open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bệnh Eales

**Bệnh Eales**, còn được biết như **viêm võng mạc ngoại vi tiên phát** (*angiopathia retinae juvenilis*, *periphlebitis retinae*, *primary perivasculitis of the retina*) là một bệnh của mắt được đặc trưng bởi viêm và có thể tắc mạch máu võng mạc, tăng sinh bất thường các mạch máu mới (tân mạch - *neovascularization*), và xuất huyết võng mạc, pha lê thể gần đây.

Rối loạn không viêm của các mạch máu ngoại vi võng mạc với xuất huyết pha lê thể và võng mạc làm giảm thị lực đột ngột. Xảy ra do stress, sau chấn thương, sau yếu liệt. Hầu hết các trường hợp không rõ (spontaneous and unilateral) không có sau chấn thương. Bắt đầu với viêm võng mạc ngoại vi. Sự mất thị lực đột ngột thường ở một mắt hoặc suy giảm thị lực (scotoma, floating spots). Đôi khi có kèm tân mạch, xuất huyết.

Bệnh được mô tả trên một bệnh nhân nam trẻ tuổi bởi Henry Eales năm 1880, sau được bác sĩ người Hà Lan Adrien Christopher van Trigt (1825-1864) phát triển mô tả thêm.

## Chú thích
Trương Kế

**Trương Kế**, tên tự là **Ý Tôn**, là một nhà thơ Trung Quốc, sinh ra tại Tương Châu tỉnh Hồ Bắc (nay là Tương Dương) vào thời nhà Đường. Trương Kế có kiến thức rộng, thi trượt một khoa, đỗ tiến sĩ năm thứ 12 niên hiệu Thiên Bảo (753) và có làm chức quan nhỏ (Tự bộ viên ngoại lang). Thơ ông thường tả phong cảnh là chủ yếu.

Tác phẩm nổi tiếng của ông là *[[Phong Kiều dạ bạc]]*, một tác phẩm thơ Đường nổi tiếng.

## Tham khảo
Bòn bon

**Bòn bon** (phương ngữ miền Nam), **dâu da đất** (phương ngữ miền Bắc) hay **lòn bon** (phương ngữ Quảng Nam), danh pháp hai phần: ***Lansium domesticum***, là loài cây ăn quả nhiệt đới thuộc họ Xoan. Bản địa bòn bon là bán đảo Mã Lai nhưng nay cây này phổ biến trồng khắp vùng Đông Nam Á và Nam Á. Cây bòn bon là dạng cây trung bình, cao khoảng 10-15 m. Hoa bòn bon lưỡng tính, màu vàng nhạt mọc thành chùm (*inflorescence*) hay dây (*raceme*). **Các bạn chú ý không nên nhầm lẫn với quả dâu da.**

Cây kết trái hình tròn, đường kính khoảng 5 cm, vỏ dẻo. Cơm bòn bon màu trắng đục, có khi gần như trong suốt, chia thành 5-6 múi. Mỗi múi có một hột. Vị bòn bon hơi chua, khi chín thì ngọt hơn. Hột bòn bon rất đắng, khó tách khỏi cơm nên người ăn có khi nuốt luôn cả múi để tránh nhằn hột. Bòn bon chín vào mùa hè từ tháng 5 đến tháng 10.

## Tên gọi
Bòn bon có tên gọi khác nhau ở mỗi địa phương:

*Balinese: *ceruring*
*Bengal: *latka*, *bhubi*
*Miến Điện: *langsak*, *duku*
*Cebu: *buahan*, *lansones*
*Anh: langsat, lanzones
*Khmer: *long kong*
*Indonesia: *duku*, *langsat*, *kokosan*
*Malay: *langsat*, *lansa*, *langseh*, *langsep*, *duku*
*Sinhala: *gadu guda*
*Philippine Spanish: *lanzón* (số nhiều: *lanzonés*)
*Tagalog: *lansones*, *buwa-buwa*
*Thái: *langsad* (quả vỏ mỏng), *longkong* (quả vỏ dày)

## Tại Việt Nam
Trái bòn bon còn có hai tên quý phái hơn do vua nhà Nguyễn ban: trái **nam trân**, tức "(trái) quý ở phương nam" và trái **trung quân**, tương truyền vì trong khi trốn tránh quân Tây Sơn, nhờ có trái bòn bon ăn cứu đói mà nhóm quân phò chúa mới cầm cự được. Ưu ái này còn được biểu hiện qua việc chạm hình bòn bon vào Nhân đỉnh, tức đỉnh thứ nhì trong Cửu Đỉnh ở sân Thế miếu trong Hoàng thành Huế. Trước năm 1854 triều đình có đặt quan trông coi việc thu hoạch bòn bon ở thượng nguồn sông Ô Gia, tỉnh Quảng Nam để tiến kinh. Ba huyện Đại Lộc, Quế Sơn và Tiên Phước nay vẫn nổi tiếng là xuất xứ bòn bon ngon và ngọt.

## Hình ảnh

File:Paete,Lagunajf6182 09.JPG
File:9617Cuisine Foods Fruits Philippines Baliuag Bulacan 35.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Bòn bon
* Trái bòn trong méo ngoài tròn
Tình trạng khẩn cấp

**Tình trạng khẩn cấp** là một tuyên bố của chính phủ mà theo đó có thể tạm ngưng một số chức năng bình thường của chính phủ và có thể cảnh báo công dân của mình thay đổi các hành vi bình thường hoặc có thể ra lệnh cho các cơ quan của chính phủ thi hành các kế hoạch sẵn sàng cho tình trạng khẩn cấp. Nó cũng được sử dụng làm một cơ sở hợp lý để tạm ngừng các quyền tự do dân sự. Các tuyên bố tình trạng khẩn cấp thường được ban bố trong thời kỳ có thiên tai, trong các giai đoạn bạo loạn dân sự, hoặc sau một vụ tuyên chiến, chuẩn bị có dấu hiệu xảy ra một cuộc khủng bố hay chiến tranh.

Trong một vài quốc gia, tình trạng khẩn cấp và hiệu lực của nó đối với các quyền tự do dân sự và thủ tục ban bố được quy định trong hiến pháp hoặc luật.

## Việc áp dụng tình trạng khẩn cấp
Việc áp dụng tình trạng khẩn cấp thường ít phổ biến trong các nước dân chủ. Nhưng trong một số trường hợp, tình trạng khẩn cấp cao nhất như thiết quân luật được dùng, cho phép quân đội có quyền hạn nhiều hơn.

Đối với những quốc gia tham gia ký kết vào Công ước quốc tế về các Quyền chính trị và dân sự (ICCPR), Điều 4 cho phép các nước giảm bớt một số quyền nhất định được ICCPR đảm bảo trong "thời gian khẩn cấp công cộng". Tuy nhiên bất kỳ biện pháp nào giảm bớt các nghĩa vụ theo quy định của Công ước chỉ đến mức mà tình trạng khẩn cấp đó yêu cầu và phải được quốc gia đó thông báo cho Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc.

## Tham khảo
Tôi tư duy, nên tôi tồn tại

**Tôi tư duy, vậy thì tôi tồn tại** hoặc **Tôi tư duy, nên tôi tồn tại** (tiếng Latin: **Cogito, ergo sum**) hay **Tôi nghi ngờ, nên tôi tư duy, nên tôi tồn tại** (**Dubito, ergo cogito, ergo sum**) là một phát biểu triết học được René Descartes sử dụng đã trở thành yếu tố nền tảng cho triết học Tây phương. "Cogito ergo sum" là bản dịch của khẳng định nguyên văn tiếng Pháp của Descartes: "Je pense, donc je suis", xuất hiện trong tác phẩm *Discours de la méthode* (1637) (Luận phương thức). Thuộc trường phái chủ nghĩa duy vật.

Dù ý tưởng diễn đạt trong *Cogito ergo sum* được nhiều người công nhận là của Descartes, nhiều tiền nhân của ông đã đưa ra những lý luận tương tự - đặc biệt là Thánh Augustine thành Hippo trong *De Civitate Dei* (Thành phố của Chúa) "Si [...] fallor, sum" ("Nếu tôi lầm, thì tôi tồn tại") (quyển 11, trang 26), ông cũng đã dự đoán được sự bác bỏ hiện đại của quan niệm này.

