open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gabriel Celaya

**Gabriel Celaya** (1911-1991) sinh tại Hernani, Guipúzcoa và mất ở Madrid. Ông từng là một kỹ sư. Từ năm 1956, ông thôi hẳn nghề kỹ sư và đến sống ở Madrid và bắt đầu làm thơ. Ông đã được trao nhận nhiều giải thưởng về văn học. Rất nhiều sáng tác, chỉ tính đến năm 1961, ông đã có hơn 40 tác phẩm. Celaya gần gũi nhiều nhà thơ trẻ thuộc thế hệ 1925 - 1936 và đứng về phía những người có trách nhiệm. Thơ đối với Celaya cần phải có chất bùn, có sức nóng của con người và nhất là không thể đứng trung lập. "Thơ không phải là một cứu cánh cho bản thân mình. Thơ là một công cụ, cũng như những công cụ khác, để cải tạo thế giới".

## Tác phẩm
* *Ngọn triều im lặng* (Marea del silencio, 1935) thơ
* *Sự cô đơn đã khép lại* (La soledad cerrada, 1947) thơ

## Trích thơ

## Liên kết ngoài
* http://www.gabrielcelaya.com
* Gabriel Celaya Nguyên tác tiếng Tây Ban Nha
## Tham khảo

* *Thơ Tây Ban Nha chiến đấu* (Nhà xuất bản Văn học, 1973)
Thị trường chung Đông và Nam Phi

**Thị trường chung Đông và Nam Phi** (tiếng Anh: *Common Market for Eastern and Southern Africa*, tiếng Pháp: *Marché commun de l'Afrique orientale et australe*, tiếng Bồ Đào Nha: *Mercado Comum da África Oriental e Austral*, hay viết tắt là **COMESA**) là một khu vực thương mại ưu đãi của 19 quốc gia châu Phi. Tổ chức này được thành lập vào năm 1994 trên cơ sở một hiệp định thương mại tự do có từ năm 1981.

Trong số 19 nước, có 13 nước đã cùng thành lập một khu vực thương mại tự do từ năm 2000. COMESA là một trụ cột của Cộng đồng Kinh tế châu Phi. Năm 2008, COMESA quyết định cùng Cộng đồng Đông Phi và Cộng đồng Phát triển Nam Phi thành lập một khu vực mậu dịch tự do bao gồm tất cả các nước thành viên của từng khối.

Theo số liệu từ CIA World Factbook 2005 và IMF WEO Database, COMESA vào năm 2004 khi Namibia chưa rút khỏi khối bao trùm một không gian rộng 12.873.957&nbsp;km² với 406.102.471 dân. Tổng sản phẩm nội địa (theo PPP) của cả khối là 735,599 tỷ dollar Mỹ, tính bình quân đầu người là 1.811 dollar.

Các thành viên hiện thời của COMESA gồm:
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/121981)
* (21/12/1981)
* (21/121981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (21/12/1981)
* (1994)
* (6/1/1999)
* (2001)
* (3/6/2005)

Các nước từng là thành viên của COMESA:
* 
*  (rút năm 1997)
*  (rút năm 1997)
*  (rút năm 2000)
*  (rút năm 2004)

Ngôn ngữ làm việc của COMESA là tiếng Anh, Pháp và Bồ Đào Nha.
 
## Tham khảo và Liên kết ngoài
* Website của COMESA

## Tham khảo
Cộng đồng Kinh tế châu Phi

**Cộng đồng Kinh tế châu Phi** (tiếng Anh: *African Economic Community*, hay viết tắt là **AEC**) là một tổ chức hợp tác kinh tế giữa các nước thành viên của Liên minh châu Phi. AEC được thành lập theo Hiệp ước Abuja ký năm 1991 và có hiệu lực từ năm 1994.

Mục tiêu của AEC là tiến tới thành lập các khu vực thương mại tự do, các liên minh thuế quan, một thị trường chung, một ngân hàng trung ương chung, một đơn vị tiền tệ chung và do đó là thành lập một liên minh kinh tế và tiền tệ. Hiệp ước Abuja đã đề ra một lộ trình như sau để thực hiện AEC:
# Giai đoạn 1: đến năm 1999 sẽ thành lập các khối khu vực ở những vùng châu Phi còn chưa có khối kinh tế nào.
# Giai đoạn 2: đến năm 2007, củng cố hội nhập giữa các khối và tiến hành hài hòa các khối.
# Giai đoạn 3: đến năm 2017, thành lập một khu vực thương mại tự do và liên minh thuế quan trong từng khối.
# Giai đoạn 4: đến năm 2019, thành lập một liên minh thuế quan trên toàn lục địa.
# Giai đoạn 5: đến năm 2023 thành lập Thị trường Chung châu Phi trên toàn lục địa.
# Giai đoạn 6: đến năm 2028, thành lập một liên minh kinh tế tiền tệ (và do đó sẽ có một liên minh tiền tệ và nghị viện chung) trên toàn lục địa.
:* Mọi thời kỳ chuyển tiếp đều phải kết thúc chậm nhất là vào năm 2034.

Cộng đồng Kinh tế châu Phi lấy một số hiệp định kinh tế khu vực làm trụ cột, gồm:
*Liên minh Ả Rập Maghreb (UMA trên bản đồ)
*Cộng đồng Sahel-Sahara (CEN_SAO)
*Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS)
*Thị trường chung Đông và Nam Phi (EACCAS)
*Cộng đồng Đông Phi (EAC)
*Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*A single African currency in our time? 
*African leaders agree to form single market
*African Union Official Website 
*South African webpage on RECs
*Pan-African Perspective
Arni, Bern

**Arni** là một đô thị ở huyện Konolfingen ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 10,43 km², dân số năm 2018 là 935 người.

## Liên kết ngoài

* 

## Tham khảo
Albligen

**Albligen** (tên tiếng Pháp cũ: **Albenon**) là một đô thị ở huyện Schwarzenburg ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,3 km², dân số năm 2005 là 484 người.

Rìa đông của Albligen là sông Sense.

Các đô thị giáp ranh gồm Ueberstorf, Wahlern, và Heitenried.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Santa Cruz de Tenerife (tỉnh)

}}
|}
**Santa Cruz de Tenerife** là một tỉnh của Tây Ban NHa, nằm ở phía tây cộng đồng tự trị quần đảo Canary. Tỉnh này gồm khoảng ½ phần Đại Tây Dương của quần đảo, gồm các đảo Tenerife, La Gomera, El Hierro, và La Palma.

Tỉnh lỵ là thành phố Santa Cruz de Tenerife nằm trên đảo Tenerife. Trong số 971.647 dân (năm 2006), có 24% sống ở tỉnh lỵ. Có 53 đô thị ở tỉnh này. Tỉnnh có 3 vườn quốc gia: vườn quốc gia Caldera de Taburiente ở La Palma, Vườn quốc gia Garajonay ở La Gomera, và vườn quốc gia Teide ở Tenerife, nơi có Teide – núi cao nhất Tây Ban Nha, là một núi lửa đã tắt.

Tỉnh được lập năm 1927.

## Tham khảo
Hindelbank

**Hindelbank** là một đô thị ở huyện Burgdorf trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,70 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 2638 người.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Aegerten

**Aegerten** là một đô thị ở huyện Nidau thuộc bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,1 km², dân số năm 2005 là 1650 người.

Aegerten có 90,92% dân nói tiếng Đức, 4,21 nói tiếng Pháp.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
*Official statistics for Swiss municipalities
Jose Emidio de Almeida

**Jose Emidio de Almeida** (sinh ngày 18 tháng 11 năm 1979) là một cựu cầu thủ bóng đá người Brasil đã từng thi đấu cho câu lạc bộ SHB Đà Nẵng, Navibank Sài Gòn, Quảng Nam.

## Thành tích cá nhân
*Cầu thủ xuất sắc V-League mùa giải: 2007, 2008.
*Vua phá lưới mùa giải 2007: 16 bàn
*Vua phá lưới mùa giải 2007: 23 bàn

## Chú thích
Sân bay Lưu Tập Tương Dương

**Sân bay Lưu Tập Dương Phàn** là một sân bay ở Tương Phàn, Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa . Sân bay này cách trung tâm thành phố 18&nbsp;km, có 1 đường cất hạ cánh dài 2.400 m.

