open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muggle

**Muggle** là một từ được dùng trong bộ truyện Harry Potter của J. K. Rowling, dùng để chỉ người không có khả năng sử dụng pháp thuật và không được sinh ra trong thế giới phù thủy. (Người không có phép thuật mà có cha mẹ là phù thủy được gọi là Á phù thủy- Squib). Do sự phổ biến của bộ truyện Harry Potter, từ này được dùng trong thực tế khá rộng rãi và đã được đưa vào một số từ điển tiếng Anh.

## Harry Potter
Từ **Muggle** thỉnh thoảng được dùng với nghĩa xấu trong *Harry Potter*, được xuất bản lần đầu vào năm 1997. Vì từ "Muggle" được dùng để chỉ người không là thành viên của cộng đồng phù thủy nên Muggle là người bình thường. Theo lời J. K. Rowling, 1/4 số học sinh của Hogwarts có cha mẹ là phù thủy, và có cả những học sinh chỉ có cha hoặc mẹ là phù thủy. Những học sinh này được gọi là lai, cả những đứa trẻ với tổ tiên có quan hệ gần là Muggle cũng được gọi là lai.

Trong *Harry Potter*, những người không có pháp thuật được coi là ngốc nghếch, ngớ ngẩn hoàn toàn không biết gì về thế giới phù thủy ngay giữa họ. Nếu như người không có pháp thuật thấy việc sử dụng pháp thuật, Bộ Pháp thuật sẽ đưa những người đến để làm cho họ quên đi sự việc này.

Tuy nhiên một số Muggle biết được sự tồn tại của thế giới phù thủy. Họ bao gồm cha mẹ của những đứa trẻ có pháp thuật, như cha mẹ của Hermione Granger, Thủ tướng Anh (và các người tiền nhiệm), gia đình Dursley và vợ chồng của các phù thủy.

## Những Muggle đáng chú ý trong Harry Potter
* Petunia Dursley
* Vernon Dursley
* Dudley Dursley
* Marge Dursley
* Frank Bryce
* Thủ tướng Muggle
* Ông bà Granger, cha mẹ của Hermione

## Các sử dụng sau này
Hiện nay từ "muggle" được dùng khá phổ biến, tương tự với nghĩa của nó trong Harry Potter.

* "Muggle" được đưa vào Từ điển Tiếng Anh Oxford vào năm 2003, với nghĩa "người ngu ngốc, ngờ nghệch"

* "Muggle" được dùng trong tiếng Anh bởi thành viên của các nhóm người cho rằng những hoạt động của họ có bao gồm pháp thuật (như hacker)  nói về những người không thuộc nhóm.

## Liên kết ngoài
Võ Quý

**Võ Quý** (31 tháng 12 năm 1929 – 10 tháng 1 năm 2017) là nhà giáo, nhà sinh học, nhà điểu học người Việt Nam. Ông là người tiên phong và đạt nhiều thành tựu trong nghiên cứu bảo vệ môi trường. Ông là người đầu tiên của Châu Á được trao giải thưởng Hành tinh xanh của IUCN

Ông sinh ra tại vùng đất giàu truyền thống hiếu học xã Yên Hồ, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Ông qua đời năm 2017, thọ 88 tuổi.

## Sự nghiệp
Võ Quý có học vị tiến sĩ khoa học và được phong học hàm Giáo sư.

## Giải thưởng
* Năm 1988: GS Võ Quý được tặng Huy chương vàng về thành tích bảo vệ động vật hoang dã và xây dựng khu bảo vệ thiên nhiên do Quỹ Bảo vệ Thiên nhiên Quốc tế (WWF) trao tặng.
* Năm 1992: GS là người Việt Nam đầu tiên và duy nhất cho đến ngày hôm nay nhận bằng Danh dự của Chương trình Môi trường của Liên hiệp quốc.
* Năm 1994: GS nhận huy chương của Hiệp hội Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (IUCN) và giải thưởng hạng nhất của Đức về bảo vệ môi trường sinh thái.
* Năm 1995: Nhận giải thưởng về môi trường của Trường đại học Michigan (Mỹ).
* Năm 2003: Nhận phần thưởng *"Hành tinh màu xanh"* do IUCN trao tặng với những giải pháp cải tạo môi trường thế giới và dự báo về sự phát triển môi trường trong tương lai. Trị giá giải thưởng là 50 triệu yên, tương đương 6 tỷ đồng Việt Nam
:Đây là một giải thưởng quốc tế lớn nhất về môi trường, có giá trị tương đương với giải Nobel (vì Nobel không có phần thưởng dành cho môi trường) được trao cho những cá nhân và tổ chức đã có thành tích nổi bật trong lĩnh vực này.

*Nhà giáo Nhân dân của Việt Nam.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Một nhà khoa học Việt Nam nhận giải thưởng ''"Trái đất xanh"'' tại Nhật Bản
* Giáo sư Võ Quý dành toàn bộ 6 tỷ đồng giải thưởng để bảo vệ môi trường
Sân bay quốc tế Bandaranaike

**Sân bay Quốc tế Bandaranaike** (Airport codes|CMB|VCBI) là một trong hai cảng hàng không quốc tế của Sri Lanka. Sân bay này nằm tại Katunayaka, cách thủ đô Colombo 35&nbsp;km về phía bắc. Sân bay này do công ty dịch vụ hàng không và sân bay Sri Lanka quản lý. Sân bay có một đường băng dài 3350 m.
## Các hãng hành không đang hoạt động và điểm đến
* Air Arabia (Sharjah) 
* Air India 
** Air-India Express (Chennai) 
* Indian Airlines (Chennai) 
* Air Italy (Milan-Malpensa, Verona) 
* Austrian Airlines (Vienna) 
* Blue Panorama (Milan-Malpensa) 
* Condor Airlines (Frankfurt) 
* Edelweiss Air (Zurich) 
* Emirates (Dubai, Jakarta, Malé, Singapore) 
*FitsAir (Tp. Hồ Chí Minh) **Chuyến bay đặc biệt** 
* Jet Airways (Chennai) 
* Jet Lite (Bangalore, Chennai) 
* Kuwait Airways (Kuwait, Jakarta) 
* Malaysia Airlines (Kuala Lumpur, Male) 
* Martinair (Amsterdam) 
* Qatar Airways (Doha) 
* RAK Airways (Ras Al Khaimah) 
* Royal Jordanian (Amman) 
* Saudi Arabian Airlines (Dammam, Jeddah, Riyadh) 
* Singapore Airlines (Singapore) 
* SriLankan Airlines (Abu Dhabi, Bangalore, Bangkok-Suvarnabhumi, Beijing, Channai, Coimbatore, Doha, Dubai, Delhi, Dammam, Frankfurt, Goa, Hong Kong, Hyderabad, Kuala Lumpur, London-Heathrow, Male, Paris Charles de Gaulle, Karachi, Kuwait, Singapore, Tokyo-Narita) 
* Thai Airways International (Bangkok-Suvarnabhumi)
*Vietnam Airlines (Tp. Hồ Chí Minh) **Chuyến bay đặc biệt**

## Hàng hóa
* China Airlines Cargo 
* Emirates SkyCargo 
* Expo Aviation 
* Korean Air Cargo 
* Singapore Airlines Cargo 
* Transmile Air Services

## Các hãng đã từng hoạt động tại sân bay này
* Aeroflot 
* Air Ceylon (Chuyển cho Air Lanka) 
* Air Maldives 
* AOM French Airlines 
* British Airways 
* British Overseas Airways Corporation (BOAC) (Chuyển từ British European Airways tới British Airways) 
* Cyprus Airways 
* Czech Airlines 
* Etihad Airways (đang phục hồi)
* Gulf Air 
* KLM Royal Dutch Airlines 
* Mahan Air 
* Middle East Airlines 
* Qantas Empire Airways (QEA) 
* Royal Nepal Airlines 
* Swissair (Chuyển cho Swiss International Airlines) 
* Trans World Airlines (TWA) 
* UTA Airlines (Chuyển cho Air France) 
* Oman Air

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*The Official BIA Airport Website
Vi khuẩn Gram âm

**Vi khuẩn Gram âm** là một nhóm các loại vi khuẩn không giữ được Tím tinh thể khi cho phản ứng với hoá chất thử nghiệm theo tiêu chuẩn nhuộm Gram. Tiêu chuẩn này được dùng để phân chia vi khuẩn làm hai loại *Gram âm* và *[[Gram dương]]* - dựa theo khác biệt của vỏ tế bào.

