open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dụng cụ đo lường điện tử

Các **dụng cụ đo lường điện tử** (đôi khi được gọi là **hệ thống đo lường điện tử**) là các dụng cụ đo lường có chức năng đo lường các đại lượng vật lý hoặc phi vật lý với sự trợ giúp của các thiết bị điện tử. Chúng thường biểu diễn kết quả đo thông qua các phương tiện hiển thị khác nhau. 

Thông thường một dụng cụ đo lường điện tử có cấu trúc gồm khối cảm biến, bộ khuếch đại, bộ xử lý và cuối cùng là bộ hiển thị. Bộ cảm biến có nhiệm vụ thực hiện cảm nhận và biến đổi các đại lượng vật lý hoặc phi vật lý cần đo thành các tín hiệu điện. Các tín hiệu điện này sau đó sẽ được khuếch đại và hiệu chỉnh sao cho tương quan sự biến đổi giữa các đại lượng vật lý hoặc phi vật lý và tín hiệu điện sau cảm biến có tính chất tuyến tính. Hay nói cách khác, sự biến đổi của tín hiệu điện sau cảm biến sẽ phản ánh thực chất của quá trình biến đổi các đại lượng vật lý/phi vật lý đó. Tiếp sau, các tín hiệu này sẽ được tiếp tục đưa qua các hệ thống xử lý tín hiệu (có thể là xử lý tín hiệu số hoặc tương tự) rồi sau đó phối ghép và đưa qua các phương tiện hiển thị như màn hình, bảng hiển thị LED, các thiết bị in ấn hoặc các thiết bị ngoại vi khác...

## Tham khảo
Hệ thống đo lường

Một **hệ thống đo lường** là một bộ các đơn vị đo lường có thể dùng để đo lường bất cứ đại lượng vật lý nào. Bộ các đơn vị đo lường này chứa các đơn vị cơ bản, tất cả các đơn vị đo lường khác đều có thể được suy ra từ các đơn vị cơ bản.

Trong nhiều hệ đo lường, các đơn vị đo cơ bản thường ứng với đo đạc chiều dài, khối lượng, và thời gian. Các hệ đo lường đầy đủ hơn chứa thêm điện tích hoặc dòng điện.

Trong lịch sử loài người, các hệ đo lường được hình thành dần theo quy ước địa phương để phục vụ trao đổi hàng hóa, đo đạc đất đai... Thời phong kiến, các vị vua quy định dùng các hệ đo lường thống nhất trong lãnh thổ trị vì; một trong các lý do là để giảm gian lận thương mại. Khi giao thương quốc tế trở nên thịnh hành, các hệ đo lường chuẩn cho nhiều quốc gia ra đời. Hiện tại, hệ đo lường phổ biến nhất là hệ đo lường quốc tế. 

## Xem thêm
* Đơn vị đo
* đơn vị đo
*Hệ đo lường cổ Việt Nam

## Tham khảo

## Sách chuyên khảo
* Tavernor, Robert (2007), *Smoot's Ear: The Measure of Humanity*, ISBN 0-300-12492-9

## Liên kết ngoài
* CLDR - Unicode localization of currency, date, time, numbers
* A Dictionary of Units of Measurement 
* Old units of measure
* Measures from Antiquity and the Bible
* Reasonover's Land Measures A Reference to Spanish and French land measures (and their English equivalents with conversion tables) used in North America 
* The Unified Code for Units of Measure
Bán kính Schwarzschild

**Bán kính Schwarzschild** hay **bán kính hấp dẫn** *R*S, của một vật thể là bán kính giới hạn mà nếu kích thước của vật thể bằng với giá trị này thì nó sẽ trở thành một hố đen (lực hấp dẫn lớn tới mức vận tốc vũ trụ cấp hai của vật thể đó đạt tới ngưỡng vận tốc ánh sáng). Bán kính Schwarzschild của vật thể khối lượng *M* được cho bởi công thức sau:

:R_S= \frac{2GM}{c^2}

Trong đó
:R_S là bán kính hấp dẫn Schwarzschild, tính bằng m
:*G* là hằng số hấp dẫn (6.6742×10-11 m3 kg-1 s-2)
:M là khối lượng vật thể, tính bằng kg
:*c* là vận tốc ánh sáng trong chân không (300.000.000m/s).

Bán kính Schwarzschild của Mặt Trời là xấp xỉ 3&nbsp;km và của Trái Đất là khoảng 9 mm, nghĩa là nếu nén (thu nhỏ) toàn bộ Trái Đất lại thành một viên bi bán kính 9mm thì nó sẽ biến thành một hố đen.

Bán kính Schwarzschild là hệ quả của mêtric Schwarzschild do Karl Schwarzschild tìm ra vào năm 1916.

Tuy nhiên các nhà thiên văn học cần phải có nhiều thời gian hơn nữa để nghiên cứu sâu, tiếp cận tương đối gần để có thể tính toán, đo đạc chính xác các thông số về mật độ tại điểm kỳ dị, ngoài rìa chân trời sự kiện, hay kích thước hố đen tương quan với khối lượng ,đồng thời dựa trên kết quả quan trắc của nhiều hố đen có thể quan sát được trong vũ trụ, để có đủ cơ sở xây dựng công thức tính bán kính Schwazrschild Rs  cùng hằng số hấp dẫn G thật chính xác và thuyết phục . 

Xem thêm
*Lỗ đen
*Chân trời sự kiện

## Tham khảo

* K. Schwarzschild, "Über das Gravitationsfeld einer Kugel aus inkompressibler Flussigkeit nach der Einsteinschen Theorie", *Sitzungsberichte der Deutschen Akademie der Wissenschaften zu Berlin, Klasse fur Mathematik, Physik, und Technik* (1916).
* K. Schwarzschild, "Über das Gravitationsfeld eines Massenpunktes nach der Einsteinschen Theorie", *Sitzungsberichte der Deutschen Akademie der Wissenschaften zu Berlin, Klasse fur Mathematik, Physik, und Technik* (1916).

## Liên kết ngoài
*
ATP

**ATP** có thể là:
* Adenosin triphosphat, ATP (hóa học)
* Hiệp hội quần vợt nhà nghề nam, ATP (quần vợt)
* Available-To-Promise, Quá trình ATP
Faust

Từ **Faust** có nhiều nghĩa:

* Johannes Faust, một nhà giả kim thuật đã trở thành nhân vật chính của nhiều truyền thuyết dân gian và tác phẩm nghệ thuật, trong đó có:
** Bi kịch của Johann Wolfgang von Goethe, xem Urfaust, Faust (phần I), Faust (phần II).
*** Opera của Charles François Gounod, xem Faust (opera).
*** Bản nhạc giao hưởng của Franz Liszt, xem Faust (Nhạc giao hưởng).
*** Phim *Faust – eine deutsche Volkssage* (Faust – Một truyền thuyết dân gian Đức) năm 1926.
*** Phim Faust (phim 1960).
*** Văn nhại (tiếng Anh: *parody*) *[[Faust. Der Tragödie dritter Teil]]* (Faust. Phần ba của bi kịch) của Friedrich Theodor Vischer.
** Bi kịch của Christopher Marlowe, xem *[[Tragical History of Doctor Faustus]]*.
** Tiểu thuyết của Thomas Mann, xem *[[Doktor Faustus]]*.
* Một ban nhạc Đức, xem Faust (ban nhạc).
* Một hãng sản xuất bia tại Miltenberg (Đức), xem Faust (bia).
* Một hiệp hội tác giả tại Frankfurt am Main, xem Faust Frankfurt.
* Hiệp hội FAUST tại Hannover (Đức).
* Nhà văn nữ Christa Faust.
Giỏ treo nhẹ

Chiếc **Giỏ bay nhẹ** hay cái **túi nhẹ** đã là một "sản phẩm thừa" của thân thuyền. Trên tất cả nó đã được ứng dụng trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất cho các tàu chiến quân sự. Chiếc giỏ bay nhẹ được thả đi từ bên trên xuyên qua tầng mây khoảng hơn mấy trăm mét, sau đó quan sát và phục vụ việc điều khiển tàu bay.

