Họ Cóc tía

**Họ Cóc tía** (***Bombinatoridae***) là một họ trong bộ Không đuôi (*Anura*). Các loài cóc thuộc họ này có phần bụng với màu đỏ hay vàng sặc sỡ, các nghiên cứu chỉ ra rằng chúng là những loài cóc chứa rất nhiều chất độc. Họ này bao gồm hai chi là *[[Chi Cóc đầu bẹt|Barbourula]]* và *[[Chi Cóc tía|Bombina]]*, cả hai đều là những loài cóc có thân hình dẹp.

Chi *Bombina* chứa 6-8 loài cóc có nhiều nốt sần trên da, bán thủy sinh và đáng chú ý nhất là phần bụng với các sắc màu sặc sỡ. Chúng thường thể hiện phản xạ cóc tía khi bị quấy rối. Con vật sẽ uốn cong lưng và các chân để lộ ra phần bụng có màu sặc sỡ và có thể lật ngửa người ra. Hành động này là để cảnh báo cho những động vật ăn thịt biết rằng chúng chứa rất nhiều chất độc. Hành vi phát ra âm thanh ở một vài loài cóc tía trong chi *[[Bombina]]* bất thường do chúng phát ra âm thanh khi hít không khí vào chứ không phải thở ra như ở các loài cóc, ếch, nhái khác. Chúng đẻ các quả trứng nhuộm màu trong ao hồ.

Các loài trong chi *[[Barbourula]]* có tại các đảo ở Philippines và Borneo, trong khi các loài của chi *[[Bombina]]* có thể tìm thấy ở nhiều nơi tại đại lục Á-Âu. Các loài cóc thuộc chi *Barbourula* có màu ít sặc sỡ hơn so với các loài chi *Bombina* và có các ngón chân có màng. Hiện nay vẫn chưa biết gì về nòng nọc của các loài chi *[[Barbourula]]*.

Người ta cho rằng chi *Barbourula* là trung gian giữa hai chi *[[chi Cóc lưỡi tròn|Discoglossus]]* và *Bombina*, nhưng có quan hệ gần gũi hơn với chi thứ hai và vì thế được bổ sung vào họ *[[Bombinatoridae]]* khi họ này được tách ra từ họ Cóc lưỡi tròn (*Discoglossidae*).

Các hóa thạch của các loài tương tự như chi *Bombina* được biết đến từ thế Pliocen tới thế Pleistocen; nhưng người ta vẫn chưa tìm thấy hóa thạch nào của chi *Barbourula*.

## Phân loại
*Chi ***[[Chi Cóc đầu bẹt|Barbourula]]***
** *[[Barbourula busuangensis]]* Taylor và Noble, 1924: Cóc đầu bẹt Philippine, cóc nhiệt đới Busuanga
** *[[Cóc đầu bẹt Borneo|Barbourula kalimantanensis]]* Iskandar, 1978: Cóc đầu bẹt Borneo, cóc nhiệt đới Kalimantan
*Chi ***[[Chi Cóc tía|Bombina]]***
** *[[Cóc tía châu Âu|Bombina bombina]]* L., 1761: Cóc tía châu Âu, cóc tía bụng đỏ. Có ở Trung và Đông Âu.
** *[[Cóc tía Lợi Xuyên|Bombina lichuanensis]]* Ye & Fei, trong Ye, Fei & Hu, 1993: Cóc tía Lợi Xuyên, cóc tía chân màng lớn. Có ở huyện cấp thị Lợi Xuyên (châu tự trị Ân Thi, tỉnh Hồ Bắc) và huyện tự trị dân tộc Di Mã Biên (địa cấp thị Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên).
** *[[Cóc tía|Bombina maxima]]* Boulenger, 1905 - Cóc tía, cóc tía chân màng nhỏ, cóc tía Vân Nam.
** *[[Cóc tía gai lớn|Bombina fortinuptialis]]* Tian & Wu, 1978: Cóc tía gai lớn. Có ở Quảng Tây. Một số tác giả coi là đồng nghĩa của *Bombina maxima*.
** *[[Cóc tía chân màng nhỏ|Bombina microdeladigitora]]* Liu, Hu & Yang, 1960. Cóc tía chân màng nhỏ, cóc tía Hồ Bắc. Một số tác giả coi là đồng nghĩa của ''Bombina maxima''.
** *[[Cóc tía phương Đông|Bombina orientalis]]* Boulenger, 1890: Cóc tía phương Đông. Có ở Đông Bắc Á (Nga, Trung Quốc, Triều Tiên).
** *[[Cóc tía bụng vàng|Bombina variegata]]* L., 1758: Cóc tía đa sắc. Có ở Trung và Nam Âu.
** *[[Cóc bụng vàng Apennine|Bombina pachypus]]* Bonaparte, 1838: Cóc bụng vàng Apennine. Đặc hữu Italy. Một số tác giả coi nó là phân loài của *[[Bombina variegata]]*.

## Tham khảo

*
*