open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Khu chợ Albert Cuyp

**Khu chợ Albert Cuyp** là một khu chợ phố ở thủ đô Amsterdam của Hà Lan, tọa lạc giữa khu phố Ferdinand Bolstraat và Van Woustraat thuộc khu vực De Pijp của thành phố. Đường phố và chợ phố được đặt tên theo Albert Cuyp một họa sĩ thế kỷ XVII. Khu chợ này là một trong những chợ phố ban ngày lớn nhất ở châu Âu. Đây cũng là điểm thu hút khách du lịch quan trọng của thành phố Amsterdam trong những chuyến tham quan và mua sắm.

## Hoạt động
Khu chợ đã bắt đầu với một bộ sưu tập và quảng cáo đặc biệt của các thương nhân trên đường phố. Vào đầu thế kỷ 20, khu vực này đã trở nên hỗn loạn vào năm 1905, chính quyền thành phố quyết định thành lập một khu chợ, lúc đầu chỉ được tổ chức vào các buổi tối thứ bảy. Trong năm 1912, khu chợ đã trở thành một thị trường mở ra kể cả ban ngày và hoạt động sáu ngày trong một tuần. Ban đầu các đường phố vẫn được sử dụng để lưu thông qua chợ nhưng dần dà những đường phố không còn được thông khi chợ hoạt động. Việc lựa chọn sản phẩm tại chợ phố này bày bán các sản phẩm truyền thống như là các loại rau, củ quả, trái cây và cá, đến quần áo và thậm chí cả máy ảnh. Có nhiều sản phẩm được bán cho cư dân của thành phố từ Surinam, Antillean, Thổ Nhĩ Kỳ, và từ Maroc làm cho chợ phố trở nên đầy màu sắc đa văn hóa.

## Tham khảo
Khu phố Moore

**Đường phố Moore** (tiếng Ailen: *Sráid Uí Mhórdha*) là một đường phố nằm ở trung tâm thủ đô Dublin thuộc Ireland, đây một trong những khu phố mua sắm chính của Ireland. Đường phố Moore nổi tiếng với các mặt hàng trái cây và các chợ rau quả và là chợ thực phẩm lâu đời nhất của Dublin. Nhiều khu khách đến Dublin có thiệm cảm dành cho đường phố Moore và đặc biệt là các nhà cung cấp hàng hóa của ở đây. Khu chợ này được coi là một bước ngoặt nổi tiếng của thành phố. Những người làm việc các quầy hàng thường để lại tiếng tốt là dí dỏm và thân thiện, họ và các quầy hàng thực phẩm của họ là những tổ chức ở Dublin và có ảnh hưởng đến thành phố Dublin. Khu phố này cũng là nhân chứng cho sự kiện lịch sử là các tình nguyện viên Ailen được chỉ huy bởi Patrick Pearse đã đầu hàng quân đội Anh vào ngày 30 tháng 4 năm 1916, trong Chiến tranh Ai-len độc lập từ một sân thượng của một ngôi nhà trên đường này.

## Tham khảo
Phúc Tân (định hướng)

**Phúc Tân** có thể là một trong số các địa danh sau:

; Địa danh cũ
* Phường Phúc Tân (quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội); nay là một phần phường Hồng Hà
* Xã Phúc Tân, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
Khả hãn

**Khả hãn** (chữ Mogol cổ:  *хаан;* Tiếng anh: *Khagan*), hoặc **Khắc hãn**, **Đại hãn**, là một tước hiệu thủ lĩnh cao nhất trong ngôn ngữ Mông Cổ và Turk (Đột Quyết), được xem là người đứng đầu của đế quốc. Mặc dù theo thói quen, nhiều vị Khả hãn Mông Cổ vẫn được gọi tước vị ngắn gọn là Hãn nhưng trên thực tế tước vị Khả hãn Mông Cổ cao hơn, được xem là Hãn của các Hãn.

## Từ nguyên
Tước hiệu Khả hãn được ghi nhận lần đầu tiên vào khoảng giữa những năm 283 đến 289, khi thủ lĩnh bộ tộc Tiên Ti là Mộ Dung Thổ Cốc Hồn (*Murong Tuyuhun*) trong nỗ lực tìm cách thoát khỏi quyền kiểm soát của em trai mình là Mộ Dung Hối, đã dẫn theo các thuộc hạ của mình từ Liêu Đông đến vùng sa mạc Ordos để lập quốc gia riêng, lấy tên là Thổ Cốc Hồn (*Tuyuhun*). Theo lời thuộc hạ, ông đã lấy tước hiệu là Khả hãn để thể hiện sự khác biệt với em mình đang cai quản vương quốc Tiền Yên ở phía đông.

Người Nhu Nhiên được cho là người đầu tiên sử dụng tước hiệu Khả hãn lẫn Hãn, thay cho tước hiệu Thiền vu của người Hung Nô, được cho là ảnh hưởng bởi tiếng Turk. Tuy nhiên, một số học giả lại cho rằng người Nhu Nhiên chính là một trong những bộ tộc Mông Cổ trước thời Thành Cát Tư Hãn.

## Khả hãn Mông Cổ

Trong ngôn ngữ Mông Cổ, tước hiệu Khả hãn được phân biệt rất rõ với tước hiệu Hãn. Chỉ có Thành Cát Tư Hãn và con cháu thừa kế của ông ta mới được sử dụng tước hiệu Khả hãn. Các thủ lĩnh Mông Cổ khác chỉ được dùng tước hiệu Hãn mà thôi.

## Khả hãn Trung Hoa
Hoàng đế Đường Thái Tông sau khi chinh phạt người Đột Quyết (Göktürks) thành công, đã được người Đột Quyết tôn phong là Thiên Khả hãn. Một số tài liệu còn cho rằng Đường Thái Tông còn được phong là Khả hãn của người Turk từ năm 665 đến 705.

## Chú thích

## Thư mục

* Fairbank, John King. *The Cambridge History of China *. Cambridge University Press, năm 1978.  ''web page''
* Grousset, René. (1970). *The Empire of the Steppes: a History of Central Asia*. Translated by Naomi Walford. Rutgers University Press. New Brunswick, New Jersey, U.S.A.Third Paperback printing, 1991.  (casebound);  (pbk).
* Whittow, Mark. *The Making of Byzantium, 600–1025*, University of California Press, Berkeley, Los Angeles, 1996.
* Xue, Zongzheng (1992). *A History of Turks*. Beijing: Chinese Social Sciences Press. .
* Zhou, Weizhou [1985] (2006). *A History of Tuyuhun*. Guilin: Guangxi Normal University Press. .
Bộ Hai răng cửa

**Bộ Hai răng cửa**  (tên khoa học: ***Diprotodontia*** (;  – *diprotos*, nghĩa là "hai phía trước" và οδοντος *odontos* nghĩa là "răng") là một bộ khoảng 125 loài bao gồm các loài thú có túi như kangaroo, wallaby, possum, koala, wombat, và một số loài khác. *[[Diprotodon]]* và *[[Thylacoleo]]* là hai chi thuộc bộ Hai răng cửa đã tuyệt chủng rất lớn.

## Hóa thạch
Các mẫu hóa thạch cổ nhất có niên đại vào khoảng Oligocen muộn (23.03 Ma-28.4 Ma), và loài cổ nhất đã được xác định là *[[Hypsiprymnodon bartholomaii]]* niên đại Miocen sớm.

## Phân loại

Cho đến nay chỉ có 2 phân bộ Diprotodontia: Vombatiformes bao gồm wombat và koala, còn Phalangerida bao gồm tất cả các họ còn lại. Kirsch et al. (1997) chi các họ thành 3 phân bộ. Ngoài ra, sáu họ Phalangeriformes được chia thành 2 liên họ.

