open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aristaea onychota

***Aristaea onychota*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Nigeria, Sao Tome và Principe, Nam Phi và Zambia.

Ấu trùng ăn *[[Bông ổi|Lantana camara]]*, *[[Lantana rugosa]]*, *[[Lippia asperifolia]]* và *[[Lippia javanica]]*. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Stomphastis thraustica

***Stomphastis thraustica*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Congo, Central African Republic, Ghana, Nigeria, Namibia, Zimbabwe, Nam Phi, Madagascar, Malaysia, Indonesia (Sulawesi, Java) và Ấn Độ (West Bengal, Karnataka). Gần đây, nó còn gặp ở Trung Quốc.

Ấu trùng ăn *[[Chi Dầu mè|Jatropha]]* species (bao gồm *[[Dầu mè (cây)|Jatropha curcas]]* và *[[Jatropha gossypifolia]]*) và *[[Sebastiana chamaelea]]*. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Stomphastis chalybacma

***Stomphastis chalybacma*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, Indonesia (Sulawesi), Malaysia (West Malaysia và Sabah), Myanmar, Sri Lanka và Thái Lan.

Ấu trùng ăn *[[Caesalpinia decapetala]]*, *[[Kim phượng|Caesalpinia pulcherrima]]* và *[[Còng (thực vật)|Samanea saman]]*. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Pareclectis hobohmi

***Pareclectis hobohmi*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Namibia.

## Tham khảo
Phyllonorycter obandai

***Phyllonorycter obandai*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Rift Valley in the Central và Western provinces of Kenya.

Chiều dài cánh trước là 3-3.3&nbsp;mm. The forewing ground colour is golden brown, with white markings consisting of a basal streak, three costal, và three dorsal strigulae. Con trưởng thành bay từ the end of tháng 2 đến the beginning of tháng 4.

## Etymology
The species name is formed from the family name of the tragically deceased Kenyan biologist Ernest Obanda.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Dialectica carcharota

***Dialectica carcharota*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, Ethiopia và Zimbabwe.

Ấu trùng ăn *[[Borago officinalis]]*, *[[Cynoglossum hochstetteri]]* và *[[Lithospermum]]*.
## Chú thích
Angelabella tecomae

***Angelabella tecomae*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae và là loài duy nhất thuộc chi ***Angelabella***. Nó được tìm thấy ở Chile.

Ấu trùng ăn *[[Tecoma fulva]]*. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Chileoptilia yaroella

***Chileoptilia yaroella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Chile.

Ấu trùng ăn *[[Acacia macrantha]]*. Chúng ăn hoa của thực vật chúng sống trên đó.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Phyllonorycter gozmanyi

***Phyllonorycter gozmanyi*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Cameroon.

Chiều dài cánh trước là about 3.1&nbsp;mm đối với con đực và 2.9-3.3&nbsp;mm đối với con cái.

## Etymology
The name of this species is derived from the family name of the late Hungarian lepidopterist Laszlo Antal Gozmany who celebrated his 85th anniversary năm 2006. He studied African Tineidae, among several other groups of Lepidoptera.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Phyllonorycter farensis

***Phyllonorycter farensis*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này sinh sống ở khu bảo tồn sông Faro ở Cameroon.

Cánh trước dài khoảng 2,7&nbsp;mm đối với con đực và 3,2&nbsp;mm đối với con cái. Con lớn mọc cánh vào cuối tháng 11.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Conopomorpha cyanospila

***Conopomorpha cyanospila*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Ấu trùng ăn *[[Alectryon excelsus]]*. They feed on the fruit of their host plant. They enter the young fruit through circular holes drilled in the capsule và seed walls. They then tunnel into the contents và kill the seeds.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Conopomorpha litchiella

***Conopomorpha litchiella*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Úc, Trung Quốc (Fujian), Ấn Độ (Bihar, Uttar Pradesh, Karnataka và West Bengal), Malaysia (Selangor), Nepal, Đài Loan và Thái Lan.

Ấu trùng ăn *[[Senna obtusifolia]]*, *[[Senna tora]]*, *[[Eugenia cumini]]*, *[[Nhãn|Dimocarpus longan]]*, *[[Vải (cây)|Litchi chinensis]]*, *[[Nephelium litchi]]* và *[[Theobroma cacao]]*. They mine the leaves cũng như the fruit of their host plant. After mining the leaves, the larvae migrate to other foodplants và return to oviposit on the fruits. Pupation takes place underneath the leaves in a cocoon.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Conopomorpha euphanes

***Conopomorpha euphanes*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi và Namibia.

Ấu trùng ăn *[[Combretum apiculatum]]*. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Caloptilia maynei

***Caloptilia maynei*** là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này sinh sống ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Nigeria.

Ấu trùng ăn *[[Pseudospondias microcarpa]]*. Chúng cuộn lá làm tổ.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Spulerina corticicola

***Spulerina corticicola*** là một loài bướm đêm trong chi Spulerina, họ Gracillariidae, đặc hữu của Nhật Bản (Hokkaidō và Honshū) và Viễn Đông Nga.

## Mô tả
*Sải cánh của loài bướm này dài 9-11,5&nbsp;mm.

Ấu trùng ăn *[[Abies sachalinensis]]*, *[[Larix kaempferi]]*, *[[Thông trắng Nhật Bản|Pinus parviflora var. pentaphylla]]*, *[[Pinus pentaphylla]]* và *[[Pinus strobus]]*.

## Tham khảo
Thù du Nam Phi

***Curtisia dentata*** (tên thường gọi trong tiếng Anh là *Assegai tree* nghĩa là cây Assegai hay *Cape Lancewood* nghĩa là gỗ giáo Cape, tên Trung văn: 南非茱萸, nghĩa là **thù du Nam Phi**) là một loài thực vật có hoa sống ở miền nam châu Phi. Nó là loài duy nhất trong chi *Curtisia*, nguyên ban đầu được phân loại trong họ Sơn thù du (Cornaceae), nhưng hiện nay được đặt trong họ riêng của chính nó là *[[Họ Thù du Nam Phi|Curtisiaceae]]* trong bộ Sơn thù du. Nó được trồng phổ biến tại Nam Phi làm cây cảnh trong vườn vì có tán lá bóng mượt sẫm màu và các cành nhỏ có quả màu trắng.

## Tên gọi
Tên gọi phổ biến của loài cây này có nguồn gốc từ một loại giáo của cư dân châu Phi - Zulu Assegai - theo truyền thống được làm từ gỗ cứng của loài cây này. Tên gọi khoa học của chi, *"Curtisia"*, được đặt theo tên của nhà thực vật học William Curtis (người sáng lập ra *The Botanical Magazine*) còn phần định danh loài *"dentata"* đơn giản là từ có gốc La tinh để chỉ "có răng cưa", ở đây muốn nói tới mép lá hơi có khía răng cưa của nó.

## Đặc trưng
Loài này là cây gỗ thường xanh có kích thước từ trung bình tới lớn (cao tới 15 m), thường dễ dàng nhận ra do sự tương phản giữa tán lá xanh thẫm bóng mượt và các cành nhỏ với chùm quả màu kem trắng. Thân cây sạch sẽ, không được nâng đỡ, vỏ cây nhẵn nhụi màu xám hay màu vỏ quế. Các lá nhọn đầu, mép lá có khía răng cưa, mọc thành các cặp đối. Mặt phiến lá nhẵn mượt, màu xanh thẫm, cuống lá và các cành non được che phủ bằng lớp lông tơ mịn màu hơi đỏ. Các chồi non cũng mịn màng và có màu vàng đồng. Các hoa nhỏ màu kem trắng, mượt như nhung nhưng khó thấy.

Quả là loại quả mọng màu trắng, đôi khi điểm hồng hay đỏ, mọc thành chùm rậm rạp. Nói chung ra quả trong mùa đông. Chúng tồn tại lâu trên cây và vì thế trông rất đẹp mắt.

