open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
George Marshall

Thống tướng Lục quân **George Catlett Marshall, Jr.** (31 tháng 12 năm 1880 – 16 tháng 10 năm 1959) là một chính khách và nhà lãnh đạo quân đội Hoa Kỳ. Từng làm Bộ trưởng Quốc phòng, bộ trưởng ngoại giao. Ông được coi là quân nhân số một của Quân đội Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới thứ hai, nổi tiếng là "người tổ chức chiến thắng", cùng với Winston Churchill làm nên thắng lợi của Đồng Minh trong chiến tranh. Marshall là Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ và là một cố vấn quân sự cấp cao cho Tổng thống Franklin D. Roosevelt. Khi là bộ trưởng ông đưa tên của mình vào Kế hoạch Marshall, với kế hoạch đó ông được nhận Giải Nobel Hòa bình vào năm 1953.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Thủ tướng Bangladesh

**Thủ tướng Bangladesh** (, : Bānlādēśēra pradhānamantrī) là người đứng đầu chính phủ của Bangladesh. Thủ tướng lãnh đạo nội các và chịu trách nhiệm trước Jatiya Sangsad.

Thủ tướng do tổng thống bổ nhiệm trong số người có khả năng giành được sự tín nhiệm của Jatiya Sangsad. Thủ tướng luôn luôn là người lãnh đạo của đảng lớn nhất (hay liên hiệp) ở trong Jatiya Sangsad và phải tin tưởng Jatiya Sangsad để cầm quyền.

Đôi khi có một số tranh cãi ai là người nên được xem là Thủ tướng. Mashiur Rahman cầm quyền dưới chức vụ "Bộ trưởng cao cấp". Ngoại trừ các lãnh đạo lâm thời (nhưng bao gồm Mashiur Rahman, Bộ trưởng cao cấp), đã có 11 Thủ tướng Bangladesh. Một người, Khaleda Zia, đã giữ chức vụ này 3 nhiệm kỳ bao gồm hai nhiệm kỳ liên tục nhau. Bà cũng giữ kỷ lục về tổng số thời gian giữ chức thủ tướng lâu nhất. Tuy nhiên, Sheikh Hasina Wazed lại giữ kỷ lục sát nút về thời gian nắm quyền thủ tướng *không gián đọan*, với nhiệm kỳ của bà dài hơn một vài tuần so với nhiệm kỳ thứ nhất của Khaleda Zia.

## Tham khảo
Danh sách tổng thống Bangladesh

Tổng thống Bangladesh, theo quy định của Hiến pháp Bangladesh, là nguyên thủ quốc gia của Bangladesh. Tổng thống Bangladesh là chức vụ chức vụ cao hơn Thủ tướng, nhưng chỉ giữ chức vụ phần lớn mang tính lễ nghi hình thức. Thủ tướng mới chính là có quyền điều hành thực tế đối với chính phủ, và là người đứng đầu nội các của quốc gia này.

Tổng thống có quyền bổ nhiệm và miễn nhiệm Thủ tướng dựa trên tình hình chiếm lĩnh số ghế trong Quốc hội *Jatiya Sangsad* (Quốc hội Bangladesh). Đương nhiên, Tổng thống luôn phải bổ nhiệm Thủ tướng là người lãnh đạo của đảng lớn nhất (hay liên hiệp) ở trong *Jatiya Sangsad*.

## Danh sách các Tổng thống Bangladesh

## Xem thêm
* Thủ tướng Bangladesh
* Danh sách các chính đảng Bangladesh

## Tham khảo

Rulers - list of rulers of Bangladesh
Buôn

**Buôn** (**bôn**), hay **plây** (**plei**, **pơlây**, **pơlơi**, **palây**) hay **kon** (**kung**), là đơn vị cư trú, đồng thời là đơn vị xã hội cơ sở thấp nhất tồn tại ở các tộc người thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer (như người Mạ, Chil, Cơ Ho ở Lâm Đồng) và các dân tộc thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia (như Ê Đê, Gia Rai, Chăm), tập trung chủ yếu ở Tây Nguyên và dọc Trường Sơn.

*Buôn* phần nào có thể coi tương đương như làng của người Việt (Kinh), bản của các dân tộc Tày, Thái.

Mỗi làng gồm một số lớn (hay nhỏ) các hộ gia đình (từ vài chục đến vài trăm) thuộc các nhóm huyết thống khác nhau. Quy mô mỗi làng phụ thuộc vào điều kiện đất đai, môi trường, điều kiện phát triển kinh tế, xã hội từng vùng. Các nhà trong làng thường được bố trí xung quanh ngôi nhà công cộng (nhà rông của người Ba Na, nhà gơl của người Cơ Tu), nơi sinh hoạt cộng đồng của cả làng. Mỗi làng quản lý một vùng đất rừng và đất rẫy để luân canh canh tác. Từng làng có bộ máy tự quản, gồm người trưởng làng (*tơm plây*, *khoa buôn*) và những người giúp việc, trong đó những người già làng có tiếng nói quan trọng vì có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất, hiểu biết về phong tục và lễ nghi cổ truyền. Bộ máy tự quản dựa vào tập quán luật tục để điều hành và quản lý mọi sinh hoạt cộng đồng. Tính cộng đồng là đặc trưng cơ bản của làng các dân tộc này. Ngày nay, nhiều làng hợp thành một xã, tổ chức hành chính cấp cơ sở ở nông thôn Nhà nước đêga.

## Tham khảo

## Xem thêm
*Thôn
*Sóc
*Phum
*Làng
*Bản
* Các dân tộc Việt Nam

## Liên kết ngoài
* 
*
Sóc (định hướng)

**Sóc** có thể chỉ:
*Sóc (động vật).
*Sóc (khu dân cư).
*Sóc (lịch).
**Sóc*, phiên âm tiếng Việt của *srok* - cấp huyện trong phân cấp hành chính Campuchia.
*Một loại vũ khí lạnh
Trận Nam Quảng Tây

**Trận chiến Nam Quảng Tây** () (Quế Nam Hội chiến), là một cuộc giao chiến lớn giữa Quân Cách mạng Quốc dân và Quân Đế quốc Nhật Bản trong Chiến tranh Trung-Nhật thứ hai.

Tháng 11 năm 1939, Nhật đổ bộ vào bờ biển của Quảng Tây và chiếm Nam Ninh. Trong trận chiến này, Nhật đã cắt đứt thành công Trùng Khánh khỏi kết nổi với biển, là tuyến phục vụ có hiệu quả cho viện trợ nước ngoài cho các nỗ lực chiến tranh của Trung Quốc, khiến Đông Dương, Đường Miến Điện và Lạc Phong hàng tuyến (tiếng Trung: 驼峰航线) là lối duy nhất để gửi viện trợ cho Trung Quốc.

Trung Quốc đã có thể tiến hành nhiều cuộc tấn công để tối đa hóa các thương vong của Nhật. Phần lớn các cuộc xung đột xảy ra để tranh giành đèo Côn Luân. Với sự thành công của cuộc Viễn chinh Việt Nam tháng 9 năm 1940, Nhật đã có thể cắt đứt Trung Quốc ngoại trừ qua Đường Miến Điện và Lạc Phong hàng tuyến và không phải bắt buộc tốn kém phải chiếm Quảng Tây. Đến tháng 11 năm 1940, Nhật bị buộc phải di tản khỏi Quảng Tây.

## Tham khảo
Trận chiến đèo Côn Lôn

**Trận đèo Côn Luân** () là một loạt các trận đanh giữa Nhật và Trung Quốc trong việc tranh giành đèo Côn Lôn.

Sư đoàn 200 (), đơn vị cơ giới hóa đầu tiên của Quân Cách mạng Quốc dân, đã đoạt được một chiến thắng vang dội đối với quân Nhật, xóa sổ một lữ đoàn quân Nhật Bản. Sư đoàn 200 được trang bị 240 xe tăng T-26, 30 xe tăng BT-5.

