open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sân bay quốc tế Mundo Maya

**Sân bay quốc tế Mundo Maya** , cũng gọi là **Sân bay quốc tế Flores**, là một sân bay quốc tế ở ngoại ô Santa Elena, ở thành phố Flores, Guatemala. Đây là sân bay phục vụ các khu vực Flores, Santa Elena, và San Benito, cũng như các địa điểm Maya như Tikal hoặc Yaxhá.

## Các hãng hàng không

* TACA (Cancún, Thành phố Guatemala)
* Transportes Aereos Guatemaltecos (Thành phố Guatemala)

## Các hãng và tuyến điểm trước đây

* Tikal Jets Airlines (Thành phố Guatemala, Cancun, Thành phố Belize)
* Aviateca (Guatemala City, Cancun, Merida)
* Continental Airlines vận hành bởi Continental Express (Houston-Intercontinental)
* Mayan World Airlines (Guatemala City, Cancun)
* Aerocaribe (Cancun)
* Aeroquetzal (Guatemala City, Cancun)
* Aerovias (Guatemala City, Cancun, Belize City)
* Inter-Taca (Guatemala City, Puerto Barrios, San Salvador)
* Tropic Air (Belize City) dừng 
* Maya Airways (Belize City) dừng 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Dirección General de Aeronáutica Civil
*
Spacehab Module

Công ty Spacehab của Mỹ đã tạo ra một module điều áp có vai trò là một phòng thí nghiệm và lưu trữ trên không gian. Các module này, gọi là module hậu cần SPACEHAB, được chở bên trong khoang hàng hóa của các tàu con thoi trong các sứ mệnh lên không gian.

SPACEHAB giúp tăng khả năng thực hiện các thí nghiệm trên không gian của các sứ mệnh tàu con thoi với việc cung cấp thêm không gian điều áp cho các phi hành gia cũng như các chỗ chứa cho các dụng cụ và thiết bị để thực hiện các nghiên cứu khoa học. Các vị trí trong khoang tàu con thoi chỉ có thể cung cấp số lượng hạn chế vị trí chứa và hỗ trợ các thí nghiệm khoa học.

SPACEHAB được làm chủ yếu bằng nhôm và được nối với khoang tàu bằng một đường hầm. Module này có chứa các hệ thống cần thiết cho sự sống như lưu thông khí, ánh sáng và điện năng. Sau khi tàu con thoi đi vào quỹ đạo, SPACEHAB được khởi động để các phi hành gia có thể bắt đầu thực hiện các thí nghiệm. Phi hành đoàn của tàu con thoi có các nhiệm vụ như khởi động và ngưng hoạt động, theo dõi và bảo dưỡng tại chỗ các hệ thống phụ trên module. Nó cũng được dùng để chở đồ tiếp tế cho trạm không gian quốc tế.

SPACEHAB có thể hỗ trợ cho 2 phi hành gia. Một phi hành gia thứ 3 cũng có thể đồng thời làm việc bên trong module trong khoảng thời gian ngắn nhưng khả năng lưu thông không khí sẽ giảm đi.

Có hai loại module SPACEHAB: Spacehab Logistic Single Module và Spacehab Logistic Double Module.
## Spacehab Logistic Single Module

Viết tắt là LSM, tạm dịch là module hậu cần đơn của Spacehab. Nó có thể chứa một thể tích tương đương với 118 két trên các vách ngăn, các giá đôi và giá Maximum Envelope Stowage System (MESS). Các giá MESS có thể chứa các món đồ ngoại cỡ. Với khả năng chứa tới 2.100&nbsp;kg tải trọng, LSM có thể chứa vô số hàng hóa cũng như thiết bị nghiên cứu. Các hàng hóa mà Spacehab kết hợp vào LSM gồm các túi chuyên chở hàng hóa chứa thức ăn, các đồ dùng cá nhân, quần áo, thiết bị vận hành trạm và dụng cụ nghiên cứu.

## Spacehab Logistic Double Module

Viết tắt là LDM, nó được mang lên quỹ đạo trong các sứ mệnh STS-96, STS-101, STS-106. Thiết kế của module kép này gồm 2 Logistic Single Module được ghép lại với nhau. SPACEHAB LDM giúp tăng sức chở hàng hóa của tàu con thoi thêm 4536&nbsp;kg với khả năng hỗ trợ cho các loại hàng hóa cần được cung cấp điện. Trên module này có tới 61 vị trí két đựng gắn trên vách ngăn và vị trí chứa đồ dưới sàn dành cho các món đồ lớn đặc biệt.

## Tham khảo

SPACEHAB Logistics Double Module  – NASA website
[ STS-95 Presskit]
Hệ thống thiết bị đo đạc vô tuyến ngoại vi

Hệ thống này (tiếng Anh là External Wireless Instrumentation System – EWIS) gồm các gia tốc kế đặt trên các bộ phận giàn bên ngoài của cấu trúc giàn tích hợp của trạm không gian quốc tế. Hệ thống này giúp đo đạc các dao động trên hệ thống giàn của trạm.
## Chức năng
Sự dao động đo được bởi các gia tốc kế sẽ được so sánh với mô hình chịu tải, nhờ đó các kỹ sư có thể cải tiến lại các mô hình này để dự đoán chính xác hơn độ bền của cấu trúc giàn. Các kỹ sư của NASA và Boeing sử dụng mô hình đã cải tiến kết hợp với các phép đo đạc này nhằm tìm cách kéo dài tuổi thọ của hệ thống giàn vốn được dự kiến là khoảng 15 năm. Hệ thống này cũng giúp các kỹ sư hiểu rõ hơn phản ứng của hệ thống giàn trên quỹ đạo. Các kỹ sư NASA và Boeing hy vọng hệ thống này giúp loại bỏ được những sự chủ quan và không chắc chắn trong các mô hình của họ. Hệ thống này cũng có thể giúp họ có thể hiểu biết rõ hơn về tải trọng có thể tác dụng lên các tàu du hành vũ trụ có kết cấu lớn trong tương lai.
## Cấu tạo
Hệ thống này được lắp đặt trên các giàn P4, P5, S4, S6 có tác dụng đo gia tốc trên trạm theo các phương x, y và z. Trạm ISS có 33 gia tốc kế có nối dây được lắp đặt trên các phần giàn phía trong: 13 cái trên S0, 4 trên S1, 6 trên P1, năm cái trên S3 và năm cái trên P3. Dữ liệu từ các gia tốc kế này được truyền qua hệ thống điều khiển và xử lý dữ liệu của trạm, ở đó nó được chuyển tiếp về mặt đất để các kỹ sư phân tích. Hệ thống vô tuyến được sử dụng bởi việc đưa dây ra phần giàn bên ngoài thông qua khớp xoay Solar Alpha là rất khó khăn. Hệ thống này sử dụng hệ thống radio băng tần rộng truyền đi ở 900&nbsp;MHz, tương tự như điện thoại không dây trước đây. Một cảm biến gọi là Remote Sensor Unit (RSU) đặt trên giàn P4, được cung cấp năng lượng từ trạm, chứa bộ nhớ cho các phép đo, điều khiển bằng máy tính cũng như máy phát radio. Khi được yêu cầu, nó sẽ truyền dữ liệu về một đơn vị điều khiển mạng (Network Control Unit – NCU) được đặt bên trong 2 giá hàng không của phòng thí nghiệm Destiny. Ngoài ra còn có 2 ăngten được lắp đặt vào đầu hình nón đằng sau ở phía dưới của Destiny.
## Tham khảo

STS-115 Presskit
Jean-Pierre Boyer

**Jean Pierre Boyer** (15 tháng 2 năm 1776- 19 tháng 7 năm 1850), một người lính, tổng thống Haiti từ năm 1818-1843. Ông sinh ra tại Port-au-Prince trong một gia đình lai da trắng và da đen, được giáo dục ở Pháp. Ông đã chống lại ách đô hộ Anh quốc ở Hispaniola năm 1794 và năm 1802 đã gia nhập quân Pháp phái đến đàn áp phe nổi dậy chống Pháp do nhà cách mạng Haiti François Dominique Toussaint Louverture lãnh đạo. Ông đã sát cánh cùng Toussaint L'Ouverture và sau đó là gia nhập cùng André Rigaud chiến đấu chống lại Toussaint. Ông trở lại Haiti năm 1802 cùng với quân đội Pháp do Charles Leclerc chỉ huy nhưng sau đó lại gia nhập quân của những người đồng hương dưới sự lãnh đạo của Alexandre Pétion, người chọn ông làm người kế vị.
Ông đã tham gia và đội quân của tướng Alexandre Sabès Pétion và Henri Christophe lật đổ nhà độc tài Jean-Jacques Dessalines sau cái chết của Pétion năm 1818, Boyer trở thành tổng thống của vùng phía nam đất nước. Năm 1820, sau cái chết của Christophe, ông đã thống nhất quốc gia và trở thành tổng thống Haiti. Năm 1825, Boyer đồng ý trả Pháp một khoản tiền bồi thường lớn để đổi lấy sự công nhận chính thức quyền độc lập của Haiti. Để có tiền làm việc này, ông đã nâng cao mức thuế. Chính điều này đã gây bất bình của dân chúng và dẫn đến việc lật đổ ông vào năm 1843, ông phải chạy ra nước ngoài lưu vong.

