "Kulturzeit" 
* Article on Motorhead in Sabotage Times
195 TCN

**Năm 195 TCN** là một năm trong lịch Julius. 
## Sự kiện

## Sinh

## Mất
Hán Cao Tổ Lưu Bang, Hoàng đế đầu tiên của nhà Hán

## Tham khảo
Hannes Alfvén

**Hannes Olof Gosta Alfvén** (; 30 tháng 5 năm 1908 - 2 tháng 4 năm 1995) là một kỹ sư điện, nhà vật lý plasma người Thụy Điển, người đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1970 cho đóng góp của ông đối với từ thủy động lực học. Ông mô tả các lớp của sóng từ thủy động lực học nay gọi là sóng Alfvén. Ông đã được đào tạo ngành kỹ sư điện và sau đó chuyển sang nghiên cứu và giảng dạy trong các lĩnh vực vật lý plasma và kỹ thuật điện. Alfvén có nhiều đóng góp cho vật lý plasma, bao gồm cả lý thuyết mô tả hành vi của cực quang, các vành đai bức xạ Van Allen, ảnh hưởng của bão từ vào từ trường Trái Đất, các quyển từ mặt đất, và động lực học trong Ngân Hà.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Hannes Alfvén biography
*  including the Nobel Lecture, December 11, 1970 *Plasma Physics, Space Research and the Origin of the Solar System*
* Hannes Alfvén biography (Royal Institute of Technology in Stockholm, Sweden)
* Hannes Alfvén Biographical Memoirs (Proceedings of the American Philosophical Society)
* Papers of Hannes Olof Gosta Alfvén
* Hannes Alfvén Medal - awarded for outstanding scientific contributions towards the understanding of plasma processes in the solar system and other cosmical plasma environments
* Timeline of Nobel Prize Winners: Hannes Olof Gosta Alfvén
* Hannes Alfvén Papers (1945–1991) in the Mandeville Special Collections Library.
* 
* QJRAS Obituary '''37''' (1996) 259
* Hannes Alfvén Birth Centennial 30 May 2008 (2008)
198 TCN

**Năm 198 TCN** là một năm trong lịch Julius. 
## Sự kiện

## Sinh

## Mất

* Triệu Cơ (汉朝; là tình nhân của Lưu Bang và mẹ ruột của Lưu Trường; thế kỷ 3—198 TCN)

## Tham khảo
207 TCN

**Năm 207 trước công nguyên** (TCN) là một năm trong lịch Julius. 
## Sự kiện
* Bắc thuộc lần thứ nhất

## Sinh

## Mất
* Tần Nhị Thế

## Tham khảo
202 TCN

**Năm 202 TCN** là một năm trong lịch Julius. 
## Sự kiện
*Lưu Bang đánh bại Hạng Vũ

## Sinh

## Mất

## Tham khảo
210 TCN

**Năm 210 TCN** là một năm trong lịch Julius. 
## Sự kiện

## Sinh
Hán Huệ Đế Lưu Doanh

## Mất

* Doanh Phù Tô
* Mông Nghị
* Mông Điềm
* Tần Thủy Hoàng

## Tham khảo
Quận Adams, Wisconsin

**Quận Adams** là một quận nằm ở tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Đến thời điểm năm 2000, dân số quận này là 18.643 người. Quận có diện tích 1678&nbsp;km². Quận lỵ và thành phố lớn nhất của nó là Friendship. Quận được lập từ quận Portage. Quận được đặt tên theo John Quincy Adams (1767-1848) - tổng thống Hoa Kỳ giai đoạn 1825 - 1829.

## Tham khảo
Quận Adams

**Quận Adams** (tiếng Anh:*Adams County*) có thể là:
* Quận Adams, Colorado
* Quận Adams, Idaho
* Quận Adams, Illinois
* Quận Adams, Indiana
* Quận Adams, Iowa
* Quận Adams, Mississippi
* Quận Adams, Nebraska
* Quận Adams, North Dakota
* Quận Adams, Ohio
* Quận Adams, Pennsylvania
* Quận Adams, Washington
* Quận Adams, Wisconsin
Quận Ashland, Wisconsin

**Quận Ashland** là một quận nằm ở tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Đến thời điểm năm 2000, dân số quận này là 16.866 người. Quận có diện tích 1044&nbsp;km². Quận lỵ và thành phố lớn nhất của quận là Ashland. Quận được lập  năm 1860 từ quận La Pointe.

