open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đại dương Rheic

**Đại dương Rheic** là một đại dương trong đại Cổ sinh, nằm giữa:
* Ở phía bắc là lục địa Baltica (ngày nay là miền bắc châu Âu) và một loạt các địa thể bị tách ra từ Gondwana, bao gồm cả Avalonia, ngày nay là miền nam châu Âu.
* Ở phía nam là siêu lục địa cổ khổng lồ Gondwana, hoặc từ kỷ Silur trở đi là các địa thể Hun bị tách ra từ Gondwana.

Tất cả bắt đầu với một đường nứt, tương tự như đường nứt lớn Đông Phi ngày nay. Đường nứt này có lẽ đến từ sống núi ngầm giữa đại dương của đại dương Proto-Tethys. Do tiểu lục địa này trôi dạt ra xa khỏi Gondwana, một sống núi ngầm giữa đại dương đã hình thành giữa chúng, buộc Avalonia phải tiến ngang qua đại dương Iapetus đang già đi, điều này diễn ra ở nửa đầu của Trung Ordovic (470-460 Ma). Trong phần lớn thời gian của Hậu Ordovic, đại dương Rheic dường như đã mở rộng ra nhanh tương đương như dốc Đông Thái Dương ngày nay (khoảng 17&nbsp;cm/năm). Khi Baltica và Laurentia va chạm với nhau vào Hậu Ordovic để tạo ra siêu lục địa Euramerica thì đại dương Rheic đã mở rộng đến mức thay thế gần như hết toàn bộ đại dương Iapetus mà khi đó đã thu hẹp đến mức chỉ còn là một eo biển nhỏ nằm giữa Avalonia và Laurentia. Bề rộng tối đa của nó là không rõ nhưng ít nhất cũng trên 1.000&nbsp;km. Đại dương Rheic bắt đầu khép lại trong kỷ Devon, khi siêu lục địa Gondwana trôi dạt về hướng Euramerica. Vào Hậu Devon, đại dương Rheic trở thành một đại dương hẹp nằm giữa Gondwana và Euramerica. Vào Tiền Than đá (thế Mississippi, khoảng 350 Ma), phần phía đông của đại dương Rheic đã khép lại, do sự va chạm của khu vực ngày nay là miền đông Hoa Kỳ với châu Phi. Muộn hơn, Nam Mỹ va chạm với miền nam Hoa Kỳ, khép lại toàn bộ đại dương này. Các va chạm này tạo ra các kiến tạo sơn như Ouachita-Allegheny-Variscia.

## Tên gọi
Đại dương nằm giữa Baltica và Laurentia được đặt tên theo thần Iapetus, trong thần thoại Hy Lạp, cha của Atlas, giống như đại dương Iapetus là tiền nhiệm của Đại Tây Dương (Atlantic). Đại dương nằm giữa Gondwana và Baltica được đặt tên là Rheic theo đề xuất năm 1972 của Stuart W. McKerrow và Alfred M. Ziegler, các tác giả không nói rõ tại sao lại đề xuất như vậy, nhưng do hai đề xuất khác trong tác phẩm này, "Pleionic Ocean" và "Theic Ocean" được cho là lấy theo tên gọi của các vị thần Hy Lạp (Pleione, Theia) nên có lẽ là đại dương này cũng được đặt theo tên của nữ thần Rhea, em gái của Iapetus.
## Tham khảo

* W. Stuart McKerrow và Alfred M. Ziegler: *Palaeozoic Oceans.* Nature Physical Sciences, 240: 92-94, London 1972 
* Ulf Linnemann, R. Damian Nance, Petr Kraft và Gernot Zulauf (chủ biên): *The Evolution of the Rheic Ocean: From Avalonian-Cadomian Active Margin to Alleghenian-Variscan collision.* The Geological Society of America Special Paper, 423: 1-630, Boulder, Colorado 2007 
## Liên kết ngoài
* Website của PALEOMAP Project
** Địa cầu cổ Trung Silur chỉ ra sự mở rộng của đại dương Rheic
** Địa cầu cổ Tiền Than đá chỉ ra sự gần như biến mất của đại dương Rheic
Mác Đức

**Mác Đức** hay **Đức mã**, tức **Deutsche Mark** là đơn vị tiền tệ chính thức của Tây Đức và kể từ năm 1990, là đơn vị tiền tệ chính thức của nước Đức thống nhất. Đồng mác Đức được phát hành lần đầu vào năm 1948 dưới thời kỳ Đồng minh chiếm đóng để thay thế đồng Reichsmark. Trong suốt thời gian từ năm 1948 đến cuối năm 2001, cho đến khi đồng Euro được lưu hành bằng tiền mặt vào đầu năm 2002, thì mác Đức là tiền tệ chính thức của Cộng hòa Liên bang Đức. Mác Đức ở hai dạng giấy bạc và tiền xu tiếp tục được lưu hành cho đến ngày 28 tháng 2 năm 2002 mới hết được lưu hành trên thị trường.

Ngân hàng Trung ương Đức (*Deutsche Bundesbank*) và mọi chi nhánh toàn cầu vẫn nhận đồng mác Đức vô hạn định.

Ngày 31 tháng 12 năm 1998, Ngân hàng Trung ương Âu Châu (*European Central Bank, ECB*) ấn định tỷ giá hối đoái vĩnh viễn giữa đồng mác Đức và đồng Euro là 1,95583 DM = 1 Euro. Đầu năm 1999, đồng Euro trở thành đồng tiền chính thức ở Eurozone (lúc đó là 11 nước), đồng mác Đức vẫn được dùng song song để trả tiền mặt.

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2014 theo công bố của Deutsche Bundesbank (Ngân hàng Liên bang Đức) vẫn còn 6,13&nbsp;tỷ&nbsp;DM tiền giấy và 6,81&nbsp;tỷ&nbsp;DM tiền xu (tổng cộng: 12,94&nbsp;tỷ&nbsp;DM) chưa đổi, Đó là 5,29 % số tiền trên thị trường vào năm 2000, 244,8&nbsp;tỷ&nbsp;DM.

Một mác Đức được chia thành 100 *Pfennig*.

## Chú thích
Tân Dân (định hướng)

**Tân Dân** có thể là một trong số các địa danh sau:

### [[Việt Nam]]
* Phường Tân Dân, tỉnh Thanh Hóa

; Địa danh cũ
* Phường Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
* Phường Tân Dân (thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương); nay là một phần phường Lê Đại Hành, thành phố Hải Phòng
* Phường Tân Dân (thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương); nay là một phần phường Nhị Chiểu, thành phố Hải Phòng
* Phường Tân Dân (thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa); nay là một phần phường Tân Dân mới
* Thị trấn Tân Dân (huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang), sau là một phần thị trấn Tân An (huyện Yên Dũng); nay là một phần phường Tân An, tỉnh Bắc Ninh.
* Xã Tân Dân (huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội); nay là một phần xã Chuyên Mỹ
* Xã Tân Dân (huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội); nay là một phần xã Kim Anh
* Xã Tân Dân (huyện An Lão, thành phố Hải Phòng); nay là một phần xã An Lão
* Xã Tân Dân, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
* Xã Tân Dân (huyện Đầm Dơi), tỉnh Cà Mau); nay là một phần của xã Đầm Dơi
* Xã Tân Dân, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh
* Xã cũ Tân Dân thuộc huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình; nay là một phần xã Tân Thành cùng huyện.
* Xã Tân Dân, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

### [[Trung Quốc]]
* Thành phố cấp huyện Tân Dân thuộc thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh.
Wat Phra That Doi Chom Thong

**Wat Phra That Doi Chom Thong** (tiếng Thái: **วัดพระธาตุดอยจอมทอง**, phiên âm: Vát Bơ-la Thát Đoi Chom Thong) là một tu viện Phật giáo ở thành phố Chiang Rai, Thái Lan. Nó được xem là kiểu mẫu của kiểu kiến trúc xây dựng tháp mạ vàng ở vùng Chiang Rai. Phra That Doi Chom Thong này trở thành một nơi linh thiêng và được nhân dân tôn sùng. Tương truyền nó được xây dựng vào năm 1920 khi vua Mengrai đến đây.

