AKM

**AKM** (tên đầy đủ là **A**vtomat **K**alashnikova **m**odernizirovannyy ) *([[tiếng Nga]]:* Автомат Калашникова модернизированный*) ([[tiếng Việt]] đầy đủ: Súng trường Kalashnikov hiện đại hóa)* là mẫu súng trường tấn công của Liên Xô sử dụng cỡ đạn 7,62×39mm. Nó là bản cải tiến từ AK-47 vào thập niên 1950 với trọng lượng nhẹ hơn nhờ sử dụng phương pháp dập.

Được thiết kế bởi Mikhail Kalashnikov, nó trở thành phiên bản được sản xuất nhiều nhất của dòng súng trường Kalashnikov, phúc vục với vai trò súng trường tiêu chuẩn cho Liên Xô và các nước thuộc khối Warsaw. Khẩu súng này hoạt động nhờ cơ chế trích khí dài với khóa nòng xoay với chóp bù giật vát chéo, và được đơn giản hóa để có thể tối ưu sản xuất. Nhờ vậy nó có độ chính xác cao hơn so với AK-47 trong khi có trọng lượng nhẹ hơn 1kg. 

Được trang bị cho Hồng Quân vào năm 1959, AKM được sử dụng rộng rãi trên thế giới bởi giá thành rẻ, hỏa lực mạnh, độ tin cậy cao, độ bền và thiết kế đơn giản của nó. Tại Liên Xô và Nga, AKM được sản xuất tại các xưởng quân khí Tula và Izhevsk. Súng được chính thức sử dụng trong quân đội Liên Xô vào cuối năm 1960. Hiện nay, AKM vẫn còn được sử dụng tại Nga và nhiều lực lượng vũ trang trên thế giới.
## Đặc điểm
AKM là súng trường tự động sử dụng đạn trung gian 7,62×39 mm. Đây là loại súng chọn chế độ bắn, hoạt động bằng phương pháp trích khí với khóa nòng xoay, có khả năng bắn bán tự động hoặc hoàn toàn tự động, với tốc độ bắn khoảng 600 phát/phút. Cơ cấu trích khí gồm bộ mang khóa nòng lớn gắn liền với piston trích khí dài. Buồng trích khí đặt phía trên nòng súng. Bộ mang khóa nòng chạy trên hai ray dẫn được tạo thành ở hai bên thân súng, với khoảng hở lớn giữa các chi tiết động và tĩnh.
### Các cải tiến so với AK-47

So với AK-47, AKM có nhiều cải tiến và hoàn thiện chi tiết nhằm tối ưu cho sản xuất hàng loạt, trong đó một số bộ phận và cụm lắp ráp được thiết kế lại để đơn giản hóa quy trình chế tạo. Điểm nổi bật nhất là thân súng thép phay nguyên khối của AK-47 được thay thế bằng thân thép dập hình chữ U.Nhờ các thay đổi này, trọng lượng của AKM giảm khoảng 1 kg (2,2 lb), độ chính xác khi bắn liên thanh được tăng lên, và nhiều vấn đề về độ tin cậy đã được khắc phục. Nòng súng mạ crôm của AK-47 vẫn được giữ lại, đây là đặc điểm phổ biến của vũ khí Liên Xô, giúp chống mài mòn và gỉ sét, đặc biệt trong điều kiện chiến trường khắc nghiệt và khi sử dụng đạn mồi ăn mòn vốn rất phổ biến trong khối Đông Âu.

Thân súng AKM được dập từ tấm thép trơn dày 1,0 mm (0,04 in), so với AK-47 phải gia công từ khối thép đặc. Phần khố gắn báng sau và khối nòng trước được tán rivet cố định vào thân chữ U. Bên trong thân còn có thanh giằng ống cứng để tăng cường độ kết cấu. Ray dẫn chuyển động cho bệ khóa nòng, đồng thời tích hợp bộ hất vỏ, được hàn điểm vào bên trong thân. Để giảm trọng lượng, nắp khóa nòng dập bằng thép mỏng hơn so với AK-47, nhưng để giữ độ bền và độ cứng, nắp hộp khóa nòng được dập thêm các gân tăng cứng dọc và ngang.
### Nòng súng