## Đọc thêm
* W.E. Abraham, "Disentangling the Cogito", *Mind* 83:329 (1974)
* Z. Boufoy-Bastick, *Introducing 'Applicable Knowledge' as a Challenge to the Attainment of Absolute Knowledge *, *Sophia Journal of Philosophy*, VIII (2005), pp 39–52.
* R. Descartes (translated by John Cottingham), *Meditations on First Philosophy*, in *The Philosophical Writings of Descartes* vol. II (edited Cottingham, Stoothoff, and Murdoch; Cambridge University Press, 1984) ISBN 0-521-28808-8
* G. Hatfield, *Routledge Philosophy Guidebook to Descartes and the Meditations* (Routledge, 2003) ISBN 0-415-11192-7
* B. Williams, *Descartes, The Project of Pure Enquiry* (Penguin, 1978)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Stanford Encyclopedia of Philosophy: Descartes' Epistemology
* Routledge Encyclopedia of Philosophy: Descartes -- The Cogito Argument
Tổng thống Pakistan

**Tổng thống Pakistan** (Urdū: **صدر مملکت** *Sadr-e-Mamlikat*) là nguyên thủ quốc gia của Pakistan. Pakistan có một chính phủ cộng hòa nghị viện. Theo hiến pháp Pakistan, tổng thống được bầu chọn thông qua một Đoàn bầu cử và có nhiệm kỳ 5 năm. Đoàn bầu cử này bao gồm Thượng viện, Quốc hội và các nghị viện cấp tỉnh. Tổng thống không được đảm nhiệm hai nhiệm kỳ liên tục. Tổng thống cũng có thể bị luận tội và bị phế truất khỏi chức vụ nếu có 2/3 phiếu bầu của Nghị viện thông qua.

Chức vụ tổng thống Pakistan theo truyền thống là một chức vụ hình thức, còn quyền lực thực tế thuộc về Thủ tướng. Tuy nhiên, vào một số thời điểm trong lịch sử quốc gia này, thường có liên hệ tới các cuộc đảo chính quân sự và sau đó trả lại cho chính quyền dân sự, thay đổi Hiến pháp Pakistan và thay đổi các đặc quyền và quyền hạn liên quan đến chức vụ Tổng thống. Tổng thống là chủ tịch của Hội đồng An ninh Quốc gia và bộ nhiệm Tư lệnh của Lục quân, Hải quân và Không quân.

## Các tổng thống nước cộng hòa
You can always apply for birth certificate from pakistan here Birth Certificate Pakistan Nadra and Degree Attestation Services from pakistan here Online Attestation Pakistan

**Nguyên thủ quốc gia** của Pakistan trước năm 1956 là Vua Anh. Đối với chức vụ Toàn quyền từ năm 1947 đến 1956, xem Toàn quyền Pakistan.''

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Tổng thống Pakistan: Trang web chính thức 
*Chính phủ Pakistan: Trang web chính thức 
*Hiến pháp Cộng hòa Hồi giáo Pakistan
*Bầu cử Pakistan 
*Lịch sử nghị viện Pakistan
Jarai (định hướng)

**Jarai** là tên gọi của:
* người Jarai: chuyển âm theo tiếng Việt (**Gia Rai**)- tên một bộ tộc ở khu vực bắc Tây Nguyên, Việt Nam hiện nay
* Tiểu quốc J'rai: Tên một tiểu quốc được tồn tại từ thế kỷ 15 - thế kỷ 19 ở khu vực bắc Tây Nguyên, Việt Nam bởi bộ tộc Jarai là bộ tộc chính
Carlos Gutierrez

**Carlos Miguel Gutierrez** (tên nguyên gốc **Gutiérrez**) (sinh 4 tháng 11 năm 1953) là Bộ trưởng thương mại Hoa Kỳ thứ 35, kế nhiệm Donald Evans. Ông nguyên là Giám đốc Hội đồng quản trị và CEO của Công ty Kellogg.

Gutierrez sinh ra ở La Habana, Cuba, là con của một chủ đồn điền trồng dứa. Bị trưng thu tài sản sau cách mạng Cuba, gia đình ông lánh nạn sang Hoa Kỳ vào năm 1960 khi ông 6 tuổi. Giống như nhiều người Mỹ gốc Cuba tỵ nạn khác, họ định cư tại Miami. Gutierrez học những từ tiếng Anh đầu tiên từ một bồi khách sạn nơi họ lưu lại lúc vừa đặt chân tới Mỹ. Vài năm sau, ông và gia đình nhập quốc tịch Hoa Kỳ.

Gia đình lại di chuyển một lần nữa &ndash; lần này là tới México, khi Gutiérrez học quản trị kinh doanh tại Viện Kỹ thuật Monterrey ở Santiago de Querétaro. Ông vào làm cho công ty Kellogg năm 1975 như là đại điện bán hàng và thực tập quản trị kinh doanh. Một trong những công việc đầu tiên của ông là lái xe chở hàng phân phối tới các cửa hàng địa phương.

Ông thăng chức thông qua các cấp bậc quản lý, và tháng 1 năm 1990, ông được thăng tới phó chủ tịch công ty phụ trách về sản xuất tại tổng hành dinh của công ty ở Battle Creek, Michigan, và tháng 7 cùng năm, ông trở thành phó giám đốc điều hành của Kellogg USA. Vào tháng 1 năm 1999, ông được bầu làm chủ tịch Hội đồng quản trị và tháng 4, ông được chỉ định là tổng giám đốc điều hành (CEO).

Vào 29 tháng 11 năm 2004, ông được chọn bởi Tổng thống George W. Bush trở thành Bộ trưởng Bộ Thương mại trong nhiệm kì tổng thống mới, kế nhiệm Donald Evans. Gutierrez được Thượng viện thông qua vào 24 tháng 1 năm 2005 và tuyên thệ nhậm chức vào 7 tháng 2 năm 2005. Ông có vợ là Edilia, con trai là Carlos Jr. và hai con gái là Erika và Karina.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Official biography at the Department of Commerce 
*Gutierrez Sworn In 
*Official White House announcement
*Carlos Gutierrez's political donations
Shaukat Aziz

**Shaukat Aziz** (tiếng Urdu: شوکت عزیز; sinh ngày 6 tháng 3 năm 1949 ở Karachi, Pakistan) nguyên là Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính của Pakistan. Ông đã trở thành Bộ trưởng Tài chính tháng 11 năm 1999 và đã được Tổng thống Musharraf chọn làm Thủ tướng sau khi Zafarullah Khan Jamali từ chức ngày 6 tháng 6 năm 2004. Ông đã trở thành Thủ tướng ngày 28 tháng 8 năm 2004.

## Học vấn
Aziz học Trường PTTH Saint Patrick, Karachi và Trường Công Abbottabad, Abbottabad. Ông đã tốt nghiệp Trường cao đẳng chính quyền Islamia, Kasur. Ông đã có bằng cử nhân Khoa học từ Cao đẳng Gordon, Rawalpindi năm 1967. Ông đã tốt nghiệp MBA năm 1969 từ Trường Kinh doanh Pakistani IBA, Viện Quản trị kinh doanh, Karachi. Trong thời gian học tại IBA, ông đã thực tập tại Citibank và bắt đầu sự nghiệp ngân hàng của mình.

## Tham khảo
Dave Farrell

**David Michael Farrell**, được biết đến với nghệ danh **Phoenix** (*Phượng hoàng*) (sinh ngày 8 tháng 2 năm 1977), là một nhạc sĩ người Mỹ, được biết đến với vai trò là tay guitar bass và hát bè của ban nhạc rock Linkin Park. Ông cũng là thành viên của Snax, một ban nhạc pop punk.

## Thiếu thời
Farrell được mẹ dạy chơi guitar khi còn học trung học. Ông lớn lên ở Plymouth, sau đó chuyển đến Mission Viejo, California khi mới 5 tuổi.