## Tham khảo
WAGs

**WAGS** (hay là Wags) là tên viết tắt dùng để chỉ vợ và bạn gái của các vận động viên chuyên nghiệp. (**W**ives **a**nd **G**irlfriends). Nó xuất hiện vào thời gian diễn ra World Cup 2006 tại Đức, mặc dù trước đó từ này hiếm khi được dùng.

## WAGs năm 2006
Trong mùa World Cup năm 2006, việc xuất hiện trước công chúng và mua sắm đình đám của các WAGs luôn là đề tài nóng bỏng của báo chí. Nhiều người cũng cho rằng chính việc này đã làm các cầu thủ Anh xao nhãng và bị loại ngay vòng tứ kết sau những màn trình diễn kém thuyết phục.

Những WAGs nổi bật nhất năm 2006 chắc chắn không thể không kể đến Victoria Beckham, vợ của cựu thủ quân đội tuyển Anh David Beckham, người mà theo tờ New York là "Nữ hoàng của WAGS", Cheryl Cole thành viên nhóm Girl Aloud vợ của Ashley Cole, Coleen McLoughlin bạn gái của Wayne Rooney, Carly Zucker bạn gái của Joe Cole, Alex Curran vợ của Steven Gerrard... Một WAG khác cũng thu hút sự chú ý của báo chí đó là cô sinh viên loại A Melanie Slade, bạn gái của cầu thủ trẻ nhất trong đội hình thi đấu, Theo Walcott.

## Link ngoài
*Top 10 WAGs ngoài bóng đá đẹp nhất 

## Tham khảo
Các dân tộc Tungus

**Các dân tộc Tungus** hay **Thông Cổ Tư** (tiếng Hán: 通古斯) là một nhóm khoảng 12 dân tộc sinh sống tại vùng đông bắc Trung Quốc và phía đông nam Liên bang Nga. Các nhóm sắc tộc Tungus sử dụng nhóm ngôn ngữ Tungus thuộc ngữ hệ Altai, tên gọi Tungus cũng bắt nguồn từ đó mà ra. Các sắc tộc Tungus bao gồm:

* Người Evenk (Эвенки trong tiếng Nga, hay còn gọi là người Ngạc Ôn Khắc/鄂温克族 trong tiếng Trung)
* Người Even (Эвены trong tiếng Nga) 
* Người Nanai hay Hezhen (Нанайцы trong tiếng Nga, hay còn gọi là người Hách Triết/Na Nãi (赫哲族/那乃人 trong 1 tiếng Hán Trung Hoa)
* Người Oroch (tiếng Nga: Орочи, tên tự gọi Nani)
* Người Ulch (ульчи hay ольчи trong tiếng Nga, tên tự gọi Nani)
* Người Mãn bên Trung Quốc
* Người Ngạc Luân Xuân hay là người Oroqen/Orocho bên Trung Quốc
* Người Orok (Ороки trong tiếng Nga hay Ulta, Ulcha)
* Người Negidal (Негидальцы trong tiếng Nga), chỉ còn một bộ phận nhỏ sống tại Nga
* Người Nivkh  là một nhóm sắc tộc bản địa sinh sống ở nửa phía bắc của đảo Sakhalin và hạ lưu của sông Hắc Long Giang và duyên hải lục địa Nga
* Người Udege tại Nga (Удэгейцы trong tiếng Nga) 
* Người Tích Bá (Xibe)

## Tham khảo
Bộ Lại

**Bộ Lại** hay **Lại bộ** (chữ Hán:*吏部*) là một cơ quan hành chính thời phong kiến tại các nước Đông Á, phụ trách việc quan tước, phong tước, ân ban thuyên chuyển, lựa chọn, xét công, bãi truất và thăng thưởng, bổ sung quan lại, cung cấp người cho các nha môn; tương đương với Bộ Nội vụ ngày nay. 

Bộ Lại đặt ra các ti là Lại bộ ti, Tư phong ti, Tư huân ti, Khảo công ti, chủ quản các công việc của quan văn như bổ nhiệm, bãi miễn, khảo khóa, thăng giáng, huân phong, điều động. Có thời đổi thành tư liệt, thiên quan, văn bộ, sau lại đổi về như cũ. Đứng đầu Bộ Lại là Thượng thư Bộ Lại (*Lại bộ Thượng thư*) với hàm chánh tam phẩm, cấp dưới lần lượt là Lại bộ thị lang gồm hai người với hàm chánh tứ phẩm thượng. Dưới nữa là lang trung có hai người với hàm chánh ngũ phẩm thượng và viên ngoại lang gồm hai người với hàm chánh lục phẩm thượng.

## Các thời kỳ

### Nhà Hán - nhà Đường
Năm Kiến Thủy thứ tư (29 TCN) thời Hán Thành Đế lập ra thường thị tào, đến thời Hán Quang Vũ Đế đổi thành lại tào. Thời Hán Linh Đế đổi thành Tuyển bộ. Từ thời Tào Ngụy và nhà Tấn trở đi gọi là Lại bộ. Thời Tùy, Đường và Ngũ đại, bộ này là một trong sáu bộ (Lục bộ) của Thượng thư tỉnh.

Thời kỳ đầu nhà Đường bộ này còn cai quản cả việc khảo thí khoa cử, đến năm Khai Nguyên thứ 24 (736) thời Đường Huyền Tông thì công việc này được giao lại cho bộ Lễ. Thời kỳ giữa của nhà Đường, các quyền xem xét quan viên và bổ nhiệm, bãi miễn bị thu hồi dần về thượng thư tỉnh. 

### Mông - Nguyên
Thời kỳ đầu đặt 3 người làm thượng thư với hàm chánh tam phẩm, thị lang hai người với hàm chánh tứ phẩm, lang trung hai người hàm tòng ngũ phẩm, viên ngoại lang hai người hàm tòng lục phẩm. Năm Trung Thống thứ nhất (1260) thời Nguyên Thế Tổ lấy Lại cùng Hộ và Lễ làm tả tam bộ với thượng thư hai người, thị lang hai người, lang trung 4 người, viên ngoại lang 6 người. Năm Chí Nguyên thứ nhất (1271) lấy Lại cùng Lễ làm một bộ với thượng thư 3 người, thị lang nhưng hai người, lang trung nhưng 4 người, viên ngoại lang 3 người. Năm 1273 phục hồi tả tam bộ. Năm 1275, nhập Lại và Lễ thành một bộ với thượng thư hai người, thị lang, lang trung, viên ngoại lang mỗi chức 1 người. Năm 1277, lập ra thượng thư lục bộ, trong đó Lại bộ thượng thư 1 người, thị lang 1 người, lang trung hai người, viên ngoại lang hai người. Năm 1278, tái lập Lại Lễ bộ với thượng thư, thị lang, lang trung mỗi chức 1 người, viên ngoại lang nhưng hai người. Năm 1283, sắp xếp lại bộ Lại, tăng thượng thư lên 7 người, thị lang 3 người, lang trung hai người, viên ngoại lang 4 người. Năm 1289, giảm thượng thư còn hai người, thị lang và lang trung mỗi chức 1 người, viên ngoại lang hai người. Năm 1291, tăng thượng thư lên 3 người. Năm 1293, mỗi chức nói trên đều có hai người. Năm 1298, lại tăng thượng thư lên thành 3 người, chủ sự 3 người, Mông Cổ tất đồ xích 3 người, lệnh sử 25 người, Hồi Hồi lệnh sử hai người, khiếp lý mã xích 1 người, tri ấn hai người, tấu sai 6 người, Mông Cổ thư tả hai người, thuyên tả 5 người, điển lại 19 người.