## Hình ảnh

File:SaDuMuangChiangRai.jpg|Sadu Mueang tại Doi Chom Thong, Chiang Rai
File:Buddha images in Ubosoth of Wat Phratat Jomthong.jpg|Tượng phật chính "Viharn" hoặc Đại điện
File:SanPhraJao.jpg|San Phra Jao at Chom Thong, Chiang Rai


## Tham khảo
Thợ săn ảnh

**Thợ săn ảnh** hay **paparazzi** là số nhiều của từ **paparazzo** để chỉ những người chụp ảnh chuyên nghiệp, chuyên săn ảnh của những người nổi tiếng (các ca sĩ, diễn viên...), thường là chụp lén (không xin phép, không được sự đồng ý) khi họ đang có những hoạt động công cộng hoặc riêng tư. Các hãng thông tấn thường dùng từ này với nghĩa rộng hơn để mô tả các nhiếp ảnh gia chụp ảnh những người nổi tiếng.

## Nguồn gốc tên gọi

Từ paparazzi đã được du nhập từ bộ phim có tựa *La dolce vita* năm 1960 do Federico Fellini đạo diễn. Một trong những nhân vật trong phim này là một nhiếp ảnh gia có tên là Paparazzo (do Walter Santesso đóng), làm việc cho một hãng thông tấn. Trong cuốn sách *Word and Phrase Origins*, Robert Hendrickson đã viết rằng Fellini lấy tên này từ một phương ngữ tiếng Ý mô tả một tiếng động đặc biệt khó chịu của một con ruồi đang vo ve. Trong thời gian học phổ thông, Fellini đã nhớ đến một cậu bé có biệt danh là "Paparazzi" (con ruồi) do cậu bé này nói nhanh và cử động không ngớt, một tên gọi sau này Fellini đã đặt cho nhân vật hư cấu trong *La dolce vita*.

## Quan niệm hiện đại về paparazzi
Phần lớn (nhưng không phải toàn bộ) các paparazzi đều gây khó chịu cho người bị chụp ảnh, vì các bức ảnh chụp được có thể sử dụng để xâm hại đến danh dự, công việc của họ.

## Yêu cầu nghề nghiệp
Các paparazzi thường sử dụng các máy ảnh có ống kính độ zoom lớn, tốc độ chụp hình nhanh.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Bắc Cực (lục địa)

**Bắc Cực** (tiếng Anh: Arctica) là một lục địa cổ được hình thành khoảng 2,5 tỷ năm trước trong đại Tân Thái Cổ. Nó bao gồm các khiên Canada và Siberia, và hiện nay nằm gần đúng trên vùng Bắc cực xung quanh cực Bắc hiện tại. Lục địa Bắc Cực hợp nhất với các lục địa Atlantica và Nena khoảng 1 tỷ năm trước (đầu đại Tân Nguyên Sinh) để tạo ra siêu lục địa Rodinia.

## Xem thêm
*Danh sách các siêu lục địa

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*In the beginning, there was Ur
Giải thưởng MTV châu Á

**Giải thưởng MTV châu Á** (tiếng Anh: MTV Asia Awards) là một giải thưởng ca nhạc của kênh MTV châu Á được trao hàng năm bắt đầu từ năm 2002 (giải không tổ chức năm 2007). Đây là giải thưởng dành cho các nghệ sĩ châu Á và quốc tế về lĩnh vực điện ảnh, thời trang, âm nhạc.

## Thông tin chung

## Các giải thưởng
### Nghệ sĩ được yêu thích khu vực châu Á

### Các giải thưởng quốc tế
#### Nghệ sĩ quốc tế được yêu thích nhất tại châu Á
Từ năm 2002 - 2006, giải có các mục riêng dành cho nam và nữ. Đến năm 2008, được thay bằng giải "Nghệ sĩ quốc tế được yêu thích nhất tại châu Á"
* 2008: Linkin Park
**Nam nghệ sĩ được yêu thích nhất**

**Nữ nghệ sĩ được yêu thích nhất**

#### Ban nhạc được yêu thích nhất
;Ban nhạc rock được yêu thích nhất

;Ban nhạc pop được yêu thích nhất

#### Video được yêu thích nhất

#### Các giải khác
;The Innovation Award
* 2008: Radiohead

;Ca sĩ mới nổi bật nhất

 
**Best Hook-up**(2008)
* 2008: Apologize - OneRepublic ft. Timbaland

**Bring Da House Down**(2008)
* 2008: Muse - Muse Asia Tour

## Các giải thưởng đặc biệt

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ của MTV Asia Awards
Siberia (lục địa)

**Siberia** là một nền (vùng im lìm) nằm tại tâm của khu vực Siberia của Nga ngày nay. Siberia hay **"Angaraland"** (hoặc đơn giản hơn là *Angara*) ngày nay chính là Cao nguyên Trung Siberia. Nó là một nền địa chất cực kỳ cổ, đã hình thành ra một lục địa độc lập từ trước kỷ Permi

## Lịch sử theo trật tự thời gian
* Liên đại Nguyên sinh
** Đại Cổ Nguyên sinh
*** ~2,5 tỷ năm trước (kỷ Sideros), Siberia là một phần của lục địa Arctica, cùng với khiên Canada
** Đại Trung Nguyên sinh
*** ~1,1 tỷ năm trước (kỷ Stenos), Siberia trở thành một phần của siêu lục địa lớn, gọi là Rodinia.
** Đại Tân Nguyên sinh
*** ~750 triệu năm trước (kỷ Cryogen), Rodinia vỡ ra và Siberia trở thành một phần của siêu lục địa nhỏ, gọi là Protolaurasia.
*** ~600 triệu năm trước (kỷ Ediacara), Protolaurasia trở thành một phần của siêu lục địa lớn phía nam, gọi là Pannotia.
*** ~550 triệu năm trước (kỷ Ediacara), Pannotia vỡ ra và Protolaurasia chia tách để tạo ra các lục địa gọi là Laurentia, Baltica và Siberia.
* Liên đại Hiển sinh
** Đại Cổ sinh
*** ~Kỷ Cambri, Siberia là một lục địa độc lập.
*** ~Kỷ Than đá, Siberia va chạm với một lục địa nhỏ là Kazakhstania.
*** ~Kỷ Permi, Siberia và Kazakhstania va chạm với Baltica, hoàn thiện sự tạo thành của siêu lục địa Pangaea.
** Đại Trung sinh
*** ~Kỷ Jura, Pangaea chia tách thành hai siêu lục địa nhỏ, gọi là Gondwana và Laurasia.
*** ~Kỷ Creta, Laurasia dần dần chia tách thành hai lục địa gọi là Bắc Mỹ và Á Âu.
** Đại Tân sinh
*** ~Thế Eocen, tiểu lục địa Ấn Độ va chạm với châu Á, sinh ra dãy núi Himalaya.
*** ~Ngày nay, Siberia là một phần của châu Á đại lục, một bộ phận cấu thành của đại lục Á-Âu.
* ~250 triệu năm tới, Siberia có thể nằm trong khu vực cận nhiệt đới và là một phần của siêu lục địa mới, gọi là Pangaea Ultima.
* ~400 triệu năm tới, Pangaea Ultima có thể lại chia tách, nhưng Siberia vẫn có thể gắn liền với đại lục Á-Âu.

## Liên kết ngoài
* Lịch sử châu Á – Trang chi tiết về lịch sử địa chất Siberia cũng như các phần khác của châu Á.
Hải chiến Awa

diễn ra ngày 28 tháng 1 1868 trong cuộc Chiến tranh Boshin ở Nhật Bản, ở vùng vịnh Awa gần Osaka. Các tàu tham gia vào trận đánh của Mạc phủ Tokugawa và các thuyền của Satsuma trung thành với triều đình ở Kyoto, trận đánh là trận hải chiến thứ hai của trong lịch sử Nhật Bản giữa các lực lượng hải quân hiện đại (sau Hải chiến Shimonoseki năm 1863). Enomoto Takeaki lãnh đạo hải quân Shogun chiến thắng tại Awa, một trong những thành công hiếm hoi của quân Tokugawa trong chiến tranh Boshin.

## Tóm tắt
Trận đánh, giữa tàu chiến của phiên Satsuma và Mạc phủ Tokugawa là trận hải chiến đầu tiên của Nhật Bản giữa hai hải quân hiện đại. Nó diễn ra một ngày sau Trận Toba-Fushimi mà quân Shogun thua trận trước quân triều đình. Tuy vậy, hải chiến Awa lại là một chiến thắng của nhà Tokugawa.

Phiên Satsuma chuẩn bị điều quân về Kasgoshima trên hai tàu vận tải, chiếc  và , được tàu chiến Satsuma ''Kasuga'' hộ tống đậu tại cảng Hyōgo. Hải quân Shogun dưới quyền chỉ huy Enomoto Takeaki ở gần đó với tàu ''Kaiyō　Maru'' là chủ lực hạm, và đã trợ giúp trận Toba-Fushimi từ trên biển. Hạm đội của Enomoto di chuyển chặn đường rút lui của tàu Satsuma.

