open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tiếng Latvia

**Tiếng Latvia** (*latviešu valoda*; ) là ngôn ngữ chính thức của Latvia và là một ngôn ngữ thuộc nhánh phía đông của nhóm ngôn ngữ gốc Balt. Nó cũng đôi khi được gọi là Lettish. Có khoảng 1.400.000 người bản ngữ tiếng Latvia ở Latvia và khoảng 150.000 ở nước ngoài. Ngôn ngữ Latvia có một số lượng tương đối lớn người sử dụng không phải là bản ngữ, không điển hình cho một ngôn ngữ nhỏ. Do chính sách ngôn ngữ ở Latvia, khoảng 30% tổng số dân tộc thiểu số với dân số 924.000 người tại Latvia nói tiếng Latvia. Việc sử dụng ngôn ngữ Latvia trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội trong Latvia đang ngày một gia tăng.

Latvia là một ngôn ngữ gốc Balt và là liên quan chặt chẽ nhất đến tiếng Litva, mặc dù người nói hai ngôn ngữ này không thể hiểu lẫn nhau.

Tiếng Latvia đầu tiên xuất hiện trong tài liệu in ấn phương Tây trong giữa thế kỷ 16 với việc ấn hành Cầu nguyện của Chúa bằng tiếng Latvia trong Sebastian Münster của Cosmographia Universalis, bằng tiếng La Mã.

## Tham khảo
Tiếng Faroe

**Tiếng Faroe** (, ) là một ngôn ngữ German Bắc, là ngôn ngữ thứ nhất của khoảng 72.000 người, 45.000 trong đó cư ngụ trên quần đảo Faroe và 23.000 còn lại ở những nơi khác, chủ yếu là Đan Mạch. Đây là một trong năm ngôn ngữ bắt nguồn từ tiếng Tây Bắc Âu cổ, cùng với tiếng Na Uy, tiếng Iceland, và hai ngôn ngữ đã biến mất là tiếng Norn và tiếng Bắc Âu Greenland. Tiếng Faroe và tiếng Iceland, họ hàng gần gũi nhất còn tồn tại của nhau, không thể thông hiểu lẫn nhau khi đối thoại, nhưng văn viết của cả hai khá tương đồng với nhau.

## Tham khảo
Tiếng Breton

**Tiếng Breton** (*Brezhoneg*  hay  tại Morbihan) là một ngôn ngữ Celt nói ở Bretagne (tiếng Breton: *Breizh*), Pháp. Tiếng Breton là một ngôn ngữ Britton, được mang từ Đảo Anh đến Armorica trong thời gian đầu Trung Cổ. Giống như hai ngôn ngữ Britton khác, tiếng Wales và tiếng Cornwall, nó được phân loại là một ngôn ngữ Celt hải đảo. Tiếng Breton liên quan chặt chẽ nhất với tiếng Cornwall, cả hai được cho là đã phát triển từ một ngôn ngữ chung nguyên thủy gọi là Britton Tây Nam.

Một ngôn ngữ khu vực khác tại Bretagne, tiếng Gallo, là một ngôn ngữ oïl có nguồn gốc từ tiếng Latinh.
## Tham khảo
Tiếng Friuli

**Tiếng Friuli** hay **Friula** (**' hay, thân mật hơn, **' trong tiếng Friuli, **' trong [[tiếng Ý]], **' trong tiếng Đức, **' trong [[tiếng Slovene]]) là một [[Nhóm ngôn ngữ Rôman|ngôn ngữ Rôman]] thuộc về nhánh [[Nhóm ngôn ngữ Rhetia-Rôman|Rhetia-Rôman]], được nói tại vùng [[Friuli]] tại đông bắc [[Ý]]. Tiếng Friuli có khoảng 600.000 người nói, đa phần cũng nói được [[tiếng Ý]]. Nó đôi khi cũng được gọi là **tiếng Đông Ladin''' vì có cùng nguồn gốc với tiếng Ladin, nhưng, qua nhiều thế kỷ, tiếng Friuli ngày càng trở nên khác biệt dưới ảnh hưởng của những ngôn ngữ lân cận, gồm tiếng Đức, tiếng Ý, tiếng Venetia, và tiếng Slovene. 
## Tham khảo
Tiếng Yiddish

**Tiếng Yiddish** (,  hay , *yidish*/*idish*, nghĩa đen "(thuộc về) Do Thái",  ; trong tài liệu cổ ייִדיש-טײַטש *Yidish-Taitsh*, nghĩa là "[tiếng] Do Thái-Đức" hay "[tiếng] Đức Do Thái") là ngôn ngữ lịch sử của người Do Thái Ashkenaz. Nó hình thành vào khoảng thế kỷ IX ở Trung Âu, mang đến cho cộng đồng người Ashkenaz khi đó một ngôn ngữ German với những yếu tố lấy từ tiếng Hebrew và tiếng Aram. Tiếng Yiddish được viết bằng một dạng chữ Hebrew nguyên âm hoá.

Tài liệu cổ nhất nhắc đến ngôn ngữ có từ thế kỷ XII, gọi nó là  (*loshn-ashknaz*, "tiếng Ashkenaz"), hay  (*taytsh*), một biến thể của *tiutsch* - tên gọi đương thời của tiếng Thượng Đức trung đại. Thông tục thì ngôn ngữ này cũng được gọi là  (*mame-loshn*, nghĩa đen "tiếng mẹ đẻ"), trái với  (*[[Lashon Hakodesh|loshn koydesh]]*, "tiếng Thánh"), tức tiếng Hebrew và Aram. Từ "Yiddish", rút gọn của *Yidish Taitsh* "tiếng Đức Do Thái", không thường xuyên được dùng để chỉ ngôn ngữ này cho đến tận thế kỷ XVIII.

Tiếng Yiddish hiện đại có hai dạng chính. Tiếng Yiddish Đông thường gặp hơn. Nó gồm những phương ngữ Đông Nam (Ukraina-Rômania), Trung Đông (Ba Lan–Galicia–Đông Hungary), và Đông Bắc (Litva–Belarus). Dạng Yid Đông mang trong mình nhiều từ vựng gốc Slav. Tiếng Yiddish Tây chia thành các phương ngữ Tây Nam (Thuỵ Sĩ–Alsace–Nam Đức), Tây Trung (Trung Đức), và Tây Bắc (Hà Lan–Bắc Đức). Tiếng Yiddish có mặt trong một số cộng đồng người Do Thái Haredi rải rác toàn cầu, là ngôn ngữ thứ nhất ở nhà, trường, cùng nhiều bối cảnh xã hội khác với nhiều người Do Thái Haredi.

## Tham khảo

## Đọc thêm

* *YIVO Bleter*, pub. YIVO Institute for Jewish Research, NYC, initial series from 1931, new series since 1991.
* *Afn Shvel*, pub. League for Yiddish, NYC, since 1940; אויפן שוועל, sample article אונדזער פרץ – Our Peretz
* *Lebns-fragn*, by-monthly for social issues, current affairs, and culture, Tel Aviv, since 1951; לעבנס-פראגן, current issue
* *Yerusholaymer Almanakh*, periodical collection of Yiddish literature and culture, Jerusalem, since 1973; ירושלימער אלמאנאך, new volume, contents and downloads
* *Der Yiddisher Tam-Tam*, pub. Maison de la Culture Yiddish, Paris, since 1994, also available in electronic format.
* *Yidishe Heftn*, pub. Le Cercle Bernard Lazare, Paris, since 1996, יידישע העפטן sample cover, subscription info.
* *Gilgulim, naye shafungen*, new literary magazine, Paris, since 2008; גילגולים, נייע שאפונגען
Tiếng Ido

**Tiếng Ido** (tiếng Anh phát âm: / i ː doʊ /) là một ngôn ngữ nhân tạo đã được tạo ra với mục tiêu trở thành một ngôn ngữ toàn cầu thứ hai cho những người nói những ngôn ngữ khác nhau nhưng dễ học hơn hơn các ngôn ngữ dân tộc. Không giống như tiếng Anh, mà là một ngôn ngữ tự nhiên và là ngôn ngữ thường bất quy tắc, tiếng Ido được thiết kế đặc biệt theo quy tắc ngữ pháp, chính tả, và từ điển, và không có lợi cho một trong những ai có lợi thế cho riêng ai nhờ sự thông thạo ngôn ngữ bản địa. Trong ý nghĩa này, tiếng Ido được phân loại như là một ngôn ngữ phụ trợ quốc tế được tạo ra một cách có ý thức phụ trợ Ngôn ngữ (conIAL). Nhiều dự án cải cách khác xuất hiện sau khi Ido ra đời: ví dụ như Occidental và Novial xuất hiện sau đó nhưng đã từ nhạt dần vào quên lãng. Hiện nay, Ido là một trong ba ngôn ngữ phụ (cùng với Esperanto và Interlingua) có cơ sở người sử dụng và có nền văn học khá lớn.

