open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Portsmouth, New Hampshire

**Portsmouth, New Hampshire** là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số 21.233 người theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người. Là một cảng lịch sử và địa điểm du lịch mùa hè nổi tiếng, Portsmouth là nơi đóng căn cứ không quân Pease Command của Không quân chiến lược, sau đó chuyển đổi đến Sân bay quốc tế Portsmouth tại Pease với dịch vụ hàng không thương mại hạn chế.
## Tham khảo
Berlin, New Hampshire

**Berlin** ( là một thành phố thuộc quận Coos trong tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ. Thành phố nằm dọc sông Androscoggin. Thành phố Berlin có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 10.331 người. Dân số theo ước tính năm 2009 là 10.204 người. Thành phố gồm làng Cascade. Nằm bên rìa của White Mountains, ranh giới thành phố mở rộng đến rừng quốc gia White Mountain.

## Tham khảo
Dover, New Hampshire

**Dover** là một thành phố quận lỵ quận Strafford trong tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 26.884 người. Ước tính dân số năm 2009 là 28.880 người. Thành phố có Bệnh viện Wentworth-Douglas, Bảo tàng viện Woodman và Bảo tàng trẻ em New Hampshire.

## Tham khảo
Hitachinaka, Ibaraki

là thành phố thuộc tỉnh Ibaraki, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 156.581 người và mật độ dân số là 1.600 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 99,97&nbsp;km2.

## Địa lý
### Đô thị lân cận
*Ibaraki
**Tōkai
**Naka
**Mito
**Ōarai

## Giao thông
### Đường sắt
 JR East - Tuyến Tokiwa 
 JR East – Tuyến Jōban
* –  
 JR East – Tuyến Suigun
* –  
Hitachinaka Seaside Railway – Tuyến Minato
* –  –  –  –  –  –  –  –  –  – 

### Đường bộ
*
*
*Đường Hitachinaka
*Đường Higashi-Mito

## Tham khảo
Thẩm Ước

**Thẩm Ước** (chữ Hán: 沈約; bính âm: Shen Yue, 441 – 513) tự **Hưu Văn**, người Kiến Khang Ngô Hưng (nay thuộc Kiến Khang, Chiết Giang), là nhà chính trị, nhà văn, nhà sử học thời Nam triều Trung Quốc.

## Tiểu sử
Ông sinh ra trong một gia đình sĩ tộc đầy quyền thế, cha là Thẩm Phác bị Hiếu Vũ Đế giết trong cuộc tranh giành ngôi vị hoàng tộc, thuở nhỏ siêng năng học tập, tích trữ kiến thức, làm quan trải qua 3 triều đại Tống,Tề, Lương, thời Tống từng giữ các chức Ký thất tham quân, Thượng thư độ chi lang, thời Tề đảm nhận Trước tác lang, Thượng thư tả thừa, Phiêu kỵ Tư mã Tướng quân, sau ông nhận lời mời phụng sự của Cánh Lăng Vương Tiêu Tử Lương nhà Nam Tề, có khiếu thẩm mỹ trong văn học, được thiên hạ xưng tụng là một người trong nhóm Cánh Lăng Bát Hữu, cuối thời Tề, ông hợp lực cử binh ủng hộ Tiêu Diễn (sau là Vũ Đế nhà Lương) khởi sự, khi nhà Lương thành lập, làm quan tới chức Thượng thư Tả bộc xạ, sau được bổ nhiệm làm Thượng thư lệnh, phong làm Kiến Xương huyện hầu, nhận lĩnh Thái tử thiếu phó, về cuối đời trong công việc không làm vừa ý Vũ Đế, sau buồn bã mà lâm bệnh mất tại nhà, được ban thụy là Văn, sau Vũ Đế lệnh đổi lại thành Ẩn.

## Tác phẩm
Bắt đầu từ khi 20 tuổi, kéo dài hơn 20 năm, ông đã viết thành *[[Tấn thư]]* 120 quyển, năm 487, phụng chiếu biên soạn *[[Tống thư]]*, hoàn thành sau 1 năm, các tác phẩm khác bao gồm "*Tấn thư*" 110 quyển, *Tề kỷ* 20 quyển, *Lương Vũ kỷ* 14 quyển, *Nhĩ ngôn* 10 quyển, *Thụy lệ*, *Tống văn chương chí* 30 quyển, *Tứ thanh phả*, đa số đều bị thất lạc, chỉ còn Tống thư được lưu truyền tới giờ, Nghiêm Khả Quân góp thêm 8 quyển di văn trong *Toàn Thượng cổ Tam đại Tần Hán Tam Quốc Lục triều văn*, tác phẩm sau được Trương Phổ bổ sung vào *Hán Ngụy Lục Triều bách tam gia tập*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 二十五史（簡体中国語／繁体中国語）
Laconia, New Hampshire

**Laconia, New Hampshire** là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ. Dân số thành phố là 15.951 tại cuộc điều tra dân số năm 2010 và ước tính 16.581 tính đến năm 2019.

## Tham khảo
Nashua, New Hampshire

**Nashua** là một thành phố thuộc quận Hillsborough trong tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích 520 km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 86.605 người, là thành phố lớn thứ nhì của tiểu bang, sau thành phố Manchester (dân số 107.219 người). Dân số năm 2009 ước khoảng 87.566 người. Được xây dựng từ ngành dệt may (nay đã ngưng), trong cách thập niên gần đây thành phố đã phát triển và đã hai lần được bầu chọn là nơi tốt nhất để sinh sống ở Hoa Kỳ theo tạp chí Money.

## Tham khảo
Alstead, New Hampshire

**Alstead** () là một thị xã thuộc quận Cheshire trong tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 1944 người, dân số năm 2009 là 2031 người.

## Tham khảo
Albisheim

**Albisheim** là một đô thị thuộc huyện Donnersberg, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Bennhausen có diện tích 10,74&nbsp;km² và dân số 1748 người (thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006).

## Tham khảo
Đảng Cộng sản Pháp

**Đảng Cộng sản Pháp** ( hay *PCF*) là một chính đảng cộng sản ở Pháp, liên minh với Đảng Xã hội Pháp.

Mặc dù ủng hộ bầu cử của dân Pháp đối với đảng này đã giảm trong những thập kỷ gần đây, đảng này vẫn giữ lại một số lượng đảng viên đông đảo (chỉ sau Liên minh Phong trào Nhân dân (UMP)) và ảnh hưởng đáng kể trong nền chính trị Pháp: hai tổng thống của "conseil général", 186 ghế trong nghị viện khu vực, khoảng 800 thị trưởng. Đây là một trong các đảng có ảnh hưởng nhất phía sau Đảng Xã hội và Liên minh cho một phong trào phổ biến. Nó vẫn là đảng lớn nhất tại Pháp ủng hộ quan điểm cộng sản.

Được thành lập vào năm 1920, trong đó có một thành viên đầu tiên người châu Á duy nhất (Nguyễn Ái Quốc). Đảng này đã tham gia vào ba chính phủ: trong chính phủ lâm thời giải phóng (1944-1947), vào đầu nhiệm kỳ tổng thống François Mitterrand (1981-1984) và trong nội các số nhiều còn lại của lãnh đạo bởi Lionel Jospin (1997-2002).

Đảng này cũng là chính đảng lớn nhất của Pháp bên cánh tả trong một số cuộc bầu cử quốc gia, từ năm 1945 đến những năm 1970, trước khi tụt lại phía sau so với Đảng Xã hội (PS) vào những năm 1980. Nó đã bị mất thêm vị trí về tay Đảng Xã hội từ thời gian đó. Trong cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm 2007, bà Marie - George Buffet, Bí thư toàn quốc đảng Cộng sản Pháp, được 1,93% phiếu bầu.