## Tham khảo

## Xem thêm
*Tam tỉnh
*Lục bộ
Huỳnh Nhật Hoa

**Huỳnh Nhật Hoa** hay **Hoàng Nhật Hoa** (chữ Hán: 黃日華, tiếng Anh: *Felix Wong Yat-wah*, sinh ngày 4 tháng 9 năm 1961) là nam diễn viên, ca sĩ Hong Kong nổi tiếng trong thập niên 80 đầu thập niên 90, được mệnh danh là một trong Ngũ hổ tướng TVB cùng Lương Triều Vỹ, Thang Trấn Nghiệp, Miêu Kiều Vĩ và Lưu Đức Hoa. 
 
Xuất thân từ lò đào tạo diễn viên trẻ khóa 9 của TVB, Huỳnh Nhật Hoa đều đặn đảm nhận những vai quan trọng trong nhiều bộ phim kinh điển của hãng TVB Hong Kong từ năm 1982 đến 2000 rồi mới chia tay. Năm 2010, Huỳnh Nhật Hoa trở lại TVB đóng phim *Hình cảnh*.

## Đời tư
Huỳnh Nhật Hoa kết hôn với nữ diễn viên Lương Khiết Hoa vào năm 1988. Họ có một con gái là diễn viên Huỳnh Chỉ Tình (sinh 1 tháng 5 năm 1990). Năm 2020, vợ ông qua đời do ung thư máu.

## Giải thưởng và đề cử

## Danh sách phim

### Truyền hình

### Điện ảnh
;Năm 1982
*Thiên Long Bát Bộ (phim lẻ)
;Năm 1983
*Mad, mad 83
*In the Same Boat
;Năm 1984
*Pao Ching Tin Law Enforcer
*Demi-Gods and Semi-Devils
*Hui Juk
*New Tales of the Flying Fox
;Năm 1985
*Sword Stained with Royal Blood
;Năm 1986
*The Innocent Interloper
*Who's the Crook
;Năm 1989
*Fury of a Tiger
;Năm 1990
*Angel Mission
;Năm 1991
*Ngũ hổ tướng chi quyết liệt (phim lẻ)
*Năm 1992
*Ánh sáng trên Tử Cấm Thành
;Năm 1994
*Túy quyền Hoàng Phi Hùng 2 (vai Vinh "thịt heo")
*Burden of Proof (TV Movie)
;Năm 1995
*She Was Married to the Mob (TV Movie)
*Man on the Verge of a Nervous Breakdown (TV Movie)
;Năm 1999
*Legend of Master Soh
*Incurable Traits
*Anh hùng Quảng Đông
;Năm 2001
*To Be No. 1 (vai Shepherd)
*Pearls Dream
;Năm 2002
*Innocently Guilty
*Golden Chicken (vai Richard)
;Năm 2003
*Golden Chicken 2 (vai Richard)
*City of SARS
;Năm 2004
*Another Sky
*Mystic Detective Files
*In Laws Out Laws (diễn viên khách mời)
;Năm 2005
*Wait 'Til You're Older (vai Trần Mẫn)
*The Dragon Heroes
;Năm 2007
*Brothers
;Năm 2009
*Vengeance
*Turning Point
;Năm 2011
I Love Hong Kong (diễn viên khách mời)
;Năm 2017
*Sóng Dữ
;Năm 2017
*Trùm Hương Cảng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
*

.
Miêu Kiều Vĩ

**Miêu Kiều Vĩ** (sinh ngày 18 tháng 6 năm 1958) là một nam diễn viên người Hồng Kông. Từ 1983 đến 1991, ông cùng với Lương Triều Vĩ, Thang Trấn Nghiệp, Huỳnh Nhật Hoa và Lưu Đức Hoa được xem là *[[Ngũ hổ tướng (TVB)|Ngũ Hổ Tướng]]* của TVB.

## Sự nghiệp
Sinh năm 1958, Miêu Kiều Vĩ gia nhập ngành giải trí Hồng Kông năm 1980 và vào học tại lớp đào tạo diễn viên TVB khóa 9 cùng với Huỳnh Nhật Hoa.

Những năm đầu thập niên 80, Miêu Kiều Vỹ và Ông Mỹ Linh là đôi tiên đồng ngọc nữ của truyền hình Hồng Kông rất được khán giả yêu thích. Năm 1988, Miêu Kiều Vĩ rời TVB, đầu tư vào công ty sản xuất và bán kính. Năm 1990, kết hôn với nữ diễn viên TVB Jaime Chik Mei Chun tức Thích Mỹ Trân và họ chia tay ngành giải trí để bắt đầu cuộc sống gia đình và kinh doanh mắt kính. Năm 2004, Miêu Kiều Vĩ quay trở về hãng TVB đóng phim.

## Phim truyền hình TVB

## Phim Truyền Hình ATV

## Phim Thiệu Thị (Shaw Brothers)

## Phim Trung Quốc (Đại Lục)

## Phim Đài Loan

## Phim Điện Ảnh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Thông tin trên TVB
*Website của Miêu Kiều Vỹ  (Chinese)
*
Pretoria

**Pretoria** là thành phố ở phía bắc của tỉnh Gauteng, Nam Phi. Đây là thủ đô hành chính của Nam Phi, đây là một trong 3 thủ đô của Nam Phi, cùng với Cape Town (thủ đô lập pháp) và Bloemfontein (thủ đô tư pháp). Pretoria có diện tích 1.644&nbsp;km², dân số năm 2007 là 2.345.908 người. Thành phố này nằm hai bên bờ sông Apies và trải dài đến chân dãy núi Magaliesberg. Phần lớn dân số của Pretoria là công chức và dân làm dịch vụ liên quan tới chính quyền. Thành phố này cũng có ngành công nghiệp thép, chế biến, gốm sứ, hóa chất. Thành phố được kết nối với các đô thị khác tại Nam Phi cũng như với Zimbabwe, Mozambique bằng đường bộ và đường ray. 
Trung tâm của Pretoria được quy hoạch các phố ô bàn cờ, các tòa nhà chọc trời bao quan quảng trường trung tâm. Thành phố có đường sá rộng rãi với nhiều công viên lớn, các vườn thực vật. Ở đây có nhiều toà nhà cổ thế kỷ 18.
Đại học Pretoria (thành lập với tên Transvaal University College năm 1908 sau đó được đổi tên vào năm 1930) là một trong những đại học lớn nhất Nam Phi. Ngoài ra còn cso Đại học Nam Phi (thành lập năm 1873), cơ sở chính của Đại học Vista (lập năm 1982).
Khu định cư Pretoria đã được lãnh đạo người da trắng Marthinius Pretorius lập năm 1855 và được đặt tên theo cha của ông Andries Pretorius, một anh hùng quân đội người Boer và cũng là một chính khách. Thành phố này trở thành thủ đô Cộng hòa Nam Phi năm 1860, sau đó là thủ đô hành chính của Liên minh Nam Phi - một quốc gia thống nhất các cựu thuộc địa Cape Colony, Natal, Orange Free State, và Transvaal năm 1910.

## Khí hậu
Pretoria có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (phân loại khí hậu Köppen *Cwa*) với mùa hè nóng, kéo dài trong khi mùa đông ngắn và ôn hòa. Nhiệt độ trung bình hàng năm là .

## Thành phố kết nghĩa

* Amman, Jordan
* Baku, Azerbaijan
* Bucharest, Romania
* Bulawayo, Zimbabwe
* Kumasi, Ghana
* Kiev, Ukraina
* Port Louis, Mauritius
* Đài Bắc, Đài Loan
* Tehran, Iran
* Washington, D.C., Hoa Kỳ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
* 
* ''City of Tshwane''; Metropolitan Municipality official website
* 25503669 Pretoria on OpenStreetMap
Thành phố Belize

**Belize** là thành phố lớn nhất nước Belize, nằm ở phía đông quốc gia này nơi con sông Belize đổ ra Biển Caribbe. Thành phố này phỏng ước có khoảng 70.800 dân. Đây là hải cảng chính cùng là trung tâm tài chính và kỹ nghệ của Belize.

## Lịch sử
Khu vực Belize xưa là địa bàn của bộ tộc người Maya. Văn minh Maya phát triển rực rỡ nhưng sau tàn lụi. Đến thế kỷ 17 người Anh đến định cư và thành lập thị trấn Belize ở vị trí ngôi làng Holzuz cũ của người Maya. Năm 1884, Belize được chọn làm thủ phủ của xứ Honduras thuộc Anh. Năm 1970 thì chính phủ chuyển cơ sở hành chính đến Belmopan và Thành phố Belize chỉ còn giữ địa vị chủ chốt kinh tế mà thôi.