### Tasty Snax
Khi đang học trung học, Farrell tham gia ban nhạc rock Ska-Punk Công giáo tên là 'Tasty Snax', sau này đổi tên thành 'The Snax'. Phoenix chuyển từ guitar điện sang bass để phù hợp với The Snax. Ban nhạc bao gồm Mark Fiore, người bạn đại học lâu năm của Farrell và là người đã hợp tác thực hiện nhiều album video khác nhau cho Linkin Park.  Ban nhạc đã thu âm hai album phòng thu và một album tổng hợp, và ký hợp đồng với Screaming Giant Records. Farrell rời ban nhạc vào năm 2000.

### Linkin Park

Farrell gia nhập Xero, tiền thân của Linkin Park, sau khi gặp Brad Delson tại trường UCLA. Ông đã đóng góp cho băng demo cùng tên của ban nhạc vào năm 1997, nhưng sau đó đã rời đi để lưu diễn với Tasty Snax.  Khoảng trống của Farrell tạm thời được thay thế bởi Delson, Ian Hornbeck và Scott Koziol, tất cả đều đã đóng góp cho *[[Hybrid Theory]]*, album đầu tay của Linkin Park. Farrell trở lại Linkin Park vào năm 2000 sau một năm vắng mặt.  Tương lai của Linkin Park không chắc chắn sau cái chết của giọng ca chính Chester Bennington vào ngày 20 tháng 7 năm 2017. Sau gần ba năm gián đoạn, Farrell tiết lộ rằng Linkin Park đang tạo ra âm nhạc mới.

## Danh sách đĩa nhạc

### Với Linkin Park

* *[[Meteora (album)|Meteora]]* (2003)
* *[[Minutes to Midnight (album của Linkin Park)|Minutes to Midnight]]* (2007)
* *[[A Thousand Suns]]* (2010)
* *[[Living Things (album của Linkin Park)|Living Things]]* (2012)
* *[[The Hunting Party (album)|The Hunting Party]]* (2014)
* *[[One More Light]]* (2017)

### Với Tasty Snax
* *Run Joseph Run* (1998) 
* *Snax* (2000)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang LPN chính thức của Farrell
Muhammad Rafiq Tarar

**Muhammad Rafiq Tarar** (tiếng Urdu: **محمد رفیق تارڑ**) (2 tháng 11 năm 1929 - 7 tháng 3 năm 2022) là Tổng thống Pakistan từ ngày 1 tháng 1 năm 1998 đến 20 tháng 6 năm 2001. Khi Pakistan độc lập năm 1947, Rafiq Tarar làm một nhân viên cứu trợ tình nguyện ở các trại do Liên đoàn sinh viên Hồi giáo tạo ra cho người tị nạn di cư từ Ấn Độ đến Pakistan.

## Sự nghiệp chính trị
*Muhammad Rafiq Tarar* tốt nghiệp Cao đẳng Islamia ở Gujranwala vào năm 1949. Năm 1951, Tarar tốt nghiệp luật tại Cao đẳng Luật ở Lahore. Cùng năm, ông được kết nạp làm luật sư. Ông cũng được kết nạp làm luật sư tại Tòa thượng thẩm Lahore trong tháng 10 năm 1955. Sau khi tốt nghiệp, ông hành nghề ở Gujranwala trước khi leo lên đến chức vụ Chủ tọa Tòa lao động Punjab năm 1970. He was appointed as the Chief Justice of Lahore High Court four years later since he started. Earlier, during his days as Judge of the Lahore High Court, he also served as member of the Pakistan Election Commission. Justice Muhammad Rafiq Tarar was elevated as a Judge of the Supreme Court in 1991, from which he retired in tháng 11 năm 1994 on attaining the age of 65 years.

## Tổng thống Pakistan
Tháng 3 năm 1997, Tarar chuyển từ nghề luật sang làm chính trị. Ông đã được bầu là thượng nghị sĩ và năm đó ông đã được bầu làm Tổng thống Pakistan ngày 31 tháng 12 năm 1997.

Trong thời kỳ làm tổng thống, Tarar phần lớn chỉ là một vị tổng thống không thực quyền. Quyền lực của chức tổng thống Pakistan giảm dần và đỉnh điểm là Tu chính án 13 của Hiến pháp Pakistan năm 1997 trên thực tế loại bỏ các quyền dự trữ, khiến cho chức vụ này hoàn toàn là biểu tượng như tinh thần xác thực của Hiến pháp Pakistan.

## Nghỉ hưu
Tarar không bị phế truất khi Tướng Pervez Musharraf nắm quyền chính phủ Pakistan vào năm 1999. Khi Thủ tướng Nawaz Sharif bị lật đổ, Tarar được phép tại vị cho đến năm 2001, tại thời điểm Musharraf nắm quyền tổng thống trong một nỗ lực giành được tính hợp pháp và tái cấu trúc chính phủ Pakistan theo hướng chế độ tổng thống quản lý nhiều hơn.

Ngày 16 tháng 3 năm 2007, ông đã bị bắt giữ khi ông dẫn đầu một cuộc tuần hành chống Musharraf ở Lahore sau vụ sa thải bất hợp pháp thẩm phán trưởng Iftikhar Muhammad Chaudhry 

## Qua đời
Ông rút lui khỏi chính trường và định cư ở Lahore, nơi ông qua đời sau một thời gian dài bị bệnh vào ngày 7 tháng 3 năm 2022, hưởng thọ 92 tuổi.

## Liên kết ngoài

* Muhammad Rafiq Tarar profile  Story of Pakistan
* Concern in Pakistan over Presidential nominee  BBC article, December 16, 1997
* Tarar sworn in as Pakistani president BBC article, tháng 1 năm 1998
Xero (định hướng)

**Xero** có thể là:

*Phần mềm Xero, một phần mềm kế toán cho các doanh nghiệp nhỏ
*Xero (ban nhạc), một ban nhạc punk rock Úc của thập niên 1970 và thập niên 1980
*Xero (Linkin Park), tên cũ của ban nhạc Linkin Park
*Xero (tạp chí), một tạp chí về khoa học giả tưởng, thắng giải Hugo năm 1963
*Xero (truyện tranh), một truyện tranh của DC Comics
Đại học công lập

**Đại học công lập** là trường đại học do nhà nước (trung ương hoặc địa phương) đầu tư về kinh phí và cơ sở vật chất (đất đai, nhà cửa) và hoạt động chủ yếu bằng kinh phi từ các nguồn tài chính công hoặc các khoản đóng góp phi vụ lợi, khác với đại học tư thục hoạt động bằng kinh phí đóng góp của sinh viên, học viên, khách hàng và các khoản hiến tặng.

Ở nhiều khu vực trên thế giới, các trường đại học công lập là các cơ sở đào tạo và nghiên cứu có uy tín và ảnh hưởng cao; nhiều cơ sở trong số đó được THES - QS World University Rankings và Academic Ranking of World Universities xếp hạng tốt nhất. Ở một số nơi khác các trường công lập có danh tiếng bằng các trường đại học tư thục.

## Tham khảo
Buckingham

**Buckingham** là một thành phố nằm ở phía bắc quận Buckingham, Anh, cách khoảng 10 dặm từ danh giới với Northampton. Thành phố có tổng dân số 11.572 (thống kê năm 2001), (năm 2007 ước tính: 13.200).

Trong lịch sử, Buckingham là một thị xã (cơ quan hành chính của quận Buckingham), nó trở thành một thị xã từ năm 888 bởi Alfred the Great.

Buckingham có nhiều nhà hàng, quán rượu. Các ngày mua sắm là ngày thứ ba và thứ bảy.

## Lịch sử

## Xem thêm
* Công tước Buckingham
* Cung điện Buckingham

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Buckingham Town Council 
* The Buckingham Society
* Buckingham - Mouvaux Twinning Association
Álvaro Colom

**Álvaro Colom Caballeros** (15 tháng 6 năm 1951 - 23 tháng 1 năm 2023). Ông được bầu làm Tổng thống Guatemala từ năm 2008 đến năm 2012.