## Danh sách bí thư
Bí thư Đảng Cộng sản Pháp:
# Ludovic-Oscar Frossard: 1921 - 1924
# Louis Sellier: 1924 (6 tháng)
# Pierre Semard: 1924 - 1929
# Maurice Thorez: 1930 - 1964
# Waldeck Rochet: 1964 - 1972
# Georges Marchais: 1972 - 1994
# Robert Hue: 1994 - 2001
# Marie-George Buffet: 2001 - 2010
# Pierre Laurent: 2013 - 2018
# Fabien Roussel: 2018 - nay

## Tham khảo

## Đọc thêm
* Bell, D.S. and Byron Criddle. *[https://books.google.com.vn/books/about/The_French_Communist_Party_in_the_Fifth.html?id=BYe7QDYJ0sUC The French Communist Party in the Fifth Republic].* (1994)
* Bourgeois, Guillaume, "French Communism and the Communist International," in Tim Rees and Andrew Thorpe (eds.), *International Communism and the Communist International, 1919-43.* Manchester: Manchester University Press, 1998.
* Bulaitis, John, ''Maurice Thorez: A Biography'', IB Tauris, 2018.
* 
* Hazareesingh, Sudhir. *Intellectuals and the French Communist Party: Disillusion and Decline.* Oxford University Press, 1991.
* Hughes, Hannah Cole. "Contemporary Perspectives on the French Communist Party: A Dying Ideology?" Thesis. Kent State University, 2013. online 
* Joly, Danièle. *The French Communist Party and the Algerian War.* (1991)
* Kemp, Tom. *Stalinism in France: The first twenty years of the French Communist Party.* London: New Park, 1984.
* Raymond, Gino G. *The French Communist Party during the Fifth Republic: A Crisis of Leadership and Ideology.* Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2005.
* Sacker, Richard. *A Radiant Future. The French Communist Party and Eastern Europe, 1944-1956.* Peter Lang, 1999.

## Liên kết ngoài

*
Phân tích tần suất

Trong phân tích mật mã, phép **phân tích tần suất** là phương pháp thường dùng để phân tích mật mã cổ điển, bằng cách tính tần suất các ký tự hoặc nhóm ký tự trong bản mã và so sánh với tần suất thực tế trong các văn bản thường.

Nguyên lý của phân tích tần suất dựa trên một thực tế là trong mỗi ngôn ngữ, mỗi ký tự trong bảng chữ cái có một tần suất xuất hiện nhất định. Tần suất này càng rõ ràng khi văn bản phân tích càng dài. Ví dụ trong tiếng Anh, E, T, A và O là những chữ cái xuất hiện nhiều nhất, trong khi Z, Q và X lại rất hiếm hoi. Tương tự, ta có TH, ER, ON, và AN là các nhóm ký tự phổ thông nhất, còn SS, EE, TT, và FF là các bộ đôi ký tự lặp xuất hiện nhiều nhất. "ETAOIN SHRDLU" là 12 ký tự có tần suất cao nhất trong một văn bản tiếng Anh thông thường.

Trong một số bản mã, khi một vài đặc trưng ngôn ngữ được tìm thấy, rất có thể nó có thể bị phá vỡ bằng tấn công chỉ từ bản mã.

## Phân tích tần suất cho mật mã đơn giản
## Lịch sử và ứng dụng

Phương pháp phân tích tần suất được biết đến đầu tiên là trong cuốn *Sổ tay phương pháp giải mã* của nhà thông thái Ả-rập Al-Kindi vào thế kỷ thứ 9. Ông nhận ra rằng trong kinh Koran, mỗi chữ cái Ả rập đều có một tần suất xác định, điều tương tự cũng xảy ra trong các ngôn ngữ khác.

## Trong văn học
## Tham khảo

* Helen Fouché Gaines, "Cryptanalysis", 1939, Dover. ISBN 0-486-20097-3
* Abraham Sinkov, "Elementary Cryptanalysis: A Mathematical Approach", The Mathematical Association of America, 1966. ISBN 0-88385-622-0.

## Liên kết ngoài
* Free tools to analyse texts: Frequency Analysis Tool (with source code) 
* Statistical Distributions of English Text 
* Statistical Distributions of Czech Text
* Free Online Character Frequency Analyzer 
* Character and Syllable frequencies of 33 languages and a portable tool to create frequency and syllable distributions
Trung Hoa đại tự điển

**Trung Hoa Đại Tự điển** () là một từ điển tiếng Hoa về các ký tự chữ Hán được xuất bản vào năm 1915. Chủ biên của từ điển này là Từ Nguyên Cáo (徐元誥), Lục Phí Quỳ (陆費逵/陆费逵) và Âu Dương Phổ Tồn (歐陽溥存/欧阳溥存). Từ điển này được biên soạn dựa trên bộ *[[Khang Hy tự điển]]* và các chữ Hán được sắp xếp theo 214 bộ thủ. *Trung Hoa Đại Tự điển* chứa hơn 48 nghìn mục từ cho mỗi chữ Hán, bao gồm nhiều chữ Hán mới được phát sinh sau khi *Khang Hy Tự điển* ra đời.

Mỗi mục từ chữ Hán bao gồm cách phiên thiết lấy từ từ điển *[[Tập vận]]*, cách phát âm hiện đại cùng với những từ đồng âm khác nghĩa thông dụng, những nghĩa khác nhau của (có thể lên tới 40 nghĩa), điển chú, và một từ ghép gồm 2 chữ Hán trong đó có sử dụng chữ Hán trong mục từ đó. Teng và Biggerstaff (1971:131) nhận xét rằng *Trung Hoa Đại Tự điển* "rất toàn diện, bao quát và được biên soạn rất cẩn thận", tuy nhiên họ cũng chỉ ra một số điểm yếu của nó. Danh mục các chữ Hán, vốn được sắp xếp theo số nét chữ, có thể rất bất tiện khi tra cứu (ví dụ như có đến 2189 chữ Hán có dưới 9 nét chữ). The margins do not have characters để giúp tìm kiếm mục từ dựa theo bộ thủ. The two-character phrases may be listed under either component.

## Xem thêm
* Đại Hán Hòa Từ điển
* Hán-Hàn Đại Từ điển
* Hán ngữ Đại Từ điển
* Hán ngữ Đại Tự điển
* Khang Hy tự điển
* Hán Việt Nôm từ điển

## Tham khảo

* Teng, Ssu-yü and Biggerstaff, Knight. 1971. *An Annotated Bibliography of Selected Chinese Reference Works*, 3rd ed. Cambridge, Mass: Harvard University Press. ISBN 0-674-03851-7 
* *Zhonghua da zidian* (中華大字典, "Comprehensive Chinese character dictionary"). 1915. 4 vols. Shanghai: Zhonghua. Repr. 1981. 2 vols. Beijing: Zhonghua.
NGC 2207 và IC 2163

__NOTOC__
**NGC 2207 và IC 2163** là một cặp thiên hà xoắn ốc va chạm nhau nằm cách Mặt Trời khoảng 80 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Đại Khuyển. Cả hai thiên hà này đều được phát hiện bởi John Herschel vào năm 1835. Cho đến nay ba siêu tân tinh đã được quan sát trong NGC 2207 (SN 1975A, SN 1999ec và SN 2003H). NGC 2207 đang trong quá trình tước thủy triều từ IC 2163.

Tháng 11 năm 1999, kính viễn vọng không gian Hubble đã quan sát hai thiên hà.

Tháng 4 năm 2006, kính viễn vọng không gian Spitzer đã quan sát hai thiên hà qua bước sóng hồng ngoại (xem hình phía dưới).

## Sáp nhập các thiên hà
NGC 2207 đang trong quá trình va chạm và hợp nhất với IC 2163. Nhưng không giống như Antennae hay thiên hà Chuột, hai thiên hà này vẫn là các thiên hà xoắn ốc riêng biệt. Chúng đang ở giai đoạn đầu tiên của sự va chạm và hợp nhất. Chúng sẽ hợp nhất trong một tỷ năm nữa và trở thành một thiên hà elip.