## Các hãng hàng không và các tuyến bay

## Xem thêm
*Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

## Tham khảo
Hiệp định Thương mại Tự do Nam Á

**Hiệp định Thương mại Tự do Nam Á** (South Asia Free Trade Agreement, viết tắt là **SAFTA**) là một hiệp định được ký kết vào ngày 6 tháng 1 năm 2004 tại Islamabad trong Hội nghị Cấp cao SAARC lần thứ 12 nhằm thúc đẩy hội nhập về thương mại giữa Ấn Độ, Pakistan, Nepal, Sri Lanka, Bangladesh, Bhutan và Maldives. Hiệp định có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2006, tạo ra một khối thương mại có 1,4 tỷ dân. Hiệp định khung về SAFTA cam kết sẽ thực hiện mức thuế quan bằng 0 đối với trao đổi tất cả hàng hóa giữa các nước tham gia hiệp định vào cuối năm 2016. Ba nước Ấn Độ, Pakistan và Sri Lanka sẽ giảm thuế quan của mình xuống 20% trong giai đoạn 2 năm kết thúc vào năm 2007 và xuống 0% vào năm 2012. Bốn nước kém phát triển gồm Nepal, Bhutan, Bangladesh và Maldives được gia hạn thêm 3 năm so với 3 nước trên. Pakistan đã ký nhưng chưa thông qua Hiệp định.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  South Asia Free Trade Agreement 
*  南アジア自由貿易地域（SAFTA）発効
Hyakujuu Sentai Gaoranger vs. Super Sentai

là một phim điện ảnh Hyakujuu Sentai Gaoranger thuộc loại video *[[tokusatsu]]*. Bộ phim kỉ niệm 25 Seri Super Sentai.

## Các nhân vật
### Mới
* .

### [[Super Sentai]] quá khứ
*/ - Thành viên J.A.K.Q. Dengekitai..
*/ - Thành viên Choujuu Sentai Liveman.
*  /  - Thành viên Denji Sentai Megaranger.
*  /  - Thành viên Kyuukyuu Sentai GoGo-V.
* / - Thành viên Seijuu Sentai Gingaman.

#### Các chiến binh đỏ
**[[Himitsu Sentai Goranger]]* (1975-1977): còn gọi là Aka Ranger
**[[J.A.K.Q. Dengekitai]]* (1977): Spade Ace
**[[Battle Fever J]]* (1979-1980): Battle Japan
**[[Denshi Sentai Denziman]]* (1980-1981): Denzi Red
**[[Taiyou Sentai Sun Vulcan]]* (1981-1982): Vul Eagle
**[[Dai Sentai Goggle V]]* (1982-1983): Goggle Red
**[[Kagaku Sentai Dynaman]]* (1983-1984): Dyna Red
**[[Choudenshi Bioman]]* (1984-1985): Red One
**[[Dengeki Sentai Changeman]]* (1985-1986): Change Dragon
**[[Choushinsei Flashman]]* (1986-1987): Red Flash
**[[Hikari Sentai Maskman]]* (1987-1988): Red Mask
**[[Kousoku Sentai Turboranger]]* (1989-1990): Red Turbo
**[[Chikyuu Sentai Fiveman]]* (1990-1991): Five Red
**[[Choujin Sentai Jetman]]* (1991-1992): Red Hawk
**[[Kyōryū Sentai Zyuranger]]* (1992-1993): TyrannoRanger
**[[Gosei Sentai Dairanger]]* (1993-1994): Ryuuranger
**[[Ninja Sentai Kakuranger]]* (1994-1995): NinjaRed
**[[Chouriki Sentai Ohranger]]* (1995-1996): OhRed
**[[Gekisou Sentai Carranger]]* (1996-1997): Red Racer
**[[Denji Sentai Megaranger]]* (1997-1998): MegaRed
**[[Seijuu Sentai Gingaman]]* (1998-1999): GingaRed
**[[Kyuukyuu Sentai GoGo-V|Kyuukyuu Sentai GoGoFive]]* (1999-2000): GoRed
**[[Mirai Sentai Timeranger]]* (2000-2001): TimeRed

## Xem thêm
*Super Sentai
*Forever Red
*GoGo Sentai Boukenger vs. Super Sentai

## Tham khảo
Mật độ mạng lưới đường phố

**Mật độ mạng lưới đường phố** δ (km/km2) của toàn thành phố là tỷ số của tổng chiều dài của mạng lưới đường phố trên diện tích toàn thành phố.

Mật độ mạng lưới đường phố là một trong những chỉ tiêu rất quan trọng của mạng lưới đường phố. Mật độ mạng lưới là hợp lý khi nó đảm bảo được tốc độ giao thông cao nhất, thỏa mãn lưu lượng giao thông lớn, thuận tiện, an toàn và kinh tế. Nếu mật độ mạng lưới đường phố nhỏ sẽ làm tăng thời gian đi bộ đến các tuyến giao thông, tăng chiều dài đi thực tế giữa các phương tiện giao thông. Ngược lại nếu mật độ đường phố lớn thì sẽ không kinh tế vì tổng chiều dài của mạng lưới đường phố tăng, gây nhiều ngã phố thừa và cản trở giao thông trên các tuyến phố chính.

Mật độ mạng lưới đường phố được coi là hợp lý khi nó nằm trong khoảng từ 2 – 4&nbsp;km/km2.
Lê Trọng Trải

**Lê Trọng Trải** (sinh ngày 18 tháng 7 năm 1955 tại Yên Mô, tỉnh Ninh Bình) là nhà động vật học, bảo tồn thiên nhiên hàng đầu của Việt Nam. Ông hiện đang là Giám đốc của Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt (Viet Nature), một tổ chức khoa học thuộc Liên hiệp các hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Ông đã từng công tác tại:
* Viện điều tra quy hoạch rừng
* Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF)
* Tổ chức Tổ chức Bảo tồn Động vật hoang dã Thế giới (FFI)
* Tổ chức bảo vệ chim Quốc tế (BirdLife International)
*Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt (Viet Nature)

Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu về đa dạng sinh học và bảo tồn thiên nhiên:
* Nghiên cứu khả thi cho việc thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế và ĐăKrông, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam
* Dự án khả thi thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền, tỉnh Thùa Thiên Huế và Đăkrông, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.
* Dự án đầu tư cho việc thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế, Việt Nam.
* Dự án đầu tư khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh, tỉnh Kon Tum, Việt Nam. Góp phần cho kế hoạch quản lý.
* Nghiên cứu khả thi cho việc thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên, tỉnh Thanh Hoá, Việt Nam.
* Dự án đầu tư khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam. Góp phần cho kế hoạch quản lý.
* Dự án khả thi khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.
* Dự án đầu tư khu bảo tồn thiên nhiên Kon Ka Kinh (nay là vườn quốc gia Kon Ka Kinh), tỉnh Gia Lai, Việt Nam. Góp phần cho kế hoạch quản lý.
* Khảo sát nhanh Khu bảo tồn thiên nhiên Kalon Sông Mao (tỉnh Bình Thuận) và Lò Gò-Xa Mát (tỉnh Tây Ninh), Việt Nam.
* Nghiên cứu khả thi thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Chu Prông, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
* Nghiên cứu khả thi cho việc thành lập Khu Bảo tồn Thiên nhiên Khe Nét, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.
* Mở rộng hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam cho thế kỷ 21. Phân tích hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam và đề xuất mở rộng phù hợp.
Ông và Nguyễn Cử là 2 tác giả đầu tiên của cuốn "Chim Việt Nam" được vẽ bởi Karen Philips. Ông Lê Trọng Trải có công tìm ra 4 loài chim mới là khướu vằn đầu đen, khướu Ngọc Linh, khướu Kon Ka Kinh... Ông cũng tìm ra loài mang Roosevelt ở Việt Nam.