Đáng kể nhất trong lịch sử Belize là trận bão Hattie năm 1961 tàn phá thành phố gần như toàn phần. Hậu quả của cơn bão đó là chính sách dời đô vào Belmopan vì vị trí duyên hải của Thành phố Belize không tránh khỏi nạn bão hàng năm.

## Kinh tế
Hải cảng Belize là nơi xuất cảng các sản phẩm như gỗ, đường, chanh cam, và chuối. Đây cũng là một điểm du lịch cho các du thuyền (*cruise ships*) trong vùng Biển Caribe. Thành phố này còn có các ngành công nghiệp khác như: chế biến gỗ và chế biến thực phẩm.

## Thắng cảnh
Trong các công trình nổi bật phải kể Đại giáo đường Saint John's và Dinh Hành chính (xây vào thế kỷ 19).

## Tham khảo
Hoàng Tín

**Hoàng Tín **hay **Huỳnh Tín** (黄信), bính âm **Huang Xin** là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Hoa *[[Thủy Hử]]* của tác giả Thi Nại Am. Hoàng Tín xếp thứ 38 trong số 108 anh hùng Lương Sơn và xếp thứ 2 trong 72 sao Địa Sát, sao chiếu mệnh là Địa Sát Tinh.

Hoàng Tín xuất thân là đô giám Thanh Châu (Sơn Đông ngày nay). Là người có võ công cao cường, Hoàng Tín đã có lần tự nhận mình có sức bắt hết giặc cướp của 3 ngọn núi Thanh Phong, Nhị Long và Đào Hoa, do đó được gọi là **Trấn Tam Sơn**. Hoàng Tín là cấp dưới của Tần Minh và là bạn của Hoa Vinh.

## Gia nhập Lương Sơn
Tống Giang bị quan ở trại Thanh Phong là Lưu Cao bắt giam. Tri trại Thanh Phong là Hoa Vinh hay tin đã phản lại Lưu Cao đến cứu Tống Giang. Quan huyện Thanh Châu là Mộ Dung Ngạn Đạt cử Hoàng Tín đến bắt Tống Giang và Hoa Vinh. Hoàng Tín bày kế giả mời Hoa Vinh đến dự tiệc rồi bắt giam Hoa Vinh.

Hoàng Tín trở về Thanh Châu với hai tù binh, tuy nhiên trên đường đi xe tù bị Yến Thuận, Vương Anh và Trịnh Thiên Thọ cướp, Hoàng Tín buộc phải rút về trại Thanh Phong. Mộ Dung Ngạn Đạt cử tiếp Tần Minh đến nhưng Tần Minh mắc bẫy và bị bắt. Tống Giang thuyết phục Tần Minh gia nhập Lương Sơn. Tần Minh ưng thuận và quay về mời Hoàng Tín gia nhập Lương Sơn cùng mình. Hoàng Tín đồng ý, mở cổng thành để quân Lương Sơn đánh Thanh Phong trại, giết chết Lưu Cao và cùng nhau lên Lương Sơn.

## Sau khi gia nhập Lương Sơn
Gia nhập Lương Sơn, Hoàng Tín đảm nhiệm chức mã quân tiểu bưu tướng kiêm việc thám tiễu thông tin, ông và Tôn Lập thường làm phó tướng cho Lâm Xung. Hoàng Tín cùng nghĩa quân Lương Sơn tham gia những chiến dịch đánh Liêu, Điền Hổ, Vương Khánh cũng như Phương Lạp. Là một trong số ít anh hùng sống sót sau chiến dịch Phương Lạp, Hoàng Tín trở về kinh đô và được phục chức quan ở Thanh Châu.

## Tham khảo
Azal Avia Cargo

**Azal Avia Cargo** là hãng hàng không chuyên chở hàng hóa của Azerbaijan, trụ sở tại Baku. Hãng có căn cứ ở Sân bay quốc tế Heydar Aliyev

## Lịch sử

Azal Avia Cargo được thành lập năm 1996 như hãng phụ thuộc và do hãng hàng không Azerbaijan Airlines làm chủ. Hãng hoạt động trong lãnh vực vận chuyển hàng hóa trong nước và tới các nước khác trong Cộng đồng các Quốc gia Độc lập.

## Đội máy bay

Đội máy bay của Azal Avia Cargo gồm các máy bay sau (tháng 3/2007)

* 2 Antonov An-12
* 1 Antonov An-26
* 1 Ilyushin Il-76

## Đội máy bay đã ngưng hoạt động

* 1 Antonov An-32 (tháng 8/2006)

## Tham khảo
Lịch tiêm chủng vắc xin

**Chú ý**: Ngoài những bệnh trong lịch tiêm chủng mở rộng, cũng có những bệnh khác trong chương trình mà không có trong lịch như phòng bệnh tiêu chảy do virus Rota,..

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Chương trình tiểm chủng mở rộng tại website của bộ y tế

Thông tin tại viện Pasteur về chương trình tiêm chủng mở rộng 

Thông tin nên đọc về virus Rota
Toussaint Louverture

**François Dominique Toussaint Louverture** (1743?-1803), là một vị tướng Haiti. Ông sinh ra trong một gia đình cha mẹ là nô lệ ở gần Cap-Français, Saint-Domingue (ngày nay là Cap-Haïtien, Haiti), Toussaint là một người tự học. Năm 1776, ông từ chỗ là một nô lệ đã vươn lên giành được tự do. Ông làm thầy thuốc trong quân đội nổi dậy và trở thành lãnh đạo của cuộc cách mạng nô lệ Haiti, cuộc cách mạng(cuộc nổi dậy) Bois-Caimancủa người da đen năm 1791 chống lại chế độ thuộc địa Pháp. Sau khi Pháp bãi bỏ chế độ nô lệ ở lãnh thổ này năm 1794, Toussaint ủng hộ những người cai trị Pháp chống lại những người Anh xâm lược và được phong tướng năm 1795. Năm 1800 ông tái thiết chế độ làm việc cưỡng bức đối với người da đen với cái cớ: làm vực dậy nền kinh tế của hòn đảo. Sau nhiều năm đấu tranh, năm 1801 ông đã thành công trong việc giải phóng Saint-Domingue khỏi thực dân Pháp và trở thành tổng thống suốt đời của nước cộng hòa mới. Năm 1802, Napoléon Bonaparte đã phái quân dưới sự chỉ huy của em rể mình là tướng Charles Victor Emmanuel Leclerc đến chinh phục Haiti. Toussaint bị đánh bại, bắt sống và bị xử tội tạo phản. Ông bị giải qua Pháp và bị tống giam và qua đời trong ngục vào tháng 4 năm 1803 trong ngục tối pháo đài Joux vùng Jura, vì bệnh viêm phổi do trời lạnh. Tuy vậy, một năm sau hòn đảo của ông đã giành được độc lập. Ngày nay ông được xem là anh hùng và là một trong những người sáng lập Haiti.

## Tham khảo
Bahrain Air

**Bahrain Air** (mã IATA =**2B**, mã ICAO =**BAB**) là hãng hàng không quốc gia thứ hai của Vương quốc Bahrain và là hãng hàng không giá rẻ. Hãng có 13 điểm đến ban đầu trong vùng Trung Đông.

## Lịch sử

Bahrain Air được thành lập năm 2007 và bắt đầu hoạt động từ ngày 1.2.2008. Hãng sử dụng loại máy bay hiện đại Airbus A320 với 12 chỗ ngồi hạng business và 150 chỗ ngồi hạng economy. bay các tuyến đường Bahrain, Dubai, Doha, Mashhad, Beirut, Ammam và Alexandria. Hãng hiện có kế hoạch mở rộng các điểm đến lên 14 thành phố vào tháng 4/2008, 23 thành phố vào năm 2009 và 25 thành phố vào năm 2010.