Ngày 28 tháng 1, vào lúc sáng sớm, các tàu Satsuma rời cảng Hyōgo. *Heiun* đi qua eo biển Akashi, và *Kasuga* đi về phía Nam với *Hoho* tới eo biển Kien (紀淡) (Kỷ Đạm). *Kaiyō Maru* đuổi theo và chuẩn bị chiến đấu. Ở khoảng cách 1.200-2.500m, *Kaiyō Maru* bắn 25 phát vào 2 tàu Satsuma, và *Kasuga* đáp trả bằng 18 biên đạn, cả hai bên đều không bị thiệt hại nghiêm trọng. Tuy vậy, khi thêm nhiều tàu Mạc phủ đến nơi (''Banryū'' và *Hazuru*), *Kasuga* tháo chạy khỏi trận đánh, và nhanh hơn *Kaiyō Maru*, chạy được đến Kagoshima. Không thể chạy thoát, *Hoho* bị mắc cạn tại  và bị thủy thủ đoàn phá hủy. Nhìn tàu *Hoho* bốc cháy, Enomoto thể hiện sự khâm phục với tinh thần chiến đấu của đối thủ: .

Thủy sư Đô đốc tương lai của Hải quân Đế quốc Nhật Bản Togo Heihachiro là một pháo thủ trên tàu *Kasuga* trong trận đánh này.

## Tham khảo

*
*
Tata Young

**Tata Young** (tên khai sinh: Amita Marie Young, tiếng Thái: อมิตา มารี ยัง, sinh ngày 14 tháng 12 năm 1980 tại Thái Lan) là một ca sĩ, người mẫu và diễn viên người Mỹ gốc Thái. Sau khi trở thành một siêu sao của Thái Lan khi còn rất trẻ, cô đã trở thành một ca sĩ thành công và nổi tiếng thế giới với album tiếng Anh đầu tiên của mình *[[I Believe]]* phát hành vào năm 2004.

## Âm nhạc

### Album

* 1995 - *Amita Tata Young*
* 1997 - *Amazing TATA*
* 2001 - *Tata Young*
* 2003 - *Real TT*
* 2004 - *[[I Believe (Tata Young album)|I Believe]]* (English)
* 2005 - *[[Dangerous TATA]]*
* 2006 - *[[Temperature Rising (album)|Temperature Rising]]* (English)
* 2008 - *[[One Love (Tata Young album)|One Love]]*
* 2009 - *[[Ready for Love (album)|Ready for Love]]* (English)

### Đĩa đơn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web chủ 
*TATA2YOU.net 
*Fan Club 
*TATAYOUNGWORLD.com
Mạc Văn Úy

**Karen Joy Morris** (sinh ngày 2 tháng 6 năm 1970), hay còn được biết đến với nghệ danh **Mạc Văn Úy**, là một nữ ca sĩ kiêm diễn viên người Hồng Kông đã 2 lần đoạt giải Golden Melody Award.

## Tiểu sử
Mạc Văn Úy là em gái của nhà văn kiêm nhà sản xuất Trevor Morris và là cháu nội của Alfred Morris, hiệu trưởng đầu tiên của trường King's College, Hong Kong. Cha cô là người lai Trung Quốc và xứ Wales còn mẹ cô mang nửa dòng máu Trung Quốc, 1/4 người Iran, 1/4 là người Đức.

Mạc Văn Úy theo học trường nữ sinh Diocesan Girls' School ở Hồng Kông từ bậc tiểu học cho đến trung học. Thời đi học, cô là một học sinh F.5 (giỏi toàn diện), được nhận giải thưởng Hong Kong Outstanding Students Awards lần thứ nhất. Sau đó, cô rời Hồng Kông để đi du học vào năm 1987. Cô theo học chương trình Học bổng liên hiệp các trường đại học quốc tế (United World College of the Adriatic) ở gần Trieste, Ý từ năm 1987 tới năm 1989, tiếp đó học ngành văn học Ý ở Viện đại học Royal Holloway thuộc Đại học London.

Mạc Văn Úy thường lấy tên là Karen Mok khi đóng các bộ phim Trung Quốc, nhưng trong các bộ phim Hollywood thì lấy tên là Karen Joy Morris (tên khai sinh).
## Điện ảnh
*Gác kiếm (phim 2002)
*Vua hài kịch
*Đọa lạc thiên sứ
*Đại thoại Tây du
*Thần ăn
*Người trong giang hồ
*Thiên cơ biến
## Đời tư
Mạc Văn Úy kết hôn với bạn trai người Đức Johannes Natterer, mối tình đầu của cô, tại một nhà thờ gần Florence, Ý vào ngày 1 tháng 10 năm 2011.

## Lưu diễn

* Very Karen Mok Live Tour (2000–2001)
* Karen Mok China Tour (2003)
* The Extremely Karen Mok Show (2005–2006)
* The Original Karen Mok Show (2009–2011)
* The Age of Moknificence Tour (2013–2015)
* Regardez World Tour (2015–2016)
* The Ultimate Karen Mok Show (2018–2021)
* The Big Big Show (2024–2025)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ của Mạc Văn Úy 
* Facebook của Mạc Văn Úy
* Blog của Mạc Văn Úy
*
Danh sách trò chơi điện tử Naruto

Các trò chơi điện tử Naruto đã xuất hiện trên nhiều hệ từ Nintendo, Sony, Microsoft, đến Bandai.

## Thế hệ đầu tiên
Trò chơi điện tử Naruto đầu tiên là Naruto: Konoha Ninpouchou, được phát hành ở Nhật Bản vào 27 tháng 3 năm 2003, cho hệ WonderSwan Color. Hầu hết các trò chơi điện tử Naruto chỉ được phát hành ở Nhật Bản.

## Thế hệ tiếp theo
Phải cho đến 7 tháng 3 năm 2006, khi trò chơi đầu tiên của loạt game Naruto: Gekitou Ninja Taisen và loạt game Naruto: Saikyou Ninja Daikesshu được phát hành tại Bắc Mỹ dưới tựa Naruto: Clash of Ninja và Naruto: Ninja Council thì trò chơi Naruto mới chính thức có mặt ngoài phạm vi Nhật Bản. Những trò này có phiên bản lồng tiếng Anh của anime.

## Gần đây
Gần đây, hai trò chơi Naruto mới cho hệ Nintendo DS và Wii đã được tiết lộ tại Triển lãm Game Tokyo. Ngoài ra, quá trình sản xuất cho Narutimate Hero thứ 5 đã được thông báo. Cũng có một trò chơi Naruto mới phát hành cho Xbox 360: Rise of a Ninja và một trò hoàn toàn khác cho Playstation 3 đang được phát triển bởi CyberConnect2 và Namco để phát hành vào năm 2008. Ban đầu nó có tên Naruto: PS3 Project, nhưng nó đã có tựa chính thức là Naruto: Ultimate Ninja Storm...

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Official Site for Namco Bandai ''Naruto'' games 
*Official Site for Tomy ''Naruto'' games 
*Official Site for Xbox 360 games (Ubisoft)
Trận Kōshū-Katsunuma

là trận đánh giữa phe bảo hoàng và Mạc phủ Tokugawa trong Chiến tranh Boshin ở Nhật Bản. Trận đánh này tiếp theo Trận Toba-Fushimi ngày 29 tháng 3 năm 1868 (lịch Gregori).

## Mở đầu
Sau khi đánh bại quân đội Mạc phủ Tokugawa trong Trận Toba-Fushimi, quân triều đình (bao gồm quân đội phong kiến của Chōshū, Satsuma và Tosa) chia làm ba đội, tiến về phía Đông Bắc đến sào huyệt của nhà Tokugawa tại Edo trên ba đường chính: Tōkaidō (đường), Nakasendō và Hokurikudō.

Trong khi đó, Kondō Isami, chỉ huy của *[[Shinsengumi]]*, sau khi rút lui lực lượng còn lại khỏi Trận Toba-Fushimi về Edo, gặp chỉ huy quân đội Shogun Katsu Kaishū. Kondō cho ra đời một đơn vị mới dựa trên số quân còn sống sót của *Shinsengumi*, gọi là *Koyo Chimbutai*, rời Edo ngày 1 tháng 3.