## Tham khảo
Sulfua

**Sulfide** hay **sulfide** có thể là phiên âm tiếng Việt của:
* Nguyên tố lưu huỳnh (tiếng Anh: sulfur, tiếng Pháp: soufre,tiếng Hy Lạp:θείο);
* Hợp chất sulfid (tiếng Anh: sulfide, tiếng Pháp: sulfure).
Novaya Zemlya

**Novaya Zemlya** (tiếng Nga: Но́вая Земля́, còn được viết là *Novaja Zemlja*) là một quần đảo thuộc Bắc Băng Dương phía bắc liên bang Nga và nằm tại cực đông bắc châu Âu ở mũi Zhelaniya. Quần đảo này được quản lý bởi tỉnh Arkhangelsk và được gọi là **Lãnh thổ đảo Novaya Zemlya**. Dân số quần đảo là 3576 người (ước tính năm 2010). Ngoài ra có 100 người Nenets sinh sống ở đây, đây là những người bản địa sống dựa chủ yếu vào đánh bắt cá, săn gấu bắc cực và hải cẩu.

Novaya Zemlya bao gồm hai hòn đảo, được ngăn cách bởi eo biển Matochkin, và một vài đảo nhỏ khác. Hai đảo chính là Severny (phía bắc) và Yuzhny (phía nam). Novaya Zemlya ngăn cách biển Barents với biển Kara.

Novaya Zemlya từng là một vùng quân sự nhạy cảm trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, nơi Lực lượng Không quân Liên Xô đóng ở căn cứ không quân Rogachevo ở phần phía nam hòn đảo. Nơi đây được sử dụng cho các hoạt động của máy bay tiêm kích đánh chặn cũng như cung cấp hậu cần cho khu vực thử hạt nhân gần đó. Hòn đảo này là nơi diễn ra vụ nổ Tsar Bomba, vụ nổ bom hạt nhân lớn nhất từng được thực hiện trong lịch sử.

## Tham khảo

## Liên kết

*Selected satellite views of nuclear test site Novaya Zemlya (global security).
*Environment, climate change, and history of exploration (Barents' wintering).
*Rozenberg Publishers - Climate and glacial history of the Novaya Zemlya Archipelago, Russian Arctic 
*Nuclear tests in Novaya Zemlya, International Atomic Energy Agency Department of Nuclear Safety and Security.
* List of islands (Russian language)
Wikipedia tiếng Đức

**Wikipedia tiếng Đức** (tiếng Đức: *Deutschsprachige Wikipedia*) là phiên bản tiếng Đức của Wikipedia, bách khoa toàn thư mở. Bài viết đầu tiên được tạo ra vào ngày 16 tháng 3 năm 2001 được thông báo bởi Jimmy Wales. Đến thời điểm tháng 8 năm 2010, dự án đã đạt 1.000.000 bài viết.

Hiện tại đây là phiên bản Wikipedia có số bài viết nhiều thứ ba, sau Wikipedia tiếng Anh và Wikipedia tiếng Cebu với hơn 2.815.221 bài viết. Dự án này đã có bản vật lý các bài viết chọn lọc. Tên miền phụ không phải tiếng Anh đầu tiên là bản tiếng Đức có tên **"[https://de.wikipedia.org/ de.wikipedia.org]"**.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Pháp

**Wikipedia tiếng Pháp** () là phiên bản tiếng Pháp của Wikipedia, bách khoa toàn thư mở.

Hiện tại phiên bản Wikipedia tiếng Pháp có số bài viết nhiều thứ ba, sau wikipedia tiếng Anh và Wikipedia tiếng Đức, cũng là một trong ba phiên bản có số bài viết trên 1.000.000 bài.

## Tham khảo

## Tham khảo
Khủng hoảng Kênh đào Suez

**Khủng hoảng Kênh đào Suez** (tiếng Ả Rập: أزمة السويس - العدوان الثلاثي ʾAzmat al-Sūwais/Al-ʿIdwān al-Thalāthī; tiếng Pháp: Crise du canal de Suez; tiếng Hebrew: מבצע קדש Mivtza' Kadesh "Chiến dịch Kadesh" hay מלחמת סיני Milhemet Sinai, "Chiến tranh Sinai") là một cuộc chiến tranh giữa một bên là liên quân giữa Vương quốc Anh, Pháp, Israel và một bên là Ai Cập bắt đầu từ ngày 29 tháng 10 năm 1956.

Cuộc tấn công diễn ra sau quyết định của Ai Cập về việc quốc hữu hóa kênh đào Suez, sau việc Anh và Hoa Kỳ rút khỏi dự án tài trợ xây dựng Đập Aswan, một động thái đáp trả việc Ai Cập công nhận Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trong thời kỳ đỉnh điểm căng thẳng giữa Trung Quốc và Đài Loan.

Liên minh giữa ba quốc gia, đặc biệt là Israel, đã khá thành công trong việc đạt được các mục tiêu quân sự trước mắt, nhưng áp lực từ Hoa Kỳ và Liên Xô tại Liên Hợp Quốc và nhiều nơi đã buộc liên minh này phải rút lui. Anh và Pháp hoàn toàn thất bại với mục tiêu chính trị và chiến lược trong việc kiểm soát Kênh đào Suez, Israel đã đạt được vài mục tiêu, trong đó có việc giành được quyền tự do lưu thông hàng hải qua eo biển Tiran và làm lắng dịu tranh chấp biên giới Ai Cập-Israel thông qua UNEF.

## Ghi chú

## Liên kết ngoài

* Israel's Second War of Independence , essay in Azure magazine.
* Sinai Campaign 1956 
* Canada and the Suez Crisis
* tháng 7 năm 2006, *[[BBC]]*, Suez 50 years on
* ''Suez and the high tide of Arab nationalism'' *International Socialism* 112 (2006)
* Detailed report on the Suez campaign by Ground Forces Chief of Staff General Beaufre, French Defense Ministry archive  (**French**)
* Bodleian Library Suez Crisis Fiftieth anniversary exhibiiton 
* Royal Engineers Museum  - Royal Engineers and Suez 1956
* July 26th speech by Gamal Abdel Nasser  (english translation, original text in Arabic )
Tiếng Luxembourg

**Tiếng Luxembourg** (*Lëtzebuergesch*; tiếng Pháp: *Luxembourgeois*, tiếng Đức: *Luxemburgisch*, tiếng Hà Lan: *Luxemburgs*, tiếng Wallon: *Lussimbordjwès*), là một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ German Tây được nói chủ yếu ở Luxembourg. Có 390.000 người trên thế giới nói tiếng Luxembourg.

Tiếng Luxembourg thuộc nhóm ngôn ngữ Tây Trung Đức của những ngôn ngữ Đức Cao. Tiếng Luxembourg là ngôn ngữ chính thức của Luxembourg và là một trong ba ngôn ngữ hành chính (cùng với Pháp và Đức).

Tiếng Luxembourg cũng được sử dụng tại các bộ phận nhỏ của các nước xung quanh của Bỉ (ở tỉnh Luxembourg gần Arlon), Pháp (ở các bộ phận nhỏ của Lorraine) và Đức (xung quanh Bitburg và Trier). Tại Đức và Lorraine nó chỉ đơn giản được xem là một các phương ngữ địa phương của tiếng Đức. Kể từ khi Thế chiến thứ hai, ngôn ngữ chưa được giảng dạy trong các quốc gia này, với kết quả sử dụng của Luxembourg là phần lớn bị giới hạn ở những người già.

Ngoài ra, ngôn ngữ này còn được nói bởi một vài con cháu của những người nhập cư Luxembourg tại Hoa Kỳ, và nhiều liên quan chặt chẽ được nói của dân tộc Đức dài định cư ở Transilvania, România.

