open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Quận Prowers, Colorado

Quận Prowers là một trong số 64 quận của tiểu bang Colorado của Hoa Kỳ. quận này được đặt tên để vinh danh John W. Prowers, một nhà tiên phong hàng đầu trong khu vực thung lũng thấp hơn Arkansas. Dân số quận này là 14.483 theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ.  Quận lỵ là Lamar .

## Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích là 1.644 dặm vuông (4.259&nbsp;km ²), trong đó 1.640 dặm vuông (4.249&nbsp;km ²) là đất và 4 dặm vuông (10&nbsp;km ²) (0,24%) là diện tích mặt nước.

### Các quận lân cận
*Quận Kiowa, Colorado - phía bắc
*Quận Greeley, Kansas - đông bắc
*Quận Hamilton, Kansas - phía đông
*Quận Stanton, Kansas - đông nam
*Quận Baca, Colorado - phía nam
*Quận Bent, Colorado - phía tây
## Nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 14.483 người, 5.307 hộ gia đình, và 3.725 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 9 người trên một dặm vuông (3/km ²). Có 5.977 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 4 trên một dặm vuông (1/km ²). Về cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này, có 78,57% người da trắng, 0,30% da đen hay Mỹ gốc Phi, 1,22% người Mỹ bản xứ, 0,37% châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 17,17% các chủng tộc khác, và 2,34% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 32,91% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 5.307 hộ, trong đó 37,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 54,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 10,90% có nữ hộ và không có chồng, và 29,80% là các gia đình không. 25,40% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,50% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,67 và cỡ gia đình trung bình là 3,21.

Cơ cấu độ tuổi của dân cư quận gồm 30,00% dưới độ tuổi 18, 10,70% 18-24, 26,50% 25-44, 20,20% từ 45 đến 64, và 12,60% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 32 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 101,00 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 98,70 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận này đạt mức $ 29.935, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 34.202. Phái nam có thu nhập trung bình $ 24.971 so với 20.526 USD đối với phái nữ. Các bình quân đầu người thu nhập cho quận là 14.150 đô la Mỹ. Có 14,50% gia đình và 19,50% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 27,10% những người dưới 18 tuổi và 13,90% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

## Tham khảo
Quân khu Nam Kinh

**Quân khu Nam Kinh** () là một trong bảy đại quân khu của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Thẩm quyền của quân khu này bao gồm tất cả quân đội cảnh sát vũ trang ở An Huy, Giang Tô, Chiết Giang, Giang Tây, Phúc Kiến, và Thượng Hải. Ngoài ra, vì Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không cộng nhận tính hợp pháp của chính quyền Trung Hoa Dân Quốc tại Đài Loan nên về lý thuyết quân khu này bao gồm cả Tỉnh Đài Loan.

Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế cho biết quân khu này có 250.000 người, ba quân chủng, hai sư đoàn xe bọc thép, một sư đoàn cơ binh, ba sư đoàn cơ giới bộ binh, pháo binh. Ngoài ra còn có một lữ đoàn thiết giáp, bốn lữ bộ binh cơ giới, hai lữ đoàn pháo binh, ba lữ đoàn phòng không, cộng với một trung đoàn chống tăng.

Tổng hành dinh của Hạm đội Đông Hải nằm trong khu vực, tại Ninh Ba.

## Lãnh đạo qua các thời kỳ

; Tư lệnh
* Trần Nghị (1/1947—3/1955, Tư lệnh Quân khu Hoa Đông, kiêm nhiệm)
* Hứa Thế Hữu (3/1955—12/1973)
* Đinh Thịnh (12/1973—3/1977)
* Nhiếp Phượng Trí (4/1977—10/1982)
* Hướng Thủ Chí (10/1982—4/1990)
* Cố Huy (4/1990—1/1996)
* Trần Bỉnh Đức (1/1996—12/1999)
* Lương Quang Liệt (12/1999—10/2002)
* Chu Văn Tuyền (10/2002—6/2007)
* Triệu Khắc Thạch (6/2007—10/2012)
* Thái Anh Đĩnh (10/2012—1/2016)

