HMS Danae (D44)

**HMS ''Danae'' (D41)** là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc, là chiếc dẫn đầu của lớp ''Danae'' vốn còn được gọi là lớp D. Hoàn tất vào lúc Chiến tranh Thế giới thứ nhất sắp kết thúc, nó đã phục vụ cho Hải quân Hoàng gia trong suốt giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến, và với Hải quân Ba Lan trong giai đoạn cuối của Chiến tranh Thế giới thứ hai dưới tên gọi **ORP ''Conrad*** trước khi bị tháo dỡ vào năm [[1948]].

== Thiết kế và chế tạo ==
*Danae* được đặt lườn vào ngày [[1 tháng 12]] năm [[1916]] tại xưởng đóng tàu của hãng [[Armstrong Whitworth]] ở [[Walker-on-Tyne]] và được hạ thủy vào ngày [[26 tháng 1]] năm [[1918]]. Là chiếc dẫn đầu trong lớp, *Danae* là một trong những tàu tuần dương nhanh nhất vào lúc đó. Được cung cấp động lực bởi hai động cơ [[tuốc bin hơi nước|turbine hơi nước]] [[Brown-Curtis]] công suất 40.000 [[mã lực]], 6 nồi hơi và 2 chân vịt, nó có thể di chuyển với vận tốc ; và với số lượng nhiên liệu 1.060 tấn dầu đốt mang theo, nó có tầm hoạt động 1.480 [[hải lý]] ở tốc độ 29 knot hoặc 6.700 hải lý ở tốc độ 10 knot. Nó cũng được bọc thép khá tươm tất, với hông lườn tàu và sàn chỉ huy được bảo vệ bằng thép tôi dày 76&nbsp;mm (3 inch), thùng nhiên liệu và hầm đạn được bọc thép 57&nbsp;mm (2¼ inch), và sàn tàu chính bọc thép 25&nbsp;mm (2 inch).

== Lịch sử hoạt động ==
Được phân về Hải đội Tuần dương nhẹ 5 đặt căn cứ tại [[Harwich]], *Danae* đã tham gia nhiều cuộc tuần tra tại [[Bắc Hải (châu Âu)|Bắc Hải]] trong những tháng cuối cùng của [[Chiến tranh Thế giới thứ nhật]]. Từ [[tháng mười|tháng 10]] đến [[tháng mười một|tháng 11]] năm [[1919]], nó chuyển sang hoạt động tại vùng [[biển Baltic]], hỗ trợ cho lực lượng [[Bạch vệ|Bạch Vệ]] trong cuộc [[Nội chiến Nga]] cùng với các tàu chị em [[HMS Dragon (D46)|HMS *Dragon*]] và [[HMS Dauntless (D45)|HMS *Dauntless*]]. Vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1920]], nó được phân về Hải đội Tuần dương 1 của [[Hạm đội Đại Tây Dương Anh Quốc|Hạm đội Đại Tây Dương]].

=== Chuyến đi vòng quanh thế giới ===

Vào năm [[1923]], *Danae* được phân về [[Hải đội Đặc nhiệm]], một hạm đội hải quân được thành lập nhằm mục đích [[tuyên truyền]], bao gồm các [[tàu chiến-tuần dương]] [[HMS Hood (51)|HMS *Hood*]] và [[HMS Repulse (1916)|*Repulse*]], các tàu tuần dương [[HMS Delhi (D47)|HMS *Delhi*]], *Dragon*, *Dauntless* và [[HMS Dunedin (D93)|*Dunedin*]] cùng 9 tàu khác (đa số là tàu khu trục), và lên đường cho một chuyến đi vòng quanh thế giới. Hải đội rời [[Căn cứ Hải quân Hoàng gia Devonport|Devonport]] vào ngày [[27 tháng 11]] hướng đến [[Freetown]] thuộc [[Sierra Leone]]. Sau đó lực lượng đặc nhiệm lần lượt viếng thăm [[Cape Town]], [[Port Elizabeth]], [[East London, Nam Phi|East London]] và [[Durban]], nơi nó đến vào đúng ngày cuối năm. Ngày hôm sau, hải đội lên đường đi [[Zanzibar]], rồi viếng thăm [[Trincomalee]], [[Singapore]], [[Albany, Western Australia|Albany]], [[Adelaide]], [[Melbourne]], [[Hobart]] và [[Sydney]], nơi nó khởi hành đi [[Wellington]] thuộc [[New Zealand]]. Nó rời cảng này vào [[tháng năm|tháng 5]], và vào ngày [[16 tháng 5]] có chuyến viếng thăm ngắn [[Suva]] và [[Samara, Fiji|Samara]] thuộc [[Fiji]], rồi ghé thăm [[Honolulu]] vào ngày [[6 tháng 6]], [[Victoria, British Columbia|Victoria]] ngày [[25 tháng 6]], [[Vancouver]] và sau đó là [[San Francisco]] cho đến ngày [[11 tháng 7]]. Sau đó hải đội được cho tách ra, và chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ hướng trở về [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]] ngang qua [[kênh đào Panama]] và nhiều cảng tại [[Nam Mỹ]], bao gồm [[Guyana thuộc Anh]], [[Antilles]] và [[Jamaica]].

