Chuột Mickey

**Chuột Mickey** (phát âm như *Mích-ki*) là nhân vật hoạt hình của điện ảnh Hoa Kỳ, là biểu tượng của hãng phim Walt Disney Animation Studios thuộc Công ty Walt Disney. Một chú chuột nhân hóa thường mặc quần đùi đỏ, giày to màu vàng và găng tay trắng, Mickey là một trong những nhân vật hư cấu dễ nhận biết nhất trên thế giới.

Mickey lần đầu tiên xuất hiện trong phim ngắn *[[Plane Crazy]] *và ra mắt chính thức trong phim ngắn * [[Tàu hơi nước Willie|Steamboat Willie]]* (1928). Chú được tạo ra để thay thế cho một nhân vật Disney trước đây là Oswald the Lucky Rabbit, một trong nhữngphim hoạt hình có âm thanh đầu tiên. Chú tiếp tục xuất hiện trong hơn 130 bộ phim, bao gồm *[[The Band Concert]] *(1935), *[[Brave Little Tailor]]* (1938), và * [[Fantasia (phim 1940)|Fantasia]] *(1940). Mickey chủ yếu xuất hiện trong các bộ phim ngắn, nhưng đôi khi cũng xuất hiện trong các bộ phim dài tập. Mười trong số các phim hoạt hình của Mickey đã được đề cử cho Giải thưởng Viện hàn lâm cho Phim ngắn hoạt hình hay nhất, một trong số đó là *[[Lend a Paw]] *đã giành được giải thưởng năm1941. Năm 1978, Mickey trở thành nhân vật hoạt hình đầu tiên có một ngôi sao trên Đại lộ Danh vọng Hollywood.

Bắt đầu từ năm 1930, Mickey xuất hiện rộng rãi trong truyện tranh và truyện ngắn. *[[Chuột Mickey (truyện tranh)|Chuột Mickey]]* chủ yếu là do họa sĩ Floyd Gottfredson vẽ trong suốt 45 năm. Mickey cũng xuất hiện trong các cuốn truyện như * [[Mickey Mouse (truyện tranh)|Mickey Mouse]]*, Topolino của Disney Italy,*[[MM Mickey Mouse Mystery Magazine|MM - Mickey Mouse Mystery Magazine]] *và* [[Wizards of Mickey]] *. Mickey cũng xuất hiện trong các loạt phim truyền hình như *[[Câu lạc bộ chuột Mickey]] *(1955–1996) và những bộ phim khác. Chú xuất hiện trên các phương tiện truyền thông khác như trò chơi điện tử cũng như các sản phẩm buôn bán và là một nhân vật có thể gặp tại các công viên Disney.

Mickey thường xuất hiện cùng với bạn gái là Chuột Minnie, chú chó cưng Pluto, những người bạn khác như Vịt Donald và Goofy, cũng như kẻ địch không đội trời chung của chú là Pete, trong số những nhân vật khác (xem vũ trụ chuột Mickey). Mặc dù tạo hình ban đầu là một kẻ lừa đảo đáng yêu táo tợn, Mickey đã thay đổi dần theo thời gian thành một người tốt, thường được coi là một anh hùng trung thực và tốt bụng. Năm 2009, Disney bắt đầu xây dựng lại thương hiệu cho nhân vật này bằng cách ít nhấn mạnh hơn vào tính cách thân thiện, tốt đẹp của chú và giới thiệu lại những khía cạnh phiêu lưu và bướng bỉnh hơn trong tính cách, bắt đầu với trò chơi điện tử *[[Epic Mickey]].*