**Bộ DIPROTODONTIA**
* Chi †Brachalletes
* Chi †Koalemas
* Chi †Sthenomerus
* Chi †Nimbadon
* Họ †Thylacoleonidae (sư tử có túi)
* Họ †Palorchestidae
* Họ †Wynyardiidae
* **Phân bộ [[Vombatiformes]]**
** Họ Phascolarctidae: Koala (1 loài)
** Họ Vombatidae: wombats (3 loài)
** Họ †Ilariidae
** Họ †Diprotodontidae
* **Phân bộ [[Phalangeriformes]]**
** Liên họ Phalangeroidea
*** Họ Phalangeridae: brushtail possums and cuscuses
*** Họ Burramyidae: pygmy possums
** Liên họ Petauroidea
*** Họ Tarsipedidae: Honey possum
*** Họ Petauridae (Striped Possum, Leadbeater's Possum, Yellow-bellied Glider, Sugar Glider, Mahogany Glider, Squirrel Glider)
*** Họ Pseudocheiridae: ringtailed possums and allies
*** Họ Acrobatidae: (Feathertail Glider và Feather-tailed Possum)
* **Phân bộ [[Macropodiformes]]**
** Họ †Balbaridae: basal quadrupedal kangaroos
** Họ Macropodidae: kangaroos, wallabies and allies
** Họ Potoroidae: bettongs, potaroos and rat-kangaroos
** Họ Hypsiprymnodontidae: Musky Rat-kangaroo
** Họ ?†Ganguroo
** Họ ?†Galanaria
† chỉ các họ, chi hay loài tuyệt chủng.

## Tham khảo

* The Taxonomicon 
*Mikko Haaramo 
* http://jpaleontol.geoscienceworld.org/cgi/content/abstract/81/6/1147 Implications of a new species of the Oligo-Miocene kangaroo (Marsupialia: Macropodoidea) *[[Nambaroo]]*, from the Riversleigh World Heritage Area, Queensland, Australia
Vombatiformes

**Phân bộ Gấu túi** (Danh pháp khoa học: *Vombatiformes*) là một trong 3 phân bộ của bộ thú có túi Diprotodontia. 5 trong 7 loài đã được biết đến trong các họ của phân họ này đã tuyệt chủng; chỉ có các họ Phascolarctidae, gấu túi bạch đàn (Koala), và Vombatidae, với 3 loài còn sống thuộc họ gấu túi mũi trần (wombat). Trong số các họ tuyệt chủng là Diprotodontidae, bao gồm diprotodon, nhiều người tin rằng nó tạo nguồn cảm hứng cho bunyip. "Vombatiformes" là tên tiếng neo-Latnin của "wombat-shaped things", và là tên của họ đặc trưng.

Phân bộ Gấu túi (Vombatiformes), cùng với các loài có quan hệ mật thiết và hình dáng nhỏ gọn, khác với các loài thuộc hai bộ Diprotodont còn lại, Phân bộ Chuột túi (Macropodiformes): kangaroo, wallabies và quokka; và phân bộ Phalangeriformes: possum, bao gồm gliders like the wrist-winged glider. Koala và wombat được các nhà sinh học cho rằng chúng có cùng tổ tiên và được phân nhánh chỉ trong thời gian gần đây thuộc Cenozoic.

## Phân loại

**Phân bộ Vombatiformes**

* Họ Phascolarctidae: Koala (1 modern species)
** Chi †*[[Cundokoala]]*
** Chi †*[[Perikoala]]*
** Chi †*[[Madakoala]]*
** Chi †*[[Koobor]]*
** Chi †*[[Litokoala]]*
** Chi †*[[Nimiokoala]]*
** Chi *[[Phascolarctos]]*
* Họ Vombatidae: wombats (3 modern species)
** Chi †*[[Rhizophascolomus]]*
** Chi *[[Vombatus]]*
** Chi †*[[Phascolonus]]*
** Chi †*[[Warendja]]*
** Chi †*[[Ramasayia]]*
** Chi *[[Lasiorhinus]]*
* Họ †Ilariidae
** Chi †*[[Kuterintja]]*
** Chi †*[[Ilaria]]*
* Họ †Palorchestidae
** Chi †*[[Palorchestes]]*
** Chi †*[[Propalorchestes]]*
** Chi †*[[Ngapakaldia]]*
** Chi †*[[Pitikantia]]*
* Liên họ †Diprotodontoidea
** Chi †*[[Alkwertatherium]]*
** Họ †Zygomaturidae
*** Chi †*[[Silvabestius]]*
*** Chi †*[[Neohelos]]*
*** Chi †*[[Raemeotherium]]*
*** Chi †*[[Plaisiodon]]*
*** Chi †*[[Zygomaturus]]*
*** Chi †*[[Kolopsis]]*
*** Chi †*[[Kolopsoides]]*
*** Chi †*[[Hulitherium]]*
*** Chi †*[[Maokopia]]*
** Họ †Diprotodontidae
*** Chi †*[[Bematherium]]*
*** Chi †*[[Pyramios]]*
*** Chi †*[[Nototherium]]*
*** Chi †*[[Meniscolophus]]*
*** Chi †*[[Euryzygoma]]*
*** Chi †*[[Diprotodon]]*
*** Chi †*[[Euowenia]]*
*** Chi †*[[Stenomerus]]*
*
** Họ Maradidae
*** Chi Marada

## Tham khảo
*
Vùng đô thị Lisboa

**Vùng đô thị Lisboa** (, hay ) là một vùng lãnh thổ bao gồm 18 khu tự quản (concelhos) ở Bồ Đào Nha.

Chú ý, không nên nhầm Vùng đô thị Lisboa với *[[Grande Lisboa]]* (Lisboa Mở rộng) và Vùng Lisboa. Grande Lisboa nhỏ hơn AML, trong khi Vùng Lisboa thì lớn hơn AML một chút.

Vùng đô thị Lisboa là một vùng đô thị có trung tâm ở thủ đô Lisboa của Bồ Đào Nha, là sự tập trung dân cư lớn nhất ở Bồ Đào Nha. Dữ liệu sơ bộ từ Bồ Đào Nha điều tra dân số năm 2001, dân số của khu vực đô thị là 2.815.851 người (khoảng 1/4 dân số Bồ Đào Nha), trong đó 19,4% dân cư sinh sống trong thành phố Lisbon. Khoảng 27% dân số của lục địa Bồ Đào Nha sống trong 2,957.4 km2 của Vùng đô thị Lisboa (3,2% lãnh thổ lục địa của Bồ Đào Nha), trong đó có một dân số di chuyển khoảng 1,3 triệu người. Với 32,7% của quốc gia về việc làm đang được đặt tại lãnh thổ của mình, sự đóng góp của Vùng đô thị Lisboa cho Tổng sản phẩm trong nước vượt quá tỷ lệ 36%.

Các khu tự quản phía bắc của sông Tagus từ Lisbon Quận (Grande Lisboa), Nam Quận de Setubal (bán đảo de Setubal).
## Các khu tự quản

## Tham khảo
Macropodiformes

**Phân bộ Chuột túi** (Danh pháp khoa học: *Macropodiformes*) là một phân bộ bao gồm các loài thú có túi lớn trong bộ Hai răng cửa. Phân bộ này bao gồm Kangaroo, wallabies và các họ hàng như bettongs, potaroos và rat kangaroos.