AKM được trang bị nòng súng mạ crôm bên trong với 4 rãnh xoắn phải, có bước xoắn 240 mm (1 vòng trên 9,45 inch), tương đương 31,5 cỡ nòng . Cụm gá nòng của AKM có ổ lắp không ren  và lỗ ngang để chốt cố định nòng. Nòng súng được ép và chốt vào cụm gá nòng, khác với AK-47 có thân súng liền cụm nòng và nòng vặn ren. Ngoài ra, nòng còn có rãnh dẫn ngang  giúp căn chỉnh và giữ chặt ốp tay. Để tăng độ chính xác khi bắn liên thanh, AKM lắp chụp bù giật vát chéo nhằm hướng luồng khí thuốc  lên trên và sang phải, giúp giảm độ hất đầu nòng  khi bắn tự động đối với xạ thủ thuận tay phải. Chụp bù giật này vặn vào đầu nòng bằng ren trái. Không phải mọi khẩu AKM đều có chụp bù giật cắt chéo; một số vẫn dùng đai ốc chụp nòng kiểu cũ của AK-47, và đa số AKM lắp đai ốc này là các lô sản xuất sớm. Chụp bù giật của AKM cũng có thể lắp cho AK-47, loại vốn chỉ dùng đai ốc đơn giản để che ren đầu nòng.

### Khối trích khí
Trên AKM, khối trích khí không còn chốt giữ que thông nòng  hay vòng móc dây đeo như trên AK-47, mà tích hợp vòng đỡ lưỡi lê có lỗ dẫn cho que thông nòng. Vòng móc dây đeo trước được chuyển xuống nắp chốt giữ ốp tay trước. Bộ giữ ốp tay này còn có các rãnh định vị giúp cố định vị trí ốp tay trên nòng. Ốp tay gỗ dán của AKM được phay rãnh ngang giúp cầm bám chắc hơn.

Các lỗ thoát khí dùng để giảm áp suất trong xi-lanh piston – vốn trên AK-47 bố trí nằm ngang thành hàng trên ống trích khí – nay được đưa ra phía trước khối trích khí và sắp xếp theo dạng vòng tròn.
### Cụm bệ khóa nòng
Bệ khóa nòng của AKM được phay rãnh giảm trọng ở bên phải, khoảng giữa trước tay kéo. Tay kéo lên đạn cũng được thu gọn tiết diện để giảm khối lượng. Thân khóa nòng được phay rãnh dọc nhằm giảm trọng lượng thêm. Kim hỏa tròn, phay rãnh của AK-47 đã được thay bằng kim hỏa dạng dẹt trên AKM. Tất cả các chi tiết của cụm này đều được sơn đen  thay vì để trần thép sáng như trước.
### Báng súng
Báng súng, ốp tay dưới và ốp tay trên của AKM được chế tạo từ gỗ dán bạch dương giống các mẫu AK-47 đời sau, loại gỗ kỹ thuật này cứng, chống cong vênh tốt, không cần sấy lâu và rẻ hơn gỗ nguyên khối. Báng gỗ của AKM được khoét rỗng để giảm trọng lượng, đồng thời dài và thẳng hơn báng AK-47, giúp tăng độ chính xác cho các phát bắn tiếp theo khi bắn nhanh hoặc liên thanh. Bên trong báng chứa bộ dụng cụ vệ sinh gồm ống kim loại nhỏ nắp xoáy, đầu thông nòng quấn vải tẩm dung dịch, chốt đẩy, chốt lắp để giữ cò, lẫy ngắt và bộ hãm búa khi lắp lại, cùng chổi nòng; bộ này được cố định bằng cửa lò xo trên nắp báng thép dập. Báng súng được lắp vào khối báng sau dạng bậc bằng một gờ trên và hai ốc vít, còn khối trunnion sau được tán bốn rive (hai mỗi bên) vào thân thép dập. Ở các mẫu báng gấp, AKM dùng khối báng sau hình chữ U gia cường càng khóa báng, và được tán sáu rive để cố định với thân súng.
### Lò xo
AKM sử dụng cơ cấu lò xo đã được cải tiến, trong đó thanh dẫn lò xo kiểu ống lồng của AK-47 được thay bằng thanh dẫn dạng dây kép hình chữ U, giúp giảm trọng lượng, tăng độ bền và độ ổn định của cụm lò xo khi súng hoạt động.
## Các quốc gia sử dụng