## Các nơi đến

Các nơi đến ban đầu là:

;Bắc Phi
*Alexandria
;Nam Á
*Kochi http://www.gulfnews.com/business/Aviation/10207046.html 
;Tây Nam Á
* Aleppo
* Amman
* Bahrain
* Beirut
* Damascus
* Dammam
* Doha
* Dubai
* Jeddah
* Mashhad

## Đội máy bay

(tháng 5/2008):

* 2 airbus 312
20 airbus a380
10 boeing 777.200er

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Bahrain Air
*Đội máy bay của Bahrain Air
Red (album của Aikawa Nanase)

**Red** là album đầu tiên của Nanase Aikawa. Album đã xếp vị trí #1 trong 54 tuần trên bảng xếp hạng Oricon của Nhật Bản & bán được tất cả hai.454.680 bản & trở thành album bán chạy nhất của Aikawa.

## Danh sách bài hát
# Hikari to Kage no Labyrinth (光と影の迷宮)
# Yume Miru Shoujo ja Irarenai (夢見る少女じゃいられない)
# LIKE A HARD RAIN
# SHAKE ME BABY
# Sayonara
# BREAK OUT!
# GLORY DAYS
# Love me
# Bye Bye. (バイバイ。)
# Saigo no Yoru(最後の夜)
# Imademo.... (今でも…。)

## Tham khảo
ParaDOX

***ParaDOX*** là album thứ hai của Aikawa Nanase. Album này đã từng vị trí quán quân suốt 21 tuần trong bảng xếp hạng của Oricon. *ParaDOX* được phát hành từ ngày 2 tháng 7 năm 1997. Có tất cả 1.434.960 bản đã được bán ra.

## Danh sách track
Album này gồm các track sau:
# CAT on the Street
# Tenshi no Youni Odorasete (天使のように踊らせて)
# Troublemaker (trouble mix) (トラブルメイカー)
# Akeru Koto no Nai Yoru, Shizumu Koto no Nai Taiyou (明けることのない夜　沈むことのない太陽)
# Tori ni Naretara (鳥になれたら)
# a piece of memory
# Koigokoro (恋心)
# Konna ni Aishite mo (water version) (こんなに愛しても)
# Love merry-go-round
# Sweet Emotion (S.V. mix)
# Two of us

## Tham khảo
Alexandre Pétion

**Alexandre Sabès Pétion** (2 tháng 4 năm 1770 – 29 tháng 3 năm 1818) là một vị tướng và nhà chính trị Haiti. Ông là một nhà cách mạng đã thành lập nên Cộng hòa Haiti và là tổng thổng của phía nam Cộng hòa Haiti từ năm 1806 cho đến khi mất.

## Cuộc đời
Pétion là con trai của gia đình cha là người Pháp còn mẹ là người lai da trắng và da đen. Ông sinh ra tại Port-au-Prince và học phổ thông tại Paris. Ông đã gia nhập quân của nhà cách mạng François Dominique Toussaint Louverture năm 1791 và cùng họ đánh đuổi quân Anh và Tây Ban Nha khỏi Haiti năm 1798. Năm 1799, ông gia nhập quân của tưởng Haiti André Rigaud trong một cuộc nội chiến chống lại Toussaint Louverture. Quân của ông bị đánh bại và ông phải chạy qua Pháp. Năm 1802, ông trở lại Haiti cùng với quân đội Pháp do tướng người Pháp Charles Victor Emmanuel Leclerc chỉ huy để chiếm lại hòn đảo theo lện Napoleon Bonaparte. Sau khi Pháp bị đánh bại và bị đánh bật khỏi đảo này bởi quân của Jean-Jacques Dessalines, Pétion đã phục vụ cho quân của Dessalines. Hai năm sau khi Dessalines tự xưng hoàng đế Haiti vào năm 1804, Pétion lại quay sang gia nhập quân của nhà cách mạng Haiti Henri Christophe trong một vụ lật đổ Dessalines. Dessalines đã bị ám sát. Năm 1807, Pétion đã lập một nước cộng hòa ở miền nam và tây Haiti và ông đã được bầu làm tổng thống suốt đời. Cùng lúc đó, Christophe cũng lập một vương quốc ở phía bắc và tự xưng là vua Henri I, tuyên bố chủ quyền trên toàn đảo Haiti. Năm 1811, Christophe đã triển khai cuộc chiến để hạ bệ Pétion nhưng không thành công.

Ông mất năm 1818 vì bệnh sốt vàng da.

## Tham khảo

*
Sân bay quốc tế Maputo

**Sân bay quốc tế Maputo**  là một sân bay  nằm cách thành phố Maputo – thành phố lớn nhất và là thủ đô Mozambique 3&nbsp;km về phía tây bắc.

Sân bay này có 2 phi đạo dài 3660 m và 1700 m có bề mặt rải nhựa đường.
## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
*Air Corridor (Beira, Nampula, Quelimane, Tete)
*Air Zimbabwe (Harare)
*Kenya Airways (Harare, Nairobi)
*LAM Mozambique Airlines (Beira, Chimoio, Durban, Inhambane, Johannesburg, Nairobi, Nampula, Pemba, Quelimane, Tete, Vilanculos)
*Moçambique Expresso
*South African Airways (Cape Town, Durban, Johannesburg)
*TAP Portugal (Lisbon, Johannesburg)
*Transairways (Bazaruto, Inhaca, Inhambane, Vilanculos)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Maputo Destinations
*
Arno Allan Penzias

**Arno Allan Penzias** (26 tháng 4 năm 1933  22 tháng 1 năm 2024) là nhà vật lý người Mỹ, người nhận Giải Nobel vật lý năm 1978 cùng Robert Woodrow Wilson nhờ công trình khám phá bức xạ phông vi sóng vũ trụ. Cùng với họ, Pjotr Leonidovič Kapica nhận giải thưởng này nhưng không liên quan gì đến công trình bức xạ vi sóng vũ trụ.

Arno Allan Penzias sinh ra tại München, Đức. Năm lên sáu, ông được đưa sang Anh. Sáu tháng sau, cha mẹ ông và gia đình di cư đến New York City vào năm 1940. Sau đó ông trở thành công dân Hoa Kỳ năm 1946. Ông tốt nghiệp Brooklyn Technical High School năm 1951, đậu tú tài tại City College of New York, nhận bằng cử nhân năm 1958 và bốn năm sau ông nhận học vị tiến sĩ khoa học tại cùng một trường Columbia University.

Ông qua đời vì biến chứng của bệnh Alzheimer tại một cơ sở trợ giúp sinh hoạt ở San Francisco, vào ngày 22 tháng 1 năm 2024, ở tuổi 90.

## Khám phá

Sau tốt nghiệp, ông làm việc cùng Robert Woodrow Wilson ở trung tâm nghiên cứu Bell Labs tại New Jersey với máy thu vi sóng cryogen (ở nhiệt độ siêu thấp khoảng 123 K) có độ nhạy cao dùng cho quan sát thiên văn vô tuyến. Năm 1964, hai ông phát hiện sóng nhiễu tầng số cao mà không thể giải thích nguyên gốc. Sóng nhiễu đó mang năng lượng rất thấp so với bức xạ xuất phát từ Ngân Hà đồng thời nó có cùng tính chất ở tất cả các hướng. Penzias và Wilson cho rằng, dụng cụ làm việc của mình có lẽ đã bị nhiễu do một nguồn phát sóng nào đó trên Trái Đất. Họ dự đoán và sau đó tự mình phủ nhận rằng khả năng nguồn gây nhiễu xuất phát từ New York. Cuộc kiểm tra an ten đã phát hiện ra anten bị dính đầy phân bồ câu. Tuy nhiên nhiễu sóng vẫn không được khắc phục sau khi đã làm sạch anten.

Sau khi đã loại trừ tất cả các khả năng gây nhiễu khác, họ đã công bố khám phá của mình. Về sau, nguồn sóng nhiễu này được xác định là bức xạ tự nhiên của nền vũ trụ, được hình thành từ Vụ Nổ Lớn và tồn tại như bức xạ tàn dư. Khám phá này đã khẳng định lý thuyết về Vụ Nổ Lớn, đã thay đổi nhiều giả thuyết về sự hình thành vũ trụ.

Penzias và Wilson nhận giải Henry Draper Medal năm 1977 và sau đó một năm là Giải Nobel vật lý.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Penzias
* Trang chủ Arno Penzias tại trang web Bell Labs
Sân bay quốc tế Bahrain

**Sân bay quốc tế Bahrain**  (; chuyển tự: Matar al-Bahrayn ad-Dowaly) là một sân bay ở Al Muharraq, một hòn đảo ở mũi bắc của Bahrain, phía bắc thủ đô Manama. Đây là trung tâm hoạt động của hãng Gulf Air.