## Phân loại
Phân bộ Chuột túi này gồm các đơn vị phân loại như sau:
***Họ †[[Balbaridae]]**: basal quadrupedal kangaroos
* **Họ [[Hypsiprymnodontidae]]**
** Chi Hypsiprymnodon
***Kangaroo chuột có xạ, *Hypsiprymnodon moschatus*
** Chi †*[[Ekaltadeta]]*
** Chi †*[[Jackmahoneyi]]*
** Chi †*[[Propleopus]]*
* **Liên họ [[Macropodoidea]]**
** Chi †*[[Wakiewakie]]*
** Chi †*[[Purtia]]*
** Chi †*[[Ngamaroo]]*
* Họ ?†Ganguroo
** †Ganguroo bilamina
* Họ ?†Galanarla
** †Galanarla tessalata
* **Họ [[Họ Chuột túi|Macropodidae]]**: kangaroos, wallabies, and allies
* **Họ [[Potoroidae]]**
**Chi ?†*[[Palaeopotorous]]*
** Phân họ †Bulungamayinae
*** Chi †'Wabularoo*
**** †*Wabularoo hilarus*
**** †*Wabularoo naughtoni*
*** Chi †*Bulungamaya*
** *'Phân họ Potoroinae*'
*** Chi *Aepyprymnus*
**** [[Kangaroo chuột đỏ]], *Aepyprymnus rufescens*
*** Chi *Bettongia*
**** [[Eastern Bettong]], *Bettongia gaimardi*
**** [[Boodie]], *Bettongia lesueur*
**** [[Woylie]], *Bettongia penicillata*
**** [[Northern Bettong]], *Bettongia tropica*
**** †*Bettongia moyesi*
*** Chi *Caloprymnus*
**** [[Kangaroo chuột sa mạc]], *Caloprymnus campestris*
*** Chi *Potorous*
**** *Potorous longipes*
**** †*Potorous platyops*
**** *Potorous tridactylus*
**** *Potorous gilbertii*
*** Chi †*Gumardee*
**** †*Gumardee pascuali*
*** Chi †*Milliyowi*
**** †*Milliyowi bunganditj''

## Tham khảo
Động vật phù du

**Động vật phù du** là những sinh vật phù du dị dưỡng sống trôi nổi trong biển, đại dương, các vùng nước ngọt. Các cá thể động vật phù du thường có kích thước quá nhỏ để có thể quan sát bằng mắt thường, nhưng một số khác có kích thước rất lớn như sứa.

Động vật phù du bao gồm nhiều loài có kích thước khác nhau từ các động vật nguyên sinh nhỏ đến các sinh vật đa bào lớn. Nó bao gồm các sinh vật holoplankton mà toàn bộ vòng đời của chúng ở dạng sinh vật phù du, tương tự đối với các sinh vật meroplankton chúng trải qua phần lớn vòng đời ở dạng plankton trước khi trưởng thành hoặc thành nekton. Các zooplankton thường trôi theo các dòng hải lưu, một số thì sử dụng khả năng vận động để tránh các loài săn mồi hoặc để tăng tốc độ bắt mồi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* COPEPOD: The global plankton database.  A global coverage database of zooplankton biomass and abundance data.
* Plankton*Net @ Roscoff , images of planktonic species
* Guide to the marine zooplankton of south eastern Australia , Tasmanian Aquaculture and Fisheries Institute 
* Australian Continuous Plankton Recorder Project
Alice Albinia

**Alice Albinia** sinh năm 1976 tại London, là nhà báo, nhà văn người Anh. Quyển tiểu thuyết đầu tay của cô, *[[Empires of the Indus]]*, đã đoạt nhiều giải thưởng.

## Tiểu sử

Alice sinh tại London. Cô học môn Văn học Anh ở Đại học Cambridge, sau đó cô tiếp tục học môn Lịch sử Nam Á ở School of Oriental and African Studies (*Trường Đông phương và châu Phi học*). Xen kẽ giữa thời kỳ này, cô sang làm nhà báo và biên tập viên 2 năm ở Delhi (Ấn Độ).

Cô là một trong 3 thành viên Ban giám khảo của Giải Jerwood năm 2008.

Quyển tiểu thuyết mới nhất của cô, *"Leela's Book"*, sẽ được "W. W. Norton & Company" xuất bản trong tháng 1 năm 2012.

## Giải thưởng
*2005 Giải Jerwood cho quyển *Empires of the Indus*
*2009 Dolman Best Travel Book Award
*2009 Giải Somerset Maugham

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Website for Alice Albinia's book ''Empires of the Indus''
Give Me All Your Luvin'

**Give Me All Your Luvin**' là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu thứ 12 của cô, *[[MDNA (album)|MDNA]]* (2012). Bài hát có sự tham gia góp giọng của rapper Nicki Minaj và M.I.A.. Nó được sáng tác và sản xuất bởi Madonna và Martin Solveig, trong khi M.I.A., Minaj và Michael Tordjman tham gia góp lời.

Một phiên bản demo của bài hát đã bị rò rỉ trên mạng vào ngày 8 tháng 11 năm 2011, dưới tựa đề "Give Me All Your Love", và sau đó thủ phạm đã bị bắt, là một người đàn ông đến từ Tây Ban Nha. Phiên bản cuối cùng của nó đã được phát hành vào ngày 3 tháng 2 năm 2012, bởi Interscope Records như là đĩa đơn đầu tiên trích từ *MDNA*. "Give Me All Your Luvin'" nhận được những đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó phần điệp khúc của nó được họ khen ngợi vì sự hấp dẫn; Tuy nhiên, họ cảm thấy rằng đây là một bước thụt lùi so với các đĩa đơn trước đây của Madonna. Về mặt thương mại, bài hát đạt vị trí số một ở Canada, Phần Lan và Hungary, và lọt vào top 10 ở một số nước châu Âu. Nó trở thành đĩa đơn thứ 38 của Madonna lọt vào top 10 bảng xếp hạng ''Billboard'' Hot 100, giúp cô thiết lập kỷ lục là nghệ sĩ có nhiều đĩa đơn top 10 nhất trong lịch sử.

Một video ca nhạc của bài hát được ghi hình vào tháng 12 năm 2011 và phát hành chính thức vào ngày 3 tháng 2 năm 2012, do Megaforce làm đạo diễn. Madonna biểu diễn "Give Me All Your Luvin'" (cùng M.I.A. và Minaj) lần đầu tiên tại show giữa hiệp tại Super Bowl XLVI. Sau đó, M.I.A. đã bị giới truyền thông chỉ trích bởi hành động giơ ngón giữa lúc trình diễn, khiến NBC và Liên đoàn bóng đá quốc gia (NFL) phải lên tiếng xin lỗi. Họ cũng xử phạt nữ rapper này thông qua một thỏa thuận bí mật. Vào cuối năm, Madonna cũng đã biểu diễn "Give Me All Your Luvin'" trong chuyến lưu diễn The MDNA Tour.

## Danh sách ca khúc và định dạng

*;Tải kĩ thuật số
#"Give Me All Your Luvin" (hợp tác với Nicki Minaj và M.I.A.)&nbsp;– 3:22

*;Tải kĩ thuật số&nbsp;– Party Rock Remix
#"Give Me All Your Luvin" (Party Rock Remix) (hợp tác với LMFAO và Nicki Minaj)&nbsp;– 4:03

*;Đĩa CD tại Vương quốc Anh
#"Give Me All Your Luvin" (hợp tác với Nicki Minaj và M.I.A.)&nbsp;– 3:22
#"Give Me All Your Luvin" (Party Rock Remix) (hợp tác với LMFAO và Nicki Minaj)&nbsp;– 4:01

*;Remix EP kỹ thuật số
#"Give Me All Your Luvin" (Laidback Luke Remix)&nbsp;– 6:06
#"Give Me All Your Luvin" (Nicky Romero Remix)&nbsp;– 5:54
#"Give Me All Your Luvin" (Party Rock Remix) (hợp tác với LMFAO và Nicki Minaj)&nbsp;– 4:01
#"Give Me All Your Luvin" (Sultan + Ned Shepard Remix)&nbsp;– 5:59
#"Give Me All Your Luvin" (Oliver Twizt Remix)&nbsp;– 4:48
#"Give Me All Your Luvin" (Demolition Crew Remix)&nbsp;– 7:02

## Xếp hạng và chứng nhận

### Xếp hạng tuần

### Xếp hạng cuối năm

### Chứng nhận

## Lịch sử phát hành

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
*
Thác Bạc (Sa Pa)

**Thác Bạc** là một thắng cảnh thác nước tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai.

Thác nằm ngay cạnh quốc lộ 4D, tuyến đường huyết mạch để đến tỉnh Lai Châu và chỉ cách khu vực trung tâm thị xã Sa Pa khoảng 12&nbsp;km về hướng tây bắc nên khá thuận lợi để tham quan.