## Xem thêm
*thiên hà Antennae
*Arp 299

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
 
* SIMBAD: NGC 2207
* SIMBAD: IC 2163
* HST: A grazing encounter between two spiral galaxies
* APOD: Spiral Galaxies in Collision (11/9/1999)
* NGC 2207/IC 2163 
*NGC 2207 at ESA/Hubble 
* Spitzer Space Telescope page on NGC 2207 and IC 2163 

*Sự hòa nhập của 2 thiên hà NGC-2207 và IC-2163
Thủy điện Hàm Thuận – Đa Mi

**Nhà máy thủy điện Hàm Thuận – Đa Mi** là một tổ hợp thủy điện nằm trên sông La Ngà thuộc lưu vực sông Đồng Nai. Nhà máy được đặt trên địa phận tỉnh Lâm Đồng, có công suất 300 MW với 2 tổ máy. Hồ chứa của nhà máy có diện tích mặt hồ ở mực nước dâng bình thường khoảng 25,2&nbsp;km², dung tích 695 triệu m³. Công trình có hệ thống đường hầm với tổng chiều dài 7.765 m. Đập chính được đào đắp bằng đất đá đổ có chiều cao 93,5 m, chiều dài theo đỉnh đập là 686 m. Ngoài đập chính còn có 4 đập phụ đắp bằng đất. Công trình được khởi công xây dựng vào năm 1997, đưa vào vận hành vào năm 2001.

Nhà máy thủy điện Đa Mi là nhà máy bậc thang dưới của Nhà máy thủy điện Hàm Thuận, cách 10&nbsp;km về phía hạ lưu và cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 200&nbsp;km về phía đông bắc. Công suất của Thủy điện Đa Mi là 175 MW. Tổng sản lượng điện hàng năm của cả hai nhà máy Hàm Thuận- Đa Mi theo thiết kế là 1.555 triệu kWh.

Ngoài chức năng phát điện, các hồ chứa còn góp phần bổ sung nước tưới tiêu và nước sinh hoạt trong mùa khô cho vùng hạ du Sông La Ngà, nhất là các xã phía Tây Nam của tỉnh Lâm Đồng (thuộc khu vực Tánh Linh và Đức Linh của tỉnh Bình Thuận trước đây), đồng thời gia tăng lưu lượng dòng chảy đến hồ Trị An, làm tăng sản lượng điện cho Nhà máy thủy điện Trị An.

Đây là một cụm nhà máy nằm trong Công ty Cổ phần Thủy điện Đa Nhim – Hàm Thuận – Đa Mi (bao gồm cả cụm nhà máy Đa Nhim- Sông Pha với công suất lần lượt là 160 MW và 7,5 MW).

## Tham khảo

*http://www.vncold.vn/Web/Content.aspx?distid=864  KS. Nguyễn Văn Duyệt là tác giả bộ "Quy trình vận hành và xử lý sự cố Nhà máy thủy điện Hàm Thuận".

## Liên kết ngoài
Miloš Forman

**Jan Tomáš** "**Miloš**" **Forman** (; 18 tháng 2 năm 1932 – 13 tháng 4 năm 2018) là một đạo diễn phim, biên kịch, diễn viên và giáo sư người Mỹ gốc Séc nhập cư từ Tiệp Khắc. Hai bộ phim của ông kể từ khi rời Tiệp Khắc, *[[Bay trên tổ chim cúc cu (phim)|Bay qua tổ chim cúc cu]]* và *[[Amadeus (phim)|Amadeus]]* đều trở thành những tác phẩm điện ảnh nổi tiếng, cả hai đều mang lại cho ông giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất. Riêng *Bay trên tổ chim cúc cu* là bộ phim thứ hai trong lịch sử từng chiến thắng cả năm hạng mục chính của Oscar (Phim hay nhất, Nam diễn viên chính, Nữ diễn viên chính, Đạo diễn và Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất) kể từ *[[It Happened One Night]]* vào năm 1934, một thành tích không lặp lại cho đến năm 1991 bởi *[[Sự im lặng của bầy cừu (phim)|Sự im lặng của bầy cừu]]*.

Forman cũng từng nhận được một đề cử Oscar cho Đạo diễn xuất sắc nhất với *[[The People vs. Larry Flynt]]*. Ông cũng từng giành giải Quả cầu vàng, giải Cannes, giải Berlin, giải BAFTA, giải César và Sư tử Séc.

## Tiểu sử
Forman sinh ra tại Čáslav, Tiệp Khắc (Cộng hòa Séc ngày nay). Ông là con trai của Anna (née Švábová), một nhà điều hành khách sạn mùa hè. Khi còn nhỏ, ông tin rằng cha ruột của Rudolf Forman, một giáo sư. Forman qua đời tại Bệnh viện Danbury gần nhà ông, tại Warren, Connecticut sau một thời gian bị ốm vào đêm ngày thứ sáu, 13 tháng 4 năm 2018, thọ 86 tuổi.

## Danh sách phim

## Kịch
****Laterna magika*** (1958, biên kịch)
****Laterna magika II*** (1960, biên kịch)
****The Little Black Book*** (1972, đạo diễn)
****A Walk Worthwhile*** (2007, đạo diễn)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*Bibliography of books and articles about Forman  via UC Berkeley Media Resources Center
*Milos Forman, BBC News of March 2001
*Interview with Milos Forman: Defender of the Artist and the Common Man
Sắt(II) lactat

**Sắt(II) lactat** là một hợp chất hóa học gồm một nguyên tử sắt (Fe2+) và hai anion lactat, công thức hóa học là **Fe(C<sub>3</sub>H<sub>5</sub>O<sub>3</sub>)<sub>2</sub>**. Sắt(II) lactat được dùng làm phụ gia thực phẩm với ký hiệu (số E) là E585. Đây là chất điều chỉnh độ axit và chất giữ màu, nó cũng được sử dụng để bổ sung sắt vào thực phẩm.

## Tham khảo
Sắn thuyền

**Sắn thuyền** (danh pháp hai phần: ***Syzygium polyanthum***) còn gọi là **sắn**, **sắn xảm thuyền**, là một loài thực vật thuộc họ Đào kim nương (Myrtaceae).

## Đặc điểm
Sắn thuyền là cây gỗ cứng có kích thước trung bình, cao 5 – 10 m, có thể đến 30 m. Cây mảnh, không to, lúc đầu hơi dẹp, sau rồi tròn, màu nâu nhạt. Lá mọc đối, đơn, nhẵn; cuống lá có thể dài tới 12&nbsp;mm; phiến lá hình thuôn hay bầu dục, kích thước 5–16&nbsp;cm x 2,5–7&nbsp;cm, bìa liền. Hoa mọc thành chùm, không cuống, lưỡng tính, màu trắng. Quả hình cầu, đường kính 2–3&nbsp;mm, có thể đến 12&nbsp;mm, khi chín có màu đỏ đậm hay đỏ tía pha đen. Mỗi quả có 1 hột, có một lớp nạc mềm bọc lấy hột.

Cây mọc hoang ở nhiều nơi. Chim ăn quả rải hột ở các loại địa hình. Ở vùng đồng bằng, cây phát triển rất tốt, to, cao. Ở vùng đất cao ráo, cây vẫn phát triển, vẫn có thể cho quả. Cây có thể phát triển ở độ cao hơn 1000 m.

Lá non có vị chát nhẹ, có thể dùng làm rau ăn sống. Vỏ có nhiều xơ được dùng trộn với dầu cây chai xảm thuyền rất bền.

Cây nhân giống bằng hột.

Mủ và vỏ cây sắn lưới dùng để nhuộm bìa sách và lưới thuyền.

## Thành phần hóa học
Lá sắn thuyền chứa tinh dầu, chất nhựa, chất nhầy và tanin. Quả có các hợp chất phenol, các glycosid petunidin và malvidin. Hai hợp chất này khi thủy phân cho petunidin và malvidin. Trong hoa có kaempferol và các hợp chất triterpen.

## Phân bố
Sắn thuyền phân bố ở Campuchia, Indonesia, Malaysia, Brunei, Thái Lan, Myanmar, Việt Nam.

## Bài thuốc

* Theo *Nam dược thần hiệu* của Tuệ Tĩnh:

Trị đi tiêu ra máu lượng lớn: vỏ sắn thuyền, vỏ củ nâu, vỏ cây vải, vỏ cây sung, vỏ cây duối, vỏ rụt, củ gấu mỗi thứ 20-30g, nấu sắc uống.