Colom sinh ở thành phố Guatemala, là con trai của Antonio Colom Argueta và Yolanda Caballeros Ferraté, cha ông là anh trai của Manuel Colom Argueta, cựu thị trưởng của Thành phố Guatemala bị quân đội giết chết năm 1979 ngay sau khi việc thành lập đảng chính trị của ông được phê chuẩn. Ông là con thứ 4 trong gia đình năm con. Ông cũng là cha của Antonio Colom Szarata, người chơi đàn bass của ban nhạc rock Guatemala Viento en Contra.

Sau khi tốt nghiệp kỹ sư công nghiệp tại Đại học San Carlos (USAC) trong chỉ 3 năm học, ông đã trở thành một nhà kinh doanh trong nhiều ngành, và làm một công chức chính phủ, bao gồm cả làm Nhà sáng lập nên Fondo Nacional para la Paz và Thứ trưởng Kinh tế trước khi quay sang làm chính trị.

Đại diện cho UNE (Unidad Nacional de la Esperanza) trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2003, ông về thứ hai trong vòng một vào ngày 9 tháng 11, và thua trước Óscar Berger trong vòng hai vào ngày 28 tháng 12.

Trong cuộc bầu cử năm 2007, Colom thắng cử với tỷ lệ phiếu bầu cho ông là 52.7%.

Vào ngày 8 tháng 4 năm 2011, Anh chính thức ly hôn với Sandra Torres để Cô tham gia cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 9 năm 2011, vì Theo Hiến pháp Của Guatemala, người thân và thành viên gia đình của tổng thống hiện tại của đất nước không thể đứng như một ứng cử viên. Vụ ly hôn này được nhiều chính trị gia và luật sư của đất nước coi là gian lận và vi phạm một số luật. Vào ngày 20 tháng 10 năm 2011, ông đã xin lỗi gia đình của Tổng thống bị phế truất Arbenz, mặc dù lúc đó ông mới 3 tuổi.

Ông qua đời vào ngày 23 tháng 1 năm 2023 vì ung thư thực quản.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
Quận Nevada, California

**Quận Nevada** là một quận ở Sierra Nevada của tiểu bang California. Năm 2000, quận này có dân số 92.033 người. Quận lỵ là Thành phố Nevada.

## Lịch sử
Quận Nevada được thành lập năm 1851 từ các vùng đất của Quận Yuba.

Quận này được đặt tên theo thành phố khai khoáng Thành phố Nevada, một tên lấy từ thuật ngữ "Sierra Nevada." Từ *nevada* trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "có tuyểt" hoặc "tuyết bao phủ."
## Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân  năm 2000, quận này đã có dân số 92.033 người, 36.894 hộ gia đình, và 25.936 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 96 người cho mỗi dặm vuông (37/km ²). Có 44.282 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 46 cho mỗi dặm vuông (18/km ²). Cơ cấu các dân tộc sinh sống tại quận gồm 93,39% người da trắng, 0,28% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,88% người Mỹ bản xứ, 0,78% người châu Á, 0,09% người đảo Thái Bình Dương, 1,94% từ các chủng tộc khác, và 2,64% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 5,65% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào. 16,4% là của Đức, 16,3% tiếng Anh, 11,1% Ireland, Ý và 6,8% 6,6% người Mỹ gốc theo điều tra dân số năm 2000. 94,0% nói tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha 4,2% là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 36.894 hộ, trong đó 28,7% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,6% là đôi vợ chồng sống với nhau, 8,8% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 29,7% là không lập gia đình. 22,8% các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 9,8% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,47 và cỡ gia đình trung bình là 2,88.

Trong quận có cơ cấu độ tuổi dân cư gồm 23,1% ở độ tuổi dưới 18, 6,1% 18-24, 24,1% 25-44, 29,3% 45-64, và 17,4% 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 43 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 98,3 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, có 94,7 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được 45.864 đô la Mỹ, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 52.697 USD. Nam giới có thu nhập trung bình $ 40.742 Mỹ kim so với 27.173 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được 24.007 USD. Giới 5,5% gia đình và 8,1% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 9,5% những người dưới 18 tuổi và 4,9% có độ tuổi từ 65 trở lên.

## Tham khảo
Ghulam Ishaq Khan

**Ghulam Ishaq Khan** (viết tắt **GIK**) (tiếng Urdu/tiếng Pashto: **غلام اسحاق خان**) (20 tháng 1 năm 1915 – 27 tháng 10 năm 2006) là Tổng thống Pakistan từ ngày 17 tháng 8 năm 1988 đến ngày 18 tháng 7 năm 1993.

## Thời trẻ
Khan sinh ngày 20 tháng 1 năm 1915 ở quận Bannu của Tỉnh Biên giới Tây-Bắc trong một gia đình Pashtun. Ông đã học xong ngành hóa và gia nhập cục dân sự Ấn Độ trước khi Pakistan độc lập. Khi Pakistan độc lập, ông đã tham gia vào các dự án thủy lợi ở Tây Pakistan, và sau đó gia nhập Bộ Tài chính, cuối cùng trở thành Bộ trưởng Tài chính.

## Tổng thống Pakistan
Trong cuộc bầu cử năm 1985, ông đã giành được một ghế ở Thượng viện, ngay sau đó ông được bầu làm Chủ tịch Thượng viện Pakistan. Ngay sau cái chết của Muhammad Zia-ul-Haq năm 1988, Khan đã trở thành Quyền Tổng thống theo quy định về trình tự kế nhiệm của Hiến pháp, và ông đã được chính thức bầu làm Tổng thống tháng 12 năm đó. Ông đã giữ chức vụ này cho đến năm 1993.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ghulam Ishaq Khan 
* Ghulam Ishaq Khan Profile  Câu chuyện về Pakistan
* Ghulam Ishaq Khan tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Pakistan 
* In depth history of Khan's presidency
* Ghulam Ishaq Khan Institute of Engineering Sciences and Technology
* BBC News report of his death
* "Ghulam Ishaq Khan passes away" Report on the Dawn Newspaper website

----
Phân bộ Dạng chó

**Phân bộ Dạng chó** (***Caniformia*** hay ***Canoidea)*** (nghĩa là **thú ăn thịt "dạng chó"**) là một phân bộ trong Bộ Ăn Thịt (*Carnivora*). Chúng thông thường có mõm dài và vuốt không thể co lại, ngược lại với thú ăn thịt "dạng mèo" (Feliformia), và bao gồm các loài ăn thịt như chó, gấu, sói, cáo, gấu mèo, lửng và chồn. Pinnipedia (hải cẩu, sư tử biển và hải mã) đã tiến hóa từ các tổ tiên dạng chó nên cũng được đưa vào nhóm này. Nơi trung tâm đa dạng hóa của các loài trong Caniformia là ở Bắc Mỹ và Bắc Âu, trái ngược với thú ăn thịt Phân bộ Dạng mèo, nơi trung tâm đa dạng hóa của chúng là ở Châu Phi và Nam Á.

## Phân loại
### Phân loại truyền thống
* Amphicyonidae (động vật dạng nửa gấu nửa chó, †)
* Canidae (chó, sói, cáo)
* Hemicyonidae †
* Ursidae (gấu nâu, gấu đen, gấu trúc)
* Musteloidea
**Ailuridae (gấu trúc đỏ)
** Mephitidae (chồn hôi và lửng hôi)
** Mustelidae (chồn sói, rái cá, lửng)
** Procyonidae (gấu mèo)
* Pinnipedia (hải cẩu và hải mã)
** Enaliarctidae †
** Odobenidae (hải mã)
** Otariidae (hải cẩu có tai)
** Phocidae (hải cẩu không tai)

### Cây phát sinh loài

## Lịch sử tiến hóa
Các động vật Dạng chó lần đầu tiên xuất hiện dưới dạng thú ăn thịt trèo cây, bề ngoài sơ sơ giống chồn ở thời kỳ Eocen khoảng 42 triệu năm trước. Miacis cognitus có lẽ là một loài thú ăn thịt Dạng chó thời kỳ đầu. Giống như nhiều loài thú ăn thịt thời kỳ đầu khác, nó thích hợp với việc trèo cây bằng móng vuốt sắc nhọn, và có các chi và khớp giống như của những loài thú ăn thịt hiện nay. M. cognitus có lẽ là một loài thú rừng rất nhanh nhẹn, săn những động vật nhỏ hơn, chẳng hạn như động vật có vú nhỏ, bò sát và chim.