## Dân số

## Tham khảo
Súng máy đa chức năng

**Súng máy đa chức năng** hay **súng máy đa năng** (thuật ngữ tiếng Anh: **''g**eneral-**p**urpose **m**achine **g**un* - *'GPMG''') là loại súng máy có khả năng tác chiến mạnh như súng máy hạng trung (MMG) nhưng cơ động như súng máy hạng nhẹ (LMG), có thể sử dụng để tác chiến bởi một người duy nhất hay có thể có thêm một nhóm hỗ trợ để tác chiến hiệu quả hơn.

Với việc khẩu MG 34 đi vào chiến đấu, Đức đã cho thế giới thấy một loại hỏa lực mới là súng máy đa chức năng. Nó rất hiệu quả trong hỏa lực nhưng lại có thể gắn ở gần như bất kỳ đâu và có thể dễ dàng thay thế các bộ phận khác nhau để có cơ chế hoạt động thích hợp với môi trường mà loại súng này được sử dụng như hệ thống nhắm hay cơ chế nạp đạn.

Các mẫu MMG hiện đại thường sử dụng hệ thống làm mát bằng không khí của MMG và thường sử dụng các loại đạn súng trường phổ biến như 7.62x51mm NATO, 7.62x54mmR hay 7.92x57mm Mauser. GPMG thường được dùng bắn khi đặt cố định dưới đất trên chân chống của chính nó hay trên bệ chống ba chân cũng như thường được gắn trên các phương tiện cơ giới vì chúng quá mạnh hay nặng để có thể bắn một cách hiệu quả (nhưng vẫn bắn được) với tư thế đứng hoặc di chuyển mà không có sự hỗ trợ.

## Các ví dụ

*Khẩu Maschinengewehr 34 (MG-34) của Đức sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai với việc sử dụng hệ thống làm mát bằng không khí, dây đạn cũng như độ cơ động cao có thể gắn ở bất cứ đâu và chiến đấu trong nhiều tình huống khác nhau. Nó đã trở thành một trong các loại vũ khí tiêu chuẩn của Đức Quốc xã và được gắn trên nhiều các phương tiện cơ giới trong suốt Chiến tranh thế giới thứ hai. Khẩu MG-34 thành công tới mức mà hầu như các chiến tuyến điều có mặt loại súng này, kể cả các cuộc chiến khác sau thế chiến cũng vẫn còn sử dụng.
*Khẩu Maschinengewehr 42 (MG-42) là mẫu ngay sau MG 34 đã đạt thành công ngoài mong đợi để trở thành loại súng máy cơ động và hiệu quả nhất trong Thế chiến II, nó đã được trang bị cho hầu hết các phương tiện cơ giới của Wehrmacht.
*Khẩu Rheinmetall MG-3 là mẫu tiếp theo của MG 42 vẫn đang được sử dụng trong quân đội Đức và các nước khác.
*Khẩu FN MAG của Bỉ là loại súng GPMG được dùng rộng rãi trong NATO và các nước phương Tây. 
*Khẩu Vektor SS-77 của Nam Phi.
*Khẩu PK của Nga đã được xuất khẩu với số lượng rất lớn.
*Khẩu Type 67 của Trung Quốc (sao chép từ khẩu PK của Nga).
*Khẩu M60 của Mỹ.

## Chú thích

## Tham khảo
*https://books.google.com.vn/books?id=7x6JHRtQ3XUC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false
Tōdō Heisuke

là tổ trưởng đội số 8 Shinsengumi, sau trở thành vệ sĩ Goryou (đảng Godaiji). Tên đầy đủ của ông là *Tōdō Heisuke Fujiwara no Yoshitora*.

## Lai lịch
Tōdō xuất thân từ Edo, Tỉnh Musashi (nay là Tokyo). Nguồn gốc xuất thân của ông rất ít được biết đến. Mặc dù có thuyết nói rằng ông là đứa con ngoài giá thú của Tōdō Takayuki, lãnh chúa đời thứ 11 của phiên Tsu, dù thuyết này vẫn còn gây tranh cãi. Tuy nhiên một luận cứ đã được sử dụng để ủng hộ thuyết này là việc ông sở hữu một thanh kiếm được thợ rèn Kaneshige *Kazusa no suke* người mà dưới sự bảo trợ của phiên Tsu rèn cho, đó là một thanh kiếm mà ít rōnin nào có được, cho dù nó là một di sản. Một điểm nữa ám chỉ rằng di sản của phiên Tsu chính là tên gọi chính thức của nó (諱; *imina*), Yoshitora (宜虎), đó chính là chữ kanji khá phổ biến cho cái tên Tōdō là tên của lãnh chúa phiên Tsu, Tōdō Takatora (藤堂高虎).