## Tham khảo
Giống (định hướng)

**Giống** có thể đề cập đến:
*Giống (ngữ pháp)
*Giống (toán học)
*Giới tính sinh học và Giới tính xã hội
*Trong sản xuất, giống có thể là:
**Giống vật nuôi (*breed*)
**Giống cây trồng (*cultivar*), theo phân loại thực vật học có thể là cấp bậc dưới phân loài như thứ (*varietas*), dạng (*forma*), hoặc thấp hơn
**Một cách gọi đồng nghĩa với chi (*genus*) trong phân loại động vật học. Từ *chi* thường dùng trong phân loại học thực vật học.
Thứ (thực vật học)

Trong danh pháp thực vật, một **thứ** (tiếng Anh: variety, tiếng Latinh: **varietas**, viết tắt là **var.**) là một cấp dưới loài và như vậy nó có tên ba phần (tên khoa học gồm ba phần), chẳng hạn *Escobaria vivipara* var. *alversonii* (J.M.Coult.) D.R.Hunt.

Một thứ sẽ có vẻ bề ngoài phân biệt với các thứ khác, nhưng có thể lai ghép tự do với các thứ của cùng loài này (nếu chúng có thể có sự tiếp xúc). Thông thường các thứ có sự chia tách về mặt địa lý với nhau.

Ví dụ: loài xương rồng *[[Escobaria vivipara]]* (Nutt.) Buxb., là một loài có khu vực phân bố rộng từ Canada tới México, và được tìm thấy trong khắp khu vực New Mexico dưới độ cao 2.600 m. Chín thứ của loài này đã được miêu tả. Tại các khu vực mà các thứ xương rồng này có thể tiếp xúc với nhau thì chúng ở dạng quá độ. Thứ *Escobaria vivipara* var. *arizonica* có ở Arizona, còn thứ *Escobaria vivipara* var. *neo-mexicana* có ở New Mexico.

**Lưu ý:**
* Trong danh pháp gây giống thực vật, "giống" hay "giống thực vật" là một thuật ngữ pháp lý, ít nhất là tại các quốc gia tham gia công ước của UPOV (Hiệp hội Quốc tế về Bảo hộ các Giống cây trồng mới).
* Trong danh pháp động vật, bậc duy nhất được chính thức quy định dưới loài là phân loài (*subspecies*). Các tên gọi được xếp là variety trước năm 1961 thì nay được xem là phân loài. Trong động vật học, dạng (*forma* hay *morph*) được sử dụng nếu cần thiết, nhưng không được ICZN điều chỉnh.
* Trong danh pháp vi khuẩn, "variety" không được cho phép nhưng các tên gọi được xếp là variety trước năm 1992 thì nay được xem là phân loài.

## Xem thêm
* Danh pháp ba phần
* Dạng (thực vật học)
* Giống cây trồng (cultivar)

## Tham khảo
Danh pháp ba phần

Trong sinh học, **danh pháp ba phần** là tên gọi cho đơn vị phân loại dưới cấp loài. Nó là khác biệt giữa động vật và thực vật:
* Đối với động vật, xem tên ba phần (động vật) (trinomen). Chỉ có một cấp duy nhất dưới loài là phân loài (*subspecies*).
* Đối với thực vật, xem tên ba phần (thực vật). Có một loạt không xác định các cấp cận loài được cho phép ở dưới cấp loài, trong đó phân loài là cấp cao nhất trong số này.

## Xem thêm
*Danh pháp hai phần
*Thứ (thực vật học)
## Tham khảo
Đại học Nottingham

**Đại học Nottingham** (tên tiếng Anh: *The University of Nottingham*) là một trường đại học nghiên cứu ở thành phố Nottingham, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Đây là một thành viên của Russell Group và Universitas 21, một hệ thống các trường đại học có lĩnh vực nghiên cứu hàng đầu quốc tế.

Năm 2005, trường có hơn 32.000 sinh viên đăng ký, với hơn 10 người nộp đơn cho mỗi chỗ. Con số này bao gồm 4000 sinh viên quốc tế đến từ hơn 100 quốc gia. Hiệu trưởng và chủ tịch của trường là giáo sư Fujia Yang, phó hiệu trưởng là Sir Colin Campbell.

Các báo chí Anh thường xếp Đại học Nottingham trong số top 10 trường đại học hàng đầu Anh Quốc. Năm 2006, trường giành được giải thưởng *Times Higher Education UK University of the Year Award*.

Trường nổi tiếng với 3 ngành học chính là Luật, Kinh tế và Y dược.

## Các khu trường sở
Trường có 3 cơ sở tại Nottingham là University Park, Jubilee Campus và Sutton Bonnington. Ngoài ra trường cũng hợp tác để xây dựng campus của trường tại Ninh Bá, Trung Quốc và tại Malaysia.

## Trường đại học danh tiếng
Năm 2006, đại học Nottingham được xếp vào top 75 thế giới và top 10 tại Anh do tạp chí *[[Newsweek]]* bình chọn. Ngoài ra trường cũng xếp thứ 85 trong bảng xếp hạng của tạp chí *The Times*, đồng thời nhận được giải thưởng Trường đại học của năm dành cho trường đại học Anh có những thành tích xuất sắc. Năm 2007, trường được xếp hạng 70 thế giới trong bảng xếp hạng của *The Times*.

## Các ngành học của trường
Trường có tổng cộng 45 ngành học:
*Các ngành về nghệ thuật:
**Văn hóa Hoa Kỳ và Canada
**Khảo cổ
**Lịch sử hội họa
**Văn học Hy Lạp và La Mã
**Văn hóa Anh
**Phim và Truyền hình
**Văn hóa Pháp
**Văn hóa Đức
**Văn hóa Latin
**Lịch sử
**Nhân văn
**Ngôn ngữ và văn hóa mới
**Âm nhạc
**Triết học
**Văn hóa Nga và Slav
**Thần học và tôn giáo
*Các ngành về kỹ thuật:
**Nhập môn kỹ thuật
**Hóa học và khoa học môi trường
**Xây dựng công trình dân dụng
**Điện và điện tử
**Cơ khí,vật liệu và sản xuất
*Các ngành về kinh tế,luật và khoa học xã hội:
**Môi trường học
**Kinh tế học
**Văn hóa Trung Quốc đương thời
**Kinh doanh
**Giáo dục
**Địa lý
**Luật
**Chính trị và quan hệ quốc tế
**Xã hội học và chính sách xã hội
*Các ngành về y dược và khoa học sức khỏe:
**Công nghệ sinh học
**Hóa dược
**Y học
**Phụ sản
**Y tá
**Vật lý trị liệu
**Thú y
*Các ngành về khoa học:
**Sinh học
**Hóa dược
**Sinh vật học
**Hóa học
**Khoa học máy tính
**Toán học
**Dược
**Vật lý và khoa học vũ trụ
**Tâm lý học
**Thú y

## Những người nổi tiếng


Najib_Razak_2008-08-21.jpg|Najib Razak, Thủ tướng Malaysia
D_H_Lawrence_passport_photograph.jpg|D.H. Lawrence, tiểu thuyết gia
Peter_Mansfield_Leipzig.jpg|Peter Mansfield, nhà vật lý học đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2003
Ian_Kershaw_2012_crop.jpg|Ian Kershaw, nhà lịch sử học, một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về Adolf Hitler và Reich thứ ba
Martynpoliakoff.jpg|Martyn Poliakoff, Giáo sư nghiên cứu hóa học
Clive_Granger_by_Olaf_Storbeck.jpg|Clive Granger, nhà kinh tế học đoạt giải Nobel kinh tế năm 2003


## Chú thích
Theodor Mommsen

**Christian Matthias Theodor Mommsen** (30 tháng 11 năm 1817 – 1 tháng 11 năm 1903) là nhà sử học, nhà văn Đức đoạt giải Nobel Văn học năm 1902.