## Hình ảnh

Tập tin:Suborder caniformia.jpg
Tập tin:Canis lupus2.jpg
Tập tin:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg
Tập tin:Wolf 610.JPG


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Taxonomicon
Kuroba Kaito

thường gọi là **Siêu đạo chích Kid**, tên Nhật Bản là  là một nhân vật trong bộ truyện Magic Kaito của Aoyama Gosho. Tác giả sau đó cũng đưa nhân vật này vào trong bộ truyện Thám tử lừng danh Conan.

## Tài năng
Tài năng chính của Kaito là việc biểu diễn ảo thuật. Anh cũng rất giỏi đột nhập và leo dây bỏ trốn, giả giọng của bất cứ ai mà không cần thiết bị hỗ trợ. Anh cực kỳ thông minh. Hiếm có ai có khả năng thoát khỏi cảnh sát một cách nhẹ nhàng và điêu luyện, một con người thông thuộc mọi loại bẫy, có khả năng mở mọi chiếc khóa trong vài giây. Trong vụ án Purple Nail, khi đang trên đường trốn thoát, anh lại bị Conan chặn đầu, nhưng chỉ sau tích tắc, anh lại trở về thế chủ động và lật ngược thế cờ, đó không chỉ là sự thông minh bình thường mà còn là sự linh hoạt vô cùng. Trong đó nổi bật nhất là tài hóa trang. Anh có thể biến khuôn mặt mình cũng như của những người khác thành bất kỳ khuôn mặt nào anh muốn. Không chỉ là khuôn mặt, từ dáng điệu, cử chỉ, giọng nói, tất cả đều được anh biến hóa vô cùng nhịp nhàng và khéo léo. Không chỉ vậy, anh còn có thể hóa trang trong tích tắc, tất nhiên cái này tác giả chỉ cường điệu hóa lên, nhưng chúng ta không thể phủ nhận tài hóa trang của anh. Bằng cách đó anh đã làm cho nhiều người tin rằng anh là người thân hay đồng nghiệp của họ. Tuy nhiên, không giống như Mori Kogoro, anh rất tệ trong việc nói đùa và tất nhiên là không biết hút thuốc. Vì vậy, khi đóng giả Mori Kogoro, anh đã bị Conan phát hiện.

Kaito có hai cuộc sống không hề có liên hệ gì với nhau, chúng chỉ có một sợi dây liên kết duy nhất đó là anh. Ban ngày, anh đến trường như bao học sinh cùng trang lứa, buổi tối anh là Siêu trộm Kid. Không tự dưng mà anh lại trở thành siêu trộm, anh mang trong mình nỗi lòng muốn tiếp bước cha mình để cản đường kẻ xấu. Để không ai phát hiện mình là một tên trộm, hay chính xác hơn là người nổi tiếng là điều vô cùng khó. Thực tế là trừ những người thân của anh, không một ai biết anh chính là cậu học trò Kuroba Kaito, ngay cả Edogawa Conan và Hakuba cũng không biết vì anh ta có thiết bị tân tiến để phân tích DNA còn Akako biết vì cô ấy có quả cầu tiên tri. Như vậy, Kid đã tạo được một vỏ bọc hai mặt hoàn hảo.

Các thiếu nữ rất hâm mộ anh chàng bởi bộ đồ trắng của một nhà ảo thuật, dáng vẻ kì ảo khi đứng trên đỉnh của những tòa nhà dưới ánh trăng, nụ cười nửa miệng, trí thông minh và sự tự tin.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Icka's Kaitou Kid's Reference Page - A definitive reference page for the Kaitou Kid and all his appearances in manga and anime
Cầy cọ châu Phi

**Cầy cọ châu Phi** (*Nandinia binotata*), còn gọi được gọi là **cầy cọ hai đốm**, là một loài động vật có vú Dạng mèo nhỏ, với chân ngắn, tai nhỏ, thân hình tương tự như mèo, đuôi dài mềm mại với chiều dài xấp xỉ chiều dài thân. Các cá thể trưởng thành thông thường cân nặng 1,7 đến 2,1&nbsp;kg. Chúng phân bố rộng rãi ở châu Phi Hạ Sahara, chủ yếu trên cây. Thức ăn của chúng là đa tạp, bao gồm các động vật gặm nhấm, côn trùng, trứng, xác thối, trái cây, chim và dơi quả. Các loài này nói chung sống đơn độc và hoạt động về đêm. Chúng được đánh giá là ít quan tâm trong sách đỏ IUCN.

Mặc dù tương tự như các loài cầy hương khác (trong Họ Cầy), người ta cho rằng cầy cọ châu Phi khác biệt về mặt di truyền và đã rẽ nhánh trước các loài mèo từ các loài cầy khác. Tuy nhiên, giả định này nói chung chưa được công nhận rộng rãi, mặc dù nó được phân loại như là loài duy nhất của chi ***Nandinia*** trong họ riêng của chính nó là **Nandiniidae**.

## Hình ảnh

Tập tin:Nandinia binotata range map.png
Tập tin:Roto the Asian Palm Civet.jpg
Tập tin:Nandinia binotata Hardwicke.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
Trận Hợp Phì

**Trận Hợp Phì** (合肥之戰, 217) là một trận đánh lớn thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Các lực lượng quân của Đông Ngô và Tào Ngụy đã giao chiến để giành quyền kiểm soát Hợp Phì (nay thuộc tỉnh An Huy). Hợp Phì đã là một thành Tào Tháo lệnh cho Lưu Phức xây dựng tại phía đông-nam của Tào Ngụy làm tuyến phòng thủ cho nước Ngụy. Do đó, việc bảo vệ Hợp Phì cực kỳ quan trọng đối với Tào Ngụy vì nếu Hợp Phì rơi vào Đông Ngô thì thành Hứa Xương sẽ bị lâm nguy. Đối với Đông Ngô, Hợp Phì là một vị trí chiến lược có thể ngăn chặn các cuộc xâm lấn của Tào Ngụy. Do đó, cả hai đã giao chiến để tranh giành Hợp Phì từ năm 208 đến năm 253 nhưng bất phân thắng bại.

## Trận đầu tiên
Tháng 11 năm 208, Tào Tháo đại bại tại trận Xích Bích, nhưng vẫn có lực lượng quân mạnh đóng ở phía bắc của Kinh Châu. Tháng 12, quân Ngô dưới sự chỉ huy của Chu Du đã chiếm Giang Lăng đang được Tào Nhân trấn giữ còn đích thân Tôn Quyền dẫn quân đánh Hợp Phì do Lưu Phức trấn giữ, với hy vọng sẽ tạo ra một chiến tuyến mới ở phía tây và phía bắc. Quân Tôn Quyền bao vây Hợp Phì và phái Trương Chiêu đi tấn công Đang Đô ở Cửu Giang, nhưng không thành công.

Tào Tháo phái Trương Hỉ giải vây Hợp Phì khi nhận được tin báo. Quân Tôn Quyền đã bao vây Hợp Phì cho đến năm sau nhưng vẫn không thể phá thành. Tôn Quyền quyết định đích thân dẫn một đội kỵ binh tấn công nhưng Trương Hoành khuyên Tôn Quyền không nên và Tôn Quyền đã từ bỏ kế hoạch của mình.

Hợp Phì đã bị vây và tấn công nhiều lần trong vài tháng. Tưởng Tế, cấp phó của Lưu Phức, đã khuyên ông phái ba tướng ra ngoài thành với những phong thư giả mạo rằng viện quân của Trương Hỉ đã đến. Tôn Quyền bắt được hai trong ba tướng và đọc những lá thư giả mạo này và tưởng rằng viện quân của Tào đã đến thật nên đã lệnh cho quân rút lui.