Tōdō là người thực hành tuyệt kỹ *[[Hokushin Ittō-ryu]]*, được huấn luyện tại võ đường Chiba Shusaku Narimasa. Tuy nhiên theo một số nguồn tư liệu ghi chép, thì ông được huấn luyện tại võ đường Itō Kashitarō để thay thế võ đường cũ.

Vào khoảng năm 1862, ông bắt đầu *dùng bữa* tại Shieikan của Kondou Isami

## Thời kỳ Shinsengumi
Vào năm 1863, Tōdō gia nhập Roshigumi với Kondō và một số thành viên khác của Shieikan. Sau khi Shinsengumi được thành lập, Tōdō trở thành phó cục trưởng thứ nhất và sau trở thành tổ trưởng đội số 8 vào năm 1865.

Một số nguồn tư liệu khác cho rằng ông là người chủ chốt trong việc ám sát Serizawa Kamo (Cục trưởng đầu tiên của Shinsengumi)

Tōdō bị thương trên trán khi tham gia sự kiện Ikedaya vào ngày 8 tháng 7 năm 1864.

## Cái chết
Tōdō, sau đó gia nhập vào nhóm ly khai Goryōeji của Itō Kashitarō, rời khỏi Shinsengumi, nhưng bị giết trong thời gian diễn ra sự kiện Aburakoji vào ngày 13 tháng 12 năm 1867.

Theo lời của *Shinsengumi Tenmatsuki* Nagakura Shinpachi thì, Kondō đã tha chết cho Tōdō. Tuy nhiên, Tōdō bị một thành viên mới giết chết là Miura Tsunesaburō.

## Chú thích

## Xem thêm
*Kikuchi Akira. *Shinsengumi Hyakuichi no Nazo*. Tokyo: Shin Jinbutsu Ōraisha, 2000. ISBN 440401998X
*Nagakura, Shinpachi. "Shinsengumi Tenmatsuki". Tokyo; Shin Jinbutsu Ōraisha, 1998. ISBN 4404026706
*Ōishi Manabu. *Shinsengumi: Saigo no Bushi no Jitsuzō*. Tokyo: Chūō-kōron shinsha, 2004.
*Tsuri Yōichi. *Shinsengumi Seishi*. Tokyo: Shin Jinbutsu Ōraisha, 1998.
*Yamamura, Tatsuya. *Shinsengumi Kenkyaku-Den*. Tokyo: PHP Kenkyūjo, 1998. ISBN 4569601766
Giao hưởng số 2 (Beethoven)

**Giao hưởng số 2** có thể coi như một tác phẩm tự thuật qua đó Beethoven thể hiện sức mạnh tinh thần mãnh liệt quả bản thân vượt qua những thử thách, khổ đau lớn trong đời, trong đó có bệnh điếc. Ở tác phẩm này, quy mô về hình thức đã được mở rộng và cường độ âm thanh đã được xác định những mức độ mới.

Chương 1 bắt đầu nghiêm trang, diễn tả những trải nghiệm quá khứ, trước khi bùng nổ đầy kịch tính thể hiện tinh thần anh hùng đầy ý chí. Chương 2 mang tính trữ tình, không khí đồng quê yên ả và nên thơ. Nét nhạc gợi lên bức tranh sơn thủy đẹp lạ lùng với dòng sông Rhine chảy êm đềm giữa trưa hè. Bè dây êm ái hòa với một điệu nhảy miền quê hồn nhiên. Chương 3 đưa người xem ra khỏi sự yên ả đó để lọt vào một không gian mới, vui nhộn hơn để rồi sau đó tất cả cùng quay cuồng trong chương cuối. Chương 4 của Giao hưởng số 2 đã khiến những người cùng thời với Beethoven kinh ngạc bởi tính chất nhanh ồ ạt và sôi nổi của nhịp điệu, khí thế.