## Tham khảo
Tiếng Man

**Tiếng Man** (tên bản địa  or , phát âm  hay ), cũng được gọi là **tiếng Gael Man**, là một ngôn ngữ Celt nhánh Goidel của hệ ngôn ngữ Ấn-Âu, về mặt lịch sử từng được nói bởi người Man. Chỉ một thiểu số người trên đảo Man có thể nói lưu loát ngôn ngữ này, nhưng số đông hơn có hiểu biết về nó. Tiếng Man là một phần quan trọng của văn hóa và di sản đảo Man. Dù Ned Maddrell, người cuối cùng nói tiếng Man như tiếng mẹ đẻ, đã mất vào năm 1974, ngôn ngữ này chưa bao ngờ hoàn toàn bị loại bỏ. Nhờ nhiều cố gắng để phục hồi, tiếng Man đã trở nên phổ biến hơn trên đảo, nhiều đài phát thanh, biển thông báo và một trường tiểu học song ngữ đã xuất hiện. Sự phục hồi tiếng Man đạt được là do có tài liệu lưu giữ; ví dụ, Kinh Thánh đã được dịch sang tiếng Man.
## Tên gọi

### Tên bản địa/nội danh
Trong tiếng Man, nó được gọi là *Gaelg* hay *Gailck*, những từ cùng gốc với từ "Gael". Những ngôn ngữ chị em tiếng Ireland và tiếng Gael Scotland dùng lần lượt nội danh *Gaeilge* (biến thể vùng miền Gaoluinn, Gaedhlag, Gaelge và Gaelic) và *Gàidhlig*. Như hai tiếng trên, tên ngôn ngữ hay đi cùng với mạo từ xác định: *y Ghaelg* hay*y Ghailck* (tiếng Ireland *an Ghaeilge*, tiếng Scotland *a' Ghàidhlig*).

## Số người nói

## Tham khảo

## Liên khảo
Tiếng Azerbaijan

**Tiếng Azerbaijan** hay **tiếng Azeri**, cũng đôi khi được gọi là **tiếng Thổ Azerbaijan** hay **tiếng Thổ Azeri**, là một ngôn ngữ Turk được nói chủ yếu bởi người Azerbaijan, tập trung chủ yếu tại Liên Kavkaz và Azerbaijan thuộc Iran. Ngôn ngữ này có địa vị chính thức tại Azerbaijan và Dagestan (một chủ thể liên bang của Nga) nhưng không có địa vị chính thức tại Azerbaijan thuộc Iran, nơi đa số người Azerbaijan sinh sống. Nó cũng được nói tại những cộng đồng người Azerbaijan tại Gruzia và Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như tại châu Âu và Bắc Mỹ.

Tiếng Azerbaijan là một thành viên của nhánh Oghuz của ngữ hệ Turk. Nó có hai dạng chính, Bắc Azerbaijan (nói tại Cộng hòa Azerbaijan và Nga, dựa trên phương ngữ Shirvan) và Nam Azerbaijan (nói tại Iran, dựa trên phương ngữ Tabriz). Tiếng Azerbaijan có quan hệ gần gũi với tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Qashqai, tiếng Turkmen và tiếng Tatar Krym; chúng có thể thông hiểu lẫn nhau ở mức độ nào đó.

## Chữ viết

Tại Cộng hòa Azerbaijan từ năm 1992 quy định sử dụng Bảng chữ cái Azerbaijan (tiếng Azerbaijan: *Azərbaycan lifbası*), một bảng chữ Latinh cải biến, cho việc viết tiếng Azerbaijan, thay thế các phiên bản trước dựa trên chữ Cyrill và chữ Ả Rập.

Ở Iran chữ Ả Rập được sử dụng để viết tiếng Azeri. Mặc dù đã có một vài nỗ lực tiêu chuẩn hóa, nhưng chính tả và tập hợp các chữ cái vẫn được sử dụng khác nhau giữa các nhà văn Azeri của Iran, với ít nhất hai nhánh chính, là chính tả được sử dụng bởi tạp chí *Behzad Behzadi* và *Azari*, và chính tả được sử dụng bởi tạp chí *Varliq*, dù cả hai đều xuất bản hàng quý ở Tehran.

Tại Nga vẫn sử dụng chữ Cyrill.

## Ghi chú

## Tham khảo

## Thư mục

* 
* 
* 
*  
*
Vojvodina

**Vojvodina**, tên chính thức là **Tỉnh tự trị Vojvodina** (tiếng Serbia:Аутономна Покрајина Војводина, Autonomna Pokrajina Vojvodina, tiếng Hungary: Vajdaság Autonóm Tartomány; tiếng Slovak: Autonómna Pokrajina Vojvodina; tiếng România: Provincia Autonomă Voivodina; tiếng Croatia: Autonomna Pokrajina Vojvodina; tiếng Rusyn: Автономна Покраїна Войводина) là một tỉnh tự trị ở Serbia. Tỉnh này nằm ở phía bắc Serbia, thuộc vùng đồng bằng Pannonia ở Trung Âu. Dân số tỉnh này là trên 2 triệu người, chiếm 27% dân số Serbia, giáp biên giới với các hạt Osijek-Baranja và Vukovar-Srijem của Croatia, các hạt Baranya và Bács-Kiskun của Hungary và vùng Vest của România. Thủ phủ và thành phố lớn nhất là Novi Sad với hơn 370,000 người. Tỉnh này có 26 nhóm dân tộc với 6 ngôn ngữ chính thức. Nhóm dân tộc chủ yếu là người Serb (65%) và người Hungary (14%).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Government of the Autonomous Province of Vojvodina 
*  **(Rusyn)**  
*  Provincial Secretariat for Regional and International Cooperation
* Useful information about Vojvodina, Parks of Nature, River Expedition, Wine Trails, Cities, Etno, Adventure and more 
* Interactive map of Novi Sad
* Atlas of Vojvodina (Wikimedia Commons)
* Statistical information about municipalities of Vojvodina
* 
*  ''The encyclopedia of Vojvodina''
Tân Thiện (định hướng)

**Tân Thiện** có thể là một trong số các địa danh sau:

; Địa danh cũ
* Phường Tân Thiện, thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước
* Phường Tân Thiện, thị xã La Gi, tỉnh Bình Thuận

## Xem thêm
*Thiện Tân
Nhóm ngôn ngữ Frisia

**Nhóm ngôn ngữ Frisia** là một nhóm những ngôn ngữ German có quan hệ gần gũi với nhau, nói bởi khoảng 500.000 người Frisia sống chủ yếu ở vùng duyên hải biển Bắc tại Hà Lan và Đức. Đây là những họ hàng gần nhất của nhóm ngôn ngữ gốc Anh (tiếng Anh và tiếng Scot). Tuy nhiên, người nói tiếng Anh không thể hiểu được các ngôn ngữ Frisia (và các ngôn ngữ Frisia cũng chẳng thông hiểu lẫn nhau) do sự phát triển của ngôn ngữ và ảnh hưởng từ xung quanh.

Có ba ngôn ngữ Frisia khác nhau, trong đó, tiếng Tây Frisia là ngôn ngữ đông người nói nhất và ngôn ngữ chính thức của tỉnh Hà Lan Friesland, nơi nó được nói trên cả đất liền và hai đảo Terschelling và Schiermonnikoog. Thêm nữa, nó có mặt tại bốn ngôi làng ở vùng Westerkwartier thuộc tỉnh lân cận Groningen. Tiếng Bắc Frisia được nói tại huyện cực bắc nước Đức là Nordfriesland, trên vùng đất liền Bắc Frisia, và trên các đảo Sylt, Föhr, Amrum, và Halligen. Ngôn ngữ Frisia còn lại, tiếng Frisia Saterland chỉ hiện diện tại bốn ngôi làng ở Saterland.

Tùy theo vị trí của mình, ba ngôn ngữ Frisia đã chịu ảnh hưởng nặng bởi hoặc tiếng Hà Lan hoặc tiếng Hạ Saxon hoặc tiếng Đan Mạch. Thêm nữa, sự tương đồng đặc điểm giữa tiếng Anh vùng Great Yarmouth và tiếng Tây Frisia ở Friesland có vẻ là kết quả của quá trình giao thương kéo dài hàng thế kỷ.

## Tham khảo
Nguyễn Thực

**Nguyễn Thực** (阮實, 1554-1637), tự Phác Phủ (朴甫), đỗ Đình nguyên Tiến sĩ khoa Ất Mùi năm 1595, niên hiệu Quang Hưng dưới thời vua Thế Tông hoàng đế Lê Duy Đàm của nhà Lê Trung Hưng. Năm niên hiệu Hoàng Định thứ 7, năm 1606 dưới thời vua Lê Kính Tông ông được sung làm phó sứ đi sứ Nhà Minh. Khi về làm tới chức Thiếu phó, tước Lan Quận công. Ông làm quan trải qua ba triều Vua, mà gia đình thanh bạch.

## Nguồn gốc hoàng tộc Nhà Lý
Theo gia phả thì họ nguyễn của ông có gốc từ hoàng tộc họ Lý, sau khi Trần Thủ Độ ép Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi lại cho chồng là Trần Cảnh, Nhà Lý mất và con cháu họ Lý bị bức hại phải bỏ trốn và đổi sang họ Nguyễn. Nguyễn Thực là cháu đời thứ 10 của Nghĩa Nam Vương Lý Hưng Tích (là con thứ ba của vua Thánh Tông hoàng đế Lý Nhật Tôn).