Trẻ em đi tiêu lỏng: vỏ sắn thuyền phơi khô tán bột, cho uống 2-8g.

* Theo kinh nghiệm dân gian:

Đầy bụng, sôi bụng, tiêu lỏng: lá sắn thuyền non một nắm, giã nhỏ, chiêu nước cho uống.

Vết thương đang chảy máu: lá non giã nhuyễn đắp và buộc lại.

Vết mổ không liền miệng, chảy nước: lá sắn thuyền giã nát, uống nước, bã đắp vào vết mổ. Làm liên tục một tuần.

Loét dạ dày: lá sắn thuyền rửa sạch, nhai ăn. Làm liên tục một tuần.

Đỉa chui vào âm hộ phụ nữ: lá sắn thuyền một nắm to, thái nhỏ, nước 600ml. Đun sôi kỹ, lấy ra 100ml cho uống, còn lại ngồi xổm xông âm hộ.

Họng viêm, ho rát: lá sắn thuyền một nắm, lá nhọ nồi một nắm, tất cả rửa sạch, giã nhỏ, ép lấy nước cốt rồi pha thêm 20 ml mật ong, quấy đều. Súc miệng trước khi đi ngủ.

## Tham khảo

*Huỳnh Ngọc Tựng, *Cây sắn thuyền*, tạp chí Thuốc & Sức khỏe, số 274, trang 16.
*Trần Dũng, *Chữa bệnh từ lá sắn thuyền*, tạp chí Cây thuốc quý, số 64, trang 22.
*Viện dược liệu, *Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam tập II*, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, 2004, trang 688.
*Huỳnh Tịnh Của, * Đại Nam quốc âm tự vị*, Nhà xuất bản Imprimerie Rey et Curiol, 1896, trang 208.

## Liên kết ngoài
Messier 18

**Messier 18** hay **M18** (còn gọi là **NGC 6613**) là một cụm sao mở chứa các sao trong chòm sao Nhân Mã. Charles Messier đã phát hiện ra nó vào năm 1764 và ông liệt nó vào danh sách các thiên thể giống sao chổi. Nhìn từ Trái Đất, M18 nằm giữa tinh vân Omega (M17) và Đám mây sao Nhân Mã (M24). Cụm sao này có độ tuổi khoảng 32 triệu năm. Nó nằm cách Trái Đất 4.900 năm ánh sáng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 18, SEDS Messier pages
*
Messier 19

**Messier 19** hay **M19** (còn gọi là **NGC 6273**) là một cụm sao cầu trong chòm sao Xà Phu. Nó được Charles Messier phát hiện vào năm 1764 và trong cùng năm này ông liệt kê nó vào danh sách các thiên thể giống sao chổi.

M19 là một trong những cụm sao cầu được biết đến sớm nhất. Nó nằm cách hệ Mặt Trời 28.000 năm ánh sáng, và khá gần với trung tâm Thiên hà, chỉ cách 5.200 năm ánh sáng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 19, SEDS Messier pages
* Messier 19, Galactic Globular Clusters Database page
*
Tinh vân Chẻ Ba

**Tinh vân Trifid** (định danh là **Messier 20** hay **M20** và **NGC 6514**) là một vùng H II nằm trong chòm sao Nhân Mã. Trifid có nghĩa là 'chia thành ba nhánh'.  Tinh vân này là sự tổ hợp của cụm sao mở, tinh vân phát xạ (phía dưới, phần đỏ), tinh vân phản xạ (phía trên, phần xanh) và tinh vân tối (những dải tối nằm trong tinh vân phát xạ làm cho tinh vân có dạng ba nhánh; tinh vân tối này còn gọi là **Barnard 85**). Nhìn qua một kính thiên văn, tinh vân Trifid là thiên thể sáng, nhiều màu sắc và nó là một trong những đích ngắm của những người quan sát thiên văn nghiệp dư.

## Đặc trưng
Tinh vân Trifid là một trong các mục tiêu quan sát của kính viễn vọng không gian Hubble năm 1997, kính sử dụng các bộ lọc riêng biệt tách quang phổ của nguyên tử hiđrô, nguyên tử ion hóa lưu huỳnh, và nguyên tử ion hóa hai lần oxy. Khi ghép các bức ảnh lại người ta thu được bức ảnh tổ hợp màu giả gợi ra tinh vân sẽ nhìn thấy như thế nào bằng mắt thường qua kính thiên văn quang học.

Các bức ảnh chụp gần cho thấy các đám mây dày chứa bụi và khí, đây là vùng sản sinh ra các ngôi sao trong tương lai. Đám mây này cách trung tâm tinh vân khoảng 8 năm ánh sáng. Cạnh đó có một tia do ngôi sao gây ra với chiều dài 0,75 năm ánh sáng. Ngôi sao gây ra tia này là một ngôi sao trẻ ẩn trong đám mây dày đặc. Các tia này mang khí từ nơi hình thành ngôi sao vào không gian. Bức xạ từ ngôi sao làm cho các tia trở lên sáng.

Tháng 1 năm 2005, kính viễn vọng không gian Spitzer phát hiện ra 30 tiền sao và 120 ngôi sao mới sinh nhờ các ảnh chụp qua bước sóng hồng ngoại.

Tinh vân nằm cách Mặt Trời 7.600 năm ánh sáng. Nó có cấp sao biểu kiến 6,3.

## Hình ảnh

Image:TrifidHunterWilson.jpg| M20 qua kính thiên văn nghiệp dư
Image:trifid.nebula.arp.750pix.jpg|Tinh vân Trifid. Vùng trong ô được phóng to sang hình bên phải.Ảnh của: NASA/ESA.
Image:trifid.nebula.jet.arp.750pix.jpg|Hubble chụp các tia gây ra bởi các sao trong Trifid.Ảnh của: NASA/ESA.
Image:Trifid nebula close detail of pillars.jpg|Ảnh chụp của Hubble với chi tiết hơn.Ảnh của: NASA/ESA.
Image:Trifid 3.6 8.0 24 microns spitzer.png|Tinh vân Trifid qua bước sóng hồng ngoại chụp bởi kính không gian Spitzer
Image:ESO-Trifid_Nebula.jpg|Tinh vân Trifid là kiểu tinh vân hiếm được kết hợp bởi ba loại tinh vân mà lộ ra những đám bụi mờ là nơi sẽ hình thành các ngôi sao mới trong tương lai.Ảnh của: ESO


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Spitzer IR Trifid discoveries 
* Messier 20, SEDS Messier pages
* Trifid Nebula at ESA/Hubble 
* 
* 
* Trifid Nebula at Constellation Guide
Messier 21

**Messier 21** hay **M21** (còn được định danh là **NGC 6531**) là một cụm sao mở chứa các sao trong chòm sao Nhân Mã. Nó được Charles Messier phát hiện và định danh vào ngày 5 tháng 6 năm 1764.

M21 là một cụm sao tương đối trẻ, mới 4,6 triệu năm tuổi. Nó chứa khoảng 57 ngôi sao. Có một ngôi sao khổng lồ xanh mờ đã được nhận ra trong cụm, nhưng Messier 21 chủ yếu chứa các sao nhỏ mờ. Với cấp sao 6,5, M21 không thể nhìn thấy được bằng mắt thường; tuy thế, bằng một ống nhòm nhỏ chúng ta cũng có thể quan sát được nó vào lúc trời tối.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 21, SEDS Messier pages
*
Izalzu - Itzaltzu

**Izalzu** (*Itzaltzu* trong tiếng euskera dưới dạng đồng chính thức) là một đô thị ở Cộng đồng tự trị Navarra (Tây Ban Nha). Đô thị này nằm trong thung lũng Salazar, trong Merindad de Sangüesa cự ly 88Km so với tỉnh lỵ, Pamplona. Dân số năm 2006 là 47 người (INE).

## Tham khảo
Cụm sao Nhân Mã

**Messier 22** (còn gọi là **M22** hay **NGC 6656**) là một cụm sao cầu hình elip nằm trong chòm sao Nhân Mã, gần vùng chỗ phình thiên hà.  Nó là một trong những cụm sao cầu sáng nhất trên bầu trời.