## Chú thích

## Tham khảo
Chi Lan hài

**Chi Lan hài** là một chi thuộc Họ Lan (*Orchidaceae*), được gọi là lan hài vì hoa có một cánh môi ở giữa có hình cái túi nhỏ nhìn giống như chiếc hài (giày phụ nữ thời phong kiến). Chi này chứa khoảng 80 loài đã được công nhận, trong đó có một số là lai ghép tự nhiên. Các loài lan hài này là bản địa của khu vực Hoa Nam, Ấn Độ, Đông Nam Á và các đảo trên Thái Bình Dương, và chúng tạo thành phân tông gọi là **Paphiopedilinae** chỉ chứa 1 chi này.

Theo sự thống kê, Việt Nam có khoảng 14 loài lan hài như: hài Thái (*Paphiopedilum appletonianum*), hài đẹp (*Paph. bellatulum*), hài vân (*Paph. callosum*), hài đốm (*Paph. concolor*), hài hồng (*Paph. delenatii*), hài trắng (*Paph. emersonii*), hài lục (*Paph. gratrixianum*), hài lùn (*Paph. helenae*), hài bắc (*Paph. henryanum*), hài hiệp (*Paph. hiepii*), hài lông (*Paph. hirsutissimum*), hài râu (*Paph. parishii*), hài tía (*Paph. purpuratum*) và hài vàng hay kim hài (*Paph. villosum*). Nhưng nhiều loài đang bị săn lùng và bị đe doạ tuyệt chủng.

## Phân loại và hệ thống
Tên gọi chi *Paphiopedilum* được Ernst Hugo Heinrich Pfitzer đề xuất năm 1886; nó có nguồn gốc từ Paphos (một thành phố trên đảo Síp) và từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại *pedilon* nghĩa là "hài, dép". Một điều trớ trêu là không có loài lan *Paphiopedilum* nào sinh sống trên đảo Síp &ndash; ít nhất là theo phân bố hiện nay. Nhưng trong suốt một thời gian dài người ta đã trộn các loài trong chi này với các họ hàng gần của chúng là chi *Cypripedium*, trên thực tế có loài sinh sống trong khu vực Địa Trung Hải. *Paphiopedilum* được công nhận là chi hợp lệ vào năm 1959, nhưng việc sử dụng các danh pháp khoa học chỉ hạn chế cho các loài ở khu vực Đông và Đông Nam Á.

### Phân chia
Chi *Paphiopedilum* từng được chia ra thành nhiều phân chi, và sau đó thành các đoạn và phân đoạn:
* **Phân chi ''[[Parvisepalum]]***
* *'Phân chi *[[Brachypetalum]]***
* **Phân chi *[[Polyantha (lan)|Polyantha]]***
** Đoạn ''Mastigopetalum''
** Đoạn ''Polyantha''
** Đoạn ''Mystropetalum''
** Đoạn ''Stictopetalum''
** Đoạn ''Paphiopedilum''
** Đoạn ''Seratopetalum''
** Đoạn ''Cymatopetalum''
** Đoạn ''Thiopetalum''
* **Phân chi *[[Sigmatopetalum]]***
** Đoạn ''Spathopetalum''
*** Phân đoạn ''Macronidium''
*** Phân đoạn ''Spathopetalum''
** Đoạn ''Blepharopetalum''
** Đoạn ''Mastersianum''
** Đoạn ''Punctatum''
** Đoạn ''Barbata''
*** Phân đoạn ''Lorapetalum''
*** Phân đoạn ''Chloroneura''
** Đoạn ''Planipetalum''
** Đoạn ''Venustum''
* **Phân chi *[[Cochlopetalum]]**'

==Một số loài==
Có nhiều loại lan hài, xem thêm: 
* [[Lan hài xanh]] (danh pháp khoa học: *Paphiopedilum malipoense*)
* [[Lan hài đốm]] (danh pháp khoa học: *Paphiopedilum concolor*)
* [[Lan hài xoắn]] (danh pháp khoa học: *Paphiopedilum dianthum*)
* [[Lan hài đài cuộn]] (*Paphiopedilum appletoniaum*)
* [[Lan hài đỏ]] (*Paphiopedilum delenatii*)
* [[Lan hài vàng]] hay lan hài Hêlen (*Paphiopedilum helenae*) 
* [[Lan hài Hằng]] (*Paphiopedilum hangianum*)
*[[Kim hài]] *(Paphiopedium villosum)''

## Xem thêm
* Phân loại Họ Lan
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Nơi duy nhất ở Việt Nam còn ba loài lan hài
* Bảo tồn lan hài Việt Nam
Jens

**Jens** là một đô thị ở huyện Nidau tại bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,6 kilômét vuông, dân số năm 2005 là 605 người.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Kappelen

**Kappelen** () là một đô thị ở hạt Seeland của bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 10,98 km², dân số năm 2005 là 1.118 người.

Đô thị này có 1 sân bay.

87,23% nói tiếng Đức.

## Tham khảo
Kehrsatz

**Kehrsatz** là một đô thị ở huyện Seftigen in the bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,4 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 4380 người.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
La Heutte

**La Heutte** là một đô thị ở huyện Courtelary ở bang Bern của Thụy Sĩ. Đô thị này nằm ở khu vực nói tiếng Pháp Bernese Jura (*Jura Bernois*). Đô thị này có diện tích 8&nbsp;km², dân số năm 2005 là 509 người.

La Heutte nằm ở hạ lưu Vallon de Saint-Imier, cách thị xã Bienne 6&nbsp;km.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*La Heutte Municipality Website 
*
Habkern

**Habkern** là một đô thị ở huyện Interlaken ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 51,1 km², dân số năm 2005 là 650 người.

Habkern nằm ở Bernese Oberland tại rìa Emmental, một con sông bắt nguồn từ rặng Hohngant. Phía dưới lòng đất là Siebenhengste-Hohgant-Höhle, một hệ thống hang động karst.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*
Liên minh Ả Rập Maghreb

**Liên minh Ả Rập Maghreb** là một hiệp định thương mại nhằm thúc đẩy liên minh về kinh tế, chính trị giữa các nước Maghreb.

Ngay từ năm 1956, khi Tunisia và Maroc giành được độc lập, ý tưởng thành lập một liên minh như thế này đã được nêu ra. Nhưng phải đợi đến năm 1988, khi Hội nghị cấp cao Maghreb lần thứ nhất được tổ chức thì ý tưởng này mới trở thành chủ trương chính thức. Ngay năm sau, một hiệp định đã được Algérie, Libya, Mauritanie, Maroc, và Tunisia chính thức ký kết. Ngày 12 tháng 12 năm 1994, Ai Cập chính thức đệ đơn xin gia nhập Liên minh.

Liên minh đề ra các mục tiêu giảm và bỏ thuế quan và hàng rào phi thuế quan, thành lập khu vực thương mại tự do. Mục tiêu cuối cùng của hiệp định là tự do di chuyển hàng hóa và con người giữa các nước thành viên, thành lập một cộng đồng kinh tế giống như Cộng đồng châu Âu.

Liên minh rộng 5.782.140&nbsp;km², có 84.185.073 dân. Tổng sản phẩm nội địa toàn khối là 491,276 tỷ dollar Mỹ, bình quân đầu người là 5.836 dollar. Trụ sở của tổ chức này đặt tại Rabat (Maroc). Ngôn ngữ làm việc là tiếng Ả Rập. Liên minh Ả Rập Maghreb là một trụ cột chính của Cộng đồng Kinh tế châu Phi.

## Tham khảo

* Bensouiah, Azeddine (26 June, 2002). "Stunted growth of the Arab Maghreb Union". *Panapress.*
* Francesco Tamburini, L'Union du Maghreb Arabe, ovvero l'utopia di una organizzazione regionale africana, en "Africa", N. 3, 2008, p.&nbsp;405-428.

## Liên kết ngoài
* Website chính thức của Liên minh

## Xem thêm
* Cộng đồng Kinh tế Tây Phi
* Khu vực Thương mại Tự do Đại Ả Rập
* Khu vực Thương mại Tự do châu Âu - Địa Trung Hải
Bánh pía

**Bánh pía** () là món bánh ngọt ngàn lớp có nhân và là bánh trung thu truyền thống xuất phát từ Triều Châu, Trung Quốc và được du nhập vào các khu phố người Hoa trên thế giới. Đặc biệt ở Đông Nam Á, nơi có Hoa Kiều cư ngụ là Việt Nam,  Malaysia, Indonesia, Philippines và Singapore. Ở Indonesia, bánh có tên gọi là
Bakpia Pathok.