Trong khi vi khuẩn Gram dương giữ sắc xanh sau khi rửa qua rượu, vi khuẩn gram âm thì không - và hóa sắc đỏ hay hồng. Do vi khuẩn gram dương có vỏ ngoài (màng tế bào) dày hơn nên sau khi nhuộm Xanh Methylene và để trong 1 phút, xanh metylen sẽ ngấm vào sâu trong lớp màng tế bào do đó khi rửa qua rượu vẫn giữ được sắc xanh của xanh metylen. Đây là tiêu chuẩn để so sánh, đánh giá độ dày mỏng lớp vách tế bào của vi khuẩn.

## Tham khảo
Số đại số nguyên

Trong toán học, một **số đại số nguyên** (đôi khi gọi là *số nguyên đại số*) là một nghiệm (thực hoặc phức) của một đa thức với các hệ số nguyên và có hệ số của số hạng bậc cao nhất bằng 1. Điều kiện này tổng quát từ chỗ phân biệt số nguyên *n* (là nghiệm của *x* - *n* = 0) và số hữu tỷ a/b (là nghiệm của phương trình *bx* - *a* = 0).

Theo thuật ngữ hiện đại hơn, vành các số đại số nguyên là bao đóng nguyên của vành các số nguyên trong trường các số đại số. Một số x là số đại số nguyên nếu **Z**[x] là sinh hữu hạn như một nhóm abel, mà thường gọi là một **Z**-module.

Các số đại số nguyên tạo thành vành nguyên của trường số đại số, chẳng hạn các số nguyên Gauss nằm trong trường các số hữu tỷ Gauss và các số nguyên Eisenstein nằm trong trường **Q**( \sqrt 3).

## Tính đóng
Nếu *P*(*x*) là một đa thức nguyên thủy (primitive) có hệ số nguyên nhưng có hệ số cao nhất khác 1, và *P* là đa thức bất khả quy trên **Q**, thì không nghiệm nào của *P* là số đại số. Ở đây từ **nguyên thủy ** có nghĩa là các hệ số của *P* là số nguyên tố cùng nhau (coprime), do đó không thể chia nó cho một hằng số nguyên, (nghĩa là ước số chung lớn nhất của tập các hệ số của *P* là 1; điều kiện này rộng rãi hơn điều kiện các hệ số là nguyên tố từng cặp)

Tổng, hiệu và tích của hai số đại số nguyên là số đại số nguyên. 
Căn bậc nguyên của một số dại số nguyên là một số dại số nguyên; đa thức nhận nó làm nghiệm có thể nhận được nhờ việc thay x=yn trong đa thức của x. Chẳng hạn, thay x=y2 vào x2+x+1 và phân tích thành (y2+y+1)(y2-y+1), là các đa thức bất khả quy cho nghiệm là căn bậc hai của x.

Một công thức bao gồm các phép khai căn, cộng và nhân các số đại số nguyên cho kết quả là một số đại số nguyên; nhưng không phải tất cả các số đại số nguyên đều có công thức như vậy: hầu hết các nghiệm của các phương trình bậc năm không có dạng này.

Tổng quát hơn, mọi nghiệm của đa thức với hệ số cao nhất bằng 1 với hệ số là các số đại số nguyên cũng là các số đại số nguyên. Nói cách khác các số đại số nguyên tạo thành một vành bao đóng nguyên trong mở rộng bất kỳ của nó.

Các số đại số nguyên là một miền Bézout.

Richard Schroeppel đã chứng minh rằng nếu một số được tạo thanhg từ các số nguyên với các phép khai căn, cộng, nhân và *cả phép chia*, *và chính nó là một số đại số nguyên*, thì nó có thể được tạo thành mà không cần phép chia. Chẳng hạn, tỷ lệ vàng, φ, là

:\frac{1 + \sqrt{5}}{2} = \sqrt[3]{2 + \sqrt{5}} = \sqrt[3]{1 + 2 \varphi} .

## Tham khảo

For the theorem by Schroeppel: Eric W. Weisstein, Radical Integer at MathWorld. The claim in Weisstein about cubics is mistaken; and *radical integer* is a nonce word.

## Xem thêm
* Order (ring theory)
* Quadratic irrational
* Số đại số
* 

## Liên kết ngoài
Cư M'gar (huyện)

**Cư M'gar** (đọc là /*chư-mờ-ga*/) là một huyện thuộc tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

## Địa lý
Huyện Cư M'gar nằm ở phía bắc tỉnh Đắk Lắk, có vị trí địa lý:
* Phía đông giáp huyện Krông Búk và thị xã Buôn Hồ
* Phía tây giáp huyện Buôn Đôn
* Phía nam giáp thành phố Buôn Ma Thuột và huyện Krông Pắc.
* Phía bắc giáp các huyện Ea H'leo và Ea Súp.

## Hành chính
Huyện Cư M'gar có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Quảng Phú (huyện lỵ), Ea Pốk và 15 xã: Cư Dliê M'nông, Cư M'gar, Cư Suê, Cuôr Đăng, Ea Drơng, Ea H'đing, Ea Kiết, Ea Kpam, Ea Kuếh, Ea M'Droh, Ea M'nang, Ea Tar, Ea Tul, Quảng Hiệp, Quảng Tiến.

## Lịch sử
Cư M'gar là tên theo tiếng Êđê là cách gọi của bà con với ngọn núi lửa đã tắt từ lâu. Đây là ngọn núi nằm tại trung tâm huyện.

Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, vùng đất Cư M'gar thuộc các quận Ban Mê Thuột và Buôn Hồ, tỉnh Darlac. Sau năm 1975, địa bàn huyện ngày nay là một phần huyện Krông Búk.

Ngày 23 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 15-HĐBT. Theo đó, tách 6 xã: Cư M'gar, Cư Suê, Ea H'đing, Ea Pốk, Ea Tar, Quảng Phú thuộc huyện Ea Súp và 2 xã: Cuôr Đăng, Ea Tul thuộc huyện Krông Búk để thành lập huyện Cư M'gar.

Khi mới thành lập, huyện Cư M'gar có 8 xã: Cư M'gar, Cư Suê, Cuôr Đăng, Ea H'đing, Ea Pốk, Ea Tar, Ea Tul và Quảng Phú (trung tâm huyện).

Ngày 6 tháng 3 năm 1984, chuyển xã Ea Pốk thành thị trấn Ea Pốk.

Ngày 22 tháng 2 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 20-HĐBT. Theo đó:
*Thành lập xã Ea M'nang trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của thị trấn Ea Pốk
*Chia xã Cuôr Đăng thành 2 xã: Cuôr Đăng và Ea Drơng.

Trong giai đoạn 1988-1994, huyện thành lập thêm 4 xã: Cư Dliê M'nông, Ea Kiết, Ea Kpam và Ea M'Droh.

Ngày 9 tháng 1 năm 1998, chia xã Quảng Phú thành thị trấn Quảng Phú (thị trấn huyện lỵ huyện Cư M'gar) và xã Quảng Tiến.

Ngày 31 tháng 12 năm 2002, thành lập xã Quảng Hiệp trên cơ sở 5.470 ha diện tích tự nhiên và 10.092 người của xã Ea M'Dróh.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết 22/2003/QH11 chia tỉnh Đắk Lắk thành hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông, huyện Cư M'gar thuộc tỉnh Đắk Lăk.

Ngày 16 tháng 5 năm 2006, thành lập xã Ea Kuếh trên cơ sở 10.914 ha diện tích tự nhiên và 5.384 người của xã Ea Kiết.

Huyện Cư M'gar có 2 thị trấn và 15 xã như hiện nay.

Ngày 30 tháng 10 năm 2020, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 1396/QĐ-BXD công nhận thị trấn Quảng Phú là đô thị loại IV.