## Lịch sử

### Phim

#### Nguồn gốc
[phải|nhỏ|[Bản phác thảo của Mickey từ đầu năm 1928, từ bộ sưu tập The Walt Disney Family Museum. Các bản phác thảo là những bản vẽ nhân vật được biết đến sớm nhất.]]
Mickey được tạo ra nhằm thay thế chú thỏ may mắn Oswald (*Oswald the Lucky Rabbit*), ngôi sao hoạt hình được xưởng vẽ Disney tạo ra trước đó theo đơn đặt hàng của Charles Mintz của xưởng phim Universal. Charles Mintz từng là nhà sản xuất trung gian giữa Disney và Universal thông qua công ty của ông là Winkler Pictures, cho loạt phim hoạt hình có sự tham gia của Oswald. Những xung đột diễn ra giữa Disney và Mintz xảy ra khi một số họa sĩ hoạt hình từ hãng phim Disney qua làm việc cho công ty của Mintz, dẫn đến việc Disney cắt đứt quan hệ với nhân vật Oswald. Trong số ít những người ở lại xưởng phim Disney có nhà làm phim hoạt hình Ub Iwerks, họa sĩ học việc Les Clark, và Wilfred Jackson. Trên chuyến tàu từ New York về nhà, Walt đã nghĩ ra ý tưởng cho một nhân vật hoạt hình mới.

Chuột Mickey được hình thành trong bí mật trong khi Disney sản xuất phim hoạt hình Oswald cuối cùng mà ông nợ Mintz theo hợp đồng. Disney đã yêu cầu Ub Iwerks bắt đầu lên ý tưởng về nhân vật mới. Iwerks đã thử phác thảo các loài động vật khác nhau, chẳng hạn như chó và mèo, nhưng không con nào trong số này hấp dẫn Disney. Một con bò cái và con ngựa đực cũng bị từ chối (sau đó chúng trở thành Bò Clarabelle và Horace Horsecollar). Một con ếch đực cũng bị từ chối, sau đó xuất hiện trong loạt phim của Iwerks là *[[Flip the Frog]]*. Walt Disney lấy cảm hứng cho chuột Mickey từ một con chuột đã được thuần hóa trên bàn làm việc của ông tại Studio Laugh-O-Gram ở Thành phố Kansas, Missouri. Năm 1925, Hugh Harman đã vẽ một số phác thảo về những con chuột xung quanh bức ảnh của Walt Disney. Những người này đã truyền cảm hứng cho Ub Iwerks để tạo ra một nhân vật chuột mới cho Disney. "Chuột Mortimer" là tên ban đầu mà Disney đặt cho nhân vật này trước khi vợ ông là bà Lillian thuyết phục ông đổi tên cho nó, và cuối cùng hình thành nên cái tên chuột Mickey. Nam diễn viên Mickey Rooney tuyên bố trong những ngày còn là Mickey McGuire, ông đã gặp họa sĩ hoạt hình Walt Disney tại xưởng phim Warner Brothers và Disney đã lấy cảm hứng đó để đặt tên cho chú chuột Mickey. Tuy nhiên, tuyên bố này đã được nhà sử học Jim Korkis của Disney bác bỏ vì vào thời điểm phát triển Chuột Mickey, Disney Studios đã nằm trên Đại lộ Hyperion vài năm và Walt Disney chưa bao giờ có văn phòng hoặc không gian làm việc khác tại Warner Brothers, cũng như không có mối quan hệ nghề nghiệp với Warner Brothers. Qua nhiều năm, cái tên *Chuột Mortimer *cuối cùng đã được đặt cho một số nhân vật khác nhau trong vũ trụ chuột Mickey: chú của Chuột Minnie, xuất hiện trong một số truyện tranh, một trong những nhân vật phản diện cũng như cạnh tranh tình cảm của Minnie trong nhiều phim hoạt hình và truyện tranh, và một trong những cháu trai của Mickey cũng tên là Morty.

### Ra mắt (1928)
[phải|nhỏ|Lần đầu tiên Mickey xuất hiện là trong ''[Steamboat Willie* (1928)]]
Lần đầu tiên Mickey được nhìn thấy trong buổi chiếu thử phim hoạt hình ngắn *Plane Crazy* ngày 15 tháng 5 năm 1928, nhưng nó không gây được ấn tượng với khán giả và Walt không thể tìm được nhà phân phối trong thời gian quá ngắn. Walt tiếp tục sản xuất phim Mickey ngắn thứ hai là *The Gallopin 'Gaucho*, nhưng cũng không được phát hành vì thiếu nhà phân phối.