Thác Bạc có độ cao hơn 200 mét là thượng nguồn của dòng suối Mường Hoa với độ cao 1.800&nbsp;m nằm dưới chân đèo Ô Quý Hồ. Đứng trên đỉnh núi Hàm Rồng ở trung tâm thị trấn Sa Pa có thể nhìn thấy thác Bạc trắng xóa vào những hôm trời quang và đây cũng là nguồn gốc tên gọi của thác. Từ trên khe núi cao, dòng nước ầm ầm đổ xuống, bọt tung trắng xoá như những đóa hoa vì vậy được người dân gọi là thác Bạc. Khu vực Thác Bạc là một trong những nơi tuyết rơi dày nhất tại Sa Pa, vào tháng 3 năm 2011, khu vực thác có tuyết phủ dày tới trên 10&nbsp;cm.

Trên đỉnh thác có một con đập nhỏ ngăn lại một phần nước để phục vụ cho sinh hoạt và có đường mòn dẫn lên (tuyến đường khó đi) phong cảnh và tầm nhìn tuyệt đẹp.

Khu du lịch Thác Bạc có hai đường lên xuống tách biệt, đường lên ở phía bên phải, đến lưng chừng thác, du khách sẽ đi qua một chiếc cầu để sang phần bên trái. Ở khu vực gần cầu Thác Bạc trên tuyến quốc lộ 4A có một số hàng quán bán đồ ăn và đồ lưu niệm. Tình trạng vứt rác thải bừa bãi của du khách và các hàng quán đã khiến cho môi trường khu lịch Thác Bạc không còn được trong sạch.

Có một trung tâm giống cá hồi nằm nằm dưới chân con dốc dẫn lên thác Bạc, nơi đây có tham vọng trở thành trạm nghiên cứu các đối tượng thủy sản nước lạnh lớn nhất cả nước. Cá hồi ở trung tâm được nuôi với nguồn nước dẫn từ thác Bạc về với hơn 1.000 mét ống dẫn nước.

## Hình ảnh

Tập tin:Thác Bạc.jpg|Phần trên Thác Bạc nhìn từ xa
Tập tin:Sapa04.JPG|Phần trên Thác Bạc vào mùa khô
Tập tin:Thacbac.jpg|Thác Bạc
Tập tin:Thacbac2.jpg|Thác Bạc
Tập tin:Thacbac3.jpg|Thác Bạc


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Thác Bạc

**Thác Bạc** có thể đề cập đến các thắng cảnh sau:
* **[[Thác Bạc (Sa Pa)]]** ở Sa Pa, tỉnh Lào Cai
* **[[Thác Bạc Tam Đảo]]** ở Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc
* **[[Thác Bạc Tú Sơn]]** ở xóm Củ xã Tú Sơn huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình

;Các thác có tên liên quan đến *bạc, trắng*
* **[[Thác Nà Noọc]]**, còn gọi là *thác Bạc*, ở chân đèo Áng Toòng phường Bắc Kạn, tỉnh Thái Nguyên
* **[[Thác Trắng Minh Long]]** ở thượng nguồn sông Phước Giang, gần *thôn Tịnh Đố* xã Thanh An huyện Minh Long tỉnh Quảng Ngãi

## Tham khảo
Bezlyudivka

**Bezlyudivka** (Безлюдівка) - là một làng nội ô, khu vực Kharkiv của Ukraina. Nó nằm trên sông Uda (lưu vực Seversky Donets), 3&nbsp;km về phía nam của Kharkov. Dân số của làng này là 9.693 người (năm 2001). Làng có nhà thờ Chính thống giáo, 2 trường học, 3 thư viện, bệnh viện, nhà trẻ, 3 sân vận động. Hồ Bezlyudovskiy là nơi vui chơi giải trí khu vực Kharkiv và cư dân của làng.

## Tham khảo
Bạch Đằng (xã)

**Bạch Đằng** là một xã thuộc tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Bạch Đằng có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp phường Thục Phán.
*Phía nam giáp xã Minh Khai và tỉnh Thái Nguyên.
*Phía đông giáp phường Tân Giang và xã Canh Tân.
*Phía tây giáp xã Minh Tâm và xã Tam Kim.

Xã có tuyến quốc lộ 3 và tỉnh lộ 209 chạy qua địa bàn với đèo Tài Hồ Sìn. Các nguồn nước mặt tại Bạch Đằng gồm có sông Hiến, suối Nà Ngòa và hồ Khuổi Lái. Một số ngọn núi trên địa bàn xã là Khuổi Bao, Khau Mười, Khau Lá, Khau Câu, Khau Quân, Ngảm Hoài, Phia Đim, Phia Hu.

## Lịch sử
Sau năm 1975, Bạch Đằng là một xã thuộc huyện Hòa An.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cao Bằng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Thịnh Vượng, Bình Dương và Bạch Đằng thành xã mới có tên gọi là **xã Bạch Đằng**.

## Chú thích

## Xem thêm
Nguyễn Huệ (xã)

**Nguyễn Huệ** là một xã thuộc tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Nguyễn Huệ có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp xã Hòa An và xã Quang Hán.
*Phía nam giáp xã Kim Đồng.
*Phía đông giáp xã Trà Lĩnh và xã Hạnh Phúc.
*Phía tây giáp phường Nùng Trí Cao và phường Tân Giang.

Xã Nguyễn Huệ có tuyến quốc lộ 3 chạy qua phần phía nam, trên tuyến có đèo Mã Phục là ranh giới với huyện Quảng Hòa.

Trên địa bàn xã có một số ngọn núi như: An Mạ, Đạy Mã, Lũng Đội, Lũng Xe, Lũng Sào, Thang Tả, Tình Ráo.

## Lịch sử
Địa bàn xã Nguyễn Huệ hiện nay trước đây vốn là hai xã Nguyễn Huệ và Trưng Vương thuộc huyện Hòa An.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Trưng Vương vào xã Nguyễn Huệ.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cao Bằng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Quang Trung, Ngũ Lão và Nguyễn Huệ thành xã mới có tên gọi là **xã Nguyễn Huệ**.

## Chú thích

## Xem thêm
Hankyoreh

**Hankyoreh** (Hangul: 한겨레) là một nhật báo ở Hàn Quốc. Tờ báo này được lập năm 1988 sau khi các cuộc thanh trừng khắp nơi loại bỏ các phóng viên bất đồng chính kiến, và đã được xem như một tờ báo thay thế các báo hiện hữu lúc đó vốn được xem là chịu ảnh hưởng quá mức bởi chính phủ độc tài thời điểm đó. Khi báo này mở cửa, nó tuyên bố là "tờ báo đầu tiên trên thế giới thực sự độc lập khỏi quyền lực chính trị và vốn lớn".