## Tham khảo
Giao hưởng số 8 (Beethoven)

**Giao hưởng số 8** vẫn được gọi là "Bản giao hưởng nhỏ", được coi như một quãng nghỉ của Beethoven trước khi dồn sức cho Giao hưởng số 9 kỳ vĩ. Với tác phẩm này, Beethoven sử dụng lối sáng tác thịnh hành từ giai đoạn trước đó, mang nhiều phong cách Haydn, trong sáng, rõ ràng và cân đối.

Chương 1 mộc mạc, vui tươi và yêu đời. Sự năng động mang phong cách Beethoven thể hiện chút ít ở phần phát triển. Chương 2 có nội dung hài hước, kể câu chuyện vui của riêng nhạc sĩ về người bạn đã phát minh ra máy đánh nhịp (metronome) với nét nhạc hồn nhiên, duyên dáng. Chủ đề chính vang lên trên nền nhịp điệu đều đặng của các hợp âm mô phỏng tiếng gõ của máy đánh nhịp. Chương 3 theo nhịp điệu menuet nhắc nhớ những âm điệu đồng quê. Chương 4 có chủ đề chính vui nhộn với những hình ảnh rực rỡ và vui tươi.

## Tham khảo
HMS Carysfort (1914)

**HMS ''Carysfort*** là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[C (lớp tàu tuần dương)|lớp tàu tuần dương C]] của [[Hải quân Hoàng gia Anh|Hải quân Hoàng gia]] [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]], và thuộc về [[C (lớp tàu tuần dương)#Lớp phụ Caroline|lớp phụ *Caroline*]]. *Carysfort* được chế tạo bởi hãng [[Hawthorn Leslie and Company]]. Nó được đặt lườn vào ngày [[25 tháng 2]] năm [[1914]]; hạ thủy vào ngày [[14 tháng 11]] năm [[1914]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1915]].

Vào giai đoạn đầu của [[Chiến tranh thế giới thứ nhất]], *Carysfort* được bố trí làm [[soái hạm]] của Phân Hạm đội Khu trục 4 thuộc [[Hạm đội Grand]], nhưng đến năm [[1916]] nó được điều động về Hải đội Tuần dương nhẹ 5 thuộc [[Lực lượng Harwich]], bảo vệ các con đường tiếp cận từ phía Đông đến [[eo biển Anh Quốc]], nên đã không thể tham gia [[trận Jutland]]. Vào năm [[1917]], nó được phân về Hải đội Tuần dương nhẹ 7 thuộc Hạm đội Grand.

*Carysfort'' đã sống sót qua cuộc chiến tranh, nhưng bị xem là đã lạc hậu trước khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra. Nó được cho kéo đến ụ tàu McLellan vào tháng 10 năm 1931 và bị tháo dỡ.

## Chú thích

## Tham khảo
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company

## Liên kết ngoài
*Ships of the Caroline class
HMS Comus (1914)

**HMS ''Comus*** là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[C (lớp tàu tuần dương)|lớp tàu tuần dương C]] của [[Hải quân Hoàng gia Anh|Hải quân Hoàng gia]] [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]], và thuộc về [[C (lớp tàu tuần dương)#Lớp phụ Caroline|lớp phụ *Caroline*]]. *Comus* được chế tạo tại hãng đóng tàu [[Swan Hunter]] ở [[Wallsend]]. Nó được đặt lườn vào ngày [[13 tháng 11]] năm [[1913]]; hạ thủy vào ngày [[16 tháng 12]] năm [[1914]] và đưa ra hoạt động vào ngày [[15 tháng 5]] năm [[1915]].

Vào giai đoạn đầu của [[Chiến tranh thế giới thứ nhất]], *Comus* được phân về [[Hạm đội Grand]], và nó đã đánh chìm chiếc tàu [[chiến tranh cướp tàu buôn|cướp tàu buôn]] [[Đế quốc Đức|Đức]] [[SMS Greif|*Greif*]] vào ngày [[29 tháng 12]] năm 1916]]. Nó nằm trong thành phần Hải đội Tuần dương nhẹ 4 cùng với con tàu chị em [[HMS Caroline (1914)|HMS *Caroline*]] tham gia [[trận Jutland]] năm [[1916]] dưới quyền chỉ huy của thuyền trưởng, Đại tá Hải quân [[Alan Geoffrey Hotham]].

*Comus'' đã sống sót qua cuộc chiến, nhưng bị xem là đã lạc hậu trước khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra. Nó được bán cho hãng Ward tại Barrow vào ngày 28 tháng 7 năm 1934 để tháo dỡ.

