open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1745

Năm **1745** (số La Mã: MDCCXLV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
* Ngày Giáng sinh: Cuộc Chiến tranh Silesia lần thứ hai kết thúc: nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế toàn thắng.

## Sinh

* 2 tháng 2 - Hannah, nhà tôn giáo, nhà văn lãng mạn và nhà từ thiện Anh (m.1833)
* 18 tháng 2 - Alessandro Volta, nhà vật lý học Ý (m.1827)
* 20 tháng 2 - Henry James Pye, nhà thơ người Anh (m.1813)
* 4 Tháng 3 - Charles Dibdin, nhà soạn nhạc người Anh (m.1814)
* 4 Tháng 3 - Kazimierz Pulaski, Chiến tranh Cách mạng Mỹ (m.1779)
* 10 tháng 3 - John Gunby, Maryland người lính trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ (m.1807)
* 6 tháng 4 - Thomas Peters, người Hà Lan (m.1857)
* 13 tháng 7 - Robert Calder, sĩ quan hải quân người Anh, (m.1818)
* 20 tháng 8 - Francis Asbury, American Methodist giám mục (m.1816)
* 16 tháng 9 - Mikhail Illarionovich Kutuzov, người Nga (m.1813)
* 23 tháng 11 - John Treadwell, Thống đốc Connecticut thứ 4 (m.1823)
* 15 tháng 12 - Johann Gottfried Koehler, nhà thiên văn học Đức (m.1801)

### Không rõ ngày
* Danwon, họa sĩ Hàn Quốc (m.1806)
* Hồng Hy Quan, người đã phát triển môn võ Hổ hình quyền

## Mất
25 tháng 2: Tuệ Hiền Hoàng Quý phi Cao Giai thị

## Tham khảo
1746

Năm **1746** (số La Mã: MDCCXLVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
## Sinh
* Ngô Thì Nhậm, danh sĩ, nhà văn đời Hậu Lê và Tây Sơn.

## Mất

## Tham khảo
1748

Năm **1748** (số La Mã: MDCCXLVIII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
## Sinh
## Mất
Hiếu Hiền Thuần Hoàng Hậu-nguyên phối Thanh Cao Tông Càn Long Hoàng Đế qua đời

## Tham khảo
1754

Năm **1754** (số La Mã: MDCCLIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
* Thời kỳ Khai sáng: Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế mở rộng cải cách luật pháp.

## Sinh
## Mất

## Tham khảo
1755

Năm **1755** (số La Mã: MDCCLV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sinh

* 11 tháng 1 - Alexander Hamilton, nhà chính trị Mỹ (mất 1804)
* 25 tháng 1 - Paolo Mascagni, nhà giải phẫu (mất 1815)
* 11 tháng 2 - Albert Christoph qua đời, nhà soạn nhạc người Đức (mất 1822)
* 3 tháng 4 - Simon Kenton, (mất 1836)
* 16 tháng 4 - Elisabeth-Louise Vigée-Le Brun, họa sĩ người Pháp (mất 1842)
* 21 tháng 5 - Alfred Moore, thẩm phán người Mỹ (mất 1810)
* 06 tháng 6 - Nathan Hale, thuyền trưởng người Mỹ Chiến tranh cách mạng, nhà văn, nhà yêu nước (mất 1776)
* 30 tháng 6 - Paul François Jean Nicolas Barras, chính trị gia Pháp (mất 1829)
* 09 tháng 9 - Benjamin Bourne, chính trị gia người Mỹ (mất 1808)
* 24 tháng 9 - John Marshall, luật gia người Mỹ (mất 1835)
* 2 tháng 11 - Maria Antonia, Nữ Đại vương công Áo và Vương hậu nước Pháp (mất 1793)
* 12 tháng 11 - Gerhard von Scharnhorst, người Phổ (mất 1813)
* 17 tháng 11 - XVIII của Pháp Louis
* 17 tháng 11 - Charles Manners-Sutton, Đức Tổng Giám mục của Canterbury (mất 1828)
* không rõ - Vũ Văn Nhậm, tướng lĩnh nhà Tây Sơn (mất 1788)

## Chi mama

## Tham khảo
1756

Năm **1756** (số La Mã: MDCCLVI) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
* 1 tháng 10 - Chiến tranh Bảy năm: Quân đội Phổ dưới sự thống lĩnh của Friedrich Đại đế đánh bại quân Áo do Maximilian Ulysses chỉ huy trong trận Trận Lobositz.

## Sinh
*27 tháng 1 – Wolfgang Amadeus Mozart, nhà soạn nhạc nổi tiếng và có nhiều ảnh hưởng nhất trong thể loại nhạc cổ điển châu Âu (m. 1791).
*26 tháng 12 – Bernard Germain de Lacépède, nhà tự nhiên học người Pháp (m. 1825).

## Mất

## Tham khảo
1757

Năm **1757** (số La Mã: MDCCLVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
* 5 tháng 11: Nhà vua Friedrich II Đại Đế thân chinh thống lĩnh Quân đội Phổ đập tan tác liên quân Áo - Pháp trong trận Roßbach.
* 5 tháng 12: Một tháng sau chiến thắng tại Roßbach, nhà vua Friedrich II Đại Đế lại đại phá quân Áo trong trận Leuthen.
*Vua Chân Lạp nhường cho chúa Nguyễn, chúa Nguyễn giao cho Nguyễn Cư Trinh vào và thành lập đạo Châu Đốc cùng với đạo Tân Châu và đạo Đông Khẩu (Sa Đéc).

## Sinh

## Mất

## Tham khảo
1762

Năm **1762** (MDCCLXII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
## Sinh
* 29 tháng 4 - Jean-Baptiste Jourdan, người Pháp (mất 1833)
* 19 tháng 5 - Johann Gottlieb Fichte, nhà triết học Đức (mất 1814)
* 12 tháng 8 - King George IV của Vương quốc Anh (mất 1830)
* 11 tháng 9 - Joanna Baillie, nhà văn người Scotland (mất 1851)
* 23 tháng 10 - Samuel Morey, nhà phát minh người Mỹ (mất 1843)
* 30 tháng 10 - André Chénier, nhà văn người Pháp (mất 1794)
* 1 tháng 11 - Spencer Perceval, Thủ tướng Vương quốc Anh (mất 1812)
## Mất
* 5 tháng 1 - Elizabeth của Nga (sinh 1709)
* 11 tháng 1 - Louis-François Roubiliac, nhà điêu khắc người Pháp (sinh 1695)
* 11 tháng 2 - Johann Tobias Krebs, nhà soạn nhạc Đức (sinh 1690)
* 12 tháng 2 - Laurent Belissen, nhà soạn nhạc Pháp (sinh 1693)
* 20 tháng 2 - Tobias Mayer, nhà thiên văn học Đức (sinh 1723)
* 21 tháng 3 - Nicolas Louis de Lacaille, nhà thiên văn học Pháp (sinh 1713)
* 26 tháng 5 - Alexander Gottlieb Baumgarten, nhà triết học Đức (sinh 1714)
* 17 tháng 6 - Prosper Jolyot de Crébillon, nhà văn người Pháp (sinh 1674)
* 19 tháng 6 - Johann Ernst Eberlin, nhà soạn nhạc Đức (sinh 1702)
* 13 tháng 7 - James Bradley, Nhà thiên văn Hoàng gia Anh (sinh 1693)
* 28 tháng 7 - George Dodington, 1st Baron Melcombe, nhà chính trị Anh (sinh 1691)
* 21 tháng 8 - Lady Mary Wortley Montagu, nhà văn người Anh (sinh 1689)
* 31 tháng 8 - Nhật hoàng Momozono của Nhật Bản (sinh 1741)
* 17 tháng 9 - Francesco Geminiani, nhà soạn nhạc Ý (sinh 1687)
* 6 Tháng 10 - Francesco MANFREDINI, nhà soạn nhạc Ý (sinh 1684)
## Tham khảo
1763

Năm **1763** (MDCCLXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
* 15 tháng 2: Hiệp định Hubertusburg kết thúc cuộc Chiến tranh Bảy năm ở châu Âu. Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế giữ được nước.