## Tiểu sử
Christian Matthias Theodor Mommsen sinh ở Garding, Schleswig. Từ năm 1838 đến năm 1843 học Đại học Kiel (Holsteil). Thời gian này ông ở chung với em trai và một người bạn. Tập thơ đầu tiên là *Liederbuch dreier Freunde* (Tập bài ca của ba người bạn). Được các giáo sư ủng hộ, Mommsen nhận học bổng sang Ý ba năm (1844-1847), là đại diện của Viện Hàn lâm Khoa học Berlin tại Pháp và Ý, nghiên cứu sách chép tay và văn bản, thu thập tài liệu cho công trình quan trọng Bộ tuyển văn bia Latin gồm 16 tập (in từ năm 1863 đến 1936). Về Đức năm 1848, ông trở thành giáo sư Luật tại Đại học Leipzig, nhưng năm 1850 bị sa thải vì tham gia cuộc Cách mạng 1848-1849. Những năm 1852-1854 ông giảng dạy tại Đại học Zürich, 1854-1858 tại Đại học Breslau; sau 1858 đến cuối đời là giáo sư, chủ nhiệm khoa Lịch sử Cổ đại của Đại học Berlin. Ông là thư ký thường trực Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Phổ. Trong thập niên 1870, Mommsen là thành viên tích cực và sáng giá của Quốc hội Phổ, là người kịch liệt chống đối đường lối đối nội của thủ tướng Otto von Bismarck. Năm 1854, ông cưới vợ là con gái một nhà buôn sách, có 16 người con.

Theodor Mommsen đã viết một khối lượng tác phẩm khổng lồ (danh mục các công trình lớn nhỏ của ông lên đến con số 1513), đã cách mạng hóa việc nghiên cứu lịch sử La Mã, đặt nền móng cho việc nghiên cứu một cách có hệ thống chế độ quyền lực, kinh tế và tài chính của nhà nước La Mã. Công trình lớn nhất của ông là bộ Lịch sử La Mã, bắt đầu viết từ năm 1852, 3 tập đầu in trong các năm 1854, 1855, 1856, bao trùm lịch sử La Mã từ khởi thủy đến năm 46 TCN, khi Caesar đánh tan quân đội Nguyên Lão Viện ở Bắc Phi; tập 4 dự định viết về các hoàng đế La Mã, nhưng không được hoàn thành và xuất bản; còn năm 1885 ông in tập 5 của bộ sách là *Die provinzen, von Caesar bis Diocletian* (Các tỉnh thành La Mã, từ Caesar đến Diocletian).

Trong những năm đầu thế kỉ 20, nhà văn số một được đề cử tranh giải Nobel Văn học là Lev Nikolayevich Tolstoy, nhưng do Ủy ban Nobel không chấp nhận một số quan điểm của nhà văn Nga vĩ đại này nên quyết định mở rộng phạm vi xét giải sang các tác phẩm lịch sử, kết quả là nhà sử học 85 tuổi Theodor Mommsen được nhận vinh dự này. Một năm sau đó ông qua đời.

## Tác phẩm
* *Liederbuch dreier Freunde* (Tập bài ca của ba người bạn, 1843)
* *De collegns et sodaliciis Romanorum* (Các hội và hội đoàn La Mã, 1843), khảo luận
* *Römische Geschichte* (Lịch sử La Mã, 3 tập, 1854-1856)
* *Corpus inscriptionum Latinarum* (Bộ tuyển văn bia Latinh, 1863-1936)
* *Römisches Staatsrecht* (Luật pháp nhà nước La Mã, 3 tập, 1871-1888)
* *Römisches Strafrecht* (Luật hình sự La Mã, 1899)
* *Die provinzen, von Caesar bis Diocletian* (Các tỉnh thành La Mã, từ Caesar đến Diocletianus, 1885), tập 5 của bộ Lịch sử La Mã

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The Nobel Prize Bio on Mommsen
* A Mommsen biography 
* Theodor Mommsen biography from the Mommsen family website
*
José Echegaray

**José Echegaray y Eizaguirre** (19 tháng 4 năm 1832 – 4 tháng 9 năm 1916) là nhà viết kịch Tây Ban Nha đoạt giải Nobel Văn học năm 1904.

## Tiểu sử
Jose Maria Valdo Echegaray y Eizaguire sinh tại thủ đô Madrid. Năm lên 3 tuổi gia đình chuyển về Murcia ven biển Địa Trung Hải. Bố là giáo sư tiếng Hy Lạp ở trường Đại học Murcia. Echegaray đi học sớm, say mê tiếng Hy Lạp, tiếng Latin, lịch sử, triết học và toán. Nhận chứng chỉ tú tài triết học năm 14 tuổi, ông trở về Madrid và học tại trường Trung học Kỹ nghệ. Làm kỹ sư một vài năm, rồi trở thành giáo sư toán lý thuyết và ứng dụng tại trường Trung học Kỹ nghệ. Echegaray là một trong những nhà toán học xuất sắc nhất Tây Ban Nha thời đó, nghiên cứu triết học, địa lý và kinh tế - chính trị học, yêu thích nghệ thuật sân khấu. Sau cuộc cách mạng dân chủ tư sản năm 1868, ông lần lượt giữ các chức Bộ trưởng Xã hội, Bộ trưởng Thương mại, Bộ trưởng Tài chính.

Năm 1874, sau khi vương triều Bourbon được khôi phục, Jóse Echegaray buộc phải lưu vong sang Paris. Cuối năm ông về nước, viết vở kịch đầu tiên *El ibro tahonano* (Cuốn ngân phiếu), rồi từ bỏ việc nghiên cứu toán học và những khoa học khác, cũng như các hoạt động chính trị. Ba mươi năm tiếp theo Echegaray chỉ chuyên tâm vào văn học nghệ thuật, mỗi năm viết vài ba vở kịch cho đến cuối đời. Trong số 60 vở kịch của ông có đến hơn nửa là kịch thơ. Vở kịch nổi tiếng đầu tiên của ông là *La esposa del vengador* (Vợ kẻ báo thù, 1874); năm 1895 vở *O locura ó santidad* (Điên khùng hay thần thánh, viết năm 1877) được dịch sang tiếng Anh và mang lại tiếng tăm thế giới cho ông. Tác phẩm nổi tiếng nhất của Echegaray là *El gran Galeoto* (Galeoto vĩ đại1881), viết về sức tàn phá của những tin đồn thổi khiến những người vô tội trở thành nạn nhân.

Năm 1894 ông được bầu vào Viện Hàn lâm Hoàng gia Tây Ban Nha. Năm 1904 ông nhận giải Nobel cùng Fredéric Mistral vì những đóng góp cho sự nghiệp phục hồi các truyền thống của kịch Tây Ban Nha. Năm 1912 ông được trao Huân chương Lông Cừu Vàng. Các nhà phê bình đánh giá khác nhau về José Echegaray. Một số cho rằng ông là mắt xích kết nối của kịch cổ điển và hiện đại Tây Ban Nha; số khác coi nghệ thuật của ông là bằng chứng suy thoái của nền nghệ thuật kịch Tây Ban Nha cuối thế kỉ 19. Ông mất ở Madrid năm 1916.

## Tác phẩm
* *El ibro tahonano* (Cuốn ngân phiếu, 1874), kịch
* *La esposa del vengador* (Vợ kẻ báo thù, 1874), kịch
* *En el puno de la espada* (Trên cán kiếm, 1875), kịch
* *En el pilar y en la cruz* (Cột mốc và thập giá, 1878), kịch
* *Conflicto entre dos deberes* (Nghĩa vụ mâu thuẫn, 1882), kịch
* *O locura ó santidad* (Điên khùng hay thần thánh, 1887), kịch
* *El gran Galeoto* (Galeoto vĩ đại, 1881), kịch
* *El hijo de Don Juan* (Con trai Don Juan, 1892), kịch

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Selma Lagerlöf

**Selma Ottiliana Lovisa Lagerlöf** (20 tháng 10 năm 1858 – 16 tháng 3 năm 1940) là nữ nhà văn Thụy Điển, đoạt giải Nobel Văn học năm 1909. Bà là nhà văn nữ đầu tiên trên thế giới đoạt giải thưởng này.