## Gia quyến
Con ông là tiến sĩ Nguyễn Nghi (1619), làm quan đến Lại bộ Thượng thư đồng triều với ông và được sử sách cũ ca ngợi: " Hai cha con đồng thời làm Thượng thư, được phong tước Quận công, đứng đầu các quan, thực là hiếm có".
Cháu của Nguyễn Thực là Nguyễn Yến, là võ tướng, tước Hoằng quận công đã từng đi đánh nhà Mạc ở Cao Bẳng làm đến Thượng tướng quân. Con của ông cũng là võ tướng, được phong tước Ninh quận công.
Hai cháu nội Nguyễn Nghi là Nguyễn Khuê và Nguyễn Sĩ đậu tiến sỹ, cùng về làng vinh quy bái tổ năm 1670.
Con Nguyễn Khuê là Nguyễn Thẩm nối đường vinh hiển của cha 36 năm sau đó (1706). Một người cháu của Nguyễn Thẩm (con của em hàng chú ruột) là Nguyễn Thưởng đỗ năm 1754

## Sự nghiệp
Nguyễn Thực, tên nôm là **Thật**, người làng Vân Điềm, huyện Đông Ngàn, nay là xã Vân Hà, huyện Đông Anh, Hà Nội, Việt Nam.

Năm 1595 đời Lê Thế Tông, ông thi đỗ tiến sĩ đình nguyên khi 41 tuổi, được phong làm Đô cấp sự Hộ khoa. Năm 1601 ông đổi sang làm Hồng lô tự khanh.

Năm 1606 đời Lê Kính Tông, ông làm phó sứ sang Trung Quốc cống nhà Minh, khi trở về được thăng làm Tả thị lang bộ Lễ, tước tử, rồi được thăng làm Phương Hương hầu.

Cuối năm 1617 ông được thăng làm Thượng thư bộ Hình. Năm 1627 Nguyễn Thực được thăng làm Thiếu phó, tước Hương quận công.

Năm 1631 đời Lê Thần Tông, ông lại thăng làm Thiếu úy, tới năm sau được gia phong làm Quốc lão. Năm 80 tuổi (1634), ông được thăng làm Thái phó, Thượng thư bộ Hộ, rồi nghỉ hưu. Ông là vị quan đầu tiên thời Lê trung hưng làm quan tới chức Thượng thư rồi về hưu trí.

Năm 1637, ông mất, thọ 83 tuổi, được truy tặng làm Thái tể, thụy là *Trung Thuần*.

Ngày nay đường từ ngã ba thôn Thù Lỗ xã Liên Hà huyện Đông Anh đến ngã ba thôn Cổ Châu, xã Vân Hà, huyện Đông Anh, Hà Nội được mang tên Nguyễn Thực.

Con ông là Nguyễn Nghi cũng là người đỗ đạt, làm tới chức Tể tướng nhà Lê trung hưng.

## Nhận định
Sử gia Phan Huy Chú nhận định về ông như sau:
:*Ông là người thuần hậu, trong sạch, cẩn thận, không lập sản nghiệp, làm quan trải qua nhiều chức vụ cao mà vẫn thanh bạch, có phong độ như bậc danh thần thời xưa*.

## Xem thêm
* Nguyễn Mậu Tuyên
* Nguyễn Nghi
* Hành chính Đàng Ngoài thời Lê trung hưng

## Tham khảo
* Phan Huy Chú (2008), *[[Lịch triều hiến chương loại chí]], tập 1*, Nhà xuất bản Giáo dục

## Chú thích

## Tham khảo
McLaren F1

**McLaren F1** là mẫu xe Ô tô thể thao được thiết kế và sản xuất bởi Gordon Murray và McLaren Automotive. Loại xe này đã thiết lập kỷ lục xe chạy nhanh nhất thế giới vào ngày 31 tháng 3, năm 1998 với vận tốc 391&nbsp;km/h (240&nbsp;mph). Kỷ lục này được giữ cho dến tháng 4, năm 2009.

## Khả năng tăng tốc
* 0–48&nbsp;km/h (30&nbsp;mph): 1.8 s
* 0–97&nbsp;km/h (60&nbsp;mph): 3.2 s
* 0– 160&nbsp;km/h (100&nbsp;mph): 6.3 s
* 0–200.01&nbsp;km/h (124.28&nbsp;mph): 9.4 s
* 0–240&nbsp;km/h (150&nbsp;mph): 12.8 s
* 0–320&nbsp;km/h (200&nbsp;mph): 28 s
* 48&nbsp;km/h (30&nbsp;mph) - 80&nbsp;km/h (50&nbsp;mph): 1.8 s, sử dụng số thứ 3/4 số
* 48&nbsp;km/h (30&nbsp;mph) - 110&nbsp;km/h (70&nbsp;mph): 2.1 s, sử dụng số thứ 3/4 số
* 64&nbsp;km/h (40&nbsp;mph) - 97&nbsp;km/h (60&nbsp;mph): 2.3 s, sử dụng số thứ 4/5 số
* 80&nbsp;km/h (50&nbsp;mph) - 110&nbsp;km/h (70&nbsp;mph): 2.8 s, sử dụng số thứ 5
* 290&nbsp;km/h (180&nbsp;mph) - 320&nbsp;km/h (200&nbsp;mph): 7.6 s, sử dụng số thứ 6
* 0–400 m: sau 11.1 s tại tốc độ 222&nbsp;km/h (138&nbsp;mph) 
* 0–1000 m: sau 19.6 s tại tốc độ 285&nbsp;km/h (177&nbsp;mph) 

## Tốc độ tối đa
* Hạn chế vòng tua bật: 372&nbsp;km/h (231&nbsp;mph)
* Không hạn chế số vòng tua: 390&nbsp;km/h (240&nbsp;mph)

## Tham khảo
Hội thánh Cơ đốc Truyền giáo Việt Nam

**Hội thánh Cơ đốc Truyền giáo Việt Nam** hay còn có tên khác là **Hội Truyền giáo Cơ đốc Việt Nam** là một trong những Hội thánh Tin Lành có tổ chức giáo hội, có số lượng tín hữu đông đảo tại Việt Nam, trụ sở của hội thánh hiện nay tại thành phố Đà Nẵng

## Lịch sử
Hội Thánh Cơ Đốc Truyền Giáo được thành lập vào ngày 1 tháng 9 năm 1956 tại Đà Nẵng bởi Mục sư Gordon Smith cùng một số mục sư của Hội Thánh Tin Lành Việt Nam với sự hỗ trợ từ tổ chức Chiến dịch truyền bá phúc âm toàn cầu (WEC)

Trong thời kỳ 1956-1975, Hội Truyền Giáo Cơ Đốc Việt Nam hoạt động chủ yếu ở các tỉnh duyên hải miền Trung và Bắc Tây Nguyên. Tính đến năm 1975 Hội đã có trên 16.000 tín đồ cả người Kinh và người Dân tộc bản địa Tây Nguyên, có hơn 30 mục sư, truyền đạo người Việt Nam và 11 giáo sĩ nước ngoài, 35 Hội Thánh cơ sở, 20 cơ sở văn hoá xã hội

Sau năm 1975, do các điều kiện lịch sử nên hoạt động truyền đạo của Hội thánh không được như trước đó, hoạt động cầm chừng, nhiều giáo sĩ khời khỏi Việt Nam

Tính đến hiện nay, Hội Thánh Truyền giáo Cơ Đốc Việt Nam hiện có trên 21.000 tín đồ, trong đó gần 18.000 tín đồ là người dân tộc bản địa ở Tây Nguyên, phân bố chủ yếu ở 14 tỉnh, thành phố phía Nam như Kon Tum có 13.299 tín đồ, Quảng Ngãi có 2.293 tín đồ, Gia Lai có 2.108 tín đồ, Quảng Trị có 1.287 tín đồ,...

## Cơ cấu tổ chức
Hội Thánh Truyền Giáo Cơ Đốc Việt Nam đã tổ chức Đại hội đồng lần thứ nhất (lần thứ 14 theo lịch sử giáo hội), từ ngày 17 đến ngày 19-9-2007 tại Đà Nẵng. Đại hội đã bầu ra Ban Trị sự Tổng hội gồm 11 thành viên, do mục sư Nguyễn Tợi giữ chức Hội trưởng, mục sư Đỗ Thành Sơn giữ chức Phó Hội trưởng, mục sư Nguyễn Thân Phẩm được bổ nhiệm làm Tổng Thư ký, mục sư Ân Ước làm Tổng Thủ quỹ.
Đại hội lần thứ 2 (lần thứ 15 theo lịch sử Giáo hội) tháng 8 năm 2011 đã bầu ra Ban Trị Sự mới gồm có: Mục sư Ân Ước, Hội trưởng, Mục sư Trần Thảo, Phó Hội trưởng; Mục sư Đỗ Hoàng Phong, Tổng Thư ký; Mục sư Trần Thanh Hải, Tổng Thủ Quỹ.