## Trận đánh
Quân triều đình đầu tiên đến tòa thành Kofu, Yamanashi của Mạc phủ, và chiếm nó dù gặp một chút khó khăn. Quân triều đình gặp quân Mạc phủ trong trận Katsunuma (này là một phần của Kōshū, Yamanashi) ngày 29 tháng 3. Đối mặt với đội quân đông gấp 10 lần, quân Mạc phủ bị đánh bại với thương vong 179 người. Những người sống sót, bao gồm Kondō, cố chạy về Aizu qua tỉnh Sagami, vẫn do những *[[hatamoto]]* trung thành với nhà Tokugawa kiểm soát.

## Kết quả
Kondō Isami suýt nữa thì chạy thoát được, nhưng sớm bị bắt lại sau đó tại Nagareyama, Chiba. Ông bị chính quyền mới chém đầu tại Itabashi ít lâu sau đó. Trận Kōshū-Katsunuma là hành động quân sự lớn cuối cùng ở trung tâm Honshū trong chiến tranh Boshin, và cái chết của Kondō Isami lại càng làm những người ủng hộ Tokugawa thêm mất nhuệ khí, góp phần vào việc thành Edo đầu hàng mà không đổ máu năm sau đó.

## Đọc thêm
*Aikawa Tsukasa and Kikuchi Akira. *Shinsengumi Jitsuroku*. Tōkyō: Chikuma-Shōbō, 1996.
*Kikuchi Akira. *Shinsengumi Hyakuichi no Nazo.* Tōkyō: Shin Jinbutsu Ōraisha, 2000.
*Nagakura Shinpachi. *Shinsengumi Tenmatsu-ki.* Tōkyō: Shin Jinbutsu Ōraisha, 2003
**Shinsengumi Saitō Hajime no Nazo.* Tōkyō: Shin Jinbutsu Ōraisha, 2003.
*Yamakawa Kenjirō. *Aizu Boshin Senshi*. Tōkyō: Tōkyō Daigaku Shuppankai, 1931.

## Tham khảo
Vy Vincent Ngo

**Vy Vincent Ngo** hay **Vincent Ngo** (sinh năm 1966 tại Việt Nam) là một biên kịch điện ảnh người Mỹ gốc Việt. Anh là tác giả kịch bản gốc của bộ phim bom tấn *[[Siêu nhân cái bang]]* (*Hancock*, 2008).

## Tiểu sử
Vy Vincent Ngo sinh năm 1966 tại Việt Nam, anh bắt đầu chuyển sang sống tại Hoa Kỳ từ năm 4 tuổi và định cư tại đó từ năm 1975. Anh tốt nghiệp cử nhân văn chương tại Đại học California tại Irvine (UC Irvine) và thạc sĩ nghệ thuật tại Đại học California tại Los Angeles (UCLA).

Năm 1996 Vincent Ngo bắt đầu có ý tưởng kịch bản về một nhân vật "phản anh hùng" khác hẳn với các hình mẫu siêu anh hùng thường thấy trên màn ảnh Hollywood. Từ ý tưởng ban đầu, anh hoàn thành kịch bản *Tonight, He Comes* chỉ một năm sau đó. Phải trải qua gần 10 năm, sau khi đã qua tay nhiều đạo diễn tên tuổi như Tony Scott, Michael Mann, kịch bản của Vincent Ngo mới được nhà sản xuất Akiva Goldsman mua lại để chuyển thành một phim bom tấn. Giúp sửa kịch bản cho Vincent Ngo là hai biên kịch nổi tiếng hơn Vince Gilligan và John August. *Tonight, He Comes* bắt đầu được quay từ tháng 7 năm 2007 với kinh phí 80 triệu USD và do Peter Berg đạo diễn. Trước khi phim bắt đầu được quay thì tựa đề của nó được đổi thành *John Hancock*, và cuối cùng là *Hancock*.

Bên cạnh *Tonight, He Comes*, Vincent Ngo còn tham gia viết kịch bản cho một số phim truyền hình như *[[Fearless (phim truyền hình)|Fearless]]* (2004) hay một tập (*[[Ménage à Trois (phim truyền hình)|Ménage à Trois]]*) của loạt phim *[[The Hunger]]* (1997). Vincent Ngo cũng từng hợp tác viết kịch bản cho hai phim quảng cáo ngắn của hãng ô tô BMW đó là *Beat the Devil* (2002, đạo diễn Tony Scott) và *Hostage* (2002, đạo diễn Ngô Vũ Sâm).

Ở ngoài đời Vincent Ngo được bạn bè và đồng nghiệp đánh giá là một người trầm lặng, anh thường cố gắng tránh các cuộc phỏng vấn của báo chí, kể cả của các báo lớn như *[[The New York Times]]*. Vincent Ngo hay tham gia giúp các nhà sản xuất sửa chữa kịch bản phim vì vậy anh còn được đồng nghiệp gọi là "bác sĩ kịch bản", anh đã từng tham gia sửa chữa một số kịch bản phim của các đạo diễn người Mỹ gốc Việt như *[[Dòng máu anh hùng]]* hay *[[Lửa phật]]*.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Al-Mustansir

**Al-Mustansir** (1176-1242) là khalip nhà Abbasid ở Bagdad đã trị vì từ năm 1226 tới năm 1242. Ông là con của az-Zahir và cháu nội của an-Nasir. Có ít điều để nói về ông do ông là con người ôn hòa và đạo đức. Giống như phụ hoàng, ông chỉ là vị khalip mang tính tượng trưng nhưng có ít ảnh hưởng chính trị. Đóng góp tồn tại lâu dài nhất của ông là việc xây dựng madrasah Al-Mustansiriyya (một trong những trường đại học Hồi giáo cổ nhất) bên bờ trái sông Tigris năm 1233.

## Tham khảo

Nội dung trong bài được trích dẫn từ *The Caliphate: Its Rise, Decline and Fall* (*Caliphate: phát triển, suy tàn và sụp đổ*) của William Muir hiện thuộc phạm vi công cộng.
Mark Shuttleworth

**Mark Shuttleworth** (sinh ngày 18 tháng 9 năm 1973) là một người Nam Phi và là người Châu Phi đầu tiên du hành vào vũ trụ. Shuttleworth sáng lập ra Canonical Ltd. và là người tài trợ cho các dự án phân phối hệ điều hành Ubuntu. Hiện tại, ông đang sống tại London. Ông vừa là công dân của Nam Phi vừa là công dân của Anh Quốc.

## Tiểu sử
Sau khi theo học tại trường trung học Diocesan College, Mark Shuttleworth vào Đại học Cap và tốt nghiệp với 2 bằng về Kinh tế và Quản trị hệ thống thông tin.

Ông sáng lập Thawte năm 1995, một công ty chuyên về bảo mật Internet. Đến tháng 12 năm 1999 ông ta bán nó cho VeriSign với giá hơn 500 triệu đô vào thời đó. Sau đó, Shuttleworth lập HBD Venture Capital, công ty chuyên về đầu tư mạo hiểm, và thiết lập Quỹ Shuttleworth để tài trợ cho các dự án giáo dục ở Nam Phi.

Giữa thập niên 1990, ông tham gia vào việc phát triển hệ điều hành Debian. Đến năm 2004, ông quay trở lại thế giới mã nguồn mở bằng việc sáng lập ra Ubuntu, một bản phân phối Linux mới (với mục tiêu là phổ biến nó đến mọi người) thông qua công ty của ông ta là Canonical Ltd. Năm 2005, ông lập thêm quỹ Ubuntu Foundation với số tiền đầu tư ban đầu là 10 triệu đô la. Mục đích là trả công cho những nhà phát triển Ubuntu.

Ngày 15 tháng 10 năm 2006, Shuttleworth trở thành nhà bảo trợ đầu tiên của KDE, với mức đầu tư cao nhất chưa từng có.

## Bay vào không gian
Ngày 25 tháng 4 năm 2002, Shuttleworth trở nên nổi tiếng khắp thế giới khi làm hành khách du hành vào vũ trụ trên tên lửa Soyuz TM-34 của Nga (giá vé cho chuyến đi là 20 triệu đô la Mỹ). Hai ngày sau khi phóng, tàu vũ trụ Soyuz đã cập trạm vũ trụ quốc tế ISS và ở đó trong 8 ngày để tham gia vào các cuộc thí nghiêm về AIDS và Genome. Ngày 5 tháng 5, Shuttleworth đã trở về Trái Đất an toàn. Để chuẩn bị cho chuyến bay này, ông được huấn luyện và luyện tập trong vòng 1 năm, hết 7 tháng ở Star City, Moskva.