## Phân bố
Cây Assegai mọc trong các khu rừng ở Nam Phi và Swaziland, với độ cao từ 0 tới 1.800 m trên mực nước biển, kéo dài từ Cape Town ở phía nam tới tỉnh Limpopo ở phía bắc. Trong các khu rừng trên núi cao thì nó phát triển thành cây gỗ cao, nhưng trên các sườn núi thưa cây và vùng duyên hải thì nó chỉ phát triển tới mức như những cây bụi nhỏ. Quần thể *Curtisia* đã bị suy giảm ở một số khu vực do vỏ cây của nó được đánh giá cao trong y học truyền thống tại địa phương này. Hiện nay nó là loài cây được bảo vệ tại Nam Phi.

## Hình ảnh

File:Curtisia dentata - Assegai tree - foliage 4.jpg
File:Curtisia dentata - Assegai tree - Table Mountain 6.JPG
File:Curtisia dentata - Assegai tree - hedge screen 8.JPG|*Curtisia dentata* tạo ra hàng rào hay cảnh quan đẹp.
File:Curtisia dentata - Assegai tree top canopy - Table Mountain 3.JPG


## Ghi chú

## Liên kết ngoài

*''Curtisia dentata'' at PlantZAfrica.com 
*
Lan hoàng thảo hương duyên

**Lan hoàng thảo hương duyên** hay **Lan hoàng thảo cuộn** (danh pháp: *Dendrobium ellipsophyllum*) là một loài lan phụ sinh trong chi Dendrobium, tông Podochilaeae, phân họ Epidendroideae.

## Đặc điểm sinh học
## Phân bổ
*Thế giới: Lào, Campuchia, Myanmar, Thái Lan, Trung Quốc
*Việt Nam: Tây Nguyên (Đắk Lắk, Lâm Đồng, Kon Tum, Gia Lai)

## Chú thích

 
## Tham khảo
## Liên kết ngoài
*Lan hoàng thảo hương duyên trên SVRVN
*
*Hình ảnh Lan hoàng thảo hương duyên trên orchisasia.org
Albena Simeonova

**Albena Simeonova** (sinh năm 1964) là nhà hoạt động bảo vệ môi trường người Bulgaria. Bà là một nhân vật then chốt trong phe chống đối nhà máy năng lượng hạt nhân ở thành phố Belene của Bulgaria.

## Sự nghiệp
Albena Simenove học tại Đại học Sofia chuyên ngành sinh học và hóa học. Bà nghiên cứu sau đại học về Sinh thái học và dạy cấp trung học trong nhiều năm. 
Từ năm 1991 bà là nhà sinh thái học cấp cao cho Hội đồng quản trị thành phố Botevgrad. 
Bà làm giám đốc điều hành của Quỹ Giáo dục và Huấn luyện Sinh thái ở Sofia từ năm 1994 tới 1996.
## Các hoạt động môi trường
Năm 1987 Albena Simenova là thành viên đầu tiên của tổ chức môi trường Ekoglasnost của Bulgaria. 
Năm 1991, bà sáng lập đảng Xanh Bulgaria.
Năm 1996 Simeonova là người đồng sáng lập "Liên đoàn Xanh Bulgaria" (*Bulgarian Green Federation*).

## Các đe dọa giết chết
Các hoạt động phản kháng của bà đã dẫn tới nhiều vụ đe dọa nghiêm trọng. Bắt đầu từ ngày 16.12.2004, Albena nhận được cú điện thoại đầu tiên trong số nhiều cú điện thoại nặc danh đe dọa giết chết nếu bà không ngưng việc cộng tác với tổ chức Greenpeace cũng như việc chống đối nhà máy năng lượng hạt nhân Belene.

Các vụ đe dọa giết chết nói trên đã khiến nhiều tổ chức quốc tế quan tâm và vận động việc bảo vệ cho bà, như các tổ chức Greenpeace, Bankwatch, Friends of the Earth (*Bạn của Trái đất*) châu Âu, WISE, ELAW cùng Quỹ Goldman. Kết quả là bà đã được sự bảo vệ của cảnh sát. Ngoài ra còn việc bảo vệ tư được tổ chức với sự hỗ trợ của Quỹ Goldman và Tổ chức Greenpeace.

## Giải thưởng và Vinh dự
Bà được thưởng Giải Môi trường Goldman năm 1996  cho các sáng kiến về các vấn đề môi trường ở Bulgaria.

Năm 1997 bà đoạt Giải Môi trường của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (*United Nations Environmental Programme*, viết tắt là UNEP) 

## Tham khảo
Oral Ataniyazova

**Oral Ataniyazova** () là một bác sĩ sản khoa và nhà khoa học Y học ở nước cộng hòa tự trị Qaraqalpaqstan, Uzbekistan. Bà là giám đốc trung tâm *Perzent* (Trung tâm phục hồi sức khỏe và Môi trường). Hiện nay bà sống ở thành phố Nukus, Uzbekistan.

## Sự nghiệp
Sau khi thi đậu bằng tiến sĩ về y học ở Moskva, Ataniyazova điều khiển một cuộc khảo sát thống kê 5.000 phụ nữ đang độ tuổi sinh sản ở Qaraqalpaqstan trong năm 1992. Các kết quả đã gây sốc mạnh, vì trên 90% phụ nữ được khảo sát đã có một số dạng biến chứng trong thời gian mang thai hoặc khi sinh đẻ. Điều này được quy cho là do Thảm họa sinh thái xung quanh biển Aral, biên giới của Qaraqalpaqstan.
 
Để đối phó lại các kết quả phát hiện được này, Ataniyazova lập ra "Trung tâm phục hồi sức khỏe và Môi trường" (*Center for Reproductive Health and Environment*), đặt tên là *Perzent*, trong tiếng Qaraqalpaq có nghĩa là "con cháu, hậu duệ". Trung tâm này nằm trong bệnh viện chính phủ Nukus, nhằm giáo dục cư dân địa phương về các vấn đề y tế và môi trường, từ y tế gia đình tới việc làm sạch nước và thực phẩm.

Ataniyazova xúc tiến việc giáo dục ý thức về các vấn đề môi trường quanh biển Aral. Bà đã là phát ngôn viên chủ yếu cho nhiều hội nghị quốc tế, và đã nói truyện ở diễn đàn Liên Hợp Quốc.

## Giải thưởng
Bà đã được tặng Giải Môi trường Goldman năm 2000.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Oral Ataniyazova featuring in the documentary film Delta Blues
* Who's Who of Women and the Environment - Oral Ataniyazova  United Nations Environment Programme
Centaur (hành tinh vi hình)

**Centaur** là lớp quỹ đạo không ổn định của các hành tinh nhỏ (*minor planet*) với những đặc điểm của cả tiểu hành tinh (*asteroid*) và sao chổi. Chúng được đặt tên theo các truyền thuyết về nhân mã, loài sinh vật hư cấu mang đặc điểm của người và ngựa.

## Các centaur đáng chú ý

## Xem thêm
*Hành tinh lùn
*Tiểu hành tinh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* List of Centaurs and Scattered-Disk Objects
* Centaurs from  The Encyclopedia of Astrobiology Astronomy and Spaceflight
* Planetary Trojans - the main source of short period comets? (arXiv:1007.2541: 15 Jul 2010)
Hệ thống vành đai

[nhỏ|[Vệ tinh tự nhiên|Vệ tinh Prometheus (phải) và Pandora quay quanh lần lượt ở bên trong và bên ngoài vành F của Sao Thổ, nhưng chỉ có Prometheus được cho là có chức năng như một vệ tinh shepherd.]]
**Hệ thống vành đai** là một vành đai quay quanh một thiên thể, bao gồm vật chất rắn như bụi vũ trụ và tiểu vệ tinh, và là một phần phổ biến của satellite system xung quanh các hành tinh khổng lồ. Một hệ thống vành đai xung quanh một hành tinh còn được gọi là **hệ thống vành đai hành tinh**.