## Lịch sử
Tờ báo ban đầu được lập với tên gọi Hankyoreh Shinmun (Hangeul:한겨레 신문) vào ngày 15 tháng 5 năm 1988 bởi cựu phóng viên từ Dong-a Ilbo và Chosun Ilbo.Tại thời điểm đó, kiểm duyệt của chính phủ được tiến hành đối với mỗi phòng tin tức, nội dung báo gần như được Bộ văn hóa và Thông tin đọc nội dung cho báo viết, và các báo gần có các bài giống nhau trên mỗi trang. Hankyoreh dự định cung cấp một thay thế chủ nghĩa dân tộc, độc lập và tả khuynh cho các báo các báo theo xu thế chủ đạo được xem là thân kinh doanh, thân Mỹ một cách mù quáng, và chống lại thống nhất quốc gia. Để nhấn mạnh tinh thần ái quốc của nó và phá bỏ truyền thống, tờ Hankyoreh trở thành tờ nhật báo đầu tiên hoàn toàn từ bỏ sử dụng hanja và chỉ dùng hangul; tờ báo này chỉ sử dụng hạn chế chữ cái Latin và hạn chế sử dụng từ vay mượn. Nó cũng là tờ báo đầu tiên ở Triều Tiên in hàng chữ theo chiều ngang thay vì chiều dọc.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Need for Speed: The Run

***Need for Speed: The Run*** là một trò chơi điện tử đua xe, được phát triển bởi EA Black Box và phát hành bởi Electronic Arts. Đây là trò chơi thứ 18 trong loạt trò chơi đua xe nổi tiếng *[[Need for Speed]]*, được phát hành ở Bắc Mỹ vào ngày 15 tháng 11 năm 2011 và ở châu Âu vào ngày 18 tháng 11 năm 2011. Dành cho các hệ điều hành như Microsoft Windows, Play Station 3, Xbox 360, 3DS và Wii.

Trò chơi được miêu tả là xoay quanh những cuộc đua xuyên nước Mỹ, từ San Francisco đến New York. Đoạn đường của trò chơi dài đến 3000 dặm, dài gấp 3 lần trò chơi trước đó, Need for Speed: Hot Pursuit, khiến nó trở thành trò chơi lớn nhất của loạt *Need for Speed*.

**Need for Speed: The Run** là game có cốt truyện được đạo diễn bởi nhà đạo diễn nổi tiếng Michael Bay.

## Cách chơi
Trò chơi gồm các cuộc đua đầy tốc độ và nguy hiểm, kéo dài từ San Francisco đến New York, có những điểm dừng chân tại Las Vegas, Denver, Chicago,... làm cho trò chơi này là trò chơi đầu tiên trong loạt *Need for Speed* sử dụng những địa danh thật.

Trò chơi sử dụng chế độ sự kiện nhanh, cho phép người chơi ra khỏi xe và di chuyển bằng chân, lần đầu tiên trong lịch sử của Need for Speed.

Cảm giác lái xe của trò chơi được mô tả là "nằm đâu đó giữa Shift và Hot Pursuit", không mang tính arcade như Hot Pursuit cũng không mang tính giả lập như Shift. Những hư tổn của xe cũng sẽ xuất hiện. Không như *Hot Pursuit*, những chiếc xe trong trò chơi này có thể được độ và nâng cấp.

Trò chơi cho phép chơi trực tuyến lên đến 16 người chơi.

## Cốt truyện
Cốt truyện của trò chơi xoay quanh một nhân vật có tên Jackson "Jack" Rourke. Một tai nạn làm cho anh có dính líu với một tổ chức tội ác, anh bị truy nã và phải trốn chạy để sống sót. Dưới sự chỉ định của người đồng minh, Sam Harper, anh tham gia một sự kiện có tên "The Run", là cuộc đua dài 3000 dặm băng qua nước Mỹ, từ San Francisco đến New York.

**[[Nintendo 3DS|3DS]]:** Trong nền tảng này, cốt truyện cũng giống với trên. Nhân vật chính tên là Matt, anh cũng dính líu như nhân vật với cốt truyện trên và cũng là một trong những tay đua thí sinh tham gia sự kiện "The Run".

## Đón nhận

*Need for Speed: The Run* nhận được những đánh giá trái chiều. Đánh giá đầu tiên là từ GameInformer, đưa ra số điểm 7,8/10 và cho rằng, "*Need for Speed: The Run* không hẳn là một trò chơi tệ, nó chỉ không tận dụng được thời cơ của mình".

GameTrailers thì cho số điểm khá hơn, 8,4/10 và nói, "*Need for Speed: The Run* không được tốt lắm, mặc cho sự nổi tiếng thì nó vẫn có một cốt truyện cụt và có những thiết kế đồ họa khá là xấu. Mặc dù vậy nó vẫn vượt qua những khiếm khuyết và có những nét nổi bật trong cách lái cũng như chế độ trực tuyến khá đơn giản".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Evian Thonon Gaillard F.C.

**Evian Thonon Gaillard Football Club** (; thường được biết đến với tên **Evian TG** hay đơn giản là **Evian**) là một câu lạc bộ bóng đá Pháp đã giải thể có trụ sở tại Gaillard.

Evian T.G.F.C thành lập năm 2003 với tên *Football Croix-de-Savoie 74* và được quản lý dưới quyền hai huấn luyện viên. Sau đó khoảng 5 năm thì đổi tên.

Sân nhà của đội là Sân vận động Joseph-Moynat tại quê nhà của câu lạc bộ, nhưng mùa giải 2010-11 đã chuyển tới Sân vận động Công viên Thể thao gần Annecy.

Năm 2016, câu lạc bộ đã bị giải thể.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang chủ
Thác Cát Cát

**Thác Cát Cát** hay **thác Tiên Sa** là thác trên *suối Cát Cát* ở vùng đất bản Cát Cát xã Tả Van, tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Thác Cát Cát là một trong những thắng cảnh du lịch nổi tiếng tại thị xã Sa Pa. Thác cách trung tâm thị trấn Sa Pa cỡ 3&nbsp;km về phía tây. Hiện nay Khu du lịch Bản Cát Cát là điểm du lịch văn hóa vừa và du lịch sinh thái lý thú dành cho du khách và là điểm du lịch văn hóa cộng đồng vệ tinh của vùng du lịch Sa Pa.

Từ thập niên 1920 của thế kỷ 20, một nhà máy thủy điện trung tâm đã được hình thành cạnh thác Cát Cát và cho đến nay vẫn được vận hành tốt.

## Hình ảnh

Tập tin:Catcatfalls1.jpg
Tập tin:Tien Sa waterfall.jpg
Tập tin:Catcatfalls9.jpg
Tập tin:Catcatfalls4.jpg
Tập tin:Catcatfalls10.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Sân bay Krasnoyarsk Cheremshanka

**Sân bay Krasnoyarsk Cheremshanka** (tiếng Nga: Красноярский аэропорт Черемшанка) là một sân bay nội địa ở Krasnoyarsk Krai, nằm 23&nbsp;km về phía tây bắc của Krasnoyarsk. Sân bay Krasnoyarsk Cheremshanka là một trong những sân bay lớn tại thành phố Krasnojarsk. Được xây dựng từ năm 1988, nhà ga sân bay thiết kế có sức chứa 400 hành khách. 
Sân bay chủ yếu phục vụ các tuyến bay nội địa và vận chuyển công nhân làm việc tại giàn khoan Vankor và Nhà máy thủy điện Boguchanskaya. 
Từ năm 1982 nó còn là cơ sở của một đội máy bay trực thăng của dân phòng, với các máy bay Mil Mi-6 và Mil Mi-8. Bên cạnh đó dân phòng và sử dụng quân sự, sân bay được sử dụng cho các chuyến bay hành khách giao thông dân sự với các máy bay Antonov An-24 và Antonov An-26. Đây là trung tâm của hãng hàng không Katekavia. Sân bay thực tế tiếp giáp về phía đông sân bay quốc tế của thành phố, sân bay Yemelyanovo. Hai sân bay nằm cách nhau trong vòng 2 dặm.
## Hỏa hoạn
Ngày 19 tháng 12 năm 2011 một ngọn lửa đã bùng lên tại sân bay Cheremshanka đó đã phá hủy nhà ga và tháp điều khiển không lưu. Không có thương vong nào được báo cáo. Khoảng 100 nhân viên cứu hỏa và 38 xe chữa cháy đã được huy động tham gia chữa cháy. Ngọn lửa được dập tắt bốn tiếng sau khi thiêu rụi vùng diện tích 3.000 mét vuông. 
Không có báo cáo thương vong. Nguyên nhân vụ cháy được phỏng đoán là do chập điện. Nhà chức trách vẫn đang điều tra vụ việc.