## Người nổi tiếng
Huyện là nơi sinh ra ông Y Ngông Niê Kdăm, chủ tịch hội đồng dân tộc của Quốc hội Việt Nam (1988 – 1997) và Hoa hậu hoàn vũ Việt Nam 2017 H'Hen Niê, hoa hậu người đồng bào dân tộc thiểu số đầu tiên Việt Nam.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*Trang thông tin điện tử huyện Cư Mgar
*Bản đồ online trên wikimapia
Danh sách công ty trên sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam

Dưới đây là danh sách các công ty niêm yết tại sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), theo thứ tự mã giao dịch chứng khoán.

__NOTOC__

## B

## C

## D

## E

## F

## G

## H

## I

## J

## K

## L

## M

## N

## O

## P

## Q

## R

## S

## T

## U

## V

## W

## X

## Y

## Z

## Bảng tổng hợp công ty trên sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam

## Xem thêm
* Danh sách công ty Việt Nam
* Danh sách tỷ phú Việt Nam theo giá trị tài sản
* Danh sách 10 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam

## Ghi chú
# Bắt đầu giao dịch tại sàn Hà Nội ngày..., chuyển sàn Thành phố Hồ Chí Minh ngày...

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trung tâm giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh 
*Danh sách các tổ chức đăng ký giao dịch tại Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội
*Ủy ban chứng khoán Việt Nam
*VCBS LIVE BOARD - ĐỒ THỊ THỜI GIAN THỰC
Phương trình trạng thái khí lý tưởng

**Phương trình trạng thái khí lý tưởng**, đôi khi còn gọi là **Phương trình Clapeyron-Mendeleev**, là một phương trình thể hiện mối liên hệ giữa các đại lượng áp suất, thể tích, và nhiệt độ của một khối khí lý tưởng nằm trong cân bằng nhiệt động lực học. Nó cũng được sử dụng như là một cách đơn giản để ước lượng hành vi của khối khí trong các điều kiện khác nhau, mặc dù vẫn còn một số hạn chế. Người đầu tiên viết ra phương trình này là Benoit Clapeyron vào năm 1834 như một sự kết hợp kinh nghiệm của định luật Boyle, định luật Charles và định luật Avogadro. Phương trình này có dạng:

:pV = nRT = nk_\text{B}N_\text{A}T = TNk_\text{B}

với: 
:p là áp suất tuyệt đối của khối khí,
:V là thể tích của khối khí,
:n là số mol của khối khí,
:R là hằng số khí ,
:T là nhiệt độ tuyệt đối của khối khí,
:k_\text{B} là hằng số Boltzmann,
:N_\text{A} là hằng số Avogadro,
:N là mật độ (số phân tử) của khối khí,

Trong hệ đo lường quốc tế, *p* đo bằng pascal, *V* đo bằng mét khối, *T* đo bằng kelvin và *n* đo bằng mol thì hằng số *R* là:
:8.314462 \left[m^3 \cdot Pa \cdot mol^{-1} \cdot K^{-1} \right]

Trong hệ đo lường khác, giá trị của *R* cũng hay được dùng là \frac{22.4}{273} \approx 0.0821 \left[l \cdot atm \cdot mol^{-1} \cdot K^{-1} \right].

Phương trình này chỉ là gần đúng cho các khí thực. Nó sẽ chính xác hơn nếu khí thực nằm trong trạng thái gần với khí lý tưởng, như cho các khí đơn nguyên tử, ở nhiệt độ cao và áp suất thấp. Phương trình này bỏ qua kích thước của các hạt trong chất khí so với toàn bộ thể tích của khí, cũng như bỏ qua tương tác giữa các hạt, ngoài tương tác va chạm đàn hồi tại khoảng cách vô cùng nhỏ giữa chúng. Với khí thực các phương trình trạng thái khác như phương trình Van der Waals có tính đến các hiệu ứng kể trên và chính xác hơn.

## Xem thêm
* Phương trình trạng thái
* Khí lý tưởng

## Tham khảo
Khí lý tưởng

**Khí lý tưởng** là một loại chất khí tưởng tượng chứa các hạt giống nhau có kích thước vô cùng nhỏ so với thể tích của khối khí và không tương tác với nhau, chúng chỉ va chạm đàn hồi với tường bao quanh khối khí.

Khí lý tưởng mô tả như trên có thể là xấp xỉ gần đúng cho **khí thực**, dù cho khí thực không có các tính chất trên. Khi khí thực ở trạng thái áp suất cao và nhiệt độ thấp, lực tương tác giữa các hạt trong khí (các phân tử hay nguyên tử) có ảnh hưởng đáng kể trong các tính chất của khí.

## Các loại khí lý tưởng

* khí lý tưởng cổ điển, tuân thủ thống kê Maxwell-Boltzmann
* khí lý tưởng lượng tử tuân thủ thống kê Bose
* khí lý tưởng lượng tử tuân thủ thống kê Fermi

Khí lý tưởng cổ điển có thể lại được chia làm hai loại. Loại thứ nhất thuần túy cổ điển và entropy của chúng có thể cộng với một hằng số vô định. Loại thứ hai là giới hạn ở nhiệt độ cao của hai loại khí lý tưởng lượng tử, và hằng số cộng thêm vào entropy được xác định.
## Khí lý tưởng nhiệt động lực học cổ điển
### Vĩ mô
### Mô hình vi mô
## Nhiệt dung
## Entropy
## Tiềm năng nhiệt động lực

## Vận tốc âm thanh
## Bảng phương trình khí lý tưởng
## Khí lượng tử lý tưởng
### Khí Boltzmann lý tưởng
### Khí Bose và Fermi lý tưởng

## Xem thêm
* Phương trình trạng thái khí lý tưởng
* Thuyết động học
* Nguyên lý 1 nhiệt động lực học 
* Nguyên lý 2 nhiệt động lực học

## Tham khảo
Chích chòe

**Chích chòe** là tên gọi chung để chỉ một số loài chim kích thước trung bình, ăn sâu bọ (một số loài còn ăn cả các loại quả mọng và các loại quả khác) trong các chi *[[Copsychus]]* *sensu lato* và *[[Enicurus]]*. Trước đây chúng được phân loại trong họ Hoét (Turdidae), nhưng hiện nay thông thường hay được coi là một phần của họ Đớp ruồi (Muscicapidae).

Các loài chim này sinh sống trong các cánh rừng và vườn ở châu Phi và châu Á.

## Các loài
* Chi *Copsychus* (bao gồm cả *Trichixos*, *Saxicoloides* và *Kittacincla*): Chích chòe than, chích chòe lửa và đồng minh.
** *[[Copsychus albospecularis]]*: Chích chòe Madagascar
** *[[Copsychus mindanensis]]*: Chích chòe Philippines, mới tách ra từ chích chòe than như là một loài riêng biệt (theo Sheldon *và ctv.*, 2009).
** *[[Copsychus saularis]]*: Chích chòe than hay chích chòe phương Đông
** *[[Copsychus sechellarum]]*: Chích chòe Seychelles
** *[[Copsychus albiventris]]*: Chích chòe lửa Andaman
** *[[Copsychus cebuensis]]*: Chích chòe lửa đen
** *[[Copsychus luzoniensis]]*: Chích chòe lửa trán trắng
** *[[Copsychus malabaricus]]*: Chích chòe lửa hay chích chòe đuôi trắng
** *[[Copsychus niger]]*: Chích chòe lửa huyệt trắng
** *[[Copsychus stricklandii]]*: Chích chòe lửa chỏm đầu trắng
** *[[Copsychus pyrropygus]]*: Chích chòe lửa đuôi hung
** *[[Copsychus fulicatus]]*: Chích chòe Ấn Độ, oanh Ấn Độ
* Chi *[[Chích chòe nước|Enicurus]]*: 8 loài chích chòe nước.
** *[[Enicurus borneensis]]*: Chích chòe nước Borneo.
** *[[Enicurus immaculatus]]*: Chích chòe nước lưng đen
** *[[Enicurus leschenaulti]]*: Chích chòe nước đầu trắng
** *[[Enicurus maculatus]]*: Chích chòe nước đốm trắng hay chích chòe nước lưng đốm
** *[[Enicurus ruficapillus]]*: Chích chòe nước gáy hạt dẻ
** *[[Enicurus schistaceus]]*: Chích chòe nước trán trắng hay chích chòe nước lưng xám
** *[[Enicurus scouleri]]*: Chích chòe nước nhỏ
** *[[Enicurus velatus]]*: Chích chòe nước Sunda

## Chú thích

## Tham khảo
Chích chòe nước

**Chích chòe nước** là các loài chim nhỏ ăn sâu bọ thuộc chi ***Enicurus***. Trước đây chúng được phân loại trong họ Hoét (Turdidae), nhưng hiện nay thông thường được coi là một phần của họ Đớp ruồi (Muscicapidae). Chúng có đuôi dài và chẻ hình cái nĩa.