## Biết thêm

Biệt danh của Shuttleworth là SABDFL (*Self-Appointed Benevolent Dictator for Life*).

Nhờ có những đóng góp to lớn của Shuttleworth, chúng ta mới có thể yêu cầu gửi đĩa cài đặt Ubuntu và Kubuntu mà không phải tốn đồng nào.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ của Shuttleworth
Aichi E11A

Chiếc **[[Aichi Kokuki|Aichi]] E11A** ("Kyujuhachi Yatei") là một thủy phi cơ được Hải quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng trong những năm đầu của Thế Chiến II trong những vai trò tuần tra duyên hải. Tên mã của phe Đồng Minh dành cho nó là "Laura"; trong khi tên chính thức của Hải quân Nhật là "Thủy phi cơ Trinh sát Kiểu 98". Kiểu 98 trông khá giống chiếc máy bay tương tự trước đó là E10A "Kiểu 96" vốn được phe Đồng Minh đặt tên mã là "Hank". Laura là một kiểu máy bay hiếm, chỉ có 17 chiếc được chế tạo, với mục đích được dự định sử dụng cũng khá hiếm hoi: được phóng lên từ những tuần dương hạm hay thiết giáp hạm nhằm chỉ điểm cho điểm rơi của đạn pháo trên tàu chiến đối địch vào ban đêm. Những chiếc Kiểu 98 sau đó được chuyển đổi từ vai trò tuần tra sang các nhiệm vụ liên lạc và vận chuyển.

## Các phiên bản
* **E11A1**: Thủy phi cơ trinh sát dành cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Phiên bản sản xuất.

## Các nước sử dụng
;
*Hải quân Đế quốc Nhật Bản

## Đặc điểm kỹ thuật (Aichi E11A1)
Tham khảo: Warplanes of the Second World War, Volume Five: Flying Boats 
### Đặc tính chung
* Đội bay: 03 người
* Chiều dài: 10,71 m (35&nbsp;ft 2 in)
* Sải cánh: 14,49 m (47&nbsp;ft 6 in)
* Chiều cao: 4,52 m (18&nbsp;ft 0 in)
* Diện tích bề mặt cánh: 46,40 m² (499&nbsp;ft²)
* Trọng lượng không tải: 1.927&nbsp;kg (4.248&nbsp;lb)
* Trọng lượng cất cánh tối đa: 3.297&nbsp;kg (7.033&nbsp;lb)
* Động cơ: 1 x động cơ Hiro Kiểu 91 Mk.22 12 xy lanh bố trí hình chữ V làm mát bằng nước, công suất 620 mã lực (455&nbsp;kW)

### Đặc tính bay
* Tốc độ lớn nhất: 217&nbsp;km/h (117 knot, 135&nbsp;mph)
* Tầm bay tối đa: 2.063&nbsp;km (1.284&nbsp;mi)
* Trần bay: 4.425&nbsp;m (14.520&nbsp;ft)

### Vũ khí
* 1 x súng máy 7,7&nbsp;mm Kiểu 92

## Tham khảo

* Francillon, René J. *Japanese Aircraft of the Pacific War*. London: Putnam & Company Ltd., 1970 (2nd edition 1979). ISBN 0-370-30251-6. Pages 489-490.
* Green, William. *Warplanes of the Second World War, Volume Five: Flying Boats*. London: Macdonald & Co.(Publishers) Ltd., 1962 (5th impression 1972). ISBN 0-356-01449-5. Pages 124-125.

## Nội dung liên quan

### Máy bay tương tự
* Aichi E10A Kiểu 96
### Trình tự thiết kế
E10A/E10K -
**Aichi E11A**/E11K -
E12A/E12K/E12N -
E13A/E13K -
E14W/E14Y -
E15K -
E16A
### Danh sách liên quan
* Danh sách máy bay chiến đấu
* Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
* Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
Asiamerica

**Asiamerica** là tên gọi hiếm khi được sử dụng để chỉ một đảo lớn được hình thành từ các khối đất của Laurasia và bị tách rời khỏi lục địa Á-Âu bởi các biển lục địa nông ở phía tây và miền đông Bắc Mỹ ở phía đông. Khu vực này hợp nhất những gì ngày nay thuộc về Trung Quốc, Mông Cổ, miền tây Hoa Kỳ và miền tây Canada. Các chứng cứ hóa thạch cho thấy nó là quê hương của nhiều loài khủng long và thú cổ. Nó tồn tại từ Hậu Phấn trắng (Creta) tới Eocen. Một phần của lục địa này hiện nay là Greenland còn các phần khác thì đã bị nhấn chìm gần cực Bắc của Trái Đất. Biển nông chia cắt hai nửa của Bắc Mỹ gọi là biển Nội địa miền Tây (Western Interior Sea). Kết quả là, các sinh vật tại miền tây Bắc Mỹ đã từng gần gũi với các đối tác của chúng tại khu vực Mông Cổ hơn là so với các họ hàng xa của chúng dọc theo bờ biển Đại Tây Dương.

## Xem thêm
* Danh sách các siêu lục địa

## Tham khảo

* Tiến hóa sơ kỳ của Tyrannosauridae tại châu Á 
* Khủng long (tiêu đề phụ ''Trái Đất của khủng long'' 
* Asiamerica trên website Palaeos.com
Tập hợp đo được

**Tập hợp đo được** là tập hợp trong không gian Euclide có độ đo ngoài và độ đo trong bằng nhau, và giá trị độ đo chung đó được gọi là độ đo của tập hợp này.

## Tính chất
*Điều kiện cần và đủ để một tập hợp đo được theo độ đo \mu nếu nó thuộc miền xác định của hàm số độ đo \mu
## Xem thêm
*Tính khả ly
*Lý thuyết hàm thực
*Lý thuyết tích phân

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Amazonas (bang Venezuela)

**Amazonas** là một trong 23 bang của đất nước Venezuela. Thủ phủ của bang đặt tại thành phố Puerto Ayacucho.

Amazonas nằm ở cực nam của Venezuela, giáp với các tỉnh Vichada, Guainía của Venezuela và các bang Amazonas, Roraima của Brasil, là bang có diện tích lớn thứ nhì cả nước nhưng dân số lại chỉ đứng hàng thứ 24 nên trở thành một trong những bang có mật độ dân cư thưa thớt nhất. Mặc dù được đặt theo tên con sông Amazon song phần lớn diện tích của Amazonas lại nằm trên lưu vực của sông Orinoco.

Bang Amazonas chỉ mới được thành lập năm 1994. Trước đó, vùng đất này thuộc chủ quyền Venezuela với tư cách vũng lãnh thổ.

## Phân chia hành chính
Danh sách các chính quyền đô thị tự trị và thủ phủ:

* Alto Orinoco (La Esmeralda)
* Atabapo (San Fernando de Atabapo)
* Atures (Puerto Ayacucho)
* Autana (Isla Ratón)
* Manapiare (San Juan de Manapiare)
* Maroa (Maroa)
* Río Negro (San Carlos de Río Negro)

## Địa lý

Bang Amazonas trải rộng trên diện tích 180.145&nbsp;km² tại miền nam Venezuela. Bang này giáp với bang Bolivar về phía bắc, giáp với Brasil về phía đông, đông nam và giáp với Colombia về phía tây.

Bang Amazonas nằm giữa đồng bằng Orinoco và sông Negro. Sông Negro là một phụ lưu của cả hai con sông lớn Orinoco và Amazon, bắt nguồn từ biên giới Brazil. Cũng như hầu hết các bang khác của Venezuela, Amazonas có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và không có mùa đông.

Amazonas là nơi sinh sống của nhiều dân tộc khác nhau. Đây là một trong những bang tập trung đông người da đỏ nhất tại Venezuela, chủ yếu thuộc 3 sắc tộc lớn là Piaroa, Guajibo và Yanamani.

Tuy có một diện tích vô cùng rộng lớn song do cách xa biển, bị chắn bởi núi cao, điều kiện giao thông không thuận lợi nên rất ít người da trắng đến Amazonas định cư. Dân số của Amazonas chỉ chiếm vỏn vẹn 0,3% dân số cả nước so với tỉ lệ diện tích là 19,38%.

## Tham khảo
Puerto Ayacucho

**Puerto Ayacucho** là thủ phủ là đồng thời cũng là thành phố lớn nhất của bang Amazonas thuộc Venezuela. Puerto Ayacucho nằm bên sông Orinoco, đối diện bên kia sông là làng Casuarito của Colombia.