[[Steamboat Willie]] phát hành lần đầu tiên ngày 18 tháng 11 năm 1928, tại New York. Phim do Walt Disney và Ub Iwerks đồng đạo diễn. Iwerks một lần nữa đảm nhận vai trò chỉ đạo, Johnny Cannon, [[Les Clark]], Wilfred Jackson và [[Dick Lundy (hoạt họa)|Dick Lundy]] hỗ trợ. Phim ngắn này được dự định là một bản nhại lại *Steamboat Bill, Jr.* của [[Buster Keaton]], phát hành lần đầu ngày 12 tháng 5 cùng năm. Mặc dù đây là phim hoạt hình Mickey thứ ba được sản xuất, nhưng đây là phim đầu tiên tìm được nhà phân phối, và do đó, The Disney Company coi đây là phim đầu tay của Mickey. Willie thể hiện những thay đổi về ngoại hình của Mickey (đặc biệt là đơn giản hóa đôi mắt của chú ta thành những chấm lớn) đã tạo nên vẻ ngoài đặc trưng của chú cho các phim hoạt hình sau này và trong nhiều bộ phim của Walt Disney.

==== Phim đen trắng (1929–1935) ====
Trong những bộ phim đầu tiên của Mickey, chú thường được mô tả không phải là một anh hùng, mà là một chú chuột trẻ tuổi với những màn cầu hôn không hiệu quả với Chuột Minnie. *The Barn Dance* (14 tháng 3 năm 1929) là lần đầu tiên Mickey bị Minnie từ chối vì Pete. *The Opry House* (28 tháng 3 năm 1929) là lần đầu tiên Mickey đeo đôi găng tay trắng. Mickey mang chúng trong hầu hết các lần xuất hiện sau đó và nhiều nhân vật khác cũng làm theo. Ba đường trên mặt sau của găng tay Mickey đại diện cho hướng mũi tên kéo dài từ giữa các chữ số của bàn tay, điển hình thiết kế găng tay của thời đó.

==== Phim màu (1935–1953) ====
[[Tập_tin:Mickey_-_The_Band_Concert.png|phải|nhỏ|Mickey trong *The Band Concert* (1935)]]
[[Tập_tin:Mickey_-_Fantasia.jpg|nhỏ|Mickey trong *Fantasia* (1940)]]
Mickey lần đầu tiên xuất hiện bằng màu hoạt hình trong *Parade of the Award Nominees* năm 1932; tuy nhiên, dải phim này được tạo ra cho lễ [[Lễ trao giải Oscar lần thứ 5]] nên không được phát hành cho công chúng. Bộ phim màu đánh đấu chính thức lần ra mắt đầu tiên của Mickey là *The Band Concert* năm 1935. Quy trình phim [[Technicolor]] đã được sử dụng trong quá trình sản xuất phim. Tại đây Mickey đã chơi bản nhạc *William Tell Overture*, nhưng ban nhạc bị một cơn lốc xoáy cuốn đi. Người ta nói rằng người chỉ huy dàn nhạc là [[Arturo Toscanini]] yêu thích đoạn phim ngắn này đến nỗi, ngay khi nhìn thấy nó lần đầu tiên, ông đã yêu cầu người chiếu phim phải chạy lại từ đầu. Năm 1994, *The Band Concert* được bình chọn là phim hoạt hình hay thứ ba mọi thời đại trong một cuộc bình chọn của các chuyên gia hoạt hình. Bằng cách tô màu và thiết kế lại một phần của Mickey, Walt lại đưa Mickey trở lại vị trí hàng đầu một lần nữa và Mickey đạt được mức độ nổi tiếng mà chú chưa từng đạt được trước đây vì khán giả giờ đây đã biết đến chú nhiều hơn. Cũng trong năm 1935, Walt nhận giải thưởng đặc biệt từ Liên đoàn các quốc gia vì đã tạo ra Mickey.