; Chính ủy
* Nhiêu Sấu Thạch (1/1947—8/1953, Chính ủy Quân khu Hoa Đông, kiêm nhiệm)
* Đường Lượng (3/1955—9/1958, Chính ủy; 9/1958—12/1963, Chính ủy thứ hai)
* Kha Khánh Thi (11/1958—4/1965, Chính ủy thứ nhất, kiêm nhiệm)
* Tiêu Vọng Đông (3/1961—12/1963, Chính ủy thứ tư; 12/1963—6/1965, Chính ủy thứ hai)
* Giang Vị Thanh (9/1958—4/1967, Chính ủy thứ ba)
* Giang Hoa (9/1962—4/1967, Chính ủy thứ năm)
* Lý Bảo Hoa (9/1962—4/1967, Chính ủy thứ sáu)
* Đỗ Bình (3/1963—11/1974, Chính ủy thứ bảy; 8/1977—10/1982, Chính ủy)
* Trương Xuân Kiều (5/1967—10/1976, Chính ủy thứ nhất, kiêm nhiệm)
* Liệu Hán Sinh (2/1975—9/1977, Chính ủy; 9/1977—1/1980, Chính ủy thứ nhất)
* Bành Trùng (11/1974—6/1980, Chính ủy thứ hai, kiêm nhiệm)
* Quách Lâm Tường (1/1980—10/1982, Chính ủy thứ nhất; 10/1982—6/1985, Chính ủy)
* Phó Khuê Thanh (6/1985—4/1990)
* Sử Ngọc Hiếu (4/1990—11/1992)
* Lưu An Nguyên (11/1992—12/1993)
* Phương Tổ Kỳ (12/1993—12/2000)
* Lôi Minh Cầu (12/2000—9/2007)
* Trần Quốc Lệnh (9/2007—10/2012)
* Trịnh Vệ Bình (10/2012—1/2016)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*解放军、武警部队和公安现役部队现任主要负责人名录
*解放军各大单位历任主要负责人名录
*Viện Quốc tế Nghiên cứu chiến lược, the Military Balance 2005-6, Routledge, 2005, p.&nbsp;272
Quân khu Quảng Châu

**Quân khu Quảng Châu** (tiếng Trung: 广州军区, bính âm: guǎngzhōu jūnqū; Việt bính: gwong2zau1 gwan1keoi1) là một trong bảy đại Quân khu của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Quân khu này nằm ở phía nam của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tháng 5 năm 1949, Quân khu Hoa Trung được thành lập. Tháng 3 năm 1955, quân khu này đã được chia làm hai quân khu Quảng Châu và Vũ Hán. Khi Quân khu Vũ Hán đã giải thể vào tháng 8 năm 1985, tỉnh Hồ Bắc thuộc Quân khu này được sáp nhập vào Quân khu Quảng Châu.

Thẩm quyền của quân khu này bao gồm tất cả quân đội cảnh sát vũ trang tại các tỉnh Quảng Đông, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, tỉnh Hồ Nam, tỉnh Hồ Bắc, tỉnh Hải Nam, Hồng Kông và Ma Cao, phụ trách phòng tuyến phía Nam, gồm hướng Việt Nam và vùng Đông Nam duyên hải Trung Quốc. Tổng binh lực ước tính khoảng 28 vạn binh sĩ, chỉ sau mỗi Quân khu Bắc Kinh, ngang với Quân khu Lan Châu phòng thủ phòng tuyến Tây Bắc, hướng Ấn Độ.

Từ ngày 1 tháng 2 năm 2016, Đại Quân khu Quảng Châu bị giải thể, hợp với một phần Đại Quân khu Thành Đô cũ để thành lập Chiến khu Nam bộ.