Thành phố được thành lập để tạo điều kiện thuận lợi cho vận tải hàng hóa (chủ yếu là cao su) qua thác Atures trên sông Orinoco vào cuối thế kỷ 19. Ngày nay, nền kinh tế thành phố này dựa vào du lịch nội địa và quốc tế.

## Giao thông vận tải
Puerto Ayacucho có Sân bay Cacique Aramare, và có tuyến xe buýt nối San Fernando, El Burro, San Félix và Ciudad Bolívar.

## Khí hậu

## Tham khảo
Amazonas

**Amazonas** lấy tên từ *Rio Amazonas*, tên địa phương tiếng Bồ Đào Nha của sông Amazon. Nó có thể chỉ:
* Amazonas (bang Brasil)
* Tỉnh Amazonas, Colombia
* Vùng Amazonas (Colombia)
* Vùng Amazonas, Peru
* Amazonas (bang Venezuela)

## Xem thêm
* Amazon (định hướng)
Trận Ueno

**Trận Ueno** (tiếng Nhật:上野戦争) (Trận Thượng Dã) là một trận đánh trong Chiến tranh Boshin, diễn ra ngày 4 tháng 7 năm 1868 (15 tháng 5 âm lịch), giữa binh lính Shōgitai do Shibusawa Seiichirō chỉ huy và Amano Hachirō. Mặc dù Shōgitai phần lớn là các cựu thần của nhà Tokugawa và người sống ở các tỉnh xung quanh, một vài phiên cũng ủng hộ Shōgitai, ví dụ như Takada *han* (tỉnh Echigo, 150.000 *koku*), Obama *han* (tỉnh Wakasa, 103.000 *koku*), Takasaki *han* (tỉnh Kōzuke, 52.000 *koku*), và Yūki *han* (tỉnh Shimosa, 18.000 *koku*). Đối mặt với họ là lực lượng liên hợp của các phiên Chōshū, Omura, Sadowara, Hizen, Chikugo, Owari, Bizen, Tsu, Inaba, và Higo, dưới quyền chỉ huy của vị tướng Chōshu Omura Masujiro. Shibusawa và Amano ban đầu có 2.000 quân Shogitai đóng tại Ueno để bảo vệ Tokugawa Yoshinobu, người vào lúc dó, tự giam mình tại chùa Kan'eiji, cùng với Hoàng tử *Rinnōji no Miya* Yoshihisa, trụ trì ngôi chùa. Khi trận đánh bắt đầu, *Rinnōji no Miya* bỏ trốn, chạy đến tàu chiến *Chogei-maru* của Enomoto Takeaki và đi về phía Bắc, trên bờ biển Thái Bình Dương. Shōgitai chiếm lĩnh các vị trí xung quanh Kan'ei-ji (寛永寺; một ngôi chùa quan trọng của gia đình Tokugawa) và gần đền Nezu (根津神社) (Căn Tân thần xã). Trong khi họ dựng lên các vật cản cứng, quân Tosa sử dụng đại bác Armstrong và súng Snyder để phá hủy chúng, do đó kết liễu trung tâm kháng cự cuối cùng ở Edo.

Harada Sanosuke của Shinsengumi được cho là đã tham gia Shōgitai, và chết ít lâu sau trận đánh.

## Chú thích

## Đọc thêm

*Kikuchi Akira. *Shinsengumi Hyakuichi no Nazo*. Tōkyō: Shin Jinbutsu Ōraisha, 2000.
*Mori Mayumi. *Shōgitai Ibun*. Tōkyō: Shinkōsha, 2004.
*Steele, M. William. *Against the Restoration. Katsu Kaishu's Attempt to Reinstate the Tokugawa Family*. *Monumenta Nipponica*, Vol. 36, No. 3. (Autumn, 1981), pp.&nbsp;299–316. 
*Steele, M. William. *Edo in 1868: The View from Below*. *Monumenta Nipponica*, Vol. 45, No. 2. (Summer, 1990), pp.&nbsp;127–155.
*Takano Kiyoshi. *Tokugawa Yoshinobu: Gendai Nihon no Enshutsusha*. Tōkyō: Nihon Hōsō Shuppan Kyōkai, 1997.
*Yamakawa Kenjiro. *Aizu Boshin Senshi*. Tokyo: Tokyo Daigaku Shuppankai, 1931.
Trận Hokuetsu

là một trận đánh trong Chiến tranh Boshin thời Minh Trị Duy Tân, diễn ra vào năm 1868 tại phái Tây Bắc Nhật Bản, ngày nay là tỉnh Niigata.

## Bối cảnh
Chiến tranh Boshin bùng nổ năm 1868 giữa các lực lượng ủng hộ việc phục hồi quyền lực chính trị cho Thiên hoàng và chính quyền Mạc phủ Tokugawa. Chính quyền Meiji mới đánh bại quân đội của Shōgun Tokugawa Yoshinobu (phần lớn từ các phiên phía Tây như Satsuma và Chōshū) trong Trận Toba-Fushimi, và sau đó chia làm 3 đạo tiến đến sào huyệt của Shogun tại Edo. Quân triều đình hành quân dọc bờ biển Nhật Bản do Yamagata Aritomo và Kuroda Kiyotaka chỉ huy.

## Tóm tắt
Makino Tadakuni, daimyō của Nagaoka, ở tỉnh Echigo (ngày nay là tỉnh Niigata, là người ủng hộ Mạc phủ Tokugawa, và từ chối quy thuận triều đình thậm chí sau khi thành Edo thất thủ. Với sự trợ giúp của hai thương gia người Phổ (anh em Edward và Henry Schnell) làm cố vấn quân sự, ông mua hai khẩu súng máy (ngoài ra chỉ có duy nhất một khẩu khác ở Nhật Bản khi đó), 2.000 súng trường Pháp, và nhiều vũ khí khác.

Ngày 4 tháng 5 năm 1868, Nagaoka tham gia Liên minh phương Bắc chống lại triều đình mới. Quân triều đình với mục đích chiếm cảng Niigata để cung cấp vũ khí và binh lính dễ dàng cho chiến dịch chống lại Aizu và Shōnai, hai trung tâm kháng cự chính.

Trong chiến dịch sau đó, lính triều đình thiệt hại nặng nề trên đất liền, đặc biệt là do súng máy của Nagaoka. Cùng lúc đó, một đội đặc công nhỏ đến Nagaoka bằng đường biển, và nổi lửa đốt nó. Thành thất thủ ngày 8 tháng 7 năm 1868. Một hành động thứ yếu diễn ra hai tháng sau đó, khi số quân còn lại của Nagaoka, cùng với binh lính từ Aizu, chiếm lại được thành ngày 10 tháng 9, khiến phe triều đình hoảng loạn. Tuy vậy, bên tấn công cũng chịu thiệt hại nghiêm trọng, bao gồm tư Kawai Tsugunosuke, người bị thương trong trận này và sau đó chết vì chứng hoại thư ở Aizu. Tòa thành bị quân triều đình chiếm lại ngày 15 tháng 9.

## Sau trận đánh
Trận Hokuetsu chấm dứt sự kháng cự cuối cùng với chính quyền Meiji trên bờ biển Nhật Bản ở đảo Honshū, và cô lập trung tâm kháng cự cuối cùng: Aizu. Sau một nỗ lực bất thành chặn đứng bước tiến của quân triều đình trong Trận đèo Bonari, trận đánh then chốt tiếp theo của chiến tranh Boshin là Trận Aizu.

## Đọc thêm
*Adachi Yoshio . *Kaishō Suneru to Boshin Niigata kōbōsen* . Niigata: Toyano Shuppan , 1985.

## Link liên quan
*The Boshin War  (Japanese)

## Tham khảo
Trận đèo Bonari

**Trận đèo Bonari** (tiếng Nhật:母成峠の戦い) là một phần của Chiến tranh Boshin, diễn ra vào ngày 6 tháng 10 năm 1868 (lịch Gregorian), hay ngày 21 tháng 8 (âm lịch). Đèo Bonari là con đường chiến lược tiến vào các phiên ở Aizu.

Trận đánh giữa lực lượng hỗn hợp 700 quân-bao gồm quân lính của Mạc phủ cũ (Denshutai và Shinsengumi) do Otori Keisuke và Hijikata Toshizo chỉ huy, quân lính Aizu, và quân lính của nhiều phiên phía Bắc- với 2.000 quân ủng hộ triều đình. Bị vượt trội về số lượng, quân Shogun phải rút lui về phía Bắc đến Sendai, nơi hạm đội của Enomoto Takeaki đưa họ di tản đến Hokkaidō. Điều này khiến Aizu rơi vào tình thế nguy hiểm, thuận lợi cho đường tiến của quân triều đình.