Được chuyển sang [[Địa Trung Hải]], từ năm [[1927]] đến năm [[1929]] *Danae* phục vụ như một tàu hộ tống của Hải đội Tuần dương 1, rồi sau đó nó được rút về Anh để tái trang bị và hiện đại hóa. Quay lại hoạt động thường trực vào năm [[1930]], nó được đưa về Hải đội Tuần dương 8 đặt căn cứ tại [[Tây Ấn thuộc Anh]]. Vào năm [[1935]], khi [[Chiến tranh Trung-Nhật]] nổ ra, nó đã hộ tống nhiều đoàn tàu vận tải triệt thoái từ [[Thượng Hải]] đến [[Hồng Kông]] và từng bị [[Hải quân Đế quốc Nhật Bản|Hải quân Nhật Bản]] nổ súng nhắm đến.

=== Chiến tranh Thế giới thứ hai ===
Vào [[tháng mười một|tháng 11]] *Danae* quay về Anh Quốc và được đưa về lực lượng dự bị. Được huy động trở lại vào [[tháng bảy|tháng 7]] năm [[1939]], nó được phối thuộc về Hải đội Tuần dương 9, thoạt tiên hoạt động tại khu vực Nam Đại Tây Dương, và sau đó là tại [[Ấn Độ Dương]] từ [[tháng mười|tháng 10]]. Vào ngày [[23 tháng 3]] năm [[1940]] nó chuyển sang [[Lực lượng Malaya]] và đã tham gia nhiều cuộc tuần tra tại khu vực [[Đông Ấn Hà Lan|Đông Ấn thuộc Hà Lan]] và [[Singapore]]. Vào ngày [[20 tháng 1]] nó được biên chế vào [[Lực lượng Trung Quốc]] và bắt đầu hộ tống các đoàn tàu vận tải tại [[Hoàng h̉ai]] và giữa Đông Ấn thuộc Hà Lan và [[Sri Lanka|Ceylon]], cùng với các chiếc [[HMS Durban (D99)|HMS *Durban*]], HMS *Dauntless*, [[HMAS Canberra (1927)|HMAS *Canberra*]] và [[HMS Cornwall (56)|HMS *Cornwall*]]. Vào ngày [[24 tháng 2]] nó đi đến [[Jakarta|Batavia]], và từ đây tiếp tục đi đến [[Colombo]], nơi nó rút lui về [[Cape Town]] để tái trang bị.

Nó quay trở lại hoạt động cùng hạm đội vào [[tháng bảy|tháng 7]] năm [[1943]], sau 11 tháng trong ụ tàu. Vào [[tháng ba|tháng 3]] năm [[1944]] nó quay trở về Anh và được điều về Hải đội Tuần dương 1. Trước cuộc [[Trận Normandie|Đổ bộ Normandy]], nó đi đến khu vực [[bãi Sword]] thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ cho lực lượng trên bờ cùng với [[HMS Ramillies (07)|HMS *Ramillies*]], [[hMS Warspite (03)|*Warspite*]], [[HMS Mauritius (80)|*Mauritius*]], [[HMS Frobisher (D81)|*Frobisher*]], [[HMS Arethusa (26)|*Arethusa*]] và [[ORP Dragon|ORP *Dragon*]] cùng 10 [[tàu khu trục]] thuộc các lớp [[S (lớp tàu khu trục)|*S*]], [[V (lớp tàu khu trục)|*V*]] và [[Hunt (lớp tàu khu trục)|*Hunt*]]. Đến [[tháng bảy|tháng 7]] hải đội di chuyển đến khu vực [[Port en Bessin]] và [[Ouistreham]] để rồi quay trở về Anh vào [[tháng tám|tháng 8]]. Được rút khỏi hoạt động thường trực, nó được sử dụng như một lườn tàu tại cảng [[Plymouth]].