Tại Việt Nam, bánh pía là một trong những đặc sản của Sóc Trăng  (nay là Cần Thơ ) do người Hoa di cư vào miền Nam sáng tạo ra. Bánh pía được làm từ bột mì nhào mỡ nước từ heo.

Vì lý do thương mại, người sản xuất thường dùng phẩm đỏ in tên hoặc nhãn hiệu của nơi làm bánh trực tiếp lên mặt bánh. Ngoài ra, thành phần nhân bánh, nguồn gốc xuất xứ cũng thường được in trực tiếp lên bánh.

## Nguồn gốc
Bánh pía thực chất có nguồn gốc từ bánh trung thu của người Triều Châu, những chiếc bánh pía nguyên thủy chỉ có nhân thịt heo và đậu xanh, loại bột bánh có nhiều lớp mỏng và nhân bánh có trộn mỡ. Từ pía có gốc từ tiếng Triều Châu "*pi-é*", âm Hán Việt có nghĩa là *bánh*.

Bánh do một số người Minh Hương di cư sang Việt Nam từ thế kỷ 17 mang theo. Trước đây, việc làm bánh pía hoàn toàn mang tính thủ công và phục vụ cho nhu cầu của từng gia đình. Các lò bánh pía tập trung nhiều ở xã Phú Tâm, thành phố Cần Thơ. Dần dần, người ngoài miền Bắc học cách làm bánh từ chiếc bánh pía nhân thịt của người Tiều mà tạo ra loại bánh trở thành đặc sản Hà Nội - bánh chả. Từ bánh chả Hà Nội đã cho ra đời bánh nướng Trung thu. Bánh pía người Tiều có kích cỡ to hơn, vỏ mỏng và mềm hơn, nhân dẻo và được dùng khi còn nóng hổi.

Bánh pía ngày trước cũng khá đơn giản, vỏ ngoài làm bằng bột mì có nhiều lớp da mỏng bao lấy phần nhân, lớp da ngoài dày thường để in chữ, nhân làm bằng đậu xanh và mỡ heo chứ không có lòng đỏ trứng muối và các loại thành phần khác như hiện nay. Do thị hiếu của người tiêu dùng mà các lò bánh mới thêm các thành phần hương liệu khác như sầu riêng, khoai môn, lòng đỏ trứng muối.

## Phổ biến
Hiện nay, với sự phát triển của nền ẩm thực thế giới nên bánh pía có thêm nhiều loại hình mới như bánh pía khoai môn, bánh pía lạp xưởng, bánh pía đậu xanh sầu riêng, bánh pía lá dứa sầu riêng, bánh pía hạt sen sầu riêng,... Đặc biệt ở Đài Loan còn có bánh pía nhân kem chảy vì khi cắn thử miếng bánh bạn sẽ cảm nhận được nhân bánh đang tan chảy ngay trong miệng. Bánh được đóng gói và bảo quản kỹ hơn nên dùng được lâu hơn, và điều đặc biệt và hộp đựng bánh được phân ra thành từng cái chứ không đựng chung bốn cái 1 hộp như trước đây nữa giúp thực khách có thể sử dụng dễ dàng hơn. Tại Vân Nam, Trung Quốc có 2 loại bánh pía là "Vân Nam tiên hoa bính" () được làm từ cánh hoa ướp đường và nhân giăm bông được gọi là "Vân Nam hoả thoái nguyệt bính" ().

Bánh pía cũng theo chân người Việt tị nạn sang Mỹ sau năm 1975. Ở Dallas, Texas có lò bánh pía có tiếng với cộng đồng người Việt khiến du khách từ xa cũng tìm đến mua đem về làm quà.

Bánh pía được biết đến là đặc sản Vũng Thơm (Sóc Trăng). Bánh pía xuất hiện trong bài hát "Miền Tây quê tôi", "Sóc Trăng miền quê yêu dấu".

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Dự thi "Mẹ tài ghê!": Bánh Pía , Cách làm bánh pía, Đẹp Online, 07/09/2011
Bánh cống

**Bánh cống** là một món ăn ở tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam, là đặc sản của người Khmer Nam bộ. Bánh có độ giòn và cách làm là bỏ bột chiên và tôm lên trong khuôn.
 
Bánh có màu hơi sậm chứ không tươi như những nơi khác nhưng lại có mùi thơm và cực kỳ hấp dẫn. Bánh không quá lớn cũng không quá nhỏ, trên mặt bánh, một con tôm nằm khoanh tròn trông rất hấp dẫn. Cắn vào một miếng, bột bánh giòn tan lan toả trong miệng, mùi vị thơm nức, đượm béo của ít mỡ sa,đậu xanh và thịt nữa. Nhưng bánh là hỗn hợp của thịt heo băm nhuyễn trộn với củ sắn và đậu xanh nguyên hột... Mọi thứ hoà quyện nhau tạo nên hương vị đặc trưng cho bánh cóng Sóc Trăng.

Bánh không quá nhiều mỡ như những nơi khác nên bánh hơi khô, độ béo vừa phải, không béo ngậy. Đặc biệt bánh không ăn với cải xanh, mà ăn với bắp cải, rau răm, xà lách, dắp cá. Chính điều này đã tạo nên nét riêng cho bánh cóng Sóc Trăng.

Bánh cóng nổi tiếng nhất ở chợ Đại Tâm, đường 976, thuộc xã Đại Tâm, ấp Đại Chi, huyện Mỹ Xuyên.  Nơi đây mới có được loại bánh cóng trứ danh do bàn tay của những người thợ đã có trên 20 năm tay nghề. Giá cả chỉ 2.000 đồng/cái, nhiều khi tiền xe nhiều hơn nhưng người ta vẫn tới chỉ vì muốn thưởng thức bánh cóng ngay trên đường làng.

## Tham khảo
Siebenhengste-Hohgant-Höhle

**Siebenhengste-Hohgant-Höhle** là hang động dài thứ 10 trên thế giới với chiều dài 154&nbsp;km. Hang động này sâu 1,34&nbsp;km. Hệ thống hang động này nằm ở Thuỵ Sĩ, tại bang Bern. Hang động này đã được người ta khám phá lần đầu vào năm 1966, và thời điểm này đã có 15 cửa hang được phát hiện.
Hang động này đã được con người sử dụng từ thời kỳ Đồ Đá.
## Đọc thêm
Courbon, Paul, Peter Bosted, Claude Chabert and Karen Lindsley.Atlas of the Great Caves of the World. Cave Books: St. Louis, Missouri, 1989.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Siebenhengste-Hohgant-Höhle
*http://www.sghbern.ch/hrh.html
Guttannen

**Guttannen** là một đô thị ở huyện Oberhasli ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 200,7 km², dân số năm 2005 là 327 người.

Guttannen nằm ở Bernese Oberland gần đèo Grimsel. Đây là khu định cư ở nơi cao nhất Haslital. Cá đô thị giáp ranh theo chiều kim đồng hồ là: Innertkirchen, Gadmen, Oberwald, Obergesteln, Ulrichen, Münster-Geschinen, Fieschertal và Grindelwald.

Sông Aare chảy từ núi băng ở Guttannen. Có 4 hồ ở đô thị này: hồ Oberaar, hồ Grimsel, hồ Räterichsboden và hồ Gelmer. Ở phía tây là núi Schreckhorn, Lauteraarhorn và Finsteraarhorn. Guttannen cũng có các sông băng Finsteraar, sông băng Lauteraar, sông băng Unteraar, sông băng Grueben, và sông băng Bächli.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*
Guggisberg

**Guggisberg** là một đô thị ở huyện Schwarzenburg ở bang Bern. Dân số tháng 12 năm 2018 là 1508 người.

Đô thị này nằm khoảng trung độ giữa Fribourg và Thun.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Official website  
*
Gsteig bei Gstaad

**Gsteig bei Gstaad** là một đô thị ở huyện Saanen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 62,4 km², dân số năm 2006 là 950 người.

