Independence (lớp tàu sân bay)

**Lớp tàu sân bay ''Independence*** gồm những chiếc [[tàu sân bay hạng nhẹ]] được chế tạo cho [[Hải quân Hoa Kỳ]] để phục vụ trong [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế Chiến II]]. Dù chỉ là một giải pháp tình thế đối phó vấn đề thiếu hụt tàu sân bay vào đầu cuộc chiến, chúng cũng góp phần đáng kể vào chiến thắng của [[Khối Đồng Minh thời Chiến tranh thế giới thứ hai|Đồng Minh]]. Do những hạn chế rõ ràng về cấu trúc và khả năng, chúng hầu như được cho ngừng hoạt động không lâu sau khi chiến tranh kết thúc, ngoại trừ ba chiếc được chuyển cho [[Pháp]] và [[Tây Ban Nha]] sử dụng. Chiếc cuối cùng được cho ngừng hoạt động vào năm [[1989]] và được cho tháo dỡ vào năm [[2000]].

== Thiết kế và chế tạo ==
Sự hình thành lớp này là do mối quan tâm của [[Tổng thống Hoa Kỳ|Tổng thống]] [[Franklin D. Roosevelt]] đối với các kế hoạch đóng tàu của Hải quân Mỹ. Vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1941]], khi nguy cơ chiến tranh bắt đầu ló dạng, ông đã lưu ý đến việc không có chiếc [[tàu sân bay|tàu sân bay hạm đội]] mới nào có thể sẵn sàng trước năm [[1944]]; và đề nghị phải nhanh chóng cải biến một số [[tàu tuần dương]] đang được chế tạo thành tàu sân bay. Việc nghiên cứu tính năng những chiếc tàu sân bay kích cỡ tàu tuần dương đã bộc lộ ra nhiều hạn chế nghiêm trọng, nhưng tình thế nguy cấp sau vụ quân Nhật [[Trận Trân Châu Cảng|tấn công Trân Châu Cảng]] vào [[tháng mười hai|tháng 12]] năm [[1941]] cho thấy nhu cầu cần phải có nhiều tàu sân bay càng nhanh càng tốt. Hải quân đã đáp ứng bằng cách đẩy nhanh tiến độ chế tạo các tàu sân bay lớn thuộc [[Essex (lớp tàu sân bay)|lớp *Essex*]], và vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1942]], yêu cầu chuyển đổi một tàu tuần dương thuộc [[Cleveland (lớp tàu tuần dương)|lớp *Cleveland*]] thành một tàu sân bay hạng nhẹ.

Kế hoạch phát triển cho việc cải biến này tỏ ra có nhiều hứa hẹn hơn mong đợi, và đã có thêm hai chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ khác được tái cấu trúc thành tàu sân bay vào [[tháng hai|tháng 2]], ba chiếc trong [[tháng ba|tháng 3]] và ba chiếc cuối cùng vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1942]].

Thiết kế lớp *Independence* bao gồm cả sàn đáp máy bay cùng sàn chứa máy bay tương đối ngắn và hẹp, với một đảo cấu trúc thượng tầng nhỏ. Để bù trừ cho trọng lượng nặng bên trên, những miếng ghép được bổ sung thêm vào thân tàu tuần dương, khiến cho nó dài hơn thân tàu nguyên thủy 1,5&nbsp;m (5&nbsp;ft). Lực lượng không quân phối thuộc ban đầu được dự định có máy bay tiêm kích, máy bay ném bom-tuần tiễu và máy bay ném ngư lôi với chín chiếc mỗi kiểu; sau được định hướng lại gồm khoảng hai tá máy bay tiêm kích và chín máy bay ném ngư lôi.

Đây là những con tàu có khả năng giới hạn, với công dụng chủ yếu là sự có mặt sẵn sàng trước mắt và tốc độ nhanh cần thiết để hoạt động cùng các đội đặc nhiệm tàu sân bay nhanh. Kích thước nhỏ khiến cho đặc tính đi biển khơi kém và tỉ lệ tai nạn máy bay tương đối cao. Việc bảo vệ chúng chỉ ở mức tối thiểu, bom đạn đôi khi phải được cất trong sàn chứa máy bay, một yếu tố góp phần rất lớn vào việc mất chiếc *Princeton* vào [[tháng mười|tháng 10]] năm [[1944]].

== Hoạt động ==
Được hoàn tất từ [[tháng một|tháng 1]] đến [[tháng mười hai|tháng 12]] năm [[1943]], đồng thời với tám chiếc tàu sân bay hạng nặng đầu tiên của lớp *Essex*, chín chiếc của lớp *Independence* là một lực lượng thiết yếu trong các chiến dịch tấn công lớn trải suốt khu vực Trung và Tây Thái Bình Dương từ [[tháng mười một|tháng 11]] năm [[1943]] đến [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1945]]. Tám chiếc trong số chúng đã tham gia [[Trận chiến biển Philippines|Trận chiến biển Philippine]] vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1944]], cung cấp 40% số máy bay tiêm kích và 36% số máy bay ném ngư lôi tham gia trận đánh, góp phần vào việc vô hiệu hóa lực lượng không quân của hạm đội tàu sân bay Nhật.