## Tham khảo
Nhạc Dương lâu

**Lầu Nhạc Dương** (Hán-Việt: **Nhạc Dương lâu** (岳陽樓)) là một tòa lầu tháp ở Trung Quốc. Tháp này nằm ở Nhạc Dương và là một trong Tứ đại danh lâu của Trung Quốc. Tháp này nằm bên bờ hồ Động Đình. Lầu Nhạc Dương đã trở nên nổi tiếng qua bài ký "Nhạc Dương lâu ký" (岳陽樓記) của Phạm Trọng Yêm. Nó nổi tiếng vì lý tưởng chính trị mà ông thể hiện ở phần cuối trong câu "先天下之憂而憂，後天下之樂而樂" (tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc - lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ).

## Lịch sử
Lầu Nhạc Dương nguyên là Duyệt Quân lâu của đại tướng Đông Ngô thời Tam quốc là Lỗ Túc. Năm Kiến An thứ 20 (215), Tôn Quyền cùng Lưu Bị tranh giành Kinh Châu, đại tướng Lỗ Túc dẫn quân đóng tại vùng chiến lược là Ba Khâu, tại hồ Động Đình thao luyện thủy quân, nhân đó cho xây đắp thành Ba Khâu. Tại khu vực ven hồ Động Đình, ông cho xây dựng một lầu để kiểm duyệt thủy quân, gọi là *Duyệt Quân lâu*.

Thời kỳ nhà Tấn và Nam-Bắc triều, Duyệt Quân lâu đổi tên thành *Ba Lăng thành lâu*. Nhà thơ Nhan Duyên Chi có bài thơ "Đăng Ba Lăng thành lâu" viết về lầu này.

Thời kỳ nhà Đường, Ba Lăng thành lâu được gọi là *Nhạc Dương lâu*. Do vùng đất Nhạc Châu nối liền nam bắc, lại có nhiều thắng cảnh lầu, đài nên nhiều thi nhân thường xuyên tới đây. Năm Khai Nguyên thứ 4 (716), trung thư lệnh Trương Thuyết bị biếm quan về Nhạc Châu, thường hội họp văn nhân lên lầu ngâm vịnh thơ. Sau này có các nhà thơ như Trương Cửu Linh, Mạnh Hạo Nhiên, Giả Chí, Lý Bạch, Đỗ Phủ, Hàn Dũ, Lưu Vũ Tích, Bạch Cư Dị, Lý Thương Ẩn từng tới đây. Đỗ Phủ có "Đăng Nhạc Dương lâu", một tuyệt phẩm thơ ca về lầu Nhạc Dương.

Nhạc Dương lâu được Đằng Tử Kinh trùng tu và Phạm Trọng Yêm sáng tác bài ký ghi lại công việc này. Năm Khánh Lịch thứ 4 (1044), Đằng Tử Kinh bị vu cáo là lạm dụng tiền công sứ, bị biếm làm tri phủ Nhạc Châu. Năm sau ông cho trùng tu Nhạc Dương lầu. Sau đó ông mời Phạm Trọng Yêm sáng tác "Nhạc Dương lâu ký".

## Xem thêm
*Hoàng Hạc lâu
*Đằng Vương các
*Bồng Lai các

## Tham khảo
Xích Bích, Hàm Ninh

**Xích Bích** (赤壁市) là một thành phố cấp huyện (huyện cấp thị) trực thuộc địa cấp thị Hàm Ninh, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Thành phố có diện tích 1.723&nbsp;km² và dân số khoảng 506.509 vào năm 2006. Thành phố này có tên ban đầu là **Bồ Kỳ** (蒲圻) cho đến ngày 11 tháng 6 năm 1998, khi Hội đồng Nhà nước phê chuẩn đổi tên thành phố thành "Xích Bích" để liên hệ với sự kiện lịch sử trận Xích Bích.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 中华人民共和国行政区划（1998年）
Tiểu thuyết mới

**Tiểu thuyết mới** (tiếng Pháp: *Nouveau roman*) là một phong trào văn học vào khoảng 1950 tới 1970 ở Pháp của một nhóm các tác giả chu yếu thuộc nhà xuất bản Minuit. Thuật ngữ này được đưa ra lần đầu tiên với ý nghĩa tiêu cực bởi nhà phê bình Émile Henriot trong một bài trên báo *[[Le Monde]]* ngày 22 tháng 5 năm 1957 để phê bình tiểu thuyết *Jalousie* của Alain Robbe-Grillet.

Ngược lại với cái tên của nó, đây không hẳn là một trường phái văn học tiên phong. Các tiểu thuyết gia tìm các đổi mới trong từng cuốn tiểu thuyết, mỗi cuốn sách là một thể nghiệm cách viết mới. Phong cách của họ rất đa dạng, đặt lại những câu hỏi về nền tảng của tiểu thuyết, xây dựng những tiểu thuyết với và gây ra các tranh luận "phê bình mới", chống lại cách phê bình truyền thống trên các báo chí và tạp chí văn học.

Không thỏa ước với tiểu quyết truyền thống của thế kỷ 18 và cả các tác giả như Honoré de Balzac, Émile Zola, tiểu thuyết mới mong muốn một ý thức nghệ thuật của riêng mình. Đặt câu hỏi về vị trí người kể: họ đứng ở đâu trong câu chuyện, tại sao họ kể lại, tại sao họ viết ra.

Vào cuối thập niên 1970, trào lưu này xem như kết thúc.

## Một số tác giả
* Samuel Beckett
* Gérard Bessette
* Michel Butor
* Jean Cayrol
* Marguerite Duras
* Tony Duvert
* Claude Ollier
* Robert Pinget
* Jean Ricardou
* Alain Robbe-Grillet
* Nathalie Sarraute
* Claude Simon
* Kateb Yacine

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Un mouvement littéraire, Le Nouveau Roman 
*  Nouveau roman: bibliographie
Phàn Thành

**Phàn Thành** (tiếng Trung: 樊城) là một khu (quận) thuộc địa cấp thị Tương Dương, tỉnh Hồ Bắc. Quận này có diện tích 484, km². Dân số năm 2004 là 630.000 người.

## Lịch sử
Phàn Thành là một đô thị Trung Quốc cổ đại ở Hồ Bắc, nằm bên bờ bắc của Hán Thủy, đối diện với Tương Dương ở phía bờ nam con sông này. Trong lịch sử, khu vực này có tầm quan trọng cả về kinh tế lẫn quân sự, nổi tiếng là nơi diễn ra nhiều trận đánh, bao gồm trận Phàn Thành trong thời kỳ Tam Quốc và trận Tương Dương cuối thời kỳ Nam Tống.

Năm 1949, Phàn Thành sáp nhập với Tương Dương để tạo thành Tương Phàn, một địa cấp thị (hiện nay là địa cấp thị Tương Dương). Phàn Thành ngày nay là một khu của thành phố Tương Dương.

## Phân chia hành chính
Quận Phàn Thành chia ra làm 10 nhai đạo, 3 trấn:
* Nhai đạo: Bình Tương Môn, Mễ Công, Thanh Hà Khẩu, Vương Trại, Hán Giang, Trung Nguyên, Định Trung Môn, Thị Phô, Thất Lý Hà, Tử Trinh.
* Trấn: Thái Bình Điếm, Ngưu Thủ, Đoàn Sơn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Website của chính quyền quận Phàn Thành
Quận Santa Barbara, California

**Quận Santa Barbara** là một quận nằm ở bờ Thái Bình Dương của khu vực phía nam của tiểu bang California, phía tây của quận Ventura. Năm 2000, quận này có dân số 399.347 người. Ước tính dân số quận này tháng 1 năm 2006 là 421.625 người. Quận lỵ là Santa Barbara.

## Lịch sử
Trong hàng ngàn năm, khu vực này là nơi cư trú của bộ lạc Chumash thuộc người Mỹ bản xứ.

Eo biển Santa Barbara đã nhận được tên như ngày nay từ nhà thám hiểm Tây Ban Nha Sebastian Vizcaino khi ông cho tàu tàu chạy vào vùng nước này năm 1602; ông đã vào eo biển này ngày 4 tháng 12, ngày lễ Santa Barbara. Tuy nhiên ông không phải là người châu Âu đầu tiên vào eo biển này mà là một nhà thám hiểm Bồ Đào Nha tên là Juan Rodriguez Cabrillo đã đến đây năm 1542.