* 
* 
* 
* 
* : Sử dụng từ thời Liên Xô.
* : Sử dụng từ thời Liên Xô.
* 
* : Sử dụng từ thời Liên Xô.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* : Sử dụng phiên bản Type 56.
* 
* 
* 
* : Sản xuất nội địa theo giấy phép. Also used Type 68s in the 1980s.
* : Sử dụng bởi Lực lượng dân quân thân Nga.
* 
*  : Sản xuất nội địa với tên gọi **Maadi**.
* : Sử dụng bởi lực lượng cảnh sát.
* 
* 
* 
* : Dự trữ một lượng lớn các phiên bản của AKM.
* : 100 khẩu AKM sản xuất bởi Ba Lan được dùng cho huấn luyện.
* 
* : Sử dụng từ thời Liên Xô.
* : Sử dụng bởi Bộ Nội vụ Ghana.
* 
* 
* 
* : Sử dụng phiên bản sản xuất nội địa là AK-63.
* : Sử dụng nhiều phiên bản của AKM.
* 
* : Mua từ Liên Xô, Trung Quốc và Đông Đức, sử dụng bởi quân đội và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.
* 
** 
* : Thu giữ từ các nước Arab.
* 
* :Sử dụng từ thời Liên Xô.
* : Kenyan police responding to the 2013 Westgate shopping mall shooting, seen armed with AKM and variant rifles.
* : Sử dụng từ thời Liên Xô.
* 
* 
* 
* 
* : Sửu dụng bởi lực lượng thân Nga.
* 
* 
* : Used since the Soviet era.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* : Sử dụng phiên bản Type-58.
* 
* : Sử dụng phiên bản Type 56.
* : Phiên bản MPi KmS-72 cung cấp bởi Đông Đức cho PLO.
* 
*  Paratroopers and military police only.
* 
* : Dùng cho huấn luyện và lính dự bị.
* 
* : Sản xuất nội địa với tên gọi PM md. 63.
* : Sử dụng từ thời Liên Xô. Dần bị thay thế bởi các mẫu mới hơn.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
* : 40.500 khẩu do Nga sản xuất được mua từ Ukraine vào năm 2010, dùng bởi lực lượng an ninh.
* 
* 
* : Dùng trong huấn luyện.
*  Syria
* : Sử dụng từ thời Liên Xô.
* 
* 
*  Transnistria
* 
* : Used since the Soviet era.
* 
* : Sử dụng từ thời Liên Xô.
* 
* : Sử dụng từ thời Liên Xô.
* 
* Sử dụng các phiên bản từ Trung Quốc, Nga và Bắc Triều Tiên.Sản xuất nội địa bởi Nhà máy Z111. Dần được thay thế bởi súng trường STV.
* 
* 
* 

## Xung đột
AKM xuất hiện trong các sự kiện chiến tranh, nội chiến và xung đột như sau:

(Lưu ý: Thông tin có thể sai sót hoặc thiếu các sự kiện chiến tranh, nội chiến và xung đột.)

**Những năm 1960**:

• Chiến tranh Việt Nam (1955-1975)

• Nội chiến Lào (1959-1975)

• Nội chiến Guatemala (1960-1996)

• Chiến tranh thuộc địa Bồ Đào Nha (1961-1974)

• Chiến tranh giành độc lập Eritrea (1961-1991)

• Xung đột vũ trang tại Bắc Ireland (cuối những năm 1960-1998)

• Chiến tranh du kích Rhodesia (1964-1979)

• Chiến tranh biên giới Nam Phi (1966-1990)

• Chiến tranh sáu ngày (1967)

• Nội chiến Campuchia (1967-1975)