Đây là các loài chim sống trong rừng ở khu vực Đông Nam Á, chủ yếu gắn liền với các cánh rừng và suối nước thuộc khu vực miền núi. Phần lớn các loài làm tổ trong các kẽ nứt của núi đá, đẻ từ 2 tới 4 trứng.

## Các loài
Chi này bao gồm các loài sau:
* *[[Enicurus borneensis]]*: Chích chòe nước Borneo.
* *[[Enicurus immaculatus]]*: Chích chòe nước lưng đen
* *[[Enicurus leschenaulti]]*: Chích chòe nước đầu trắng
* *[[Enicurus maculatus]]*: Chích chòe nước đốm trắng hay chích chòe nước lưng đốm
* *[[Enicurus ruficapillus]]*: Chích chòe nước gáy hạt dẻ
* *[[Enicurus schistaceus]]*: Chích chòe nước trán trắng hay chích chòe nước lưng xám
* *[[Enicurus scouleri]]*: Chích chòe nước nhỏ
* *[[Enicurus velatus]]*: Chích chòe nước Sunda

## Chú thích

## Xem thêm
*Chích chòe

## Tham khảo
Khí (định hướng)

**Khí** có thể là:

* Chất khí (gas)
* Không khí (air)
* Khí quyển (atmosphere)
* Khí hậu (climate)
* Khí công (qigong)
* Khí trong triết học (qi)
Khí thực

**Khí thực** có thể là:
*các chất khí trong thực tiễn, mà tính chất cơ bản được khí lý tưởng mô phỏng theo, trong một số mô hình lý thuyết vật lý
* hiện tượng khí thực, trong đó chất lỏng sôi khi áp suất giảm xuống nhỏ hơn hoặc bằng áp suất hóa hơi bảo hòa

## Chú thích
Chất khí

Các **chất khí** là tập hợp các nguyên tử hay phân tử hay các hạt nói chung trong đó các hạt có thể tự do chuyển động trong không gian. Lực tương tác giữa các hạt rất yếu, và các hạt chủ yếu tương tác với nhau qua va chạm ngẫu nhiên, hoặc với thành chứa. Các hạt chuyển động với tốc độ và hướng ngẫu nhiên, và các vận tốc của các hạt chỉ thay đổi đáng kể thông qua các va chạm ngẫu nhiên với nhau hoặc với thành vật chứa.
* Các chất khí trong cuộc sống thường được coi là một trong bốn trạng thái vật chất quan trọng nhất. Các trạng thái kia là chất rắn, chất lỏng và plasma. Các chất thông thường thường tồn tại ở trạng thái rắn ở nhiệt độ thấp, chuyển sang trạng thái lỏng ở nhiệt độ cao hơn (thông qua hiện tượng nóng chảy), rồi sang **trạng thái khí** khi nhiệt độ được tiếp tục nâng lên (hiện tượng bay hơi), và cuối cùng là sang trạng thái plasma ở nhiệt độ đủ cao. Cũng có những chất có thể chuyển ngay từ trạng thái rắn sang trạng thái khí ở điều kiện thích hợp (hiện tượng thăng hoa).
Mặc dù chuyển động của các hạt trong chất khí là ngẫu nhiên, vận tốc của chúng có thể được mô tả theo thống kê bằng các phân bố như phân bố Maxwell-Boltzmann, phân bố Fermi hay phân bố Bose. Các phân bố này cho thấy sự phụ thuộc của dải biến đổi của vận tốc, cũng như vận tốc trung bình, vào nhiệt độ. Nhiệt độ càng cao thì vận tốc trung bình của các hạt càng tăng và ngược lại.

## Xem thêm
* Trạng thái vật chất
* Khí lý tưởng
* Thuyết động học phân tử

## Tham khảo

* John D. Anderson. Modern Compressible Flow: Third Edition New York, NY: McGraw-Hill, 2004. ISBN 0-07-124136-1
* Philip Hill and Carl Peterson. Mechanics and Thermodynamics of Propulsion: Second Edition Addison-Wesley, 1992. ISBN 0-201-14659-2
* John D. Anderson. Fundamentals of Aerodynamics: Fourth Edition New York, NY: McGraw-Hill, 2007. ISBN 978-0-07-295046-5 ISBN 0-07-295046-3
* National Aeronautics and Space Administration (NASA). Animated Gas Lab. Truy cập February, 2008.
* Georgia State University. HyperPhysics. Truy cập February, 2008.
* Antony Lewis WordWeb. Truy cập February, 2008.
* Northwestern Michigan College The Gaseous State. Truy cập February, 2008.
Huân chương Chiến thắng

**Huân chương Chiến thắng** là một loại huân chương của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, đặt ra theo Sắc lệnh số 54-SL ngày 2 tháng 2 năm 1958 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Theo Luật Thi đua - Khen thưởng (ban hành ngày 26 tháng 11 năm 2003) thì Huân chương Chiến thắng không còn nằm trong thang bậc khen thưởng của Nhà nước Việt Nam.

Huân chương Chiến thắng để tặng hoặc truy tặng những quân nhân đã có công xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam và chiến đấu thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Những người có thành tích dưới mức tiêu chuẩn thưởng Huân chương Chiến thắng hạng ba thì được thưởng Huy chương Chiến thắng.

Huân chương Chiến thắng có ba hạng, được phân biệt bằng số vạch màu vàng trên dải và cuống huân chương: hạng nhất có 3 vạch, hạng nhì có 2 vạch, hạng ba có 1 vạch. Thẩm quyền tặng, truy tặng Huân chương Chiến thắng do Chủ tịch nước quyết định. Khi mới được đặt ra, thẩm quyền tặng, truy tặng Huân chương Chiến thắng được giao cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - Tổng Tư lệnh - Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định.

## Đối tượng và tiêu chuẩn khen thưởng

Quân nhân tham gia bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương trong thời kỳ kháng chiến, luôn trung thành với cách mạng, đã có công trong việc xây dựng quân đội và chiến đấu trong thời kỳ kháng chiến, không phạm sai lầm nghiêm trọng lúc ở quân đội cũng như khi công tác ngoài quân đội được thưởng Huân chương Chiến thắng với các hạng huân chương như sau:

**1. Huân chương Chiến thắng hạng nhất để tặng hoặc truy tặng cho:**

*Cán bộ cấp đại đoàn hoặc tương đương cấp đó trở lên và giữ chức vụ ấy được 1 năm trở lên trong thời kỳ kháng chiến.
*Cán bộ cấp trung đoàn hoặc tương đương cấp đó, đã giữ chức vụ ấy liên tục 5 năm trở lên trong thời kỳ kháng chiến, luôn luôn tích cực công tác.

**2. Huân chương Chiến thắng hạng nhì để tặng hoặc truy tặng cho:**

*Cán bộ cấp đại đoàn hoặc tương đương cấp đó trở lên, giữ chức vụ ấy chưa được 1 năm trong thời kỳ kháng chiến.
*Cán bộ cấp trung đoàn và cấp tiểu đoàn hoặc tương đương cấp đó, đã giữ chức vụ ấy được 1 năm trở lên trong thời kỳ kháng chiến.
*Cán bộ cấp đại đội hoặc tương đương cấp đó, đã giữ chức vụ ấy 5 năm trở lên trong thời kỳ kháng chiến, luôn luôn tích cực công tác.

**3. Huân chương Chiến thắng hạng ba để tặng hoặc truy tặng cho:**

*Cán bộ cấp trung đoàn, tiểu đoàn hoặc tương đương các cấp đó, giữ chức vụ ấy chưa được 1 năm trong thời kỳ kháng chiến.
*Cán bộ cấp trung đội và tiểu đội hoặc tương đương các cấp đó, giữ chức vụ ấy được 1 năm trong thời kỳ kháng chiến.
*Cán bộ cấp tiểu đội và chiến sĩ có 5 năm tuổi quân trở lên, luôn luôn tích cực công tác.