=== Truyền hình và các bộ phim sau này ===
Thập niên 1950, Mickey được biết đến nhiều hơn qua những lần xuất hiện trên truyền hình, đặc biệt là *Câu lạc bộ chuột Mickey*. Nhiều bộ phim hoạt hình ngắn của chú đã được chiếu lại trên các loạt phim truyền hình như *Ink & Paint Club*, nhiều dạng khác nhau của tuyển tập phim truyền hình Walt Disney và trên video gia đình. Mickey trở lại sân khấu hoạt hình năm 1983 với *Mickey's Christmas Carol*, chuyển thể từ *A Christmas Carol* của [[Charles Dickens]], trong đó Mickey đóng [[Bob Cratchit]]. Điều này được tiếp nối vào năm 1990 với [[The Prince and the Pauper (phim 1990)|The Prince and the Pauper]].
[[Tập_tin:Paul_Rudish_Mickey_Mouse.png|phải|nhỏ|Chuột Mickey xuất hiện trong thời [[Paul Rudish]] và thời hiện đại.]]
Trong suốt nhiều thập kỷ, chuột Mickey đã cạnh tranh với [[Bugs Bunny]] của [[Warner Bros.]] về mức độ nổi tiếng trong lĩnh vực phim hoạt hình. Nhưng vào năm 1988, hai đối thủ cuối cùng đã chia sẻ thời lượng chiếu trên phim *Who Framed Roger Rabbit của* [[Robert Zemeckis]] [[Disney]]/[[Amblin]]. Disney và Warner đã ký một thỏa thuận quy định mỗi nhân vật có cùng thời lượng xuất hiện trong cảnh quay.

=== Truyện tranh ===
[[Tập_tin:Mickey_Mouse_-_Blaggard_Castle.png|nhỏ|Mickey và Horace Horsecollar từ dải truyện hàng ngày của *chuột Mickey*; [[Floyd Gottfredson]] sáng tác và xuất bản tháng 12 năm 1932]]
Mickey lần đầu tiên xuất hiện trong truyện tranh sau khi chú xuất hiện trong 15 bộ phim hoạt hình ngắn, đạt thành công về mặt thương mại và được công chúng dễ dàng nhận ra. Walt Disney đã được [[King Features Syndicate]] tiếp cận với lời đề nghị cấp phép cho Mickey và [[nhân vật phụ]] để xuất hiện trong một bộ truyện tranh. Disney đã chấp nhận và [[Mickey Mouse (truyện tranh)|*Mickey Mouse*]] xuất hiện lần đầu tiên vào ngày 13 tháng 1 năm 1930. Cốt truyện hài hước mang đậm tính Disney, Ub Iwerks vẽ và [[Win Smith]] chắp bút. Tuần đầu tiên phát hành là một bản chuyển thể sơ lược của *Plane Crazy*. Minnie nhanh chóng trở thành nhân vật đầu tiên bổ sung vào dàn diễn viên. Các dải truyện ngắn này được phát hành lần đầu từ ngày 13 tháng 1 năm 1930 đến ngày 31 tháng 3 năm 1930, thỉnh thoảng tái bản dưới dạng truyện tranh với tựa đề chung là *"Lost on a Desert Island".* Nhà lịch sử hoạt hình Jim Korkis lưu ý "Sau dải truyện thứ mười tám, Iwerks rời đi và người thợ in của ông là Win Smith, tiếp tục vẽ theo định dạng gag-a-day."

== Chân dung ==
[[Tập_tin:Mickey_Mouse_head_and_ears.svg|nhỏ|Bóng của đầu chuột Mickey đã trở thành một hình ảnh mang tính biểu tượng.]]

=== Thiết kế ===
Trong suốt những năm trước đó, thiết kế của Mickey rất giống với [[Oswald the Lucky Rabbit|Oswald]], nhất là tai, mũi và đuôi Ub Iwerks đã thiết kế cơ thể của Mickey ra ngoài các vòng tròn để làm cho nhân vật dễ sinh động. Các nhân viên của Disney là John Hench và Marc Davis tin rằng thiết kế này là một phần trong thành công của Mickey vì nó khiến chú trở nên năng động và thu hút khán giả hơn.

=== Diễn viên lồng tiếng ===
[[Tập_tin:Walt_disney_portrait.jpg|nhỏ|[[Walt Disney]] (1901–1966), đồng sáng tạo ra chuột Mickey và là người sáng lập [[Công ty Walt Disney]], cũng chính là giọng nói ban đầu của Mickey.]]
Một phần lớn tính cách trên màn ảnh của Mickey là giọng giả thanh, mắc cỡ nổi tiếng của chú. Từ năm 1928 trở đi, Mickey được chính Walt Disney lồng tiếng, một nhiệm vụ mà Disney rất tự hào về mặt cá nhân.

== Bán hàng ==
Kể từ những năm đầu của mình, chuột Mickey đã được Disney cấp phép xuất hiện trên nhiều loại hàng hóa khác nhau. Mickey được sản xuất dưới dạng đồ chơi và tượng nhỏ sang trọng, và hình ảnh của Mickey đã xuất hiện hầu hết mọi thứ, từ áo phông đến hộp cơm. Chịu trách nhiệm lớn nhất về việc bán hàng hóa ban đầu của Disney là [[Kay Kamen]], người đứng đầu cấp phép và kinh doanh hàng hóa của Disney từ năm 1932 cho đến khi ông qua đời vào năm 1949, người được gọi là "người yêu thích chất lượng". Kamen được Công ty Walt Disney công nhận là người có một phần quan trọng trong việc Mickey trở thành ngôi sao và được đặt tên là [[Disney Legend]] vào năm 1998 Vào thời điểm kỷ niệm 80 năm ngày thành lập vào năm 2008,  *Time* đã tuyên bố Chuột Mickey là một trong những nhân vật dễ nhận ra nhất trên thế giới, ngay cả khi so sánh với [[Ông già Noel]]. Các nhân viên của Disney tuyên bố 98% trẻ em từ 3–11 tuổi trên khắp thế giới ít nhất đều biết về nhân vật này.

=== Công viên Disney ===
[[Tập_tin:Disneyland_park_-_Anaheim_Los_Angeles_California_USA_(9894366226).jpg|nhỏ|Nhà của Mickey tại [[Mickey's Toontown]]]]

Là linh vật chính thức của Walt Disney, Mickey đóng một vai trò trung tâm trong [[Walt Disney Parks và Resorts|công viên Disney]] kể từ khi [[Disneyland]] mở cửa năm 1955. Cũng như các nhân vật khác, Mickey thường được đóng vai bằng một diễn viên mặc trang phục và không nói tiếng nào. Trong hình thức này, chú đã tham gia vào các buổi lễ và vô số cuộc diễu hành, và tạo dáng chụp ảnh với khách. Kể từ nhiệm kỳ tổng thống của [[Barack Obama]] (người đã gọi đùa ông ấy là "một nhà lãnh đạo thế giới có đôi tai to hơn tôi") Mickey đã gặp mọi tổng thống Hoa Kỳ kể từ [[Harry Truman]], ngoại trừ [[Lyndon B. Johnson]].

== Phim ==


=== Phim ngắn chọn lọc ===

* *Steamboat Willie* (1928)
* *Plane Crazy* (1928)
* *The Karnival Kid* (1929)
* *Mickey's Orphans* (1931)
* *Building a Building* (1933)
* *The Mad Doctor* (1933)
* *The Band Concert* (1935)
* *Thru the Mirror* (1936)
* *Moving Day* (1936)
* *Clock Cleaners* (1937)
* *Lonesome Ghosts* (1937)
* *Brave Little Tailor* (1938)
* *The Pointer* (1939)
* *The Nifty Nineties* (1941)
* *Lend a Paw* (1941)
* *Symphony Hour* (1942)
* *Squatter's Rights* (1946)
* *Mickey and the Seal* (1948)
* *The Simple Things* (1953)
* *Mickey's Christmas Carol* (1983)
* *Runaway Brain* (1995)
* *Get a Horse!* (2013)
* *Once Upon a Studio* (2023)