Hội truyền giáo Santa Barbara đã được thành lập ngày 4 tháng 12 năm 1786 ở nơi mà ngày nay là Santa Barbara. Quận này lấy tên theo hội này.

Quận Santa Barbara là một trong 26 quận ban đầu của tiểu bang California, được thành lập năm 1850 vào thời điểm thành lập bang. Một số khu vực của quận đã được chuyển qua cho Ventura County năm 1872.

## Tham khảo
Quận Santa Cruz, California

**Quận Santa Cruz** là một quận nằm ở bên bờ Thái Bình Dương của tiểu bang California, phía nam của vùng vịnh San Francisco. Quận này tạo thành bờ biển phía bắc của vịnh Monterey. (Quận Monterey tạo thành bờ biển nam). Dân số năm 2006 là 249.705 người. Quận lỵ là Santa Cruz. Quận Santa Cruz là một thành viên của một cơ quan chính quyền, Hiệp hội các chính quyền vùng vịnh Monterey (Association of Monterey Bay Area Governments).

## Lịch sử
Quận Santa Cruz là một trong những quận ban đầu của California, được thành lập năm 1850 vào thời điểm thành lập bang.

Sơ khai, quận được đặt tên là "Branciforte" sau khi người Tây Ban Nha tìm thấy thổ dân da đỏ ở đây năm 1797; con kênh lớn của cùng, Branciforte là khởi nguồn cái tên này. Gần hai tháng sau, quận lại được đổi thành "Santa Cruz" ("Thánh giá"). Toà thánh Santa Cruz xây dựngnăm 1791 và hoàn thành năm 1794, bị động đất phá huỷ năm 1857, nhưng một mô hình thu nhỏ đã được dựng lại vào năm 1931.

## Địa lý
Theo Cục thống kê dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 1.573 km² (607 mi²). 1.153&nbsp;km² (445&nbsp;mi²) là mặt đất và 419&nbsp;km² (162&nbsp;mi²) (26,67%) là nước. Trong các quận của California, chỉ có San Francisco là cấp quận nhỏ hơn về diện tích.

## Tham khảo
Độc thoại nội tâm

**Độc thoại nội tâm** là phát ngôn của nhân vật nói với chính bản thân, trực tiếp phản ánh quá trình tâm lý bên trong; kiểu độc thoại thầm, mô phỏng hoạt động suy nghĩ, cảm xúc của con người trong dòng chảy trực tiếp của nó. Thủ pháp này được sử dụng rộng rãi trong văn học

## Lịch sử
Khái niệm độc thoại nội tâm (tiếng Pháp: *monologue intérieur*) được ghi nhận lần đầu tiên bởi Alexandre Dumas và Théophile Gautier.

## Văn học
Là phương thức truyền đạt tư tưởng và tình cảm, độc thoại nội tâm được sử dụng ngay từ văn học cổ đại Hy Lạp và La Mã. Tới kịch của Shakespeare, độc thoại nội tâm đặc biệt được thấy trong những hoạt cảnh nhân vật còn lại một mình hoặc hướng về phía xa nào đó, tự mình nói với mình.

Ở văn học tự sự thời cận đại, độc thoại nội tâm giữ chức năng diễn xuất, nhằm kịch tính hóa hoạt động ý thức của nhân vật, phô diễn sự tự khám phá độc lập, khách quan và chân thành của các nhân vật.

Một số nhà văn đã thể nghiệm thành công độc thoại nội tâm theo những khuynh hướng khác nhau: Laurence Sterne độc thoại nội tâm được xử lý đáng kể. Giới hạn và hình thức của nó dần dần biến đổi, do có sự phát triển trong các ý niệm (khoa học và mỹ học) về đời sống, tâm lý con người, về những mức độ mà sự tự phân tích có thể đạt tới được. Ở nghệ thuật tự sự của Lev Nikolayevich Tolstoy, kiểu độc thoại nội tâm bị chỉnh đốn về cú pháp của những sáng tác văn học trước đó đã được ông hoàn thiện, hình thành những dạng thức mới như dạng độc thoại nội tâm mà diễn tiến của nó dường như không bị tác giả can thiệp, với cả những yếu tố chưa được định hình về mặt ngữ pháp, nhờ thế có thể miêu tả được hoạt động của cả ý thức lẫn vô thức của nhân vật.

Các nhà văn cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 đã đi tìm các khả năng mới của độc thoại nội tâm, tạo ra hiệu quả về tính chất phi võ đoán và tự do của độc thoại. Đầu thế kỷ 20, hình thức độc thoại nội tâm có vẻ hoàn toàn tùy tiện, được xử lý đến mức cực đoan: độc thoại nội tâm cũng chính là dòng ý thức của nhân vật, mà một số nhà văn Việt Nam, như Nam Cao, thể hiện trong những sáng tác hiện thực phê phán như *[[Chí Phèo]]*.

## Tham khảo

* *150 thuật ngữ văn học*, Lại Nguyên Ân biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia, Hà Nội 1998, trang 127-129.
Đột biến rút tiền gửi

**Đột biến rút tiền gửi** (tiếng Anh: *bank run*) là hiện tượng những người gửi tiền vào một tổ chức tín dụng nào đó đồng loạt đến rút tiền của mình ra khỏi tổ chức đó gây ra rối loạn tài chính cho tổ chức tín dụng và đôi khi cho cả hệ thống ngân hàng.

## Nguyên nhân
Thông thường, lý do thôi thúc những người gửi tiền đổ xô đến rút tiền là việc mất lòng tin vào khả năng thanh toán của tổ chức tín dụng và lo lắng cho tài sản của mình gửi ở đó.

Tại một thời điểm nhất định, một tổ chức tín dụng thường không giữ nhiều tiền mặt và không thể lập tức thu hồi các khoản cho vay của mình, nên khi người gửi tiền đổ xô đến rút tiền thì tổ chức này trở nên mất khả năng thanh toán thực sự và thường phải ngừng giao dịch, thậm chí có thể phải tuyên bố phá sản. Điều này có thể gây ra những hoảng loạn ở người gửi tiền dẫn tới các bất ổn về trật tự chẳng hạn như tấn công, đập phá cơ sở giao dịch của tổ chức tín dụng.

## Hậu quả
Đột biến rút tiền gửi có khả năng lây lan. Nó có thể khiến những người cho tổ chức tín dụng bị phá sản cũng bị phá sản theo. Những tổ chức tín dụng khác cũng bị vạ lây khi đột nhiên người gửi tiền của mình thấy cảnh tổ chức tín dụng bị bank run mà lo lắng về tổ chức nơi mình gửi tiền và vội vã đi rút tiền của mình ra. Nhiều tổ chức tín dụng bị bank run sẽ khiến cho hệ thống ngân hàng bị khủng hoảng và điều này lại dẫn tới cả nền kinh tế bị khủng hoảng.

## Biện pháp ngăn ngừa
Để ngăn ngừa đột biến rút tiền gửi, thì biện pháp cơ bản là giám sát chặt chẽ và tăng cường sự ổn định của các tổ chức tín dụng, chẳng hạn như quy định mức dụ trữ tiền mặt đối với các tổ chức này. Ngoài ra, ngân hàng trung ương có thể đứng ra làm người cho vay cuối cùng, nghĩa là đảm bảo rằng sẽ cho vay ngắn hạn đối với tổ chức tín dụng gặp khó khăn để họ có thể thanh toán cho người rút tiền (thuật ngữ báo chí kinh tế gọi là "bơm tiền").

Việc đánh một khoản phí đối với việc rút tiền gửi có kỳ hạn trước kỳ hạn là một biện pháp điều chỉnh hành vi của người gửi tiền để hạn chế ý định rút tiền của họ. Việc thành lập hệ thống bảo hiểm tiền gửi với mục tiêu bù đắp một phần cho người gửi tiền bị mất mát cũng có tác dụng điều chỉnh hành vi của người gửi tiền.