## Xem thêm
* Huân chương Chiến thắng (Liên Xô)
## Tham khảo
Rắn (định hướng)

**Rắn** có thể là:
*loài rắn, một loại động vật bò sát không có chân
*trạng thái rắn của vật chất
Khí (triết học)

**Khí** (氣) là khái niệm cơ bản của văn hóa và triết học truyền thống Trung Quốc. Ý nghĩa tượng hình của chữ khí 氣 là "hơi (气) bốc lên từ gạo (米) đang nấu." 

## Khí và võ thuật
Khí trong võ thuật được hiểu là luồng chảy của nguồn năng lượng trong cơ thể.

## Xem thêm
* Tẩu hỏa nhập ma

## Tham khảo
Bánh phở

**Bánh phở** là một dạng mì gạo, dùng làm nguyên liệu chính cho các món phở. Ngoài những thành phần khác như là nước phở, thịt, gia vị... thì bánh phở quyết định đến chất lượng của một bát (tô) phở. Riêng ở làng Chũ Lục Ngạn, Bắc Giang bánh phở khô có tên gọi khác là mỳ chũ.

## Một số tiêu chuẩn
Bánh phở cũng cần có một số tiêu chuẩn cơ bản để có thể tạo nên 1 tô phở ngon:
*Về hình thức: bánh phở có tiết diện chữ nhật, dày khoảng 1,5 mm, rộng 3–4&nbsp;mm, vuông cạnh, dài hơn 20 cm
*Về màu sắc: bánh trắng đục, mặt ngoài láng đều không rỗ mặt
*Về vị giác: ăn vào có vị bùi, ngọt như cơm.
*Có độ dai, dẻo
*An toàn thực phẩm: không dùng các thành phần hóa chất xử lý ngâm gạo, trộn trong bột hoặc phun phủ trên bề mặt để tăng cường các đặc tính trên, chỉ dùng các phương pháp tự nhiên.
Tránh sự nhầm lẫn giữa bánh phở và bánh hủ tiếu của Trung Hoa, bánh phở có dạng trong hơn là bánh hủ tiếu, và độ ẩm của nước trong bánh phở cũng ít hơn, cho nên độ dai của bánh phở có phần cao hơn.
Những nhà hàng phục vụ Phở ở nước ngoài, vì lý do sản xuất, cũng như thiếu kiến thức về món ăn và loại thực phẩm này nên vẫn hay sử dụng bánh hủ tiếu để dùng trong việc chế biến một tô phở, và hơn một nửa số thực khách là những người lớn lên ở hải ngoại nên cũng không thể phân biệt.

## Phương pháp sản xuất bánh phở ở Việt Nam
### Sản xuất thủ công
*Xử lý gạo: vo sạch, nhặt bỏ sạn cát, hạt cỏ và thành phần lạ khác. Ngâm gạo trong khoảng thời gian hơn 4 giờ. Sau đó vớt ra để ráo.
*Xay gạo đã ngâm bằng cối đá nghiền mịn với nước ra dung dịch bột nước
*Hấp bánh: bột được pha loãng, tráng đều trên mặt vải nồi hấp, hấp chín bằng hơi nước.
*Bánh chín được hong khô bằng gió, hoặc để tự nhiên, trên bề mặt tráng dầu chống dính
*Bánh được cắt bằng trục cán, loại 2 trục quay tay

### Sản xuất với các thiết bị
Để giảm bớt lao động thủ công, tăng năng suất, sản lượng lớn, trong các xí nghiệp, công ty, các lò ở địa phương chuyên sản xuất bánh phở, hủ tiếu, bánh tráng... đã trang bị các dây chuyền xử lý các công đoạn tự động hoặc bán tự động.

Ngoài ra để chủ động trong sản xuất bánh phở cho riêng thương hiệu của mình, các tiệm phở lớn có khuynh hướng trang bị 1 máy sản xuất bánh phở mini, với đặc điểm nhỏ gọn, tự động hóa cao, với công thức **bột khô** ổn định an toàn, dễ bảo quản, hương vị riêng.

## Xem thêm
* Phở

## Chú thích

## Tham khảo
Rắn ráo

**Rắn ráo** (danh pháp hai phần: ***Ptyas korros***) hay còn gọi **ngù thinh** (người Tày), **ngù sla** (người Nùng) **ngù xinh** (người Thái), **rắn lãi** là một loài rắn thuộc họ Rắn nước (*Colubridae*) đặc hữu ở vùng Đông Nam Á.

## Mô tả
Đây là một loài rắn không có nọc độc. Đuôi rắn có màu ôliu và các vảy có màu sẫm ở phần rìa, trên các phần dày nhất của thân có các dải màu nâu nhạt mờ, nhưng mất dần đi khi chúng lớn. Mắt tương đối lớn. Chiều dài đầu và thân ; đuôi .

## Sinh thái và tập tính
Rắn ráo sống trong rừng, trảng cỏ, bụi ven đường ven nương rẫy và cả trong nhà của con người. Chúng leo trèo, bơi lặn giỏi, thường chủ động bò đi tìm mồi một mình vào ban ngày.

Chúng săn bắt chuột, ếch, nhái và các loài động vật có xương sống nhỏ khác nhưng không thấy ăn cá như rắn nước.

Rắn đực có hai dương hành, khi giao phối rắn đực chỉ sử dụng một dương hành. Con đực có thể giao phối với nhiều con cái, trái lại con cái chỉ giao phối một lần. Thời gian giao phối có thể kéo dài từ nửa giờ đến vài giờ hay hơn nữa. Sau khi giao phối, tinh trùng nằm trong ống dẫn trứng của rắn cái trong nhiều tháng đến vài năm.

Mùa sinh sản thay đổi tùy theo địa phương, nhưng nói chung trong phạm vi từ tháng 4 tới tháng 8, thường đẻ trứng trong các tổ mối nhằm đảm bảo nhiệt độ và độ ẩm ổn định của một lò ấp trứng tự nhiên, và khi những con non nở ra chúng có thể tìm ngay mối và ấu trùng mối để ăn. Rắn ráo đẻ 10 - 12 trứng mỗi lứa.
## Phân bổ
Loài rắn này phân bổ rộng khắp trong khu vực Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Nam Á, kéo dài tới một vài đảo thuộc Indonesia.
## Sử dụng
Tại Việt Nam, và một số nước trong khu vực đông nam á người ta thường bắt Rắn ráo để chế biến món ăn là chính vì thịt rắn ráo có vị ngọt, xương cũng mềm không cứng và không có mùi như nhiều loài rắn khác, ngoài ra người ta cũng dùng rắn ráo để ngâm rượu cùng một số loài rắn như hổ mang, rắn lục, cạp nong, cạp nia hay các vị thuốc khác trong các loại rượu tam xà, ngũ xà.
## Xem thêm
* Rắn ráo trâu (*Ptyas mucosus*).

## Hình ảnh

Tập tin:ZamenisKorrosRooij.jpg
Tập tin:Preserved specimens - Kunming Natural History Museum of Zoology - DSC02416.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
* 
* Ahsan, M. Farid và Shayla Parvin, 2001. The first record of Ptyas korros (Colubridae) from Bangladesh. Asiatic Herpetological Research. 9: 23-24
* Lazell J.D., 1998, Morphology and the status of the snake genus "Ptyas". Herpetological Review 29 (3): 134
* Schlegel, H. 1837 Essai sur la physionomie des serpens. Partie Généralxxviii +251 S. + Partie Descriptiv606 S. + xvi. La Haye (J. Kips, J. HZ. et W. P. van Stockum)

## Liên kết ngoài

* Rắn ráo trên SVRVN
* Rắn ráo trong cơ sở dữ liệu của EMBL

* Rắn ráo
* Hình ảnh Rắn ráo 
* Rắn ráo tìm thấy ở Borneo
Hồ Titicaca

**Hồ Titicaca** là hồ cao nhất thế giới có thể đi thuyền được http://www.highestlake.com/highest-lake-world.html , ở độ cao 3,812 m (12,507 feet) trên mực nước biển. Tọa lạc trên đỉnh Altiplano trong dãy Andes trên biên giới của Peru và Bolivia, tại 16°S 69°W, Titicaca có độ sâu trung bình là 107 m http://www.ilec.or.jp/database/sam/dsam04.html , và độ sâu tối đa là 281 m. Phần tây của hồ thuộc về vùng Puno của Peru, và phần đông thuộc về Bolivian La Paz Department.

