open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dãy núi Yablonoi

**Dãy núi Yablonoi** hay **dãy núi Yablonovy** (Яблоновый хребет trong tiếng Nga) nằm tại vùng Ngoại Baikal, Siberia, Nga và chủ yếu nằm trên địa giới của tỉnh Chita.

Dãy núi chạy theo hướng đông bắc từ Mông Cổ, qua phía đông của hồ Baikal. Dãy Yablonoi kéo dài khoảng 1600&nbsp;km trước khi giao với dãy núi Stanovoy. Dãy núi này tạo thành đường phân chia lưu vực giữa các sông đổ vào Bắc Băng Dương và các sông đổ vào Thái Bình Dương. Dãy núi không quá cao hay lớn. Đỉnh cao nhất là núi Sokhondo với cao độ 2.500 mét. Dãy núi được tạo thành với đá hoa cương, kết tinh, đá phiến, và sa thạch. Trên các sườn của dãy Yablonoviy có rừng taiga thông rụng lá và thỉnh thoảng có lãnh sam và lãnh sam bạc. Các rừng thông khá nhiều ở sườn nam của dãy núi. Các đỉnh cao hơn 1.200 - 1.400 mét có các loại thực vật lãnh nguyên vùng núi bao phủ.

Dãy núi cô lập và có dân cư thưa thớt, phần lớn các khu định cư nằm quanh các mỏ. Khu vực dãy núi đặc biệt giàu trữ lượng thiếc. Đường sắt xuyên Siberi chạy song song với dãy núi trước khi qua một đường hầm để vượt các đỉnh núi cao.
Ngoại Baikal

**Ngoại Baikal** (), hay **Dauria** (, *Dauriya*) là một khu vực đồi núi ở phía đông hay "phía sau" hồ Baikal tại Nga. Tên gọi Dauria, bắt nguồn từ tên của người Daur. Khu vực trải dài gần 1000&nbsp;km từ bắc đến nam, từ cao nguyên Patomskoye và cao nguyên Bắc Baikal đến biên giới của nước Nga. Vùng Ngoại Baikal cũng trải dài khoảng 1000&nbsp;km từ tây sang đông, từ hồ Baikal đến kinh tuyến nơi hợp lưu giữa sông Shilka và sông Argun.

Vào thời Đế quốc Nga, Dauria là một oblast (tỉnh) với thủ phủ nằm tại Nerchinsk, sau đó là Chita và trở thành một phần của Cộng hòa Viễn Đông vào năm 1920. Vùng nay bị phân chia giữa Buryatia và Zabaykalsky và tạo thành gần như toàn bộ lãnh thổ của hai chủ thế liên bang này.

Vùng được đặt tên cho các loài động vật khác nhau bao gồm nhím Âu Dauria, và các loài chim: chim đớp ruồi nâu châu Á (*Muscicapa dauurica*), quạ gáy xám Dauria, gà gô Dauria, chim đỏ đuôi Dauria, sáo Dauria, bách thanh Dauria và nhạn mông đỏ (*Hirundo daurica*). Tên thông dụng của loài thông rụng lá Dahuria (*Larix gmelinii*) cũng như của Rhamnus davurica cũng xuất phát từ tên gọi của vùng.

Làng Oktyabrsky (Октябрьский), tỉnh Amur, gần biên giới Nga-Trung là một nơi có cơ sở lớn về khai thác và chế biến uranium.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*WWF Russia
Dãy núi Sayan

**Dãy núi Sayan** (; ; *dãy núi Kokmen* vào thời Đột Quyết) nằm giữa tây bắc Mông Cổ và miền nam Siberia, Nga.

Dãy Đông Sayan trải dài  từ sông Enisei ở 92 Đ đến cực tây nam của hồ Baikal ở 106°Đ. Dãy Tây Sayan tạo thành phần mở rộng phía đông của dãy núi Altay, trải dài  từ 89° Đ đến giữa dãy Đông Sayan tại 96°Đ.

Dãy núi Sayan có những đỉnh núi cao và hồ nước mát mẻ ở phía tây nam của Tuva có các chi lưu đổ vào một trong các sông chính tại Siberi là sông Enisei. Đây là một khu vực được bảo vệ và cô lập, được Liên Xô giữ trong tình trạng khép kín từ năm 1944.

## Địa lý
Trong khi độ cao nói chung là từ 2.000 đến , đá hoa cương và đá phiến biến chất đạt đến độ cao trên , trong đó cao nhất là Mönkh Saridag với độ cao . Các đèo chính nằm từ 1.800 đến  trên mực nước biển, ví dụ như đèo Muztagh là , đèo Mongol là , đèo Tenghyz là  và đèo Obo-sarym là .

Tại 92°Đ, hệ thống (Tây Sayan) bị xuyên qua bởi Ulug-Khem () hay sông Enisei thượng, tại 106°Đ, ở cực đông của nó, nó giới hạn phía trên vùng lõm của thung lũng Selenga-Orkhon. Từ phía cao nguyên Mông Cổ, địa hình cao lên dần dần, nhưng từ các đồng bằng của Siberi thì dốc hơn nhiều.

Giữa nơi sông Enisei xuyên qua và hồ Khövsgöl ở 100° 30' Đ. Hệ thống cũng mang tên Yerghik-taiga. Thực vật tại đây nghèo nàn, mặc dù các khu vực cao hơn có các rừng thông rụng lá, thông, bách xù, bạch dương, tổng quán sủ, với các loài đỗ quyên, Hoàng liên gai và Lý chua. Địa y và rêu bao phủ trên nhiều tảng đá nằm rải rác tại các sườn núi phía trên.

## Tham khảo

*

## Liên kết ngoài

* Tuva -Sayan Mountains 
* Photo of Sayan Mountains
Tannu-Ola

**Dãy núi Tannu-Ola** (tiếng Tuva:  **dãy núi Tangdy-Uula**; tiếng Mông Cổ: Тагны уулс, Тagny Uuls) nằm ở miền nam Siberia, tại Cộng hòa Tuva thuộc Nga. Dãy núi trải dài theo chiều đông-tây và uốn quanh biên giới với Mông Cổ. Độ cao trung bình của các đỉnh là 8.200–8.850 feet (2.500–2.700 mét) so với mực nước biển, đỉnh cao nhất là 10.043 feet (3.061 mét) tại Sagly ở Tây Tannu-Ola

Sườn núi phía bắc là một phần của lưu vực sông Enisei, đối diện với phần tây của dãy núi Sayan. Phần cực đông đạt đến lưu vực của sông Selenge tại Mông Cổ. Vùng chân đồi ở sườn phía nam đi vào lãnh thổ Mông Cổ. Chúng tạo thành giới hạn phía bắc của thảo nguyên, trải dãi đến phía nam tới dãy núi Altay thuộc Mông Cổ và bao gồm hồ nước mặn Uvs Nuur. Phần cực tây nằm gần phần bắc dãy núi Altay tại Cộng hòa Altai của Nga.
Alectura lathami

**Gà tây cọ Úc** hay **gweela** (*Alectura lathami*), còn thường được gọi là **gà tây bụi rậm** là một loài chim trong họ Megapodiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc. Nó được tìm thấy ở miền đông Úc từ Far North Queensland Illawarra tại New South Wales. Nó cũng đã được du nhập tới đảo Kangaroo ở Nam Úc. Nó là đại diện còn tồn tại lớn nhất của họ Megapodiidae và là một trong ba loài sống Úc. Mặc dù tên của nó và giống nhau bề ngoài của họ, loài chim này không liên quan chặt chẽ đến gà tây Mỹ.
Nó là một loài chim lớn với lông màu đen và đầu đỏ. Tổng chiều dài của nó là khoảng 60–75&nbsp;cm và sải cánh khoảng 85&nbsp;cm. Phân loài *A. l. purpureicollis * từ phía bắc bán đảo Cape York nhỏ hơn loài được chỉ định rộng rãi.

Một nghiên cứu gần đây đã cho thấy sự xác định giới tính phụ thuộc nhiệt độ ở những con gà tây bụi rậm Úc, khi mà nhiệt độ càng cao trong quá trình ấp trứng thì sẽ tạo tỉ lệ mái trên trống cao hơn.
## Hình ảnh

Tập tin:Alectura lathami - Centenary Lakes crop.jpg
Tập tin:Australian Brush turkey.jpg
Tập tin:Alectura Lathami.jpg


## Tham khảo
Dãy núi Khangai

**Dãy núi Khangai** (tiếng Mông Cổ: Хангайн нуруу) nằm ở miền trung Mông Cổ, cách khoảng 400&nbsp;km về phía tây của thủ đô Ulaanbaatar.