Quý III năm 2006, sân bay này được đầu tư 300 triệu USD để nâng cấp nhà đỗ xe nhiều tầng và khu khu mua sắm gần tòa nhà ga chính cũng như rải lại mặt đường băng chính, hệ thống an ninh.

Sân bay này được xếp hạng 3 sao theo tổ chức Skytrax cùng với 7 sân bay khác.

## Số liệu thống kê

## Các hãng hàng không và các tuyến điểms

* Air Arabia (Sharjah)
* Air India (Cochin, Doha, Mumbai, Trivandrum)
** Indian Airlines (Calicut, Cochin, Doha)
** Air India Express (Cochin, Doha, Kozhikode, Mangalore, Mumbai, Trivandrum)
* Bahrain Air (Aleppo, Alexandria, Amman, Beirut, Damascus,  Dammam, Doha, Dubai, Kochi, Mashad)
* British Airways (Doha, London-Heathrow)
* Cathay Pacific (Dubai, Hong Kong)
* Cyprus Airlines (Larnaca)
* EgyptAir (Cairo)
* Emirates (Dubai)
* Ethiopian Airlines (Addis Ababa)
* Etihad Airways (Abu Dhabi)
* Gadair European Airlines (Madrid)
* Gulf Air (Abu Dhabi, Amman, Athens, Bangalore, Bangkok-Suvarnabhumi, Beirut, Cairo, Chennai, Cochin, Damascus, Dammam, Delhi, Dhaka, Doha, Dubai, Frankfurt, Hyderabad [starts July 1], Islamabad, Istanbul, Jakarta, Jeddah, Karachi, Kathmandu, Khartoum, Kuala Lumpur, Kuwait, Lahore, Larnaca, London-Heathrow, Manila, Mashad, Mumbai, Muscat, Paris-CharlesdeGaulle, Peshawar, Riyadh, Sanaa, Shanghai-Pudong, Shiraz, Tehran, Trivandrum)
* Iran Air (Dubai, Kuwait, Mashad, Shiraz)
* Iran Aseman Airlines (Dubai)
* Jazeera Airways (Kuwait, Dubai)
* Jet Airways (Mumbai, Kochi)
* Jordan Aviation Airlines (Aqaba)
* KLM Royal Dutch Airlines (Abu Dhabi, Amsterdam)
* Kuwait Airways (Doha, Kuwait)
* Lufthansa (Frankfurt)
* Mahan Air (Tehran-Imam Khoemeini)
* Malaysia Airlines (Kuala Lumpur) [seasonal]
* Oman Air (Doha, Muscat)
* Pakistan International Airlines (Doha, Karachi, Lahore)
* Qatar Airways (Doha)
* Royal Jordanian (Amman)
* Saudi Arabian Airlines (Jeddah, Madinah, Riyadh)
* SriLankan Airlines (Abu Dhabi, Colombo)
* Syrian Arab Airlines (Damascus)
* Tunis Air (Kuwait, Tunis)
* Turkish Airlines (Doha, Istanbul-Atatürk)
* Yemenia (Dubai, Sanaa)

## Các hãng hàng hóa
* Air France Cargo
* British Airways Cargo
* DHL Cargo
* Emirates SkyCargo
* Falcon Air Express
* Falcon Express Cargo Airlines
* FedEx Cargo
* Kalitta Air Cargo
* Lufthansa Cargo
* Martinair Cargo
* TNT Airlines
* Gulf Air Cargo
* Qatar Airways Cargo

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang mạng chính thức
*
Sân bay quốc tế Carrasco

**Sân bay quốc tế Carrasco**  là sân bay lớn nhất ở Uruguay. Sân bay này nằm ở phía bắc của Ciudad de la Costa ở Canelones, gần (phía đông) thủ đô Montevideo. Đây được xem là một trong những sân bay hiệu quả và thân thiện với du khách nhất ở khu vực Mỹ Latinh. Sân bay được đặt theo tên của Cesáreo L. Berisso, người đi tiên phong trong ngành hàng không Uruguay và đây cũng là một căn cứ không quân của Lực lượng Không quân Uruguay.

## Thông tin
Sân bay phục vụ hơn 1,5 triệu lượt khách mỗi năm và dự tính đạt 2,8 triệu lượt khách năm 2010. Năm 2003, chính phủ Uruguay đã chuyển quyền quản lý, vận hành và bảo dưỡng sân bay cho một tập đoàn đầu tư tư nhân. Hiện sân bay này đang thu phí nâng cấp sân bay. Sân bay có phần tường phủ kính mang đến sự rộng rãi và hiện đại. Tuy vậy, sân bay chỉ có một đường băng. Việc vận chuyển hành khách đến máy bay bằng xe buýt khá phổ biến ở sân bay.

### Nâng cấp, cải tạo sân bay
Ngày 3 tháng 2 năm 2007, một nhà ga mới trị giá 134 triệu USD được khởi công xây song song với đường băng 06/24. Nhà ga này theo thiết kế của kiến trúc sư Uruguay Rafael Viñoly, sẽ có khu đỗ xe có sức chứa 1200 xe, nhà ga đưa vào hoạt động ngày 29 tháng 12 năm 2009. Một nhà ga hàng hóa trị giá 7 triệu USD cũng đang được xây. Đường băng 06/24 đã được nâng cấp kéo dài lên 3200 m.

## Các hãng hàng không và các tuyến
* Aerolíneas Argentinas (Buenos Aires - Aeroparque, Buenos Aires-Ezeiza, Porto Alegre)
* Aeromás (Paysandú, Rivera, Salto, Tacuarembó)
* Air France (Paris - Charles De Gaulle) (Chỉ vận chuyển hàng hóa)
* American Airlines (Buenos Aires - Ezeiza, Miami)
* Copa Airlines (Panama City)
* Iberia (Madrid)
* GOL (Porto Alegre, São Paulo-Guarulhos)
* LAN Airlines (Santiago)
* PLUNA (Asunción, Buenos Aires - Aeroparque, Buenos Aires - Ezeiza, Córdoba, Florianópolis, Madrid, Porto Alegre, Punta del Este, Rio de Janeiro - Galeão, Santiago de Chile, São Paulo - Guarulhos)
* Sol Líneas Aéreas (Buenos Aires - Aeroparque)
* TACA 
** TACA (Lima)
* TAM Mercosur (Asunción, Buenos Aires - Ezeiza)
* TAM (São Paulo - Guarulhos)
* Varig (São Paulo - Guarulhos)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang mạng chính thức của sân bay 
* Trang mạng của nhà ga hàng hóa
Sân bay quốc tế Jacksons

**Sân by quốc tế Jacksons** , cũng gọi là **Sân bay Port Moresby**, là một sân bay nằm bên ngoài Port Moresby 8&nbsp;km, ở Papua New Guinea. Đây là sân bay lớn nhất và tấp nập nhất ở Papua New Guinea và là căn cứ chính của hãng Air Niugini, hãng hàng không quốc gia của Papua New Guinea.

## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
* Airlines PNG (Brisbane, Cairns, Daru, Fani, Gurney, Ikotama, Kerema, Kokoda, Lae, Losula, Moro, Misima Island, Onango, Papandetta, Tapini, Tufi, Wanigela, Woitape)
* Air Niugini (Alotau, Brisbane, Buka, Cairns, Goroka, Honiara, Hong Kong, Hoskins, Kavieng, Lae, Lihir Island, Madang, Manila, Manus Island, Mendi, Mount Hagen, Popondetta, Rabaul, Singapore, Sydney, Tari, Tokyo-Narita, Vanimo, Wewak)
* Islands Nationair
* Regional Air has a base at the airport.