## Tiểu sử và sự nghiệp
Selma Lagerlöf sinh ở tỉnh Värmland, Thụy Điển. Năm 1888, bà lên Stockholm học trường Sư phạm nữ Hoàng gia. Sau khi tốt nghiệp, Lagerlöf dạy học ở Landskrona (miền cực Nam Thụy Điển). Tại đây, bà bắt đầu viết tiểu thuyết đầu tay *[[Truyền thuyết Gösta Berlings]]* (1891), cuốn sách được tặng giải nhất của một cuộc thi văn học và mang lại danh tiếng cho nữ nhà văn trẻ, từ đó bà đã quyết định dành trọn đời mình cho sự nghiệp sáng tác văn học.

Từ giữa thập niên 1890, được nhận trợ cấp của vua Oscar II và sự giúp đỡ tài chính của Viện Hàn lâm Thụy Điển, Selma Lagerlöf đi du lịch qua các nước Ý, Palestine, Ai Cập và viết các tác phẩm *[[Những phép lạ của tên nghịch Chúa]]* và tác phẩm đỉnh cao của mình là *[[Jerusalem (tiểu thuyết)|Jerusalem]]*. Năm 1904 bà được tặng huy chương vàng của Viện Hàn lâm khoa học Thụy Điển. Với số tiền bán sách, bà đã mua lại trang trại của gia đình bị bán đi trước đây do túng thiếu. Năm 1906 Lagerlöf xuất bản cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của mình, được cả thế giới yêu thích, là *[[Chuyến phiêu lưu kỳ thú của Nils Holgerssons trên khắp Thụy Điển]]*. Năm 1909, bà được trao giải Nobel vì những tác phẩm đã kết hợp được *sự trong sáng và giản dị của ngôn ngữ, vẻ đẹp của văn phong và trí tưởng tượng phong phú với sức mạnh đạo lý và độ sâu của các cảm xúc tín ngưỡng*. Những năm sau đó, bà tiếp tục viết về vùng quê Värmland với những truyền thuyết và giá trị văn hóa của nó, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động xã hội, phong trào phụ nữ, chống chiến tranh. Bà đã giúp nhiều nhà hoạt động văn hóa Đức thoát khỏi sự truy bức của chủ nghĩa phát xít, trong đó có nữ nhà văn Nelly Sachs, người nhận giải Nobel Văn học năm 1966 cùng với nhà văn Samuel Agnon. Selma Lagerlöf mất tại nhà riêng năm 81 tuổi.
### Tác phẩm

**[[Truyền thuyết Gösta Berlings]]* (1891), tiểu thuyết
**[[Những xiềng xích vô hình]]* (1894), tập truyện ngắn
**[[Những phép lạ của tên nghịch Chúa]]* (1897), tiểu thuyết
**[[Các nữ vương xứ Kungahälla]]* (1899), tập truyện ngắn
**[[Jerusalem (tiểu thuyết)|Jerusalem]]* (1901-1902), tiểu thuyết hai tập
**[[Huyền thoại về Jesus]]* (1904)
**[[Chuyến phiêu lưu kỳ thú của Nils Holgerssons trên khắp Thụy Điển]]* (1906) truyện thiếu nhi
**[[Cô bé từ trang trại đầm lầy]]* (1907), truyện thiếu nhi
**[[Ngôi nhà của Liljecrona]]* (1911), tiểu thuyết
**[[Người xà ích]]* (1912), tiểu thuyết
**[[Hoàng đế nước Bồ Đào Nha]]* (1914), tập truyện
**[[Troll và mọi người]]* (1915), tập truyện
**[[Kẻ lùi bước]]* (1918), tiểu thuyết
**[[Mårbacka]]* (1922), tự truyện về thời thơ ấu
**[[Charlotte Löwensköld]]* (1925), tiểu thuyết
**[[Chiếc nhẫn của dòng họ Lowenskolds]]* (1925), tiểu thuyết

## Xem thêm

*Works by Selma Lagerlöf at Project Gutenberg
*Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf on Nobelprize.org 
*Pegasos 
*Mårbacka 
*The background to the writing of ''The Wonderful Adventures of Nils'' 
*Works by Selma Lagerlöf at Project Runeberg (tiếng Thụy Điển)

## Tham khảo
Paul Johann Ludwig von Heyse

**Paul Johann Ludwig von Heyse** (15 tháng 3 năm 1830 – 2 tháng 4 năm 1914) là nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch Đức đoạt giải Nobel Văn học năm 1910.

## Tiểu sử
Paul Heyse sinh ở Berlin, là con trai của Karl Wilhelm Ludwig Heyse và Julie Saaling. Paul Heyse học văn học cổ điển và ngữ văn ở trường Đại học Berlin, sau đó học thêm một khóa ngữ văn Roman tại trường Đại học Bonn. Năm 1852 Heyse sang Ý học tiếp, tại đó ông bắt đầu làm thơ, viết kịch và truyện ngắn. Năm 1854 vua xứ Bavaria dành cho Heyse một khoản học bổng đáng kể và mời ông ở lại hoàng cung tại München. Ông đã tham gia vào đời sống trí tuệ được nhà vua bảo trợ, kết hôn với Margaret Kugler - con gái thầy dạy của mình - và sống suốt đời cùng gia đình tại München, chuyên tâm vào hoạt động văn chương, không phải quan tâm đến việc mưu sinh.

Năm 1855 Heyse đăng thiên truyện *Arrabiata* kể về mối tình của một cô gái làng chài đầy thơ mộng và cùng năm cho xuất bản tiểu thuyết *Marion*; từ đó ông cho ra đời nhiều tiểu thuyết, tập thơ, kịch (đến cuối đời ông đã công bố 24 tập truyện ngắn, 6 tiểu thuyết, chừng 60 vở kịch và 9 tập thơ). Các tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Heyse là *Die Kinder der Welt* (Những đứa con thế giới, 1873), *Im Paradiese* (Nơi thiên đường, 1875) và *Merlin* (1892). Ngoài ra ông còn là dịch giả tài hoa; thơ của Heyse không để lại dấu ấn rõ nét trong lịch sử văn học bằng những bản dịch thơ Alesandro Mandzoni, Giacomo Leopardi của ông.

Năm 1910 Heyse được nhận giải Nobel với tư cách nhà viết kịch, viết tiểu thuyết và nhà thơ. Cũng trong năm này ông trở thành công dân danh dự của thành phố München. Ông mất tại München năm 1914.

## Tác phẩm
**Arrabiata* (1855), truyện ngắn
**Marion* (1855), tiểu thuyết
**Andrea Delphin* (1859), tiểu thuyết
**Bild der Mutter* (Chân dung mẹ, 1859), tiểu thuyết
**Gesammelte Werke* (Tuyển tập tác phẩm, 1871-1910), thơ
**Dramatische Dichtungen* (Tập kịch, 1864-1905), 36 tập
**Hans Lange* (1866), kịch lịch sử
**Die Kinder der Welt* (Những đứa con thế giới, 1873), tiểu thuyết
**Im Paradiese* (Nơi thiên đường, 1875), tiểu thuyết
**Merlin* (1892), tiểu thuyết
**Maria von Magdalina* (1899), bi kịch
**Romane, Novellen, lyrische und epische Gedichte* (Tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ trữ tình và anh hùng ca, 1902-1912)
**Italienische Dichter seit der Mitte des 18ten Jahrhunderts: ĩbersetzungen und studien* (Các nhà thơ Italia từ giữa thế kỉ XVIII: thơ dịch và khảo luận, 1889-1905), 5 tập

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
*Paul Johann Ludwig von Heyse on Nobelprize.org
*Photo and Short Biography  at Timeline of Nobel Winners
Sigrid Undset

**Sigrid Undset** (20 tháng 5 năm 1882 – 10 tháng 6 năm 1949) là nữ nhà văn Na Uy đoạt giải Nobel Văn học năm 1928.

## Tiểu sử
Sigrid Undset sinh ở Kallundborg, Đan Mạch. Năm lên 2 tuổi, gia đình chuyển về Oslo, Na Uy. Bố mất năm Sigrid Undset lên 11 tuổi. Từ đó Undset phải đi bán hàng kiếm sống, nuôi gia đình, rồi học thương nghiệp và tự học thêm văn học. Từ năm 17 tới năm 27 tuổi Undset làm nhân viên văn phòng. Năm 1907, tiểu thuyết *Fru Marta Oulie* (Bà Marta Oulie) viết về các phong tục đương đại của bà được xuất bản. Năm 1908 in cuốn *Den lykkelige alder* (Thời hạnh phúc), hai năm sau (1910) in một tập thơ. Tuy nhiên, phải đến tiểu thuyết *Jenny* (1911) mang tính tự thuật kể về mối tình của mình với một người đàn ông hơn bà 13 tuổi (sau này hai người lấy nhau và có ba con) Undset mới trở nên nổi tiếng.