Hệ thống vành đai hành tinh nổi bật nhất và nổi tiếng nhất trong Hệ Mặt Trời là hệ thống vành đai xung quanh Sao Thổ, nhưng ba hành tinh khổng lồ khác (Sao Mộc, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương) cũng có hệ thống vành đai. Ngoài ra, còn có các vòng bụi xung quanh Mặt Trời ở khoảng cách giữa Sao Thủy, Sao Kim và Trái Đất, có nghĩa là cộng hưởng quỹ đạo với các hành tinh này. Một số bằng chứng gần đây cho thấy rằng các hệ thống vành đai cũng có thể được tìm thấy xung quanh các loại thiên thể khác, bao gồm các hành tinh nhỏ, vệ tinh, sao lùn nâu và các ngôi sao khác.

## Hệ thống vành đai của các hành tinh

### Sao Mộc

Hệ thống vành đai của Sao Mộc là hệ thống vành đai thứ ba được phát hiện, khi nó được quan sát lần đầu tiên bởi tàu thăm dò *[[Voyager 1]]* vào năm 1979, và được quan sát kỹ lưỡng hơn bởi tàu thăm dò *[[Galileo (tàu vũ trụ)|Galileo]]* vào những năm 1990. Bốn phần chính của nó gồm một vành đai hình xuyến dày mờ được gọi là "vành đai hào quang"; một "vành đai chính" mỏng, tương đối sáng; và hai "vòng vải mỏng" mờ nhạt. Hệ thống này bao gồm phần lớn là bụi vũ trụ.

### Sao Thổ

Hệ thống vành đai của Sao Thổ là hệ thống vành đai rộng lớn nhất so với của bất kỳ hành tinh nào khác trong Hệ Mặt Trời, do đó, sự tồn tại của nó đã được con người biết đến trong một thời gian khá dài. Galileo Galilei lần đầu tiên quan sát thấy hệ thống vành đai này vào năm 1610, nhưng nó không được mô tả chính xác như một đĩa (disk) quanh Sao Thổ cho đến năm 1655, khi Christiaan Huygens mô tả nó.

### Sao Thiên Vương

Hệ thống vành đai của Sao Thiên Vương được phát hiện vào năm 1977 bởi James L. Elliot, Edward W. Dunham và Jessica Mink. Trong khoảng thời gian từ đó đến năm 2005, các quan sát của *[[Voyager 2]]* và của Kính viễn vọng không gian Hubble đã giúp xác định được rằng hệ thống vành đai của Sao Thiên Vương có tổng cộng 13 vành đai riêng biệt, hầu hết trong số đó đều mờ đục và chỉ rộng vài kilômét.

### Sao Hải Vương

Hệ thống vành đai xung quanh Sao Hải Vương bao gồm năm vành đai chính, khu vực có mật độ cao nhất của vành đai Sao Hải Vương có thể so sánh với các khu vực có mật độ thấp của vành đai Sao Thổ. Tuy nhiên, nó mờ nhạt và nhiều bụi, có cấu trúc giống với cấu trúc của vành đai Sao Mộc hơn. 20 đến 70 phần trăm vành đai Sao Hải Vương là bụi, một tỷ lệ tương đối cao.

## So sánh trực quan

## Xem thêm
* Vành đai Sao Mộc
* Vành đai Sao Thổ
* Vành đai Sao Thiên Vương
* Vành đai Sao Hải Vương
* Vành đai Rhea

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* USGS/IAU Ring and Ring Gap Nomenclature
Vệ tinh tự nhiên của Sao Diêm Vương

Sao Diêm Vương có 5 vệ tinh tự nhiên, lớn nhất là Charon. Các vệ tinh khác là Nix và Hydra,  Kerberos và Styx.

## Bảng dữ liệu

 Khoảng cách lớn nhất giữa tâm Sao Diêm Vương và Charon là tổng của các bán trục lớn của chúng, 19,571 ± 4&nbsp;km.

## Chú thích

## Tham khảo
* S.A. Stern, H.A. Weaver, A.J. Steffl, M.J. Mutchler, W.J. Merline, M.W. Buie, E.F. Young, L.A. Young, & J.R. Spencer (2006), *Characteristics and Origin of the Quadruple System at Pluto,* Nature, submitted (preprint)
* Steffl A.J., Mutchler M.J., Weaver H.A., Stern S.A., Durda D.D., Terrell D., Merline W.J., Young L.A., Young E.F., Buie M.W., Spencer J.R. (2005), *New Constraints on Additional Satellites of the Pluto System*, Astronomical Journal, submitted (preprint)
* Buie M.W., Grundy W.M., Young, E.F., Young L.A., Stern S.A. (2005), *Orbits and photometry of Pluto's satellites: Charon, S/2005 P1 and S/2005 P2*, submitted (preprint)
* IAU Circular No. 8625 describing the discovery
* IAU Circular No. 8686 which reports a much more neutral color for P2
* IAU Circular No. 8723 announcing the names of Nix and Hydra
* Background Information Regarding Our Two Newly Discovered Satellites of Pluto – The discoverers' website

## Liên kết ngoài

* Animation of the Plutonian system 
* Hubble Spots Possible New Moons Around Pluto  (NASA)
* Two More Moons Discovered Orbiting Pluto (SPACE.com)
Bùi Viêm

**Bùi Viêm** (裴炎, khoảng 600 - 30 tháng 11, 684), tự **Tử Long,** là tể tướng Trung Quốc đời Đường. Thời kì làm quan của Bùi Viêm được xem là giai đoạn thành công của nhà Đường, đặc biệt là thời kì cải cách của Lý Thế Dân. Trong giai đoạn làm quan của mình, Bùi Viêm luôn được xem là một vị quan quan trọng của triều đình. Ông đã dẹp loạn được nhiều cuộc làm phản đem lại sự thái bình cho vương triều nhà Đường thịnh vượng. Ông được vua Đường phong chức tể tướng trông coi trong triều. Bước qua giai đoạn trị vị của Võ Tắc Thiên, Bùi Viêm không được trọng dụng như trước.

## Tham khảo

* *[[Cựu Đường thư]]*, quyển 87 http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/tan10.htm 
* *[[Tân Đường thư]]*, quyển 117 http://ef.cdpa.nsysu.edu.tw/ccw/02/ntan16.htm 
* *[[Tư trị thông giám]]*, quyển 202, 203.
Vành đai Sao Mộc

Xung quanh Sao Mộc có một hệ thống các vành đai gọi là **vành đai Sao Mộc**. Đây là hệ thống vành đai thứ ba trong Hệ Mặt Trời được khám phá, sau vành đai của Sao Thổ và Sao Thiên Vương. Tàu không gian *[[Voyager 1]]* đã lần đầu tiên chụp được ảnh của hệ thống vành đai vào năm 1979 và hệ thống này được khảo sát một cách kỹ lưỡng nhờ tàu thăm dò *[[Galileo (tàu vũ trụ)|Galileo]]* bay trên quỹ đạo quanh Sao Mộc trong thập niên 1990. Nó cũng được kính thiên văn không gian Hubble chụp ảnh cũng như những quan sát khác từ Trái Đất trong 23 năm qua. Các quan sát vành đai từ mặt đất đòi hỏi những kính thiên văn lớn nhất mới có thể phân giải được chúng.

Hệ thống vành đai Mộc Tinh thưa thớt và chứa chủ yếu là bụi. Nó có bốn vành đai chủ yếu: một vòng xuyến dày chứa các hạt nằm trong cùng gọi là "vành đai hào quang"; nó tương đối sáng, một "vành đai chính" cực mỏng; và hai vành ngoài, dày và mờ hơn phía bên ngoài gọi là "vành vải mỏng", mà vật liệu trong chúng chủ yếu do hai vệ tinh cung cấp: Amalthea và Thebe.