Đô thị này nằm ở hạ lưu thung lũng sông Saane tại Bernese Oberland.
Hồ chứa nước nhân tạo Arnensee nằm ở đô thị này.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang mạng chính thức 
*
Grossaffoltern

**Grossaffoltern** là một đô thị ở huyện Aarberg ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 15,06 km², dân số năm 2005 là 2809 người.

Đô thị nằm gần Lyss.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Official Website of the municipality
Grandval, Bern

**Grandval** là một đô thị ở huyện Moutier ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 8,21 km², dân số năm 2005 là 340 người. Đô thị này nằm ở khu vực nói tiếng Pháp Bernese Jura (*Jura Bernois*). 

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*
Gsteigwiler

**Gsteigwiler** là một đô thị ở huyện Interlaken ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 7 km², dân số năm 2005 là 405 người.

Đô thị này nằm ở Bernese Oberland tại chân Schynige Platte trong thung lũng sông Lütschine.

Tuyến đường sắt Interlaken-Zweilütschinen chạy qua thung lũng nhưng nhà ga gần nhất nằm ở Wilderswil.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*
Gondiswil

**Gondiswil** (local dialect *Gumiswil*) là một đô thị ở huyện Aarwangen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,4 km², dân số năm 2020 là 711 người.

Đô thị này gồm các làng:
*Brüggenweid
*Freibach
*Haltstelle
*Staldershaus
*Schwendi

## Dân số
Đô thị này đang giảm sút dân số nhanh chóng do nông nghiệp khó khắn (66% dân số sống bằng nghề nông).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Golaten

**Golaten** là một đô thị ở huyện Laupen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,8 km², dân số năm 2006 là 300 người.

Có 2 thị trấn trong đô thị này là Golaten và Lachen.

Golaten nằm ở cao nguyên Thụy Sĩ bên hồ nhân tạo Niederried.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Gals

**Gals** () là một đô thị ở huyện Erlach ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 7,83 km², dân số năm 2006 là 686 người.

Đô thị này nằm giữa kênh đào Zihl (Thielle) và Jolimont.

79% dân nói tiếng Đức còn 15% nói tiếng Pháp.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Gadmen

**Gadmen** là một đô thị ở huyện Oberhasli ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 116,4 km², dân số năm 2006 là 273 người.

Các đô thị giáp ranh: Engelberg, Wassen, Göschenen, Guttannen, Innertkirchen và Kerns.

Có 3 sông băng ở Gadmen: sông băng Stein, sông băng Trift và sông băng Wenden. Dưới sông băng Stein là hồ Stein. Đô thị này có núi Titlis.
Kinh tế dựa vào nông nghiệp và du lịch.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*
Phú Lương (phường)

**Phú Lương** là một phường thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

## Địa lý
Địa giới hành chính phường Phú Lương:
*Phía Đông tiếp giáp các xã Đại Thanh, Bình Minh (ranh giới đi đường giao thông quy hoạch - ranh giới cấp huyện cũ)
*Phía Tây tiếp giáp phường Dương Nội, Yên Nghĩa (đi theo ranh giới cấp xã cũ)
*Phía Nam tiếp giáp xã Bình Minh (đi theo ranh giới cấp huyện cũ)
*Phía Bắc tiếp giáp phường Kiến Hưng (đi theo ranh giới cấp xã hiện nay và đường sắt Hà Đông)
## Lịch sử
Trước đây, Phú Lương là một xã thuộc huyện Thanh Oai.

Ngày 23 tháng 9 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 107/2003/NĐ-CP. Theo đó, chuyển toàn bộ 694,36 ha diện tích tự nhiên và 15.378 người của xã Phú Lương về thị xã Hà Đông quản lý.

Ngày 27 tháng 12 năm 2006, xã Phú Lương thuộc thành phố Hà Đông mới thành lập.

Ngày 8 tháng 5 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết 19/NQ-CP. Theo đó, thành lập quận Hà Đông trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của quận Hà Đông và thành lập phường Phú Lương thuộc quận Hà Đông trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của xã Phú Lương.

Sau khi thành lập, phường Phú Lương có 671,66 ha diện tích tự nhiên, dân số là 17.581 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Quốc hội Việt Nam quyết định sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Phú Lãm, một phần của phường Kiến Hưng, phường Phú Lương (quận Hà Đông cũ), xã Cự Khê (huyện Thanh Oai) và xã Hữu Hòa (huyện Thanh Trì) thành phường mới có tên gọi là **phường Phú Lương**. 

## Chú thích
Courtelary

**Courtelary** là một đô thị nói tiếng Pháp Bernese Jura, ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 22,24 km², dân số năm 2006 là 1155 người. Thị xã là thủ phủ huyện Courtelary.

Sông Suze chảy qua Courtelary. Đây là nơi sinh nhà soạn nhạc Thụy Sĩ Paul Miche.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Badolatosa

**Badolatosa** là một thành phố ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 3198 người.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Badolatosa - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Barcelona (tỉnh)

**Barcelona** là một tỉnh phía đông Tây Ban Nha, nằm ở trung tâm cộng đồng tự trị Catalonia. Tỉnh này giáp các tỉnh Tarragona, Lleida, Girona, và Địa Trung Hải.

Thủ phủ là Barcelona. Dân số tỉnh này năm 2007 khoảng 5.330.000 người, trong đó có 1.595.110 người sống ở tỉnh lỵ Barcelona.

Các đô thị quan trọng trong tỉnh này gồm L'Hospitalet de Llobregat, Badalona, Cerdanyola del Vallès, Martorell, Mataró, Granollers, Sabadell, Terrassa, Sitges, Igualada, Vic, Manresa, Berga.
Xem thêm danh sách các đô thị tại Barcelona.

## Tham khảo
Badajoz (tỉnh)

**Tỉnh Badajoz** (, ) là một tỉnh ở phía tây Tây Ban Nha trong cộng đồng tự trị Extremadura. Tỉnh này được lạp năm 1833. Tỉnh này giáp các tỉnh Cáceres, Toledo, Ciudad Real, Córdoba, Sevilla, Huelva, và Bồ Đào Nha.

Tỉnh có diện tích &nbsp;– lớn nhất trong các tỉnh của Tây Ban Nha; . Tỉnh có 164 đô thị.

## Tham khảo
Cádiz (tỉnh)

**Cádiz** là một tỉnh phía nam Tây Ban Nha, tây nam cộng đồng tự trị Andalusia, cực nam của Tây Âu lục địa.
Tỉnh Cádiz giáp các tỉnh Huelva, Sevilla, Málaga, và Đại Tây Dương, Địa Trung Hải, eo biển Gibraltar cũng như lãnh thổ hải ngoại Anh quốc Gibraltar. Diện tích tỉnh này 7.442 km2.

Thủ phủ là thành phố Cádiz
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Excma. Diputación Provincial de Cádiz
* Google Maps satellite view
* Official Website of Tourism in the Province of Cádiz
Cáceres (tỉnh)

**Cáceres** là một tỉnh ở phía tây Tây Ban Nha, phía bắc cộng đồng tự trị Extremadura. Tỉnh này giáp các tỉnh Salamanca, Ávila, Toledo, Badajoz, và Bồ Đào Nha.

Thủ phủ tỉnh là Cáceres. Các thành phố khác gồm Plasencia và Trujillo – nơi sinh của Francisco Pizarro González. Xem danh sách các đô thị tại Cáceres. Tỉnh có 411.531 dân (2007), trong đó 1/5 sống ở tỉnh lỵ.

## Tham khảo
Asturias

**Asturias** (;  ; ), tên chính thức **Công quốc Asturias** (; ), là một cộng đồng tự trị trong Vương quốc Tây Ban Nha, tên cũ là *Vương quốc Asturias* thời Trung cổ. Cộng đồng này nằm ở bờ biển phía bắc của Tây Ban Nha, đối diện biển Cantabria (*Mar Cantábrico*, tên Tây Ban Nha có nghĩa là vịnh Biscay).