## Sinh
## Mất

* 11 tháng 7 – Peter Forsskål, nhà tự nhiên học, Đông phương học người Thụy Điển (s. 1732).

## Tham khảo
1764

Năm **1764** (số La Mã: MDCCLXIV) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
James Hargreaves sáng chế ra máy kéo sợi và  lấy tên con gái mình đặt cho máy, gọi là máy kéo sợi Jenny.

## Sinh

## Mất
*Christian Goldbach - Nhà toán học Đức.

## Tham khảo
1765

Năm **1765** (số La Mã: MDCCLXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
9 tháng 5 Lệnh quý phi được sắc phong làm  Lệnh Hoàng quý phi quản lý lục cung

## Sinh
* 11 tháng 1 - Antoine Alexandre Barbier, nhà thư viện Pháp (mất 1825)
* 01 tháng 2 - Charles Hatchett, nhà hóa học người Anh (mất 1847)
* 7 tháng 3 - Nicéphore Niépce, nhà phát minh người Pháp (mất 1833)
* 27 tháng 3 - Franz Xaver von Baader, nhà triết học và thần học người Đức (mất 1841)
* 01 tháng 4 - Luigi Schiavonetti, người Ý khắc (mất 1810)
* 6 tháng 4 - Duke Charles Felix của Savoy (mất 1831)
* 26 tháng 4 - Emma, Lady Hamilton, tiếng Anh tình nhân của Horatio Nelson (mất 1815)
* 15 tháng 6 - Henry Thomas Colebrooke, người Anh (mất 1831)
* 14 tháng 7-Abigail Adams Smith, con gái đầu của Abigail Adams và John Adams (mất 1813)
* 26 tháng 7 - Jean-Baptiste Drouet, Bá tước d'Erlon, Pháp soái (mất 1844)
* 21 tháng 8 - King William IV của Vương quốc Anh (mất 1837)
* 18 tháng 9 - Đức Giáo hoàng Gregory XVI (mất 1837)
* 08 tháng 10 - Harman Blennerhassett, luật sư người Mỹ gốc Ireland (mất 1831)
* 17 tháng 10 - Henri Jacques Guillaume Clarke, chính trị gia Pháp (mất 1818)
* 24 tháng 10 - James Mackintosh, người Scotland (mất 1832)
* 14 tháng 11 - Robert Fulton, nhà phát minh người Mỹ (mất 1815)
* 17 tháng 11 - Étienne-Jacques-Joseph-Alexandre MacDonald, người Pháp (mất 1840)
* 20 tháng 11 - Sir Thomas Fremantle, chính trị gia người Anh (mất 1819)
* 08 tháng 12 - Eli Whitney, nhà phát minh người Mỹ (mất 1825)
* Ngày chưa biết**
** Pyotr Bagration, tướng Nga (mất 1812)
** Mary Bryant, 
** James Smithson, nhà khoáng vật học và nhà hóa học người Anh (mất 1829)
** Trịnh Hoài Đức, quan nhà Nguyễn, nhà văn, nhà thơ, sử gia người Việt gốc Phúc Kiến (mất 1825)

## Mất
• 15/4 - nhà văn, nhà bác học người Nga Mikhail Vasilyevich Lomonosov.

• 18/8 - Franz I của Thánh chế La Mã.

• Không rõ - Chúa Nguyễn, Nguyễn Phúc Khoát.

## Tham khảo
1759

Năm **1759** (số La Mã: MDCCLIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 11 ngày). Tại Anh, năm nay đã được biết đến như là mirabilis Annus vì chiến thắng của Anh trong cuộc Chiến tranh Bảy năm.

Trong lịch sử Việt Nam thì năm 1759 là năm Kỷ Mão triều vua Lê Hiển Tông niên hiệu Cảnh Hưng.

## Sự kiện

## Sinh

* 25 tháng 1 – Robert Burns, nhà thơ người Scotland (mất 1796)
* 15 tháng 2 – Friedrich Wolf Tháng Tám, nhà nôn ngữ học và nhà khảo cổ học Đức (mất 1824)
* 22 tháng 2 – Claude Lecourbe, người Pháp (mất 1815)
* 27 tháng 4 – Mary Wollstonecraft, (mất 1797)
* 20 tháng 5 – William Thornton, kiến trúc sư người Mỹ (mất 1828)
* 28 tháng 5 – William Pitt Trẻ, chính khách và Thủ tướng Chính phủ của Vương quốc Anh (mất 1806)
* 21 tháng 6 – Alexander J. Dallas, người Mỹ (mất 1817)
* 24 tháng 8 – William Wilberforce, người Anh (mất 1833)
* Ngày 19 tháng 9 – William Kirby, nhà côn trùng học (mất 1850)
* 25 tháng 10 – Sophie Marie Dorothea của Württemberg, hoàng hậu của Paul I của Nga (mất 1828)
* 25 tháng 10 – Wyndham William Grenville, nam tước thứ nhất của Grenville, Thủ tướng Vương quốc Anh (mất 1834)
* 26 tháng 10 – Georges Danton, lãnh đạo cách mạng Pháp (mất 1794)
* 10 tháng 11 – Friedrich Schiller, nhà văn người Đức (mất 1805)
* 23 tháng 11 – Felipe Neri Enrique, nhà lập pháp Texas (mất 1820)
*Nguyễn Đức Xuyên, võ quan nhà Nguyễn (mất 1824)

## Mất
## Tham khảo
1766

Năm **1766** (số La Mã: MDCCLXVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
## Sinh
*3 tháng 1: Nguyễn Du, nhà thơ Việt Nam
* 6 tháng 9: John Dalton, nhà vật lý, hoá học người Anh (m. 1844)

## Mất
* 14 tháng 7: Kế Hoàng Hậu Ô Lạp Na Lạp thị: là một phi tần rất được sủng ái của Càn Long. Nhưng sau chuyến du hành Nam tuần, bà lại bị thất sủng một cách đột ngột. Đây được coi là một bí ẩn lớn trong lịch sử Đại Thanh.

## Tham khảo
1768

Năm **1768** (số La Mã: MDCCLXVIII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày Thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
## Sinh
* 07 tháng 1 - Joseph Bonaparte, vua của Napoli và Tây Ban Nha (mất 1844)
* 28 tháng 1 - Frederik VI của Đan Mạch (mất 1839)
* 12 tháng 2 - Franz II, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất 1835)
* 13 tháng 2 - Édouard Adolphe Casimir Joseph Mortier, Pháp soái (mất 1835)
* 21 tháng 3 - Jean Baptiste Joseph Fourier, nhà toán học và vật lý học Pháp (mất 1830)
* 22 tháng ba - Melesina rãnh, Ailen sinh ra nhà văn, nhà xa hội (mất 1827)
* 03 tháng 5 - Charles Tennant, nhà hóa học và nhà công nghiệp người Scotland (mất 1838)
* 17 tháng 5 - Caroline xứ Braunschweig-Wolfenbüttel, vương hậu của George IV của Vương quốc Anh (mất 1821)
* 17 tháng 5 - Henry Paget, 1 Hán của Anglesey, người Anh (mất 1854)
* 20 tháng 5 - Dolley Madison, Đệ Nhất Phu nhân Hoa Kỳ (mất 1849)
* 09 tháng 6 - Samuel Slater, nhà tư bản công nghiệp người Mỹ (mất 1835)
* 27 tháng 7 - Charlotte Corday. Pháp murderess của Jean-Paul Marat (mất 1793)
* 6 Tháng 8 - Jean-Baptiste Bessières, Pháp soái (mất 1813)
* 04 tháng 9 - François-René de Chateaubriand, nhà văn người Pháp và ngoại giao (mất 1848)
* 23 tháng 9 - William Wallace, nhà toán học người Scotland (mất 1843)
* 2 tháng 10 - William Carr Beresford, 1 Viscount Beresford, chính trị gia Anh (mất 1854)
* 3 tháng 11 - Karađorđe Petrović, lãnh đạo Serbia khởi nghĩa Serbia lần đầu chống lại Đế quốc Ottoman, và người sáng lập của Nhà Karađorđević của Serbia (mất 1817)
* 18 tháng 11 - Zacharias Werner, nhà tôn giáo nhà thơ Đức (mất 1823)
* 18 tháng 11 - José Ruiz de Marchena Cueto, nhà văn người Tây Ban Nha (mất 1821)
* 21 tháng 11 - Friedrich Schleiermacher, nhà thần học Đức (mất 1834)

## Mất
## Tham khảo
1782

Năm **1782** (số La Mã: MDCCLXXXII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện

### Tháng 2
* Nguyễn Huệ đem thủy quân nam hạ, phá tan quân Nguyễn trong trận Ngã Bảy, giết cai cơ Mạc Huè, Nguyễn Ánh dẫn tàn quân trốn chạy về Hậu Giang.