## Lịch sử

M22 là cụm sao cầu đầu tiên được Abraham Ihle phát hiện năm 1665 và được đưa vào danh lục của Charles Messier như là một thiên thể giống sao chổi vào ngày 5 tháng 6, 1764.

Nó cũng là một trong những cụm sao cầu được Harlow Shapley nghiên cứu cẩn thận vào năm 1930. Ông đã khám phá ra gần 70.000 sao và một lõi đậm đặc trong M22.
Sau đó Halton Arp và William G. Melbourne tiếp tục nghiên cứu cụm sao này vào năm 1959.
Bởi vì màu sắc của nó trải rộng trên dãy sao khổng lồ đỏ, tương tự như cụm sao cầu Omega Centauri, nó đã được tập trung nghiên cứu bởi James E. Hesser và các cộng sự vào năm 1977.

## Đặc trưng

M22 là một cụm sao cầu gần với Trái Đất ở khoảng cách 10.600 năm ánh sáng. Nó trải rộng 32' trên bầu trời tương ứng với đường kính 99 ± 9 năm ánh sáng. Người ta đã phát hiện 32 sao biến quang nằm trong M22. Khi nhìn từ Trái Đất, nó nằm phía trước chỗ phình thiên hà  nên M22 rất hữu ích cho hiệu ứng vi thấu kính hấp dẫn đối với các ngôi sao trong chỗ phình thiên hà.

Mặc dù khá gần chúng ta, ánh sáng của cụm sao chứa các ngôi sao già này bị giới hạn bởi sự tiêu tán bụi, và nó có cấp sao biểu kiến là 5,5 khiến nó trở thành cụm sao cầu sáng nhất nhìn thấy từ các vĩ độ trung ở bán cầu Bắc (ví dụ châu Âu, Bắc Mỹ, Trung Quốc...). Tuy nhiên, do xích vĩ thuộc bán cầu Nam, M22 không bao giờ lên cao trên bầu trời và ít nhìn thấy hơn các cụm sao cầu M13 và M5 vào bầu trời mùa hè.

### Tinh vân hành tinh
M22 là một trong bốn cụm sao cầu (ngoài ra gồm M15, NGC 6441 và Palomar 6) được biết tới có chứa một tinh vân hành tinh. Tinh vân hành tinh này được Fred Gillett và cộng sự phát hiện ra nhờ vệ tinh quan sát IRAS vào năm 1986 với tên gọi (IRAS 18333-2357)
và sau đó Gillett và cộng sự xác nhận nó là một tinh vân hành tinh vào năm 1989.
Ngôi sao ở trung tâm của tinh vân là một sao xanh. Tinh vân này (được định danh là GJJC1) được các nhà thiên văn ước lượng có tuổi khoảng ~6.000 năm.

## Xem thêm
* Đại Danh lục Mới
* Thiên thể Messier
* Cụm sao cầu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 22, SEDS Messier pages
* Messier 22, Galactic Globular Clusters Database page
*
Jaurrieta

**Jaurrieta** là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 30,84 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

## Tham khảo
Messier 23

**Messier 23** (hay **M23** hoặc **NGC 6494**) là cụm sao mở trong chòm sao Nhân Mã. Nó được  Charles Messier phát hiện vào ngày 20 tháng 6 năm 1764.

M23 nằm cách Trái Đất khoảng 2.150 năm ánh sáng, với bán kính của cụm sao xấp xỉ 15-20 năm ánh sáng. Có khoảng 150 sao trong cụm này, ngôi sao sáng nhất có cấp sao 9,2. M23 có thể nhìn thấy thông qua một kính thiên văn nhỏ trong vùng sao thuộc chòm sao Nhân Mã.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 23, SEDS Messier pages
*
Alexis Sinduhije

**Alexis Sinduhije** (sinh ngày 5 tháng 5 năm 1967) là nhà báo và chính trị gia người Burundi. Ông sáng lập đài phát thanh "Radio Publique Africaine" dùng làm phương tiện mang lại hòa bình giữa các người sắc tộc Tutsi và Hutu trong một đất nước thường bị chiến tranh xâu xé. Ông có ý tưởng lập ra đài phát thanh này khi làm việc ở đài phát thanh quốc gia, nhằm mục đích *"nhân đạo hóa các quan hệ giữa các nhóm sắc tộc"* Tiền để tiến hành dự án đài phát thanh này do "Quỹ Ford" tài trợ, với sự quan tâm đặc biệt tới việc khuyến khích sự truyền thông giữa các người Burundi trong nước và các người Burundi trong các trại tỵ nạn ở Tanzania.

Năm 2003, đài phát thanh này đã bị chính phủ cấm trong 3 ngày do phát một cuộc phỏng vấn người phát ngôn của quân nổi dậy.

Là một ứng cử viên trong cuộc "bầu cử tổng thống Burundi năm 2010", tạp chí Time coi Sinduhije là một trong số *"100 người có ảnh hưởng lớn nhất thế giới năm 2008"*.

Ngày 11 tháng 11 năm 2008, Sinduhije đã bị bắt và bị giam tù về tội "lăng mạ tổng thống" Pierre Nkurunziza, nhưng được thả ngày 11.03.09 vì không đủ chứng cứ buộc tội.

## Giải thưởng
*2004 Giải Tự do Báo chí Quốc tế của Ủy ban bảo vệ các nhà báo

## Tham khảo
Abaurregaina/Abaurrea Alta

**Abaurregaina/Abaurrea Alta** (; ; cả hai tên đều được công nhận chính thức) là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarra, Tây Ban Nha. Đô thị này nằm cách tỉnh lỵ , có diện tích là , và nằm ở độ cao . Theo điều tra dân số năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha (INE), đô thị này có khoảng 150 người.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Official website of the municipality  
* ABAURREAGAINA/ABAURREA ALTA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Đám mây sao Nhân Mã

**Đám mây sao Nhân Mã** (còn gọi là **Delle Caustiche**, **Messier 24**, **IC 4715**) là đám mây sao trong chòm sao Nhân Mã, có đường kính xấp xỉ 600 năm ánh sáng, do Charles Messier phát hiện vào năm 1764.

Các sao, cụm sao và các thiên thể trong M24 là một phần của nhánh Nhân Mã hay nhánh Nhân Mã-Thuyền Để trong Ngân Hà. Messier đã miêu tả M24 như "một tinh vân lớn chứa nhiều sao" và ông ước lượng kích cỡ của nó khoảng 1,5° rộng. Một số nguồn, không chính thức coi M24 là cụm sao mở mờ NGC 6603.

M24 chiếm một khoảng thể tích không gian khoảng 10.000 đến 16.000 năm ánh sáng. Đây là một trong những vùng tập trung sao đậm đặc mà khi nhìn qua một ống nhóm nó hiện lên như là một ngôi sao đơn lẻ, với khoảng 1000 sao trong trường nhìn.

## Xem thêm
* Thiên thể Messier
* Đại Danh lục Mới

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 24, SEDS Messier pages
*
Jamal Amer

**Jamal Amer** là nhà báo người Yemen. Ông là biên tập viên của tuần báo *[[Al-Wasat]]*, được thành lập từ năm 2004. Tuần báo Al-Wasat thường đăng các báo cáo chỉ trích chính phủ Yemen của các tổ chức quốc tế bảo vệ nhân quyền.

Trước năm 2004, Amer làm việc cho tuần báo *[[Al-Wahdawi]]*. Các bài phóng sự của ông đã bị kết tội là *"gây tổn hại cho lợi ích công cộng", "xúc phạm vua Fahd của vương quốc [[Ả Rập Xê Út]]", và  "làm hại các quan hệ giữa Ả Rập Xê Út và Yemen"*. 
Ông đã một lần bị tòa án cấm hành nghề nhà báo.

Năm 2005, Amer bị 4 người đàn ông - được cho là nhân viên mật vụ của chính phủ - bắt cóc. Chúng giữ ông trong 6 giờ, đánh đập, bịt mắt, đưa ông lên một đỉnh núi và đe dọa giết ông.