3 ngày sau, quân triều đình tiến đến thành Wakamatsu và bao vây nó, một hành động quan trọng dẫn đến Trận Aizu.

## Tham khảo
Trận Aizu

**Trận Aizu** (tiếng Nhật: 会津戦争, "Trận Hội Tân") diễn ra ở phía Bắc Nhật Bản vào mùa thu năm 1868, và là một phần của Chiến tranh Boshin.

Aizu được biết đến với khả năng võ thuật của mình, và luôn duy trì một đội quân thường trực 5.000 người. Nó được sử dụng cho các chiến dịch an ninh ở phía Bắc đất nước, cho đến tận phía Nam đảo Sakhalin. Trong thời kỳ ngay trước, trong và sau khi Thiếu tướng Hải quân Perry đếnl, Aizu cũng hiện diện trong cuộc tuần phòng quanh vịnh Edo.

Trong thời kỳ nắm giữ địa vị daimyo đời thứ 9 của Matsudaira Katamori, phiên đã triển khai số lượng lớn quân đến Kyoto, nơi Katamori làm Kyoto Shugoshoku (Thủ hộ Kyoto). Bị phiên Chōshū căm thù, và xa lánh đồng minh của mình, phiên Satsuma, Katamori rút lui cùng với shogun Tokugawa Yoshinobu năm 1868.

Mặc dù Satsuma-Chōshū kiểm soát triều đình, sau việc Yoshinobu từ ngôi, kêu gọi trừng phạt Katamori và Aizu như "những kẻ thù của triều đình," ông bỏ nhiều công sức để cầu xin được khoan dung, cuối cùng đành bằng lòng với việc gây chiến vào cuối năm 1868, trong cuộc chiến tranh Boshin. Mặc dù quân Aizu chiến đấu như một phần của Ouetsu Reppan Domei, họ cuối cùng bị bỏ rơi (sau thất bại trong Trận đèo Bonari) bởi quân đội Mạc phủ cũ của Otori Keisuke. Aizu, nay chiến đấu đơn độc, với quân đội bị bao vây trong thành Tsuruga, thủ phủ của phiên Aizu, vào tháng 10 năm 1868. Đây là khởi đầu cho cuộc bao vây kéo dài 1 tháng trời.

Một đơn vị biệt phái của Byakkotai ("Bạch Hổ đội")- trẻ, chủ yếu ở tuổi thành niên, samurai- nổi tiếng vì đã mổ bụng tự sát (seppuku) trên núi Iimori, nhìn xuống thành. Vì khói từ khu dân cư bốc cháy, giữa họ và chính tòa thành, họ tưởng lầm là thành đã mất. Câu chuyện của họ được biết đến vì chỉ một người trong số đó tự sát không thành công: Iinuma Sadakichi.

Tàn quân của Shinsengumi, một đơn vị mà Aizu đã giám sát khi còn ở Kyoto, cũng có mặt trong trận đánh này, dưới sự chỉ huy của Saitō Hajime.

Sau một tháng vây hãm, các quan viên Aizu đồng ý đầu hàng, qua sự trung gian của người hàng xóm, phiên Yonezawa. Ít lâu sau đó, Matsudaira Katamori, con trai ông là Nobunori, và các thuộc hạ cao cấp đích thân tới trước mặt chỉ huy quân triều đình và đề nghị đầu hàng không điều kiện. Các samurai được chuyển đến trại tù binh chiến tranh, và phiên Aizu, vốn hiện diện từ giữa thế kỷ 17, nay thôi tồn tại.


Image:ShirakawaKomineCastle.jpg|Đốt cháy thành Shirakawa-Komine, trong trận Aizu.
Image:AizuCastle.jpg|Thành Aizu-Wakamatsu điêu tàn sau trận Aizu
Image:Cannoneers in 2006 Aizu parade.JPG|Tái hiện các pháo thủ Aizu trong cuộc chiến tranh Boshin.
Image:Byakko-tai statues.JPG|Các chiến binh Byakkotai 
Image:Young warriors in 2006 Aizu parade.JPG|Tái hiện các chiến binh Aizu trẻ tuổi trong chiến tranh Boshin.


## Tham khảo

* Noguchi Shinichi, *Aizu-han*. Tokyo: Gendai Shokan, 2005. (ISBN 4-7684-7102-1)
* Byakkotai.net
Sollefteå (đô thị)

**Đô thị Sollefteå** (*Sollefteå kommun*) là một đô thị ở hạt Västernorrland của Thụy Điển. Thủ phủ là Sollefteå.

Thành phố Sollefteå cũ (thành lập) đã được sáp nhập với các đô thị xung quanh vào năm 1974 để lập đô thị hiện nya. Đô thị này bao gồm 13 đơn vị gốc. Đô thị này có nhiều rừng, sông Ångerman và chi lưu Faxälven và Fjällsjöälven chảy qua đô thị này.
## Các đơn vị dân cư trực thuộc
* Forsmo
* Junsele
* Långsele
* Näsåker
* Ramsele
* Sollefteå (thủ phủ)
* Österforse

## Thành phố kết nghĩa
Các đô thị kết nghĩa sau đệ nhị thế chiến:
* Steinkjer, Na Uy
* Hammel, Đan Mạch
* Nykarleby, Phần Lan

Những thành phố kết nghĩa thập kỷ gần đây:

* Poltsamaa, Estonia
* Esashi, Nhật Bản
* Madison, MS, USA
* Rudniki, Ban Lan

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Sollefteå - Trang mạng chính thức
Härnösand (đô thị)

**Đô thị Härnösand** (*Härnösands kommun*) là một đô thị ở hạt Västernorrland, phía bắc Thụy Điển. Thủ phủ là **[[Härnösand]]** (dân số 18.000).

Đô thị hiện nay đã được lập năm 1969 thông qua việc sáp nhập thành phố Härnösand với Särbrå (bản thân đơn vị này được lập năm 1952 khi năm đô thị cũ được sáp nhập với nhau) và *Högsjö*.

## Các trung tâm dân cư
* Härnösand (thủ phủ)
* Ramvik
* Utansjö
* Älandsbro

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Härnösand - Trang mạng chính thức
Timrå (đô thị)

**Đô thị Timrå** (*Timrå kommun*) là một đô thị ở phía bắc Thụy Điển. Thị xã Timrå là thủ phủ của đô thị này.

Đô thị nông nghiệp *Timrå* đã được lập thành thị xã (*[[köping]]*) năm 1947. Đô thị hiện nay đã được lập năm 1971 khi Timrå được hợp nhất với *Hässjö*. Đô thị này nằm ở khu vực đồi và rừng. Ngành nghề truyền thống là lâm nghiệp.

## Các khu vực dân cư
* Bergeforsen
* Stavreviken
* Söråker
* Timrå (thủ phủ)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Timrå - Trang mạng chính thức
Västernorrland (hạt)

**Hạt Västernorrland** (*Västernorrlands län*) là một hạt hay *[[län]]* ở phía bắc Thụy Điển. Hạt này giáp các hạt Gävleborg, Jämtland, Västerbotten và vịnh Bothnia.

## Các tỉnh
Hạt Västernorrland nằm gần như bao phủ tỉnh Ångermanland và Medelpad.

## Các đô thị

* Härnösand
* Kramfors
* Sollefteå
* Sundsvall
* Timrå
* Ånge
* Örnsköldsvik

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ủy ban hành chính hạt Västernorrland
* Hội đồng hạt Västernorrland
Sundsvall (đô thị)

**Đô thị Sundsvall** (*Sundsvalls kommun*) là một đô thị ở hạt Västernorrland, phía bắc Thụy Điển. Thủ phủ là thành phố Sundsvall.

Đô thị này được thành lập trong các đợt cải cách cơ cấu đơn vị hành chính các năm 1952 và giai đoạn 1965-1974.