### Tháng 9
* Tĩnh Đô vương Trịnh Sâm mất, Đặng Thị Huệ cùng Hoàng Đình Bảo lập Trịnh Cán lên nối nghiệp chúa tức Điện Đô Vương.

### Tháng 10
* Bọn Dự Vũ xúi quân Tam Phủ truất ngôi chúa của Trịnh Cán lập Trịnh Khải lên thay tức là Đoan Nam Vương
## Sinh

* Nguyễn Phúc Ngọc Châu, phong hiệu Bình Thái Công chúa, công chúa con vua Gia Long nhà Nguyễn (m. 1847)
* Nguyễn Phúc Hy, tước phong Thuận An công, hoàng tử con vua Gia Long (m. 1801)

## Mất
* Tĩnh Đô vương Trịnh Sâm - chúa Trịnh ở Đàng Ngoài nước Đại Việt (s. 1739)
* Điện Đô vương Trịnh Cán - chúa Trịnh ở Đàng Ngoài nước Đại Việt (s. 1777)

## Tham khảo
1783

**Năm 1783** (số La Mã: MDCCLXXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện

### Tháng 2
* Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lần thứ tư tiến công Gia Định, phá tan quân Nguyễn, Nguyễn Ánh chạy trốn về Đồng Tuyên.

### Tháng 8
* Quân Tây Sơn truy kích, Nguyễn Ánh trốn ra đảo Côn Lôn.
## Sinh
* Cảnh Thịnh Đế Nguyễn Quang Toản.

## Mất
## Tham khảo
1786

**Năm 1786** (số La Mã: MDCCLXXXVI) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện

### Tháng 3
* Đàng Ngoài xảy ra nạn đói lớn, Trịnh Khải ra lệnh cho nhà giàu phải góp tiền phát chẩn cho nạn dân.

### Tháng 4
* Phạm Ngô Cầu sai sứ giả Nguyễn Phú phân định biên giới với Tây Sơn.

### Tháng 5
* Ngày 25: quân Tây Sơn tấn công đèo Hải Vân.

### Tháng 6
* Ngày 16: quân Tây Sơn đánh chiếm Phú Xuân.
* Ngày 21: quân Tây Sơn chiếm lũy Thầy.

### Tháng 7
* Nguyễn Huệ và Nguyễn Hữu Chỉnh ra bắc diệt chúa Trịnh Khải.
* Trịnh Khải bại trận bị bắt tự sát mà chết.
* Vua Thái Đức Nguyễn Nhạc ra bắc.
* Lê Duy Khiêm lên ngôi vua niên hiệu Chiêu Thống (vua thứ 16 nhà Lê Trung Hưng).

### Tháng 8
* Tây Sơn rút quân về miền Nam.
* Bọn Hoàng Phùng Cơ, Đinh Tích Nhưõng khởi binh khôi phục họ Trịnh.

### Tháng 9
* Trịnh Bồng được phong làm Nguyên soái, Tổng quốc chính Án Đô Vương.

### Tháng 11
* Trịnh Bồng và Dương Trọng Tế đem quân vây cung vua đòi phế Lê Chiêu Thống để lập vua khác nhưng thất bại.
### Tháng 12
* Nguyễn Hữu Chỉnh ra Hà Bắc đánh dẹp Trịnh Bồng phò tá Lê Chiêu Thống.

## Sinh
* 8 tháng 1 - Nicholas Biddle, Chủ tịch Ngân hàng thứ hai của Hoa Kỳ (mất 1844)
* 12 tháng 1 - Sir Robert Inglis, Bt, chính trị gia Anh(mất 1855)
* 23 tháng 1 - Auguste de Montferrand, kiến trúc sư người Pháp (mất 1858)
* 16 tháng 2 - Maria Pavlovna của Nga, nữ công tước của Saxe-Weimar Eisenach (mất 1859)
* 24 tháng 2 - Martin W. Bates, Thượng nghị sĩ từ Delaware (mất 1869)
* 24 tháng 2 - Wilhelm Grimm, nhà ngôn ngữ học và nghệ thuật dân gian Đức (mất 1859)
* 22 tháng 3 - Joachim Lelewel, nhà sử học Ba Lan (mất 1861)
* 14 tháng 5 – Susan Euphemia Beckford, Công tước phu nhân xứ Hamilton
* 13 tháng 6 - Winfield Scott, tướng Mỹ (mất 1866)
* 17 tháng 8 - David "Davy" Crockett, người Mỹ (mất 1836)
* 25 tháng 8 - Ludwig I của Bayern (mất 1868)
* 10 tháng 9 - William Mason, chính trị gia người Mỹ (mất 1860)
* 11 tháng 9 - Friedrich Kuhlau, nhà soạn nhạc người Đức (mất 1832)
* 18 tháng 9 - VIII Christian của Đan Mạch (mất 1848)
* 24 tháng 9 - Charles Bianconi, doanh nhân Ý-Ailen (mất 1875)
* 29 tháng 9 - Guadalupe Victoria, tổng thống Mexico (mất 1843)
* 18 tháng 11
* 12 tháng 12 - William L. Marcy, người Mỹ (mất 1857)
*Không rõ ngày tháng sinh
** Jean-François Barrière, sử gia người Pháp
** Kim Jeonghui, người Hàn Quốc (mất 1856)
** Alexander Bryan Johnson, nhà triết học người Mỹ (mất 1867)

## Mất
* Lê Hiển Tông, Vua nước Đại Việt (sinh 1717), năm Cảnh Hưng 46 (Ất Tỵ).
* Đoan Nam vương Trịnh Tông, Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài (sinh 1763)
* Friedrich II của Phổ - Tuyển hầu xứ Brandenburg (sinh ngày [2 1712)

## Tham khảo
1792

**Năm 1792** (số La Mã: MDCCXCII) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm của lịch Julian chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện

### Tháng 8
* 9 tháng 8: Gia Nghĩa Mai Sơn tại Đài Loan xảy ra động đất.
* 10 tháng 8: đại cách mạng Pháp.

### Tháng 9
* 16 tháng 9: Vua Quang Trung mất, thái tử Quang Toản kế vị tức vua Cảnh Thịnh.
* 22 tháng 9: Pháp thành lập đệ Nhất cộng hòa.
## Sinh
* 12 tháng 1 – Johann Arfvedson, nhà hóa học Thụy Điển (mất 1841)
* 10 tháng 2 – Captain Frederick Marryat, người Anh (mất 1848)
* 15 tháng 2 – Floride Calhoun, người Hoa Kỳ (mất 1866)
* 28 tháng 2 – Karl Ernst von Baer, nhà khoa học người Estonia (mất 1876)
* 29 tháng 2 – Gioacchino Rossini, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1868)
* 3 tháng 3 – Johann Ludwig Karl Gieseler, nhà sử học người Đức (mất 1854)
* 4 tháng 3 – Samuel Slocum, nhà phát minh người Mỹ (mất 1861)
* 7 tháng 3 – John Herschel, nhà toán học và thiên văn người Anh (mất 1871)
* 1 tháng 4 – Karl Gottlob Zumpt, học giả người Đức (mất 1894)
* 23 tháng 4 – John Thomas Romney Robinson, nhà thiên văn học và vật lý (mất 1882)
* 25 tháng 4 – John Keble, nhà thơ người Anh (mất 1866)
* 13 tháng 5 – Giáo hoàng Piô IX (mất 1878)
* 15 tháng 5 – James Mayer Rothschild, người Đức (mất 1868)
* 17 tháng 5 – Anne Isabella Milbanke, vợ của George Gordon Byron, 6 Nam tước Byron
* 18 tháng 5 – Margaret Ann Neve, (mất 1903)
* 21 tháng 5 – Gaspard-Gustave Coriolis, kỹ sư và nhà khoa học Pháp (mất 1843)
* 15 tháng 6 – John Pascoe Fawkner, người tiên phong và nhà xuất bản tờ báo ở Melbourne, Victoria, Úc (mất 1869)
* 16 tháng 6 – John Linnell, họa sĩ người Anh (mất 1882)
* 4 tháng 8 – Percy Bysshe Shelley, nhà thơ người Anh (mất 1822)
* 17 tháng 10 – John Bowring, học giả, Thống đốc Hồng Kông thứ tư (mất 1872)
* 1 tháng 12 – Nikolai Ivanovich Lobachevsky, nhà toán học người Nga (mất 1856)
*Không rõ – Ngô Thị Chính, phong hiệu Nhất giai Hiền phi, phi tần của vua Minh Mạng (m. 1843)

## Mất
* 29 tháng 7 âm lịch (16 tháng 9 dương lịch) – Vua Quang Trung nhà Tây Sơn (Đại Việt)

## Xây Dựng
* 13 tháng 10 – Tổng thống Washington đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà Trắng (White House)

## Tham khảo
1793

**Năm 1793** (số La Mã: MDCCXCIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
## Sinh
* 3 tháng 1 – Lucretia Mott, nhà hoạt động quyền phụ nữ Mỹ và chế độ nô lệ (mất 1880)
* 14 tháng 1 – John C. Clark, chính trị gia người Mỹ (mất 1852)
* 2 tháng 3 – Sam Houston, Tổng thống Cộng hòa Texas (mất 1863)
* 3 tháng 3 – William Charles Macready, Diễn viên người Anh (mất 1873)
* 4 tháng 3 – Karl Lachmann, nhà ngôn ngư học Đức (mất 1851)
* 6 tháng 3 – William Dick, người sáng lập Edinburgh College (mất 1866)
* 19 tháng 4 – Thiên hoàng Ferdinand I của Áo (mất 1875)
* 1 tháng 6 – Augustus Earle, nghệ sĩ (mất 1838)
* 6 tháng 6 – Edward C. Delevan, người Mỹ (mất 1871)
* 25 tháng 9 – Felicia Hemans, nhà thơ người Anh (mất 1835)
* 3 tháng 11 – Stephen F. Austin, người Mỹ (mất 1836)

## Mất
* 26 tháng 1 – Francesco Guardi, họa sĩ người Ý (sinh 1712)
* 21 tháng 1 – Vua Louis XVI của Pháp (thực hiện) (sinh 1754)
* 1 tháng 2 – William Wildman Shute Barrington, chính khách Anh (sinh 1717)
* 6 tháng 2 – Carlo Goldoni, nhà soạn kịch người Ý (sinh 1707)
* 2 tháng 3 – Carl Gustaf Pilo, nghệ sĩ Thụy Điển
* 4 tháng 3 – Jean Louis Marie de Bourbon, duc de Penthièvre, đô đốc người Pháp (sinh 1725)
* 20 tháng 3 – William Murray, 1 Earl của Mansfield, thẩm phán và chính trị gia người Scotland (sinh 1705)
* 26 tháng 3 – John Mudge, tiếng Anh bác sĩ, nhà phát minh (sinh 1721)
* 15 tháng 4 – Ignacije Szentmartony, Croatia truyền giáo Dòng Tên và Địa lý (sinh 1718)
* 29 tháng 4
** Yechezkel Landau, người Ba Lan (sinh 1713)
** John Michell, nhà khoa học Anh (sinh 1724)
* 3 tháng 5 – Martin Gerbert, nhà thần học và sử gia Đức (sinh 1720)
* 7 tháng 5 – Pietro Nardini, nhà soạn nhạc Ý (sinh 1722)
* 18 tháng 5 – Timur Shah Durrani, người cai trị của Đế quốc Durrani (sinh 1748)
* 20 tháng 5 – Charles Bonnet, nhà tự nhiên học Thụy Sĩ (sinh 1720)
* 16 tháng 10 âm lịch – Lê Chiêu Thống, vị vua cuối cùng nhà Hậu Lê của nước Đại Việt (tại Bắc Kinh, Trung Quốc) (sinh 1765)
* 17 tháng 7 – Charlotte Corday, kẻ ám sát Jean-Paul Marat (sinh 1768)
* 13 tháng 7 – Jean-Paul Marat, nhà chính trị người Pháp (sinh 1743) 
* Vương hậu Maria Antonia, Vương hậu của vua Louis XVI (sinh 1755)
*Nguyễn Nhạc, vị hoàng đế sáng lập nhà Tây Sơn (sinh 1743)

## Tham khảo
1795

**1795** (số La Mã: MDCCXCV) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện
*14 tháng 1 – Trường Đại học North Carolina (đổi tên thành Trường Đại học North Carolina tại Chapel Hill vào năm 1963) mở cửa nhận sinh viên, trở thành trường đại học tiểu bang đầu tiên ở Hoa Kỳ.
* 16 tháng 1 – Pháp chiếm Utrecht, Hà Lan.
* 17 tháng 1 – Cách mạng xảy ra tại Amsterdam.
* 19 tháng 1 – Cộng hòa Batavia được công bố.
* 20 tháng 1 – quân Pháp vào Amsterdam.
* 5 tháng 4 – Hòa ước Basel được ký kết giữa Pháp và Phổ.
* 7 tháng 4 – Pháp thông qua việc chọn mét là đơn vị chiều dài.
* 3 tháng 9 – Lệnh Ý Hoàng quý phi được truy phong là Hiếu Nghi Thuần Hoàng hậu
* 3 tháng 9 – Vĩnh Diễm lên ngôi Hoàng thái tử

## Sinh

* 18 tháng 1 – Anna Pavlovna của Nga, Hoàng hậu Hà Lan (mất 1865)
* 3 tháng 2 – Antonio José de Sucre, lãnh đạo cách mạng Venezuela (mất 1830)
* 18 tháng 2 – George Peabody, doanh nhân và nhà từ thiện Mỹ (mất 1869)
* 19 tháng 5 – Johns Hopkins, doanh nhân và nhà từ thiện Mỹ (mất 1873)
* 23 tháng 5 – Charles Barry, kiến trúc sư người Anh (mất 1860)
* 19 tháng 6 – James Braid, bác sĩ phẫu thuật người Scotland (mất 1860)
* 1 tháng 9 – James Gordon Bennett, nhà xuất bản báo chí người Mỹ (mất 1892)
* 6 tháng 9 – Baraguey Achille d'Hilliers, Thống chế Pháp (mất 1878)
* 16 tháng 9 – Saverio Mercadante, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1870)
* 18 tháng 9 – Kondraty Ryleyev, nhà thơ người Nga.
* 15 tháng 10 – Vua Friedrich Wilhelm IV của Phổ (mất 1861)
* 16 tháng 10 – William Buell Sprague, mục sư và tác gia người Mỹ (mất 1876)
* 31 tháng 10 – John Keats, nhà thơ người Anh (mất 1821)
* 2 tháng 11 – James Knox Polk, Tổng thống Hoa Kỳ thứ 11 (mất 1849)
* 12 tháng 11 – Thaddeus William Harris, nhà tự nhiên học người Mỹ (mất 1856)
* 4 tháng 12 – Thomas Carlyle, nhà văn, nhà sử học người Scotland (mất 1881)
* 10 tháng 12 – Matthias W. Baldwin, nhà sản xuất đầu máy Mỹ (mất 1866)
*Không rõ – Hồ Thị Tùy, phong hiệu Ngũ giai An tần, phi tần của vua Minh Mạng (m. 1839)

## Mất
* Đại tư mã Ngô Văn Sở nhà Tây Sơn (Việt Nam)
* Thái sư Bùi Đắc Tuyên nhà Tây Sơn (Việt Nam)

## Tham khảo
1785

**Năm 1785** (số La Mã: MDCCLXXXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

## Sự kiện

### Tháng 1
* Ngày 19 và 20: trận Rạch Gầm - Xoài Mút, quân Tây Sơn đại phá quân Xiêm La.
* Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế thiết lập "Liên minh các Vương hầu", bảo vệ các Vương hầu người Đức chống lại những âm mưu thôn tính của Đế quốc Áo.