Hội Thánh Truyền Giáo Cơ Đốc Việt Nam hiện nay có hơn 200 mục sư, truyền đạo và người đứng đầu điểm nhóm, có 4 Hội Thánh chi hội cơ sở, 200 điểm nhóm

Trụ sở Hội Thánh Truyền Giáo Cơ Đốc Việt Nam đặt tại số K7/20 đường Lý Thường Kiệt, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Hội Thánh Truyền Giáo Cơ Đốc Việt Namđược chính phủ Việt Nam công nhận có tư cách pháp nhân vào ngày 22 tháng 10 năm 2007

## Ghi chú

## Xem thêm
*Tin Lành tại Việt Nam
*Hội thánh Tin Lành Việt Nam (miền Nam)
Sân bay Anaco

**Sân bay Anaco** (tiếng Tây Ban Nha: Aeropuerto de Anaco)  là một sân bay phục vụ cho Anaco, một thành phố ở bang Anzoátegui tại Venezuela.

## Cơ sở vật chất
Sân bay này nằm ở độ cao  trên mực nước biển. Sân bay  có một đường băng được 09/27 với bề mặt nhựa đường (4.134 × 131&nbsp;ft).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Lê Văn Thái

Mục sư **Lê Văn Thái** (1890-1985) là một giáo sĩ Tin Lành tại Việt Nam, nguyên là Hội trưởng Hội thánh Tin Lành Việt Nam thời kỳ (1942-1960)

## Tiểu sử
Ông sinh năm 1890 tại Quảng Bình, xuất thân trong một gia đình trung lưu, sau đó ông di cư cùng gia đình vào Đà Nẵng

Năm 1919, tại nhà thờ Hải Châu, Đà Nẵng, ông chính thức trở thành một tín hữu Tin Lành

Năm 1926, ông tốt nghiệp trường Thánh kinh Đà Nẵng và sau đó là Truyền đạo tại Hà Nội

Năm 1928, ông được tấn phong là mục sư, sau đó ông được bổ nhiệm là phái viên của hạt Trung-Bắc và tới tháng 5 năm 1931 ông được bổ nhiệm là chủ nhiệm hạt Bắc

Đến giữa năm 1935 ông trở về quản nhiệm Hội Thánh Hà Nội kiêm luôn công tác lưu hành và Chủ nhiệm Giáo Hạt Bắc. Từ năm 1940 ông chuyển sang công việc giáo hạt và truyền đạo rao giảng lưu động

Tháng 8 năm 1942 ông đắc cử chức vụ Hội Trưởng Giáo hội Tin Lành Việt Nam kiêm Chủ nhiệm Bắc Hạt

Năm 1953, ông đứng ra thành lập Cô Nhi Viện Tin Lành và Trường Trung Tiểu học Bết-lê-hem ở Hòn Chồng, Nha Trang. Việc nuôi trẻ mồ côi này hoạt động được 22 năm (1953-1975).

Sau hiệp định Genève, 1954, ông di cư vào Nam, với chức trách là Hội trưởng ông tiếp tục tổ chức và phát triển hội thánh tại miền Nam

Từ tháng 4 đến tháng 6 năm 1957, ông được mời sang Hoa Kỳ để làm diễn giả chính cho kỳ Hội đồng Thường Niên của Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp (C&MA) ở New York.

Ông chấp dứt nhiệm vụ Hội trưởng vào năm 1960 sau 18 năm làm việc, ông mất vào năm 1985 tại Los Angeles

## Xem thêm
*Hội thánh Tin Lành Việt Nam
*Phạm Xuân Thiều
*Ông Văn Huyên

## Ghi chú
Lia

**Lia** có thể đề cập đến:

*Đàn lia
*Vua Lia
*Lia (ca sĩ)
*Ném thia lia
*Chim lia
*Cá lia thia
*Lia, Na Uy

## Xem thêm
* 
*
Banat

**Banat** là một khu vực địa lý và địa danh lịch sử tại Trung Âu hiện đang được phân chia giữa 3 quốc gia: phần phía đông thuộc tây România (các hạt Timiș, Caraș-Severin, Arad phía nam sông Mureş/Maros, và Mehedinți); phần phía tây thuộc đông bắc Serbia (Banat thuộc Serbia, bao gồm phần lớn Vojvodina, ngoại trừ một phần nhỏ ở Trung Serbia); và phần nhỏ còn lại ở phía bắc thuộc đông nam Hungary (Csongrád). Dân cư sinh sống là người Romania, Serbi, Hungaria, Roma, Đức, Krashovani, Ukraina, Slovaks, Séc, Croatia và nhiều dân tộc khác.

Banat là một phần của đồng bằng Pannonian giáp với sông Danube ở phía nam, sông Tisza (Theiss, Tissa, Tisa) ở phía tây, sông Mureş ở phía bắc, và phần phía nam dãy núi Karpat ở phía đông. Thủ phủ lịch sử của nó là Timişoara, nay thuộc Timiș của România.

## Tham khảo
Hoa đất

Hoa Đất - **hoa đất** sét là một loại hoa nhân tạo, được làm bằng bột đất sét tổng hợp. Có nhiều loại đất sét: Thái, Nhật, Hàn, Trung Quốc...Trong đó, đất sét Nhật làm hoa là đẹp nhất.
Quy trình làm hoa đất:
- Bột đất sét cán mỏng, dùng kéo hoặc khuôn cắt hình cánh hoa, in gân cho giống hoa thật bằng các loại gân bằng nhựa cứng hoặc nhựa dẻo, dùng cây lăn tạo độ cong mềm mại của cánh hoa, ép kẽm lên cánh hoa đề ráp hoa và định dạng cánh hoa. Xong để phơi khô trong gió. Sau khi cánh hoa khô dùng cọ mềm tô màu dầu để tạo màu sắc hoa.Khi màu khô, ráp các cánh hoa lại bằng chỉ may và se cành, gắn lá.

Bảo quản: Để hoa nơi khô ráo, tránh nhiệt độ, ẩm độ và ánh nắng trực tiếp.Khi hoa bị bám bụi, dùng cọ mềm phui bụi.
Hoa đất sét có độ bền trên 5 năm, độ tinh xảo và đẹp như hoa thật nên trở thành loại hoa giả cao cấp nhất hiện nay được nhiều người ưa chuộng.
## Tham khảo
My Soul, Your Beats!/Brave Song

"**My Soul, Your Beats!/Brave Song**" là đĩa đơn thứ hai được phát hành bởi Lia và Tada Aoi. Đĩa đơn được ra mắt ngày 26 tháng 5 năm 2010 ở Nhật Bản bởi Key Sounds Label mang mã số lô hàng *KSLA-0053* (phiên bản giới hạn) và *KSLA-0054* (phiên bản chính thức). Hai bài hát trong tựa đề lần lượt được thực hiện bởi Lia và Tada, đó cũng là hai ca khúc chủ đề mở đầu và kết thúc của loạt anime *[[Angel Beats!]]* năm 2010. Mỗi ca khúc có ba dạng trình bày: đầy đủ, TV size, và bản phối khí. Lời các ca khúc được soạn bởi Maeda Jun và hòa âm bởi nhóm Anant-Garde Eyes. Đĩa đơn đã đứng hạng 3 trong bảng xếp hạng đĩa nhạc hàng tuần của Oricon tại Nhật Bản, bán được khoảng 80.000 bản ngay trong tuần đầu tiên phát hành. Đĩa DVD bản giới hạn chứa hai đoạn nhạc mở đầu và kết thúc được sử dụng trong anime không có phụ đề.

## Danh sách ca khúc

## Bảng xếp hạng

## Chú thích
HF

**HF** hay **Hf** có thể là:
*Axít flohiđric: dung dịch chứa khí hiđrô fluoride tan trong nước
*HAL HF-24 Marut: một máy bay tiêm kích-ném bom của Ấn Độ
*Hafni: nguyên tố hóa học có số hiệu nguyên tử là 72 trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
*High frequency: Sóng điện từ có tần số cao trong dải sóng radio
Acid hydrobromic

**Acid bromhydric** là một acid mạnh, được tạo thành khi hòa tan phân tử khí hydro bromide trong nước. Acid này có hằng số điện ly

pK<sub>a</sub> là - 9. Acid bromhydric mạnh hơn acid chlorhydric nhưng yếu hơn acid iodhydric, và là một trong các acid vô cơ mạnh nhất được biết đến.