Từ năm 1920, bất chấp lời khuyên trước kia của nhà xuất bản, Sigrid Undset đã trở lại với đề tài lịch sử và cho ra đời tiểu thuyết bộ ba *Kristin Lavransdatter* (Kristin con gái của Lavrans, 1920-1922), miêu tả toàn bộ các sự kiện lớn, phong tục tập quán, lý tưởng của quần chúng lao động trong lịch sử đau xót của Na Uy khi bị Đan Mạch xâm chiếm và đồng hóa (thế kỉ 14). Với tiểu thuyết này bà được đề cử trao giải Nobel Văn học năm 1922. Tuy nhiên, phải sáu năm sau giải thưởng mới được trao cho bà.

Thời kì sau khi nhận giải Nobel, Sigrid Undset viết thêm 5 cuốn tiểu thuyết về đề tài hiện đại, và nhiều bài báo được tập hợp thành sách *Etapper* (Những chặng đường). Cuốn tiểu thuyết cuối cùng là *Madame Dorothea* (Bà Dorothea, 1939), chống lại khuynh hướng nữ quyền của thời đại. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Na Uy bị quân phát xít chiếm đóng, bà tham gia kháng chiến nhưng ít lâu sau buộc phải chạy sang Thụy Điển rồi đi Mỹ, tiếp tục hoạt động ủng hộ chính phủ kháng chiến. Chiến tranh kết thúc bà trở về tổ quốc và được tặng thưởng huân chương cao quý Thánh Olav "vì những đóng góp to lớn trong văn học và sự nghiệp phục vụ nhân dân".

Bà mất cuối năm 1949 ở Lillehammer, Na Uy.

## Tác phẩm
**Fru Marta Oulie* (Bà Marta Oulie, 1907), tiểu thuyết
**Den lykkelige alder* (Thời hạnh phúc, 1908), tiểu thuyết
**Fortællingen om Viga-Ljot og Vigdis* (Viga-Ljot và Vigdis, 1909), tiểu thuyết
**[[Jenny]]* (1911), tiểu thuyết
**Fattige skjebner* (Những kẻ khốn khó, 1912), tập truyện
**Vaaren* (Mùa xuân, 1914), tiểu thuyết
**Splinten av troldspeilet* (Bóng trong gương, 1917), tập truyện vừa
**Kristin Lavransdatter* (Kristin, con gái của Lavrans, 1920-1922) tiểu thuyết 3 tập
**Olav Audunsson i Hestviken* (Ông chủ của Hestviken, 1925), tiểu thuyết
**Gymnadenia* (Cành lan dại, 1929), tiểu thuyết
**Den braendende busk* (Bụi cây màu lửa, 1930), tiểu thuyết
**Ida Elisabeth* (1932), tiểu thuyết
**Etapper* (Những chặng đường, 1929 và 1933), tự truyện
**Elleve ăr* (Mười một năm, 1934), tự truyện
**Den trofaste hustru* (Người vợ chung thủy, 1936), tiểu thuyết
**Madame Dorothea* (Bà Dorothea, 1939), tiểu thuyết

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*www.undset.no/susenglish2.html 
*www.nobel.se/literature/laureates/1928
*www.kirjasto.sci.fi/undset.htm
Đèo Côn Lôn

**Ải Côn Lôn** hay **Côn Lôn quan** () là một cửa ải nằm cách Nam Ninh, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 59&nbsp;km về phía đông bắc, cách trung tâm huyện Tân Dương 30,5&nbsp;km về phía tây nam, là ranh giới giữa hai huyện Tân Dương và Ung Ninh. Tương truyền Úy Đồ Tuy (尉屠睢) của nhà Tần đã thành lập sau khi chinh phục Lĩnh Nam. Năm Nguyên Hòa thứ 11 thời Đường Hiến Tông (816) nhà Đường đã cho xây ải bằng đá, gọi là Nam Hùng quan (南雄关). Nhà Tống đã đổi tên thành Côn Lôn quan. Trên đèo có khắc ba chữ lớn Côn Lôn quan. Năm 1926 thì có tuyến đường mở qua đây.

Trong cuộc Chiến tranh Trung-Nhật, đây là nơi diễn ra cuộc chiến tranh giành quyền kiểm soát giữa Nhật Bản và Trung Quốc trong Trận chiến Côn Lôn quan.

## Tham khảo
Mường Ảng (huyện)

**Mường Ảng** là một huyện cũ miền núi thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam.

## Địa lý
Huyện Mường Ảng nằm ở phía đông tỉnh Điện Biên, cách thành phố Điện Biên Phủ 37&nbsp;km, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp huyện Tuần Giáo
*Phía tây giáp thành phố Điện Biên Phủ
*Phía nam giáp huyện Điện Biên Đông và giáp huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
*Phía bắc giáp huyện Tuần Giáo và huyện Mường Chà.

Huyện Mường Ảng có diện tích 443,41&nbsp;km², dân số năm 2022 là 51.017 người, mật độ dân số đạt 115 người/km².

Mường Ảng là một trong 62 huyện nghèo theo Nghị quyết số 30a của Chính phủ.

## Hành chính
Huyện Mường Ảng có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Mường Ảng (huyện lỵ) và 9 xã: Ẳng Cang, Ẳng Nưa, Ẳng Tở, Búng Lao, Mường Đăng, Mường Lạn, Nặm Lịch, Ngối Cáy, Xuân Lao.

## Lịch sử
Trước năm 2006, địa bàn huyện Mường Ảng ngày nay thuộc một phần của huyện Tuần Giáo.

Huyện Mường Ảng được thành lập vào ngày 14 tháng 11 năm 2006 theo Nghị định 135/NĐ-CP trên cơ sở điều chỉnh thị trấn Mường Ảng và 9 xã: Ẳng Cang, Ẳng Nưa, Ẳng Tở, Búng Lao, Mường Đăng, Mường Lạn, Nặm Lịch, Ngối Cáy, Xuân Lao của huyện Mường Ảng.

## Chú thích

## Tham khảo
Mường Lay (định hướng)

**Mường Lay** còn có thể là:
* Phường Mường Lay, tỉnh Điện Biên.

; Địa danh cũ
* Thị xã Mường Lay, tỉnh Điện Biên
* Huyện Mường Lay, sau đổi thành huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên
* Thị trấn Mường Lay, huyện Mường Lay trước 1997, sau là một phần xã Lay Nưa (thị xã Mường Lay); nay là một phần của phường Mường Lay
* Thị trấn Mường Lay, huyện lỵ Mường Lay sau 1997, sau là thị trấn Mường Chà (huyện Mường Chà); nay là một phần của xã Na Sang.
Đại học Công nghệ Auckland

**Viện Đại học Công nghệ Auckland** (tiếng Maori: *Te Wānanga Aronui o Tāmaki Makau Rau*; tiếng Anh: *Auckland University of Technology*, viết tắt là *AUT*)) là viện đại học mới nhất ở New Zealand. AUT được thành lập ngày 1 tháng 1 năm 2000 khi Viện Công nghệ Auckland (tiếng Anh: *Auckland Institute of Technology*) được phong tư cách đại học. Khuôn viên chính của AUT nằm ở Phố Wellesley ở khu thương mại trung tâm của Auckland. AUT có các khuôn viên khác ở North Shore, South, và Millennium Institute of Sport and Health.