Vành chính và vành hào quang chứa bụi thoát ra từ các vệ tinh Metis, Adrastea, và những vật thể chưa được quan sát do kết quả từ những vụ va chạm vận tốc lớn. Các hình ảnh độ phân giải cao chụp trong tháng 2 và tháng 3 năm 2007 từ tàu *[[New Horizons]]* một cấu trúc giàu các hạt mịn ở vành đai chính.

Khi chụp dưới ánh sáng khả kiến và hồng ngoại gần, hệ thống vành đai có màu đỏ, ngoại trừ vành đai hào quang mà có màu trung tính hoặc lam. Có nhiều kích cỡ độ hạt bụi trong vành, nhưng diện tích tiết diện mặt cắt là lớn nhất của hạt không có hình cầu với bán kính vào khoảng 15 μm ở trong mọi vành ngoại trừ vành đai hào quang. Vành hào quang có lẽ chứa chủ yếu loại bụi kích cỡ dưới micrômét. Tổng khối lượng của hệ thống vành đai (gồm cả những vật thể chưa bị phát hiện) không được biết chính xác, nhưng nằm trong khoảng 1011&nbsp;đến 1016&nbsp;kg. Các nhà thiên văn hành tinh cũng chưa biết tuổi của hệ thống này, nhưng có thể nó đã hình thành cùng với giai đoạn hình thành của Sao Mộc.

Thêm một vành có thể nằm tại quỹ đạo của vệ tinh Himalia. Một cách lý giải được đưa ra là một vệ tinh nhỏ đã đâm vào Himalia và lực va chạm đã đẩy vật chất bay ra khỏi Himalia.

## Xem thêm
* Vệ tinh tự nhiên của Sao Mộc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Jupiter Rings Fact Sheet
* Jupiter's Rings by NASA's Solar System Exploration
* NASA Pioneer project page
* NASA Voyager project page
* NASA Galileo project page 
* NASA Cassini project space 
* New Horizons project page
* Planetary Ring Node: Jupiter's Ring System
* Rings of Jupiter nomenclature from the USGS planetary nomenclature page
Vệ tinh tự nhiên của Haumea

Hành tinh lùn Haumea có hai vệ tinh tự nhiên được biết, Hiiaka và Namaka, đặt theo tên các nữ thần Hawaii. Những vệ tinh này được khám phá vào năm 2005, từ những quan sát của cặp vệ tinh W. M. Keck Observatory tại Hawaii.

## Lịch sử khám phá và đặt tên

## Bề mặt

## Đặc điểm quỹ đạo




## Tham khảo


## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Animation of the orbits of Haumea's moons 
* Năm Thiên văn Quốc tế 2009 podcast: Dwarf Planet Haumea (Darin Ragozzine)
Mộng hồ điệp

* Trang Chu mộng hồ điệp, đoạn văn trong sách *Trang tử*
* *[[Mộng Hồ Điệp]]*, phim truyền hình Thái Lan năm 2022
## Xem thêm
* "Mộng uyên ương hồ điệp", bài hát của Hoàng An năm 1993
Menelaus

Trong thần thoại Hy Lạp, **Menelaus** (tiếng Hy Lạp cổ: Μενέλαος) là vị vua của thành Sparta trong thời kỳ Mycenae, chồng của Helen và là nhân vật trung tâm trong chiến tranh thành Troia. Ông là con trai của Atreus và Aerope, người anh em của vua Agamemnon của Mycenae và là thủ lĩnh của quân đội Hy Lạp trong cuộc chiến. Là một nhân vật nổi bật trong cả hai sử thi *[[Iliad]]* và *[[Odyssey]]*, Menelaus cũng rất nổi tiếng trong các bức họa trang trí trên các bình cổ và trong các vở bi kịch của Hy Lạp.

## Xem thêm
*1647 Menelaus

## Tham khảo
Hans Jørgen Koch

**Hans Jørgen Koch** là Thứ trưởng Bộ Năng lượng và Khí hậu Đan Mạch và là ủy viên Ban quản trị của Cơ quan Năng lượng quốc tế.

Hans Jørgen Koch cũng là Phó chủ tịch của "Hội nghị trù bị cuối cùng liên chính phủ" (*intergovernmental Final Preparatory Conference*) cho Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (*International Renewable Energy Agency*, viết tắt là IRENA) được tổ chức từ ngày 23–24 tháng 10 năm 2008 ở Madrid (Tây Ban Nha), và Hội nghị thành lập (*founding Conference*) được tổ chức ở Bonn (Đức) ngày 26.01.2009.  Ông cũng là ứng viên chức Tổng giám đốc "Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế".

## Tham khảo
Vành đai Sao Hải Vương

**Hệ thống vành đai Sao Hải Vương** gồm năm vành đai chính, được tàu không gian *[[Voyager 2]]* khám phá vào năm 1989. Các vành đai được đặt theo tên của các nhà thiên văn đã có những đóng góp quan trọng cho công việc nghiên cứu hành tinh: Galle, Le Verrier, Lassell, Arago, và Adams.

## Chi tiết

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Neptune's Rings by NASA's Solar System Exploration
*Gazetteer of Planetary Nomenclature&nbsp;– Ring and Ring Gap Nomenclature (Neptune), USGS
Helen (thần thoại)

Trong thần thoại Hy Lạp, **Helen** (tiếng Hy Lạp: Ἑλένη – Helénē), còn được biết đến là **Helen thành Troia**, hay **Helen xứ Sparta** là con gái của thần Zeus và Leda, chị em của Pollux - con thần Zeus -  Castor và Clytemnestra - con vua Tyndareus. Trong thần thoại Hy Lạp, cô được xem là người phụ nữ xinh đẹp nhất thế giới với mái tóc vàng óng như ánh mặt trời, đôi má ửng đỏ, đôi môi nồng nàn màu mận chín, làn da trắng sứ tỏa ánh sáng lung linh mờ ảo và một giọng nói đầy mê hoặc. Danh tiếng của cô lớn đến nỗi không một người đàn ông trần tục hay vị thần nào mà không biết đến và muốn có được cô. Cô là vương hậu Laconia, một địa phận trong Hy Lạp, với tư cách là vợ của Menelaus. Cô đã từng Theseus - một người anh hùng nổi tiếng Hy Lạp bắt cóc. Eros đã bắn một mũi tên vào ngực cô, khiến cô yêu Paris và theo anh về thành Troy. Việc cô bị Paris bắt cóc đã dẫn đến chiến tranh thành Troy kéo dài hơn mười năm. Sau cuộc chiến, cô được Melenaus đưa về Sparta.

## Xuất xứ tên gọi
Nguồn gốc cái tên *Helen* vẫn là một vấn đề gây tranh cãi giữa các sử gia. Georg Curtius đã liên hệ *Helen* (Ἑλένη) với *Mặt trăng* (Selene; Σελήνη). Còn Émile Boisacq nhận định cái tên Helen có nguồn gốc từ *ἑλένη* nghĩa là *cái đuốc*. Một số nhận định rằng từ *λ* trong *Ἑλένη* có liên hệ tới nguồn gốc của chữ *Venus*. Linda Lee Clader cho rằng tất cả những kiến giải trên đều không thỏa mãn.

## Điện ảnh
* Phim 1927 The Private Life of Helen of Troy: María Corda
* Phim âm nhạc 1951 Sköna Helena: Eva Dahlbeck
* Phim 1956 Helen of Troy Rossana Podestà
* Phim truyền hình Helen of Troy Sienna Guillory
* Phim 2004 Troy: Diane Kruger

## Xem thêm
* Menelaus
* Paris
* Agamemnon
* Clytemnestra
* Tyndareus

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* An analysis of the legend including historical evidence of worship as a goddess.
Rodolfo Montiel Flores

**Rodolfo Montiel Flores** là một nông dân tự canh tác lấy hoa màu để sống, ở làng El Mameyal, tiểu bang Guerrero, México.