## Biên chế
Các đơn vị tác chiến chủ lực gồm có:
* Tập đoàn quân 41
** Sư đoàn 123 bộ binh cơ giới hạng nặng
** Lữ đoàn 121 bộ binh sơn cước
** Lữ đoàn 122 bộ binh cơ giới
** Lữ đoàn 15 thiết giáp
** Lữ đoàn pháo binh　 
** Lữ đoàn phòng không
* Tập đoàn quân 42
** Lữ đoàn tác chiến điện tử
** Lữ đoàn 6 hàng không lục quân
** Lữ đoàn tác chiến đặc biệt
** Lữ đoàn 124 cơ giới thủy bộ
** Lữ đoàn 163 bộ binh cơ giới
** Lữ đoàn dã chiến sơn cước
** Lữ đoàn 16 thiết giáp
** Lữ đoàn 1 pháo binh　 
** Lữ đoàn tên lửa tầm xa
** Lữ đoàn phòng không
* Bộ đội đồn trú Hồng Kông
* Bộ đội đồn trú Ma Cao

## Lãnh đạo qua các thời kỳ
### Tư lệnh
*Hoàng Vĩnh Thắng 3/1955 －3/1968
*Lý Thiên Hựu（quyền Tư lệnh）
*Đinh Thịnh
*Hứa Thế Hữu 12/1973－1/1980
*Ngô Khắc Hoa 1/1980－10/1982
*Vưu Thái Trung 10/1982－12/1987
*Trương Vạn Niên
*Lưu Tồn Trí（quyền Tư lệnh）
*Chu Đôn Pháp
*Lý Hi Lâm
*Đào Bách Quân
*Lưu Trấn Vũ
*Chương Thấm Sinh
*Từ Phấn Lâm

### Chính ủy
*Đào Chú
*Lưu Hưng Nguyên
*Vi Quốc Thanh
*Triệu Tử Dương
*Khổng Thạch Tuyền
*Nhậm Tư Trung
*Vi Tổ Trân
*Hoa Quốc Phong
*Khổng Thạch Tuyền（Chính ủy đệ Nhị）
*Triệu Tử Dương
*Trương Bình Hóa
*Khổng Thạch Tuyền
*Hướng Trọng Hoa
*Tập Trọng Huân
*Vương Mãnh
*Trương Trọng Tiên
*Sử Ngọc Hiếu
*Lưu Thư Điền
*Dương Đức Thanh
*Trương Dương
*Ngụy Lượng

## Tham khảo
Heckler & Koch MG4

**Heckler & Koch MG4** hay **HK MG4** là loại súng máy hạng nhẹ sử dụng loại đạn 5.56x45mm NATO với cơ cấu nạp dây đạn được chế tạo bởi công ty Heckler & Koch của Đức. Loại súng này được phát triển vào cuối những năm 1990 và được trưng bày trước công chúng vào tháng 9 năm 2001. Nó được chọn để thay thế khẩu súng máy đa chức năng Rheinmetall MG 3 sử dụng loại đạn 7.62x51mm NATO trong lực lượng Bundeswehr như một loại súng hỗ trợ đội hình, nó sẽ hoàn toàn thay thế MG 3 trong mọi tình huống. Khẩu MG4 này cũng là vũ khí phụ cho các chiếc thiết giáp chống bộ binh Puma (IFV). Về tổng thể nó là một thiết kế nhẹ, an toàn tối đa cho xạ thủ và đáng tin cậy trong mọi điều kiện bất lợi cùng khả năng sử dụng được nhiều loại đạn của các nhà sản xuất khác nhau mà không cần phải thay hệ thống trích khí khi sử dụng. Nó được biết đến với tên MG43 trước khi được Bundeswehr duyệt.

## Thiết kế
MG4 sử dụng hệ thống làm mát bằng không khí, dây đạn, hệ thống trích khí cũng như bolt khóa viên đạn vào đúng vị trí nó khá giống với khẩu FN Minimi của Bỉ. Chỉ có chế độ bắn tự động. MG4 có hệ thống an toàn giúp cố định cò súng và bolt, không cho kim điểm hỏa hoạt động. Khi bolt không hoàn toàn được kéo lùi về phía sau một hệ thống rời sẽ tự động khóa ngăn không cho bolt chuyển động ngược trở lại lên phía trước. Ngoài ra kim điểm hỏa sẽ không thể kích hoạt chạm vào viên đạn nếu như nó chưa nằm đúng vị trí trong khoang chứa đạn.