### Tháng 3
* Bị Tây Sơn truy đuối, Nguyễn Ánh trốn sang Xiêm.
## Sinh
* Lâm Tắc Từ, tướng nhà Thanh, vị quan đã ra lệnh đốt thuốc phiện của người Anh

## Mất

## Tham khảo
Alexandria, Virginia

**Alexandria** là một thành phố nhỏ ở tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Thành phố này nằm trong Vùng đô thị Washington. Theo điều tra dân số năm 2020, thành phố có tổng dân số 159.467 người.
Nằm dọc theo bờ Tây của sông Potomac, Alexandria có cự ly khoảng 6 dặm (9,6&nbsp;km) về phía nam trung tâm thành phố Washington, DC.

Giống như phần còn lại của miền bắc Virginia, cũng như trung tâm Maryland, Alexandria đã được thành lập nhờ vị trí gần thủ đô của quốc gia. Phần lớn dân cư là các chuyên gia làm việc trong các dịch vụ dân sự liên bang, quân đội Hoa Kỳ, hoặc các công ty tư nhân có hợp đồng cung cấp dịch vụ cho chính phủ liên bang. Một trong những đơn vị sử dụng lao động lớn nhất của Alexandria là Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Một đơn vị khác là Viện phân tích quốc phòng. Năm 2005, Văn phòng Bằng sáng chế và Thương hiệu Hoa Kỳ chuyển đến Alexandria và năm 2017, trụ sở của Quỹ Khoa học Quốc gia cũng vậy.

Trung tâm lịch sử của Alexandria được gọi là Phố cổ. Với sự tập trung của các cửa hàng, nhà hàng, cửa hàng đồ cổ và nhà hát, đây là một điểm thu hút lớn đối với tất cả những người sống ở Alexandria cũng như du khách. Giống như Old Town, nhiều khu phố Alexandria nhỏ gọn và có thể đi bộ. Đây là thành phố độc lập có thu nhập cao nhất và lớn thứ 7 ở Virginia.

Một phần lớn của Quận Fairfax liền kề, chủ yếu ở phía nam nhưng cũng ở phía tây thành phố, được đặt tên là "Alexandria", nhưng nó thuộc thẩm quyền của Quận Fairfax và tách biệt với thành phố; thành phố đôi khi được gọi là Thành phố Alexandria để tránh nhầm lẫn (xem đoạn "Vùng lân cận" bên dưới). Năm 1920, Đại hội đồng Virginia đã bỏ phiếu kết hợp những gì từng là Hạt Alexandria làm quận hạt Arlington để giảm thiểu nhầm lẫn.

## Tham khảo
1609

Năm **1609** (số La Mã: MDCIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
## Sự kiện
## Sinh
* Henrietta Maria

## Mất
* 17 tháng 9 - Jehuda Löw ben Becalel, rabbi Do Thái giáo thành Praha (s.1512~1526)

## Tham khảo
1611

Năm 1611 (số La Mã: MDCXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
**Năm 1611 là năm thành lập tỉnh [[Phú Yên (tỉnh)|Phú yên]]:**

Năm 1578, Chúa Nguyễn Hoàng cử Phù nghĩa hầu Lương Văn Chánh đưa lưu dân (những người nghèo không sản nghiệp) vào vùng đất từ nam đèo Cù Mông đến đèo Cả khai hoang lập ấp, chính thức mở đầu sự nghiệp khai phá xứ Đàng Trong của các chúa Nguyễn trong công cuộc Nam tiến vĩ đại.

Năm Tân Hợi **1611**, sau 33 năm xây dựng vùng đất mới, làng mạc hình thành, Chúa Nguyễn Hoàng ban chiếu thành lập phủ Phú Yên trực thuộc Thừa tuyên Quảng Nam, là đơn vị hành chính cấp tỉnh thứ 13 của Đại Việt.

Năm 1613, trước lúc băng hà, chúa Nguyễn Hoàng trối trăng lại cho người con thứ sáu là Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên phải dựa vào vùng đất mới từ Hoành Sơn (đèo Ngang, Hà Tĩnh) đến Thạch Bi Sơn (núi Đá Bia, Phú Yên) để xây dựng cơ nghiệp muôn đời và tiếp tục mở rộng cương vực vào phía Nam.

## Sinh

## Mất
## Tham khảo
1612

**Năm 1612** (số La Mã: MDCXII) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Gregory (hay một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

## Sự kiện
## Sinh

## Mất
* Phùng Tiểu Thanh

## Tham khảo
1614

Năm **1614** (số La Mã: MDCXIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
## Sự kiện
## Sinh

## Mất
* 21 tháng 8 - Nữ Bá tước Elizabeth Báthory

## Tham khảo
1616

Năm **1616** (số La Mã: MDCXVI) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
## Sự kiện
## Sinh

## Mất
## Tham khảo
1610

Năm **1610** (số La Mã: MDCX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai [1] của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
## Sự kiện
Ngày 7 Tháng 1                
G. Galilei khám phá ra hành tinh Calisto

## Sinh

* 13 tháng 1 - Anna Maria Maria Anna của Áo, Electress của Bayern (mất 1665)
* 1 tháng 3 - John Pell, toán học người Anh (mất 1685)
* 4 tháng 3 - William Dobson, tiếng Anh ve chân dung và họa sĩ (mất 1646)
* 1 tháng 4 - Charles de Saint-Évremond, người lính, nhà văn người Pháp (mất 1703)
* 22 tháng 4 - Đức Giáo hoàng Alexander VIII (mất 1691)
* 23 tháng 4 - Lettice Boyle, người Anh (mất 1657)
* 18 tháng 5 - Stefano della Bella, người Ý (mất 1664)
* 14 tháng 7 - Ferdinando II de 'Medici, Đại Công tước của Tuscany (mất 1670)
* 6 tháng 10 - Charles de Sainte, Maure, duc de Montausier, quân nhân Pháp (mất 1690)
* 19 tháng 10 - James Butler, 1 Công tước xứ Ormonde, người lính Anh (mất 1688)
* 9 tháng 12 - Baldassare Ferri, người Ý (mất 1680)
* 10 tháng 12 - Adriaen van Ostade, họa sĩ Hà Lan (mất 1685)
* 12 tháng 12 - Saint Vasilije (mất 1671)
* 15 tháng 12 - David Teniers Trẻ, nghệ sĩ Flemish (mất 1690)
* 18 tháng 12 - Charles du Fresne, sieur du Cange, nhà ngôn ngữ học (mất 1688)
* Ngày chưa biết**
** Dirck Rembrantsz van Nierop, nhà thiên văn và bản đồ Hà Lan (mất 4 tháng 11 năm 1682)
** Reinhold Curicke, luật gia và sử gia của Danzig (mất 1667)
** Richard Deane, người lính, thủy thủ (mất 1653)
** William Dobson, họa sĩ Anh (mất 1646)
** Huang Zongxi, nhà lý luận chính trị Trung Quốc (mất 1695)
** Jean de Labadie, người Pháp (mất 1674)
** Li Yu, nhà văn người Trung Quốc (mất 1680)
** Louis Maimbourg, sử học Dòng Tên Pháp (mất 1686)
** François-Eudes de Mézeray, sử gia người Pháp (mất 1683)
** Pierre Mignard, họa sĩ người Pháp (mất 1695)
** Philip Sherman, người sáng lập Rhode Island (mất 1687)
** Antonio de Solis y Ribadeneyra, nhà viết kịch Tây Ban Nha (mất 1686)
** Ngao Bái, Mãn Châu đệ nhất dũng sĩ dưới thời vua Thuận Trị và Khang Khi