Chiếc thân thuyền được phát triển bởi Juray phục vụ cho việc định thám thẳng ăng ten của một chiếc tàu bay. Sợi dây ăng ten treo tự do tự uốn mình với gió. Các hình thái trọng lượng của thân thuyền phục vụ gia giảm, những cái đã được Juray phát triển tiếp theo sau kĩ thuật vận động chất khí và chấtlỏng. Các thân thuyền đã được Juray tiếp tục phát triển cho giỏ bay nhẹ không cánh.

## Xem thêm
*Zeppelin
*Tàu bay quân sự

## Liên kết ngoài

*
*
*
*
*Lehmann, Ernst A.; Mingos, Howard. Zeppelin3 . The Zeppelins. Chapter III REASONS FOR THE LONDON RAIDS (bằng=Tiếng Anh)
Chủ nghĩa nhân văn

**Chủ nghĩa nhân văn** hay **chủ nghĩa nhân bản** là một nhánh triết học luân lý lớn cũng như một thế giới quan chuyên chú vào lợi ích, giá trị và phẩm cách của con người, khuyến  giáo dục nhân văn, tôn trọng giá trị con người. Theo chủ nghĩa nhân văn, bao dung, bất bạo động và tự do lương tâm là những nguyên tắc quan trọng cho sự cộng sinh của nhân loại.

Thời hiện đại, các phong trào nhân văn chủ nghĩa hầu hết là phi tôn giáo, gắn với chủ nghĩa thế tục và một nhân sinh quan phi thần. Chủ nghĩa nhân văn đề cử việc đảm trách đi tìm chân lý và đạo đức bằng những phương tiện của con người để phục vụ lợi ích của con người. Trong khi chú trọng đến khả năng tự quyết định của loài người, chủ nghĩa nhân văn bác bỏ những biện hộ tiên nghiệm như sự hệ thuộc vào tín ngưỡng, vào cái siêu tự nhiên hoặc những văn bản được xem là thiên khải. Những người chủ trương nhân văn tán đồng việc nhận thức được một đạo đức phổ cập lập cơ sở trên tính công cộng của bản chất loài người.

## Phân loại
### Truyền thống hàn lâm
#### Chủ nghĩa nhân văn phục hưng

Thuật từ này đề cập đến các truyền thống cải cách giáo dục và văn hóa bởi các chức sắc dân sự và giáo hội, nhà sưu tập sách, nhà giáo dục, và các văn sĩ, bắt đầu từ Ý và lan sang các nước Tây Âu, trong các thế kỷ 14, 15 và 16, trong thời Phục hưng.

### Quan niệm phi thần
#### Chủ nghĩa nhân văn thế tục

Các dạng triệt để của chủ nghĩa nhân văn thuộc loại chủ nghĩa vô thần và chủ nghĩa bất khả tri (và thường phản bác sự tồn tại của cái siêu tự nhiên).

Hai học thuyết của chủ nghĩa nhân văn được thừa nhận rộng rãi được công báo trong *[[Biểu minh nhân văn]]* () và bản *[[Tuyên bố chủ nghĩa nhân văn thế tục]]* ().
Chủ nghĩa Nhân văn dựa trên những niềm tin căn bản dưới đây:
# Hạnh phúc và phúc lợi của mỗi người riêng biệt và của xã hội cộng lại là những tiêu chuẩn tối ưu, những hành động phải dựa vào đó mà xét đoán.
# Nhân phẩm của con người, và những đặc tính cá nhân của họ phải được tôn trọng.
# Mỗi người đều có khả năng, để học hỏi và phát triển.
# Tính sáng tạo của mỗi người phải có được cơ hội để bộc phát.
# Xã hội Nhân bản càng phát triển lên cao càng phải đảm bảo được nhân phẩm và tự do của mỗi người.

#### Chủ nghĩa nhân văn tôn giáo

Trong khi kiểu chủ nghĩa nhân văn này, trên một vài khía cạnh nào đó, thực hiện hoặc bổ sung vai trò của tôn giáo trong cuộc sống con người, và vì vậy được xem như giữ một vị trí tôn giáo, chính nó lại không là một tôn giáo. Nó hoàn toàn tương hợp với Chủ nghĩa tự nhiên trong riêng khía cạnh này, nhưng không phụ thuộc vào một loại nào trong những loại chủ nghĩa này; và nó cũng thực sự tương hợp với một vài tôn giáo. Tuy nhiên, chủ nghĩa nhân văn phủ nhận sự quan trọng của cái siêu tự nhiên trong những vấn đề của con người, cho dù nó tồn tại hay không tồn tại. Về mặt này, chủ nghĩa nhân văn không tất nhiên bài trừ một vài dạng của thuyết hữu thần () hoặc thần giáo tự nhiên ().

## Chú thích

## Xem thêm

* Chủ nghĩa nhân văn Kitô giáo
* Chủ nghĩa duy con người
* Nhân văn học
* Chủ nghĩa nhân đạo
* Chủ nghĩa hậu thần
Bi đá trên băng tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Bộ môn **Bi đá trên băng tại Thế vận hội Mùa đông 2006** (*curling*) được tổ chức tại thị trấn Pinerolo (khoảng 40&nbsp;km về phía tây nam của Torino) từ 13 đến 24 tháng 2 năm 2006.

Sau khi các đội đã hoàn tất thi đấu với nhau, bốn đội đứng hạng đầu của bảng sẽ được vào bán kết. Hạng được tính dựa vào số trận thắng; nếu đội A và đội B có cùng số trận thắng nhưng B đã thắng trận giữa A và B thì B sẽ có hạng cao hơn.

Khi vào bán kết thì đội hạng 1 đấu với đội hạng 4, và đội hạng 2 đấu với đội hạng 3.

## Bảng huy chương

## Nam
### Các đội

### Vòng loại

### Bán kết
22 tháng 2

### Huy chương đồng
23 tháng 2

### Huy chương vàng
23 tháng 2

## Nữ
### Các đội

### Vòng loại

### Bán kết
22 tháng 2

### Huy chương đồng
23 tháng 2

### Huy chương vàng
23 tháng 2

## Chú thích
Hai môn phối hợp tại Thế vận hội Mùa đông 2006

**Hai môn phối hợp tại Thế vận hội Mùa đông 2006**, bộ môn hỗn hợp trượt tuyết việt dã và bắn súng, được tổ chức tại Cesena (gần Torino) từ 11 đến 25 tháng 2 năm 2006. Tổng cộng có 10 bộ môn: 5 cho nam và 5 cho nữ.

## Bảng huy chương

## Nam

### 4 × 7,5 km

40 lần bắn: 20 đứng, 20 nằm; 25 giây mỗi lần bắn không trúng đích

## Nữ

### 4 × 6 km

40 lần bắn: 20 đứng, 20 nằm; 25 giây mỗi lần bắn không trúng đích

## Chú thích
Teddy Sheringham

**Edward Paul "Teddy" Sheringham** (sinh ngày 2 tháng 4 năm 1966) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh. Ông đã từng là thành viên đội tuyển bóng đá quốc gia Anh, từng là đội trưởng của câu lạc bộ Tottenham Hotspurs và là một trong những cầu thủ của câu lạc bộ Manchester United trong mùa bóng 1998-1999, mùa bóng lịch sử với 3 chức vô địch Ngoại hạng Anh, cúp FA và UEFA Champions League.

Teddy Sheringham được sinh ra tại Highams Park, London, Anh.

## Các câu lạc bộ đã thi đấu
* Millwall F.C. (1983-1991)
* Nottingham Forest F.C. (1991-1992)
* Tottenham Hotspur F.C. (1992-1997 và 2001-2003)
* Manchester United F.C. (1997-2001)
* Portsmouth (2003-2004)
* West Ham United F.C. (2004-2007)
* Colchester United (2007-2008)

## Thành tích
**Djurgården**
*Division 2 Norra: 1985

**Millwall**
*Football League Group Cup: 1982–83 
*Football League Second Division: 1987–88

**Nottingham Forest**
*Full Members' Cup: 1991–92

**Manchester United**
*Premier League: 1998–99, 1999–2000, 2000–01
*FA Cup: 1998–99
*FA Charity Shield: 1997
*UEFA Champions League: 1998–99
*Intercontinental Cup: 1999

**West Ham United**
*Football League Championship play-offs: 2005

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
*
*FootballDatabase provides Teddy Sheringham's profile and stats
*Teddy on "Life at 40"
*Unicef Children's Charity of which Teddy took part in a Friendly for...
Gay

***Gay*** là một thuật ngữ chủ yếu để chỉ một người đồng tính luyến ái hoặc có đặc điểm của đồng tính luyến ái. Thuật ngữ ban đầu có nghĩa là 'vô tư', 'vui vẻ', hoặc 'tươi sáng và lòe loẹt'.