=== Hoạt động cùng Hải quân Ba Lan ===

Sau việc chiếc ORP *Dragon* bị mất, vào ngày [[4 tháng 10]], *Danae* được chuyển cho [[Hải quân Ba Lan]] mượn. Là một tàu chị em với ORP *Dragon*, nó được vận hành hầu hết bởi những người còn sống sót của thủy thủ đoàn chiếc tàu tiền nhiệm. Được chỉ huy bởi Trung tá Hải quân [[Stanisław Dzienisiewicz]], nó được tân trang tại [[Southampton]] và sau đó là [[Chatham Dockyard|Chatham]] cho đến ngày [[23 tháng 1]] năm [[1945]]. Thoạt tiên nó được dự định đặt tên là "ORP *Wilno*" hoặc "ORP *Lwów*", theo tên các thành phố [[Vilnius|Wilno]] (Vilnius) và [[Lviv|Lwów]] (Lviv). Điều này được xem là có nguy cơ gây tranh cãi: mặc dù chúng là một phần của Ba Lan cho đến lúc sau chiến tranh, phần lãnh thổ này đang bị [[Liên Xô]] tranh chấp. Các quan chức Anh không muốn xúc phạm đến người Xô Viết, nên đã chọn cái tên trung lập về phương diện chính trị ORP *Conrad*, được đặt theo tên nhà văn [[Józef Konrad Korzeniowski]], vốn được biết đến với [[bút danh]] tiếng Anh [[Joseph Conrad]].

Vào [[tháng hai|tháng 2]], *Conrad* di chuyển đến [[Scapa Flow]], đến ngày [[2 tháng 4]] nó sáp nhập vào Hải đội Tuần dương 10, bao gồm [[HMS Birmingham (C19)|HMS *Birmingham*]], [[HMS Bellona (63)|*Bellona*]], [[HMS Diadem (84)|*Diadem*]] và [[HMS Dido (37)|*Dido*]], nhưng lại được rút ra để sửa chữa turbine bị hư hại một tuần sau đó. Nó chỉ rời xưởng tàu vào ngày [[30 tháng 5]], ba tuần sau khi chiến tranh đã kết thúc tại châu Âu. Được điều về Phân hạm đội Khu trục 29 cùng với [[HMS Zodiac|HMS *Zodiac*]], [[HMS Zephyr|*Zephyr*]] và [[HMS Zest|*Zest*]], nó trú đóng một thời gian ngắn tại cảng [[Wilhelmshaven]], căn cứ chính của [[Hải quân Đức]] vừa mới được [[Sư đoàn Thiết giáp 1 Ba Lan]] chiếm đóng.

=== Sau chiến tranh ===
Cho đến cuối năm [[1945]], *Conrad* phục vụ như là tàu vận tải, vận chuyển hàng cứu trợ của [[Hội Chữ thập đỏ Ba Lan]] đến [[Na Uy]] và [[Đan Mạch]]. Vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1946]], nó quay trở về [[Rosyth]], hoạt động huấn luyện cùng với những tàu khác của Hải quân Ba Lan: [[ORP Błyskawica|ORP *Błyskawica*]], [[ORP Piorun|ORP *Piorun*]] và [[ORP Garland|ORP *Garland*]]. Vào ngày [[8 tháng 3]] năm [[1946]] các con tàu được cho ngưng hoạt động khỏi [[Hạm đội Nhà]] và các thủy thủ đoàn Ba Lan bắt đầu chuẩn bị chuyển giao chúng trở lại cho Anh. Đến [[tháng tám|tháng 8]] nhân sự trên các con tàu giảm còn 50%, và vào ngày [[28 tháng 9]] nó được chính thức trả cho [[Hải quân Hoàng gia Anh]]. Nó được đổi tên trở lại thành HMS *Danae* và di chuyển đến [[Falmouth, Cornwall|Falmouth]]. Đến ngày [[22 tháng 1]] năm [[1948]] nó được bán cho hãng [[T.W. Ward]] để tháo dỡ, và công việc được tiến hành từ ngày [[27 tháng 3]] năm [[1948]] tại xưởng tàu của [[Vickers Armstrong]] ở [[Barrow-in-Furness]].

== Tham khảo ==
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* [[Jane's Fighting Ships|Jane's Fighting Ships of World War One]] (1919), Jane's Publishing Company
* [http://uboat.net/allies/warships/ship/1201.html U-boat.net]

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.battleships-cruisers.co.uk/d_class.htm D class cruisers]
* [http://www.worldwar1.co.uk/light-cruiser/hms-Danae.html Danae class light cruisers]
* [http://www.warship.get.net.pl/WBrytania/Cruisers/C_1918_Danae_class/_Danae_photos.html Pictures of HMS *Danae* / ORP *Conrad*] 
* [http://www.warship.get.net.pl/WBrytania/Cruisers/C_1918_Danae_class/_Danae_class.html Details and history of the Danae class cruisers (in Polish)] 
* [http://www.warship.get.net.pl/WBrytania/Cruisers/C_1918_Danae_class/Drawings/_Danae_drawings_01.html Silhouette of ORP *Dragon* and ORP *Conrad*] 
* [http://www.warship.get.net.pl/WBrytania/Cruisers/C_1918_Danae_class/_Danae_art.html Drawings of ORP *Conrad*]
* [http://www.warship.get.net.pl/WBrytania/Cruisers/C_1918_Danae_class/Drawings/Conrad_1945.gif ORP *Conrad'' after refit in 1943]