## Tham khảo
Palanga

**Palanga** là một thành phố của Litva. Thành phố thuộc hạt Klaipėda. Thành phố được thành lập năm 1791. Dân số năm 2008 là 17.620 người. Đây là thành phố lớn thứ 21 của Litva.
Palanga là một thành phố nghỉ mát ven biển ở miền tây Litva, trên bờ biển Baltic, Là khu nghỉ mát mùa hè bận rộn nhất tại Litva và có những bãi biển cát (18&nbsp;km dài và rộng đến 300 m) và các cồn cát đẹp. Về chính thức Palanga có tư cách của một khu tự quản thành phố và bao gồm Šventoji, Nemirseta, Būtingė và các khu định cư khác, được coi như là một phần của thành phố Palanga.

Về giao thông, có không có tuyến đường sắt đến đô thị này (kết nối đường sắt gần nhất là ở Kretinga, thủ phủ của chính quyền khu tự quản huyện Kretinga). Sân bay quốc tế Palanga, lớn thứ ba tại Litva, cung cấp kết nối các chuyến bay đến Bắc Âu và Đức. Sân bay này nằm giữa Palanga và Šventoji, và nó xử lý các chuyến bay nhiều hơn trong mùa hè do tính chất khu nghỉ mát của thành phố.
## Tham khảo
Sóng xung kích

**Sóng xung kích** (tiếng Anh: *shock wave*) là một mặt gián đoạn lan truyền trong các môi trường vật chất (thường gặp trong môi trường chất lưu như môi trường chất khí, chất lỏng, plasma,...) mà khi đi qua mặt truyền sóng các thông số khí động, nhiệt động như mật độ, áp suất, nhiệt độ, vận tốc, entropy,... bị gián đoạn với các bước nhảy hữu hạn. Cần phân biệt sóng xung kích với các sóng xuất hiện từ các va chạm sinh ra. Trong trường hợp sau thì không phải bản thân các thông số khí động và nhiệt động gián đoạn trên mặt truyền sóng mà là đạo hàm của chúng bị gián đoạn.

## Các tính chất vĩ mô của sóng xung kích
### Nhiệt động lực học sóng xung kích
Từ cái nhìn vĩ mô sóng xung kích được xem xét như một mặt tưởng tượng mà trên đó các đại lượng nhiệt động lực học của môi trường (các thông số này về nguyên tắc là các hàm liên tục theo không gian) có các điểm kì dị có thể bỏ qua: bước nhảy hữu hạn. Khi đi qua mặt truyền sóng xung kích giá trị của áp suất, nhiệt độ, mật độ vật chất của môi trường, và cả vận tốc chuyển động của môi trường đối với mặt truyền sóng xung kích đều có sự đột biến. Tất cả các đại lượng này biến đổi không độc lập tuyến tính mà liên hệ bởi một đặc tính duy nhất của sóng xung kích - số Mach. Phương trình toán học liên hệ các đại lượng nhiệt động trước và sau mặt truyền sóng xung kích được gọi là hệ thức đẳng áp xung kích, hoặc là đẳng áp Hugoniot (Hu-gô-ni-ô).

Các sóng xung kích không mang tính chất cộng, tức là trạng thái nhiệt động của môi trường xuất hiện sau một sóng xung kích không thể nhận được bằng cách tổng hợp hai sóng xung kích có cường độ yếu hơn.

## Cấu trúc vi mô của sóng xung kích
Độ dày của sóng xung kích cường độ lớn thường vào khoảng độ dài bước nhảy tự do của phân tử khí (chính xác hơn là khoảng 10 lần độ dài bước nhảy tự do, và không thể nhỏ hơn 2 lần giá trị này; kết quả này được đưa ra bởi Chapman vào những năm đầu thập kỉ 50). Trong khí động lực học vĩ mô thì độ dài chuyển động tự do được xem là vô cùng nhỏ (xấp xỉ bằng không), các phương pháp khí động học đơn thuần không thể đem ứng dụng vào việc nghiên cứu cấu trúc của sóng xung kích với cường độ lớn.

Để phục vụ mục đích nghiên cứu lý thuyết về cấu trúc của sóng xung kích người ta thường sử dụng lý thuyết động học. Bài toán về cấu trúc của sóng xung kích không có lời giải giải thích, nhưng cũng có thể sử dụng các mô hình đã được đơn giản hóa. Một trong những mô hình đó là mô hình Tamm-Mott-Smith

## Vận tốc truyền sóng xung kích
Vận tốc truyền sóng xung kích trong môi trường cao hơn vận tốc âm thanh trong môi trường đó. Cường độ sóng càng lớn thì vận tốc truyền sóng càng cao. Cường độ của sóng xung kích được đánh giá dựa vào tỉ lệ giữa độ chênh lệch áp suất trước và sau mặt truyền sóng so với áp suất của môi trường 

(ptrước mặt sóng xung kích-psau mặt sóng xung kích)/(pmôi trường)

## Tham khảo
Mycena inclinata

***Mycena inclinata*** là một loài nấm trong họ Mycenaceae. Loài nấm này có mũ nấm màu nâu đỏ hình chuông lên đường kính đến 4,5&nbsp;cm. Thân mỏng cao đến 9&nbsp;cm (3,5 in), phần đầu mũ nấm màu trắng hoặc màu vàng-nâu nhưng dần ngã sang màu nâu đỏ ở gốc khi trưởng thành. Loài nấm này mọc ở châu Âu, Bắc Phi, Châu Á, Úc và Bắc Mỹ, nơi nó phát triển thành các nhóm nhỏ trên gốc các cây đổ, đặc biệt là gỗ sồi. Hai thứ của loài này đã được nhà nấm học người Anh E.J.H. Corner mô tả. Các loài nấm bề ngoài tương tự *M. inclinata* có thể bị nhầm lẫn gồm *[[Mycena galericulata|M.&nbsp;galericulata]]* và *[[Mycena maculata|M.&nbsp;maculata]]*.
## Phân loại
Được mô tả lần đầu dưới tên *Agaricus inclinatus* bởi nhà nấm học người Thụy Điển Elias Magnus Fries năm 1838, *M. inclinata* được chuyển thành tên như hiện nay vào năm 1872 bởi Lucien Quélet. *Mycena galericulata var. calopus* (được đặt tên bởi Karsten năm 1879), và *Agaricus galericulatus var. calopus* (được đặt tên bởi Fries vào năm 1873), là các tên đồng nghĩa.
## Hình ảnh

Tập tin:Mycena inclinata 60197.jpg
Tập tin:Mycena 60303.jpg
Tập tin:Mycena inclinata 12309.jpg
Tập tin:Fungi (5198460433).jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Kim Đồng (xã)

**Kim Đồng** là một xã thuộc tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Kim Đồng có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp phường Tân Giang và xã Nguyễn Huệ.
*Phía nam giáp xã Đông Khê.
*Phía đông giáp xã Hạnh Phúc và xã Thạch An.
*Phía tây giáp xã Canh Tân.