Dẫu cho ít ai sử dụng từ để chỉ đồng tính nam có từ cuối thế kỷ 19, song cụm nghĩa này lại ngày càng trở nên thịnh hành đến giữa thế kỷ 20. Trong tiếng Anh hiện đại, *gay* được dùng làm tính từ và danh từ để chỉ cộng đồng, hoạt động tình dục và văn hóa liên quan đến đồng tính luyến ái. Ở thập niên 1960, *gay* trở thành từ mà người đồng tính nam ưa thích để miêu tả xu hướng tình dục của họ. Đến cuối thế kỷ 20 và sang đầu thế kỷ 21, từ *gay* được các nhóm LGBT lớn và cẩm nang phong cách khuyên dùng để miêu tả những người bị thu hút với người cùng giới, dẫu cho nam giới là đối tượng mà từ này thường chỉ ra cụ thể hơn.

Cùng khoảng thời gian ấy, một cách dùng từ mới mang tính miệt thị trở nên phổ biến ở một số nơi trên thế giới. Đối với hầu hết mọi người, từ *gay* có nghĩa rộng từ mục đích chế nhạo (ví dụ tương đương với 'rác rưởi' hoặc 'ngu ngốc') cho đến hàm ý giễu cợt hoặc chế nhạo nhẹ nhàng (ví dụ tương đương với 'yếu đuối', 'không nam tính' hay ''). Mức độ mở rộng những cách dùng này vẫn chứa hàm ý chỉ đồng tính luyến ái đang gây tranh luận và bị phê phán gay gắt.

## Chú thích

## Đọc thêm

* 
* 

## Liên kết ngoài

* 
* 
* 
*
Phan Văn Tài Em

**Phan Văn Tài Em** (sinh ngày 23 tháng 4 năm 1982) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Việt Nam. Anh là đội trưởng của Đội tuyển Việt Nam vô địch AFF Cup 2008 và giành Quả bóng vàng Việt Nam vào năm 2005.

## Các câu lạc bộ đã thi đấu
* Đội bóng đá năng khiếu huyện Châu Thành, Long An (1994–1998)
* Đội bóng đá năng khiếu tỉnh Long An, (1998–2001)
* Gạch Đồng Tâm Long An (2001–2011)
* Navibank Sài Gòn (2011–2012)
* Sài Gòn Xuân Thành (2012–2013)
* Đồng Tâm Long An (2013–2016)

## Bàn thắng quốc tế

## Thành tích

### Câu lạc bộ

;Đồng Tâm Long An

*Giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam:
: **Vô địch (2) :** 2005, 2006
:

*Cúp quốc gia Việt Nam: 
: **Vô địch (1) :** 2005
: **Á quân (1) :** 2006

*Siêu cúp bóng đá Việt Nam: 2006
;Navibank Sài Gòn

* Cúp quốc gia Việt Nam: 2011

;Sài Gòn Xuân Thành

* Cúp quốc gia Việt Nam: 2012

### Quốc tế

;Đội tuyển quốc gia Việt Nam

* Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á:
: **Vô địch (1) :** AFF Suzuki Cup 2008
: **HC Đồng (1) :** Tiger Cup 2002
;Đội tuyển U-23 Việt Nam
* SEA Games bộ môn bóng đá nam:
: **Huy chương bạc (2)**: 2003, 2005

### Danh hiệu cá nhân
*Quả bóng vàng Việt Nam: 2005
*Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất: 2004

## Bên lề
Anh vào vai khách mời trong *11 niềm hy vọng*, bộ phim điện ảnh xoay quanh đề tài bóng đá, khởi chiếu vào ngày 11 tháng 5 năm 2018.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Câu lạc bộ Persija (Indonesia) muốn có Tài Em
*Câu chuyện bóng đá: Tài Em trở về mái nhà xưa! 
*
Bộ Dứa

**Bộ Dứa** (danh pháp khoa học: ***Bromeliales***) là tên gọi thực vật của một bộ trong số các bộ thực vật có hoa. Trong các hệ thống phân loại truyền thống, chẳng hạn như hệ thống Engler hay hệ thống Cronquist nó chỉ chứa một họ duy nhất là họ Dứa (*Bromeliaceae*). Trong hệ thống Thorne người ta còn cho thêm họ *[[Rapateaceae]]* vào bộ này và nó được coi là một bộ của hai họ này.

Bộ này không được công nhận trong hệ thống APG II, và người ta đưa cả hai họ này vào bộ Hòa thảo (*Poales*).
## Chú thích

## Tham khảo
* 
* ITIS 42329
Cúp EFL

**Cúp EFL** (**EFL Cup**; tên đầy đủ là **English Football League Cup**), thường được gọi là **Cúp Liên đoàn Anh** và hiện được biết đến với tên **Carabao Cup** vì lý do tài trợ, là một giải đấu loại trực tiếp thường niên dành cho bóng đá nam trong nước ở Anh. Được tổ chức bởi English Football League (EFL), giải đấu này dành cho tất cả các câu lạc bộ thi đấu ở bốn cấp độ cao nhất của hệ thống các giải bóng đá Anh - tổng cộng 92 câu lạc bộ - bao gồm hạng đấu cao nhất là Giải bóng đá Ngoại hạng Anh và ba hạng đấu của các giải thuộc English Football League (Championship, League One and League Two).

Giải được tổ chức lần đầu tiên vào mùa giải 1960–61 với tên gọi **Football League Cup**, đây là một trong ba giải bóng đá cao nhất ở Anh, cùng với Premier League và Cúp FA.

## Các nhà tài trợ

Từ 1981 đến 2017, Cúp EFL được đổi tên theo nhà tài trợ:

## Các trận chung kết và thống kê

## Các kỷ lục

* Đội bóng vô địch nhiều nhất: Liverpool (10 lần)
*Đội bóng vô địch nhiều lần liên tiếp nhất: Liverpool (1981–1984) và Manchester City (2018–2021) (cùng 4 lần)
*Đội tham dự nhiều trận chung kết nhất: Liverpool (12 trận)
*Cầu thủ vô địch nhiều nhất: 5 lần
**Ian Rush (Liverpool, 1981–1984, 1995)
**Sergio Agüero, Fernandinho và David Silva (Manchester City, 2014, 2016, 2018–2020)
*Cầu thủ tham dự nhiều trận chung kết nhất: 6
**Ian Rush cho Liverpool (1981, 1982, 1983, 1984, 1987, 1995)
**Emile Heskey cho Leicester City (1997, 1999, 2000), Liverpool (2001, 2003) và Aston Villa (2010)
*Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất: Geoff Hurst và Ian Rush (cùng có 50 bàn)
*Cầu thủ ghi bàn nhiều nhất trong 1 mùa giải: 12 – Clive Allen (Tottenham Hotspur, mùa giải 1986–87)
*Cầu thủ ghi bàn nhiều nhất trong 1 trận đấu: 6 – Frankie Bunn (Oldham Athletic vs Scarborough, ngày 25 tháng 10 năm 1989)
*Chiến thắng với tỷ số lớn nhất:
**Liverpool 10–0 Fulham ở vòng 2 lượt đi ngày 23 tháng 9 năm 1986
**West Ham United 10–0 Bury ở vòng 2 lượt về ngày 25 tháng 10 năm 1983
*Chiến thắng với tổng tỷ số lớn nhất sau 2 lượt trận ở vòng bán kết: Manchester City 10–0 Burton Albion (9–0 sân nhà, 1–0 sân khách), ngày 23 tháng 1 năm 2019.
*Chiến thắng với tỷ số cao nhất trong trận chung kết: Swansea City 5–0 Bradford City vào ngày 24 tháng 2 năm 2013
*Trận đấu có nhiều bàn thắng nhất: 12
**Reading 5–7 Arsenal ở vòng 4 ngày 30 tháng 10 năm 2012 
**Dagenham & Redbridge 6–6 Brentford ở vòng 1 ngày 12 tháng 8 năm 2014
*Nhiều quả phạt đền nhất trong loạt sút luân lưu: 27 – Derby County 14–13 Carlisle United (ngày 23 tháng 8 năm 2016)
*Cầu thủ trẻ nhất từng ra sân: Harvey Elliott (15 tuổi, 174 ngày) – Millwall vs Fulham, ngày 25 tháng 9 năm 2018)
*Cầu thủ trẻ nhất ghi bàn trong trận chung kết: Norman Whiteside (17 tuổi 324 ngày) – Manchester United vs Liverpool năm 1983
*Đội trưởng trẻ nhất trong trận chung kết: Barry Venison (20 tuổi 7 tháng 8 ngày) – Sunderland vs Norwich City năm 1985