== Kết thúc ==

*Independence* kết thúc hoạt động như một mục tiêu thử nghiệm bom nguyên tử, trong khi số còn lại được cho ngừng hoạt động vào năm [[1947]]. Năm chiếc quay trở lại phục vụ trong giai đoạn [[1948]]-[[1953]], trong đó hai chiếc hoạt động trong [[Hải quân Pháp]]. Hai chiếc được dùng như những tàu sân bay huấn luyện, trong khi *Bataan* hoạt động trong [[Chiến tranh Triều Tiên]] cùng không lực [[Thủy quân Lục chiến]]. Nó và *Cabot* được hiện đại hóa với những thiết bị chống tàu ngầm vào đầu những năm [[Thập niên 1950|1950]], cải biến lại chỉ với hai ống khói thay vì bốn. Tất cả, ngoại trừ những chiếc chuyển cho Pháp, được cho ngưng hoạt động trong những năm [[1954]]-[[1956]] và được xếp lại lớp thành những tàu vận chuyển máy bay vào năm [[1959]]. *Cabot* có một sức sống mới vào năm [[1967]], khi nó trở thành tàu sân bay [[Dédalo (tàu sân bay Tây Ban Nha)|*Dédalo*]] của [[Hải quân Tây Ban Nha]] và phục vụ tại nước này cho đến năm [[1989]]. Trong giai đoạn này, nó là chiếc tàu sân bay đầu tiên được bố trí thường trực kiểu máy bay cất cánh thẳng đứng [[Hawker Siddeley Harrier|Harrier]]. Cho dù có những nỗ lực rất lớn để cố bảo quản con tàu, *Cabot* vẫn bị tháo dỡ tại Brownsville, Texas bắt đầu từ năm [[1999]] và kết thúc vào năm [[2003]].

== Những chiếc trong lớp ==




Chín chiếc trong lớp *Independence* đều được cải biến từ những tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp *Cleveland* và cùng được chế tạo tại xưởng tàu New York Shipbuilding Corporation, Camden, New Jersey. Thoạt tiên được xếp lớp như là "tàu sân bay" (CV), tất cả được xếp lại thành "tàu sân bay hạng nhẹ" (CVL) vào ngày [[15 tháng 7]] năm [[1943]] trong khi có bốn chiếc còn đang được chế tạo.