## Trường hợp ở Việt Nam
Ngày 14 tháng 10 năm 2003, xuất hiện tin đồn rằng tổng giám đốc của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) bỏ trốn. Người gửi tiền tại ngân hàng này đã đổ xô đến đòi rút tiền gây ra bank run và nguy cơ lây lan ra toàn hệ thống ngân hàng thành phố và cả nước. Tình trạng khan hiếm tín dụng đã xuất hiện. Một loạt biện pháp đã được các cơ quan như Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cơ quan điều tra tiến hành để trấn an người gửi tiền và cứu được ngân hàng này khỏi đổ vỡ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Về vụ bank run tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu tháng 10 năm 2003
Quận Cam, Florida

**Quận Cam** (tiếng Anh: Orange County) là một quận ở bang Florida và là một phần của Khu vực thống kê đô thị Orlando-Kissimmee (MSA). Theo ước tính của Cục điều tra dân số năm 2006, quận này có dân số 1.043.500. Có 40.000 dặm đường bộ ở quận này. Quận lỵ là Orlando.6

Dù tòa nhà cơ quan chính quyền quận nằm ở trung tâm Orlando, chính quyền quận vẫn tuyên bố một khu vực của quận là "Trung tâm quận Cam" vào năm 2005. Khu vực đất phần lớn chưa hợp nhất này (các khu vực rìa phía bắc được nhập vào Orlando) bao gồm các khu phía bắc của các hành lang International Drive và Universal Boulevard. Chính quyền quận có một văn phòng ở tòa nhà Bắc/Nam của Trung tâm hội nghị quận Cam.

Cơ quan bảo đảm thi hành luật hàng đầu của quận là Văn phòng quận trưởng quận. Chức vụ quận trưởng được chọn thông qua bầu cử, đương kim quận trưởng hiện nay là Kevin Beary. Cơ quan giáo dục của quận là Các trường công quận Cam.

## Chú thích
Quận Baker, Florida

**Quận Baker** là một quận nằm ở tiểu bang Florida. Năm 2000, quận có dân số 22.259. Con số ước tính năm 2006 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 25.203 người. Quận lỵ là Macclenny, Florida6. Quận này nằm trong Vùng đại đô thị Jacksonville.

## Lịch sử
Quận Baker được thành lập năm 1861. Tên được đặt theo James McNair Baker, một thẩm phán và là một thượng nghị sĩ Liên bang Mỹ (Confederate States of America|Confederate).

## Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có tổng diện tích 1.525 km² (589 mi²). 1.516&nbsp;km² (585&nbsp;mi²) là mặt đất và 10&nbsp;km² (4&nbsp;mi²) là mặt nước.

### Các quận giáp giới
*Quận Charlton, Georgia - bắc
*Quận Ware, Georgia - bắc
*Quận Nassau, Florida – đông bắc
*Quận Duval, Florida - đông
*Quận Clay, Florida – đông nam
*Quận Union, Florida - nam
*Quận Bradford, Florida - nam
*Quận Columbia, Florida - tây
*Quận Clinch, Georgia – tây bắc

## Tham khảo
Quận Okeechobee, Florida

**Quận Okeechobee** là một quận nằm ở bang Florida. Năm 2000, dân số của quận là 35.910. Theo ước tính điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2005, dân số của quận này là 39.836. Quận lỵ là Okeechobee. Quận này bao gồm Micropolitan Statistical Area Okeechobee, Florida.

## Lịch sử

Quận Okeechobee được thành lập năm 1917. Tên của quận được đặt theo hồ Okeechobee, mà tên hồ này lại được đặt tên theo từ Hitchiti *oka* (nước) và *chobi* (lớn).

## Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 2.309 km² (892 mi²). 2.004&nbsp;km² (774&nbsp;mi²) là diện tích mặt đất và 305&nbsp;km² (118&nbsp;mi²) của quận (13,19%) là mặt nước.

### Các quận gần bên
* Quận Indian River, Florida – đông bắc
* Quận Martin, Florida - đông
* Quận St. Lucie, Florida - đông
* Quận Palm Beach, Florida – đông nam
* Quận Glades, Florida – tây nam
* Quận Hendry, Florida – tây nam
* Quận Highlands, Florida - tây
* Quận Polk, Florida – tây bắc
* Quận Osceola, Florida – tây bắc
## Tham khảo
ACB (định hướng)

**ACB** có thể là viết tắt cho các tổ chức sau đây:

*Ngân hàng
** *African Central Bank* (Ngân hàng Trung ương Phi châu), một trong ba cơ quan tài chính của Liên minh châu Phi
** *Asia Commercial Bank*, tên tiếng Anh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu tại Việt Nam
** Tên cũ *Asia Commercial Bank* của Public Bank (Ngân hàng Công cộng) tại Hồng Kông
*Thể thao:
** *Asociación de Clubs de Baloncesto*, tên tiếng Tây Ban Nha của liên hội bóng rổ tại Tây Ban Nha
** *Australian Cricket Board*, cơ quan điều hành trò chơi cricket tại Úc
*Các ngành khác:
** *American Council of the Blind*, một tổ chức dành cho người mù tại Hoa Kỳ
** *Association for Clinical Biochemistry*, một tổ chức chuyên nghiệp tại Anh dành cho các nhà sinh hóa học
Quận Washington, Florida

**Quận Washington** là một quận nằm ở bang Florida. Năm 2000, dân số của quận này là 20.973. Con số ước tính dân số năm 2005 của quận này theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 22.299. Quận lỵ là Chipley, Florida. Quận Washington là một quận cấm rượu hay là một quận cấm bán rượu hoàn toàn.6
## Lịch sử
## Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có tổng diện tích 1.595 km² (616 mi²). 1.502&nbsp;km² (580&nbsp;mi²) là diện tích đất và 93&nbsp;km² (36&nbsp;mi²) (5,82%) là diện tích mặt nước.

### Các quận lân cận
*Quận Holmes, Florida - bắc
*Quận Jackson, Florida - đông bắc
*Quận Bay, Florida - nam
*Quận Walton, Florida - tây
## Tham khảo
Torr

**Torr** là một đơn vị đo áp suất không thuộc hệ đo lường quốc tế (SI) và bằng 1/760 atmôtphe. Người ta gọi đơn vị đo áp suất này là torr nhằm tưởng nhớ nhà vật lý và toán học người Ý Evangelista Torricelli - người đưa ra nguyên lý hoạt động của khí áp kế năm 1644.

## Torr và mmHg

Một mmHg quy ước là 13,5951 x 9,80665 = 133,322387415 Pa. Mặc dù đây là con số chính xác nhưng khó sử dụng trong thực tế vì quá dài.

Một torr quy ước là một phần 760 lần 1 một atmôtphe, trong khi một atmôtphe lại quy ước là bằng 101.325 Pa. Do đó, một Torr bằng 101325/760 một Pa.

Mối quan hệ giữa Torr và mmHg:
:Torr = 0,999 999 **857 533 699...** mmHg
:1 mmHg = 1,000 000 **142 466 321...** Torr

## Tham khảo
Ấn thí nguyện

**Ấn thí nguyện** cũng được gọi là **Dữ nguyện ấn** hay **Thí dữ ấn**. Thí nguyện là cho phép được toại nguyện, lòng tay mặt hướng về phía trước, bàn tay chỉ xuống. Nếu ở tượng Phật Thích Ca là đó biểu hiện gọi trời (xem ấn xúc địa) chứng minh Phật quả. Phật Bảo Sinh (sa. *Ratnasambhava*; ja. *Hōshō Nyorai*; zh. 寳生如來) cũng hay được diễn tả với ấn quyết này. Trong một dạng khác, ngón trỏ và ngón cái chạm nhau thành vòng tròn. Ấn vô úy và ấn thí nguyện hay được trình bày chung trong một tranh tượng. Thường tay mặt bắt ấn vô úy, tay trái ấn thí nguyện. Tượng đứng của các vị Phật hay có hai ấn này.

## Xem thêm
*Ấn (Phật giáo)

## Tham khảo