Ngọn núi cao nhất của dãy núi là Otgontenger (*nghĩa* *"bầu trời sớm nhất" *).

Dãy núi là nguồn cung cấp nước cho các sông Orkhon, Selenge, Ider, Zavkhan và các hồ Orog và Böön tsagaan. Ở phía tây, dãy núi Khangai dần chuyển tiếp vào Vùng lõm Hồ Lớn.

## Tham khảo
Vùng lõm Hồ Lớn

**Vùng lõm Hồ Lớn** (, *Ikh Nuuruudyn Khotgor*), cũng gọi là **Thung lũng lòng chảo Hồ Lớn** hay **Bồn địa Hồ Lớn** là một vùng lõm bán khô hạn lớn tại Mông Cổ và bao gồm nhiều phần của các tỉnh Uvs, Khovd, Zavkhan và Govi-Altai. Giáp với dãy núi Altai ở phía tây, dãy núi Khangai ở phía đông và dãy núi Tannu-Ola ở phía bắc, Vùng này có diện tích khoảng 100.000&nbsp;km² với độ cao trung bình từ 750 đến 2.000m. Một số phần nhỏ phía bắc của vùng lõm thuộc lãnh thổ Nga.

Vũng lõm được đặt tên như vậy là do nó bao gồm 6 hồ chính của Mông Cổ: các hồ nước mặn Uvs Nuur, Khyargas Nuur và Dörgön Nuur; và các hồ nước ngọt Khar-Us Nuur, Khar Nuur và Airag Nuur. Ngoài ra, vùng bao gồm 14.000&nbsp;km² *[[solonchak]]* (đất muối) và các khu vực cát rộng lớn. Phần phía bắc do các thảo nguyên khô hạn thống trị và phần phía nam là bán hoang mạc và hoang mạc. Các sông chính là Khovd Gol, Zavkhan Gol, và Tesiin Gol.

Vùng lõm là một lưu vực nước ngọt chính của Mông Cổ và có các vùng đất ngập nước quan trọng tại Trung Á. Các vùng đất ngập nước dựa trên hệ thống các hồ nông liên kết lại với nhau với các vành đai lau sậy trong một thảo nguyên hoang mạc. Các vùng đất ngập nước tạo điều kiện cho một số loài chim di cư quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng: cò thìa Á Âu (*[[Cò thìa Á Âu|Platalea leucorodia]]*), hạc đen (*[[Hạc đen|Ciconia nigra]]*),
chim ưng biển (*[[Ó cá|Pandion haliaetus]]*), đại bàng đuôi trắng (*[[Đại bàng đuôi trắng|Haliaeetus albicilla]]*), ngỗng thiên nga (*[[ngỗng thiên nga|Cygnopsis cygnoides]]*), và ngỗng đầu sọc (*[[Ngỗng Ấn Độ|Anser indicus]]*). Chỉ có vài cá thể bồ nông chân hồng (*[[Bồ nông chân hồng|Pelecanus onocrotalus]]*) còn lại tại lòng chảo Hồ Lớn tại Mông Cổ. Chúng làm tổ trong các dòng nước của sông và hồ có nguồn cá và thực vật phong phú.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Birdsview of the Great Lakes Depression  computer visualization generated from satellite data, showing (from front to back) Dörgön Nuur, Khar Nuur, Khovd, Khyargas Nuur, and Uvs Nuur, as well as Üüreg Nuur left of Uvs Nuur. The green line on the left is the valley of the Khovd Gol with Khar-Us Nuur và Achit Nuur.
Chim ruồi ong

**Chim ruồi ong**, **zunzuncito** hay **chim ruồi** **Helena** (*Mellisuga helenae*) là một loài chim ruồi (Trochilidae), và cũng là loài chim nhỏ nhất trên thế giới, với chiều dài chỉ từ , và cân nặng . Đây là loài đặc hữu ở Cuba.

## Miêu tả

Là con chim nhỏ nhất trên thế giới, không lớn hơn một con côn trùng lớn, gần như chỉ lớn hơn một con ong. Giống như tất cả chim ruồi, nó là một loài bay nhanh và khỏe. Nó cũng có thể bay một chỗ như máy bay trực thăng. Chim ruồi ong đập cánh khoảng 80 lần mỗi giây, nhanh đến mức mắt con người nhìn thấy cánh chúng như một vệt mờ. Màu sắc rực rỡ óng ánh của lông vũ của chim ruồi ong làm cho những con chim có vẻ giống như một viên ngọc nhỏ. Màu ánh kim không phải là luôn luôn đáng chú ý, nhưng phụ thuộc vào góc mà một người nhìn vào con chim. Mỏ nhọn và mảnh phù hợp cho việc hút mật sâu trong bông hoa. Các con chim ruồi ong ăn chủ yếu là mật ong. Trong quá trình ăn, con chim đính phấn hoa trên mỏ và đầu. Khi nó bay từ hoa để hoa, nó chuyển phấn hoa. Bằng cách này, nó đóng một vai trò quan trọng thụ phấn hoa. Trong một ngày con chim ruồi ong có thể " ghé thăm " 1.500 bông hoa.

Sử dụng các mạng nhện, vỏ cây, và địa y, chim ruồi ong mái xây dựng một tổ hình chiếc tách với đường kính chỉ 2,5&nbsp;cm. Chim mái đan tổ bằng sợi thực vật mềm. Trong tổ này, trứng do chim mái đẻ không lớn hơn so với đậu Hà Lan. Con cái một mình ấp trứng và nuôi chim non.

## Phân bố
Mellisuga helenae là loài chim đặc hữu của Cuba, bao gồm La Habana, Sierra de Anafe, bán đảo Guanahacabibes, Zapata Swamp, Jucaro, Moa, Cuchillas del Toa, Sierra Cristal, Mayarí và bờ biển Guantánamo (Raffaele et al. 1998, Garrido and Kirkconnell 2000) cũng như Isla de la Juventud.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* 
* 
* 
*
Jang Woo-hyuk

**Jang Woo Hyuk** (sinh ngày 8 tháng 5 năm 1978) là một ca sĩ, nhà soạn nhạc và thành viên 2 nhóm nhạc H.O.T và JTL (là nhóm nhạc thể hiện thành công ca khúc A Better Day).

## Ca khúc chính
* Weekend Night
* Back to the Memories
* Red Sun
* Time is [L]Over

## Xem thêm
* H.O.T
* JTL
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Một số hình ảnh của Jang Woo Hyuk
Yến thông thường

**Yến thông thường** (danh pháp khoa học: ***Apus apus***) là một loài chim thuộc Apodidae. Loài chim này dành nhiều thời gian trên không trung, thậm chí ngủ và giao phối khi bay. Yến thông thường dài 16–17&nbsp;cm với sải cánh dài 38–40&nbsp;cm và hoàn toàn có màu nâu hơi đen trừ một mảng nâu nhạt hoặc trắng trên cằm không thể nhìn thấy từ xa.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Loddigesia mirabilis

***Loddigesia mirabilis*** là một loài chim ruồi thuộc họ Chim ruồi. Loài này kích thước rất nhỏ bé (tối đa chỉ đạt 15&nbsp;cm), bộ lông óng ánh sắc màu và đặc biệt nhất là cặp lông đuôi dài tuyệt đẹp, rất giống với loài chim thiên đường. Nó là thành viên duy nhất của chi đơn loài *[[Loddigesia]]*.

Là một loài đặc hữu của Peru, loài này được tìm thấy ở cạnh rừng của khu vực Río Utcubamba. Nó lần đầu tiên được báo cáo vào năm 1835 bởi nhà sưu tập chim Andrew Matthews cho George Loddiges. Loài chim ruồi này là duy nhất trong số các loài chim khi nó chỉ có bốn lông đuôi dài. Tính năng đáng chú ý nhất là của con mái là cái đuôi dài hình cái vợt bên ngoài bắt chéo nhau và kết thúc đĩa lớn màu tím-xanh. Nó có thể cử động chúng một cách độc lập.