Có hơn 25 con sông chảy vào hồ Titicaca, và hồ có 41 hòn đảo, một số có cư dân đông đúc.

Titicaca được cung cấp bởi nước mưa và nước tan ra từ các tảng băng trên các dãy núi lởm chởm tiếp giáp với Altiplano. Nó thoát nước ra sông Desaguadero, chảy về phía nam qua Bolivia đến hồ Poopó. Điều này chỉ tính đến ít hơn 5% lượng nước mất đi từ hồ, tuy nhiên, phần còn lại gây ra bởi sự bốc hơi do gió mạnh và sức nóng mặt trời tại độ cao này.


## Các hòn đảo

### Uros
Titicaca là đáng kể khi tính đến dân số sống trên Uros, một nhóm khoảng 43 đảo nhân tạo được làm thành từ các bãi sậy nổi. Những hòn đảo này đã trở thành một điểm thu hút du khách chính cho Peru, có các chuyến tham gia từ thành phố ven hồ Puno.

### Taquile
Dân của Taquile, xa khỏi bờ từ Puno, được biết đến bởi các đồ dệt bằng tay tinh xảo, thuộc loại chất lượng cao nhất ở Peru. Hòn đảo này thu hút nhiều du khách hàng năm.

### Amantaní
Amantaní là một hòn đảo nhỏ khác trong hồ Titicaca được cư ngụ bởi những người nói tiếng Quechua. Khoảng 800 gia đình sống trong sáu làng nhỏ trên hòn đảo tròn 15 kilomet vuông. Có hai đỉnh núi, gọi là Pachatata (Cha Đất) và Pachamama (Mẹ Đất), và những di tích đổ nát từ thời cổ đại Inca. Sườn đồi nâng lên từ hồ được chia bậc thang và được trồng lúa mì, khoai tây và rau. Đa số các cánh đồng nhỏ sử dụng lao động thủ công. Các hàng rào đá dài phân chia các cánh đồng, gia súc như cừu và alpaca gặm cỏ trên sườn đồi.

Không có xe hơi và khách sạn trên đảo. Chỉ có một vài cửa hàng nhỏ bán các thứ cơ bản, có một trạm xá và trường học. Điện được sản xuất bằng máy phát điện và giới hạn trong một vài giờ trong ngày.

Một số gia đình ở Amantaní phục vụ thức ăn hay nghỉ lại qua đêm cho khách du lịch, được bố trí thông qua các tuyến du lịch. Khách thường lấy một ít thức ăn (dầu ăn, gạo, đường) như là món quà nhỏ.

### Isla Del Sol

Hay còn gọi là Đảo Mặt Trời, là hòn đảo trên hồ Titicaca, thuộc về lãnh thổ Bolivia. Diện tích đảo vào khoảng 21&nbsp;km², vốn được cho là nơi khởi nguồn của nền văn minh Inca. Nằm bên cạnh là Đảo Mặt Trăng, cả hai hiện có rất nhiều những di tích của người Inca và là một điểm du lịch nổi tiếng.

## Liên quan
Sau thất bại trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương (1879–83), Bolivia đã phải nhường lại một phần lãnh thổ cho Chile, trở thành nước không có biển. Vì vậy hiện nay ở hồ Titicaca có một căn cứ hải quân của Bolivia.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* World lake database entry for Lake Titicaca 
* Bolivian Navy and Naval Ensign
* Many notable facts, including a detailed history
* Ancient Temple found under the waters of Lake Titicaca
Hệ số tán xạ

**Hệ số tán xạ** của một mẩu vật chất là tỷ lệ năng lượng của bức xạ điện từ (hay dòng vật chất) bị đổi hướng lan truyền khi đi qua một đơn vị độ dày của mẩu vật chất này.

Cụ thể:
:&beta; = -*dI*/*ds* × 1/*I*

với:
*β là hệ số tán xạ,
*I là cường độ dòng vật chất
**dI* là độ thay đổi của cường độ dòng vật chất truyền thẳng (không bị lệch hướng) khi đi qua mẩu vật chất có độ dày *ds*

Như vậy, hệ số tán xạ có thứ nguyên là nghịch đảo của chiều dài. Trong hệ đo lường quốc tế, nó được đo bằng 1/mét.

## Phụ thuộc vào góc tán xạ
Lượng dòng vật chất bị lệch hướng sau khi truyền qua một mẩu vật chất phụ thuộc vào góc lệch (góc tán xạ).

Trong nhiều trường hợp, có thể phân tích sự phụ thuộc vào góc tán xạ, θ, theo:
:&beta;(&theta;) = &beta; *P*(&theta;)
Với β chỉ độ lớn của tổng lượng dòng vật chất bị lệch hướng (hệ số tán xạ thuần) và *P*(θ) là hàm tán xạ đã chuẩn hoá.
## Vật chất chứa các hạt
Trong nhiều trường hợp, vật chất tham gia vào sự tán xạ chứa trong nó nhiều hạt nhỏ. Các hạt này có thể giống nhau hay khác nhau và trực tiếp gây ra sự lệch hướng đi của dòng bức xạ chiếu vào; trong khi không gian giữa các hạt không ảnh hưởng đến sự lan truyền của dòng bức xạ.

Mỗi hạt có thể được đặc trưng bởi khả năng làm lệch hướng đi của dòng bức xạ theo mặt cắt tán xạ của chúng. Nếu mẩu vật chất chứa các hạt giống nhau với mật độ thể tích *n* thì mối liên hệ giữa hệ số tán xạ, β, của mẩu vật chất và mặt cắt tán xạ của từng hạt, σ, là:
:&beta; = *n* &sigma;

Nếu mẩu vật chất chứa các hạt khác nhau, mỗi loại có mật độ *n**i* và mặt cắt tán xạ σi thì:
:&beta; = Σ *n**i* &sigma;*i*

## Tham khảo

*H. C. van de Hulst, *Light Scattering by Small Particles*, Dover Publications, 1981, ISBN 0486642283
## Xem thêm
*hệ số hấp thụ
Mặt cắt tán xạ

**Mặt cắt tán xạ** của một hạt vật chất là khái niệm đặc trưng cho khả năng mà dòng vật chất đi qua hạt này bị đổi hướng lan truyền. Nó được coi là diện tích vuông góc với dòng bức xạ, có tâm đặt tại hạt vật chất, mà trong vùng này mọi bức xạ đều bị đổi hướng và ngoài vùng đó bức xạ không bị đổi hướng.

Mặt cắt tán xạ có thứ nguyên là diện tích. Trong hệ đo lường quốc tế, nó được đo bằng mét vuông.
## Ví dụ
Ví dụ xét một quả cầu với bán kính *r*, đứng yên và một dòng các hạt nhỏ chiếu qua. Những hạt nào có đường đi nằm trong vùng diện tích hình tròn, là hình chiếu của quả cầu lên mặt phẳng vuông góc với dòng các hạt chuyển động, sẽ va vào quả cầu và bị lệch hướng. Diện tích này là &pi;*r*2, và đó là mặt cắt tán xạ của quả cầu:
:&sigma; = &pi;*r*2

Ví dụ khác, trong tán xạ Rutherford, mặt cắt tán xạ của các nguyên tử vàng đối với dòng hạt alpha có động năng *E* và số nguyên tử *Z*, được tính bởi Ernest Rutherford là:
:\sigma = \pi Z^2 (ke^2/E)^2(\frac{1+cos\theta}{1-cos\theta})
với:
**e* là điện tích nguyên tố
**k* là hằng số tĩnh điện
*&theta; là góc tán xạ

## Xem thêm
*hệ số tán xạ

## Tham khảo
Suất phản chiếu tán xạ đơn

**Suất phản chiếu tán xạ đơn** của một mẩu vật chất là đặc trưng cho khả năng tán xạ của nó khi nằm trên đường lan truyền của dòng bức xạ điện từ hay dòng hạt, khi so sánh với khả năng hấp thụ dòng bức xạ này của mẩu vật chất. Cụ thể nó là tỷ số giữa phần năng lượng của dòng hạt bị lệch hướng khi qua mẩu vật chất, trên tổng năng lượng của dòng hạt không tiếp tục lan truyền theo hướng đi cũ (do đã bị lệch hướng hay đã bị hấp thụ).