Trên địa bàn xã có một số ngọn núi như Cạm Ngần, Chón Tạc, Đông Đăm, Khuổi Đeng, Khuổi Ác, Khuổi Phung, Khuổi Xá, Pá Đâu. Kim Đồng có suối Nà Ngườm, suối Nà Luông và khuổi (suối) Lạng.

Quốc lộ 4A chạy qua địa bàn xã từ bắc xuống nam, trên tuyến đường có một số cầu như Nà Vai, Nặm Nàng, Nặm Nàng 1, Nặm Nàng 2.

## Lịch sử
Sau năm 1975, Kim Đồng là một xã thuộc huyện Thạch An.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cao Bằng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của cácxã Hồng Nam, Thái Cường và Kim Đồng thành xã mới có tên gọi là **xã Kim Đồng**.

## Chú thích

## Xem thêm
Minh Khai

**Minh Khai** là một xã thuộc tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Minh Khai có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp xã Bạch Đằng và xã Canh Tân.
*Phía nam và phía tây giáp tỉnh Thái Nguyên.
*Phía đông giáp tỉnh Lạng Sơn.

Trên địa bàn xã có một số ngọn núi như khau Dáy, khau Động, Khuổi Bải, khau Lỉn, Mây Mẹo, khau Mực, Cạm Tén, Bioóc Lương, Pích Ca, khau Tầu, khau Siểm. Xã có tỉnh lộ 209 chạy qua địa bàn từ bắc xuống nam. Ngoài sông Minh Khai, xã Minh Khai còn có hai suối là nậm Nặm Cung và nậm Nặm Tàn.

## Lịch sử
Sau năm 1975, Minh Khai là một xã thuộc huyện Thạch An.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cao Bằng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Quang Trọng và xã Minh Khai thành xã mới có tên gọi là **xã Minh Khai**.

## Chú thích

## Xem thêm
Zarechny, tỉnh Penza

**Zarechny** (), gọi là **Penza-19** () giai đoạn 1962–1992 là một thành phố đóng cửa Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Penza Oblast. Thành phố có dân số 62.970 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 257 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:  
Nó được thành lập vào năm 1958 trên lãnh thổ huyện thành phố Zarechny của Pensa. Nó đã được đóng cửa và đặt tên là Penza-19 vào năm 1962 và đổi tên thành Zarechny vào năm 1992.
Đơn vị sử dụng lao động chính của Zarechny Rosatom và một ngành công nghiệp chủ yếu là sản xuất của các thành phần vũ khí hạt nhân. Các ngành công nghiệp khác bao gồm điện tử và phần mềm.
## Tham khảo
Độc Lập (xã)

**Độc Lập** là một xã thuộc tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Độc Lập có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp xã Đoài Dương.
*Phía nam giáp xã Bế Văn Đàn.
*Phía đông giáp xã Vinh Quý.
*Phía tây giáp xã Quảng Uyên.

Trên địa bàn xã Độc Lập có một số ngọn núi như: Bo Săm, Khau Kheo, Lũng Lạn, Nả, Nhà Làng, Pò Cáy, Roỏng Loỏng; có sông Bắc Vọng chảy qua và hồ Khưa Luông. Thủy điện Nà Tẩư nằm trên địa phận của xã.

Tỉnh lộ 207 chạy qua xã Độc Lập theo hướng đông - tây, trên tuyến có cầu Ngườm Đẳn.

## Lịch sử
Địa bàn xã Độc Lập hiện nay trước đây vốn là hai xã Độc Lập và Bình Lăng thuộc huyện Quảng Uyên.

Ngày 20 tháng 10 năm 1964, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định 273-NV. Theo đó, tách 7 xóm: Na Leng, Khung Lung, Sóc Lạn, Nưa Thơm, Nà Sang, Nà Đơư, Bản Nưa của xã Độc Lập và xóm Ná Chá thuộc xã Đoài Dương, huyện Trùng Khánh để thành lập xã Bình Lăng thuộc huyện Quảng Uyên.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Bình Lăng vào xã Độc Lập.

Ngày 1 tháng 3 năm 2020, huyện Quảng Uyên giải thể để tái lập huyện Quảng Hòa. Xã Độc Lập thuộc huyện Quảng Hòa như hiện nay.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cao Bằng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Quảng Hưng, Cai Bộ và Độc Lập thành xã mới có tên gọi là **xã Độc Lập**.

## Chú thích

## Xem thêm
Rossosh

**Rossosh** (tiếng Nga: Россошь) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Voronezh Oblast. Đây là trung tâm hành chính huyện Rossoshansky. Thành phố có dân số 62.923 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 259 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ: 

## Tham khảo
Mực nang vân hổ

**Mực nang vân hổ** (***Sepia pharaonis***) là loài mực nang lớn, với chiều dài đạt 42&nbsp;cm và nặng 5&nbsp;kg. Khi được nuôi trong phòng thí nghiệm, con đực đạt kích cỡ tối đa 16,2&nbsp;cm và con cái đạt 15,5&nbsp;cm.

## Sinh thái

Mực nang vân hổ là loài bản địa ít nhất là tại Ấn Độ Dương, gồm cả biển Đỏ và vịnh Péc xích. Loài mực này thường cư trú ở độ sâu 130 m. Chúng đi săn vào ban đêm, bơi đến khu vực cạn hơn có nhiều cá nhỏ, cua và đôi khi mực nang khác.

## Hình ảnh

Tập tin:PharoahCuttlefish-HeadOnView-MonteraryAquarium-April2-07.png
Tập tin:PharoahCuttlefish-SideView-MonteraryAquarium-April2-07.png