Ông đã được thưởng Giải Môi trường Goldman năm 2000 cho việc tổ chức các nông dân để phản đối việc chặt phá rừng cây thấp rậm rạp ở khu vực của họ.

## Tham khảo
HMS Delhi (D47)

**HMS ''Delhi'' (D47)** là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp ''Danae'', đã phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Anh Quốc tại Baltic và trong Chiến tranh Thế giới thứ hai tại Đại Tây Dương và Địa Trung Hải.

## Thiết kế và chế tạo
*Delhi* được đặt lườn vào ngày 29 tháng 10 năm 1917, được hạ thủy vào ngày 23 tháng 8 năm 1918 và được đưa ra phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia vào tháng 6 năm 1919. Trong những năm 1918-1919, nó phục trong các hoạt động của Anh tại khu vực biển Baltic.

## Lịch sử hoạt động
Trong Thế Chiến II, thoạt tiên *Delhi* được bố trí hoạt động tại vùng biển nhà, tại Bắc Hải và ngoài khơi bờ biển Bắc Âu. Tại đây nó từng bắt giữ chiếc tàu buôn Đức *Rheingold*, và ngăn chặn chiếc tàu buôn *Mecklenburg* ở phía Đông Iceland. Thủy thủ trên chiếc *Mecklenburg* đã tự đánh đắm tàu trước khi có thể bị chiếm giữ.

Từ tháng 5 đến tháng 12 năm 1941, *Delhi* được tái trang bị như một tàu tuần dương phòng không tại Xưởng hải quân Brooklyn, Hoa Kỳ. Công việc này bao gồm việc bổ sung các khẩu hải pháo 127 mm (5 inch)/38 caliber nguyên được dự định dành cho tàu khu trục USS ''Edison'', vốn được đích thân sĩ quan chỉ huy của *Edison* lựa chọn, nhưng được chuyển cho *Delhi* theo lệnh của Tổng thống Roosevelt. Với dàn pháo chính đa dụng, nó tham gia nhiều cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh tại Địa Trung Hải: Sicilia, Salerno và Algiers. Vào ngày 20 tháng 11 năm 1942, *Delhi* bị hư hại tại vịnh Algiers khi trúng phải bom ném từ máy bay Ý trong khi đang thả màn khói bảo vệ hạm đội. Nó bị buộc phải quay về Anh Quốc và việc sửa chữa kéo dài cho đến tháng 4 năm 1943.

Trong Chiến dịch Shingle, cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh tại Anzio, nó bị va chạm với một tàu Hải quân Hoàng gia khác trong khi đang lẩn tránh một cuộc không kích ban đêm, và chịu đựng những hư hại phần mũi tàu. Một số chiếc đã được gửi đến để trợ giúp nó, bao gồm HMS ''Spartan'', nhưng lại bị đánh chìm. Nó được cho sửa chữa ngoài biển, và lại tiếp tục phục vụ, tham gia các hoạt động của hạm đội trước ngày D để nghi binh che giấu khu vực sẽ diễn ra cuộc đổ bộ thực sự.

Vào ngày 12 tháng 2 năm 1945, nó bị tấn công và bị hư hại nhẹ, có thể bởi một xuồng máy mang chất nổ, trong cảng Split, Croatia. Cuộc tấn công trượt khỏi *Delhi* và trúng vào một tàu đổ bộ gần đó. Sức mạnh của vụ nổ gây ra đã khiến bánh lái của *Delhi* bị kẹt và nó phải được cho kéo về Malta.

Nó quay trở về Anh Quốc và bị bỏ không sau khi chiến tranh kết thúc. *Delhi* không được sửa chữa hoàn toàn, và bị bán vào ngày 22 tháng 1 năm 1948 để tháo dỡ. Nó được cho kéo đến xưởng tàu Cashmore ở Newport vào tháng 4 năm 1948 để bắt đầu tháo dỡ.

## Chú thích

## Tham khảo
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company

## Liên kết ngoài
* HMS Delhi at U-boat.net
* Ships of the Danae class
HMS Despatch (D30)

**HMS ''Despatch'' (D30)** là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp ''Danae'' của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc. Nó được đặt lườn tại xưởng đóng tàu của hãng Fairfield Shipbuilding and Engineering Company vào ngày 8 tháng 7 năm 1918, được hạ thủy vào ngày 24 tháng 9 năm 1919và được đưa ra hoạt động vào ngày 2 tháng 6 năm 1922.

*Despatch* có một quãng đời hoạt động trong chiến tranh khá bình lặng so với những con tàu chị em. Nó đã hoạt động tại khu vực Nam Đại Tây Dương vào giai đoạn mở đầu của Chiến tranh Thế giới thứ hai, nơi nó chiếm giữ chiếc tàu buôn Đức *Düsseldorf*, đồng thời ngăn chặn chiếc *Troja*; tuy nhiên, thủy thủ đoàn của *Troja* đã tự đánh đắm tàu trước khi nó có thể bị chiếm giữ. Nó từng có mặt tại Địa Trung Hải hộ tống cho các đoàn tàu vận tải vào cuối năm 1940, và đã tham gia trận chiến mũi Spartivento. *Despatch* được rút về lực lượng dự bị vào tháng 1 năm 1945; và sau khi chiến tranh kết thúc, nó bị bán vào ngày 5 tháng 4 năm 1946 để tháo dỡ. Nó được cho kéo đến xưởng tàu của hãng Arnott Young tại Troon thuộc Scotland vào ngày 5 tháng 5 năm 1946 để được tháo dỡ.

## Tham khảo
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company

## Liên kết ngoài
*HMS Despatch at U-boat.net
*Ships of the Danae class
HMS Dunedin (D93)

**HMS ''Dunedin'' (D93)** là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp ''Danae'' của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc. Nó được đặt lườn tại xưởng đóng tàu của hãng Armstrong Whitworth ở Newcastle-on-Tyne vào ngày 5 tháng 11 năm 1917, được hạ thủy vào ngày 19 tháng 11 năm 1918 và được đưa ra hoạt động vào ngày 13 tháng 9 năm 1919. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoàng gia Anh mang cái tên *Dunedin*.

Vào năm 1931, trong thành phần một lực lượng đặc nhiệm bao gồm HMS ''Veronica'' và HMS ''Diomede'', nó đã trợ giúp cho thị trấn Napier, New Zealand sau khi một cơn động đất mạnh đã tàn phá thị trấn này, cung cấp nhân viên y tế, thiết bị, bảo vệ và cứu hỏa.

Vào đầu Chiến tranh Thế giới thứ hai, HMS *Dunedin* tham gia vào việc săn đuổi các tàu chiến-tuần dương Đức ''Scharnhorst'' và ''Gneisenau'' sau vụ đánh chìm chiếc tàu buôn tuần dương vũ trang HMS ''Rawalpindi''.

Vào đầu năm 1940, *Dunedin* hoạt động trong vùng biển Caribbe, nơi nó ngăn chặn chiếc tàu buôn Đức *Heidelberg* về phía Tây eo biển Windward. Tuy nhiên thủy thủ đoàn của chiếc *Heidelberg* đã tự đánh đắm con tàu trước khi *Dunedin* có thể chiếm giữ nó. Vài ngày sau đó, cùng với tàu khu trục Canada HMCS ''Assiniboine'', *Dunedin* ngăn chặn và chiếm giữ tàu buôn Đức *Hannover* gần Jamaica, vốn sau này trở thành chiếc tàu sân bay hộ tống đầu tiên của Anh Quốc HMS ''Audacity''. Từ tháng 7 đến tháng 11, nó cùng với HMS ''Trinidad'' duy trì việc phong tỏa ngoài khơi Martinique nhằm ngăn chặn ba tàu chiến Pháp, trong đó có chiếc tàu sân bay Pháp ''Bearn''.