Do mất nơi sống đang diễn ra, kích thước dân số nhỏ, và phạm vi giới hạn, loài chim ruồi này được đánh giá là nguy cơ tuyệt chủng trong sách đỏ IUCN. Nó được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước CITES. 
Số cá thể còn lại quá ít, môi trường sống hoang dã bị con người đe dọa nghiêm trọng nên hiện nay loài này đã được đưa vào khu bảo tồn rộng 0,4km2 tại Peru. Mai này khi trên thế giới chẳng còn con Marvelous nào thì ta cũng có thể ngắm chúng nơi đây.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Bà chúa Tuyết (định hướng)

**Bà chúa Tuyết** có thể đề cập đến:

* *[[Bà chúa tuyết]]*, truyện cổ tích của Hans Christian Andersen năm 1845

## Các phiên bản khác của [[truyện cổ tích Andersen]]
* Bà chúa Tuyết (phim 1957), phim hoạt hình Liên Xô năm 1957
* Bà chúa Tuyết (phim 1995), phim hoạt hình Anh năm 1995
* Bà chúa Tuyết (phim 2002), phim fantasy năm 2002 của Mỹ, với diễn xuất của Bridget Fonda
* Bà chúa Tuyết (phim 2005), phim truyền hình BBC năm 2005
* Bà chúa Tuyết (tiểu thuyết), tiểu thuyết khoa học viễn tưởng của Joan D. Vinge năm 1980
* Bà chúa Tuyết (Truyện kịch cổ tích, tập *Faerie Tale Theatre*
* Bà chúa Tuyết (hoạt hình), phim hoạt hình Nhật năm 2005
* Bà chúa Tuyết (tiểu thuyết Lackey), tiểu thuyết năm 2008 của Mercedes Lackey
* Bà chúa Tuyết (loạt phim truyền hình), thể loại kịch thuộc kênh KBS Hàn Quốc 2006

## Cách sử dụng khác
* Snow Queen (album) của Sofia Rotaru
* Snow Queen Vodka, rượu vodka sản xuất ở Kazakhstan
Windows 3.1

**Windows 3.1x** (tên mã Janus) là một loạt hệ điều hành 16-bit được Microsoft sản xuất để sử dụng trên máy tính cá nhân. Bắt đầu với Windows 3.1, phiên bản lần đầu tiên được bán ra trong tháng 4 năm 1992 như là một bản kế nhiệm của Windows 3.0. Các phiên bản tiếp theo đã được phát hành giữa năm 1992 và 1994 cho đến khi các hệ điều hành này được loạt hệ điều  hành Windows 9x bắt đầu từ Windows 95 thay thế. Trong suốt vòng đời của nó, Windows 3.1 giới thiệu một số cải tiến cho nền tảng dựa vào MS-DOS, bao gồm cải thiện sự ổn định hệ thống, hỗ trợ mở rộng cho đa phương tiện, phông chữ TrueType, và mạng workgroup.
## [[Windows 3.1x|Windows for Workgroups]]

Windows for Workgroups là một tiện ích mở rộng (extension) cho phép người dùng chia sẻ tài nguyên của họ và yêu cầu tài nguyên của những người khác mà không cần máy chủ xác thực tập trung.  Nó sử dụng giao thức SMB qua NetBIOS.

**Windows for Workgroups 3.1:** Windows for Workgroups 3.1 (tên mã ban đầu là Winball và sau đó là Sparta), được phát hành vào tháng 10 năm 1992, là phiên bản mở rộng của Windows 3.1 có hỗ trợ mạng riêng.  Nó đi kèm với hỗ trợ chia sẻ tệp SMB thông qua các giao thức truyền tải mạng NBF và IPX dựa trên NetBIOS và giới thiệu trò chơi bài Hearts và VSHARE.386, một phiên bản VxD của SHARE.EXE.

## Tham khảo
Cắt thảo nguyên

**Cắt thảo nguyên** (danh pháp hai phần: ***Falco mexicanus***) là một loài chim lá thuộc chi Cắt trong họ Falconidae. Loài này phân bố ở tây Bắc Mỹ.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Cắt Trung Quốc

**Cắt Trung Quốc** (danh pháp hai phần: ***Falco subbuteo***) là một loài chim thuộc chi Cắt trong họ Cắt. Loài này phân bố ở châu Âu, châu Á, châu Phi.

Loài cắt này dài  với sải cánh  và khối lượng .

## Phân loại
Cắt Trung Quốc thuộc về nhóm cắt nhỏ có quan hệ họ hàng gần gũi thuộc phân chi *[[Hypotriorchis]]*.

Hiện tại người ta công nhận 2 phân loài:
* *subbuteo* – chủng danh định, định cư tại châu Phi, châu Âu, Trung và Đông Á, trú đông tại miền trung và miền nam châu Phi, Nam Á.
* *streichi* - do Hartert và Neumann mô tả năm 1907, nhỏ hơn về kích thước và sinh sống xa hơn về phía đông so với phạm vi phân bố của chủng *subbuteo*'.

## Chú thích

## Tham khảo

* Helbig, A.J.; Seibold, I.; Bednarek, W.; Brüning, H.; Gaucher, P.; Ristow, D.; Scharlau, W.; Schmidl, D. & Wink, Michael (1994): Phylogenetic relationships among falcon species (genus Falco) according to DNA sequence variation of the cytochrome b gene. *In:* Meyburg, B.-U. & Chancellor, R.D. (eds.): *Raptor conservation today*: 593–599. PDF fulltext
* Nittinger, F.; Haring, E.; Pinsker, W.; Wink, Michael & Gamauf, A. (2005): Out of Africa? Phylogenetic relationships between *Falco biarmicus* and other hierofalcons (Aves Falconidae). *Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research* **43**(4): 321–331. PDF fulltext
* Wink, Michael; Seibold, I.; Lotfikhah, F. & Bednarek, W. (1998): Molecular systematics of holarctic raptors (Order Falconiformes). *In:* Chancellor, R.D., Meyburg, B.-U. & Ferrero, J.J. (eds.): *Holarctic Birds of Prey*: 29–48. Adenex & WWGBP. PDF fulltext
Cắt Madagascar

**Cắt Madagascar** (danh pháp hai phần: ***Falco newtoni***) là một loài chim lá thuộc chi Cắt trong họ Cắt (*[[Falconidae]]*).

Loài này phân bố ở Madagascar.
## Hình ảnh

Tập tin:Crecerelle.malgache1.jpg
Tập tin:Falco newtoni cropped.jpg
Tập tin:Madagascar Kestrel RWD.jpg


## Tham khảo

## Xem thêm
*  Database entry includes justification for why this species is of least concern
* **Erritzoe**, Johannes & **Erritzoe**, Helga (1993): *The Birds of CITES and How to Identify Them*. Lutterworth Press.ISBN 0-7188-2895-X
* **Ferguson-Lees**, James & **Christie**, David A. (2001): *Raptors of the World*. Houghton Mifflin, Boston.ISBN 0-618-12762-3
* **Groombridge**, Jim J.; Jones, Carl G.; Bayes, Michelle K.; van Zyl, Anthony J.; Carrillo, José; Nichols, Richard A. & Bruford, Michael W. (2002): A molecular phylogeny of African kestrels with reference to divergence across the Indian Ocean. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **25**(2): 267–277. (HTML abstract)

## Liên kết ngoài
* Breeding Biology and Food Habits of the Madagascar Kestrel (Falco newtoni) in Northeastern Madagascar  (PDF, engl.)
* Ecology of Aldabra Atoll, Indian Ocean edited by Dr. David R. Stoddart (PDF, engl.)
Cắt Mỹ

**Cắt Mỹ** (danh pháp hai phần: ***Falco sparverius***) là một loài cắt nhỏ, loài cắt duy nhất tại Mỹ. Nó là loài cắt phổ biết nhất Bắc Mỹ, và được tìm thấy tại nhiều loại môi trường sống. Với chiều dài , nó cũng là loài cắt nhỏ nhất Bắc Mỹ. Chế độ ăn uống của nó gồm châu chấu, thằn lằn, chuột và các loài chim nhỏ. Nó làm tổ trên cây, vách đá, tòa nhà và các công trình khác. Con mái đẻ từ ba tới bảy trứng, cả con trống và mái đều giúp ấm trứng. Nó là loài thường dùng trong nghề nuôi chim cắt, đặc biệt cho người mới nuôi. Mặc dù không phải chim săn hung dữ như nhiều loài cắt khác, nuôi dạy đúng cách và kiểm soát cân nặng giúp chúng này trở thành chim săn hiệu quả.
## Mô tả
Cắt Mỹ là loài cắt nhỏ nhất Bắc Mỹ, và theo phân loại truyền thống, là loài chim ăn thịt nhỏ nhất châu Mỹ. Chiều dài của loài chim này là  với sải cánh , con mái lớn hơn con trống. Con trống nặng , con mái nặng . Theo số đo tiêu chuẩn, xương cánh dài , đuôi dài  và xương cổ chân là .