## Chú thích

## Liên kết ngoài
Sepia

***Sepia*** là một chi mực nang trong họ Sepiidae bao gồm các loài thông thường được biết đến nhiều nhất.
## Phân loài

*Chi ***Sepia***
**Phân chi không xác định
***? *[[Sepia bartletti]]*
***? *[[Sepia baxteri]]* *
***? *[[Sepia dannevigi]]* *
***? *[[Sepia elliptica]]*
****[[Sepia filibrachia]]*
****[[Sepia mira]]*
****[[Sepia plana]]*
****[[Sepia senta]]*
****[[Sepia subplana]]*
***? *[[Sepia whitleyana]]*
**Phân chi *Acanthosepion*
****[[Sepia aculeata]]*
****[[Sepia brevimana]]*
****[[Sepia esculenta]]*
****[[Sepia lycidas]]*
****[[Sepia prashadi]]*
****[[Sepia recurvirostra]]*
****[[Sepia savignyi]]*
****[[Sepia smithi]]*
****[[Sepia stellifera]]*
****[[Sepia thurstoni]]*
****[[Sepia vecchioni]]*
****[[Sepia zanzibarica]]*
**Phân chi *Anomalosepia*
****[[Sepia australis]]*
****[[Sepia omani]]*
****[[Sepia sulcata]]*
**Subgenus *Doratosepion*
****[[Sepia adami]]*
****[[Sepia andreana]]*
****[[Sepia appellofi]]*
****[[Sepia arabica]]*
****[[Sepia aureomaculata]]*
****[[Sepia bathyalis]]*
****[[Sepia bidhaia]]*
****[[Sepia braggi]]*
****[[Sepia burnupi]]*
****[[Sepia carinata]]*
****[[Sepia confusa]]*
****[[Sepia cottoni]]*
****[[Sepia elongata]]*
****[[Sepia erostrata]]*
****[[Sepia foliopeza]]*
****[[Sepia incerta]]*
****[[Sepia ivanovi]]*
****[[Sepia joubini]]*
****[[Sepia kiensis]]* *
****[[Sepia kobiensis]]*
****[[Sepia koilados]]*
****[[Sepia limata]]*
****[[Sepia longipes]]*
****[[Sepia lorigera]]*
****[[Sepia mascarensis]]*
****[[Sepia mirabilis]]*
****[[Sepia murrayi]]*
****[[Sepia pardex]]*
****[[Sepia peterseni]]*
****[[Sepia rhoda]]*
****[[Sepia saya]]*
****[[Sepia sewelli]]*
****[[Sepia sokotriensis]]*
****[[Sepia subtenuipes]]*
****[[Sepia tala]]*
****[[Sepia tanybracheia]]*
****[[Sepia tenuipes]]*
****[[Sepia tokioensis]]*
****[[Sepia trygonina]]*
****[[Sepia vercoi]]*
****[[Sepia vietnamica]]*
**Phân chi *Hemisepius*
****[[Sepia dubia]]*
****[[Sepia faurei]]*
****[[Sepia pulchra]]*
****[[Sepia robsoni]]*
****[[Sepia typica]]*
**Phân chi *Rhombosepion*
****[[Sepia acuminata]]*
****[[Sepia cultrata]]*
****[[Sepia elegans]]*
****[[Sepia hedleyi]]*
****[[Sepia hieronis]]*
****[[Sepia madokai]]*
***? *[[Sepia opipara]]*
****[[Sepia orbignyana]]*
****[[Sepia reesi]]*
****[[Sepia rex]]*
****[[Sepia vossi]]*
**Phân chi *Sepia*
****[[Sepia angulata]]* *
****[[Sepia apama]]*
****[[Sepia bandensis]]*
****[[Sepia bertheloti]]*
****[[Sepia chirotrema]]*
****[[Sepia dollfusi]]*
****[[Sepia elobyana]]*
****[[Sepia gibba]]*
****[[Sepia hierredda]]*
****[[Sepia insignis]]*
****[[Sepia irvingi]]*
****[[Sepia latimanus]]*
****[[Sepia mestus]]*
****[[Sepia novaehollandiae]]*
****[[Sepia officinalis]]*
****[[Sepia papillata]]*
****[[Sepia papuensis]]*
****[[Mực nang vân hổ|Sepia pharaonis]]*, mực nang vân hồ
****[[Sepia plangon]]*
****[[Sepia plathyconchalis]]*
****[[Sepia ramani]]*
****[[Sepia rozella]]*
****[[Sepia simoniana]]*
****[[Sepia tuberculata]]*
****[[Sepia vermiculata]]*
## Chú thích

 
## Tham khảo

* 
* 

*Tree of Life web project: ''Sepia''
(24832) 1995 SU5

**(24832) 1995 SU<sub>5</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 25 tháng 9 năm 1995.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

## Tham khảo
(7606) 1995 SV2

**(7606) 1995 SV<sub>2</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 20 tháng 9 năm 1995.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

## Tham khảo
(7712) 1995 TB1

**(7712) 1995 TB<sub>1</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 12 tháng 10 năm 1995.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

## Tham khảo
(8899) 1995 SX29

**(8899) 1995 SX<sub>29</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 22 tháng 9 năm 1995.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

## Tham khảo
(8917) 1996 EU2

**(8917) 1996 EU<sub>2</sub>** là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính, có đường kính khoảng . Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 9 tháng 3 năm 1996.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

## Tham khảo
(8219) 1996 JL

**(8219) 1996 JL** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught và Takuo Kojima ở YGCO Chiyoda Station ở Nhật Bản ngày 10 tháng 5 năm 1996.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

## Tham khảo
(31044) 1996 NY

**(31044) 1996 NY** là một asteroid-belt hành tinh dạng nhỏ. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 11 tháng 7 năm 1996.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 31001–32000

## Tham khảo
(120640) 1996 PN

**(120640) 1996 PN** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught và Jack B. Child ở Macquarie, Lãnh thổ Thủ đô Úc, Australia, ngày 9 tháng 8 năm 1996.

## Xem thêm
* Danh sách các tiểu hành tinh: 120001–121000

## Tham khảo
(23624) 1996 UX3

**(23624) 1996 UX<sub>3</sub>** là một thiên thể Troia của Sao Mộc, nằm ở điểm . Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 29 tháng 10 năm 1996.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 23001–24000

## Tham khảo
(65836) 1996 XS15

**(65836) 1996 XS<sub>15</sub>** là một tiểu hành tinh nằm ở rìa trong của vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 10 tháng 12 năm 1996.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 65001–66000

## Tham khảo
(8938) 1997 AF21

**(8938) 1997 AF<sub>21</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 9 tháng 1 năm 1997.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

## Tham khảo
(18552) 1997 AM21

**(18552) 1997 AM<sub>21</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 13 tháng 1 năm 1997.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 18001–19000

## Tham khảo
(9901) 1997 NV

**(9901) 1991 NV** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó quay quanh Mặt Trời mỗi 3.60 năm.

Được phát hiện tại Đài thiên văn Kleť ngày 1 tháng 7 năm 1997, tên chỉ định của nó là "1997 NV". Nó là tiểu hành tinh thứ 376 được phát hiện tại Đài thiên văn Kleť.

## Tham khảo
(148009) 1997 NW

**(148009) 1997 NW** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Atsushi Sugie ở Dynic Astronomical Observatory Nhật Bản, ngày 3 tháng 7 năm 1997.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 148001–149000

## Tham khảo
(13683) 1997 PV3

**(13683) 1997 PV<sub>3</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 8 tháng 8 năm 1997.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

## Tham khảo
(9989) 1997 SG16

**** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó bay quanh Mặt Trời theo chu kỳ 4.82 năm.

Discovered bởi Nobuhiro Kawasato ngày 27 tháng 9 năm 1997, Tên chỉ định của nó là .

## Tham khảo
(9990) 1997 SO17

**** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó bay quanh Mặt Trời theo chu kỳ 4.76 năm.

Nó được phát hiện bởi Tomimaru Okuni ngày 30 tháng 9 năm 1997 và given the tên chỉ định .

## Tham khảo
(16913) 1998 EK9

**(16913) 1998 EK<sub>9</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính, có đường kính khoảng . Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 11 tháng 3 năm 1998.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

## Tham khảo
(74415) 1999 AR9

**(74415) 1999 AR<sub>9</sub>** là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 10 tháng 1 năm 1999.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 74001–75000

## Tham khảo
(35684) 1999 BO5

**(35684) 1999 BO<sub>5</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 16 tháng 1 năm 1999.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 35001–36000

## Tham khảo
(171521) 1999 CH3

**(171521) 1999 CH<sub>3</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 7 tháng 2 năm 1999.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 171001–172000

## Tham khảo
(31543) 1999 DM5

**(31543) 1999 DM<sub>5</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 17 tháng 2 năm 1999.

## Xem thêm
*Danh sách các tiểu hành tinh: 31001–32000

## Tham khảo
(29877) 1999 GL17

**(29877) 1999 GL<sub>17</sub>** là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện ngày 25 tháng 4 năm 1999 bởi LINEAR.

## Xem thêm
* Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

## Tham khảo
(29878) 1999 GY19

**(29878) 1999 GY<sub>19</sub>** là mộtn asteroid ở hệ Mặt Trời's vành đai tiểu hành tinh. Nó được phát hiện ngày 25 tháng 4 năm 1999 by a LINEAR.

## Xem thêm
* Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

## Sources