## Giải thưởng
*Năm 2006, Amer được trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế của Ủy ban bảo vệ các nhà báo.

## Tham khảo
Messier 25

**Cụm sao mở M25** (còn gọi là **Messier 25** hay **IC 4725**) là một cụm sao mở trong chòm sao Nhân Mã. Philippe Loys de Chéseaux phát hiện ra nó vào năm 1745 và được liệt kê vào danh lục của Charles Messier năm  1764.

M25 nằm cách Trái Đất 2.000 năm ánh sáng. Nó có đường kính khoảng 19 năm ánh sáng. Sao Delta Cephei kiểu sao biến quang được định danh *U Sagittarii* thuộc về cụm sao này.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 25, The Messier Catalog.  Students for the Exploration and Development of Space (SEDS)
* 
* Open Cluster M25. Astronomy Picture of the Day 2009 August 31
M24

**M24**, **M.24** hoặc **M-24** có thể là:

## Quân sự
* HMS *M24*, tàu chiến Anh hoạt động từ 1915-1920.
* HMS *M24*, tàu chiến Thụy Điển
* M24 Chaffee, xe tăng hạng nhẹ Mỹ
* Mìn M24, mìn (địa lôi) Mỹ
* Súng trường M24, súng trường họ Mauser
* Súng bắn tỉa M24, súng bắn tỉa
* Lựu đạn Model 24, lựu đạn tấn công

## Hàng không
* Grigorovich M-24, thủy phi cơ Liên Xô thập niên 1920
* Macchi M.24, thủy phi cơ Ý thập niên 1920
* Magni M-24 Orion, máy bay siêu nhẹ của Ý
* Messerschmitt M 24, máy bay vận tải hành khách của Đức cuối thập niên 1920
* Miles M.24, máy bay chiến đấu của Anh trong Thế chiến thứ hai
* MSrE M-24, máy bay thể thao Hungari cuối thập niên 1930
* PZL M-24 Dromader Super, máy bay phục vụ nông nghiệp Ba Lan

## Khác
* Đường cao tốc M-24 Michigan, đường cao tốc bang Michigan
* Messier 24 (M24), đám mây sao Nhân Mã (Sagittarius)
* Olivetti M24, máy tính
Messier 26

**Cụm sao mở M26** (còn gọi là **Messier 26** hay **NGC 6694**) là cụm sao mở trong chòm sao Thuẫn Bài. Charles Messier phát hiện ra nó vào năm 1764.

M26 có đường kính khoảng 22 năm ánh sáng và cách Trái Đất 5.000 năm ánh sáng. Ngôi sao sáng nhất trong cụm có cấp sao 11,9 và tuổi của cụm này được tính toán vào khoảng 89 triệu năm. Một đặc điểm thú vị của M26 là vùng sao mật độ thấp gần lõi của cụm, có thể nó bị che khuất bởi vật chất liên sao giữa Trái Đất và cụm sao.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 26, SEDS Messier pages
*
Messier 110

**Messier 110** (còn gọi là **M110** và **NGC 205**) là thiên hà elip lùn và là một vệ tinh của thiên hà Tiên Nữ. M110 chứa các đám bụi và có khả năng là những vùng sản sinh sao, và điều này là bất thường đối với những thiên hà elip lùn nói chung.

## Lịch sử

Mặc dù Charles Messier chưa bao giờ liệt kê thiên hà này vào danh sách nổi tiếng của ông, nhưng ông đã vẽ nó và M32 trên hình vẽ mô tả thiên hà Andromeda; nó được Messier đánh dấu trên hình vẽ là đã lần đầu tiên quan sát NGC 205 (M110) vào ngày 10 tháng 8 năm 1773. Sau đó bà Caroline Herschel độc lập quan sát thiên hà vào ngày 27 tháng 8 năm 1783; anh trai bà William Herschel đã nhắc đến phát hiện của bà vào năm 1785. Kenneth Glyn Jones đã đề xuất liệt kê thêm thiên hà này vào danh lục Messier năm 1967.

Năm 1999, Johnson và Modjaz đã phát hiện ra một nova trong M110.

Không như M32, các nhà thiên văn không thu được chứng cứ cho thấy NGC205 chứa một lỗ đen siêu khối lượng tại tâm của nó.

## Xem thêm
* Thiên hà Andromeda

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Messier 110 Data Sheed and additional information - Telescopius. (Deep Sky Objects Browser has been renamed and reformatted - the old links below no longer work correctly)
*Messier 110 data sheet, altitude charts, sky map and related objects  - Deep Sky Objects Browser
*Messier 110 amateur astrophotography - Deep Sky Objects Browser
* 
* SEDS: Elliptical Galaxy M110
*
Morentin

**Morentin** là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 8,94 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 167 người với mật độ người/km² 
## Biến động dân số

## Tham khảo

* MORENTIN in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia
M110

**M110** có thể là:
*Thiên hà elip lùn Messier 110.
*Súng bắn tỉa M110 SASS của Hoa Kỳ.
*Pháo tự hành M-110 của Hoa Kỳ.
Messier 107

**Cụm sao cầu M107** (còn gọi là **[[thiên thể Messier|Messier]] 107** hay **NGC 6171**) là một cụm sao cầu trong  chòm sao Xà Phu. Pierre Méchain đã phát hiện ra nó vào tháng Tư 1782 và William Herschel độc lập phát hiện ra vào 1793. Cho đến tận năm 1947 Helen Sawyer Hogg mới thêm nó cùng với ba thiên thể khác được phát hiện bởi Méchain vào danh lục của Messier.

M107 nằm gần với mặt phẳng thiên hà ở khoảng cách 20.900 năm ánh sáng từ Trái Đất. Có khoảng 25 sao biến quang trong cụm sao này.

## Xem thêm
* Đại Danh lục Mới

## Liên kết ngoài

* SEDS Messier pages: Messier 107 
* Messier 107, Galactic Globular Clusters Database page
* 

## Tham khảo
M107 (định hướng)

**M107** có thể là:
*Cụm sao cầu Messier 107
*Đại bác tự hành M107
*Súng bắn tỉa Barrett M107
Fesshaye Yohannes

**Fesshaye Yohannes** là nhà báo người Eritrea, đã bị chính quyền Eritrea bắt giam mà không xét xử, và bị chết trong nhà tù.

## Sự nghiệp
Yohannes trở thành nhà báo từ đầu thập niên 1990, sau khi Eritrea giành được độc lập từ Ethiopia. Trước đó, ông từng là một thành viên trong lực lượng du kích chiến đấu cho nền độc lập của Eritrea.

Ông lập ra tờ tuần báo Setit – nay đã đóng cửa – được lưu hành rộng rãi nhất ở Eritrea. Tờ tuần báo này đăng các chủ đề gây tranh cãi và nhạy cảm, như nạn nghèo khó, nạn mại dâm và tình trạng thiếu thốn của các cựu chiến binh bị tàn tật của phong trào kháng chiến giành độc lập cho Eritrea.

Sự dũng cảm đăng tin và phóng sự nhạy cảm của tuần báo Setit đã chọc giận chính quyền Eritrea. Tháng 5 năm 2001, Yohannes yêu cầu Ủy ban bảo vệ các nhà báo giúp thiết lập một hội liên hiệp các nhà báo Eritrea để đấu tranh cho tự do báo chí và bảo vệ các nhà báo ở Eritrea. Tháng 9 năm 2001 - một tuần lễ sau Sự kiện 11 tháng 9, chính phủ Eritrea đã ngăn chặn mọi phương tiện truyền thông đại chúng độc lập ở trong nước, dưới lý do phải đấu tranh chống khủng bố, và bắt giữ một số lớn nhà báo. Yohannes được cho là đã đi ẩn náu, nhưng cuối cùng đã quyết định không bỏ rơi các bạn nhà báo đồng nghiệp của mình.