Vào ngày 15 tháng 6 năm 1941, HMS *Dunedin* chiếm giữ chiếc tàu chở dầu Đức *Lothringen* và thu được một số máy mật mã Enigma thuộc loại tối mật mà nó mang theo. Hải quân Hoàng gia Anh tái sử dụng chiếc *Lothringen* như là tàu chở dầu hạm đội *Empire Salvage*. *Dunedin* còn tiếp tục chiếm giữ được ba tàu thuộc phe Vichy Pháp: chiếc *Ville de Rouen* ngoài khơi Natal, tàu buôn *Ville de Tamatave* phía Đông bãi đá St. Paul, và cuối cùng là chiếc *D'Entrecasteaux*.

HMS *Dunedin* vẫn đang tiếp tục di chuyển tại khu vực Trung tâm Đại Tây Dương, về phía Đông bãi đá St. Paul ở phía Tây Bắc Recife thuộc Brasil, khi vào lúc 15 giờ 26 phút ngày 24 tháng 11 năm 1941, nó bị hai ngư lôi phóng từ tàu ngầm Đức ''U-124'' đánh chìm. Chỉ có bốn sĩ quan và 63 thủy thủ sống sót trong tổng số thủy thủ đoàn của *Dunedin* gồm 486 người.

## Tham khảo
* Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
* Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company

## Liên kết ngoài
* HMS Dunedin at U-boat.net
* Ships of the Danae class
Canh Thân (nhạc sĩ)

**Canh Thân** (1920 – 1970) là một nhạc sĩ tiền chiến Việt Nam. Các sáng tác của ông đa phần mang tiết tấu vui tươi, lạc quan, yêu đời như "Túi đàn", "Khúc ca mùa hè" hay lãng mạn như "Cô hàng cà phê". Ông là thành viên nhóm nhạc Đồng Vọng của nhạc sĩ Hoàng Quý. Khi ca hát, ông lấy biệt danh là **Tino Thân**.

## Tiểu sử
Ông sinh năm 1920 (năm Canh Thân theo âm dương lịch) tại Hải Phòng. Thiếu thời, ông học ở trường Saint-Charles, gần trường tư thục Lê Lợi nơi Hoàng Quý theo học.

Năm 1939, ông tham gia nhóm Đồng Vọng của nhạc sĩ Hoàng Quý. Ngoài ra, ông còn có biệt danh là Tino Thân khi đi hát do ông ái mộ ca sĩ người Pháp Tino Rossi. Ông theo kháng chiến chống thực dân Pháp một thời gian ở vùng chiến khu 3 (Đồng bằng sông Hồng), sau thì trở về thành.

Ông sáng tác đa dạng thể loại. Khác với nhiều nhạc sĩ đồng niên, ông thường viết các ca khúc mang tiết tấu tươi vui, nội dung lạc quan, yêu đời như "Khúc ca mùa hè", "Túi đàn", "Đi với tôi đến chốn trời xa",... Loại nhạc lãng mạn của ông có các bài "Hoa mai", "Em gái tôi" (viết tặng ca sĩ Kim Tước)... và nổi tiếng là bài "Cô hàng cà phê". Có quan điểm cho rằng hình tượng cô bán quán cà phê lấy cảm hứng từ ca sĩ Thái Hằng, là người được yêu mến bởi nhà thơ Đinh Hùng, các nhạc sĩ Ngọc Bích, Canh Thân lẫn Phạm Duy, trong thời gian Canh Thân hay lui tới quán phở kiêm giải khát của gia đình bà ở tỉnh Hà Đông. Ông còn sáng tác loại nhạc trào phúng như bài "Vỉa hè", mượn hình tượng con chó được nuôi ăn đầy đủ hơn con người nhằm châm biếm xã hội miền Bắc Việt Nam dưới quyền thực dân coi thường nhân quyền trước năm 1954.

Năm 1954, ông di cư vào miền Nam Việt Nam. Ông là hạ sĩ quan phục vụ Quân lực Việt Nam Cộng hòa, làm việc trong ngành tâm lý chiến của Đài phát thanh Sài Gòn . Lúc này, ông sáng tác rất ít, và gia đình cũng khá nghèo túng, dẫn đến việc ông đi vào con đường nghiện ngập.

Ông qua đời vào năm 1970 tại Sài Gòn.

Nhạc sĩ Canh Thân là cậu của ca sĩ Ái Liên, còn Ái Liên là mẹ của ca sĩ Ái Vân.

## Sáng tác

*Áo đi mưa
*Anh còn cây đàn
*Bụi phong trần (lời Lê Đô)
*Buồn lặng lẽ
*Các anh về (lời Văn Khôi)
*Cái bụng tốt
*Cầu nguyện thanh bình
*Chiến đấu cho hòa bình (lời Văn Khôi)
*Chúc xuân
*Cô hàng cà phê (1947)
*Đi với tôi đến chốn trời xa
*Đi chơi Sài Gòn

*Đêm trăng
*Em gái tôi
*Gửi niềm thương
*Hoa mai
*Khi ta ra đi
*Khúc ca mùa hè
*Khúc hát nông dân
*Khúc liên hoan
*Màu hoa tím
*Mơ chiến thắng
*Nhạc lòng
*Ngày ra đi

*Phút chia tay
*Ra đi muôn phương
*Thành Tô mến yêu
*Túi đàn
*Yêu là ảo mộng (1962)
*Vĩ Dạ đò trăng
*Vỉa hè
* Về miền tự do
*Vui lên đi xuân tới rồi
*Xuân nghèo

## Ghi chú

## Tham khảo
Hôn nhân giữa người và thú

**Hôn nhân giữa người và thú** không được chấp nhận bởi luật pháp của bất kỳ quốc gia nào.

## Thực tế

### Kết hôn với bò
* Gusti Ngurah Alit, một thanh niên Indonesia 18 tuổi đã bị trưởng làng buộc phải kết hôn với một cô bò cái sau khi bị bắt quả tang đang quan hệ tình dục với bò. Anh nói: "Cô ấy gọi tên tôi và quyến rũ tôi. Vì thế tôi "quan hệ" với cô ấy". Sau buổi lễ kết hôn, Ngurah được tắm rửa sạch sẽ còn cô bò cái bị dìm xuống biển trong một nghi thức "thanh tẩy".

### Kết hôn với ngựa
* Một số vị vua người Celt xứ Ai-len (thường gọi là "vị vua linh thiêng") phải kết hôn với nữ thần của địa phương. Thông thường một Druid nữ được chọn để đại diện cho nữ thần làm vợ vua, nhưng một vị vua xứ Donegal đã cưới một cô ngựa, như thế thân của nữ thần.
* Tháng Năm 1998 - The Jerry Springer Show đã có một tập phim có tiêu đề "Tôi lấy một con ngựa!". Chương trình cuối cùng không được phát sóng vào ngày dự kiến, rõ ràng là do những lo ngại về sự chấp nhận phát sóng một tập phim, trong đó một người đàn ông thừa nhận mối quan hệ tình cảm và tình dục dài hạn với ngựa của mình. Người đàn ông và con ngựa của ông sau đó tham gia vào một tài liệu của Anh về chủ đề này.

### Kết hôn với dê

* Tháng hai năm 2006, người đàn ông Xu đăng tên là Charles Tombe bị bắt gặp đang làm tình với dê cái của hàng xóm (sau này được gọi với tên Rose). Anh bị buộc phải cưới Rose và bồi thường cho người hàng xóm món tiền 15000 đi na Xu đăng làm sính lễ.

### Kết hôn với rắn

## Ở Việt Nam

Ở Việt Nam, câu chuyện cổ tích "lấy vợ cóc" kể về một chàng thư sinh lấy một con cóc, sau đó con cóc này hóa thân thành một cô gái xinh đẹp, đảm đang.

Năm 2013, Lê Tuấn Anh (sinh năm 1995, trú tại xã Quảng Châu, huyện Quảng Xương, Thanh Hóa) đã bị kết án 18 năm tù giam về tội "hiếp dâm" và "giết người". Lê Tuấn Anh đã từng giao cấu với cả động vật như lợn và trâu, trộm đồ lót phụ nữ ngửi và nhai, nhiều người còn tố rằng bị y đục lỗ ở nhà tắm để nhìn trộm khi đang tắm.