## Lịch sử

AUT ban đầu được thành lập với tên Trường Kỹ thuật Auckland (Auckland Technical School) vào năm 1895, cung cấp các khóa đào tạo ban đêm. Các lớp học ban ngày bắt đầu năm 1906. Năm 1913, trường được đổi ten thành Trường Đại học Kỹ thuật Seddon (Seddon Memorial Technical College), và đã được đổi tên một lần nữa thành Viện Kỹ thuật Auckland (Auckland Technical Institute) năm 1960. Năm 1989 tên gọi được đổi thành Viện Công nghệ Auckland (Auckland Institute of Technology), và tên hiện nay đã được áp dụng khi AUT được công nhận tư cách viện đại học vào năm 2000.
## Tham khảo
Đại diện trường AUT tại Việt Nam - Tư vấn du học Study Trust International Việt Nam
Đại học Thompson Rivers

**Viện Đại học Thompson Rivers** hay **Đại học Thompson Rivers** (tiếng Anh: *Thompson Rivers University*, viết tắt *TRU*) là một trường đại học có khu trường sở tại Kamloops, British Columbia, Canada và một khu trường sở tại Williams Lake, BC. TRU đã được chính thức khánh thành ngày 1 tháng 4 năm 2005 và là một kết quả của cuộc sáp nhập của University College của Cariboo và Viện Đại học Mở British Columbia (BCOU). Đến năm 2005, tổng số sinh viên của trường TRU là 13.810, còn tổng số sinh viên của còn BCOU là hơn 16.000 sinh viên, và tổng số là hơn 29.000 sinh viên của trường đại học mới. Nancy Greene Raine là viện trưởng của TRU.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Thompson Rivers University
*Students Union
*Thompson Rivers University Library
*UCC History 
*The X Campus Radio Station
Sông Rào Cái

**Sông Rào Cái** hay **Sông Ngàn Mọ** là một trong những con sông lớn chảy ở tỉnh Hà Tĩnh. Sông bắt nguồn từ vùng núi Cúc Thảo huyện Cẩm Xuyên (tỉnh Hà Tĩnh), chảy trong địa bàn huyện Cẩm Xuyên theo hướng Đông Nam-Tây Bắc, trong địa bàn huyện Thạch Hà theo hướng Nam-Bắc và đổ ra Biển Đông ở cửa Sót ơ Đông Bắc huyện Thạch Hà. Sông tạo thành ranh giới tự nhiên giữa Cẩm Xuyên với Thạch Hà và giữa Thạch Hà với thành phố Hà Tĩnh 

Từ năm 1976, người ta tiến hành xây dựng công trình thủy lợi hồ Kẻ Gỗ tại làng Kẻ Gỗ (xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên) bên sông Rào Cái.

Chiều dài sông là 74&nbsp;km, nhưng tính từ cửa sông đến trạm thủy văn Kẻ Gỗ là 29,4&nbsp;km, đến tuyến đập chính là 29&nbsp;km. Độ dốc bình quân tính đến trạm thủy văn là i=0,0022, đến tuyến đập chính là 0,0023. Diện tích lưu vực tính đến trạm thủy văn Kẻ Gỗ là 230&nbsp;km², đến tuyến đập chính là 223&nbsp;km². Phía tả ngạn của lưu vực toàn là núi cao, phía hữu ngạn gồm những quả đồi thấp liên tiếp. Diện tích rừng che phủ trong lưu vực trước đây là 50%.

## Một số cầu bắc qua sông
*Cầu Phủ
*Cầu Đò Hà
*Cầu Phủ 2

## Tham khảo

*Tập bản đồ hành chính 64 tỉnh, thành phố.
;Ghi chú

## Liên kết ngoài
Đại học Hawaii

**Hệ thống Viện Đại học Hawaii** (tiếng Anh: *University of Hawaii System*), thường gọi là **Viện Đại học Hawaii** (*University of Hawaii*, viết tắt là **UH**) là một hệ thống viện đại học và trường đại học công lập, nam nữ học chung, cấp các bằng *associate* ("cao đẳng"), cử nhân, thạc sĩ, và tiến sĩ.

Hệ thống UH có ba viện đại học (university campus), bảy trường đại học cộng đồng (community college campus), một trung tâm huấn luyện lao động, ba trung tâm viện đại học (university center), bốn trung tâm giáo dục, và nhiều cơ sở nghiên cứu tọa lạc trên sáu hòn đảo của bang Hawaii ở Hoa Kỳ. Tất cả các cơ sở thuộc Hệ thống Viện Đại học Hawaii đều được công nhận bởi Hiệp hội Trường học và Trường Đại học phía Tây (Western Association of Schools and Colleges). Những tòa nhà hành chính chính của hệ thống UH tọa lạc trong khu đất của Viện Đại học Hawaiʻi tại Mānoa (*University of Hawaiʻi at Mānoa*, viện đại học hàng đầu của hệ thống UH) ở Honolulu CDP.

## Các cơ sở thành viên

### Các viện đại học

* Viện Đại học Hawaii tại Manoa (University of Hawaii at Manoa)
* Viện Đại học Hawaii tại Hilo (University of Hawaii at Hilo)
* Viện Đại học Hawaii-West Oahu (University of Hawaii–West Oahu)

### Các trường đại học
* Trường Đại học Maui thuộc Viện Đại học Hawaii (University of Hawaii - Maui College)

### Các trường đại học cộng đồng
* Trường Đại học Cộng đồng Hawaii (Hawaii Community College)
* Trường Đại học Cộng đồng Honolulu (Honolulu Community College)
* Trường Đại học Cộng đồng Kapiolani (Kapiolani Community College)
* Trường Đại học Cộng đồng Kauai (Kauai Community College)
* Trường Đại học Cộng đồng Leeward (Leeward Community College)
* Trường Đại học Cộng đồng Windward (Windward Community College)

### Các trường chuyên nghiệp

* Trường Đại học Dược (College of Pharmacy)
* Trường Khoa học và Công nghệ Đại dương và Trái Đất (School of Ocean and Earth Science and Technology)
* Trường Y khoa John A. Burns (John A. Burns School of Medicine)
* Trường Luật William S. Richardson (William S. Richardson School of Law)
* Trường Kinh doanh Shilder (Shidler College of Business)

## Chú thích
Rudolf Christoph Eucken

**Rudolf Christoph Eucken** (5 tháng 1 năm 1846 - 15 tháng 9 năm 1926) là một nhà triết học người Đức đoạt giải Nobel Văn học năm 1908.

## Tiểu sử
Eucken sinh tại Aurich, Hannover (giờ là Đức) và học tại Đại học Göttingen và Đại học Berlin. Năm 1871, sau 5 năm làm giáo viên, ông được bổ nhiệm làm giáo sư triết học tại Đại học Basel, Thụy Sĩ. Eucken làm việc tại đó cho đến năm 1874 khi ông được chọn vào chức vụ tương tự tại Đại học Jena. Ông tiếp tục cống hiến tại đó cho đến khi nghỉ hưu năm 1920. Từ 1913-1914, Eucken trở thành thuyết trình gia tại Đại học New York. Ông kết hôn năm 1882 và có một con gái, hai con trai. Con trai ông Walter Eucken là một nhà kinh tế học nổi tiếng.

Eucken mất tại Jena ở tuổi 80.

Triết lý của ông được dựa trên kinh nghiệm của con người, mà trong đó con người có tâm hồn và vì thế mà họ ở điểm kết nối giữa tự nhiên và tâm hồn. Ông tin rằng con người nên vượt qua bản tính vô thần (*non-spiritual nature*) bằng những nỗ lực không ngừng nghỉ để giành được một cuộc sống tinh thần.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*http://www.nobel-winners.com/Literature/rudolf_christoph.html
Cờ ASEAN

**Lá cờ Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á** là một trong những biểu trưng chính thức của tổ chức Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (viết tắt: ASEAN). Lá cờ có biểu tượng chính thức của tổ chức ASEAN trên nền xanh.

Lá cờ tượng trưng cho sự hòa bình, bền vững, đoàn kết và năng động của ASEAN. Bốn màu của lá cờ là: xanh, đỏ, trắng và vàng. Màu xanh tượng trưng cho hòa bình và sự ổn định. Màu đỏ thể hiện động lực và can đảm. Màu trắng nói lên sự thuần khiết còn màu vàng tượng trưng cho sự thịnh vượng.