Đại lượng vật lý này không có thứ nguyên, và giá trị nằm trong khoảng [0,1].

Một mẩu vật chất hấp thụ hoàn toàn bức xạ hay dòng hạt qua nó thì có suất phản chiếu tán xạ đơn bằng không. Mẩu vật chất không hề hấp thụ mà chỉ làm lệch hướng dòng hạt qua nó thì có suất phản chiếu tán xạ đơn bằng 1.

Suất phản chiếu tán xạ đơn là một trong ba thông số thường gặp của vật chất trong các nghiên cứu về quá trình truyền xạ (tán xạ và hấp thụ) qua chúng. Hai thông số còn lại là hệ số tán xạ và hàm tán xạ.

## Công thức
Suất phản chiếu tán xạ đơn, ω, của một mẩu vật chất có thể được tính bằng:
:&omega; = &beta;*s*/(&beta;*s*+&beta;*a*)
với:
*β*s* là hệ số tán xạ
*β*a* là hệ số hấp thụ

## Xem thêm
*hệ số tán xạ
*hàm tán xạ

## Tham khảo
Hàm tán xạ

**Hàm tán xạ**, trong các hiện tượng tán xạ, là hàm số thể hiện sự phụ thuộc của phần năng lượng của dòng hạt bị lệch đi khi truyền qua một mẩu vật chất vào góc lệch (góc tán xạ).

Góc lệch, trên toạ độ cầu, có thể được thể hiện bằng hai thông số, góc phương vị, &phi;, và góc thiên đỉnh, &theta;. Hàm tán xạ thường được chuẩn hoá theo hai góc này và thoả mãn:
:	\int_{0}^{\pi} \int_{0}^{2\pi} P(\phi,\theta)\, d\phi \, d\theta = 4\pi

Trong nhiều trường hợp, hàm tán xạ chỉ phụ thuộc vào góc thiên đỉnh. Lúc đó điều kiện chuẩn hóa là:
:	\int_{0}^{\pi} P(\theta)\, d\theta = 2

Góc thiên đỉnh có thể thường được thay bằng cos của nó trong nhiều công thức:
:	\int_{-1}^{1} P(\mu)\, d\mu = 2
với:
*&mu; = cos(&theta;)
## Vật chất chứa các hạt
Trong nhiều trường hợp, vật chất tham gia vào sự tán xạ chứa trong nó nhiều hạt nhỏ. Các hạt này có thể giống nhau hay khác nhau và trực tiếp gây ra sự lệch hướng đi của dòng bức xạ chiếu vào; trong khi không gian giữa các hạt không ảnh hưởng đến sự lan truyền của dòng bức xạ.

Mỗi hạt có thể được đặc trưng bởi khả năng làm lệch hướng đi của dòng bức xạ theo mặt cắt tán xạ và hàm tán xạ riêng của chúng. Nếu mẩu vật chất chứa các hạt giống nhau với mật độ thể tích *n* thì hàm tán xạ của toàn bộ mẩu vật chất giống hệt hàm tán xạ riêng của từng hạt.

Nếu mẩu vật chất chứa các hạt khác nhau, mỗi loại có mật độ *n**i* và mặt cắt tán xạ &sigma;*i* cùng hàm tán xạ riêng *P**i*(&theta;) thì:
:P(\theta) = \frac{\sum_{i=1}^N n_i \sigma_i P_i(\theta)}{\sum_{i=1}^N n_i \sigma_i} 
## Ví dụ
Trong nghiên cứu sự lan truyền của ánh sáng trong khí quyển, một hàm tán xạ hay được sử dụng để xấp xỉ và đơn giản hóa tính toán là hàm tán xạ Henyey-Greenstein.

## Xem thêm
*hệ số tán xạ

## Tham khảo
Nem

**Nem** là một trong những món ăn của người Việt, tùy theo địa phương có thể có các cách hiểu sau:
*Nem rán (phương ngữ Bắc Bộ) hay chả giò (phương ngữ Nam Bộ): là loại thức ăn bao gồm thịt xay, các loại rau, tôm, cua được cuốn bằng bánh đa nem phải *rán* chín mới ăn được với nước chấm.
*Nem cuốn (phương ngữ Bắc Bộ) hay gỏi cuốn (phương ngữ Nam Bộ): các nguyên liệu động vật (thịt, cá, trứng v.v.) chín kết hợp với các loại rau sống, cuốn trong lá nem và ăn trực tiếp với nước sốt, nước mắm.
*Nem chua là loại thịt lợn còn sống lên men trộn thính, tỏi, ớt, sau khoảng 3 ngày thịt chín có thể ăn được nếu được treo vào nơi thoáng mát, hoặc trên giàn bếp.
**Nem chua Thanh Hóa: Đặc sản Thanh Hóa.
**Nem Lai Vung: Đặc sản Đồng Tháp.
*Nem chua rán là một loại nem làm từ thịt lợn xay và bì lợn theo công thức cũng như quy trình khá gần gũi với nem chua và được rán vàng trong dầu ăn (hoặc nướng).
*Nem nướng hay nem lụi là loại thức ăn từ thịt heo còn sống và nướng ăn ngay không qua lên men.
*Nem bì với nguyên liệu chính là bì hay da lợn thái nhỏ hay xắt nhỏ thành sợi có thể thêm thịt nạc vai chiên chín, bì và mỡ luộc sau gói lá ổi hoặc lá chuối để chua mới ăn. Miền Trung và miền Nam còn gọi là tré. Nổi tiếng có tré Quảng Nam, Đà Nẵng.
*Nem chạo làm từ bì lợn luộc thái chỉ, thịt mỡ luộc thái hạt lựu, trộn với thính gạo, ăn cùng lá (hoặc quả) sung, lá đinh lăng.
*Nem tai, gần tương tự như nem chạo, dùng tai lợn luộc thái thật mỏng, trộn thính, lá chanh thái chỉ, ớt và chút bột canh, thường dùng lá nem gói kèm với lá sung, lá đinh lăng, lá mơ tam thể và chấm nước chấm chua ngọt dịu.
Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á

**Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á** () là sự kiện thể thao quy mô cấp châu lục diễn ra hai năm một lần được triển khai theo ý tưởng của Hội đồng Olympic châu Á (OCA), mục đích nhằm tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị và hoà bình giữa các nước châu Á. Đại hội lần đầu tiên được tổ chức tại Băng Cốc, Thái Lan từ ngày 12 tháng 11 đến 19 tháng 11 năm 2005 với 37 nước và vùng lãnh thổ đã tham gia thi đấu. Lần thứ hai được tổ chức năm 2007 tại Ma Cao, Trung Quốc. Việt Nam giành quyền đăng cai tổ chức vào năm 2009.

Đại hội này là một sự kiện đặc biệt dành cho ngành truyền hình và thể thao và không nằm trong khuôn khổ Đại hội Thể thao châu Á, chỉ quy tụ những môn thể thao phi-Olympic (những môn thể thao địa phương mà Ủy ban Olympic Quốc tế chưa công nhận). Chương trình thể thao sẽ bao gồm từ 6 đến 8 môn thể thao gây được sức hút với ngành truyền hình, như: thể thao điện tử, thể thao cực độ, thể dục nhịp điệu, nhào lộn, điền kinh trong nhà, khiêu vũ thể thao, futsal (bóng đá trong nhà), billard & snooker, lặn chân vịt, và bơi bể ngắn 25m.

Với sự thay đổi chu kỳ thể thao trên khắp thế giới, năm 2013, đại hội này và Đại hội Thể thao Võ thuật châu Á sẽ sáp nhập làm một dưới sự quản lý của OCA, được tổ chức mỗi lần ba năm. Sự thay đổi này có thể dẫn đến việc gia tăng số sự kiện thể thao lên 6 trong lịch tổ chức của OCA.

## Các kỳ đại hội

Số lượng huy chương vàng cho mỗi đoàn được nêu trong ngoặc.