## Đọc thêm
* Phân biệt chủng loại
* Nhân-thú học
* Luyến thú
* Tình dục với động vật
** Thần thoại về Zeus

## Tham khảo
Quận Madison, Nebraska

**Quận Madison** là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.
## Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
### Các xa lộ chính
### Quận giáp ranh
## Thông tin nhân khẩu
## Tham khảo
Carmel Budiardjo

**Carmel Budiardjo** (1925-) là nhà hoạt động cho nhân quyền người Anh, người sáng lập tổ chức Tapol và là người đoạt Giải thưởng Right Livelihood.

## Cuộc đời và Sự nghiệp
Carmel sinh tại London (Anh) năm 1925. Bà đậu bằng cử nhân kinh tế học năm 1946 ở Đại học London. Bà đã gặp và kết hôn với Suwondo (Bud) Budiardjo, một viên chức chính phủ Indonesia khi làm việc ở Praha (Tiệp Khắc) cho Liên đoàn Sinh viên quốc tế (*International Union of Students*),

Họ di chuyển về sống ở Indonesia năm 1951. Sau khi tướng Suharto nắm chính quyền năm 1965, chồng của bà đã bị bắt giam 12 năm trong nhà tù. Bản thân bà cũng bị tống giam 3 năm, rồi sau đó bị trục xuất về Anh sau khi được phóng thích vào năm 1971.

Khi trở về Anh, bà đã lập ra tổ chức Tapol (**Ta**hanan **Pol**itik – Các tù nhân chính trị), để đấu tranh cho các tù nhân chính trị ở Indonesia. Tổ chức đã mở rộng các hoạt động của mình, và đã xuất sắc trong việc đưa ra thông tin về hoạt động quân sự và các vụ vi phạm nhân quyền ở Đông Timor, và Tây Papua. Tập san Tapol Bulletin là nguồn thông tin chủ yếu về tình trạng nhân quyền ở Indonesia dưới chế độ độc tài. Bà cũng là tác giả một số sách về nhân quyền và chính trị ở Indonesia.

Tổ chức Tapol vẫn còn hoạt động, và Carmel vẫn giữ vai trò quan trọng trong các hoạt động của tổ chức.

## Giải thưởng
Năm 1995 Carmel Budiardjo được trao tặng Giải thưởng Right Livelihood cho việc làm của bà, do sự đề cử của tổ chức International Federation for East Timor (*Liên đoàn quốc tế cho Đông Timor*).

## Tác phẩm
* Budiardjo, Carmel. "The Abuse of Human Rights in Indonesia" in W. A. Veenhoven ed. "Case studies on human rights and fundamental freedoms: a world survey", Volume 3. The Hague: Martinus Nijhoff, 1976.
* Budiardjo, Carmel and Liem Soei Liong. *The War against East Timor*. London: Zed Books Ltd, 1984. ISBN 0-86232-228-6.
* Budiardjo, Carmel and Liem Soei Liong. *West Papua: The Obliteration of a People*. Rev. ed. Thornton Heath, UK: TAPOL, the Indonesian Human Rights Campaign, 1988.
* Budiardjo, Carmel. "Surviving Indonesia's Gulag'. London: Casell 1996. ISBN 0-304-33562-2.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Tapol Homepage
*Right livelihood award: 1995 - Carmel Budiardjo 
*1982 Article on Carmel
Norma Kassi

**Norma Kassi** là một dân bản xứ sắc tộc Gwich'in ở lãnh thổ Yukon, Canada, và là cựu thành viên của Hội đồng lập pháp Yukon (*Yukon Legislative Assembly*). Bà đã được trao tặng Giải Môi trường Goldman năm 2002, chung với Sarah James và Jonathon Solomon, vì họ đã đấu tranh bảo vệ Khu nương náu quốc gia của động vật hoang dã Bắc Cực (*Arctic National Wildlife Refuge*, viết tắt là ANWR) chống lại các kế hoạch khoan và khai thác dầu khí. Việc khai thác dầu khí sẽ gây rối loạn chu kỳ sống của loài tuần lộc Porcupine (*Rangifer tarandus granti*), nền tảng văn hóa của người Gwich'in từ 20.000 năm.

## Tham khảo
Jonathon Solomon

**Jonathon Solomon** (10.3.1932 – 13.7.2006) là dân bản xứ sắc tộc Gwich'in ở Fort Yukon, Alaska (Hoa Kỳ), và là thành viên của phái đoàn Hoa Kỳ tham dự Hiệp định quốc tế về Tuần lộc Porcupine giữa Canada và Hoa Kỳ.

Ông đã được trao Giải Môi trường Goldman năm 2002, chung với Norma Kassi và Sarah James, cho việc họ đấu tranh bảo vệ Khu nương náu quốc gia của động vật hoang dã Bắc Cực (*Arctic National Wildlife Refuge*) chống lại các kế hoạch khoan và khai thác dầu khí. Việc khai thác dầu khí sẽ làm rối loạn chu kỳ sống của loài Tuần lộc Porcupine (*Rangifer tarandus granti*), nền tảng văn hóa của người Gwich'in từ 20.000 năm.
 
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Obituary
Chiến tranh Lapland

**Chiến tranh Lapland** (Tiếng Phần Lan: Lapin sota) là một loạt các chiến sự giữa Phần Lan và Đức Quốc xã từ tháng 9 năm 1944 đến tháng 4 năm 1945, đã chiến đấu ở về phía bắc Phần Lan. Trong khi Phần Lan nhận thấy đây là một cuộc xung đột riêng biệt giống như những cuộc chiến tranh Tiếp tục, các lực lượng Đức được coi là hành động của họ là một phần của Chiến tranh thế giới thứ hai. Một đặc điểm của cuộc chiến là quân đội Phần Lan đã buộc phải giải giáp các lực lượng của họ trong khi tại cùng một thời gian chiến đấu với lực lượng quân đội Đức để lại Phần Lan. Quân Đức đã rút khỏi miền Bắc Phần Lan mà về Na Uy, và Phần Lan quản lý để duy trì lời hứa của nó được thực hiện dưới sự đình chiến Moskva, mặc dù cô vẫn chính thức vẫn có chiến tranh với hai đồng minh quyền hạn đó là Liên Xô và Anh Quốc, một chính phủ lưu vong ở London và lãnh địa thuộc Anh cho đến khi kết luận chính thức của cuộc Chiến tranh Tiếp tục đã được phê duyệt năm 1947 hiệp ước hòa bình Paris.

Cùng với Chiến tranh Mùa đông và Chiến tranh Tiếp diễn, đây là một trong ba cuộc chiến tranh của Phần Lan thời Chiến tranh thế giới thứ hai. Trong cuộc chiến, quân Đức đã thực hiện chiến thuật *[[tiêu thổ]]* gây thiệt hại nghiêm trọng cho miền Bắc Phần Lan. Thành phố Lapland bị phá hủy hoàn toàn.

## Ghi chú



### Chú thích
Sarah James

**Sarah James** là một thổ dân sắc tộc Gwich'in ở làng Bắc Cực (Arctic Village), tiểu bang Alaska, (Hoa Kỳ), và là thành viên của "International Indian Treaty Council" (*Hội đồng Hiệp ước quốc tế người Da đỏ*). Bà đã được tặng Giải Môi trường Goldman năm 2002, chung với Jonathon Solomon và Norma Kassi, cho việc họ đấu tranh bảo vệ Khu nương náu quốc gia của động vật hoang dã Bắc Cực (*Arctic National Wildlife Refuge*) chống các kế hoạch khoan và khai thác dầu khí. Việc khai thác dầu khí sẽ làm rối loạn chu kỳ sống của loài Tuần lộc Porcupine (*Rangifer tarandus granti*), nền tảng văn hóa của người Gwich'in từ 20.000 năm.