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ của Cúp EFL
* Kết quả 1960–1996
* BBC News và RSSSF đối với dữ liệu về số khán giả
Trẩu trơn

**Trẩu trơn** hay còn gọi **trẩu lùn**, **tung** (danh pháp hai phần: ***Vernicia fordii***) là một loài cây sớm rụng lá trong họ Đại kích. Nó có nguồn gốc ở Trung Quốc. Tại đây nó có nhiều tên gọi như: 油桐 (**du đồng** - tức cây đồng lấy dầu) là tên gọi chính thức, trong khi các tên khác như 桐油樹 - đồng du thụ, 光桐 - quang đồng, 三年桐 - tam niên thụ, 百年桐 - bách niên thụ, 桐子樹-đồng tử thụ) là các tên gọi phổ biến. Tại Việt Nam, một số người còn gọi nó là **cây tung** (có lẽ là do ảnh hưởng của kiểu phiên âm bính âm của 桐 là tóng được sách vở bằng tiếng Anh viết là "tung tree") hoặc **trẩu lùn**, **trẩu đồng**, **trẩu Trung Quốc**.

Cây du đồng có giá trị để lấy dầu, nó được chiết ra từ hạt của cây này. Nó cũng đã được đưa vào Argentina, Paraguay và Hoa Kỳ để trồng.

Dầu du đồng, còn gọi là dầu gỗ Trung Hoa, trong lịch sử đã được dùng để thắp đèn tại Trung Quốc. Ngày nay, nó được sử dụng như là một thành phần của sơn, véc ni cũng như để xảm thuyền. Nó cũng được dùng để đánh bóng các đồ gỗ gia dụng. Dầu của nó có độc do chứa saponin. Thành phần chủ yếu của dầu du đồng là 75 - 80% axít a-elaeo stearic, 15% axít ôleic, khoảng 4% axít palmitic, khoảng 1% axít stearic. Các chất khác ở dạng dấu vết như tanin, các phytosterol, và saponin.

## Đặc điểm
Cây thân nhỏ, cao tới 7–9 m (23–30&nbsp;ft) với tán rộng. Lá đơn, mọc so le, dài từ 15–25&nbsp;cm (6-10 inch) và rộng bản, hình trái tim hay với 3 thùy nông, giống lá cây thích, cuống lá dài, màu xanh lục cả trên và dưới với các tuyến màu đỏ dễ thấy tại gốc lá. Hoa đơn tính trên cùng một cây, có 5 cánh màu trắng với các sọc màu đỏ hay tía ở phần dưới phía trong, sát với cuống hoa, xuất hiện trước hoặc cùng với lá thành cụm vào khoảng tháng 4-5. Quả cứng, là loại quả hạch hình quả lê, kích thước 4–7&nbsp;cm (1.5- 3 inch), thông thường chứa 4-5 hạt to có chứa dầu, hàm lượng đạt tới 58-70%, quả non có màu xanh lục, nhưng khi chín chuyển thành màu nâu-tía vào cuối mùa hè hay đầu mùa thu (tháng 7-10). Vỏ cây mỏng và nhẵn, màu nâu xám với các rãnh rất nông màu nâu đỏ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Hình ảnh 
* Hình ảnh
Hà Sơn Bình

**Hà Sơn Bình** là một tỉnh cũ thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng, Tây Bắc Bộ, Việt Nam. Tồn tại từ ngày 27 tháng 12 năm 1975 đến ngày 12 tháng 8 năm 1991, nay là một phần của Hà Nội và Phú Thọ.

## Vị trí địa lý
Tỉnh Hà Sơn Bình có vị trí địa lý:
*Phía Bắc giáp tỉnh Vĩnh Phú và thành phố Hà Nội
*Phía Tây giáp tỉnh Sơn La.
*Phía Nam giáp tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Hà Nam Ninh
*Phía Đông giáp tỉnh Hải Hưng

## Lịch sử
Ngày 27 tháng 12 năm 1975, hai tỉnh Hà Tây và Hòa Bình hợp nhất thành tỉnh Hà Sơn Bình. Khi hợp nhất, tỉnh gồm 3 thị xã: Hà Đông, Sơn Tây, Hòa Bình và 21 huyện: Ba Vì, Chương Mỹ, Đà Bắc, Đan Phượng, Hoài Đức, Kim Bôi, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Lương Sơn, Mai Châu, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Tân Lạc, Thạch Thất, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hòa, Yên Thủy. Tỉnh lỵ đặt tại thị xã Hà Đông.

Ngày 27 tháng 12 năm 1978, thị xã Sơn Tây và 5 huyện: Đan Phượng, Hoài Đức, Ba Vì, Phúc Thọ, Thạch Thất cùng một số xã thuộc huyện Quốc Oai, Chương Mỹ, Thanh Oai, Thường Tín sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Tỉnh còn lại 2 thị xã: Hà Đông, Hòa Bình và 16 huyện: Chương Mỹ, Đà Bắc, Kim Bôi, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Lương Sơn, Mai Châu, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Quốc Oai, Tân Lạc, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hòa, Yên Thủy.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, chia tỉnh Hà Sơn Bình để tái lập hai tỉnh Hà Tây và Hòa Bình. Đồng thời, thị xã Sơn Tây và 5 huyện: Đan Phượng, Hoài Đức, Ba Vì, Phúc Thọ, Thạch Thất của thành phố Hà Nội sáp nhập vào tỉnh Hà Tây.
* Tỉnh Hà Tây gồm 2 thị xã: Hà Đông, Sơn Tây và 12 huyện: Ba Vì, Chương Mỹ, Đan Phượng, Hoài Đức, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Thạch Thất, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hòa.
* Tỉnh Hòa Bình gồm thị xã Hòa Bình và 9 huyện: Đà Bắc, Kim Bôi, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Lương Sơn, Mai Châu, Tân Lạc, Yên Thủy.
## Xem thêm

* Hà Tây
* Hòa Bình
*Hà Nội

## Tham khảo
Đồng Đức Bốn

**Đồng Đức Bốn** (30 tháng 3 năm 1948 - 14 tháng 2 năm 2006) là một nhà thơ Việt Nam.

## Tiểu sử
**Đồng Đức Bốn** được sinh ra trong một gia đình lao động nghèo ở ngoại ô Hải Phòng. Năm 1966, ông gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Sau đó, ông làm thợ cơ khí (bậc 6 trên 7) tại Xí nghiệp Cơ giới của Tổng Công ty Xây dựng Bạch Đằng (Hải Phòng), Xí nghiệp Cơ khí 20-7 rồi Công ty Xuất nhập khẩu gia cầm Hải Phòng. Ông được làm đại diện cho công ty này tại Hà nội và bắt đầu sáng tác thơ vào cuối những năm 1980.

Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Đồng Đức Bốn mất ngày 14 tháng 2 năm 2006 tại nhà riêng ở thôn Song Mai, xã An hồng, huyện An Hải, Thành phố Hải Phòng khi ông 58 tuổi bởi bệnh ung thư phổi.