Thành phố quan trọng nhất là tỉnh lỵ Oviedo, thành phố hải cảng và thành phố lớn nhất là Gijón, thành phố công nghiệp Avilés. Các thị xã khác có ''Mieres'', Langreo (với La Felguera và Sama), Pola de Siero, Luarca, Cangas de Onís, Cangas del Narcea, Grado, Lena, Laviana, El Entrego, Villaviciosa, Vegadeo, and Llanes. *Xem [[danh sách đô thị tại Asturias|danh sách các đô thị tại Asturias]], [[Comarca của Asturias]].*

Asturias về phía đông giáp Cantabria, phía nam giáp Castilla và León, phía tây giáp Galicia (Lugo), còn phía bắc giáp biển Cantabria.

## Xem thêm
* Vương quốc Asturias
* Danh sách quân chủ Asturias

## Tham khảo

* Bowen-Jones, H. and W.B. Fisher. *Spain: An Introductory Geography*. New York: Praeger, 1966.
* Dresner, Denise, ed. *Guide to the World*. Phoenix: Oryx Press, 1998. S.v. "Asturias"
* *Encyclopedia Americana*. Danbury: Grolier, 2002. S.v. "Asturias"
* *Merriam-Webster's Geographical Dictionary*. Springfield: Merriam-Webster, 1997. S.v. "Asturias"

## Liên kết ngoài

* Chính quyền Công quốc Asturias - Trang mạng chính thức 
* News of Asturias 
* InfoAsturias - Trang du lịch chính thức
Burgos (tỉnh)

**Burgos** là một tỉnh ở phía bắc Tây Ban Nha, đông bắc cộng đồng tự trị Castile và León. Tỉnh này giáp các tỉnh Palencia, Cantabria, Vizcaya, Álava, La Rioja, Soria, Segovia, Valladolid. Thủ phủ là thành phố Burgos.

Tỉnh có diện tích 14.300&nbsp;km² và dân số 352.273 người (2002), trong đó có gần một nửa sống ở tỉnh lỵ. Có 371 đô thị ở Burgo.

Sông quan trọng nhất ở tỉnh này là Ebro và Duero. Phía bắc và đông nam là vùng núi.

## Tham khảo
Bộ Cá chình họng túi

**Cá chình họng túi** (danh pháp khoa học: **Saccopharyngiformes**) là các loài cá dạng cá chình sống ở độ sâu lớn, là một trong những nhóm cá kì dị nhất dưới lòng biển sâu. Phần lớn các loài là cá biển sâu thiếu sáng nên chúng ít khi được nhìn thấy, thường chỉ được biết đến từ một ít các mẫu vật. Một số loài đáng chú ý là cá chình bồ nông, cá chình đuôi cộc và cá chình họng túi. Nghiên cứu rộng khắp về nhóm cá này vẫn chưa thể tiến hành do chúng chỉ được quan sát gián tiếp, với một số loài chỉ được biết đến ở dạng ấu trùng. Tất cả các họ (ngoại trừ các cá thể cực hiếm thấy của họ mới đề xuất Neoceymatidae chỉ được biết đến ở đông nam Đại Tây Dương) đều được tìm thấy trong các đại dương chính như Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương.

## Đặc trưng
Saccopharyngiformes có quan hệ họ hàng gần với bộ Cá chình (Anguilliformes) và gần đây được coi là nhánh phái sinh trong phạm vi Anguilliformes, mặc dù các loài trong nhóm cá này có nhiều điểm khác biệt với phần còn lại của bộ Anguilliformes mở rộng. Đáng chú ý là chúng không có xương đối ngẫu, xương mang cá, xương sườn hay bong bóng. Giống như nhiều loài cá chình khác, chúng không có vảy và vây chậu. Các đoạn cơ của chúng hình chữ V chứ không phải hình chữ W ở tất cả các loài cá khác, và đường bên của chúng không có lỗ rỗng mà bị biến đổi thành các nhóm ống nhỏ (tiểu quản) nâng cao. Hàm của chúng rất lớn, với các răng nhỏ và một số loài đáng chú ý ở chỗ có thể ăn thịt các loại cá to lớn hơn chúng. Một số loài trong các họ Eurypharyngidae và Saccopharyngidae là phát quang sinh học.

Giống như các loài cá chình khác, Saccopharyngiformes có ấu trùng leptocephalus, tuy nhiên ấu trùng của chúng cũng có một lượng các đặc trưng bất thường, như cơ thể sâu đáng kể ở Cyematidae, hàm dưới dài ở Eurypharyngidae và các chỗ phồng lên được nhuộm màu độc nhất vô nhị ở cuối ruột ở Saccopharyngidae và Eurypharyngidae.

## Phân loại
Có 4 họ (họ thứ năm đề xuất năm 2018) xếp theo từng phân bộ:
* Phân bộ Cyematoidei
** Cyematidae: 1 chi, 1 loài (*[[Cyema atrum]]*).
** Monognathidae (có thể thuộc phân bộ Saccopharyngoidei): 1 chi (*[[Monognathus]]*), 15 loài.
* Phân bộ Saccopharyngoidei
** Eurypharyngidae: 1 chi, 1 loài (*[[Eurypharynx pelecanoides]]*).
** Saccopharyngidae:: 1 chi (*[[Saccopharynx]]*), 10 loài.
** Neocyematidae (đề xuất 2018): 1 chi, 1 loài (*[[Neocyema erythrosoma]]*). Cho đến nay vẫn xếp trong họ Cyematidae.

## Phát sinh chủng loài
Phân tích phát sinh chủng loài gần đây cho thấy Saccopharyngiformes lồng sâu trong Anguilliformes. Trong một vài phân loại gần đây nó được gộp vào trong Anguilliformes như là phân bộ **Saccopharyngoidei**. Mối quan hệ có lẽ đúng của nó được đơn giản hóa như biểu đồ sau:

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
*http://www.cbif.gc.ca/pls/itisca/next?taxa=&p_format=&p_ifx=&p_lang=fr&v_tsn=553136
*http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/classification/Saccopharyngiformes.html
*http://www.ubio.org/browser/details.php?namebankID=113922
Chân giống khổng lồ

**Chân giống khổng lồ** (còn gọi là **Bọ biển**, **Bọ cánh cứng đại dương**, **Gián biển**, **Bọ chân đều** hay **Rận biển**) là một chi giáp xác lớn nhất trong bộ Chân đều, sống ở độ sâu hơn 700m. Nó trông rất giống con bọ cánh cứng. Bên cạnh đó, chân giống khổng lồ còn là các loài giáp xác ăn thịt. Chúng có nhiều ở vùng nước lạnh và sâu ở Đại Tây Dương, Thái Bình Dương, và Ấn Độ Dương. *[[Bathynomus giganteus]]*, loài điển hình, thường được coi là loài đẳng lập lớn nhất trên thế giới, mặc dù các loài *Bathynomus* tương đối kém được biết đến có thể đạt kích thước tương tự (ví dụ:, *B. kensleyi*).. Do nguồn thức ăn vô cùng khan hiếm, chúng dần quen với việc phải ăn bất cứ thứ gì rơi vãi từ tầng nước trên xuống và ăn thịt một số loài động vật nhỏ ở cùng ở độ sâu. Chiều dài mà chân giống khổng lồ có thể đạt tới là từ 19 đến 37&nbsp;cm nhưng khi bị đe doạ chúng sẽ co tròn lại để được bảo vệ trong chiếc vỏ giáp xác rất cứng. Chân gống khổng lồ có cấu tạo vòm miệng khá phức tạp để đảm bảo đầy đủ các chức năng của một loài ăn thịt: đâm thủng, xâu xé, mổ bụng con mồi.
Chúng chủ yếu sống ở vùng biển ít biến động có độ sâu từ 170 đến hơn 2.100m, nơi có áp lực cao và nhiệt độ trung bình dưới 4 độ C như Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