Khác với các loài chim khác, dị hình giới tính của loài này ở bộ lông nhiều hơn ở kích thước. Con trống có cánh màu xanh-xám với đốm đen. Lưng màu đỏ hoe với sọc đốm. Bụng và hai bên sườn có màu trắng với đốm đen. Đuôi cũng màu đỏ hoe, mút đuôi màu trắng. Lưng và cánh của com mái màu đỏ hoe với sọc đốm nâu sậm. Mặt bụng của con mái màu kem với vàng sẫm với các vệt màu nâu đậm. Con chưa trưởng thành cũng có màu sắc giống con trưởng thành. Ở cả hai giới, đầu có màu trắng với trắng đen-xanh xanh. Ngoài ra còn có vạch hẹp, thẳng đứng màu đen ở mỗi bên của mặt.
## Chú thích

## Tham khảo
*
Río Muni

**Río Muni** (tiếng Fang: *Mbini*) là khu vực lục địa của Guinea Xích Đạo, với diện tích 26.017&nbsp;km². Tên gọi của khu vực xuất phát từ sông Muni. Những người châu Âu đầu tiên tới đây là xây dựng những Khu định cư sông Muni dọc theo con sông này.

Río Muni được Bồ Đào Nha nhượng cho Tây Ban Nha vào năm 1778 trong Hiệp ước El Pardo. Tây Ban Nha hy vọng có thể thu gom được nô lệ ở để đưa đến làm việc ở các thuộc địa khác, nhưng những người tới định cư đã chết vì bệnh sốt vàng và khiến khu vực bị bỏ hoang. Cacao và xẻ gỗ trở thành các ngành kinh tế chính vào giai đoạn thuộc địa. Río Muni trở thành một tỉnh của Guinea thuộc Tây Ban Nha cùng với Bioko vào năm 1959. Ngôn ngữ chính được sử dụng là Fang-Ntumu ở miền bắc và Fang-Okah ở miền nam. Người dân ở đây còn nói tiếng Tây Ban Nha, tuy nhiên chỉ là ngôn ngữ thứ hai.

Río Muni có 885.015 cư dân tính đến năm 2015, chiếm 72% dân số của Guinea Xích Đạo.

Rio Muni bao gồm năm tỉnh: 
:*Centro Sur
:*Kie-Ntem
:*Litoral
:*Wele-Nzas
:*Djibloho

Thành phố lớn nhất là Bata và cũng là thủ phủ hành chính của khu vực. Các đô thị chính khác là Evinayong, Ebebiyín, Acalayong, Acurenam, Mongomo, Sevilla de Niefang, Valladolid de los Bimbiles và Mbini.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
São Tomé (đảo)

**São Tomé**, với , là hòn đảo lớn nhất của đảo quốc São Tomé và Príncipe và vào năm 2009, đây là nơi sinh sống của khoảng 157.000 người hay 96% dân số cả nước. Hòn đảo này và các đảo nhỏ lân cận tạo thành tỉnh São Tomé, được phân chia thành sáu huyện. Đảo chính nằm cách 2&nbsp;km (1¼ miles) về phía bắc của xích đạo. Đảo có chiều dài hướng bắc-nam là  và rộng theo chiều đon-tây là . Đỉnh cso nhất trên đảo là Pico de São Tomé với cao độ 2.024&nbsp;m (6.639&nbsp;ft), thủ đô São Tomé, nằm ở bờ biển phía đông bắc của đảo. Thành phố gần nhất tại lục địa châu Phi là thành phố cảng Port Gentil tại Gabon, cách đó  về phía đông.

## Ngôn ngữ
Ngôn ngữ chính của đảo là tiếng Bồ Đào Nha, song có nhiều người nói tiếng Forro và tiếng Angolar (Ngola), hai ngôn ngữ Creole dựa trên cơ sở tiếng Bồ Đào Nha.

## Địa chất
Toàn bộ hòn đảo São Tomé là một núi lửa hình khiên khổng lồ nổi lên từ đáy của Đại Tây Dương, trên  dưới mực nước biển. Nó được hình thành dọc theo tuyến Cameroon, một tuyến gồm các núi lửa kéo dài từ tây nam Cameroon đến Đại Tây Dương. Hầu hết dung nham phun trào tại São Tomé trên triệu năm qua tạo thành bazan. Đá trẻ nhất trên đảo có khoảng 100.000 năm tuổi, nhưng nhiều bọt đá gần đây được tìm thấy ở phía đông nam của đảo.

## Môi trường và kinh tế
Các sườn núi cao của hòn đảo được rừng bao phủ và là một phần của Vườn quốc gia Obo, nông nghiệp là ngành quan trong gần bờ biển phía bắc và đông. Các nông sản xuất khẩu chính bao gồm cacao, cà phê, cùi dừa khô, và các sản phẩm từ cọ, ngoài ra đảo cũng có ngành đánh cá.

Có trữ lượng dầu lớn tại vùng biển giữa Nigeria và São Tomé. Phát hiện này gây nên một số quan ngại về sự ổn định chính trị của đất nước cũng như môi trường tự nhiên. Trong nỗ lực đáp lại các lo ngại, chính phủ São Tomé và Príncipe đã soạn thảo các điều liệt để đảm bảo sử dụng hiệu quả và công bằng các nguồn thu từ dầu theo thời gian.

## Thị trấn và làng

## Tham khảo
* 
* CIA Word Fact Book
Príncipe

**Príncipe** là hòn đảo ở phía bắc và nhỏ hơn trong hai hòn đảo chính của São Tomé và Príncipe nằm ngoài khơi bờ biển phía tây châu Phi. Đảo có diện tích 136&nbsp;km² và dân số xấp xỉ 5.000 người. Hòn đảo là một núi lửa bị xói mòn mạnh trên 3 triệu năm tuổi, xung quanh là các đảo khác nhỏ hơn gồm Ilheu Bom Bom, Ilhéu Caroço, Tinhosa Grande và Tinhosa Pequena. Príncipe nổi lên ở phía nam và cao đến 948 mét tại đỉnh Pico de Príncipe, trong một khu vực rừng rậm tạo thành một phần của vườn quốc gia Obo. phía bắc và trung tâm của hòn đảo trước đây là các đồn điền, hầu hết chúng do thực dân Bồ Đào Nha lập nên và sử dụng lao động là các nô lệ châu Phi. Các đồn điền này ban đầu trồng mía và về sau là trồng cacao, trở thành nhà sản xuất cacao lớn nhất thế giới khi đó. Từ sau khi độc lập, các đồn điền này phần lớn đã lại trở thành rừng.

Príncipe cũng như Sobral, Ceará Brasil là nơi thuyết tương đối rộng của Albert Einstein được chứng minh thành công trên thực nghiệm nhờ công của Arthur Stanley Eddington và nhóm của ông trong đợt nhật thực vào ngày 29 tháng 5 năm 1919.

## Hành chính
Hòn đảo là một phần của huyện Pagué, huyện duy nhất của tỉnh Príncipe.

## Điểm dân cư
Príncipe có một thị trấn, Santo António, và sân bay Príncipe, cũng như một số làng bao gồm Bela Vista, Bombom, Futuro, Neves Ferreira, Paciencia, Ponta Fonte, Ribeira Ize, Santo Antonio de Ureca, và Vila Rosa - một số trong đó được kết nối tới các tuyến đường nhỏ.