## Chính trị và Việc vận động hành lang
Trong thập niên 1990 James đã tới thăm các cộng đồng ở các nước Nam Mỹ như Brasil, Ecuador, Nicaragua và Guatemala, hô hào đấu tranh cho các người bị thiệt thòi quyền lợi. Bà cũng xuất hiện trên các chương trình truyền hình (CNN, MacNeil-Lehrer, CBS), và cũng đã tới Washington, cố gắng làm sáng tỏ các quan niệm mà bà tin là các công ty dầu khí đã bóp méo, xuyên tạc, đồng thời hô hào việc bảo tồn "Khu nương náu quốc gia của động vật hoang dã Bắc Cực".

## Tham khảo
Huyết (thực phẩm)

**Huyết** hay **tiết** là một loại thực phẩm làm từ máu động vật và là một nguyên liệu phổ biến trong nhiều món ăn Việt Nam. Huyết cũng xuất hiện tại một số quốc gia châu Á nhưng bị cấm kị tại một số nước Trung Đông và châu Âu vì lý do tôn giáo.

## Cách làm
Huyết là máu động vật đông cứng thành những khối dạng thạch. Khi sống màu đỏ, khi chín màu đen hoặc tím đậm, nâu đậm. Các loại máu thường dùng làm huyết là máu vịt, máu gà, máu heo,.... Tiết canh là một món huyết sống, ăn ngay mà không qua chế biến

## Ẩm thực

Huyết xuất hiện nhiều trong các món ăn Việt Nam như: tiết canh, bún riêu, dồi lợn, cháo huyết, cháo lòng,... Do Thái giáo và Hồi giáo cấm ăn huyết. Nhiều phái Kitô giáo cũng kị ăn huyết. Có nhiều lời giải thích khác nhau nhưng, phổ biến nhất là vì theo Kinh thánh huyết máu là sự sống. Một người bị bại não, có thể sống dai dẳng thêm cả chục năm, nhưng một người mất máu, chỉ trong ṿòng mấy phút là chết. Lý do thứ hai là huyết máu tượng trưng cho sự cứu rỗi của Chúa Giê-su và thứ ba là do theo Kinh thánh, quỷ dữ và ma cà rồng uống máu động vật mà sống nên không ai muốn bắt chước chúng.

## Sức khỏe
Huyết tuy bổ dưỡng nhưng dễ gây tiêu chảy và rối loạn tiêu hóa nếu không bảo quản cẩn thận hoặc hệ tiêu hóa của thực khách không ở trong trạng thái khỏe mạnh.

## Chú thích
Thần Thoại (phim truyền hình)

***Thần Thoại*** ( là một bộ phim truyền hình sản xuất năm 2010 dựa trên bộ phim điện ảnh cùng tên sản xuất năm 2005. Thành Long người đóng vai chính trong Thần Thoại (2005) đóng vai trò tổng giám chế, Đường Quý Lễ là đạo diễn của phim. 50 tập của phim đã được trình chiếu trên kênh CCTV - 8 của Đài truyền hình trung ương Trung Quốc từ ngày 2 tháng 1 đến ngày 18 tháng 1 năm 2010. Chi phí sản xuất bộ phim vào khoảng 40 triệu nhân dân tệ.

## Nội dung
Năm 2010, có một chàng trai trẻ Dịch Tiểu Xuyên là nhà nhiếp ảnh tự do. Trong 1 lần đi ngao du anh nhặt được 1 văn vật cổ, sau đó anh đến hiện trường khai quật khảo cổ của cha và vô tình bị cuốn vào một sự kiện tranh giành các văn vật. Cơ duyên tình cờ khiến anh đụng nhầm vào hộp báu, cùng đầu bếp Cao Yếu của đoàn khảo cổ vượt qua không gian, thời gian, đi ngược hơn 2200 năm trước trở về triều đại nhà Tần. Một lòng muốn quay lại năm 2010, nhưng họ nhận ra làm thế nào may mắn sống sót trong thời đại đầy những biến động bất ngờ mới là điều cấp thiết. Hết lần này đến lần khác, trải qua nhiều kỳ ngộ và hiểm nguy, sự lựa chọn không giống nhau đã khiến hai người đi theo những con đường khác biệt. Dịch Tiểu Xuyên trải qua mối tình khắc cốt ghi tâm với Công chúa Ngọc Thấu, kết giao với bằng hữu trung can nghĩa đảm, trở thành một Mông Nghị nhân tâm tề thế. Còn Cao Yếu, vốn là một kẻ nhát gan, sau những đòn đả kích trí mạng liên tiếp, hắn bị quyền lực cám dỗ và trở thành Triệu Cao - một kẻ tàn ác, tham lam, bất chấp thủ đoạn. Ở năm 2010, anh trai Dịch Đại Xuyên cùng cha vẫn không từ bỏ hy vọng tìm kiếm tung tích Tiểu Xuyên. Hai cha con một mặt đối phó với sự ngăn cản phá rối của thế lực thần bí, một mặt tháo gỡ từng nút thắt liên quan đến sự mất tích của đứa con trai nhỏ. Cuối cùng, họ đã giải mã được bí ẩn lăng mộ Tần Thủy Hoàng và các sự kiện thần bí liên quan xung quanh việc Tiểu Xuyên và Cao Yếu mất tích. Trong cuộc chiến cuối cùng tại lăng mộ Tần Thủy Hoàng, đồng bọn của Cao Yếu và bản thân Cao Yếu bị chết khi lăng mộ sụp đổ, chỉ có gia đình Tiểu Xuyên là thoát ra ngoài, tuy nhiên, Tiểu Xuyên đã không thể cứu được tình yêu của mình là công chúa Ngọc Thấu.

## Các diễn viên chính
* Hồ Ca vai Dịch Tiểu Xuyên/Mông Nghị
* Bạch Băng vai Công chúa Ngọc Thấu
* Nhâm Tuyền vai Dịch Đại Xuyên
* Trương Manh vai Cao Lam/Ngu Cơ/Tiểu Nguyệt
* Trương Thế vai Cao Yếu / Triệu Cao
* Kim Sa vai Lã Tố
* Trần Tử Hàm vai Lã Trĩ
* Tang Kim Sinh vai Tần Thủy Hoàng
* Đàm Khải vai Hạng Vũ
* Đinh Tử Tuấn vai Mông Điềm
* Lý Tường Nghi vai Lưu Bang
* Mã Văn Long vai Phù Tô
* Lý Tiêu Hi vai Lý Tư

## Bài hát sử dụng trong phim
**Vượt qua* được trình bày bởi Trương Manh và Vương Hải Tường
**Tinh nguyệt thần thoại* được trình bày bởi Kim Sa
**Mỹ lệ thần thoại* được trình bày bởi Hồ Ca và Bạch Băng

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Baidu Baike 
*Official site  
*Sina.com
FIFA 09

***FIFA 09*** là 1 phiên bản thành công của EA Sports. Lần đầu tiên trong lịch sử game bóng đá có tính năng điều khiển bằng chuột. *FIFA 09* tạo nên sự đột phá trong điều khiển trò chơi bóng đá với các kĩ năng cực kì dễ tạo ra, chỉ cần 1 tí luyện tập là bạn có thể sử dụng kĩ năng nhanh như chớp, Nếu đã từng chơi *[[Audition]]* rành thì chắc chẳng cần đâu. Nếu làm biếng thì sử dụng chuột cũng được vì dễ dùng hơn, chỉ cần nhấn nút giữa của chuột vào di chuyển chuột theo đúng cách thì sẽ ra kĩ năng rất dễ. Game có 1 DVD.

## Tham khảo
Quận McPherson, Nebraska

**Quận McPherson** là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.
## Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
### Các xa lộ chính
### Quận giáp ranh
## Thông tin nhân khẩu
## Tham khảo