## Mất

## Tham khảo
Nụ hôn (Gustav Klimt)

***Nụ hôn*** (tiếng Anh **The Kiss**, tên gốc tiếng Đức *Der Kuss*) là bức tranh của danh họa Gustav Klimt, và có thể coi là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông. Klimt bắt tay vào thực hiện bức tranh vào năm 1907, năm đỉnh cao trong 'thời kì hoàng kim' của Klimt. Tranh miêu tả một đôi nam nữ hôn nhau, được vẽ trong sắc vàng và nhiều hình khối, với phông nền màu đồng. Có thể coi *Nụ hôn* là lời khẳng định khéo léo của Klimt về tư tưởng tình dục và tự do tình dục.

Klimt có cảm hứng đặc biệt với các phụ nữ tóc đỏ, và do đó người ta không hề ngạc nhiên khi nhân vật nữ trong *Nụ hôn* có mái tóc màu đỏ. Một vài người cho rằng Klimt và nàng thơ Emilie Flöge của ông là hình mẫu cho cặp đôi trong tuyệt phẩm này. Một vài ý kiến khác lại cho rằng người phụ nữ trong tranh là một người mẫu có biệt danh 'Red Hilda', bởi có rất nhiều bằng chứng cho thấy bà cũng là người mẫu cho các tranh khác của Klimt như 'Woman with feather boa', 'Goldfish' và 'Danaë'. Bà đã kể lại với cháu trai rằng mình là người mẫu trong *Nụ hôn*, tuy nhiên điều này cũng không có bằng cớ xác thực.

Hình ảnh của Gustav Klimt và bức tranh *Nụ hôn* đã được chọn để in lên đồng vàng 100 euro của bộ sưu tập tiền hội họa phát hành tháng 11 năm 2003. Mặt trước đồng xu là Klimt trong xưởng vẽ với 2 bức tranh chưa hoàn thành trên giá; mặt sau in hình cặp đôi trong *Nụ hôn* với dòng chữ "Der Kuss".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Gustav Klimt tại bảo tàng Österreichische Galerie Belvedere
* Der Kuss
Alice Wilson

**Alice Evelyn Wilson**, M.B.E., F.R.S.C. (26 tháng 8 năm 1881 &ndash; 15 tháng 4 năm 1964) là một nhà địa chất học và cổ sinh vật học Canada. Bà nghiên cứu về lĩnh vực đá và hóa thạch ở vùng Ottawa trong khoảng thời gian giữa năm 1913 và 1963.

Bà trở thành thành viên nữ đầu tiên của Hội Hoàng gia Canada vào năm 1937. Năm 1935, bà là thành viên của Order of the British Empire.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Alice Wilson  at The Canadian Encyclopedia
* Royal Society of Canada's biography 
* Natural Resources Canada biography '''
Nguyễn Văn Hải

**Nguyễn Văn Hải**, hay **Nguyễn Hải**, là một tên người Việt rất phổ biến. Một số nhân vật nổi bật cùng mang tên này như:
* Nguyễn Hải (1925-?), Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, nguyên Tư lệnh Binh đoàn 15 (1985-1997).
* Nguyễn Hải (1933-2012), điêu khắc gia nổi tiếng của Việt Nam.
* Nguyễn Hải (sinh năm 1958), Nghệ sĩ Nhân dân, Đại tá Công an Nhân dân Việt Nam, phó trưởng Đoàn Kịch nói Công an nhân dân.
*Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1946, Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 10.
* Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1952, là một nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam, được biết nhiều với biệt danh **blogger Điếu Cày**.
* Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1968, ca sĩ Việt Nam, được biết nhiều với nghệ danh **Lý Hải**.
* Nguyễn Văn Hải, kiểm sát viên cao cấp Việt Nam, Vụ trưởng Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án ma túy (vụ 4), Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam
Lý Hải (định hướng)

**Lý Hải** có thể là:

***[[Lý Hải]]** nam ca sĩ nhạc trẻ người Việt Nam.
***Lý Hải**, tên gọi khác của biển Caspi.
Kỹ nghệ

**Kỹ nghệ** trong tiếng Việt có thể đề cập đến:
* Công nghệ
* Kỹ thuật
* Kỹ năng
* Công nghiệp 
* Kỹ nghệ (khảo cổ học), như trong *Kỹ nghệ Ngườm*
Suzumoto Yūichi

là một tiểu thuyết gia người Nhật đến từ phân khu Shimizu-ku thuộc thành phố Shizuoka, tỉnh Shizuoka, Nhật Bản; hiện ông đang sống tại Osaka, Nhật Bản. Từ năm 2006, ông làm việc cho Aquaplus, được biết đến như một công ty xuất bản của Leaf. Trước khi đến Leaf, Suzumoto làm việc cho hãng sản xuất visual novel Visual Art's với vai trò là nhà biên kịch cho nhiều thương hiệu và chi nhánh khác nhau thuộc quyền công ty này. Đáng chú ý nhất là ba tác phẩm có sự cộng tác của ông với Key: *[[AIR]]*, *[[CLANNAD]]* và *[[planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~]]*.

## Sự nghiệp
Sau khi tốt nghiệp trường trung học Shitsu Shimizu East High School ở tỉnh Shizuoka, Suzumoto đăng một cuốn tiểu thuyết do chính tay ông viết mang tên  trong lễ trao giải 16 Cobalt Novel Prize của Shueisha vào năm 1991 và đoạt giải nhất. Sang năm sau, tức tháng 3 năm 1992, Shueisha cho phát hành cuốn tiểu thuyết  của Suzumoto dưới mác *Cobalt Bunko*. Năm 1998, tiểu thuyết  của Suzumoto xếp hạng hai trong tốp 10 tác phẩm cạnh tranh giải thưởng Japan Fantasy Novel Award. Năm 1999, Key phát hành visual novel đầu tiên của họ là *[[Kanon]]*; trò chơi này đã gây ấn tượng với Suzumoto và khiến ông xin làm việc cho Visual Art's, công ty mẹ của Key, vào tháng 2 năm 2000 với vai trò là nhà biên kịch luân phiên cho các thương hiệu và chi nhánh thuộc quyền Visual Art's.

Suzumoto bắt đầu làm việc với kịch bản của *[[AIR]]*, tựa game thứ hai của Key phát hành trong năm 2000, và đồng thời cũng là trợ lý kịch bản cho tựa game *Mamahaha Chōkyō* của Giant Panda trong cùng năm. Năm 2001, Suzumoto một lần nữa làm trợ lý kịch bản cho Giant Panda với tựa game *Shoyakenjō* của họ, và làm việc với tựa game kế tiếp của Key là *[[CLANNAD]]*, tác phẩm này bị trì hoãn và mãi đến năm 2004 mới chính thức ra mắt. Cũng trong năm 2001, Suzumoto làm trợ lý kịch bản cho tựa game *Sakura no Ki Shita de* của công ty Words phát hành trong năm 2002, đồng thời cũng thực hiện công việc tương tự với Studio Mebius trong tựa game *[[Snow (visual novel)|Snow]]* phát hành vào năm 2003. Năm 2003, Suzumoto tiếp tục làm trợ lý kịch bản cho Giant Panda với tựa game *Oshikake Princess* được phát hành vào năm 2004. Sau khi hoàn tất công việc với *CLANNAD*, Suzumoto cuối cũng được trở thành nhà biên kịch chính của Key với tựa game thứ tư của họ là *[[planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~]]* được ra mắt trong năm 2004. Suzumoto tiếp tục làm việc cho nhiều thương hiệu khác của Visual Art's cho đến tháng 9 năm 2005, khi ông đệ đơn từ chức và rời khỏi công ty này. Suzumoto viết một tài liệu hướng dẫn có tựa , nội dung mô tả cách viết kịch bản cho visual novel, cuốn sách được Shuwa System phát hành vào ngày 24 tháng 7 năm 2006. Tháng 9 năm 2006, Suzumoto gia nhập hãng sản xuất visual novel Aquaplus, công ty mẹ của Leaf. Trong tháng 12 năm 2006, cuốn light novel đầu tay của Suzumoto có tựa đề *[[Die Nachtjäger]]* đã được phát hành bởi SoftBank mang nhãn hiệu của nhà xuất bản *GA Bunko*.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Website cá nhân của Suzumoto Yūichi 
*Website chính thức của Aquaplus 
*Website chính thức của Key
Tiếng Aram