## Ứng dụng
Acid bromhydric chủ yếu được sử dụng để điều chế các muối bromide, đặc biệt là kẽm bromide, calci bromide và natri bromide. Đây cũng là một chất hữu ích trong điều chế các hợp chất brom hữu cơ. Một số ête bị phân ly khi dùng HBr. Acid bromhydric cũng là chất xúc tác cho các phản ứng ankyl hóa và giúp tách chiết các quặng. Những hợp chất brom hữu cơ quan trọng trong công nghiệp được điều chế từ HBr là allyl bromide, tetrabromobis(phenol) và acid bromoaxetic. .

## Điều chế
Acid bromhydric được điều chế trong phòng thí nghiệm qua phản ứng giữa Br<sub>2</sub>, SO<sub>2</sub> với nước.

:Br2 + SO2 + 2 H2O → H2SO4 + 2 HBr

Một cách điều chế khác, điển hình hơn, là cho khí hydro bromide hòa tan trong nước.

Người ta thường điều chế acid bromhydric trong công nghiệp bằng cách cho bromin Br2 tác dụng với lưu huỳnh hoặc phosphor và nước. Điện phân dung dịch cũng tạo ra HBr.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Safety Card 0282
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
*Carlin, W. W.
Lúa (định hướng)

**Lúa** là tên gọi để chỉ một số cây lương thực thuộc họ Hòa thảo, bao gồm:
*Lúa hay lúa gạo: Lúa tẻ (*[[Lúa|Oryza sativa]]*) và lúa nếp (*[[Lúa châu Phi|Oryza glaberrima]]*).
*Lúa mì hay tiểu mạch (*Triticum* spp.)
*Lúa mạch, gồm:
** Lúa mạch đen hay hắc mạch thuộc chi *[[Chi Hắc mạch|Secale]]* (bao gồm cả loài được gieo trồng có danh pháp *Secale cereale*).
** Đại mạch thuộc chi *[[chi Đại mạch|Hordeum]]* (bao gồm cả loài được gieo trồng có danh pháp *Hordeum vulgare*)
** Yến mạch, thuộc chi *[[Avena]]*
** Tiểu hắc mạch (lai ghép giữa lúa mì và hắc mạch) hay *× Triticosecale*.
*Lúa miến hay cao lương
Chiến tranh Ottoman-Ba Tư

Trong lịch sử Trung Đông, Đế quốc Ottoman và Đế quốc Ba Tư đã nhiều lần lâm chiến với nhau. Những cuộc **chiến tranh Ottoman-Ba Tư** bao gồm:
*Trận Chaldiran (1514)
*Chiến tranh Ottoman-Safavid (1514–1555)
*Chiến tranh Ottoman–Safavid (1578–1590)
*Chiến tranh Ottoman–Safavid (1603–1618)
*Chiến tranh Ottoman–Safavid (1623–1639)
*Chiến tranh Ottoman-Safavid (1722–1727)
*Chiến tranh Ottoman-Afshar (1730-1736)
*Chiến tranh Ottoman-Afshar (1743-1746)
*Chiến tranh Ottoman-Ba Tư (1821–1823)
*Mặt trận Ba Tư (1914-1918)
Berkeli

**Berkeli** là một nguyên tố hóa học tổng hợp có ký hiệu **Bk** và số nguyên tử 97, và là nguyên tố kim loại phóng xạ trong nhóm actini. Berkeli được tổng hợp đầu tiên bằng cách dùng hạt alpha (các ion heli) bắn phá americi và được đặt tên theo Đại học California, Berkeley. Berkeli là nguyên tố siêu urani thứ 5 được tổng hợp.

## Đặc điểm

Các kỹ thuật tán xạ tia X đã được sử dụng để xác định các hợp chất berkeli khác nhau như berkeli đioxyt (BkO2), berkeli fluoride (BkF3), berkeli oxychloride (BkOCl), và berkeli trioxit (Bk2O3). Năm 1962, một lượng berkeli chloride (BkCl3) được cô lập với khối lượng 3 phần tỉ gam. Lượng hợp chất berkeli tinh khiết đầu tiên được tạo ra vào năm 1958.

## Lịch sử
Berkeli được Glenn T. Seaborg, Albert Ghiorso, Stanley G. Thompson, và Kenneth Street, Jr. ở Đại học California, Berkeley tổng hợp đầu tiên vào tháng 12 năm 1949. Nhóm tác giả này sử dụng máy cyclôtron để bắn phá hạt nhân 241Am kích thước miligam bằng các hạt anpha tạo ra 243Bk (chu kỳ bán rã 4,5 giờ) và hai neutron tự do.

: +  →  + 2 

Một trong những đồng vị tồn tại lâu nhất của Berkeli là 249Bk (chu kỳ bán rã 330 ngày), sau này được tổng hợp bằng cách bắn phá 244Cm trong chùm neutron cực mạnh.

## Các [[đồng vị]]
19 đồng vị phóng xạ của berkeli đã được miêu tả, trong đó đồng vị ổn định nhất là 247Bk có chu kỳ bán rã 1380 năm, 248Bk là hơn 9 năm, và 249Bk là 330 ngày. Tất cả các đồng vị phóng xạ còn lài có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 5 ngày, và đa số trong chúng có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 5 giờ. Nguyên tố này cũng có 2 trạng thái siêu ổn định (*meta state*?), với trạng thái bền nhất là 248mBk (t½ 23,7 giờ). Các đồng vị của berkeli có khối lượng nguyên tử từ 235,057 u (235Bk) đến 254,091 u (254Bk).

## [[Chu kỳ]] [[nhiên liệu hạt nhân]]
Trong chu kỳ nhiên liệu hạt nhân, berkeli được tạo ra bởi phân rã beta của curi. Đồng vị curi đầu tiên trải qua phân rã beta là Cm-249 với chu kỳ bán rã chỉ gần hơn 1 giờ, vì thế Bk-249 là đồng vị duy nhất của berkeli được tạo ra với số lượng lớn trong lò phản ứng hạt nhân. Việc tạo ra Bk-249 đòi hỏi 11 lần hấp thụ neutron liên tiến đối với urani 238 mà không có sự phân hạch hoặc phân rã anpha, vì vậy nó chỉ tạo ra một lượng rất nhỏ.

## Độc tính
Berkeli tích tụ trong bộ xương. Phóng xạ có thể gây tổn thương hồng cầu. Hàm lượng tối đa cho phép đối với đồng vị Bk–249 trong xương người là 0,4&nbsp;ng (nano-gam hay phần tỉ gam).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* WebElements.com - Berkelium
* Los Alamos National Laboratory - Berkelium 
* It's Elemental - Berkelium 
* Berkeley Science Review - An Elementary Problem 
* History of Element 117 Synthesis
Interdynamic MP-9

**Interdynamic MP-9** là loại súng tiểu liên được thiết kế bởi công ty của Thụy Điển là Interdynamic AB tại Stockholm như một khẩu súng tiểu tiên giá rẻ cho các ứng dụng trong quân sự. Interdynamic đã không thể thu hút được sự chú ý của chính quyền và nó đã không được đưa vào sản xuất ở Thụy Điển. Thay vì từ bỏ thiết kế Interdynamic đã mang nó sang Hoa Kỳ và giới thiệu cho thị trường dân dụng với mẫu bán tự động với tên KG-9. Sau khi hợp tác với Kelgren & Garcia và nguyên tắc dành cho dân thường nên đã phát triển thành khẩu Intratec TEC-9.

## Thiết kế
MP-9 dùng cơ chế nạp đạn blowback có chế đô bắn hoàn toàn tự động sử dụng loại đạn 9x19mm Parabellum, được BATF phân loại như một loại súng máy. Nó được làm bằng một loại nhựa tổng hợp đúc không đắt tiền với hộp đạn có thể chứa 10, 20, 32, 36 và 50 viên.