## Bảng tổng sắp huy chương mọi thời đại

## Các môn thể thao

*
*
*
*
*
*
* Cờ vua ()
*
*
*
* Múa rồng và Múa sư ()

* Thể thao điện tử ()
* Lặn ()
*
*
*
*
*
*
* Kickboxing ()
* Kurash ()
* Muay Thái ()

* Pencak silat ()
* Bi sắt ()
* Lướt ván ()
*
*
* Đá cầu ()
* Việt võ đạo ()
* Cờ vây ()
*
*

## Chú thích
Chim cút

**Chim cút**, còn gọi là **chim cay**, là một tên gọi chung cho một số chi chim có kích thước trung bình trong họ Trĩ (*Phasianidae*), hoặc trong họ Odontophoridae (chim cút Tân thế giới) cùng bộ. Bài này chỉ nói về các loài sinh sống trong khu vực Cựu Thế giới thuộc họ Trĩ mà thôi. Các loài chim cút Tân thế giới không có quan hệ họ hàng gần, nhưng chúng cũng được gọi là chim cút do bề ngoài và các hành vi tập tính khá giống với các loài chim cút Cựu thế giới.

## Đặc điểm

Các loài cun cút Cựu thế giới đôi khi cũng được gọi là chim cút, nhưng chúng thuộc về họ Turnicidae và chúng không phải là chim cút thật sự, cũng như chưa thấy ở đâu nuôi chúng với mục đích lấy thịt hay trứng ở quy mô thương mại như các loài chim cút thực sự. Chim cút là các loài chim nhỏ, mập mạp sống trên đất liền. Chúng là các loài chim ăn hạt, nhưng cũng ăn cả sâu bọ và các con mồi nhỏ tương tự. Chúng làm tổ trên mặt đất. Một số loài chim cút được nuôi với số lượng lớn trong các trang trại. Chúng bao gồm cút Nhật Bản, cũng được biết đến như là chim cút coturnix, được nuôi giữ chủ yếu để sản xuất trứng và được bán rộng khắp thế giới.

## Các loài
*Chi *[[Coturnix]]*, đồng nghĩa: ''Excalfactoria''.
***[[Coturnix adansonii]]*, chim cút lam châu Phi
***[[Coturnix chinensis]]*, chim cút ngực lam, quế hoa tước, chim cút Trung Quốc
***[[Coturnix coromandelica]]*, chim cút Ấn Độ
***[[Coturnix coturnix]]*, cút thường
***[[Coturnix delegorguei]]*, chim cút Harlequin
***[[Coturnix japonica]]*, cút Nhật Bản hay chim đỗ quyên
***[[Coturnix novaezelandiae]]*, chim cút New Zealand, tuyệt chủng
***[[Coturnix pectoralis]]*, chim cút Úc
***[[Coturnix ypsilophora]]*, chim cút Brown
***[[Coturnix gomerae]]*, chim cút Canary - chim tiền sử
*Chi *[[Anurophasis]]*
***[[Anurophasis monorthonyx]]*, chim cút núi tuyết
*Chi *[[Perdicula]]*
***[[Perdicula argoondah]]*, chim cút rừng núi đá
***[[Perdicula asiatica]]*, chim cút rừng Nam Á
***[[Perdicula erythrorhyncha]]*, chim cút rừng Ấn Độ
***[[Perdicula manipurensis]]*, chim cút rừng Manipur
*Chi *[[Ophrysia superciliosa|Ophrysia]]*
***[[Ophrysia superciliosa]]*, chim cút Himalaya, cực kỳ nguy cấp/tuyệt chủng
## Chú thích

## Tham khảo

## Xem thêm
*Họ Cun cút
*Họ Cút Tân thế giới
*Các món ăn từ chim cút
Ronato Alcano

**Ronato Alcano** (sinh ngày 27 tháng 7 năm 1972 tại Calamba, Laguna) là một vận động viên bi-a Philippines và là vô địch bi-a thể loại 9 bi thế giới năm 2006.

Trước đó, Alcano đã từng vô địch giải Vòng quanh châu Á *(San Miguel Beer Asian 9-ball tour Champion)* diễn ra tại Philippines.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin vắn tắt về Ronato Alcano  trên trang chủ của giải vô địch bi-a 9 bi thế giới năm 2006.
Giải vô địch bi-a 9 bi thế giới 2006

**Giải vô địch bi-a 9 bi thế giới 2006** là giải vô địch bi-a 9 bi diễn ra hàng năm lần thứ 18, được tổ chức tại thủ đô Manila của Philippines từ ngày 4 đến 12 tháng 11 năm 2006 do Hiệp hội Bi-a thế giới tổ chức. Cơ thủ chủ nhà Ronato Alcano lần đầu tiên giành ngôi vô địch, sau khi thắng Ralf Souquet 17-11 ở chung kết.

## Thể thức
128 cơ thủ chia ra làm 32 bảng 4 người, đấu vòng tròn một lượt chọn 2 người đầu bảng vào vòng đánh loại trực tiếp. 64 kỳ thủ qua vòng bảng đánh loại trực tiếp gồm 6 vòng đấu chọn ra nhà vô địch. Như vậy hai kỳ thủ lọt vào chung kết thi đấu tổng cộng 9 trận. Các trận vòng bảng đánh chạm 8, hai vòng loại trực tiếp đầu tiên đánh chạm 10, ba vòng loại tiếp theo (vòng 1/8 đến bán kết) đánh chạm 11, trận chung kết đánh chạm 17.

## Các bảng vòng ngoài
**In đậm**: Kỳ thủ hạt giống của bảng

### Bảng 1

### Bảng 2

### Bảng 3

### Bảng 4

### Bảng 5

### Bảng 6

### Bảng 7

### Bảng 8

### Bảng 9

### Bảng 10

### Bảng 11

### Bảng 12

### Bảng 13

### Bảng 14

### Bảng 15

### Bảng 16

### Bảng 17

### Bảng 18

### Bảng 19

### Bảng 20

### Bảng 21

### Bảng 22

### Bảng 23

### Bảng 24

### Bảng 25

### Bảng 26

### Bảng 27

### Bảng 28

### Bảng 29

### Bảng 30

### Bảng 31

### Bảng 32

## Vòng loại trực tiếp
### Nhánh trên

### Nhánh dưới

### Chung kết

## Tham khảo

* Thông tin lưu trữ trên trang csns.ca

## Liên kết ngoài
*Trang chủ của giải vô địch bi-a 9 bi thế giới
Trần Phùng Phú Trân

**Trần Phùng Phú Trân** (chữ Hán phồn thể: 陳馮富珍; chữ Hán giản thể: 陈冯富珍), tên tiếng Anh là **Margaret Chan (Fung Fu-chun)**, sinh năm 1947 tại Hồng Kông, là Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Trước đó, bà từng là Cục trưởng Cục Y tế Hồng Kông (1994-2003), đại diện của Tổng Giám đốc WHO phụ trách về cúm gia cầm và trước khi được bầu làm Tổng Giám đốc, bà là trợ lý Tổng Giám đốc về các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đối với tất cả sinh vật sống trên trái đất.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang WHO:
**Director-General's office
**Director-General: Dr Margaret Chan 
**Director-General election (2006)
Đổng Kiến Hoa

**Đổng Kiến Hoa** (chữ Hán phồn thể: 董建華; chữ Hán giản thể: 董建华; bính âm: Dǒng Jiànhuá; ) (sinh ngày 29 tháng 5 năm 1937) là Trưởng Đặc khu Hồng Kông từ năm 1997 đến 2005.

Đổng Kiến Hoa sinh ngày 29 tháng 5 năm 1937 tại Thượng Hải, Trung Quốc, trong gia đình một nhà tài phiệt ngành hàng hải. Năm 1947, gia đình ông chuyển tới Hong Kong. Năm 1960, ông tốt nghiệp đại học Liverpool, Anh, chuyên ngành kỹ thuật hàng hải. Từ năm 1960 đến 1969, ông làm việc cho hãng General Electric của Mỹ. Sau đó, ông trở về Hồng Kông để tham gia quản lý việc kinh doanh trong công ty hàng hải Orient Oversea Container Line của gia đình. Năm 1997, sau khi Hồng Kông được trao trả về cho Trung Quốc, ông trở thành Trưởng Đặc khu đầu tiên của Đặc khu hành chính này.

Từ năm 2005 đến 2023, ông là Phó Chủ tịch Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc.

## Xem thêm

* Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
* Đặc khu trưởng Hồng Kông

## Tham khảo

## Liên kết ngoài