## Các hãng trước đây
* Cathay Pacific (Hong Kong, Auckland)
* Philippine Airlines (Manila, Brisbane)
* Continental Airlines (Guam)
* Qantas (Brisbane)
* Singapore Airlines (Singapore)

## Tham khảo

* A-Z World Airports: Jacksons International Airport

## Liên kết ngoài
*
Sân bay Berne

**Sân bay Berne** , là sân  bay phục vụ Berne, Thụy Sĩ, nằm gần làng Belp. Do đó, tên gọi là sân bay **Bern Belp**.

Sân bay Berne có một đường băng dài 1.730 m rộng 30 m rải nhựa và hai đường băng dài 650 m có mặt cỏ. Xe buýt sân bay mỗi giờ có một chuyến giữa sân bay này và Ga tàu lửa Berne.
## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
*Darwin Airline (Olbia, Palma de Mallorca, Valencia, London-Stansted, Edinburgh, Lugano) [thuê bao]
*Tunisair  (Tunis) [thuê bao mùa Hè] ?
*Karthago Airlines  (Djerba) [thuê bao mùa Hè] ?
*Sky Work Airlines  (Preveza, Tabarka, Olbia, Tortoli, Elba, Ibiza, Vienna)[thuê bao mùa Hè]
*flybe (Birmingham, Southampton, Manchester, London-Gatwick) [thuê bao mùa Đông]
*Lufthansa
**Lufthansa của hãng Augsburg Airways (Munich) 
*British Airways
**British Airways của hãng Sun Air of Scandinavia (Brussels)

## Tham khảo

## Liên kếtngoài
*Trang mạng của Sân bay Berne
Sân bay Nova Lisboa

**Sân bay Humabo**  là một sân bay công ở đông bắc Huambo, một thành phố ở Angola. Trong thời thuộc đia, thành phố này có tên Nova Lisboa. Sân bay này có 1 phi đạo dài 2660 m có bề mặt rải nhựa đường.

## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
*Air 26 (Luanda)
*Air Gemini (Luanda)
*Diexim Expresso (Luanda)
*SonAir
*TAAG Angola Airlines (Catumbela, Luanda, Lubango, Menongue, Ongiva)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
*
Air Gemini

**Air Gemini** là hãng hàng không có trụ sở tại Luanda, Angola. Đây là hãng vận chuyển hành khác và hàng hóa phục vụ các nhiệm vụ nhân đạo và phục vụ ngành khai khoáng. Cơ sở chính của hãng này ở Sân bay Quatro de Fevereiro, Luanda.

## Lịch sử

Hãng này được lập năm 1999 và bắt đầu hoạt động tháng 7 năm 1999 với dịch vụ vận tải hàng hóa, đặc biệt là kim cương. Dịch vụ vận chuyển khách đã được bổ sung tháng 2 năm 2002.

## Đội máy bay

Hãng Air Gemini có các máy bay sau (tháng 3 năm 2007):

*1 Boeing 727-100
*4 Boeing 727-100C
*2 McDonnell Douglas DC-9-30

## Máy bay đã thôi sử dụng

*6 McDonnell Douglas DC-10-10

## Tham khảo
Sân bay quốc tế Hosea Kutako

**Sân bay quốc tế Windhoek Hosea Kutako**  là sân bay quốc tế chính phục vụ thủ đô Namibia Windhoek. Nằm cách thành phố 45&nbsp;km, đây là sân bay hàng đầu Namibia và đã phục vụ 514.000 lượt khách năm 2004. Sân bay này được đặt tên theo lãnh đạo Herero Hosea Kutako.

Có ít chuyến bay nội địa ở đây do sân bay nhỏ hơn, Sân bay Windhoek Eros đảm trách đối tượng khách này. Có xe buýt nối cả hai sân bay này với nhau và với thành phố Windhoek.

## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
* Air Namibia (Cape Town, Frankfurt, Johannesburg, London-Gatwick, Luanda, Maun, Victoria Falls) 
* Air Botswana (Gaborone)
* British Airways 
** British Airways của hãng Comair (Johannesburg)
* Kulula.com (Johannesburg)
* LTU International (Düsseldorf, Munich)
* South African Airways (Johannesburg)
** South African Airways của hãng South African Express (Cape Town)
* TAAG Angola Airlines (Luanda, Lubango)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Hosea Kutako International Airport from Namibia Airports Company LTD (operators of the airport)
* Private site about Sân bay quốc tế Hosea Kutako 
*
Sân bay quốc tế Tunis-Carthage

**Sân bay quốc tế Tunis-Carthage** ()  là sân bay quốc tế ở Tunis, Tunisia.

Sân bay này được đặt tên theo thành phố lịch sử Carthage nằm ngay phía bắc của sân bay này. Đây là trung tâm của các hàng hàng không Tunisair, Nouvelair Tunisia, Sevenair và Tunisavia. Năm 2004, đã có 3,4 triệu lượt khách qua sân bay này.
## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
*Air Algérie (Algiers)
*Air Europa (Barcelona, Madrid)
*Air France (Lyon, Marseilles, Nice, Paris-Charles de Gaulle, Paris-Orly)
*Air Malta (Malta)
*Alitalia (Milan-Malpensa, Rome-Fiumicino)
*British Airways (London-Gatwick)
*Corsairfly (Paris-Orly)
*EgyptAir (Cairo)
*Emirates (Dubai, Tripoli)
*Jat Airways (Belgrade)
*Jetairfly (Bruxelles)
*Libyan Airlines (Benghazi, Tripoli)
*Lufthansa (Frankfurt)
*Luxair (Luxembourg)
*Nouvelair (Monastir)
*Qatar Airways (Doha) http://www.elwatan.com/spip.php?page=article&id_article=62796 
*Royal Air Maroc (Casablanca)
*Royal Jordanian (Amman)
*Saudi Arabian Airlines (Jeddah, Medina)
*Sevenair (Malta, Palermo, Djerba, Gabes, Gafsa, Monastir, Tabarka, Tozeur)
*Syrian Arab Airlines (Damascus)
*TUIfly (Cologne/Bonn)
*Tunisair (Abidjan, Algiers, Amman, Amsterdam, Athens, Bahrain, Bamako, Barcelona, Beirut, Belgrade, Benghazi, Berlin-Schönefeld, Bordeaux, Brussels, Cairo, Casablanca, Copenhagen, Dakar, Damascus, Dubai, Dusseldorf, Frankfurt, Geneva, Hamburg, Istanbul-Atatürk, Jeddah, Kiev-Boryspil, Kuwait, Lisbon, London-Heathrow, Luxembourg, Lyon, Madrid, Marseille, Milan-Malpensa, Munich, Nice, Nouakchott, Oran, Palermo, Paris-Orly, Rome-Fiumicino, Stockholm-Arlanda, Strasbourg, Toulouse, Tripoli, Vienna, Warsaw, Zurich)
*Turkish Airlines (Istanbul-Atatürk)
*XL Airways France (Paris-Charles de Gaulle,)
## Liên kết ngoài
*
*TUNISIAN CIVIL AVIATION AND AIRPORTS AUTHORITY (OACA) 
## Tham khảo
Nghĩa địa Innocents

**Nghĩa địa Innocents** (tiếng Pháp: *Cimetière des Innocents*) là một nghĩa địa cũ của thành phố Paris, hiện nay không còn tồn tại. Xuất hiện từ trước thế kỷ 10, Innocents trước kia vốn thuộc ngoại ô thành phố, nhưng hiện nay là vị trí của quảng trường Joachim du Bellay, khu vực trung tâm của Paris.

Không biết chính xác Innocents được bắt đầu từ khi nào, nhưng vào thế kỷ 10 nghĩa trang này đã tồn tại. Vào năm 1137, để thay thế cho nhà nguyện cũ, Louis VI cho xây dựng một nhà thờ mới dành cho những đứa trẻ ngây thơ đã bị tàn sát theo truyền thuyết trong Kinh Thánh. Philippe Auguste dùng số tiền tịch thu của những người Do Thái, tiếp tục mở rộng nhà thờ, xây một bức tường bao cao 3 mét. Dần dần, nơi đây trở thành nghĩa địa của giáo khu bên tả ngạn và dành cả cho những người chết đuối ở sông Seine cùng các nạn nhân dịch bệnh.

Thế kỷ 16, diện tích nghĩa địa Innocents khoảng gần gấp đôi quảng trường Joachim du Bellay ngày nay và được trang trí bằng một vài tượng đài. Năm 1549, nhờ dịp vua Henri II lên ngôi, nhà điêu khắc Jean Goujon dựng một đài phun nước nằm gần nhà thờ. Khi vua Louis XIV cho mở rộng phố Ferronnerie, nhà để di cốt Lingères bị phá bỏ.

Tới năm 1790, vì vấn đề vệ sinh, nghĩa địa Innocents phải đóng cửa. Ước tính đã có khoảng 2 triệu người dân Paris từng được chôn cất ở đây. Các hài cốt của nghĩa địa Innocents được chuyển về Hầm mộ Paris, nhà thờ cùng các nhà để di cốt đều bị phá bỏ. Năm 1788, thành phố cho mở một chợ buôn bán ở khu vực này. Năm 1865, đài phun nước Innocents, tác phẩm của Jean Goujon, sau một vài lần thay đổi vị trí, được đặt ở trung tâm của Les Halles như hiện nay. Còn khu chợ bị đóng cửa từ năm 1858.