## Các tác phẩm
**Con ngựa trắng và rừng quả đắng*. Nhà xuất bản Văn học, 1992
**Chăn trâu đốt lửa*. Nhà xuất bản Lao động, 1993
**Trở về với mẹ ta thôi*. Nhà xuất bản Hội nhà văn, 2000
**Cuối cùng vẫn còn dòng sông*. Nhà xuất bản Hội nhà văn, 2000
**Chuông chùa kêu trong mưa* 2002
**Chim mỏ vàng và hoa cỏ độc*. Nhà xuất bản Hội nhà văn 2006 (tập thơ cuối cùng, dày 1.108 trang)
## Thơ Đồng Đức Bốn
:**Trở về với mẹ ta thôi**
:(trích)
:*Chẳng ai biết đến mẹ tôi* 
:*Bạc phơ mái tóc bên trời hoa mơ* 
:*Còng lưng gánh chịu gió mưa* 
:*Nát chân tìm cái chửa chưa có gì* 
:*Cầm lòng bán cái vàng đi* 
:*Để mua những cái nhiều khi không vàng…*

:*Trở về với mẹ ta thôi* 
:*Giữa bao la một khoảng trời đắng cay* 
:*Mẹ không còn nữa để gầy* 
:*Gió không còn nữa để say tóc buồn* 
:*Người không còn dại để khôn* 
:*Nhớ thương rồi cũng vùi chôn đất mềm…*

:**Chăn Trâu đốt lửa** 
:*Chăn trâu đốt lửa trên đồng*
:*Rạ rơm thì ít gió đông thì nhiều*
:*Mải mê đuổi một con diều*
:*Củ khoai nướng để cả chiều thành tro.*

:**Yêu một ngày hơn triệu mùa đông**
:*Em bỏ chồng về ở với tôi không"*

## Đánh giá

Đồng Đức Bốn có nhiều đóng góp quan trọng trong thể loại thơ lục bát. Thơ lục bát của ông với cách ngắt nhịp, dùng từ và rất giàu hình ảnh với tứ thơ sâu sắc đã chinh phục được bạn đọc. Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp nhận xét về thơ của ông là trong khoảng 80 bài thơ, có khoảng 15 bài thơ cực hay, tài tử vô địch, nhưng có nhiều bài cũng chẳng ra gì.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Nguyễn Huy Thiệp: Giới thiệu Đồng Đức Bốn
*Ngày thơ VN nhớ Đồng Đức Bốn và cuộc trò chuyện cuối cùng 
*Thơ Đồng Đức Bốn 
: Tư liệu về Đồng Đức Bốn trên các web khác:
*http://hanoi.vnn.vn/vanhoc/chandung.asp?id=BT3080533184&chude=43&page=1 
*http://www.tienphongonline.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=10669&ChannelID=7
Đơn vị ở lớn Marseille

**Đơn vị ở lớn Marseille** (thường còn được biết dưới tên *Unité d'Habitation*) là một tác phẩm nổi tiếng của Kiến trúc Hiện đại, được kiến trúc sư Le Corbusier thiết kế. Công trình được xây dựng từ năm 1945 đến năm 1952, nằm tại số 280 đường Michelet, thành phố Marseille. Đây là một trong năm đơn vị ở lớn của Le Corbusier. Sau này, Le Corbusier còn thiết kế một loạt các đơn vị ở khác tại Rezé, Firminy, và Briey (Pháp) tại Berlin (Đức). Nhưng công trình tại Marseille là nổi tiếng nhất.

Tòa nhà này dài 165 m, rộng 24 m, cao 56 m, có 17 tầng được đặt trên một hệ cột chống. Trong nhà có 15 tầng để ở, chứa được 337 hộ gia đình từ độc thân đến 10 người. Tầng 7, tầng 8 là khu dịch vụ công cộng. Tầng trên cùng có nhà trẻ, mẫu giáo. Trên mái có vườn hoa, bể bơi và đường chạy 300 m. Le Corbusier đã thể hiện quan điểm quy hoạch đô thị của mình ở công trình này, toàn bộ ngôi nhà là cả một thị trấn.

Để xây dựng công trình này, Le Corbusier đã lập ra xưởng thiết kế của các nhà xây dựng (*Atelier des Bâtisseurs - AtBat*). Xưởng này qui tụ các kiến trúc sư và các kĩ sư xây dựng, đặt dưới sự chỉ đạp của kĩ sư gốc Nga Vladimir Bodiansky. Ngoài ra có thêm sự cộng tác của các kiến trúc sư André Wogenscky và Georges Candilis tại công trường.

## Xem thêm

*Đơn vị ở tại Rezé
*Đơn vị ở tại Firminy
*Đơn vị ở tại Briey

## Tham khảo
Lý thuyết phát hiện tín hiệu

**Lý thuyết phát hiện tín hiệu** (*Detection theory* hay **signal detection theory**), là một phương tiện để xác định khả năng nhận diện giữa tín hiệu và nhiễu. Nó có ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như quản lý chất lượng (quality control), viễn thông, radar phát hiện, và tâm lý học (psychology). Khái niệm này giống với *[[Tỉ số tín hiệu cực đại trên nhiễu|tỉ số tín hiệu trên nhiễu]]* dùng trong khoa học, và nó cũng rất có ích trong quản lý các báo động (alarm management), khi mà việc tách các sự kiện quan trọng ra khỏi môi trường có nhiễu là rất quan trọng.

Theo lý thuyết, có một số các thiết bị nhận dạng tâm lý học nhằm xác định cách mà chúng ta nhận diện một tín hiệu, và mức ngưỡng của chúng ta (để quyết định là có hay không có tín hiệu) là bao nhiêu. Kinh nghiệm, sự mong đợi, và trạng thái tâm lý (ví dụ: mệt mỏi) và một số yếu tố khác đều ảnh hưởng đến ngưỡng. Ví dụ, một người lính gác trong thời chiến sẽ có vẻ phát hiện các dấu hiệu kẻ địch kém hơn so với trong thời bình.

## Tâm lý học

Lý thuyết phát hiện tín hiệu (SDT) được dùng khi các nhà tâm lý học muốn đo cách mà chúng ta đưa ra quyết định dựa trên những điều kiện không chắc chắn, chẳng hạn cách mà chúng ta nhận diện ra (dự đoán) khoảng cách trong điều kiện sương mù. SDT cho rằng *bộ đưa ra quyết định, ví dụ: bộ não con người, không phải là một thiết bị nhận thông tin một cách bị động, mà là một bộ ra quyết định mang tính chủ động để có thể đưa ra các đánh giá về mặt cảm nhận, khá khó khăn dựa trên các điều kiện không chắc chắn.* Trong tình huống sương mù, chúng ta buộc phải xác định khoảng cách tới một vật thể chỉ bằng các tác nhân kích thích hình ảnh mà đã bị làm suy yếu bởi sương mù. Vì độ sáng của đối tượng, chẳng hạn ánh đèn giao thông, được dùng bởi bộ não để nhận ra khoảng cách đến một đối tượng, và sương mù làm giảm độ sáng của đối tượng đó, chúng ta cảm nhận là đối tượng phải ở xa hơn nhiều so với khoảng cách thực.

Để có thể đo được khả năng nhận diện (khả năng cảm nhận) và định kiến, các nhà tâm lý học đo các thông số **hits** (có tín hiệu, và ta phát hiện ra nó) và **correct negatives** hay **correct rejection** (không có tín hiệu, và ta xác nhận là không có), cũng như **false alarms** (không có tín hiệu, nhưng ta phát hiện lại là có) và **misses** (có tín hiệu, nhưng ta lại không phát hiện ra.) Bằng cách đo các biến này, các nhà tâm lý học có thể nhận ra cách mà một người xác định một sự vật dưới nhiều điều kiện khác nhau.

## Xem thêm
*Just noticeable difference
*Likelihood-ratio test
*Bổ đề Neyman-Pearson
*Psychometric function
*Psychophysics
*Đặc tính hoạt động máy thu (tín hiệu) (Receiver operating characteristic)

## Tham khảo

*Coren, S., Ward, L.M., Enns, J. T. (1994) *Sensation and Perception*. (4th Ed.) Toronto: Harcourt Brace.
*Kay, SM. *Fundamentals of Statistical Signal Processing: Detection Theory* (ISBN 0-13-504135-X)
* McNichol, D. (1972) *A Primer of Signal Detection Theory*. London: George Allen & Unwin.
*Van Trees HL. *Detection, Estimation, and Modulation Theory, Part 1* (ISBN 0-47-109517-6; website )

## Liên kết ngoài
*A Description of Signal Detection Theory 
*An application of SDT to safety (pdf file)
Apollo (định hướng)

**Apollo** có nhiều nghĩa:

*Apollo trong thần thoại Hy Lạp
*Chương trình Apollo của NASA, bắt đầu 1961 và chấm dứt 1972, đã gửi 6 đoàn thám hiểm lên Mặt Trăng
*Thiên thạch (*asteroid*) 1862 Apollo; các thiên thạch cùng loại với thiên thạch này được gọi là thiên thạch Apollo
*Tên của Hố Apollo trên Mặt Trăng

Trong ngành tin học, Apollo có thể là
*Hãng Apollo Computers và một kỹ thuật của họ có tên là Apollo/Domain
*Phần mềm Apollo của Heikki Ylinen

Apollo cũng là tên của 2 nhà hát: Nhà hát Apollo (Harlem) tại Thành phố New York và Nhà hát Apollo (London) tại khu West End của London.