Tháng 9 năm 2001, Yohannes bị chính quyền Eritrea bắt giam mà không đưa ra tòa án xét xử. Tháng 5 năm 2002, Yohannes cùng 9 nhà báo bị tù khác bắt đầu tuyệt thực để phản đối việc giam tù họ. Họ bị chuyển tới một nhà tù bí mật ở một nơi không biết rõ, và họ không được tiếp xúc với thế giới bên ngoài.

## Chết trong nhà tù
Yohannes đã chết khi bị giam trong nhà tù. Ngày chết của Yohannes không được biết rõ. Vài nguồn tin nói là ông chết ngày 11.01.2007 sau khi bị bệnh tật kéo dài, trong khi lãnh tụ đảng đối lập lưu vong Adhanom Gebremariam cho biết Yohannes bị chết trong xà lim của mình ngày 13.12.2002.

## Giải thưởng
*2002 ông được Ủy ban bảo vệ các nhà báo trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế
 
## Tham khảo
Messier 72

**Messier 72** (còn gọi là **M72** hay **NGC 6981**) là cụm sao cầu trong chòm sao Bảo Bình do Pierre Méchain phát hiện ngày 29 tháng 8 năm 1780. Charles Messier sau đấy đã quan sát nó vào ngày 4 và 5 tháng 10 cùng năm, và ông liệt kê nó vào danh lục của ông. Hai ông lại coi nó là một tinh vân mờ hơn là một cụm.

Sử dụng kính thiên văn  sẽ quan sát rất khó bởi vì chúng ta chỉ nhìn thấy ảnh nhòe mờ. Tuy nhiên nếu sử dụng kính Kopernicks  sẽ thu được độ phân giải cao hơn.

M72 nằm cách Trái Đất  và nằm ở phía bên kia tâm thiên hà. Một số nguồn khác cho rằng  cụm sao nằm cách xa tới 62.000 năm ánh sáng, với đường kính 42 năm ánh sáng. Nói chung, M72 là một cụm sao trẻ, chứa một vài sao khổng lồ xanh, không như các cụm sao khác, chúng thường chứa các cụm sao già.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Messier 72, SEDS Messier pages
* Messier 72, Galactic Globular Clusters Database page
* Messier 72, LRGB CCD image based on two hours total exposure
* M-72 Information
*
Thiên hà Hoa Hướng Dương

**Thiên hà Hoa hướng dương** (còn gọi là *Messier 63*, *M63*, hay *NGC 5055*) là một thiên hà xoắn ốc thuộc chòm sao Lạp Khuyển chứa một đĩa trung tâm bao xung quanh bởi các nhánh xoắn ốc ngắn. Thiên hà Hoa hướng dương thuộc về nhóm M51, một nhóm thiên hà cũng chứa thiên hà Xoáy nước (M51).

## Lịch sử

Thiên hà Hoa hướng dương được Pierre Méchain phát hiện vào ngày 14 tháng 6 năm 1779.  Sau đó Charles Messier đã đưa thiên hà vào danh lục của ông.

Giữa thế kỷ thứ 19, Lord Rosse đã nhận ra cấu trúc xoắn ốc của thiên hà này, và đây cũng là thiên hà đầu tiên được phát hiện là có cấu trúc được nhận diện.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* Sunflower Galaxy @ SEDS Messier pages
Mazen Dana

**Mazen Dana** (, sinh năm 1962, chết ngày 17.8.2003) là nhà báo người Palestine, làm nhà quay phim cho hãng thông tấn Reuters.

Dana làm việc cho hãng Reuters trên 10 năm, phần lớn là ở thành phố quê hương Hebron của ông tại Bờ Tây, sau đó ông được đưa sang Iraq quay phim về chiến tranh ở đây.
Ông đã bị binh sĩ Hoa Kỳ bắn chết ở Baghdad, Iraq ngày 17.8.2003, vì tưởng lầm máy quay phim của ông là một súng phóng hỏa tiễn. Một nguồn tin Hồi giáo cho rằng binh sĩ Mỹ đã cố tình bắn chết ông, mặc dù ông có đeo thẻ báo chí và đi trên một xe của báo chí.

## Đời tư
Dana đã lập gia đình và có bốn con.

## Giải thưởng
*Năm 2001, Dana đã được Ủy ban bảo vệ các nhà báo trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế cho long dung cảm khi đưa tin về các vụ xung đột ở thành phố quê hương.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Reuters profile of Dana 
*Suzan Dana demands US inquiry into husband's murder  - IFEX
*FRONTLINE/WORLD documentary featuring Dana and other journalists describing dangers they face while covering the Israeli-Palestinian conflict
*Reuters Cameraman Killed For Filming U.S. Graves: Brother  ngày 19 tháng 8 năm 2003
Testosterone

**Testosterone** là một hoóc môn steroid từ nhóm androgen và được tìm thấy trong động vật có vú, bò sát, chim và các động vật có xương sống. Ở động vật có vú, testosterone được tiết ra chủ yếu trong tinh hoàn của con đực và buồng trứng của con cái, mặc dù một lượng nhỏ cũng được tiết ra bởi tuyến thượng thận. Đây là hoóc môn tình dục chính của con đực và đồng thời cũng là một steroid đồng hóa.

Ở loài người, hóc-môn testosterone chính do tinh hoàn tiết ra bắt đầu có từ tuổi dậy thì, được tiết ra do kích thích của các gonadotropin tuyến yên và thải qua nước tiểu dưới dạng androsteron mất hết hoạt tính. Đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của các mô sinh sản của nam như tinh hoàn và tuyến tiền liệt cũng như thúc đẩy các đặc tính sinh dục phụ như làm tăng cơ bắp, xương và sự phát triển tóc. Ngoài ra, testosterone là cần thiết cho sức khỏe và hạnh phúc cũng như phòng ngừa bệnh loãng xương.

Trung bình, ở một người nam giới trưởng thành, cơ thể tạo ra nhiều hơn khoảng 10 lần testosterone so với cơ thể phụ nữ trưởng thành, nhưng phụ nữ lại nhạy cảm với hormone này hơn nam giới.

Testosterone được bảo toàn qua hầu hết các động vật có xương sống, mặc dù cá làm cho một hình thức hơi khác nhau được gọi là 11-ketotestosterone. Chất tương đương ở côn trùng là ecdysone. Những hormone steroid cho thấy rằng hormone giới tính có một lịch sử cổ đại về tiến hóa.

## Xem thêm

* Estrogen

## Tham khảo
Messier 99

**Messier 99** (còn gọi là **M99** hay **NGC 4254**) là một thiên hà xoắn ốc trung gian nằm cách Trái Đất xấp xỉ 50 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Hậu Phát.

Thiên hà có dạng nhánh xoắn ốc thông thường và một nhánh xoắn ốc mở rộng ra bên ngoài. Một cầu nối chứa các khí hiđrô trung hòa liên kết  NGC 4254 với VIRGOHI21. Trường hấp dẫn từ thiên hà tối VIRGOHI21 dường như làm lệch M99 và hút khí hiđrô thông qua cầu nối này, khi hai thiên hà này ở gần nhau, trước khi chúng tách ra xa.
Đã có ba vụ nổ siêu tân tinh đã được quan sát thấy trong thiên hà này.

## Lịch sử

Messier 99 được Pierre Méchain phát hiện vào ngày 17 tháng 3 năm 1781.  Khám phá này đã đến tai Charles Messier, sau đó ông thêm thiên thể này vào danh lục Messier, danh lục thiên văn đầu tiên liệt kê các cụm sao, tinh vân và thiên hà.

Messier 99 là một trong những thiên hà đầu tiên được phát hiện và nhận ra cấu trúc xoắn ốc của nó. Lord Rosse đã nhận ra cấu trúc xoắn ốc vào mùa xuân năm 1846.