## Nhân khẩu
Bên cạnh ngôn ngữ chính thức là tiếng Bồ Đào Nha, cư dân trên đảo cũng nói một ngôn ngữ địa phương gọi là tiếng Príncipe hay Lunguyê và một số nói tiếng Forro.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Map of Príncipe 
* Bom Bom Island resort (Príncipe)  
* Principe portal 
* 

*
Evander Holyfield

**Evander Holyfield** (sinh ngày 19 tháng 10 năm 1962) là một võ sĩ quyền anh chuyên nghiệp người Mỹ. Ông là cựu Vô địch thế giới Undisputed trong cả hai hạng Cruiserweight và hạng nặng, nổi tiếng với biệt danh "The Real Deal." Sau khi giành huy chương đồng trong hạng Light Heavyweight tại Thế vận hội mùa hè năm 1984, ông ra mắt như là một vận động viên chuyên nghiệp ở tuổi 21.

Holyfield chuyển lên hạng Cruiserweight vào năm 1985 và giành danh hiệu đầu tiên của mình năm sau, khi anh đánh bại Dwight Muhammad Qawi để chiếm đai WBA Cruiserweight. Sau đó anh đánh bại Ricky Parkey và Carlos De Leon để giành danh hiệu của Lineal, IBF và WBC, trở thành nhà vô địch Undisputed Cruiserweight Champion. Holyfield chuyển đến hạng nặng vào năm 1988, đánh bại Buster Douglas Ring, giành danh hiệu Lineal, WBC, WBA và IBF trong năm 1990.

Evander Holyfield nắm giữ chiến thắng đáng chú ý khác vượt các đối thủ như: George Foreman, Larry Holmes, Riddick Bowe, Ray Mercer, Mike Tyson (x2), Michael Moorer, John Ruiz, Michael Dokes và Hasim Rahman. Holyfield là người duy nhất 4 lần đạt danh hiệu Vô dịch Hạng nặng Thế giới (World Heavyweight Champion), giành danh hiệu WBA, WBC và IBF năm 1990, danh hiệu WBA và IBF năm 1993 và danh hiệu WBA vào năm 1996 và 2000.

Holyfield trong trận tái đấu với Mike Tyson năm 1997, trong đó hành động Tyson cắn tai Holyfield đã trở thành một trong những sự kiện tai tiếng nhất của lịch sử quyền anh nhà nghề.

## Phá sản

Evander Holyfield từng kiếm được khối tài sản khổng lồ lên tới 250 triệu USD nhờ sự nghiệp lẫy lừng, nhưng giờ thì anh trắng túi.

## Chú thích
Cắt dơi

**Cắt dơi** (danh pháp hai phần: ***Falco rufigularis***) là một loài chim cắt trong họ Cắt (Falconidae). Loài này phân bố thường trú sinh sản ở vùng nhiệt đới Mexico, Trung và Nam Mỹ và Trinidad. Nó đã được biết từ lâu với danh pháp khoa học *Falco albigularis*; các tên gọi *Falco fusco coerulescens* hoặc *Falco fuscocaerulescens*, trong thời gian dài sử dụng để chỉ cắt Aplomado, nhưng hiện nay người ta tin rằng các tên gọi đó trên thực tế đã được dùng để chỉ loài này (AOU 1948).

Cắt dơi mái có chiều dài 30,5&nbsp;cm, lớn hơn nhiều so với con đực dài 23&nbsp;cm. Con trưởng thành có lưng, đầu và đuôi màu đen. Cổ họng, ngực và hai bên cổ màu trắng kem, phần ngực thấp hơn và bụng màu đen, trắng sọc dọc mịn, và đùi và dưới bụng màu da cam. Chim non là tương tự nhưng với một cổ họng màu da bò.

Loài chim săn mồi nhỏ và sẫm màu này sinh sống trong các khu đồng rừng thưa và các khoảng rừng trống. Cắt dơi đậu ở đầu các nhánh cây gãy trên cao, từ đó chúng thực hiện các cuộc tấn công trên không xuống con mồi. Chúng săn những con dơi, chim và côn trùng lớn như chuồn chuồn. Con trống nhỏ hơn ăn nhiều côn trùng hơn còn con mái thì săn nhiều chim và dơi hơn. Chúng bay thẳng và mạnh mẽ. Loài cắt này hoạt động một phần vào lúc chạng vạng, do dơi có trong chế độ ăn uống của nó. Nó đẻ 2-3 trứng màu nâu trong tổ không được lót trong một hốc cây.

## Chú thích

## Tham khảo
Tu sĩ

**Tu sĩ** hay **nhà tu hành**, **thầy tu** là người tu dưỡng tôn giáo khổ hạnh, sống một mình hoặc với một nhóm các thầy tu khác trong tu viện. Thầy tu có thể là người cống hiến cuộc đời mình để phụng sự chúng sinh hoặc là một người tu hành khổ hạnh tránh xa trần thế để sống cuộc sống cầu nguyện và chiêm nghiệm cuộc đời.

## Tổng quan
Khái niệm này mang tính cổ xưa được tìm thấy trong nhiều tôn giáo và trong triết học. Trong Kitô giáo, tu sĩ là những người "đi theo Chúa", chấp nhận một đời sống chung trong khó nghèo, độc thân, và vâng lời vì mến Chúa. Theo quan điểm nguyên thủy của Phật giáo, chỉ có những người sống viễn ly mới có thể đạt được giác ngộ, nên những người tu hành còn gọi là người xuất gia (rời khỏi nhà), họ thường gia nhập những tăng đoàn.

Trong ngôn ngữ Hy Lạp từ tu sĩ có thể áp dụng cho phụ nữ và cả nam giới (từ , *monachos*, "độc thân, đơn lẻ" ) nhưng trong tiếng Anh hiện đại từ tu sĩ chỉ sử dụng cho nam giới, trong khi nữ tu là thuật ngữ miêu tả về các tu sĩ nữ. Trong tiếng Việt, tu sĩ là từ ghép giữa hai từ "Tu" và "sĩ" trong đó tu để chỉ về quá trình hướng đạo, giác ngộ, học tập một lý thuyết tôn giáo, giáo phái và sĩ dùng để chỉ về một tầng lớp, một người thuộc về tầng lớp nào đó.

Cuộc sống của các tu sĩ thông thường là họ chọn một cuộc sống đơn độc, xa lánh thế sự, chọn cuộc sống nghèo khó và độc thân trong khiết tịnh hoặc sống và theo luật lệ của nơi thiền môn, tu viện và công việc chính của họ là nghiên cứu giáo lý, cầu nguyện, truyền đạo, phổ độ chúng sinh, khất thực...

## Tu hành
Ngày nay, thuật ngữ *nhà tu hành* có thể bao gồm cả những nhà tu hành không ẩn cư và họ có thể đảm nhận những chức vụ trong giáo hội, như là Linh mục, giám mục trong Công giáo, Mục sư trong đạo Tin Lành, Thượng tọa, hòa thượng, ni sư trong Phật giáo, Hộ pháp hay giáo sư, giáo tông trong đạo Cao Đài. Bên cạnh đó, Thầy tế là người thực hiện các lễ nghi của các tôn giáo của các đạo khác nhau như Công giáo, đạo Do Thái, đạo Hindu, đạo Hồi. Thầy tế (tư tế) là người kết nối giữa người bình thường với đấng tối cao nào đó, tùy theo từng tôn giáo. Thầy tế cũng là người trả lời những thắc mắc của các giáo dân về đạo lý của mình.

## Ảnh

Tập tin:Kovelklein.JPG|Một vị tu sĩ Công giáo.
Hình:Người tu hành.jpg|Hai vị Tu sĩ theo Phật giáo Bắc Tông trong một Thiền viện ở Long Thành.
Hình:Chùa Khmer ở Ba Thê.jpg|Một số tu sĩ tu theo Phật giáo Nam Tông trong một ngôi chùa Khmer ở Thoại Sơn. 


## Xem thêm
* Nữ tu
* Ẩn sĩ
* Khất sĩ
* Giáo sĩ
* Thầy tế

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* "Monk" article in *[[Catholic Encyclopedia]]* (1913)
* Orthodox Monasteries  Internet Directory
* Historyfish.net Texts and articles on Western Christian Monks, Monastics, and the Monastic Life.
* An Orthodox novice and A hieromonk, Photos from Valaam Monastery, Russia
* Monasticism Studies Area  at www.monachos.net
Cắt Aplomado

**Cắt Aplomado** (danh pháp hai phần: ***Falco femoralis***) là một loài chim thuộc chi Cắt trong họ Cắt (*[[Falconidae]]*).