* [[USS Independence (CVL-22)|*Independence* (CVL-22)]]. Được đặt lườn vào [[tháng năm|tháng 5]] năm [[1941]] như tàu tuần dương *Amsterdam* (CL-59); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1942]]; hạ thủy vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1942]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1943]]. Sau chiến tranh, *Independence* tỏ ra dư thừa đối với nhu cầu của Hải quân Mỹ và được dùng thử nghiệm bom nguyên tử trong [[chiến dịch Crossroads]] vào [[tháng bảy|tháng 7]] năm [[1946]], nhưng vẫn sống sót sau cả hai vụ nổ với hư hại nhẹ. Nó được sử dụng để khảo sát sự nhiễm xạ thân tàu, rồi sau đó bị đánh chìm như một mục tiêu tác xạ vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1951]].
* [[USS Princeton (CVL-23)|*Princeton* (CVL-23)]]. Được đặt lườn vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1941]] như tàu tuần dương *Tallahassee* (CL-61); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1942]]; hạ thủy vào [[tháng mười|tháng 10]] năm [[1942]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1943]]. *Princeton* bị máy bay Nhật đánh chìm ngày[[24 tháng 10]] năm [[1944]] trong [[Trận chiến vịnh Leyte]].
* [[USS Belleau Wood (CVL-24)|*Belleau Wood* (CVL-24)]]. Được đặt lườn vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1941]] như tàu tuần dương *New Haven* (CL-76); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1942]]; hạ thủy vào [[tháng mười hai|tháng 12]] năm [[1942]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng ba|tháng 3]] năm [[1943]]. *Belleau Wood* được cho ngừng hoạt động và chuyển về lực lượng dự bị vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1947]]; được chuyển cho [[Pháp]] vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1951]] và hoạt động dưới tên gọi [[USS Belleau Wood (CVL-24)#Bois Belleau (R97)|*Bois Belleau* (R97)]] trong [[Hải quân Pháp]]. Được trao trả về Mỹ để tháo dỡ vào [[tháng chín|tháng 9]] năm [[1960]].
* [[USS Cowpens (CVL-25)|*Cowpens* (CVL-25)]]. Được đặt lườn vào [[tháng mười một|tháng 11]] năm [[1941]] như tàu tuần dương *Huntington* (CL-77); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng ba|tháng 3]] năm [[1942]]; hạ thủy vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1943]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng năm|tháng 5]] năm [[1943]]. *Cowpens* được cho ngừng hoạt động và chuyển về lực lượng dự bị vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1947]]; được rút khỏi Đăng bạ Hải quân và cho tháo dỡ bắt đầu vào [[tháng mười một|tháng 11]] năm [[1959]].
* [[USS Monterey (CVL-26)|*Monterey* (CVL-26)]]. Được đặt lườn vào [[tháng mười một|tháng 11]] năm [[1941]] như tàu tuần dương *Dayton* (CL-78); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng ba|tháng 3]] năm [[1942]]; hạ thủy vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1943]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1943]]. *Monterey* được cho ngừng hoạt động và chuyển về lực lượng dự bị vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1947]]; được cho tái hoạt động như một tàu sân bay huấn luyện vào [[tháng chín|tháng 9]] năm [[1950]]; được cho ngừng hoạt động một lần nữa vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1956]]; được xếp lại lớp thành một tàu vận chuyển máy bay AVT-2 vào [[tháng năm|tháng 5]] năm [[1959]] và rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1970]].
* [[USS Langley (CVL-27)|*Langley* (CVL-27)]]. Ban đầu được đặt hàng như tàu tuần dương *Fargo* (CL-85); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng ba|tháng 3]] năm [[1942]]; đặt lườn vào [[tháng tư|tháng 4]] năm [[1942]]; tên được đổi từ [[USS Crown Point|*Crown Point*]] thành *Langley* vào [[tháng mười một|tháng 11]] năm [[1942]]; hạ thủy vào [[tháng năm|tháng 5]] năm [[1943]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1943]]. *Langley* được cho ngừng hoạt động và chuyển về lực lượng dự bị vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1947]]; được chuyển cho [[Pháp]] ngày [[2 tháng 6]] năm [[1951]] và hoạt động dưới tên gọi [[USS Langley (CVL-27)#La Fayette (R96)|*La Fayette* (R96)]] trong [[Hải quân Pháp]]. Được trao trả về Mỹ và rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào [[tháng ba|tháng 3]] năm [[1963]]; được tháo dỡ tại Baltimore vào năm [[1964]].
* [[USS Cabot (CVL-28)|*Cabot* (CVL-28)]]. Được đặt lườn vào [[tháng ba|tháng 3]] năm [[1942]] như tàu tuần dương *Wilmington* (CL-79); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1942]]; hạ thủy vào [[tháng tư|tháng 4]] năm [[1943]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng bảy|tháng 7]] năm [[1943]]. *Cabot* được cho ngừng hoạt động và chuyển về lực lượng dự bị vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1947]]; được cho tái hoạt động và hiện đại hóa thành một tàu sân bay chống tàu ngầm (ASW) vào [[tháng mười|tháng 10]] năm [[1948]]. Được cho ngừng hoạt động vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1955]], được hiện đại hóa trong những năm [[1965]]- [[1967]] và chuyển cho [[Tây Ban Nha]] như tàu sân bay [[Dédalo (tàu sân bay Tây Ban Nha)|*Dédalo*]] (R01) vào ngày [[30 tháng 8]] năm [[1967]]. Được rút khỏi Đăng bạ Hải quân Hoa Kỳ và bán cho Tây Ban Nha vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1972]]. Được cho ngừng hoạt động để bảo tồn tại [[New Orleans]] vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1989]]. Sau khi các nỗ lực giữ lại con tàu bị thất bại, nó được tháo dỡ tại [[Brownsville]], [[Texas]] bắt đầu từ [[tháng mười|tháng 10]] năm [[2000]].
* [[USS Bataan (CVL-29)|*Bataan* (CVL-29)]]. Ban đầu được đặt hàng như tàu tuần dương *Buffalo* (CL-99); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1942]]; đặt lườn vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1942]]; hạ thủy vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1943]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng mười một|tháng 11]] năm [[1943]]. *Bataan* được cho ngừng hoạt động và chuyển về lực lượng dự bị vào [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1947]]; được cho tái hoạt động và hiện đại hóa thành một tàu sân bay chống tàu ngầm (ASW) vào [[tháng năm|tháng 5]] năm [[1950]]. Nó được cho ngừng hoạt động lần cuối cùng vào [[tháng tư|tháng 4]] năm [[1954]] và rút khỏi đăng bạ hải quân để tháo dỡ vào[[tháng chín|tháng 9]] năm [[1959]].
* [[USS San Jacinto (CVL-30)|*San Jacinto* (CVL-30)]]. Ban đầu được đặt hàng như tàu tuần dương *Newark* (CL-100); nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay vào [[tháng sáu|tháng 6]] năm [[1942]]; đặt lườn vào [[tháng mười|tháng 10]] năm [[1942]]; tên được đổi từ [[USS Reprisal|*Reprisal*]] thành *San Jacinto* vào [[tháng một|tháng 1]] năm [[1943]]; hạ thủy vào [[tháng chín|tháng 9]] năm [[1943]] và đưa ra hoạt động vào [[tháng mười hai|tháng 12]] năm [[1943]]. *San Jacinto'' được cho ngừng hoạt động và chuyển về lực lượng dự bị vào tháng 3 năm 1947. Nó được rút khỏi đăng bạ hải quân vàotháng 6 năm 1970.

## Tham khảo