Ngoài ra, có một số tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh đã mang tên HMS Apollo; Hải quân Hoa Kỳ cũng có tàu USS Apollo (AS-25). Hải quân Canada có một chương trình quân sự gọi là Chiến dịch Apollo.

Tên Apollo cũng được dùng cho:
*Ban nhạc rock Phần Lan Apollo
*Tạp chí nghệ thuật tiếng Anh *[[Apollo (tạp chí)|Apollo]]*

Ở Việt Nam, có Tổ chức Giáo dục và Đào tạo Apollo chuyên giảng dạy tiếng Anh và cung cấp thông tin du học cũng như học bổng ở các trường đại học của Anh và Úc.
ILIAS

**ILIAS** là một phần mềm nguồn mở hỗ trợ việc tổ chức xây dựng và triển khai nội dung giảng dạy và học trực tuyến (tiếng Anh: *e-learning*). Phần mềm này là phần mềm nguồn mở đầu tiên hỗ trợ chuẩn SCORM 1.2 RTE-3, do đó khi sử dụng, không phải băn khoăn về việc sử dụng lại những nội dung đã thiết kế trên ILIAS.

ILIAS được thiết kế theo lối lập trình hướng đối tượng nên có thể phát triển tiếp để phục vụ các nhu cầu đặc biệt.

ILIAS được phát triển từ năm 1998 trong khuôn khổ của dự án VIRTUS của trường Đại học Tổng hợp Köln (tiếng Đức:*Universität zu Köln*) và từ năm 2000 bởi một mạng lưới phát triển có tên là *ILIAS opensource* mà trong đó bao gồm nhiều cơ quan cũng như cá nhân riêng lẻ.

Đặc biệt cho người sử dụng Việt Nam, hiện nay ILIAS đã hỗ trợ tốt tiếng Việt.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức của ILIAS 
* Tập thể các trường đại học nghiên cứu phát triển ILIAS 
* Hỗ trợ hướng dẫn sử dụng của ILIAS.
Hồ Eyre

**Hồ Eyre** (hay **hồ Kati Thanda** theo cách gọi của người bản địa Úc, được mệnh danh là **Hồ ẩn-hiện**) là hồ nước mặn lớn nhất tại Úc và có vị trí thấp nhất ở nước này. Hồ này ở tọa độ , cách phía bắc Adelaide khoảng 700&nbsp;km và là trọng điểm của lòng chảo nội lục của Lưu vực hồ Eyre rộng lớn ở miền trung Úc. Quanh hồ này, có hình thành khu Vườn quốc gia hồ Eyre.

Hồ này có chu kỳ nước đầy rồi cạn khoảng mỗi 3 năm. Khi nước đầy, mép hồ thấp hơn mực nước biển 8 m, khi hồ cạn thì thấp hơn 15 m. Do đó, diện tích mặt nước hồ không cố định, dao động 0 đến 8.200 km², phụ thuộc vào nước mưa. Khi hồ cạn, mặt đáy hồ lộ ra một lớp muối khá dày.

Hồ chia làm hai phần nối với nhau bởi kênh Goyder: Hồ Eyre Bắc dài khoảng 144&nbsp;km rộng khoảng 66&nbsp;km; Hồ Eyre Nam dài 64&nbsp;km rộng 24&nbsp;km. Lớp muối ở chỗ dày nhất lên đến 50&nbsp;cm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
* The Mystery of Lake Eyre Những điều bí ẩn về Hồ Eyre và thư viện hình ảnh về quần thể động vật khu vực
Mario Botta

**Mario Botta** (sinh ngày 1 tháng 4 năm 1943, tại Mendrisio, bang Ticino, Thụy Sĩ) là một kiến trúc sư Hiện đại nổi tiếng với việc sử dụng các hình khối cơ bản, đường nét hình học mạnh mẽ, đặc trưng với sử dụng vật liệu gạch trong công trình.

Mario Botta bắt đầu học việc như một thợ vẽ tại xưởng thiết kế kiến trúc của Luigi Camenisch và Tita Carloni ở Lugano, Thụy Sĩ từ năm 15 tuổi. Ông đã thiết kế công trình đầu tiên của mình là nhà cho cha cố ở Genestrerio vào năm 16 tuổi tuy nhiên không rõ là công trình có được xây dựng hay không. Sau đó Botta theo học tại Liceo Artistico ở Milano, Ý và Đại học Kiến trúc (tiếng Ý: *l'Istituto Universitario di Architettura*) ở Venezia. Năm 1970, Botta mở văn phòng thiết kế riêng của mình tại Lugano.

Phong cách thiết của Mario Botta chịu ảnh hưởng mạnh của Le Corbusier, Carlo Scarpa và Louis Kahn.

## Một số công trình thiết kế
* 1967 Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Quốc gia Boulder, Colorado, Mỹ
* 1971 Biệt thự ở Cadenazzo, ở Riva San Vitale (1971-1973), ở Ligornetto (1975-1976), ở Stabio, La Casa Rotonda (1982), ở Morbio Superiore (1984) và ở Daro (1992)
* 1972-1977 Trường học Morbio Inferiore, bang Ticino Thiết kế 
* 1987 Nhà văn hóa Chambéry, Pháp
* 1988 Nhà băng Gotardo, Lugano, Thụy Sĩ Ảnh
* 1988 Thư viện Villeurbanne, Pháp Ảnh
* 1989 Nhà thờ ở Évry, Pháp
* 1991 Nhà ở và cửa hàng, Lugano, Thụy Sĩ.
* 1995 Nhà thờ Évry, Pháp Ảnh
* 1996 Nhà nguyện Santa Maria degli Angeli, Monte Tamaro, Thụy Sĩ, Ảnh
* 1994 Bảo tàng Nghệ thuật San Francisco, Mỹ
* 2000 Trung tâm Dürrenmatt Neuchâtel, Thụy Sĩ
* 2004 Bảo tàng Leuum, Seoul, Hàn Quốc Ảnh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang web chính thức
*Biệt thực tại Riva San Vitale
Bản đồ Piri Reis

Tấm **bản đồ Piri Reis** được khám phá năm 1929 khi cung điện Topkapi ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ đang được cải tạo thành một viện bảo tàng. Nó là một tấm bản đồ vẽ trên da linh dương, chủ yếu là các chi tiết bờ biển phía đông châu Phi và bờ biển Nam Mỹ. Tấm bản đồ này được cho là do Piri Reis, một đô đốc nổi tiếng của hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ vẽ năm 1513.

Chi tiết đáng chú ý của tấm bản đồ là mô tả về một vùng đất nối liền từ hướng nam với Nam Mỹ rất giống với đường bờ biển châu Nam Cực ngày nay.

Nhiều học giả đã đưa ra tranh luận của mình, họ trích dẫn rằng hàng thế kỷ trước những nhà vẽ bản đồ đã mô tả được vùng đất phía nam của thế giới. Vùng đất đó có thể chỉ do ông ta chắp nối từ một truyền thuyết, mà mô tả về nó một cách ngẫu nhiên giống như bờ biển thực sự ngày nay. Có học giả lại cho rằng bản đồ Piri Reis được phát triển từ nhiều tấm bản đồ của Christopher Columbus.