Nòng súng được làm bằng cách rèn và tiện, nó có thể tháo một cách an toàn khi trở nên quá nóng mà không cần găng tay, nòng súng có thể tháo lắp một cách dễ dàng. Để giảm chiều tổng thể của khẩu súng để dễ dàng vận chuyển báng súng được thiết kế có thể gấp về phía tay trái. Cho dù báng súng vẫn gấp sang một bên thì MG4 vẫn có thể tác chiến một cách hiệu quả. Các dụng cụ làm sạch được cất trong báng súng.

MG4 có chân chống chữ V có thể gấp gắn sẵn vào nó. Nó có hỗ trợ các loại chân chống khác nhau như bệ chống ba chân M112A1 tiêu chuẩn của Hoa Kỳ để tăng độ chính xác và độ ổn định.

Hệ thống nhắm của MG4 tiêu chuẩn là điểm ruồi và thước ngắm có tầm nhắm hiệu quả khoảng 100 đến 1.000 m. Ống nhắm, hệ thống nhìn trong đêm, hay ngắn bằng laser có thể gắn vào hệ thống thay răng MIL-STD-1913 phía trên thân súng. Các mẫu của lực lượng Bundeswehr thường được gắn ống nhắm 3X.

## Liên kết ngoài
* Heckler & Koch—official page 
* HKPRO
* Modern Firearms 
* Heckler & Koch MG4 bắn thử nghiệm
Broomfield, Colorado

**Thành phố và quận Broomfield** là một thành phố và quận thuộc Vùng đô thị Denver ở tiểu bang Colorado của Hoa Kỳ. Broomfield có một thành phố hợp nhất và chính quyền quận mà hoạt động theo Điều XX, Phần 10-13 của Hiến pháp của tiểu bang Colorado. Cục điều tra dân số Hoa Kỳ ước tính dân số là 54.858 người vào 1 tháng 7 năm 2008 . Broomfield là thành phố đông dân thứ 16 và quận đông dân thứ 16 ở tiểu bang Colorado. Broomfield là một phần của Khu vực thống kê đô thị Denver Aurora-Broomfield.

## Địa lý và khí hậu

Theo điều tra dân số Hoa Kỳ Văn phòng, thành phố có tổng diện tích là 27,5 dặm vuông (71,2 km2), trong đó 27,1 dặm vuông (70,2 km2) là đất và 0,3 dặm vuông (0,8 km2) (1,24 phần trăm) là nước. 
Broomfield có khí hậu bán khô hạn (phân loại khí hậu Köppen BSk).

## Tham khảo
Nguyễn Mậu Tài

**Nguyễn Mậu Tài** (chữ Hán: 阮茂才; 1616-1688) là đại thần nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

## Sự nghiệp
Nguyễn Mậu Tài người làng Kim Sơn, nay thuộc xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Năm 31 tuổi (1646), ông đỗ đồng tiến sĩ đời Lê Chân Tông.

Nguyễn Mậu Tài vốn người họ Lê- vùng Sơn Thịnh - Hương Sơn- Hà Tĩnh, có người cô ấy chồng Gia Lâm họ Nguyễn. Cháu theo cô ra Bắc làm con nuôi nên đổi làm họ Nguyễn.

Trong niên hiệu Dương Đức (1672-1673) đời Lê Gia Tông, ông làm Đô ngự sử, lĩnh tước An Lĩnh nam. Ông được cử làm Chánh sứ sang Trung Quốc cống nhà Minh, khi về được thăng làm Thượng thư bộ Hình, lên tước *tử*, sau đó sang làm Thượng thư bộ Binh.