Loài này có kích thước trung bình, phân bố ở châu Mỹ. Phạm vi tiếp giáp lớn nhất của loài này là ở Nam Mỹ, nhưng không phải trong lưu vực sông Amazon sâu trong nội địa. Nó đã được biết từ lâu với danh pháp *Falco fusco-coerulescens* hoặc *Falco fuscocaerulescens*, nhưng những tên này được tin để chỉ tới loài cắt dơi (*F. rufigularis*).

Đây loài rất thanh mảnh, cánh dài, đuôi dài, kích thước cỡ như con cắt lớn (*F. peregrinus*) loại nhỏ, dài 30–40&nbsp;cm (12-16 inch) với sải cánh dài trung bình khoảng 90&nbsp;cm (36 inch), nhưng trọng lượng chỉ bằng một nửa, khoảng 208-305 g (7,3-10,8 oz) ở con trống và 271-460 g (9,6-16,0 oz) ở con mái.

## Hình ảnh

Tập tin:Buteo elegans.jpg
Tập tin:Aplomadofalcon.jpg
Tập tin:Aplomado.JPG


## Chú thích

## Tham khảo
Quạ mỏ đỏ

**Quạ mỏ đỏ** (danh pháp hai phần: *Pyrrhocorax pyrrhocorax*) là một loài chim trong họ Quạ, nó là một trong hai loài của chi *[[Pyrrhocorax]]*. 8 phân loài của nó sinh sản trên núi và vách đá ven biển từ Ireland và Anh kéo dài về phía đông qua miền nam châu Âu và Bắc Phi tới Trung Á, Ấn Độ và Trung Quốc.

Quạ mỏ đỏ có bộ lông màu đen bóng, mỏ đỏ cong dài, chân đỏ, và tiếng kêu to và vang. Cặp quạ trống mái sống với nhau trọn đời và thể hiện sự trung thành với nơi sinh sản của nó, thường là một hang động hoặc kẽ nứt trên mặt vách đá. Nó xây tổ lót lông mịn và đẻ 3 quả trứng. Nó đi kiếm ăn thường theo đàn, tìm mồi trên các đồng cỏ bị gặm ngắn, con mồi chủ yếu là các động vật không xương sống.

Mặc dù loài này là lệ thuộc vào săn mồi và ký sinh, nhưng mối đe dọa chính đối với loài là những thay đổi trong thực tiễn canh tác nông nghiệp, đã dẫn đến sự suy giảm quần thể, bị tiêu diệt cục bộ, và phân mảnh trong phạm vi châu Âu, tuy nhiên, nó không bị đe dọa trên quy mô toàn cầu. Quạ mỏ đỏ được thể hiện trên tem bưu chính của một số ít quốc gia và lãnh thổ, bao gồm đảo Man, với bốn con tem khác nhau, và Gambia, nơi con chim không hiện diện.

## Phân loài
* *P. p. pyrrhocorax* (Linnaeus, 1758): Đảo Anh.
* *P. p. erythroramphos* (Vieillot, 1817): Bán đảo Iberia tới Thụy Sỹ và bắc Italia.
* *P. p. baileyi* Rand & Vaurie, 1955: Bắc và trung Ethiopia.
* *P. p. barbarus* Vaurie, 1954: Tây bắc châu Phi và quần đảo Canary.
* *P. p. docilis* (Gmelin, SG, 1774): Đông nam châu Âu tới Afghanistan và Pakistan.
* *P. p. centralis* Stresemann, 1928: Trung Á.
* *P. p. himalayanus* (Gould, 1862): Himalaya, bắc Ấn Độ và tây Trung Quốc.
* *P. p. brachypus* (Swinhoe, 1871): Đông bắc và đông Trung Quốc.

## Phân loại
Quạ mỏ đỏ được Linnaeus mô tả lần đầu tiên trong sách *[[Systema Naturae]]* năm 1758 dưới danh pháp *Upupa pyrrhocorax*. Nó được Marmaduke Tunstall chuyển tới chi hiện tại *Pyrrhocorax* năm 1771 trong sách *Ornithologia Britannica*. Tên gọi chi này có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp *πυρρός (pyrrhos)* nghĩa là "màu đỏ lửa", và *κόραξ (korax)* nghĩa là "quạ". Loài còn lại của chi này là quạ mỏ vàng (*Pyrrhocorax graculus*).

Trước đây người ta cho rằng các họ hàng gần gần nhất của quạ chân đỏ là quạ điển hình (*[[Corvus]]*), đặc biệt là gần với quạ gáy xám (*Corvus* subgen. *Coloeus*, nay là chi *[[Coloeus]]*).

Tuy nhiên các nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử gần đây chỉ ra rằng quạ chân đỏ có quan hệ họ hàng gần với khách đuôi cờ (*Temnurus temnurus*) và chúng tạo thành một nhánh là chị em với phần còn lại của Corvidae.

Các loài của chi *Pyrrhocorax* khác với *Corvus* ở chỗ chúng có mỏ và chân với màu sắc rực rỡ, khối xương cổ chân trơn mượt và không có vảy và các lông mũi rất ngắn và rậm. Quạ chân đỏ có bộ lông màu đen thuần nhất, không có các vùng nhạt màu như ở một số loài trong chi *Corvus*. Hai loài *Pyrrhocorax* cũng là vật chủ chính của 2 loài bọ chét chuyên ký sinh trên quạ chân đỏ là *[[Frontopsylla frontalis]]* và *[[Frontopsylla laetus|F. laetus]]*, thông thường không thấy ở chim dạng quạ.

## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Cắt xám châu Phi

**Cắt xám châu Phi** (danh pháp hai phần: ***Falco ardosiaceus***) là một loài chim thuộc chi Cắt trong họ Cắt (*[[Falconidae]]*). Loài này phân bố ở châu Phi.

## Mô tả
Nó là loài chim khá nhỏ, chắc nịch với cái đầu lớn và phẳng phía đỉnh đầu, cánh khá ngắn và không dài đến chóp đuôi khi nó đứng nghỉ. Nó có thân dài 28–33&nbsp;cm với sải cánh dài 58–72&nbsp;cm và trọng lượng 300 gam. Con mái lớn hơn 4-11% và nặng hơn 5-11% so với con trống. Bộ lông của con trưởng thành là xám sẫm khá đồng nhất ngoại trừ phần rìa đầu cánh sẫm hơn.

## Phân bố
Nó là loài phổ biến rộng rãi ở phía Tây và Trung Phi, nhưng không hiện diện ở các vùng có rừng rậm như các bộ phận của lưu vực sông Congo. Phạm vi phân bố của nó kéo dài về phía đông tới Ethiopia và các khu vực phía tây Kenya và Tanzania. Ở phía nam đến khu vực phía bắc Namibia và Zambia và các cá thể lang thang từng xuất hiện ở Malawi. Tổng phạm vi che phủ khoảng 12 triệu km². Ở Tây Phi, có một số sự di chuyển về phía bắc trong mùa mưa và phía nam vào mùa khô.

## Chú thích

## Tham khảo
Nhượng địa

Theo luật quốc tế, **Nhượng địa** thường thường ám chỉ đến một vùng đất bị chuyển giao theo một hiệp ước nào đó.

## Các ví dụ
Năm 1790, Các tiểu bang Hoa Kỳ là Maryland và Virginia nhượng lại phần đất của mình để thành lập Đặc khu Columbia như có nêu ra trong Hiến pháp Hoa Kỳ vào năm trước đó. Phần đất thuộc Virginia sau đó được trao trả lại vào năm 1847.

Theo sau Chiến tranh Nha phiến lần thứ nhất (18391842) và lần thứ hai (18561860), Hồng Kông (Hiệp ước Nam Kinh) và Cữu Long (Hiệp ước Bắc Kinh) bị Nhà Thanh của Trung Hoa nhượng lại cho Vương quốc Anh; và sau khi bại trận trong Chiến tranh Trung Nhật lần thứ nhất, Đài Loan bị nhượng lại cho Đế quốc Nhật Bản năm 1895.

Lãnh thổ cũng có thể bị nhượng lại qua mua bán, ví dụ như Vùng đất mua Louisiana và Vùng đất mua Alaska.