**Tiếng Aram**(אַרָמָיָא *Arāmāyā*, , ) là một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Semit, nằm trong ngữ hệ Phi-Á (Afroasiatic). Tiếng Aram là một phần của nhánh ngôn ngữ tây bắc Semit, trong nhánh này còn có các ngôn ngữ Canaan như tiếng Hebrew và tiếng Phoenicia. Tiếng Aram có lịch sử khoảng 3000 năm. Nó xuất hiện khoảng giữa thế kỷ XI và thế kỷ IX TCN.

## Tiếng Aram cổ	đại

## Tiếng Aram trung đại
## Tiếng Aram hiện đại
Những người nói nhiều nhất các phương ngữ Aram ngày nay chủ yếu là người Assyria
## Tham khảo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Ethnologue report for Aramaic
* Omniglot written Aramaic/Proto-Hebrew outline
* Jewish Language Research Website: Jewish Aramaic 
* Dictionary of Judeo-Aramaic 
* Comprehensive Aramaic Lexicon  (including editions of Targums)&nbsp;– at the Hebrew Union College, Cincinnati
* Aramaic Designs &nbsp;– website offering various designs based on historical Aramaic scripts.
* The Aramaic Language and Its Classification - Efrem Yildiz, Journal of Assyrian Academic Studies 
* Aramaic Peshitta Bible Repository &nbsp;– Many free Syriac Aramaic language research tools and the Syriac Peshitta Bible
* '''Aramaic Dictionary''' - search the online dictionary using English or Aramaic words, including many other options.
*  Aramaico Brasil
*  Semitisches Tonarchiv: Dokumentgruppe "Aramäisch"  &nbsp;– recordings of modern Aramaic
*  cursodearameo.com.ar Free course of Assyrian Neo-Aramaic in Spanish
Đô thị loại III

**Đô thị loại III** hay **thành phố cấp III** là cấp phân loại đô thị tại một số quốc gia trên thế giới:
*Việt Nam:
**Thời thuộc Pháp: thành phố cấp III là thành phố trực thuộc tỉnh, được thành lập theo Nghị định của toàn quyền Đông Dương.
**Hiện nay: Đô thị loại III (Việt Nam)
*Philippines: thành phố cấp III là thành phố có thu nhập quốc dân hàng năm từ 180 triệu peso trở lên, xem Thành phố của Philippines.
Tiếng Amhara

**Tiếng Amhara** ( **, ) là một ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Semit của ngữ hệ Phi-Á, được nói tại Ethiopia. Đây là ngôn ngữ Semit phổ biến thứ nhì trên thế giới, sau tiếng Ả Rập, là ngôn ngữ hành chính chính thức của Cộng hòa Dân chủ Liên bang Ethiopia và cũng là ngôn ngữ hành chính hoặc chính thức của nhiều vùng bên trong hệ thống liên bang của Ethiopia.

Ngôn ngữ này là ngôn ngữ hành chính của chính phủ, của thương mại và giao tiếp, của quân đội và của Giáo hội Chính thống giáo Tewahedo Ethiopia từ ít nhất là thế kỷ XIII. Thống kê 2007 ghi nhận 22 triệu người nói bản ngữ và 15 triệu người nói như ngôn ngữ thứ hai tại Ethiopia. Tiếng Amhara còn được nói bởi khoảng 3 triệu người di cư sống ngoài Ethiopia. Đa số cộng đồng Do Thái Ethiopia tại Ethiopia và Israel nói tiếng Amhara. Hơn nữa, tiếng Amhara là ngôn ngữ thần thánh của tôn giáo Rastafari. Đây là ngôn ngữ phổ biến nhất tại vùng Sừng châu Phi.

## Tham khảo
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (vòng loại bảng G)

Dưới đây là kết quả các trận đấu trong khuôn khổ bảng G - vòng loại giải vô địch bóng đá châu Âu 2012. 5 đội bóng châu Âu bao gồm Anh, Bulgaria, Thuỵ Sĩ, Montenegro và Wales thi đấu trong hai năm 2010 và 2011, theo thể thức lượt đi-lượt về, vòng tròn tính điểm, lấy hai đội đầu bảng tham gia vòng chung kết.

## Bảng xếp hạng

## Kết quả và lịch thi đấu
Một cuộc họp đã diễn ra tại Zürich, Thụy Sĩ ngày 15 tháng 3 để xác định lịch thi đấu của bảng G. Tuy nhiên cuộc họp này đã không đem lại kết quả cuối cùng nên lịch thi đấu sau cùng đã được quyết định bằng một cuộc bốc thăm ngẫu nhiên tại Tel Aviv, Israel ngày 25 tháng 3.




----



----



----



----



----



----



----



----



----




## Danh sách các cầu thủ ghi bàn
;4 bàn
*  Xherdan Shaqiri

;3 bàn

*  Darren Bent
*  Jermain Defoe

*  Wayne Rooney
*  Ashley Young

*  Gareth Bale

;2 bàn

*  Ivelin Popov
*  Adam Johnson
*  Frank Lampard

*  Mirko Vučinić
*  Elsad Zverotić
*  Tranquillo Barnetta

*  Valentin Stocker
*  Aaron Ramsey

;1 bàn

*  Ivan Ivanov
*  Gary Cahill
*  Radomir Đalović
*  Andrija Delibašić

*  Stevan Jovetić
*  Eren Derdiyok
*  Gökhan Inler

*  Stephan Lichtsteiner
*  Marco Streller
*  Steve Morison

## Chú thích
Tarja Halonen

**Tarja Kaarina Halonen** (phát âm tiếng Phần Lan: [kɑ ː tɑrjɑ rinɑ hɑlonen]; sinh ngày 24 tháng 12 năm 1943) là Tổng thống thứ 11 và hiện tại của Phần Lan. Là nữ tổng thống đầu tiên của Phần Lan, Halonen trước đây đã là một thành viên của quốc hội 1979-2000 khi bà từ chức sau khi cuộc bầu cử của mình để trở thành tổng thống. Ngoài sự nghiệp chính trị của mình, bà là luật sư và đã có một sự nghiệp lâu dài và sâu rộng trong tổ chức công đoàn và các tổ chức phi chính phủ khác nhau.

Halonen tốt nghiệp tại Đại học Helsinki, nơi đó bà học luật 1963-1968. Bà đã tích cực tham gia hoạt động chính trị trong thời kỳ sinh viên và đã giữ chức thư ký các vấn đề xã hội của Liên hiệp Sinh viên Quốc gia 1969-1970. Năm 1971, bà gia nhập Đảng Dân chủ Xã hội Phần Lan và làm luật sư tại Tổ chức Trung ương của nghiệp đoàn Phần Lan công đoàn cho đến khi bà được bầu vào quốc hội năm 1979.
Bà đã làm dân biểu quốc hội 6 nhiệm kỳ từ năm 1979-2000, đại diện cho đơn vị bầu cử Helsinki. Hiện nay bà cũng là thành viên của Hội đồng Phụ nữ lãnh đạo thế giới.