=== Phim dài tập ===

* *Hollywood Party* (khách mời, 1934)
* *Fantasia* (1940)
* *Fun and Fancy Free* (1947)
* *Who Framed Roger Rabbit* (khách mời, 1988)
* *A Goofy Movie* (khách mời, 1995)
* *Mickey's Once Upon a Christmas* (1999) (DTV)
* *Fantasia 2000* (1999)
* *Mickey's Magical Christmas* (2001) (DTV)
* *Mickey's House of Villains* (2002) (DTV)
* *Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers* (2004) (DTV)
* *Mickey's Twice Upon a Christmas* (2004) (DTV)
(*Ghi chú: DTV có nghĩa là Trực tiếp đến video*)

=== Loạt phim truyền hình ===

* *The Mickey Mouse Club* (1955–1959; 1977–1979; 1989–1994)
* *Mickey Mouse Works* (1999–2000)
* *Disney's House of Mouse* (2001–2003)
* *Mickey Mouse Clubhouse* (2006–2016)
* *Mickey Mouse* (2013–2019)
* *Mickey Mouse Mixed-Up Adventures* (2017–2021)
* *The Wonderful World of Mickey Mouse* (2020–2023)
* *Mickey Mouse Funhouse* (2021–2025)
* *Mickey Mouse Clubhouse+* (2025-nay)


== Giải thưởng và danh hiệu ==
[[Tập_tin:Topolino_Walk_of_fame.jpg|phải|nhỏ|Ngôi sao của Mickey trên [[Đại lộ Danh vọng Hollywood]]]]
Chuột Mickey đã nhận được mười đề cử cho [[Giải Oscar cho phim hoạt hình xuất sắc nhất|Giải Oscar cho Phim hoạt hình hay nhất]]. Đó là *Mickey's Orphans (1931), Building a Building (1933), Brave Little Tailor (1938), The Pointer (1939), Lend a Paw (1941), Squatter's Rights (1946), Mickey and the Seal (1948), Mickey's Christmas Carol (1983), Runaway Brain (1995), và Get a Horse! (2013)*. Trong số này, *Lend a Paw* là bộ phim duy nhất thực sự giành được giải thưởng. Ngoài ra vào năm 1932, Walt Disney đã nhận được Giải thưởng danh dự của Viện hàn lâm để công nhận sự sáng tạo và sự nổi tiếng của Mickey.

Ngày 18 tháng 11 năm 1978, để kỷ niệm 50 năm ngày thành lập, Mickey trở thành nhân vật hoạt hình đầu tiên có một ngôi sao trên [[Đại lộ Danh vọng Hollywood]]. Ngôi sao nằm trên 6925 Hollywood Blvd.

== Xem thêm ==


* *Những cuộc phiêu lưu của chuột Mickey*, một truyện tranh ngắn với sự tham gia của chuột Mickey trong vai nhân vật chính
* [[Bảo tàng Chuột]], một bảo tàng của Nga có các hiện vật và kỷ vật liên quan đến chuột Mickey
* [[Walt Disney (phim)|*Walt Disney* (phim PBS 2015)]]

==Ghi chú==


==Tham khảo==


===Tham khảo thư loại===
* 

==Liên kết ngoài==

* 
* [https://web.archive.org/web/20170725075827/http://www.imdb.com/character/ch0000630/ Mickey Mouse] trên [[IMDb]]
* [https://web.archive.org/web/20080803192641/http://www.mickeyforpresident.com/ Mickey Mouse's Campaign Website (as archived on August 3, 2008)]
* [https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/culture-obituaries/film-obituaries/5363110/Wayne-Allwine.html Wayne Allwine] – *Daily Telegraph'' obituary
* Mickey Mouse comic strip reprints tại Creators Syndicate
* Mickey Mouse tại Don Markstein's Toonopedia.