## Các loài

Chi này có các loài sau (theo phân loại của WRMS ngày 1 tháng 7 năm 2014):
* *[[Bathynomus affinis]]* Richardson, 1910
* *[[Bathynomus brucei]]* Lowry & Dempsey, 2006
* *[[Bathynomus bruscai]]* Lowry & Dempsey, 2006
* *[[Bathynomus crosnieri]]* Lowry & Dempsey, 2006
* *[[Bathynomus decemspinosus]]* Shih, 1972
* *[[Bathynomus doederleinii]]* Ortmann, 1894
* *[[Bathynomus giganteus]]* A. Milne Edwards, 1879
* *[[Bathynomus immanis]]* Bruce, 1986
* *[[Bathynomus kapala]]* Griffin, 1975
* *[[Bathynomus keablei]]* Lowry & Dempsey, 2006
* *[[Bathynomus kensleyi]]* Lowry & Dempsey, 2006
* *[[Bathynomus lowryi]]* Bruce & Bussarawit, 2004
* *[[Bathynomus miyarei]]* Lemos de Castro, 1978
* *[[Bathynomus obtusus]]* Magalhaes & Young, 2003
* *[[Bathynomus pelor]]* Bruce, 1986
* *[[Bathynomus propinquus]]* Richardson, 1910
* *[[Bathynomus raksasa]]* 2018
* *[[Bathynomus richeri]]* Lowry & Dempsey, 2006

## Chú thích

## Tham khảo

* Bathynomus giganteus, l'isopode géant 
* Crustacés profonds capturés aux casiers aux Antilles françaises 
* Pêches expérimentales des crustacés profonds dans les eaux de la Martinique 
* 
*
Kỳ Anh (định hướng)

**Kỳ Anh** có thể là:
* Xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.

; Địa danh cũ
* Thị xã Kỳ Anh thuộc tỉnh Hà Tĩnh
* Huyện Kỳ Anh thuộc tỉnh Hà Tĩnh
* Thị trấn Kỳ Anh, huyện lỵ huyện Kỳ Anh đến năm 2015; tương ứng với một phần của phường Hưng Trí thuộc thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh; nay là một phần của phường Sông Trí, tỉnh Hà Tĩnh
* Kỳ Anh Quận công, húy là Hồng Đĩnh, hoàng tử con vua Thiệu Trị
* Kỳ Anh (耆英; 1790–1858), đại thần thời Thanh. Từng làm Tổng đốc Lưỡng Quảng từ năm 1844 tới năm 1848.
Chiêu Quân mộ

**Chiêu Quân mộ** (), nằm tại bờ nam sông Đại Hắc, khoảng 9&nbsp;km về phía nam trung tâm thành phố Hohhot, Khu tự trị Nội Mông Cổ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, được cho là nơi yên nghỉ của Vương Chiêu Quân, một cung nhân thời Hán Nguyên Đế đã phải lấy thiền vu Hung Nô là Hô Hàn Tà. Khu mộ này rộng trên 13.340 m² (20 mẫu Trung Quốc), với gò mộ cao 33 m, bên trong có lẽ chứa thi hài của Chiêu Quân. Đây là một trong 8 cảnh quan đáng chú ý nhất của thành phố Hohhot.

Đề cập đầu tiên của người Trung Quốc về khu mộ này được ghi chép trong Thông điển (通典) của Đỗ Hữu (杜佑) thời nhà Đường.

Nó được người Mông Cổ gọi là Temür Urkhu (tiếng Trung: 特木爾烏爾虎 hay Đặc Mộc Nhĩ Ô Nhĩ Hổ), nghĩa là "tường sắt". Tên hiệu **Thanh Trủng** (青塚) có liên quan tới truyền thuyết là mỗi khi mùa thu tới, khi cỏ cây xung quanh đã tàn úa thì cỏ cây nơi đây vẫn còn xanh tươi.

Phía trước khu lăng mộ là tượng Vương Chiêu Quân và Hô Hàn Tà đúc bằng đồng thanh. Tháng 10 năm 1963, Đổng Tất Vũ, một nhà lãnh đạo của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có tới đây đề thơ trên bia. Phía sau lăng mộ là các bia khắc thời nhà Thanh.

Các nhà thơ của nhiều thời đại từng có thơ ca về mộ Vương Chiêu Quân, như Đỗ Phủ thời Đường, Vương An Thạch thời Tống với Minh phi khúc, Kỳ Anh thời Thanh, Lý Đình Ngọc thời Trung Hoa dân quốc v.v..

Thời gian mở cửa tham quan: 8h đến 18h. Giá vé: 23 nhân dân tệ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin bằng tiếng Anh
Bản Cát Cát

**Bản Cát Cát** hay **thôn Cát Cát** là một làng dân tộc Mông thuộc xã Tả Van, tỉnh Lào Cai, Việt Nam, cách trung tâm thị xã 2&nbsp;km. Đây là điểm tham quan hấp dẫn của du lịch Sa Pa nói riêng và Lào Cai nói chung.

Bản Cát Cát là nơi tập trung đông đúc đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Nằm dưới chân núi Hoàng Liên Sơn, bản Cát Cát được hình thành từ giữa thế kỷ 19 do một bộ phận dân tộc ít người quần tụ theo phương pháp mật tập (dựa vào sườn núi và quây quần bên nhau, các nóc nhà cách nhau chừng vài chục mét và sinh sống, trồng trọt canh tác ngay trên những sườn đồi quần cư). Gần nơi quần cư, họ còn trồng lúa, ngô trên các nương bậc thang hoàn toàn theo phương pháp thủ công. Họ biết trồng trọt, chăn nuôi, và bảo lưu khá tốt nhiều nghề thủ công truyền thống như trồng bông, lanh và dệt vải. Nơi đây xứng đáng được xem là điểm du lịch văn hóa vừa là du lịch sinh thái.

## Khu tổ hợp du lịch
### Du lịch văn hóa dân tộc ít người

* Dệt thổ cẩm
Cát Cát là một bản làng của người dân tộc Mông còn bảo lưu khá tốt nhiều nghề thủ công truyền thống như: dệt thổ cẩm nhiều màu sắc và hoa văn như hoa văn mô phỏng cây, lá, hoa và muông thú, hoa văn góc cạnh... Với kỹ thuật nhuộm *chàm* và sau khi nhuộm được người Mông đánh bóng bằng cách lăn vải với khúc gỗ tròn trên phiến đá phẳng có bôi sáp ong. 
* Chế tác trang sức bằng bạc và bằng đồng
Có thể nói, nghề chế tác đồ trang sức bằng bạc hay bằng đồng, nhôm của bản Cát Cát tạo ra những sản phẩm tinh xảo. 

* Phong tục - tập quán
Phong tục tập quán của Bản Cát Cát còn bảo lưu những giá trị còn tồn tại nguyên gốc như tục *kéo vợ* và *gầu tào*. Ngoài ra, bản Cát Cát còn có nhiều món ăn với cách chế biến phong phú độc đáo: rượu ngô Mông, thắng cố, thịt hun khói "khăng gai", tiết canh gà, nhái nấu măng, bánh ngô, món đậu xị... 
* Kiến trúc nhà cửa người Mông ở bản Cát Cát là nhà ba gian lợp ván gỗ pơ mu. Bộ khung nhà là kèo ba cột ngang. Cột nhà đều được kê trên phiến đá tròn hoặc vuông. Vách nhà được lợp bằng gỗ xẻ, có 3 cửa ra vào: cửa chính ở gian giữa, 2 cửa phụ ở hai đầu nhà. Cửa chính nhà luôn được đóng kín, chỉ mở khi có việc lớn như đám cưới, tang ma, cúng ma vào dịp lễ Tết. Trong nhà có không gian thờ, sàn gác lương thực dự trữ, nơi ngủ, bếp và nơi tiếp khách.

### Thác Cát Cát
Ruộng nương bậc thang, núi non hùng vĩ, khung cảnh tuyệt đẹp. Bản Cát Cát có cả núi non và thác ghềnh. Nổi bật nhất là Thác Cát Cát

Tập tin:Catcatfalls1.jpg
Tập tin:Catcatfalls2.jpg
Tập tin:Catcatfalls5.jpg
Tập tin:Catcatfalls9.jpg


## Tham khảo

## Thư mục
**Đất Việt Mến Yêu* của *Phạm Côn Sơn*, *Nhà xuất bản Văn hóa thông tin*.

## Xem thêm
*Thác Bạc
*Sa Pa
Affoltern im Emmental

**Affoltern im Emmental** là một đô thị huyện Trachselwald ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 11,5 km², dân số năm tháng 12 năm 2020 là 1125 người. Các đô thị giáp ranh: Walterswil, Dürrenroth, Sumiswald, Rüegsau, Heimiswil và Wynigen. Núi Lueg nằm ở Affoltern.