## Các đơn vị dân cư
Các đơn vị dân cư với dân số hơn 200 người:

* Vi, Sundsvall Municipality on Alnön, 4737 (2000)
* Matfors, 3239 (2006)
* Johannedal, 2596 (2000)
* Kvissleby, 2535 (2000)
* Stockvik, 2153 (2000)
* Sundsbruk, 2080 (2000)
* Njurundabommen, 1959 (2006)
* Skottsund, 1011 (2000)
* Svartvik, 999 (2000)
* Dingersjö, 946 (2000)
* Ankarsvik, 830 (2000)
* Essvik, 810 (2000)
* Indal, 687 (2000)
* Fanbyn, 603 (2000)
* Stöde, 543 (2006)
* Vattjom, 499 (2006)
* Kovland, 449 (2000)
* Lucksta, 360 (2000)
* Tunadal, 360 (2000)
* Klingsta och Allsta, 313 (2000)
* Juniskär, 306 (2000)
* Nedansjö, 289 (2000)
* Liden, 280 (2000)
* Gustavsberg, 225 (2000)
* Hovid, 215 (2000)


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Sundsvall - Trang mạng chính thức
Eva Marcille

**Eva Marcille** (tên đầy đủ **Eva Marcille Pigford** sinh ngày 30 tháng 10 năm 1984) là diễn viên, người mẫu Mỹ gốc Phi. 'Eva nổi tiếng vì là người chiến thắng chung cuộc của ANTM mùa thứ ba, đồng thời cô đã đi vào lịch sử ANTM với tư cách là người chiến thắng gốc Phi đầu tiên) thí sinh có chiều cao *khiêm tốn nhất*

## Cuộc sống thuở nhỏ
Eva Pigford sinh ra ở Los Angeles, California. Thuở nhỏ, cô theo học trường tiểu học Raymond Avenue, trung học cơ sở Marina Del Rey, và phổ thông học tại Washington Preparatory (2002). Khi đang học đại học Clark Atlanta ở Atlanta, Georgia, cô đăng ký tham gia chương trình America's Next Top Model; sau khi thắng giải cao nhất của chương trình, Eva thôi học và bước chân vào ngành công nghiệp thời trang.

## Nghề nghiệp
### Người mẫu
Trên sân khấu thời trang của tập cuối cùng mùa thi thứ ba, Eva đã đánh bại Yaya Da Costa, giành lấy giải thưởng cao nhất. Cô đã ký hợp đồng người mẫu với công ty quản lý người mẫu Ford Models. Cô được bình chọn là thí sinh ấn tượng nhất qua các mùa thi, theo kết quả bình chọn trên mạng AOL; đồng thời cho đến hiện nay, Eva còn là thí sinh xuất hiện trong nhiều tập phim nhất (20 tập, gồm 4 tập đặc biệt).

Ngày 15 tháng 11 2006, Eva quyết định chia tay với người quản lý của mình Benny Medina và Tyra Banks. Cũng trong ngày này, cô đã lấy nghệ danh mới *Eva Marcille* (bỏ *Pigford*).

Hiện tại, **Eva** đang ký hợp đồng người mẫu với *L.A. Models*.

### Diễn viên
Eva khởi đầu sự nghiệp đóng phim ngay sau mùa thi thứ ba. Cô xuất hiện trong nhiều bộ phim truyền hình nổi tiếng, trong đó có phim *Thị trấn Smallville* (đã từng lên sóng VTV3).

## Xem thêm
America's Next Top Model
America's Next Top Model, Mùa thi 3
Yaya Da Costa
Amanda Swafford
Danh sách thí sinh tham gia America's Next Top Model
## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
* 
* Câu chuyện trang bìa: Eva Pigford - America's Next Top Bé Bự 
*
Ånge (đô thị)

**Đô thị Ånge** (*Ånge kommun*) là một đô thị ở hạt Västernorrland, phía bắc Thụy Điển. Thủ phủ là Ånge.

Ånge được lập thành một thị xã (*[[köping]]*) năm 1947 và tách khỏi *Borgsjö*. Năm 1971, hai đơn vị này được hợp nhất và cùng với *Haverö* và *Torp* tạo thành đô thị hiện nay.
## Các đơn vị dân cư
* Alby
* Fränsta
* Ljungaverk
* Torpshammar
* Ånge (thủ phủ)
* Örtavall

## Các thành phố kết nghĩa
* Malvik, Na Uy;
* Oravais, Phần Lan;
* Ogre, Latvia;
* Beng, Lào.

Quan hệ với các thành phố kết nghĩa vùng Nordic được thiết lập trong thập niên 1940, các thành phố khác sau 1990.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ånge - Trang mạng chính thức
Åre (đô thị)

**Đô thị Åre** (*Åre kommun*) là một đô thị ở hạt Jämtland ở miền trung Thụy Điển. Thủ phủ là Järpen.

Đô thị hiện nay được lập năm 1974 thông qua việc sáp nhập Åre cũ với các đô thị xung quanh *Hallen*, *Kall*, *Mörsil* và *Undersåker*. Làng lớn nhất Järpen nằm ở Undersåker đã được chọn là thủ phủ của đô thị mới lập này.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang mạng chính thức
*Các bức ảnh về Åre
Điểm dính

**Điểm dính** (còn gọi là **điểm hội tụ**) x của một tập hợp không rỗng A trong không gian tô pô X là điểm trong không gian X mà mọi lân cận của nó (tập mở chứa x) đều có giao không rỗng với A. Nói cách khác, điểm dính là điểm mà chung quanh nó đều có các phần tử của A.

## Phát biểu
Cho một không gian tô pô X và tập con A trong X: A\subset X. Điểm x trong X: x\in X được gọi là điểm dính của tập A nếu mọi tập mở U chứa x: U\ni x đều phải giao không rỗng với tập A: U\cap A \not\equiv \emptyset

Tập hợp các điểm dính của A là bao đóng của A.

Điểm giới hạn của A chính là một điểm dính. Khái niệm điểm dính là khái niệm tổng quát của điểm giới hạn. Điểm cô lập của A là điểm dính của A nhưng không phải điểm giới hạn của A.

## Xem thêm
*Điểm cô lập
*Điểm gián đoạn
*Tập rời rạc
*Tập trù mật
*Điểm biên

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Điểm cô lập

Trong toán học, đặc biệt là trong tô pô, *cô lập* là mối quan hệ giữa một điểm với một tập hợp chứa nó. Một cách trực quan, một điểm cô lập của một tập hợp là một điểm nằm cách xa tất cả các điểm còn lại của tập hợp đó.

## Định nghĩa
**Điểm cô lập** của tập hợp A trong không gian tô pô X là một điểm x thuộc A sao cho tồn tại lân cận chứa điểm x mà không giao với A tại điểm nào khác (nói cách khác, nó không phải là một điểm giới hạn).

 

:A\subset X
:x\text{ là điểm cô lập của tập hợp }A\iff\exists \text{ tập mở } U\subset X: U \cap A = \{x\} 
Ví dụ với X=\mathbb{R} :
*A=\{0\}\cup [1, 2], điểm 0 là một điểm cô lập của không gian A. Ta có thể chọn tập hợp mở U=(-1,\frac{1}{2}) .
*A=\{0\}\cup \{1, 1/2, 1/3, \dots \}, mọi phân số \frac{1}{k}  đều là điểm cô lập, nhưng 0 không phải là điểm cô lập vì quanh điểm 0 luôn có một điểm khác thuộc A mà khoảng cách từ điểm đó tới điểm 0 là nhỏ hơn một giá trị khoảng cách bất kỳ cho trước.
*Dãy các số tự nhiên N bao gồm toàn điểm cô lập.
Một tập chỉ bao gồm các điểm cô lập được gọi là tập rời rạc. Tô pô không gian con của tập rời rạc bằng với tô pô rời rạc.

Điểm cô lập là một điểm dính (vì luôn luôn có một lân cận quanh nó chứa nó, tức là chứa điểm thuộc A) nhưng không có điểm nào thuộc A "bên cạnh" nó (nói chung, mọi điểm thuộc A đều là điểm dính).

### Không gian metric
Nếu không gian X là một không gian metric (hoặc nếu X là một không gian tô pô metric hóa được, và ta gán cho nó một metric) với metric d  thì ta có điều kiện sau:

:x\text{ là điểm cô lập của tập hợp }A\iff x\in A\text{ và }d(x,A-\{x\})>0 

Điều kiện này chính xác hóa trực giác "nằm cách xa tất cả các điểm còn lại".

## Trong giải tích phức
Tập hợp các không điểm của một hàm chỉnh hình khác không là một tập rời rạc, tức là, mọi không điểm của một hàm chỉnh hình khác không đều là một điểm cô lập.

## Xem thêm
*Điểm dính
*Điểm giới hạn 
*Điểm gián đoạn
*Điểm biên

## Chú thích

## Tham khảo

* Walter, Rudin, 1964, *Principles of Mathematical Analysis*
* Walter, Rudin, 1987, *Real and Complex Analysis*
## Liên kết ngoài
*Điểm cô lập trên Thế giới Toán học (tiếng Anh)
*
*Điểm cô lập  tại Bách khoa toàn thư Việt Nam