## Tham khảo
Mã Thành (định hướng)

**Mã Thành** có thể là một trong những địa danh hoặc nhân vật sau:
* Mã Thành là một xã thuộc huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
* Mã Thành, tướng nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc
Quận Acadia, Louisiana

**Acadia** là một quận thuộc bang Louisiana, Hoa Kỳ. Thành phố đông nhất nhất là Crowley. Theo thống kê năm 2010, dân số quận này là 61,773 người. Quận này được thành lập từ các khu vực của Quận St. Landry năm 1887.
## Dân số
Biến động dân số qua các từ 1900-2010:

## Tham khảo
Trận Lạp Trạch

**Trận Lạp Trạch** () là cuộc chiến giữa hai nước Ngô và Việt ở thời kì Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Vào năm 478 TCN, Việt đánh Ngô và đánh bại quân đội Ngô.

Sau trận chiến, Ngô bị tổn thất lớn trong khi Việt lấy được nhiều vùng đất, đảo ngược sức mạnh giữa hai quốc gia.

## Tham khảo
Kim Soo-hyun

**Kim Soo Hyun** (sinh ngày 16 tháng 2 năm 1988) là một nam diễn viên người Hàn Quốc. Anh bắt đầu đóng phim vào năm 2007 với phim sitcom *Kimchi Cheese Smile*. Anh được biết đến với các tác phẩm như *Bầu sô tập sư*, *[[Mặt trăng ôm mặt trời]]*, *[[Vì sao đưa anh tới]]*, *[[Điên thì có sao]]* và *[[Nữ hoàng nước mắt]]*.

## Danh sách phim
### Phim truyền hình

### Phim điện ảnh

## Giải thưởng
*Bài chi tiết: [[Danh sách giải thưởng và đề cử của Kim Soo-hyun]]*

## Âm nhạc

## CF - Quảng cáo

## Magazine - Tạp chí

## Chương trình giải trí

## Biểu diễn âm nhạc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Công ty quản lý KeyEast (Hàn Quốc) 
* 
* DC Gallery
* Daum Fan café
Cắt chân đỏ

**Cắt chân đỏ** (danh pháp hai phần: ***Falco vespertinus***) là một loài chim thuộc họ Cắt. Loài này phân bố ở Đông Âu và châu Á và số lượng giảm sút nhanh do mất môi trường sống. Nó là loài di cư và trú đông ở châu Phi. Nó cũng là loài lang thang thường xuyên ở Tây Âu. Năm 2004, lần đầu tiên người ta thấy một con ở Bắc Mỹ. Điều bất thường ở chỗ là loài cắt sinh đẻ thành bầy. Cắt Amur trước đây được xem là phân loài của loài này nhưng ngày nay được xem là loài riêng. Chúng có mối quan hệ chặt chẽ.

Thức ăn chủ yếu của chúng là côn trùng lớn nhưng chúng cũng ăn động vật có vú nhỏ và chim.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Biti's

**Biti's** (tên đầy đủ: **Công ty sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tiên**) là một thương hiệu chuyên về sản xuất giày, dép tại Việt Nam, được thành lập tại quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1982.

## Quy mô
Biti's ban đầu là hai tổ hợp tác nhỏ Bình Tiên và Vạn Thành nằm tại Thành phố Hồ Chí Minh. Hiện nay, bên cạnh 2 cơ sở sản xuất, công ty đã có 7 chi nhánh, 2 trung tâm thương mại, 2 trung tâm kinh doanh, 156 cửa hàng tiếp thị và hơn 1.500 đại lý trên cả nước và xuất khẩu sản phẩm sang 40 quốc gia trên toàn thế giới trong đó có thể kể đến các thị trường như: Nga, Ukraina, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Bahrain.

## Lịch sử hình thành và phát triển
* Năm 1982: khởi nghiệp từ hai tổ hợp sản xuất Bình Tiên và Vạn Thành tại đường Bình Tiên, quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh với 20 công nhân, chuyên sản xuất các loại dép cao su đơn giản.

* Năm 1986: 2 tổ hợp tác sáp nhập lại thành Hợp Tác Xã cao su Bình Tiên hoạt động tại quận 6, chuyên sản xuất các loại dép, hài, tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang các nước Đông Âu và Tây Âu.
* Năm 1989: Hợp tác xã Cao su Bình Tiên trở đơn vị ngoài quốc doanh đầu tiên của Việt Nam được Nhà nước cho quyền trực tiếp xuất - nhập khẩu.
* Năm 1990: Hợp tác xã Cao su Bình Tiên đầu tư mới hoàn toàn công nghệ của Đài Loan và sản xuất sản phẩm mới (giày dép xốp EVA) để tăng tính cạnh tranh với hàng ngoại nhập.
* Năm 1991: thành lập công ty liên doanh Sơn Quán - đơn vị liên doanh giữa Hợp tác xã Cao su Bình Tiên với công ty SunKuan Đoài Loan - chuyên sản xuất hài, dép xuất khẩu. Đây là Công ty liên doanh đầu tiên giữa một đơn vị kinh tế tư nhân Việt Nam với một Công ty nước ngoài (thời hạn 18 năm).
* Năm 1992: Hợp tác xã Cao su Bình Tiên chuyển thể thành *Công ty Sản xuất Hàng tiêu dùng Bình Tiên* (Biti's); chuyên sản xuất dép xốp các loại, sandal thể thao, giày da nam nữ, giày thể thao, giày tây, hài,... tiêu thụ trong và ngoài nước.
* Năm 1995: thành lập công ty TNHH Bình Tiên Đồng Nai (Dona Biti's)
* Năm 2000: thành lập văn phòng đại diện tại Vân Nam, Trung Quốc.
* Năm 2001: Biti's được tổ chức BVQI và QUACERT cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn hệ thống quản lý chất lượng quốc tế ISO 9001: 2000.
* Năm 2002: thành lập Trung tâm thương mại Biti's Tây Nguyên.
* Năm 2005: thành lập Trung tâm Thương mại Biti's Miền Bắc.
* Năm 2006: thành lập Trung tâm Thương mại Biti's Lào Cai.
* Năm 2006: thành lập Trung tâm Kinh doanh Biti's Đà Nẵng.
* Năm 2008: thành lập chi nhánh Biti's Miền Tây.
* Năm 2009: thành lập chi nhánh Biti's Miền Nam, ra mắt tuyến tàu lửa Sapaly Hà Nội – Lào Cai – Hà Nội
* Năm 2013: khai trương khách sạn 4 sao đầu tiên tại Lào Cai: Sapaly Hotel Lào Cai

## Thành tích và đánh giá
* Hai lần đạt thương hiệu quốc gia Việt Nam Value (các năm 2008 và 2010)
* Nhận giải thưởng "Thương hiệu đầu ngành Hàng Việt Nam chất lượng cao" năm 2007.
* Ba năm liền (2005 đến 2007) là doanh nghiệp đoạt Cúp vàng Top Ten thương hiệu Việt uy tín chất lượng do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức.
* Top 100 Doanh nghiệp bền vững Việt Nam CSI 2024.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Quận Iberville, Louisiana

**Iberville** là một quận thuộc bang Louisiana, Hoa Kỳ. Theo ước tính năm 2009, dân số quận này là 32505 người, mật độ 20 người/km².

## Dân số
Biến động dân số qua các từ 1900-2010:

## Tham khảo
Đế quốc Timur

**Nhà Timur** (), tự xưng là *Gurkānī* (), là một triều đại Ba Tư hóa theo Hồi giáo Sunni ở Trung Á thuộc dòng dõi Turk-Mông Cổ trị vì **Đế quốc Timur** gồm toàn cõi Iran, Afghanistan ngày nay, Trung Á, cũng như nhiều phần đất của Pakistan, Lưỡng Hà, Tiểu Á và vùng Kavkaz thời đó. Nhà Timur được nhà chinh phạt Timur Lenk (*Tamerlane*) thành lập vào thế kỷ 14.