Cờ ASEAN được lấy biểu tượng là bó lúa 10 nhánh do các nước ở Đông Nam Á chủ yếu là các nước nông nghiệp. Bó lúa 10 nhánh thể hiện ước mơ của các nhà sáng lập ASEAN cho một ASEAN với sự tham dự của 10 nước Đông Nam Á, cùng nhau gắn kết tạo dựng tình bạn và sự đoàn kết. Vòng tròn tượng trưng cho sự thống nhất của 10 quốc gia Đông Nam Á.

## Thiết kế

### Cấu tạo
Lá cờ có nền xanh với tâm là hình ảnh mười nhánh lúa được vẽ trên hình tròn đỏ viền trắng.

Màu sắc của lá cờ được tiêu chuẩn hóa như sau:

Cờ ASEAN có tỉ lệ hai cạnh là 2:3. Hiến chương ASEAN mô tả kích thước lá cờ như sau:
* Cờ để bàn: 10&nbsp;cm x 15&nbsp;cm
* Cờ trong phòng: 100&nbsp;cm x 150&nbsp;cm
* Cờ xe hơi: 20&nbsp;cm x 30&nbsp;cm
* Cờ quảng trường: 200&nbsp;cm x 300&nbsp;cm

### Biểu tượng
Ý nghĩa biểu tượng của lá cờ được mô tả chi tiết trong Hiến chương ASEAN. Màu xanh tượng trưng cho hòa bình và ổn định, màu đỏ thể hiện lòng can trường và tính năng động, màu trắng thể hiện sự thuần khiết, và màu vàng thể hiện sự thịnh vượng.

10 nhánh lúa tượng trưng cho 10 thành viên ASEAN.

Màu sắc lá cờ – xanh dương, đỏ, trắng, vàng – đều là các màu chủ đạo trên quốc kỳ 10 nước thành viên ASEAN.

## Lịch sử

Lá cờ cũ của khối ASEAN có thiết kế tương tự lá cờ hiện thời - lá cờ này bó lúa 6 nhánh thể hiện cho năm nước sáng lập cùng với Brunei (gia nhập năm 1984) và dòng chữ *ASEAN* được viết phía dưới cành lúa này. Lá cờ cũ này có nền trắng thay vì xanh dương, viền của đường tròn và của từ *ASEAN* màu xanh lơ, hình tròn có màu vàng nhạt. Nhành lúa trên cờ có màu nâu vàng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  ASEAN  - Official description of the flag
*  ASEAN Charter 
*  Flag of the World - Description at FotW along with history
Tích Quang

**Tích Quang** (tiếng Trung: 錫光)(?-?), là quan thái thú của Giao Chỉ vào đầu thế kỷ 1 thời Bắc thuộc lần I. Ông được đánh giá là người trị dân có nhân chính.

Tích Quang là người quận Hán Trung. Ông làm thái thú quận Giao Chỉ từ đời vua Hán Bình Đế nhà Tây Hán, vào quãng năm 2 hay 3. Tích Quang là người chủ trương thi hành chính sách "giáo hóa", truyền bá Hán học cho người trong quận, cho nên dân trong quận có nhiều người kính phục. Không rõ năm sinh, mất, chỉ biết rằng năm 29 đời Hán Quang Vũ Đế ông vẫn còn sai người sang cống cho triều Hán.

## Xem thêm
*Nhâm Diên

## Tham khảo
Nhâm Diên

**Nhâm Diên** (tiếng Trung: 壬延) (?-?), người huyện Uyển, là thái thú quận Cửu Chân vào đầu thế kỷ 1 thời Hán Quang Vũ Đế, giai đoạn Bắc thuộc lần I trong lịch sử Việt Nam.

Nhâm Diên sang làm thái thú khoảng sau năm 29. Ông là người trị dân có lòng nhân chính. Nhâm Diên ở Cửu Chân được 4 năm thì được thăng chức về Trung Quốc đi làm quan chỗ khác. Dân sự quận ấy ái mộ Nhâm Diên, làm đền thờ. Có người vì được nhờ quan thái thú cho nên sau sinh con ra, lấy tên Nhâm (壬) mà đặt tên cho con để tỏ lòng biết ơn (chữ 壬 còn phiên âm thành Nhiêm và Nhiệm. Tuy nhiên chữ Nhiệm dùng làm tên người, Nhiêm dùng làm tên địa danh, còn Nhâm dùng làm họ).

## Xem thêm
*Tích Quang

## Ghi chú
Roger Martin du Gard

**Roger Martin du Gard** (23 tháng 3 năm 1881 – 23 tháng 8 năm 1958) là nhà văn, nhà viết kịch Pháp đoạt giải Nobel Văn học năm 1937.

## Tiểu sử
Roger Martin du Gard sinh ở Neuilly-sur-Seine, ngoại ô Paris trong một gia đình viên chức khá giả có mấy đời làm luật sư. Năm 1906, sau khi tốt nghiệp trường Cao đẳng Lưu trữ (E'cole des Charter), ông tiếp tục nghiên cứu tâm thần học tại Paris. Năm 1908, trong vài tuần lễ ông viết xong và cho xuất bản cuốn sách đầu tiên có tựa đề *Devenir* (Trở thành) nhưng không mấy thành công. Ông chỉ thật sự nổi tiếng vào năm 1913, khi cho in cuốn *Jean Barois*, thể hiện sự giằng co giữa tín ngưỡng và khoa học trong tư tưởng con người, khẳng định lý tưởng dân chủ và nhân đạo.

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, ông phục vụ trong quân đội Pháp ở mặt trận phía Tây. Từ năm 1920, sau khi giải ngũ, ông bắt đầu một cuộc sống ẩn dật ở trang trại, không tham gia vào các trào lưu văn học đương thời mà chỉ chú tâm vào công việc sáng tác tiểu thuyết, lao động nghệ thuật kiên trì, công phu. Hàng loạt tác phẩm có giá trị đã ra đời trong giai đoạn này, mà lớn nhất là bộ tiểu thuyết *Les Thibault* (Gia đình Thibault, 1922-1940), gồm 12 tập, 8 quyển, dựng lại lịch sử một gia tộc và bối cảnh xã hội Pháp trước Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Năm 1936, ông được trao giải thưởng Văn học Paris cho tác phẩm *L'Eté 1914* (Mùa hè năm 1914), tập 7 trong bộ *Les Thibault*; và năm sau, 1937, ông nhận được giải Nobel. Trong những năm Chiến tranh thế giới thứ hai, du Gard tham gia các hoạt động yêu nước, chống phát xít. Trong các tác phẩm cuối đời (*Notes sur André Gide*, *Souvenirs autobiographiques et litteraires*), ông tiếp tục lên tiếng ủng hộ nền nghệ thuật hiện thực chủ nghĩa. 
Roger Martin du Gard qua đời vì một cơn đau tim năm 77 tuổi.

## Tác phẩm
* *Devenir* (Trở thành, 1909), tiểu thuyết
* *Jean Barois* (1913), tiểu thuyết
* *Les Thibault* (Gia đình Thibault, 1922-1940), tiểu thuyết, 12 tập, 8 quyển
* *Le testament du père Leleu* (Chúc thư của cha Leleu, 1920), tiểu thuyết
* *La gonfle* (Bệnh phù, 1928), truyện
* *Confidence africaine* (Bí mật châu Phi, 1931), tiểu thuyết
* *Un tacitume* (Người trầm lặng, 1932), kịch
* *Vileille France* (Nước Pháp già cỗi, 1933), truyện vừa
* *Notes sur André Gide* (Ghi chép về André Gide, 1951), kí
* *Souvenirs autobiographiques et litteraires* (Hồi ức văn học và tự truyện, 1955)
* *Les souvenirs du colonel Maumont* (Nhật ký của đại tá Maumont, 1940-1958), tiểu thuyết viết dở

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* About Roger Martin du Gard
* Roger Martin du Gard, 1937 Nobel Laureate for Literature
Mangaka

là từ tiếng Nhật nghĩa là "người sáng tác truyện tranh". Ở ngoài Nhật Bản, manga thường được hiểu là truyện tranh Nhật Bản và mangaka được hiểu là tác giả manga, mà thường là người Nhật. Như năm 2006, khoảng 3000 mangaka chuyên nghiệp đang làm việc tại Nhật Bản.