## Xem thêm

* Messier 83 - *thiên hà xoắn ốc đối mặt*
* Thiên hà Chong Chóng - *thiên hà xoắn ốc đối mặt*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* SEDS: Spiral Galaxy M99
* UniverseToday:  Dark Matter Galaxy?
* PPARC: New evidence for a Dark Matter Galaxy 
* PTF10fqs: A Luminous Red Nova in the Spiral Galaxy Messier 99
*
Murieta

**Murieta** là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

## Tham khảo
Tai chuột

**Tai chuột**, **song ly nhọn**, **mộc tiền nhọn**, **dây hạt bí** (danh pháp hai phần: ***Dischidia acuminata***) còn gọi là **dây hạt bí**, **mộc tiền nhọn**, **qua tử kim**, là một loài thực vật thuộc họ La bố ma (Apocynaceae).

## Đặc điểm
Tai chuột là một loại cây leo nhỏ, phụ sinh, bám trên các cành cây to hoặc trên đá vôi. Lá mọc đối, trông giống như hai hạt bí hay hai tai chuột, màu lục nhạt, trông như hơi mốc, dài 1–2&nbsp;cm, rộng 8–10&nbsp;mm. Hoa nhỏ màu trắng, mọc ở nách lá. Quả gồm hai quả đại thẳng. Hạt có lông.

## Bài thuốc

Bộ phận làm thuốc là toàn cây tươi hay phơi khô. Thường dùng tươi hái về sao vàng sắc uống.

Viêm đường tiết niệu: tai chuột 30g, lá bạc thau 30g, râu ngô 30g. Nấu sắc uống.

Phù thũng: tai chuột 30g, bông mã đề 40g, lá xa kê 40g. Nấu sắc uống.

Giảm ho, long đờm: tai chuột 30g, lá táo chua 40g. Nấu uống.

Viêm tấy, áp xe, chín mé: dùng tai chuột giã đắp nơi đau.

## Tham khảo

*Huỳnh Ngọc Tựng, *Dây tai chuột*, tạp chí Thuốc & Sức khỏe, số 282, trang 9.
Quỹ đầu tư mở

**Quỹ đầu tư mở** là một quỹ đầu tư tập thể cho phép phát hành thêm và mua lại cổ phiếu đã phát hành bất cứ lúc nào. Nhà đầu tư có thể mua cổ phiếu của những quỹ như vậy trực tiếp từ công ty quản lý quỹ, hoặc thông qua một hãng môi giới.

Quỹ đầu tư mở khá phổ biến ở hầu hết các nước phát triển, tuy nhiên thuật ngữ và quy tắc hoạt động có thể hơi khác nhau. Ví dụ: ở Mỹ người ta gọi nó là mutual fund (quỹ tương hỗ), ở Anh là Unit trusts (đơn vị ủy thác đầu tư) hoặc OEIC (công ty đầu tư mở rộng), còn hầu hết các nước châu Âu gọi nó là SICAV (công ty đầu tư không cố định vốn). Hầu hết các quỹ mở là các quỹ quản lý tích cực, tuy nhiên cũng có một số quỹ mở lại áp dụng chiến lược đầu tư thụ động.

Một quỹ đầu tư mở được chia đều làm nhiều cổ phần (hoặc đơn vị) mà giá của nó có thể thay đổi với một tỉ lệ cố định theo giá trị thuần của quỹ. Mỗi khi có thêm tiền được đầu tư vào quỹ, lại có một lượng cổ phiếu tương ứng được tạo ra phù hợp với giá cổ phiếu hiện hành, ngược lại, mỗi khi một số lượng cổ phiếu nhất định được quỹ mua lại thì một lượng tài sản tương ứng cũng được bán ra. Theo cách thức này, không bao giờ có dư cung hay cầu đối với cổ phiếu quỹ đầu tư mở, và chúng luôn phải ánh đúng giá trị của các tài sản gốc. Giá cổ phiếu quỹ, hay giá trị tài sản thuần (NAV), được tính toán bằng cách chia tổng tài sản của quỹ sau khi đã trừ đi các khoản nợ cho số cổ phiếu đang lưu hành.

NAV = (Tổng tài sản - Tổng nợ)/(Tổng số chứng chỉ đang lưu hành)

Công việc tính toán này thường được thực hiện vào cuối mỗi ngày giao dịch, đó là lý do khiến các nhà đầu tư chỉ mua được cổ phiếu của các quỹ mở vào cuối ngày giao dịch.

Khi các nhà đầu tư mua hoặc bán cổ phiếu của quỹ, anh ta có thể phải chịu một mức phí nhất định, trong trường hợp này, quỹ này là một quỹ "có tải"; nếu quỹ không thu phí đó, thì đây là một quỹ "không tải". Tuy nhiên, những người môi giới thường vẫn thu một mức hoa hồng nhất định đối với việc mua cổ phiếu quỹ, cho dù đó là quỹ "không tải". Ngoài ra còn có các loại phí khác như phí duy trì, và phí rút vốn để hạn chế việc các cổ đông liên tục "nhảy ra" - "nhảy vào"

Ngược lại với quỹ đầu tư mở là các quỹ đầu tư đóng.

## Tham khảo
Messier 28

**Messier 28** (còn gọi là **M28** hay **NGC 6626**) là cụm sao cầu trong chòm sao Nhân Mã. Nó được Charles Messier phát hiện vào năm 1764. Trên bầu trời nó rất gần với ngôi sao Kaus Borealis sáng thứ ba trong chòm sao Nhân Mã.

M28 cách Trái Đất khoảng 18.000 đến 19.000 năm ánh sáng. 18 sao biến quang kiểu RR Lyrae đã được quan sát trong cụm sao này. Năm 1986, M28 trở thành cụm sao đầu tiên có pulsat miligiây được phát hiện (nhờ kính thiên văn vô tuyến Lovell thuộc đài quan sát Jodrell Bank).

## Liên kết ngoài

* Globular Cluster M28 @ SEDS Messier pages
* Messier 28, Galactic Globular Clusters Database page
* 

## Tham khảo
Messier 50

**Messier 50** (còn gọi là **M 50** hay **NGC 2323**) là một cụm sao mở trong chòm sao Kỳ Lân. Có lẽ nó đã được G. D. Cassini phát hiện ra trước vào năm 1711 và sau đó độc lập bởi Charles Messier năm 1772. M50 cách Trái Đất 3.000 năm ánh sáng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 50, SEDS Messier pages
* M50 Image by Waid Observatory
*
Messier 79

**Messier 79** (còn gọi là **M79** hay **NGC 1904**) là một cụm sao cầu trong chòm sao Thiên Thố. Pierre Méchain phát hiện ra nó vào năm1780. M79 nằm cách Trái Đất 41.000 năm ánh sáng và cách tâm thiên hà 60.000 năm ánh sáng.

Như Messier 54 (một cụm sao cầu nằm ngoài Ngân Hà trong danh lục của Messier), người ta cho rằng M79 trước đây không thuộc về Ngân Hà, mà nó thuộc về thiên hà lùn Đại Khuyển mà hiện tại đang trong quá trình sáp nhập vào Ngân Hà. Mặc dù vậy, các nhà thiên văn vẫn đang tranh cãi về bản chất của thiên hà lùn Đại Khuyển.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Messier 79, SEDS Messier pages
* Messier 79, Galactic Globular Clusters Database page
*
Messier 95

**Messier 95** (còn gọi là *M95* hay *NGC 3351*) là một thiên hà xoắn ốc có thanh cách Trái Đất khoảng 33 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Sư Tử. Nó được Pierre Méchain phát hiện năm 1781, và được Charles Messier đưa vào danh lục của ông.

## Nhân thiên hà

Trung tâm thiên hà chứa một vùng hình thành sao có dạng hình vòng quanh tâm thiên hà với đường kính xấp xỉ 2000 ly (600 pc).

## Thông tin nhóm thiên hà

M95 là một thiên hà thuộc nhóm M96, một nhóm thiên hà trong chòm sao Sư Tử. Nhóm còn bao gồm các thiên thể Messier là M96 và M105.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* SEDS: Spiral Galaxy M95
* 
* Astronomy Picture of the Day: M95 on 3/14/07
M79

**M79** có thể là:
*Messier 79 một cụm sao cầu trong chòm sao Thiên Thố.
*Súng phóng lựu M79 của Hoa Kỳ.
*Súng phóng tên lửa M79 của Nam Tư.