## Tham khảo
*

## Liên kết ngoài

*
*Official website
Allmendingen bei Bern

**Allmendingen bei Bern** là một đô thị ở huyện Konolfingen ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3,8 km², dân số năm tháng 12 năm 2018 là 590 người.

Đô thị này nằm ở ngoại ô phía nam Bern, giữa Rubigen và Muri bei Bern.

Cho đến cuối năm 1992, Allmendingen thuộc Rubigen và đã được tách vào ngày 1/1/1993.

## Tham khảo
Amsoldingen

**Amsoldingen** là một đô thị ở huyện Thun ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,7 km², dân số năm 2006 là 806 người.

## Liên kết ngoài

*

## Tham khảo
Aeschi bei Spiez

**Aeschi bei Spiez** là một đô thị ở huyện Frutigen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 30,9 km², dân số năm 2006 là 1964 người.

## Tham khảo
Aarwangen

**Aarwangen** là một đô thị ở hạt Aarwangen ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,9 km², dân số năm 2020 là 4638 người.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Trang web chính thức của Aarwangen
*
*Bern: Schloss Aarwangen - Le château de Aarwangen (*in French but with stunning photos*)
Quảng Châu Loan

**Quảng Châu Loan** (, ), hoặc **Lãnh thổ Quảng Châu Loan** () là một vùng lãnh thổ nằm ở ven bờ đông bán đảo Lôi Châu tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Khu vực này từ năm 1898 là nhượng địa của Pháp ký với nhà Thanh với hạn kỳ 99 năm nhưng đến năm 1946 thì đã hoàn lại chính phủ Trung Hoa. Nay vùng đất này thuộc địa cấp thị Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông.

## Lịch sử
Về mặt hành chính Quảng Châu Loan trực thuộc thống sứ Bắc Kỳ nhưng hưởng quy chế riêng chứ không sáp nhập vào Bắc Kỳ. Thuộc địa này sơ khởi được gọi là Fort Bayard, có Ủy viên (*Commissaire*) cai quản. Kể từ năm 1900 Quảng Châu Loan là một trong 6 xứ trong Liên bang Đông Dương.

Năm 1946 sau Chiến tranh thế giới thứ hai Pháp trao trả Quảng Châu Loan lại cho chính phủ Trung Hoa Dân quốc theo hiệp ước ký kết ở Trùng Khánh ngày 28 Tháng Hai. Để bù lại việc Pháp trả các tô giới Quảng Châu Loan, Thượng Hải, Hán Khẩu, và Quảng Đông lại cho Trung Hoa, chính phủ của Tưởng Giới Thạch bằng lòng cho Quân đội Pháp vào Đông Dương, thay thế Quân đội Trung Hoa ở phía Bắc vĩ tuyến 16 để giải giới Quân đội Đế quốc Nhật Bản.

### Danh sách các Tổng công sứ (Ủy viên) Pháp tại Quảng Châu Loan
# Charles-Louis-Théobald Courrejolles: 1898 - 1900
# Gustave Alby: 1900 - 1902
# Théophile-Henri Bergès: 1902 - 1903
# Gustave Alby: 1903 - 1906
# Jean-Edme-Fernand Gautret: 1906 - 1908
# Henri-Victor Sestier: 1908 - 1910
# Paul-Edgard Dufrénil: 1910 - 1911
# Jean-Ernest Moulié: 1911 - 1912
# Pierre-Stéphane Salabelle: 1912
# Henri-Jean-Auguste Caillard: 1912 - 1915
# Marius-Albert Garnier: 1915 - 1919
# Jean-Félix Krautheimer: 1919 - 1922
# Paul-Marie-Alexis-Joseph Blanchard de la Brosse: 1922
# Jean-Félix Krautheimer: 1922 - 1923
# Paul-Michel-Achille Quesnel: 1923 - 1925
# Paul-Marie-Alexis-Joseph Blanchard de la Brosse: 1925 - 1927
# Louis-Félix-Marie-Édouard Rivet: 1927 - 1929
# Achille-Louis-Auguste Sylvestre: 1929 - 1932
# Pierre-Charles-Edmond Jabouille: 1932 - 1933
# Paul Delamarre: 1933 - 1934
# Maurice-Émile-Henri de Tastes: 1934 - 1936
# Camille-Fernand Chapoulart: 1936 - 1937
# Jacques-Henri-Paul Le Prevôt: 1937 - 1942
# Louis-Frédéric-Claire-Guillaume Marty: 1942
# Pierre-Marie-Jean Domec: 1942 - 1943
# Nhật Bản chiếm đóng: 1943 - 1945

## Xem thêm

* Liên bang Đông Dương
## Tham khảo

## Đọc thêm
* 
* 
* 
* A. Choveaux, "Situation économique du territoire de Kouang-Tchéou-Wan en 1923". *Annales de Géographie*, Volume 34, Nr. 187, pp.&nbsp;74–77, 1925.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Includes images of letters sent to and from the territory.

## Liên kết ngoài
* 
* WorldStatesmen - China
* 
* Map of French Guangzhouwan 
* Map of French Indochina and Guangzhouwan
* Other map about Guangzhouwan and Indochina 
* Map of Kwang Tchou Wan
* "French Colonial Zhanjiang"
Tứ đại phát minh

****Tứ** đại phát minh** (四大發明) của người Trung Quốc gồm la bàn, thuốc súng, nghề làm giấy và nghề in

File:Ming-marine-compass.jpg
File:Yuan chinese gun.jpg
File:Making Paper.gif
File:Jingangjing.jpg
Kim chỉ nam xuất hiện từ thời Chiến Quốc, dùng nam châm thiên nhiên mài giũa mà thành và được đặt trên một địa bàn hình vuông. Bốn xung quanh địa bàn có 24 hướng, tức là 8 căn Giáp, Ất, Bính, Đinh, Canh,Tân, Nhâm, Quý và 12 chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Thềm có 4 duy: Càn, Khôn, Tốn, Cấn. Kim chỉ nam được gọi là La bàn từ thời đó. Lúc cân bằng mũi kim sẽ chỉ về phương Nam. Về sau cải tiến bằng cách từ hóa kim loại nhân tạo và không dùng nam châm thiên nhiên nữa. Ghi chép sử dụng kim chỉ nam trong hàng hải Trung Hoa sớm hơn phương Tây tới gần 100 năm. Kim chỉ nam của Trung Quốc bắt đầu truyền bá ra nước ngoài từ thời Tống, qua Ả Rập rồi tới châu Âu.

Người phát minh ra nghề làm giấy là hoạn quan Thái Luân. Ông dùng vỏ cây, sợi gai, vải rách... dùng để chế tạo ra giấy. Thực ra trước Thái Luân đã có nghề làm giấy ở Trung Quốc, có thể là từ thế kỷ thứ II trước Công nguyên, sớm hơn Thái Luân tới 100 năm. Cho nên Thái Luân chỉ được coi là người có công cải tiến kỹ thuật làm giấy ở Trung Quốc. Vào thời Triều Tống, tiền giấy Giao Tử phát hành sớm nhất ở Trung Quốc. Thuốc súng được phát minh ở Trung Quốc từ cách đây trên 1.000 năm. Đầu tiên là từ kali nitrát (potassium nitrate), diêm tiêu và than gỗ. Các nhà luyện đan triều Đường đã phát minh ra thuốc súng. Cuối triều Đường, đầu triều Tống lần đầu tiên thuốc nổ được dùng trong quân sự. Thời Bắc Tống đã có công binh xưởng tương đối lớn. Thuốc súng Trung Quốc về sau được truyền qua Ấn Độ rồi sang Ả Rập, qua Tây Ban Nha rồi đến nhiều nước ở châu Âu.