Nhiều mangaka học tập tại một trường đại học mỹ thuật, hoặc đi theo học việc một họa sĩ khác trước khi gia nhập ngành công nghiệp như một người sáng tác căn bản. Hiếm hơn nữa là những mangaka tham gia trực tiếp vào ngành công nghiệp in ấn, mà không là một đối tác như trước đây.

## Từ nguyên
Từ này cấu thành từ 2 từ: *[[Manga]]* và *ka*

Từ Manga tương ứng với truyện tranh, hay truyện tranh Nhật Bản, phụ thuộc vào việc bạn dùng từ này ở trong hay ngoài nước Nhật Bản.

Từ -*ka* (家) ngụ ý một mức độ tinh thông và một nghệ nhân truyền thống. Ví dụ, từ này không được dùng để chỉ một người viết một câu chuyện rồi sau đó đưa cho một nghệ sĩ manga vẽ thành tranh. Tiếng Nhật gọi những người viết cốt truyện tranh như thế là *[[gensaku-sha]]*.

## Trợ lý
Rất nhiều mangaka có trợ lý để giúp các công việc nghệ thuật của họ. Nhiệm vụ của các trợ lý rất đa dạng; có những mangaka chỉ phác thảo ra phần nền của bộ manga, và để phần còn lại cho số trợ lý đông đảo của mình, trong khi những người khác chỉ dùng trợ lý để làm các công việc chuyên biệt (Go Nagai, ví dụ, có lúc chỉ thuê trợ lý để vẽ máy bay trực thăng và các xe cơ giới quân sự khác ). Có những mangaka không hề có trợ lý, và thích tự làm một mình mọi việc. Thông thường, trợ lý chịu trách nhiệm cho phần hậu cảnh và chi tiết trong manga, trong khi chính mangaka vẽ và tô màu các nhân vật chính. họ thường được thuê để trợ giúp các vấn đề về mỹ thuật, các trợ lý hầu như không bao giờ giúp mangaka về cốt truyện, ngoài việc gợi ý cho tác giả tìm cảm hứng.

Phần lớn các mangaka chính thức đều khởi nghiệp với tư cách trợ lý, mặc dù có rất nhiều trợ lý bằng lòng với vị trí của mình và cả sự nghiệp chỉ làm trợ lý.

## Xem thêm
*Danh sách mangaka

## Tham khảo
Thịt lợn kho

**Thịt lợn kho** () là một món ăn mặn dùng với cơm, có nguồn gốc từ Trung Quốc và cũng là món ăn truyền thống trong ẩm thực Việt Nam. Việt Nam từng bị phương Bắc đô hộ 1000 năm nên các món thịt kho hay cá kho có nguồn gốc Trung Quốc rất phổ biến trong ẩm thực Việt Nam, hiện diện trong các bữa ăn từ Bắc vào Nam. Thịt kho của Trung Quốc thường kho với xì dầu, còn Việt Nam dùng nước mắm hay có cả nước cốt dừa hay nước dừa tươi tại Nam Bộ. Người miền Bắc cũng như người Hoa quen gọi là **thịt kho tàu**.

Nguyên liệu chính của món ăn này là thịt heo (thịt ba rọi là ngon nhất, các gia vị gồm hành, tiêu, muối, đường, nước hàng. Tùy theo từng địa phương hay sở thích của từng người mà khi kho thịt người ta còn có thể kho kèm với cùi dừa, củ cải, su hào, măng tre, đậu phụ. Tại Trung Quốc có món thịt kho Đông Pha nổi tiếng để ăn trong dịp Tết Nguyên Đán hay những ngày đông giá rét.Thịt kho Đông Pha có tên gọi bắt nguồn từ tên của nhà thơ,học giả nổi tiếng Tô Đông Pha của triều đại Bắc Tống,Trung Quốc. Ông cũng là người rất yêu thích việc nấu nướng và món thịt kho mang tên ông chính là minh chứng cho điều này.

Riêng với món thịt kho hột vịt được du nhập từ Phúc Kiến vào Việt Nam thời Trung Hoa Dân Quốc vào miền Nam, nhất là khu vực có người Hoa sinh sống. Nguyên gốc của món thịt kho này có tên Hán Việt là **đậu du nhục** (), với gia vị bao gồm xì dầu, ớt Tứ Xuyên, đường phèn  để chưng thành màu caramel, dầu hào, gừng, hoa hồi và quế. Đôi khi, thịt kho kiểu Phúc Kiến này còn có một chút rượu Thiệu Hưng.

## Cách nấu
### Trung Quốc
Cách làm thịt kho Đông Pha không quá cầu kỳ nhưng cần thời gian khá nhiều. Món ăn chuẩn vị Trung Hoa này được chế biến từ thịt ba chỉ cắt thành những miếng hình vuông, ướp với nước tương và rượu Thiệu Hưng (Shao Xing). Sau đó, người ta đem thịt heo chiên trong dầu nóng sao cho giữ được lớp vỏ ngoài vàng ruộm và phần da hơi giòn, rồi kho cùng hỗn hợp nước ướp, hầm trong 3 tiếng để miếng thịt chín nhừ. Hương vị đậm đà, thơm ngon khó cưỡng của món thịt kho Đông Pha khiến ai đã từng thưởng thức đều không thể quên được.

### Việt Nam
Đơn giản nhất là bỏ thịt lợn (luôn phải có mỡ, nếu không phải thêm mỡ hoặc dầu ăn) vào nồi đun cho tới chín, cho thêm nước mắm để có vị mặn nhạt theo sở thích; để tạo màu có thể cho đường thắng cháy (nước hàng) vào.
Người miền Nam rất ưa chuộng việc dùng nước dừa tươi để kho thịt. Tùy vào từng vùng miền và khẩu vị của thực khách mà món thịt kho được chế biến với rất nhiều cách khác nhau chẳng hạn như kho với mắm ruốc, kho với măng, củ cải... để cách tân món thịt kho tàu (thịt heo kho với trứng) có được thêm nhiều vị hơn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Suy sụp hấp dẫn

**Suy sụp hấp dẫn** hay **suy sập hấp dẫn** là hiện tượng co nén cực nhanh của các vật thể có khối lượng lớn (thiên thể) dưới tác dụng của lực hấp dẫn.

Suy sụp hấp dẫn thường xuất hiện ở giai đoạn kết thúc của quá trình tiến hóa của thiên thể có khối lượng lớn, khoảng gấp 10 lần khối lượng Mặt Trời. Sau khi đốt cạn nguồn nhiên liệu hạt nhân, các sao (hay nói chung, các thiên thể) này sẽ mất cân bằng cơ học (năng lượng nhằm đẩy vật chất ra khỏi khối tâm bị suy yếu) dẫn đến quá trình co nén vào tâm với tốc độ tăng dần.

Cùng với quá trình suy sụp vào trong này là quá trình tăng áp suất bên trong. Có hai khả năng xảy ra:
#Nếu áp suất tại tâm tăng đủ lớn để ngừng quá trình suy sụp hấp dẫn thì thiên thể đó sẽ có khối tâm là một sao neutron đặc. Lớp vỏ lúc đó bắn ra ngoài tạo thành tinh vân, độ sáng của thiên thể tăng lên hàng triệu lần trong một thời gian ngắn hình thành sao siêu mới
#Nếu áp suất bên trong của thiên thể chỉ đủ làm chậm quá trình suy sụp hấp dẫn nhưng không ngăn được sự co nén vật chất vào trong bán kính hấp dẫn, vật chất sẽ tiếp tục suy sụp vào và khối tâm lúc đó trở thành một hố đen.

## Xem thêm
*Tiến hóa sao
*Sao Neutron
*Hố đen
*Vụ Co Lớn
*Giới hạn Chandrasekhar
*Siêu tân tinh
*Lực hấp dẫn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Vòng đời kỳ bí của các ngôi sao