Chi nhánh Interdynamic U.S.A đã bị BATF bắt phải thiết kế lại khẩu MP-9 bỏ chế độ bắn hoàn toàn tự động. Vào cùng lúc đó thoi nạp đạn kín được thiết kế, theo BATF thì chất liệu nhựa có độ bền không ổn định nên phải thay bằng một số kim loại ở một số bộ phận và nơi đóng số xê ri. Mẫu này được đặt tên là KG-99 và loại súng này có thiết kế thoi nạp đạn mở giống như khẩu MP-9. Khi đặc kế bên nhau khẩu KG-99 và MP-9 giống hệt nhau từ đầu đến đuôi chỉ khác là MP-9 có một nút để giữ cho thoi nạp đạn luôn ở vị trí mở và phần đầu nòng súng có rãnh xoắn để gắn các linh kiện phụ trợ. Interdynamic sản xuất một số lượng rất nhỏ loại súng MP-9 vì nó không được sử dụng nhiều bởi dân chúng. Khẩu MP-9 có hai đặc điểm chính là nó có thể chọn chế độ bắn và báng súng có thể đẩy vào kéo ra cùng với loại có chế độ bắn tự động nhưng không có báng súng. Con số được sản xuất được tin là ít hơn 50 khẩu, trên thực tế có thể còn ít hơn 24 khẩu với khả năng chọn chế độ bắn và có báng súng. Tất cả các khẩu còn lại được chế tạo với cái tên Intratec TEC-DC9.

## Liên kết ngoài
* Hướng dẫn sử dụng.
* world.guns.ru
Tỉnh của Hà Lan

Hà Lan có mười hai tỉnh. Các tỉnh này được chia thành 430 đô thị, tỉnh lỵ.
Cơ cấu tổ chức của 12 tỉnh này, thuộc sự quản lý và chỉ đạo của các cấp hành chính giữa chính phủ và các đô thị, tỉnh lỵ trung ương. Họ làm những công việc như là: duy trì một bệnh viện ở một vùng nhất định hoặc là sáp nhập các hình thức chăm sóc sức khỏe khác, 
phát triển các hình thức thay thế của phương tiện giao thông công cộng, các biện pháp trong lĩnh vực giúp đỡ thanh niên, xây dựng đường dành riêng cho xe đạp...
Cùng nhiều hoạt động khác của tỉnh, tác động trực tiếp và gián tiếp đến cuộc sống hàng ngày của dân chúng. 
Bộ phận chính quyền Trung ương tỉnh hiếm khi là cơ quan duy nhất xử lý riêng lẻ những vấn đề nêu trên. 
Bộ phận này thường là một ban lãnh đạo, làm việc chặt chẽ với chính phủ, các thị trưởng của các đô thị, Hội đồng quản trị cơ quan cung cấp nước, các doanh nghiệp, các tổ chức trong và ngoài tỉnh.

Chính quyền tỉnh hoạt động theo những lĩnh vực rộng lớn dưới đây:

* Kế hoạch,
* Giao thông vận tải,
* Kinh tế, nông nghiệp, kinh doanh,
* Môi trường,
* Giải trí,
* Thiên nhiên và cảnh quan
* Phúc lợi,
* Văn hóa
* Tổ chức hành chính,
* Ban Giám sát cơ quan cung cấp nước và tài chính của các đô thị.

## Danh sách các tỉnh
     

## Tham khảo
Ingram M6

**Ingram Model 6** là loại súng tiểu liên sử dụng loại đạn 11,43×23mm (.45 ACP) được chế tạo từ năm 1949 đến năm 1952 bởi Police Ordnance Company tại Los Angeles, California.

## Hình dáng
Mặc dù Model 6 có hình dáng tương tự tiểu liên Thompson, nó được dự định sẽ được bán cho lực lượng thi hành công vụ với giá thấp tại Hoa Kỳ. Nó thường được sản xuất với một báng súng, tay cầm cò súng và tay cầm phía trước bằng gỗ với tổng chiều dài khẩu súng là 30" trong đó nòng súng dài 9". Băng đạn thiết kế thẳng đứng chứa khoảng 30 viên đạn.

## Các phiên bản
Phiên bản Model 7 được làm năm 1952 rất khác biệt vì nó có thể bắn với thoi nạp đạn đóng và có thể chọn chế độ bắn. Rất ít khẩu này được chế tạo trong những năm 1950.

## Liên kết ngoài
* Modern Firearms
Málaga

**Málaga** () là một thành phố thuộc tỉnh Málaga, Tây Ban Nha.

## Khí hậu




## Hành chính
Málaga được chia làm 10 quận.



## Người nổi tiếng

*Pablo Picasso, họa sĩ
*Antonio Banderas, diễn viên
*José Puyet, họa sĩ
*Amparo Muñoz, Hoa hậu Hoàn vũ 1974
*José Moreno Carbonero, họa sĩ
*Juan García Postigo, Mister World 2007
*Miguel Ángel Jiménez, tay golf chuyên nghiệp
*Antonio Cánovas del Castillo, Thủ tướng của Alfonso XII
*Marqués de Salamanca, giám đốc ngân hàng và chính trị gia
*José Luís Heredia, vô dịch quyền Anh châu Âu 1979
*Daniel Pacheco, cầu thủ bóng đá
*Miguel Ortiz Berrocal, nhà điêu khắc
*Fran Perea, diễn viên và ca sĩ
*Apoño, cầu thủ bóng đá
*Azahara Muñoz, tay golf chuyên nghiệp

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Málaga images
* Málaga’s bid to be named European Capital of Culture 2016 
* University of Málaga
* Malaga Tourism 
* Montes de Málaga Natural Park 
* Málaga.diwiki.org  Periódico digital 
* Feria de Málaga 2010
Malaga (định hướng)

Málaga, hay **Malaga**, là một thành phố cảng ở tỉnh Málaga thuộc vùng Andalucía, miền Nam Tây Ban Nha.

**Malaga** có thể là

## Địa lý

* Málaga, thành phố cảng ở tỉnh Málaga thuộc vùng Andalucía, Nam Tây Ban Nha
* Málaga (tỉnh), tỉnh lấy tên từ thành phố
* Vélez-Málaga, thành phố thuộc tỉnh Málaga
* Malaga, Tây Úc, ngoại ô Perth, Tây Úc
* Málaga, Santander, khu tự quản ở Colombia, thủ phủ huyện García Rovira, tỉnh Santander, Colombia
* Malaga, California, thuộc quận Fresno, California
* Đảo Malaga, đảo của Maine
* Malaga, New Jersey, khu chưa hợp nhất ở xã Franklin, quận Gloucester, New Jersey
* Malaga, Ohio, khu chưa hợp nhất ở Ohio
* Malaga, Washington, khu chưa hợp nhất ở quận Chelan, Washington
* Málaga del Fresno, đô thị ở Guadalajara, Tây Ban Nha

## Phim

* Malaga (phim 1954) của đạo diễn Richard Sale
* Malaga (phim 1960)

## Khác

* Malaga (rượu vang)
* Malaga DO, vùng rượu vang Tây Ban Nha
* Málaga CF, câu lạc bộ bóng đá ở Málaga
* CD Málaga, câu lạc bộ bóng đá cũ ở Málaga
* SEAT Malaga, mẫu xe
Einsteini

**Einsteinium** là một nguyên tố kim loại tổng hợp, có ký hiệu **Es** và số nguyên tử 99 thuộc nhóm actini. Đây là nguyên tố siêu uranium thứ 7. Tên của nó được đặt theo tên nhà vật lý Albert Einstein.

Vị trí của nó trong bảng tuần hoàn cũng thể hiện tính chất hóa học và vật lý của nó tương tự các nguyên tố kim loại khác trong nhóm. Mặc dù chỉ một số ít được tạo ra nhưng nó được xác định là có màu bạc. Theo các nghiên cứu vết được thực hiện ở Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos (*Los Alamos National Laboratory*) sử dụng đồng vị 253Es, nguyên tố này có tính chất hóa học đặc trưng của hóa trị 3. Giống với tất cả các nguyên tố tổng hợp, các đồng vị của einsteinium có độ phóng xạ rất mạnh và độc tính cao.

## Lịch sử
Einsteini được Albert Ghiorso và cộng sự phát hiện đầu tiên tháng 12 năm 1952 tại Đại học California tại Berkeley, trong khi học đang kiểm tra các mảnh vỡ từ thí nghiệm bom hydro đầu tiên, diễn ra ngày 1 tháng 11 năm 1952. Họ phát hiện ra đồng vị 253Es (có chu kỳ bán rã 20,5 ngày) khi hạt nhân urani-238 hấp thu 15 neutron – và sau đó trải qua 7 lần phân rã beta liên tục.