Nhà Timur mất phần lớn quyền kiểm soát Ba Tư về tay nhà Safavid vào năm 1501, nhưng các thành viên của triều đại này tiếp tục ngự trị các phần đất Trung Á, đôi khi gọi là **các tiểu quốc Timur**. Vào thế kỷ 16, vương hầu nhà Timur là Babur, tiểu vương xứ Fergana, xâm lược Pakistan và Bắc Ấn ngày nay, thành lập Đế quốc Mogul. Nhà Mogul cai trị phần lớn Bắc Ấn đến khi suy tàn sau thời Aurangzeb vào đầu thế kỷ 18, và chính thức giải thể sau cuộc binh biến Ấn Độ năm 1857, mở ra thời kỳ Ấn Độ thuộc Anh. Sau này, các vương tử của triều đại chủ yếu là dùng tước hiệu *[[Mirza]]* để thể hiện nguồn gốc từ *[[Êmia]]*.

## Danh sách những người cai trị

### Đế quốc Timurid

*Các con của Abu Sa'id phân chia xứ Transoxiana sau khi ông mất, gồm [[Samarkand]], [[Bukhara]], [[Hisor|Hissar]], [[Balkh]], [[Kabul]] và [[Fergana|Farghana]].*

### Đế quốc Mogul

## Xem thêm
*Lịch sử Iran
*Danh sách triều đại Hồi giáo Sunni

## Chú thích và chủ giải

## Đọc thêm
* Baysonghori Shahnameh  in *[[Encyclopædia Iranica]]*
* Elliot, Sir H. M.; edited by Dowson, John. *[[The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period]]*; published by London Trubner Company 1867–77. (Online Copy: The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period; by Sir H. M. Elliot; Edited by John Dowson; London Trubner Company 1867–1877  — This online copy has been posted by: The Packard Humanities Institute; Persian Texts in Translation; Also find other historical books: Author List and Title List )

## Liên kết ngoài
* Timurid Dynasty 
* Timurid Art 
* Virtual Art Exhibit
* Chronology of Herat rulers 
* royalark
* Timurid genealogy
Ext

**Extended file system**, hay **ext**, được triển khai vào tháng 4/ 1992 như là hệ thống tập tin đầu tiên dành riêng cho Linux kernel. Nó có cấu trúc metadata lấy cảm hứng từ hệ thống Unix File System (UFS) truyền thống và được thiết kế bởi Rémy Card để khác phục những hạn chế nhất định của hệ thống tập tin MINIX. nó lần đầu tiên sử dụng hệ thống tạp tin ảo (VFS), mà hỗ trợ đã được thêm vào hạt nhân Linux phiên bản 0.96 c, và nó có thể xử lý các hệ thống file có kích thước lên đến lên đến 2 Gigabyte (GB).

Đây là thành viên đầu tiên trong một loạt các Extended File Systems, thay thế bằng ext2 và xiafs,từ đó có một cuộc cạnh tranh, mà ext2 đã thắng vì khả năng tồn tại lâu dài của nó. Ext2 khắc phục các vấn đề với Ext, chẳng hạn như immutability của inodes và phân mảnh..

## Các hệ thống Ext khác
Có các thành viên khác trong gia đình Ext:
*ext2, 2nd extended file system.
*ext3,  3rd extended file system.
*ext4, 4th extended file system.

## Xem thêm
* List of file systems
* Comparison of file systems

## Liên kết ngoài
Ngoại Tây Bắc

**Ngoại Tây Bắc** () dùng để chỉ khu vực mà đế quốc Nga có được từ nhà Thanh thông qua các điều ước bất bình đẳng như "điều ước Bắc Kinh", "điều ước biên giới ghi nhớ khảo sát Tây Bắc Trung-Nga", "điều ước biên giới Tháp Thành", "điều ước biên giới mới Tháp Thành", "điều ước Y Lê" hay "Điều ước Saint Petersburg. Tổng diện tích Ngoại Tây Bắc là khoảng 400.000-500.000&nbsp;km². Trước đó, khu vực là một bộ phận lãnh thổ của người Vệ Lạp Đặc (người Oirat, người Mông Cổ Tây), hầu hết thời kỳ Càn Long, đây là nơi quân Thanh tây chinh Hãn quốc Zunghar (Chuẩn Cát Nhĩ).

Phía bắc của Ngoại Tây Bắc kéo dài đến Đường Nỗ Ô Lương Hải (Tannu Uriankhai, tức Tuva ngày nay) ở phía tây bắc của Ngoại Mông, phía nam đến hành lang Wakhan thuộc Afghanistan ngày nay. Sau khi Liên Xô tan rã, đại bộ phận vùng Ngoại Tây Bắc không còn thuộc lãnh thổ nước Nga, khu vực này nằm trải dài trên lãnh thổ các nước khác như Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan. Thành phố lớn nhất của Kazakhstan là Almaty nằm trong phạm vi của Ngoại Tây Bắc. Ngoại Tây Bắc có nhiều hồ lớn như Zaysan, Alakol, Issyk Kul, Balkhash và các hồ khác.

## Xem thêm
*Ngoại Mãn Châu
*Ngoại Mông Cổ

## Tham khảo
The Onyx Hotel Tour

**The Onyx Hotel Tour** là chuyến lưu diễn hòa nhạc của ca sĩ nhạc pop người Mỹ Britney Spears để quảng bá cho album phòng thu thứ tư của cô, album *[[In The Zone]]*.
Tour diễn được công bố trong tháng 12 năm 2003. Tên ban đầu của nó là Tour Zone nhưng Spears bị kiện vì vi phạm thương hiệu và bị cấm sử dụng tên. Spears cảm thấy cảm hứng để tạo ra tour diễn với chủ đề khách sạn Onyx. Các giai đoạn trong tour diễn được lấy cảm hứng từ vở nhạc kịch Broadway, ít phức tạp hơn so với các tour trước đây của cô. Các bài hát trong tour chủ yếu lấy từ album In The Zone và một số bài hát của các album trước được phối lại theo phong cách Jazz, Hip Hop.
Tour được chia thành bảy phân đoạn: Check-In, Mystic Lounge, Mystic Garden, The Onyx Zone, Security Cameras, Club và The encore. Tour diễn đã nhận được các đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình đương đại, ca ngợi nó là một chương trình giải trí trong khi chỉ trích nó [như] một màn trình diễn hơn là một buổi hòa nhạc thực tế".
The Onyx Hotel Tour là tour thành công về mặt thương mại, với tổng doanh thu 34 triệu USD. Trong tháng ba, Spears bị chấn thương đầu gối trên sân khấu mà buộc cô phải sắp xếp lại hai tour. Trong tháng sáu, Spears đã ngã và làm tổn thương đầu gối của mình một lần nữa trong quá trình quay MV Outrageous. Cô trải qua phẫu thuật nội soi và phần còn lại của tour diễn đã bị hủy bỏ.

## Bối cảnh
Ngày 2 tháng 12 năm 2003, Spears đã thông báo qua trang web chính thức của cô rằng sẽ có tour diễn để quảng bá cho album phòng thu thứ tư của cô, In The Zone (2003). Tour diễn sẽ bắt đầu vào ngày 02 tháng 3 tại San Diego, California, tại Trung tâm iPayOne. Tuy nhiên, Spears phát hành một tuyên bố nói rằng, "Tôi đặc biệt mong muốn được đưa tour của mình đến các thị trường mới và biểu diễn trước những người hâm mộ chưa có cơ hội để xem bất kỳ các tour diễn trước đây của tôi."

Ngày 12 tháng 1, năm 2004, bốn buỗi diễn được công bố ở Glasgow, Manchester, London và Birmingham, cũng là tour diễn đầu tiên của Britney đến Anh. Sau sự khởi đầu tại Bắc Mỹ, Britney Spears công bố một show mùa hè ở Hoa Kỳ vào tháng Sáu. Và tour châu Âu bắt đầu từ ngày 27 tháng 4 ở London và kết thúc vào ngày 05 tháng 6 tại Rock in Rio Lisboa. The Onyx Hotel Tour ban đầu gọi là In The Zone Tour. Ngày 17 tháng 2 năm 2004,nhà sản xuất quần áo cùng tên đã kiện Spears với 10.000.000 $ và cấm cô từ việc sử dụng nhãn hiệu hàng hoá của mình. Ngày 17 tháng 5 năm 2004, 1 khách sạn có tên Onyx mở cửa ở Boston,. Massachusetts. Spears và nhóm Kimpton đã quyết định lấy tên khách sạn để làm tên cho tour. khách sạn có một phòng tên là The Britney Spears Foundation Room. Nó được thiết kế bởi mẹ của Spears, Lynne, phản ánh tính cách Spears.

## Chú thích