Đề xuất rằng tấm bản đồ đã miêu tả một phần vùng đất của châu Nam Cực cổ đã gặp nhiều sự phản bác. Đầu tiên, tấm bản đồ có tỉ lệ lớn và ít chi tiết, người ta cho rằng hình vẽ vùng đất không đủ độ chính xác để đối chiếu với hình dạng địa lý ngày nay. Thứ hai, mọi điểm giống nhau mà người ta nghi ngờ là hình ảnh chụp bằng vệ tinh về châu Nam Cực dưới lớp băng có thể không xác đáng, thời kỳ châu Nam Cực chưa bị bao phủ băng tuyết khó có thể biết được hoàn toàn bởi lẽ mực nước biển lúc bấy giờ thấp hơn nhiều.

Tấm bản đồ Piri Reis hiện nay được cất giữ trong thư viện cung điện Topkapi ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ nhưng hiếm khi được đem ra trưng bày trước công chúng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Tiếng Việt*
*Từng có một nền văn minh ở Nam cực?
*Bản đồ Piri Reis - bức tranh thế giới bí ẩn
*Bí ẩn quanh tấm bản đồ Trái Đất thời cổ đại
Sỏi mật

**Sỏi mật** là một loại sỏi được hình thành trong túi mật từ các thành phần của dịch mật. Thuật ngữ **sỏi mật (cholelithiasis)** có thể dùng để chỉ sự hiện diện của sỏi mật hoặc bất kỳ bệnh lý nào do sỏi mật gây ra. Phần lớn người có sỏi mật (khoảng 80%) không bao giờ có triệu chứng. Tuy nhiên, nếu sỏi mật làm tắc ống mật, có thể xuất hiện cơn đau quặn ở vùng bụng trên bên phải, gọi là cơn đau quặn mật. Tình trạng này xảy ra ở khoảng 1-4% số người có sỏi mật mỗi năm. Các biến chứng của sỏi mật có thể bao gồm viêm túi mật, viêm tụy, vàng da và nhiễm trùng ống mật (viêm đường mật). Triệu chứng của những biến chứng này có thể gồm đau kéo dài hơn 5 giờ, sốt, vàng da, nôn mửa, nước tiểu sẫm màu và phân nhạt màu.

Các yếu tố nguy cơ gây sỏi mật bao gồm sử dụng thuốc tránh thai, mang thai, tiền sử gia đình mắc sỏi mật, béo phì, đái tháo đường, bệnh gan hoặc giảm cân nhanh. Các thành phần dịch mật tạo thành sỏi mật gồm cholesterol, muối mật và bilirubin. Sỏi mật hình thành chủ yếu từ cholesterol được gọi là *sỏi cholesterol,* còn sỏi hình thành chủ yếu từ bilirubin được gọi là *sỏi sắc tố*. Sỏi mật có thể được nghi ngờ dựa trên triệu chứng lâm sàng. Chẩn đoán thường được xác nhận bằng siêu âm. Các biến chứng có thể được phát hiện qua xét nghiệm máu.

Nguy cơ mắc sỏi mật có thể giảm bằng cách duy trì cân nặng hợp lý thông qua tập thể dục và chế độ ăn uống lành mạnh. Nếu không có triệu chứng thì thường không cần điều trị. Ở người có cơn đau túi mật, phẫu thuật cắt túi mật thường được khuyến cáo. Phẫu thuật được thực hiện thông qua nhiều dường rạch nhỏ hoặc một đường rạch lớn duy nhất, thường dưới gây mê toàn thân. Trong những trường hợp hiếm hoi không thể làm phẫu thuật, có thể sử dụng thuốc để làm tan sỏi hoặc tán sỏi bằng sóng xung kích.

Tại các nước phát triển, khoảng 10-15% người trưởng thành có sỏi mật. Tuy nhiên ở nhiều khu vực của châu Phi, tỷ lệ này thấp tới 3%. Các bệnh liên quan đến túi mật và đường mật ảnh hưởng tới khoảng 104 triệu người (1,6% dân số) vào năm 2013 và dẫn đến 106.000 ca tử vong. Phụ nữ bị sỏi mật nhiều hơn nam giới và tình trạng này phổ biến hơn sau tuổi 40. Một số nhóm dân tộc có tỷ lệ sỏi mật cao hơn những nhóm khác. Ví dụ, 48% người Mỹ bản địa có sỏi mật. Sau khi cắt bỏ túi mật, tiên lượng nhìn chung là tốt.

## Tài liệu tham khảo
Entente

**Entente ba nước** (từ tiếng Pháp  , nghĩa là "hữu nghị, thỏa thuận, hiệp ước") là một thỏa thuận không chính thức giữa Đế quốc Nga, Đệ Tam Cộng hòa Pháp và Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland. Thỏa thuận được xây dựng trên cơ sở Liên minh Pháp-Nga năm 1894, Hiệp ước Anh-Pháp năm of 1904 và Hiệp ước Anh-Nga năm 1907. Khối Entente là một đối trọng của Liên minh Ba nước gồm Đế quốc Đức, Đế quốc Áo-Hung và Vương quốc Ý. Khác với Liên minh Ba nước hoặc Liên minh Pháp-Nga, Khối Entente không phải là một liên minh phòng thủ lẫn nhau.

## Lịch sử
Năm 1890, Wilhelm II, người bước vào quyền lực lúc này ở Đức, đã lật lên bản hợp đồng bảo vệ lưng, cái đã được ký kết năm 1887 với Nga bởi Bismarck, và từ bỏ nó khi trở thành thủ tướng Đế quốc Đức. Vì sợ hãi trước một cuộc chiến khả thi với Đế quốc Đức, Nga đã bước vào nhóm liên minh quân sự với Pháp. Hiệp ước giữa Nga và Pháp được ký vào ngày 17 tháng 8 năm 1894.

Trong khi đó, Anh và Pháp đã xích mích từ lâu trong những cuộc tranh cãi thuộc địa từ chủ nghĩa đế quốc (Pháp đòi hỏi một liên minh Đông-Tây, Anh quốc thì một liên minh Bắc-Nam). Họ thống nhất với nhau vào ngày 8 tháng 4 năm 1904 trên một sự phân chia ranh giới của khu vực quan tâm: Bắc Phi, Trung Phi, Tây Phi, Newfoundland, Xiêm và kênh Suez và đưa vào những tranh cãi của họ. Từ đó nhóm đồng minh giữa Pháp và Anh (hay *Entente cordial*) đã được hình thành.

1907 Anh và Nga đã tìm thấy sự cân bằng ở Viễn Đông (bao gồm Ba Tư, Tây Tạng và Afghanistan) và cùng ký một hiệp ước tham gia vào nhóm đồng minh vào ngày 31 tháng 8 năm 1907 tại Sankt-Peterburg.

Từ các hiệp ước đó, một đồng minh ba bên (hay *Triple entente*) bao gồm Anh, Pháp và Nga đã hình thành.

## Những hiệp định cơ bản
*1891 - 93: Nhóm Nga-Pháp
*1904: Hiệp ước Anh-Pháp
*1907: Hiệp ước Nga-Anh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* http://www.dhm.de/lemo/html/wk1/kriegsverlauf/entente/index.html
* http://zeus.zeit.de/text/2004/14/Entente_Cordiale 
* http://www.merkur.de/archiv/neu/rm_0432/po/ge_041401.html
Justus Dahinden

**Justus Dahinden** (sinh ngày 5 tháng 18 năm 1925 tại Zürich, Thụy Sĩ) là một kiến trúc sư và tác giả viết về kiến trúc nổi tiếng người Thụy Sĩ.

## Tiểu sử
Từ năm 1945 đến năm 1949, Dahinden học kiến trúc tại Học viện Kỹ thuật Liên bang Thụy Sĩ (tiếng Đức: *Eidgenössische Technische Hochschule Zürich*, ETHZ) và lấy bằng tiến sĩ về kiến trúc tại đây năm 1956. Ông mở văn phòng thiết kế riêng năm 1955 tại Zurich. Vào năm 1974, ông trở thành giáo sư Trường kiến trúc của Đại học Kỹ thuật Wien (tiếng Đức: *Technische Universität Wien*). Từ năm 1974 đến năm 1995, ông là hiệu trưởng Học viện Thiết kế Không gian và Nội thất ở Viên. Ông còn được bổ nhiệm làm giáo sư tại Viện Hàn lâm Kiến trúc Quốc tế (tiếng Anh: *International Academy of Architects*, IAA) tại Sofia, Bulgaria.

Triết lý của ông dựa về bản chất tổng thể của kiến trúc là một dịch vụ đối với đời sống con người. Điều đó quan trọng cân bằng giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần của con người.

## Giải thưởng
*1981 *Grand Prix d'Architecture 1981*, CEA Cercle d'Ètudes Architecturales, Paris
*1981 *INTERARCH 81*, World Triennial of Architecture, Sofia, giải của thành phố Nates cho Habitat tại Iran
* 1983 *INTERARCH 83*, World Triennial of Architecture, Competition HUMA 2000, Sofia, Medal and Prize of the National Committee of Peace of Bulgaria for the Project "Stadthügel" ("Urban Mound")
* 1985 *INTERARCH 85*, World Triennial of Architecture, Sofia, Award for competition of projects and realizations, personal work
* 1989 *INTERARCH 89*, World Triennial of Architecture, Sofia, Award for the Biography "Justus Dahinden-Architektur-Architecture"
* 2003 Được đề cử cho giải thưởng Mies van der Rohe (Đồ án nhà thờ St. Franziskus và Bộ thiểu số tại Bratislava; cộng tác với STUDIO FOR)

## Các tác phẩm
* 1972 "Urban Structures for the Future" Pall Mall Press, New York
* 1974 "Akro-Polis. Frei-Zeit-Stadt / Leisure City" Karl Krämer Publ. Bern/Stuttgart, ISBN 378281018X
* 1988 "Justus Dahinden - Architektur - Architecture" Biography, Karl Krämer Publ. Stuttgart, ISBN 3782816013
* 1991 "M... anders /autrement /different. Migros-Zentrum Ostermundigen", Karl Krämer Publ. Stuttgart, ISBN 3782816080
* 2005 "Mensch und Raum / Men and Space", Karl Krämer Publ. Stuttgart, ISBN 3782816145

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Thông tin về Justus Dahinden tại cơ sở dữ liệu của ArchINFORM - Tiếng Anh
* Thông tin về Justus Dahinden tại Great Buildings - Tiếng Anh
* Tiểu sử Justus Dahinden - Tiếng Đức 
* Justus Dahinden - Tiếng Hàn Quốc
Huân chương Chữ thập Victoria

**Huân chương Chữ thập Victoria** (tiếng Anh: Victoria Cross) là phần thưởng cao quý của Nữ hoàng Anh và Vương quốc Anh dành cho các cá nhân, đơn vị quân đội hoặc đơn vị phục vụ quân đội, và một số trường hợp ngoại lệ cho người không phải là quân nhân. Huân chương này được Nữ hoàng Victoria trao tặng lần đầu tiên vào ngày 29 tháng 1 năm 1856. Người được tặng Huân chương Chữ thập Victoria có quyền dùng ký hiệu VC, chữ viết tắt của Victoria Cross sau tên họ của mình.

## Mô tả
Mặt trước của chữ thập có hình vương miện Anh, trên nó là một con sư tử đang canh gác, xung quanh là bốn đôi tam giác với các đỉnh hướng vào tâm huân chương. Phía dưới vương miện có dòng chữ, được viết uốn thành hình nửa đường tròn "FOR VALOUR" do chính nữ hoàng Victoria chọn, thay cho ý định ban đầu là "FOR BRAVERY". Phía sau huân chương có ghi tên, quân hàm, số và tên đơn vị của quân nhân và ngày được trao tặng. Sợi dây đeo của huân chương có màu rượu đỏ. Trước đó, dây đeo màu xanh nước biển đã được dùng cho quân nhân Hải quân Hoàng gia Anh, nhưng đã bị hủy bỏ sau khi Không quân Hoàng gia Anh thành lập.

Việc trình bày của chiếc huân chương được phỏng theo huyền thoại cá nhân của chồng Nữ hoàng Victoria, Hoàng thân Albert, nhưng có nhiều khả năng là những người thợ đầu tiên đã tự nghĩ ra  mẫu của huân chương này. Huân chương được các người thợ trang sức ở London làm bằng tay nên mỗi chiếc có một kiểu trình bày độc nhất.

## Lần ban thưởng gần nhất
Vào 18 tháng 3 năm 2005, Johnson Gideon Beharry (Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Hoàng gia của Hoàng tử xứ Wales) đã được trao tặng huân chương này.

## Tham khảo
Quang học phi tuyến

**Quang học phi tuyến** (**NLO**) là nhánh quang học mô tả hành vi của ánh sáng trong môi trường *[[Hệ thống phi tuyến|phi tuyến]]*, nghĩa là môi trường trong đó mật độ phân cực **P** phản ứng phi tuyến tính với điện trường **E** của ánh sáng. Sự phi tuyến tính thường chỉ được quan sát ở cường độ ánh sáng rất cao (giá trị của điện trường nguyên tử, thường là 108 V/m), chẳng hạn như khi tia laser được phóng ra. Trên giới hạn Schwinger, chân không dự kiến sẽ trở thành phi tuyến. Trong quang học phi tuyến, nguyên tắc chồng chập không còn đúng nữa.

## Lịch sử
Hiệu ứng quang học phi tuyến đầu tiên được dự đoán là sự hấp thụ hai photon, bởi Maria Goeppert Mayer với bằng tiến sĩ của bà năm 1931, nhưng nó vẫn là một sự tò mò về lý thuyết chưa được khám phá cho đến năm 1961 và sự quan sát gần như đồng thời về sự hấp thụ hai photon tại Bell Labs  và khám phá thế hệ hài hòa thứ hai của Peter Franken *et al.* tại Đại học Michigan, cả hai ngay sau khi xây dựng máy laser đầu tiên của Theodore Maiman. Tuy nhiên, một số hiệu ứng phi tuyến đã được phát hiện trước khi phát triển laser. Cơ sở lý thuyết cho nhiều quá trình phi tuyến được mô tả lần đầu tiên trong chuyên khảo "Quang học phi tuyến" của Bloembergen.

## Các quá trình quang học phi tuyến
Quang học phi tuyến giải thích đáp ứng phi tuyến của các thuộc tính như tần số, phân cực, pha hoặc đường đi của ánh sáng tới. Những tương tác phi tuyến này làm phát sinh một loạt các hiện tượng quang học:

### Quá trình trộn tần số

* Thế hệ sóng hài thứ hai (SHG), hoặc *nhân đôi tần số*, tạo ra ánh sáng với tần số nhân đôi (một nửa bước sóng), hai photon bị phá hủy, tạo ra một photon đơn lẻ ở hai lần tần số. 
* Thế hệ sóng hài bậc ba (THG), tạo ra ánh sáng với tần số gấp ba (một phần ba bước sóng), ba photon bị phá hủy, tạo ra một photon duy nhất với tần số gấp ba lần. 
* Thế hệ sóng hài cao (HHG), thế hệ ánh sáng có tần số lớn hơn nhiều so với ban đầu (thường lớn hơn 100 đến 1000 lần). 
* Tạo tần số tổng (SFG), tạo ra ánh sáng với tần số là tổng của hai tần số khác (SHG là trường hợp đặc biệt của điều này). 
* Tạo tần số khác biệt (DFG), tạo ra ánh sáng với tần số là sự khác biệt giữa hai tần số khác. 
* Khuếch đại tham số quang (OPA), khuếch đại đầu vào tín hiệu với sự hiện diện của sóng bơm tần số cao hơn, đồng thời tạo ra sóng *idler* (có thể được coi là DFG). 
* Dao động tham số quang (OPO), tạo ra tín hiệu và sóng idler sử dụng bộ khuếch đại tham số trong bộ cộng hưởng (không có đầu vào tín hiệu). 
* Tạo tham số quang (OPG), giống như dao động tham số nhưng không có bộ cộng hưởng, thay vào đó sử dụng mức tăng rất cao. 
* Thế hệ nửa hài hòa, trường hợp đặc biệt của OPO hoặc OPG khi tín hiệu và bộ làm việc suy giảm trong một tần số duy nhất, 
* Chuyển đổi xuống tham số tự phát (SPDC), sự khuếch đại của dao động chân không trong chế độ khuếch đại thấp. 
* Chỉnh lưu quang học (OR), tạo ra điện trường bán tĩnh. 
* Tương tác vật chất ánh sáng phi tuyến với các electron và plasma tự do.

## Tham khảo