Khu vực của nghĩa địa Innocents ngày nay thuộc trung tâm thành phố Paris, một những khu thương mại quan trọng nhất.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Các hình ảnh về nghĩa địa Innocents
Svay Rieng (thành phố)

**Svay Rieng**, phiên âm tiếng Việt là **Xvây Riêng** hoặc **Xoài Riêng**, là thị xã tỉnh lỵ tỉnh Svay Rieng, Campuchia.

Thị xã chia thành 4 khum và 18 phum.

Tỉnh trưởng: Chiêng Ôm.

## Tham khảo
Danh sách nghĩa trang Paris

Phần lớn các nghĩa trang ở thành phố Paris hiện nay do chính quyền thành phố quản lý. Tính riêng trong nội ô, thành phố quản lý 14 nghĩa trang. Ngoài ra còn 6 nghĩa trang khác thuộc thuộc vành đai nhỏ, tuy không thuộc địa giới Paris. Phần lớn các nghĩa trang này được mở cửa vào thế kỷ 18 và 19. Các nghĩa trang trong nội ô hiện nay đều thuộc các quận vành đai, mang số lớn hơn 10. Không chỉ là những nơi chôn cất đơn thuần, các nghĩa trang còn là những không gian xanh quan trọng và được trang trí bởi nhiều tác phẩm điêu khắc. Père-Lachaise, Montparnasse, Montmartre là nơi yên nghỉ của nhiều danh nhân, cả người Pháp cũng như người nước ngoài, thu hút một lượng lớn khách du lịch tới thăm.

Paris cũng có những địa điểm khác với chức năng chôn cất. Điện Panthéon, Invalides đều là nơi yên nghỉ của nhiều danh nhân. Hầm mộ Paris, vốn là hầm khai thác đá cũ, hiện cất trữ nhiều hài cốt. Thành phố có một nghĩa trang tư nhân, Picpus nằm ở Quận 12, nơi yên nghỉ của Hầu tước La Fayette. Ngoài ra có thể kể tới nghĩa địa Innocents, từng tồn tại nhiều thế kỷ, đã bị đóng cửa vào cuối thập niên 1780. Các ngôi mộ còn nằm trong một số nhà thờ của thành phố.
## Danh sách
### Nội ô

{| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" bgcolor="#f7f8ff" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" width="90%" 
|- align="center" bgcolor="#BDBBD7"
! &nbsp;Nghĩa trang&nbsp;
! &nbsp;Quận&nbsp;
! &nbsp;Diện tích&nbsp;
! &nbsp;Số mộ phần&nbsp;
! &nbsp;Số người đã an táng&nbsp;
! &nbsp;Chôn cất mỗi năm&nbsp;
! &nbsp;Cây xanh&nbsp;
! &nbsp;Mở cửa&nbsp;
! &nbsp;Web&nbsp;
|-
| Montmartre
|style="text-align:center"|Quận 18
|style="text-align:right"|10,48 ha
|style="text-align:right"|
|
|style="text-align:right"| 
|style="text-align:right"| 
|style="text-align:right"| 1825
|style="text-align:center"|http://www.paris.fr/portail/Parcs/Portal.lut?page_id=1704  trên trang của thành phố Paris.

## Liên kết ngoài

* Les cimetières de Paris: Toussaint 2004  trên trang của thành phố Paris.
* Association des Amis et Passionnés du Père-Lachaise
Sân bay quốc tế Sir Seretse Khama

**Sân bay quốc tế Sir Seretse Khama**  là một sân bay nằm cách Gaborone 15&nbsp;km về phía bắc, là sân bay quốc tế chính của thủ đô Botswana. Sân bay này được đặt tên theo Sir Seretse Khama, tổng thống đầu tiên của Botswana. Chính phủ Botswana đã chi 61 triệu USD để phát triển sân bay này để phục vụ máy bay lớn hơn.

Hành khách đi từ sân bay đến thành phố bằng xe taxi, chưa có xe buýt
## Các hãng hàng không
* Air Botswana (Cape Town, Francistown, Harare, Johannesburg, Kasane, Maun, Tuli Block, Windhoek)
* South African Express (Cape Town, Johannesburg)

## Liên kết ngoài
* 

## Tham khảo
Phum

**Phum** () là đơn vị cư trú đồng thời là tổ chức xã hội cổ truyền của người Khmer ở nông thôn Nam Bộ Việt Nam cũng như tại Campuchia. 
 
## Việt Nam
Tại Việt Nam, phum là một kiểu cụm dân cư và nhiều phum hợp thành sóc (ស្រុក). Người đứng đầu phum là meh phum (mẹ phum). Phum trong tiếng Khmer có nghĩa là "vườn". Trong phạm vi một mảnh vườn có từ một đến nhiều gia đình (thường là 4, 5 gia đình) cùng huyết thống cư trú. Có hàng rào tre xanh bao quanh, có cổng phum, trong hàng rào có nhà ở, chuồng gia súc, đất vườn hay rẫy, mỗi phum đều có tên gọi riêng, thường là tên ông tổ tạo lập phum đặt ra.

## Campuchia
Ở Campuchia phum là đơn vị hành chính cấp bốn tại quốc gia này, dưới khum (ឃុំ). Người đứng đầu về mặt hành chính của phum là trưởng phum, thường có (các) vị phó trưởng phum giúp việc. Các trưởng phum có trách nhiệm báo cáo cho người đứng đầu khum (meh khum). Các trưởng phum thuộc quyền quản lý của Bộ Nội vụ Campuchia, cơ quan chịu trách nhiệm về các vấn đề hành chính và an ninh công cộng. Trước năm 2006, các trưởng phum được chính quyền khum chỉ định và cần có sự phê chuẩn của bộ Nội vụ sau khi được các khum đề cử. Tuy nhiên, năm 2006 Campuchia đã tổ chức cuộc bầu cử đầu tiên để người dân đi bầu chức vụ trưởng phum.

## Xem thêm
*Thôn
*Sóc
*Làng
*Bản

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sân bay Bobo Dioulasso

**Sân bay Bobo Dioulasso**  là sân bay ở Bobo Dioulasso, Burkina Faso. Sân bay này có 1 đường cất hạ cánh có chiều dài 3300 m, bề mặt rải nhựa đường. Sân bay này nằm ở độ cao 461 m trên mực nước biển.

## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện chỉ có một hãng hàng không hoạt động tại đây với các tuyến điểm sau:
*Air Burkina (Abidjan, Bamako, Dakar, Ouagadougou)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
* 
*
Sân bay Ouagadougou

**Sân bay Ouagadougou**  là một sân bay ở trung tâm thành phố Ouagadougou ở Burkina Faso.

Năm 2004, sân bay này phục vụ 241.466 lượt khách (tăng 18,5% so với năm 2003).

## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
* Afriqiyah Airways (Bamako, Tripoli)
* Air Algérie (Algiers)
* Air Burkina (Abidjan, Accra, Bamako, Bobo-Dioulasso, Cotonou, Dakar, Lomé, Niamey, Paris-Orly)
* Air France (Niamey, Paris-Charles de Gaulle)
* Air Ivoire (Abidjan, Niamey)
* Air Senegal International (Bamako, Dakar)
* Antrak Air (Accra)
* Compagnie Aérienne du Mali (Abidjan, Bamako, Lome, Niamey,Conackry, Douala, Libreville,Dakar)
* Royal Air Maroc (Casablanca)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Tunis

**Tunis** ( **) là thủ đô và thành phố lớn nhất của Tunisia. Vùng đại đô thị Tunis, thường được gọi là *Grand Tunis*, có chừng 2.700.000 dân.

Tọa lạc gần một vịnh Địa Trung Hải lớn (Vịnh Tunis), sát cạnh hồ Tunis và cảng La Goulette (Ḥalq il-Wād). thành phố trải dọc theo đồng bằng duyên hải và các ngọn đồi bao quanh. Trong trung tâm hiện đại là khu phố cổ thời thuộc địa.

Thành phố có Sân bay quốc tế Tunis-Carthage.

Kinh tế của thành phố này chủ yếu là du lịch, mua bán dầu olive và thảm.

Medina (khu phố cổ) của Tunis được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1979.

## Địa lý

### Khí hậu

Tunis có khí hậu Địa Trung Hải (phân loại khí hậu Köppen *Csa*).

## Tham khảo

## Thư mục

* 
* 
* 

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức