Đa phương tiện

**Đa phương tiện** hay **đa phương truyền** ***(Multimedia)*** là một hình thức truyền tải sử dụng kết hợp các kiểu định dạng nội dung khác nhau như văn bản, audio, hình ảnh, hoạt hình, video vào một bài giới thiệu có tính tương tác; đối lập với đó là phương tiện truyền thông đại chúng truyền thống, vốn được sử dụng ở dạng in ấn truyền thống, văn bản viết tay hoặc dạng ghi âm, không hề có tương tác gì với người tiếp thu nội dung. Những ví dụ phổ biến của loại hình này bao gồm video podcast, những bản thuyết trình có âm thanh gắn kèm và video hoạt họa. 

Đa phương tiện có thể được ghi lại để trình chiếu khi cần hoặc trực tiếp (streaming) trên máy tính, điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử khác. Trong những năm đầu của kỉ nguyên đa phương tiện, cụm từ "rich media" (đa phương tiện) được quy là đồng nghĩa với cụm đa phương tiện có tương tác. Theo thời gian, hypermedia đã đưa đa phương tiện gia nhập vào World Wide Web (mạng lưới Internet).

**Phân loại đa phương tiện**

Đa phương tiện có thể được phân chia thành các loại tuyến tính và phi tuyến tính. Nội dung hoạt động tuyến tính tiến triển thường xuyên mà không cần bất kỳ điều khiển điều hướng cho người xem như một bài thuyết trình điện ảnh. Phi tuyến tính sử dụng tương tác để kiểm soát tiến độ với một trò chơi video hoặc máy tính đào tạo dựa trên nhịp độ tự. Hypermedia là một ví dụ về nội dung phi tuyến tính. Bài thuyết trình đa phương tiện có thể được trực tiếp hoặc ghi. Một bài thuyết trình ghi lại có thể cho phép tương tác thông qua một hệ thống dẫn đường. Một bài thuyết trình đa phương tiện trực tiếp có thể cho phép tương tác thông qua sự tương tác với người dẫn chương trình hay biểu diễn.

**Thuật ngữ**

**Lịch sử của thuật ngữ:**

Thuật ngữ này được đặt ra bởi các ca sĩ và đa phương tiện truyền thông nghệ sĩ Bob Goldstein (sau 'Bobb Goldsteinn "), nhằm tạo điều kiện" trong L'Oursin của Lightworks "show ở Southampton, Long Island [cần dẫn nguồn] mở vào tháng 7 năm 1966, các Goldstein có lẽ sáng tạo nghệ thuật của một phương pháp mới để nhận ra các nghệ sĩ người Mỹ tên là Dick Higgins, người đã thảo luận hai năm trước đây, ông được biết đến như là "trung gian. "[1]

Ngày 10 tháng 8  năm 1966, Richard Albarino Variety mượn các thuật ngữ, báo cáo: "đứa con tinh thần của songscribe-comic Bob ('Washington Square') Goldstein, các 'Lightworks' là mới nhất đa phương tiện âm nhạc và hình ảnh ra mắt như là vũ trường giá vé. "[2] Hai năm sau, vào năm 1968, thuật ngữ" đa phương tiện "được tái chiếm dụng để mô tả công việc của một nhà tư vấn chính trị, David Sawyer, chồng của Iris Sawyer-một trong những nhà sản xuất Goldstein tại L'Oursin.

## Tham khảo
Multimedia Technologies by Ashok Banerji & Ananda Mohan Ghosh, Tata McGraw Hill, 2010, ISBN(13) 978-0-07-066923-9. Review in Google bookshelf or visit Learning center at: http://www.mhhe.com/banerji/fmt

Creative media projects encourage a more inclusive world for the disabled. Multimedia Information and Technology v. 36 no. 1 (February 2010) p.&nbsp;4

## Đặc điểm chính của đa phương tiện
***Đa phương tiện:*** *sử dụng *'nhiều phương tiện (media)** khác nhau để truyền đạt ý tưởng, thay vì chỉ dùng văn bản.''

***Phi tuyến tính:*** ''khả năng **điều hướng ngay lập tức** đến các phần khác nhau của bài thuyết trình mà không có sự chậm trễ đáng kể.''

***Tính tương tác:*** ''Khả năng **cho phép người dùng tác động và thay đổi** trình tự hoặc trạng thái hiển thị của thông tin.''

***Biểu diễn kỹ thuật số:*** ''các nội dung đa phương tiện **được sản xuất và phát lại bằng cách sử dụng các biểu diễn kỹ thuật số***

***Tính toàn vẹn:*** ''Mặc dù sử dụng nhiều loại phương tiện, chúng phải được '''tích hợp''' hoặc là một phần của một '''thực thể duy nhất'''.''

***Kể chuyện và Tự sự:*** ''Một '''cốt truyện''' hoặc '''tự sự''' hấp dẫn giúp tạo ra luồng logic và kết nối khán giả ở cấp độ cảm xúc.''

***Giá trị Thông tin:*** ''Nội dung phải chính xác, được nghiên cứu kỹ lưỡng và truyền đạt thông điệp/chia sẻ kiến thức một cách toàn diện, dễ tiếp cận.''

***Khả năng Thích ứng và Tương thích:*** ''Thiết kế để '''hoạt động trên nhiều thiết bị''' (máy tính, máy tính bảng, điện thoại thông minh) '''và*** ***các nền tảng*** *khác nhau.*

***Sự Tham gia và Trải nghiệm Người dùng:*** *Thu hút khán giả và *'tạo trải nghiệm người dùng** tích cực thông qua điều hướng trực quan và nội dung có cấu trúc tốt.''

***Phản hồi và Đánh giá:*** ''Sử dụng các yếu tố tương tác (như câu đố, khảo sát) để **thu thập thông tin hoặc đánh giá** sự hiểu biết của khán giả.''

***Khả năng Tiếp cận và Tính nhất quán:*** ''Đảm bảo nội dung có thể **được hiểu bởi nhiều đối tượng** đa dạng, bao gồm cả người khuyết tật (ví dụ: phụ đề chi tiết, văn bản thay thế). Duy trì **sự đồng nhất trong cách trình bày** các yếu tố (bố cục, màu sắc, phông chữ, điều hướng) để làm cho nội dung trực quan, dễ điều hướng và giảm tải nhận thức.''

***Các Vấn đề Pháp lý và Đạo đức:*** ''Người sáng tạo nội dung phải lưu tâm đến **sở hữu trí tuệ, bản quyền*' và sử dụng hợp lý, đồng thời sử dụng các tài liệu có giấy phép.*

*(Nguồn tham khảo:  Parekh, R. (2025). Principles of multimedia. CRC Press)*
## Lịch sử
Trong bốn mươi năm qua, *Đa phương tiện* đã được thay đổi  nghĩa nhiều lần. Cuối  những năm 1970, Thuật ngữ này  gồm sự diễn hoạt trình chiếu hình ảnh chuyển động đa chiều trên thời gian của một đoạn âm thanh.Tuy nhiên vào những năm 1990 *Đa phương tiện* đã được hiểu như hiện nay.

Thuật ngữ *Đa phương tiện* được xuất bản lần đầu tiên năm 1993 trong cuốn *McGraw-Hill’s Multimedia: Making It Work*, Trong đây *Tay Vaughan* đã tuyên bố rằng "Đa phương tiện là bất kỳ sự kết hợp của văn bản, nghệ thuật đồ họa, âm thanh, hình ảnh động, và video được cung cấp bởi máy tính. Khi bạn cho phép  người dùng,người xem của dự án có thể kiểm soát mọi thứ vào mọi thời điểm, đó là sự *tương tác đa phương tiện*. Khi bạn cung cấp một cấu trúc liên kết các thành phần mà thông qua đó người dùng có thể điều hướng, đa phương tiện tương tác trở thành *Siêu phương tiện*.

## Liên kết ngoài
* History of Multimedia from the University of Calgary 
* Multimedia in yahoo
* Multimedia in Answers.com