• Khối hiệp ước Warszawa tấn công Tiệp Khắc (1968)

• Xung đột biến giới Trung - Xô (1969)

**Những năm 1970**:

• Chiến tranh Yom Kippur (1973)

• Nội chiến Ethiopia (1974-1991)

• Nội chiến Lebanon (1975-1990)

• Nội chiến Angola (1975-2002)

• Cuộc nổi dậy ở Aceh (1976-2005)

• Nội chiến Mozambique (1977-1992)

• Cách mạng Nicaragua (1978-1990)

• Chiến tranh Chad - Libya (1978-1987)

• Xung đột người Kurd - Thổ Nhĩ Kỳ (1978-nay)

• Chiến tranh biên giới Việt Nam - Campuchia (1978-1989)

• Chiến tranh biên giới Việt - Trung (1979)

• Xung đột Việt - Trung (1979-1991)

• Nội chiến El Salvador (1979-1992)

• Chiến tranh Liên Xô - Afghanistan (1979-1989)

**Những năm 1980**:

• Chiến tranh Iran - Irap (1980-1988)

• Nội chiến Sudan lần thứ hai (1983-2005)

• Nội chiến Sri Lanka (1983-2009)

• Chiến tranh Hoa Kỳ - Grenada (1983)

• Cuộc nổi dậy của Quân đội Kháng chiến của Chúa (1987-nay)

• Nội chiến Liberia lần thứ nhất (1989-1997)

**Những năm 1990**:

• Chiến tranh Vùng Vịnh (1990-1991)

• Nội chiến Rwanda (1990-1994)

• Nội chiến Somalia (1991-nay)

• Chiến tranh Nam Tư (1991-2001)

• Nội chiến Gruzia (1991-1993)

• Nội chiến Algeria (1991-2002)

• Chiến tranh Chechnya lần thứ nhất (1994-1996)

• Chiến tranh Eritrea - Ethiopia (1998-2000)

• Nội chiến Liberia lần thứ hai (1999-2003)

• Chiến tranh Chechnya lần thứ hai (1999-2009)

**Những năm 2000**:

• Chiến tranh Afghanistan (2001-2021)

• Nội chiến Bờ Biển Ngà lần thứ nhất (2002-2007)

• Chiến tranh Irap (2003-2011)

• Chiến tranh ở Darfur (2003-2020)

• Chiến tranh ma túy ở Mexico (2006-nay)

• Chiến tranh Nga - Gruzia (2008): còn gọi là Chiến tranh Nam Ossetia 2008

• Cuộc nổi dậy của Boko Haram (2009-nay)

**Những năm 2010**:

• Nội chiến Bờ Biển Ngà lần thứ hai (2010-2011)

• Nội chiến Libya lần thứ nhất (2011)

• Nội chiến Syria (2011-2024)

• Nội chiến Cộng hòa Trung Phi (2012-nay)

• Chiến tranh Irap (2013-2017)

• Nội chiến Libya lần thứ hai (2014-2020)

• Chiến tranh Nga - Ukraina (2014-nay)

• Nội chiến Yemen (2014-nay)

• Cuộc nổi dậy ở Cabo Delgado (2017-nay)

• Xung đột dân sự Ethiopia (2018-nay)

**Những năm 2020**:

• Chiến tranh Nagorno - Karabakh lần thứ hai (2020)

• Cuộc tấn công của Taliban năm 2021

• Chiến tranh Tigray (2020-2022)

• Các cuộc đụng độ giữa Kyrgyzstan và Tajikistan (2021)

• Nga xâm lược Ukraina (2022-nay)

• Cuộc tấn công Banjska (2023) 

• Chiến tranh ở Amhara (2023-nay) 

• Chiến tranh Hamas - Israel (2023-nay): còn được gọi là chiến tranh Gaza  

• Cuộc xâm lược của Israel vào Lebanon năm 2024: Một cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah đã diễn ra ở miền Nam Lebanon trong năm 2024 giữa cuộc khủng hoảng Trung Đông . 

• Chiến tranh Afghanistan - Pakistan (2026) 
## Chú thích - Tham khảo

## Xem thêm