## Chú thích

## Tham khảo
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company

## Liên kết ngoài
*Ships of the Caroline class
HMS Calliope (1914)

**HMS ''Calliope*** là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[C (lớp tàu tuần dương)|lớp tàu tuần dương C]] của [[Hải quân Hoàng gia Anh|Hải quân Hoàng gia]] [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]], là chiếc mở đầu cho [[C (lớp tàu tuần dương)#Lớp phụ Calliope|lớp phụ mang tên nó]], và vẫn đang được chế tạo khi [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Chiến tranh Thế giới thứ nhất]] bùng nổ.

Cả *Calliope* lẫn con tàu chị em [[HMS Champion (1915)|*Champion*]] đều dựa trên thiết kế của chiếc [[HMS Caroline (1914)|HMS *Caroline*]], nhưng là những tàu thử nghiệm rất hiệu quả cho việc sử dụng loại động cơ turbine hộp số, đưa đến việc giảm bớt một ống khói. Chúng cũng có [[vỏ giáp]] dày hơn đôi chút. Thiết kế của chúng được tiếp nối bởi lớp phụ *Cambrian*. *Calliope* được chế tạo tại [[xưởng đóng tàu Chatham]] ở Kent. Nó được đặt lườn vào ngày [[1 tháng 1]] năm [[1914]]; hạ thủy vào ngày [[17 tháng 12]] năm [[1914]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1915]].

Nó bị hư hại nặng bởi một đám cháy do [[dầu đốt]] đang khi ngoài biển vào ngày [[19 tháng 3]] năm [[1916]], nhưng được sửa chữa kịp thời, và là một trong số năm tàu chiến thuộc Hải đội Tuần dương nhẹ 4 tham gia [[Trận Jutland]] vào năm [[1916]]. *Calliope* bị bắn trúng một số đạn pháo trước khi trời tối, chủ yếu là bởi các thiết giáp hạm [[SMS Kaiser (1911)|*Kaiser*]] và [[SMS Markgraf|*Markgraf*]], khiến 10 thành viên thủythủ đoàn thiệt mạng. Vào ngày [[1 tháng 9]] năm [[1917]], *Calliope* tham gia vào việc đánh chìm bốn tàu đánh cá Đức.

*Calliope'' đã sống sót qua cuộc chiến tranh, nhưng bị xem là đã lạc hậu trước khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra. Nó được bán cho hãng Ward tại Inverkeithing vào ngày 28 tháng 8 năm 1931 để tháo dỡ.

## Chú thích

## Tham khảo
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company

## Liên kết ngoài
*Ships of the Caroline class
HMS Champion (1915)

**HMS ''Champion*** là một [[tàu tuần dương hạng nhẹ]] thuộc [[C (lớp tàu tuần dương)|lớp tàu tuần dương C]] của [[Hải quân Hoàng gia Anh|Hải quân Hoàng gia]] [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]], và thuộc về [[C (lớp tàu tuần dương)#Lớp phụ Calliope|lớp phụ *Calliope*]]. *Champion* được chế tạo bởi hãng đóng tàu [[Hawthorn Leslie and Company]]. Nó được đặt lườn vào ngày [[9 tháng 3]] năm [[1914]]; hạ thủy vào ngày [[29 tháng 5]] năm [[1915]] và đưa ra hoạt động vào ngày [[20 tháng 12]] năm [[1915]].

Vào giai đoạn đầu của [[Chiến tranh thế giới thứ nhất]], *Champion* được phân về [[Hạm đội Grand]] như là [[soái hạm]] của Phân hạm đội Khu trục 13. Cùng với nhiều tàu chị em khác, nó đã tham gia [[trận Jutland]] vào ngày [[31 tháng 5]]-[[1 tháng 6]] năm [[1916]].

*Champion'' đã sống sót qua cuộc chiến tranh, nhưng bị xem là đã lạc hậu trước khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra. Nó được sử dụng như là nền tảng thử nghiệm cho những hệ thống điều khiển hỏa lực từ xa (RPC: Remote Power Control) đầu tiên của Hải quân Hoàng gia vào năm 1928.  Nó được bán cho hãng Metal Industries tại Rosyth vào ngày 28 tháng 7 năm 1934 để tháo dỡ.

## Chú thích

## Tham khảo
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company

## Liên kết ngoài
*Ships of the Caroline class