## Tham khảo
1532

Năm **1532** (số La Mã: MDXXXII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius.
## Sự kiện
* 13 tháng năm - Francisco Pizarro cập bờ vào bờ biển phía bắc của Peru
* 16 tháng 5 - Sir Thomas More từ chức Lord Chancellor Anh.
* Ngày 25 tháng 6 - Suleiman I dẫn quân xâm lược Hungary, và đã thất bại.
## Tham khảo
Kashida Leo

là một nhà văn người Nhật làm việc cho hãng visual novel Key với vai trò là một người viết thuê không làm việc trực tiếp trong trụ sở chính. Ông đã góp phần viết kịch bản cho hai visual novel của Key là *[[Tomoyo After ~It's a Wonderful Life~]]* và *[[Little Busters!]]*, dù chưa thật sự có những đóng góp to lớn nào trong các tác phẩm.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Blog cá nhân của Kashida Leo
1529

**Năm 1529** (MDXXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
## Sự kiện
* Nguyễn Kim cựu thần Hậu Lê khởi binh chống nhà Mạc tại Ai Lao.
## Sinh

## Mất
## Tham khảo
1530

**Năm 1530** (số La Mã: MDXXX) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
## Sự kiện

### Tháng 1
* Mạc Đăng Doanh kế vị hoàng đế niên hiệu Đại Chính.

### Tháng 8
* Lê Ý đánh bại quân Mạc tại huyện Hoằng Hóa.

### Tháng 11
* Mạc Quốc Trinh tiêu diệt cuộc nổi dậy của hoàng thân Lê Ý
## Sinh

## Mất
## Tham khảo
1528

**Năm 1528** (số La Mã: MDXXVIII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ tư (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
## Sự kiện
## Sinh
*Phùng Khắc Khoan

## Mất
## Tham khảo
1527

**Năm 1527** (số La Mã: MDXXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
## Sự kiện

### Tháng 6
* Ngày 15: Mạc Đăng Dung phế bỏ Lê Cung Hoàng lên ngôi vua, lấy niên hiệu Minh Đức lập ra nhà Mạc.
*Ngày 15: Triều đại nhà Lê chấm dứt giai đoạn Lê Sơ sau đúng 100 năm tồn tại.
## Sinh

* 17 tháng 2 - Charles của Guise, hồng y người Pháp (mất 1574)
* 21 tháng 3 - Hermann Finck, nhà soạn nhạc và nhà lý luận âm nhạc Đức (mất 1558)
* 14 tháng 4 - Abraham Ortelius, người vẽ bản đồ và địa lý (mất 1598)
* 13 tháng 7 - John Dee, nhà toán học người Anh, nhà thiên văn học, và địa lý (mất 1608)
* 31 tháng 7 - Maximilian II, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất 1576)
* 21 tháng 10 - Louis I, Đức Hồng y Guise, hồng y người Pháp (mất 1578)
* *Ngày chưa biết:*
** Giuseppe Arcimboldo, nghệ sĩ người Ý (mất 1593)
** Luis Ponce de León, nhà thơ Tây Ban Nha (mất 1591)
** Sakuma Nobumori, người Nhật Bản (mất 1581)
** Annibale Padovano, nhà soạn nhạc Ý (mất 1575)

## Mất

## Tham khảo
Lars Ahlfors

**Lars Valerian Ahlfors** (ngày 18 tháng 4 năm 1907 - ngày 11 tháng 10 năm 1996) là một nhà toán học sinh ra ở Phần Lan, nổi tiếng với đóng góp của ông trong lĩnh vực các mặt Riemann và giải tích phức.

Ahlfors sinh ra tại Helsinki, Phần Lan. Mẹ ông, Sievä Helander, chết lúc ông mới sinh. Cha của ông, Axel Ahlfors, là một giáo sư ngành kỹ thuật tại Đại học Công nghệ Helsinki. Gia đình Ahlfors nói tiếng Thụy Điển, do đó, đầu tiên cậu bé theo học một trường tư, nơi tất cả các lớp học đã được giảng dạy bằng tiếng Thụy Điển. Ahlfors học tại Đại học Helsinki từ năm 1924, tốt nghiệp năm 1928 có theo học Ernst Lindelöf và Rolf Nevanlinna. Ông đã giúp Nevanlinna vào năm 1929 với công việc của mình trên phỏng đoán Denjoy về số lượng các giá trị tiệm cận của một hàm toàn bộ. Ông đã hoàn thành tiến sĩ của trường Đại học Helsinki vào năm 1930.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ahlfors entry on Harvard University Mathematics department web site.
*Papers of Lars Valerian Ahlfors: an inventory (Harvard University Archives)
*Lars Valerian Ahlfors The MacTutor History of Mathematics page about Ahlfors
*The Mathematics of Lars Valerian Ahlfors, *Notices of the American Mathematical Society*; vol. 45, no. 2 (tháng 2 năm 1998).
*Lars Valerian Ahlfors (1907–1996) , *Notices of the American Mathematical Society*; vol. 45, no. 2 (tháng 2 năm 1998).
*
1526

**Năm 1526** (số La Mã: MDXXVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
## Sự kiện

### Tháng 12
* Mạc Đăng Dung giết Lê Chiêu Tông tại phường Đông Hà.
## Sinh

## Mất
* Lê Chiêu Tông bị giết
## Tham khảo
1518

**Năm 1518** (số La Mã: MDXVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu (liên kết sẽ trình bày đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

## Sự kiện
### Tháng 7
* 11 tháng 7: Lê Chiêu Tông dụ Trần Chân và thủ hạ vào cùng rồi giết chết.
* 14 tháng 7: Nguyễn Kính, Nguyễn Áng, Cao Xuân Thì tấn công Thăng Long báo thù cho Trần Chân, Lê Chiêu Tông chạy trốn sang dinh Bồ Đề ở Gia Lâm.

### Tháng 8
* Lê Chiêu Tông hạ chỉ Nguyễn Hoằng Dụ và Mạc Đăng Dung ra quân đánh Nguyễn Kính.

### Tháng 9
* Trịnh Tuy và Nguyễn Sư làm phản lập Lê Bảng làm vua, niên hiệu Đại đức.
## Sinh
### Tháng 4
* 22 tháng 4: Antoine của Navarra, cha của Henri IV của Pháp (m. 1561)
### Tháng 7
* 3 tháng 7: Lý Thời Trân, nhà châm cứu, nhà thảo dược học, nhà tự nhiên học, dược sĩ, bác sĩ, nhà văn người Trung Quốc (m. 1593)

## Mất
### Tháng 11
* 20 tháng 11: Pierre de la Rue, Nhà soạn nhạc người Flemish (s. 1452)
### Không rõ ngày
* Nguyễn Hoằng Dụ, tướng thời Lê sơ
* Trần Chân, tướng thời Lê sơ

## Tham khảo
1517

**Năm 1517** (số La Mã: MDXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

## Sự kiện
### Tháng 7
* Trịnh Tuy và Nguyễn Hoằng Dụ đánh nhau.
* Lê Chiêu Tông hạ lệnh chém đầu Trịnh Duy Đại vì tội mưu phản.
## Sinh

### Tháng 6
* 18 tháng 6: Thiên hoàng Ōgimachi của Nhật Bản (m. 1593)
### Tháng 10
* 17 tháng 10: Amalia xứ Kleve, công chúa và nhà văn người Đức (m. 1586)

## Mất

### Tháng 3
* 7 tháng 3: María của Aragón và Castilla, Vương nữ Tây Ban Nha, Vương hậu Bồ Đào Nha (s. 1482)
### Tháng 6
* 7 tháng 6: Luca Pacioli, Nhà toán học, cộng sự của Leonardo da Vinci và là "cha đẻ của kế toán" (s. 1447)

## Tham khảo
1514

**Năm 1514** (số La Mã: MDXIV) là một năm thường, bắt đầu vào ngày Chủ nhật (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
## Sự kiện
## Sinh

## Mất
9 tháng 1 – Anne xứ Bretagne, Công tước xứ Bretagne và Vương hậu Pháp.

## Tham khảo