:\mathrm{^{238}_{\ 92}U\ \xrightarrow {+\ 15 n} \ ^{253}_{\ 92}U\ \xrightarrow{\beta^-} \ ^{253}_{\ 93}Np\ \xrightarrow{\beta^-} \ ^{253}_{\ 94}Pu\ \xrightarrow{\beta^-} \ ^{253}_{\ 95}Am\ \xrightarrow{\beta^-} \ ^{253}_{\ 96}Cm\ \xrightarrow{\beta^-} \ ^{253}_{\ 97}Bk\ \xrightarrow{\beta^-} \ ^{253}_{\ 98}Cf\ \xrightarrow{\beta^-} \ ^{253}_{\ 99}Es}

Các phát hiện này được giữ bí mật cho đến năm 1955 do sự căng thẳng của chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, một vài nguyên tử 238U có thể hấp thu một lượng neutron lớn hơn (hầu hết là 16 hoặc 17):

:\mathrm{^{238}_{\ 92}U\ \xrightarrow [-7\ \beta^-]{+\ 15,\ 16,\ 17\ (n,\gamma)} \ ^{253,\ 254,\ 255}_{\ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ 99}Es}

Các đồng vị của einsteini được tạo ra gần sau đó tại phòng thí nghiệm phóng xạ Đại học California (*University of California Radiation Laboratory*) trong một phản ứng phân hạch giữa hạt nhân nitơ-14 và urani-238. và sau đó là bởi bức xạ neutron cực mạnh của plutoni trong lò phản ứng thử nghiệm vật liệu (*Materials Testing Reactor*).

Năm 1961, một lượng einsteini được tổng hợp vừa đủ để tạo một mẫu nhỏ 253Es. Mẫu này nặng khoảng 10 microgam, và nó được cân nặng bằng cách cân bằng đặc biệt.

Bên cạnh ứng dụng trong nghiên cứu khoa học (như nguyên tố trung gian để tạo ra các nguyên tố khác), einsteini không có ứng dụng khác.

## Các hợp chất
Danh sách sau đây là các hợp chất được biết đến của einsteini:
*Einsteini(III) oxit Es2O3
*Einsteini(III) hydroxide Es(OH)3
*Einsteini(III) fluoride EsF3
*Einsteini(II) chloride EsCl2
*Einsteini(III) chloride EsCl3
*Einsteini(II) bromide EsBr2
*Einsteini(III) bromide EsBr3
*Einsteini(II) iodide EsI2
*Einsteini(III) iodide EsI3

## Tham khảo

## Tài liệu
*

## Liên kết ngoài

*It's Elemental - The Element Einsteinium
*WebElements.com - Einsteinium
*Albert Ghiorso about the discovery
Na-Ga

**Na-Ga** là một nam họa sĩ người Nhật đến từ tỉnh Hiroshima, Nhật Bản và được biết đến nhiều nhất với vai trò đồ họa vi tính, chỉ đạo nghệ thuật và thiết kế nhân vật cho hãng visual novel Key (công ty này cũng sản xuất ra những visual novel rất nổi tiếng như *[[Kanon]]*, *[[AIR]]* và *[[CLANNAD]]*). Na-Ga bắt đầu làm việc với Key từ tựa game thứ hai của họ, *AIR*, với phân công là một trong những họa sĩ đồ họa vi tính, nhưng đã có những đóng góp to lớn trong khâu thiết kế nhân vật và chỉ đạo nghệ thuật cho tựa game thứ sáu của Key là *[[Little Busters!]]* cùng với Hinoue Itaru, và cả *[[Little Busters!|Little Busters! Ecstasy]]* được phát hành sau đó. Na-Ga tiếp tục làm đồng chỉ đạo nghệ thuật với Hinoue trong tựa game thứ tám là *[[Kud Wafter]]*, một "spin-off" của *Little Busters! Ecstasy*, mặc dù hầu như toàn bộ nhân vật trong trò chơi này đều do một tay ông thiết kế. Đối với tựa game thứ chín sắp tới của Key là *[[Rewrite]]*, Na-Ga chỉ được phân công đóng góp cho mảng đồ họa vi tính phong cảnh của trò chơi. Na-Ga hợp tác cùng với Maeda Jun và tạp chí *[[Dengeki G's Magazine]]* của ASCII Media Works sản xuất dự án đặc quyền truyền thông *[[Angel Beats!]]* với vai trò là nhà thiết kế nhân vật. Na-Ga từng có lần làm việc cho công ty Pearlsoft R từ năm 1997 đến năm 1999, ở đó ông đã đóng góp vào hai visual novel là *Hakanai Omoi: Anemone* và *Sweet Days*, như một họa sĩ chính trước khi đến Key. Na-Ga đã dùng nghệ danh "from-D" khi tham gia thực hiện dōjinshi.

## Tiếp nhận
Một chiếc áo thun có hình nhân vật Riki Naoe trong *[[Little Busters!]]* cùng chữ ký của Na-Ga được đưa vào bán đấu giá trên Yahoo! Nhật Bản vào tháng 3 năm 2009 với giá khởi điểm là 500 yên (khoảng 5$). Chiếc áo đã thu hút 71 người tham gia đấu giá và được bán với giá chót là hơn 2.000.000¥ (khoảng 20.100$). Chiếc áo này ban đầu được bán tại Key 10th Memorial Fes, một sự kiện kỷ niệm 10 năm thành lập Key tổ chức từ ngày 28 tháng 2 đến ngày 1 tháng 3 năm 2009.

## Công việc
**Hakanai Omoi: Anemone* (thiết kế nhân vật, đồ họa vi tính - khoảng trong 1997-1999)
**Sweet Days* (đồ họa vi tính - khoảng trong 1997-1999)
**[[AIR]]* (đồ họa vi tính - 2000)
**[[CLANNAD]]* (đồ họa vi tính - 2004)
**[[Little Busters!]]* và *[[Little Busters!|Little Busters! Ecstasy]]* (chỉ đạo nghệ thuật, thiết kế nhân vật - 2007-2008)
**[[Kud Wafter]]* (chỉ đạo nghệ thuật, thiết kế nhân vật - 2010)
**[[Angel Beats!]]* (thiết kế nhân vật - 2010)
**[[Rewrite]]* (đồ họa vi tính - 2011)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Website cá nhân của Na-Ga  
*Website chính thức của Key 
*
Hiệp hội thương mại và công nghiệp vô tuyến

**Hiệp hội thương mại và công nghiệp vô tuyến**, thường còn biết đến với tên **ARIB** (ARIB thường được phát âm là "**araib**"), là một tổ chức tiêu chuẩn hóa tại Nhật Bản. ARIB được chỉ định như là trung tâm phát huy hiệu quả sử dụng phổ tần số và được chỉ định là cơ quan hỗ trợ thay đổi.

ARIB là một tổ chức tiêu chuẩn tham gia sáng kiến Phối hợp các tiêu chuẩn toàn cầu. ARIB cũng là đối tác của 3GPP.

## Xem thêm
*ISDB

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*ARIB official website
Ủy ban công nghệ viễn thông

**Ủy ban công nghệ viễn thông** (TTC, 情報通信技術委員会) được thành lập vào năm 1985. Đây là tổ chức tiêu chuẩn hóa được ủy quyền từ Bộ nội vụ và truyền thông của Nhật Bản để tiến hành nghiên cứu, phát triển và thúc đẩy các tiêu chuẩn cho viễn thông tại Nhật Bản.

TTC là một tổ chức đối tác thành lập sáng kiến Phối hợp các tiêu chuẩn toàn cầu.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*http://www.ttc.or.jp/e/index.html  Telecommunication Technology Committee website
Dự án 2 đối tác thế hệ thứ 3

**Dự án 2 đối tác thế hệ thứ 3** (**3GPP2**) là một sự hợp tác giữa các hiệp hội viễn thông nhằm tạo ra chỉ tiêu kỹ thuật hệ thống điện thoại di động thế hệ thứ 3 (3G) áp dụng toàn cầu nằm trong dự án IMT-2000 của ITU. Thực tế, 3GPP2 là nhóm tiêu chuẩn hóa cho CDMA2000, bộ các tiêu chuẩn 3G dựa trên công nghệ 2G CDMA trước đó.

Các hiệp hội tham gia là ARIB/TTC (Nhật Bản), Hiệp hội tiêu chuẩn truyền thông Trung Quốc (CCSA), Hiệp hội công nghiệp viễn thông (TIA) (Bắc Mỹ) và Hiệp hội công nghệ viễn thông (TTA) (Hàn Quốc).

Dự án này được thành lập vào tháng 12 năm 1998.

Vào tháng 11 năm 2008, Qualcomm, nhà bảo trợ chính của UMB, thông báo họ đã chấm dứt việc phát triển của công nghệ này, thay vào đó là phát triển LTE của 3GPP.

3GPP2 không nên nhầm lẫn với 3GPP, 3GPP xác định các tiêu chuẩn công nghệ 3G khác còn được biết đến là UMTS.

## Xem thêm
* 3GPP

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 3GPP2 Official Web site 
* About 3GPP2