Năm 1676 đời Lê Hy Tông, ông cùng thượng thư bộ Công là Hồ Sĩ Dương vào làm Tham tụng trong phủ chúa. Ít lâu sau ông sang làm Thượng thư bộ Lễ, giữ chức Tể tướng trong 6 năm, được mọi người khen là không có lầm lỗi.

Năm 1682, ông làm tham chính ở Thanh Hoa, bị Nguyễn Văn Đương (là thông gia và cùng cánh với Hồ Sĩ Dương) tố cáo là kết bè cánh nên bị cách chức Tể tướng, giáng làm Tả thị lang bộ Hộ.

Năm 1685, ông lên làm Thượng thư bộ Công, sau đó lại vào phủ chúa làm Tham tụng, giữ chức An Lĩnh bá.

Lúc đó vì tuổi cao, Nguyễn Mậu Tài xin nghỉ hưu. Chúa Trịnh Căn có ban cho ông 5 chữ *"Kỳ cựu trấn nhã tục"*, nghĩa là "tuổi già làm quan lâu, làm gương cho người nhã, kẻ tục" và cố giữ ông lại không cho về.

Năm 1688, ông đã 73 tuổi, lại xin nghỉ hưu, nhưng chưa kịp về thì đã qua đời. Triều đình truy tặng ông là Thượng thư bộ Lễ, hàm Thiếu bảo.

## Gia đình
Em ông là Nguyễn Mậu Dị đỗ đồng tiến sĩ khoa Kỷ Hợi 1559 làm đế Phó ngự sử, Bồi tụng.

Con ông là Nguyễn Duy Viên đỗ đồng tiến sĩ khoa Giáp Tuất 1694, làm đến Thiêm đô ngự sử.

Cháu ông là Nguyễn Khiêm Ích làm đến chức Thượng thư, Tham tụng thời Lê Thuần Tông tới Lê Ý Tông.

## Nhận định
Sử gia Phan Huy Chú nhận định về ông như sau:
:*Ông là người trong sạch, nhã nhặn, đứng đắn, chắc chắn; đối với người không bao giờ gây oán. Bấy giờ ai cũng tôn ông là người có đức và độ lượng.*

## Xem thêm
* Nguyễn Thực
* Nguyễn Khiêm Ích
* Hồ Sĩ Dương

## Tham khảo
* Phan Huy Chú (2008), *[[Lịch triều hiến chương loại chí]], tập 1*, Nhà xuất bản Giáo dục

## Chú thích
Đầu

Trong giải phẫu học, **đầu** hay **thủ** của động vật là bộ phận thường chứa não bộ, mắt, tai, mũi và miệng (các cơ quan nhằm thu nhận thông tin nhận thức về thế giới như hình ảnh, âm thanh, mùi vị) còn não bộ giúp phản ứng trước mọi tình huống. Một số động vật bậc thấp không có đầu, thay vào đó là hệ thống thần kinh đối xứng hai bên hoặc tỏa tròn (như thủy tức, sứa).

## Hình ảnh

Tập tin:Gray190.png|Sọ người nhìn từ phía trước
Tập tin:Pommerngans Kopf.jpg|Đầu một con chim
Tập tin:Abu Kamara shows a West African way to carry archaeological equipment for long distances when there are no roads and often no trails (489843720).jpg|Một người Đông Phi đội đồ vật trên đầu
Tập tin:Andrena hilaris, F, face, Maryland, Anne Arundel County 2012-12-14-14.32.37 ZS PMax (8284640620).jpg|Đầu một con ong
Tập tin:Jelly cc11.jpg|Một con sứa không đầu


## Chú thích
* Campbell, Bernard Grant. *Human Evolution: An Introduction to Man's Adaptations* (4th edition), ISBN 0-202-02042-8

## Tham khảo

## Liên kết bên ngoài
Bóng

**Bóng** (hay **banh**) là vật thể có dạng hình cầu nhưng đôi khi có hình bầu dục, được sử dụng dưới nhiều mục đích khác nhau. Một quả bóng thường được làm bằng cao su, nó phân biệt với viên bi ở chỗ nó có kích thước lớn hơn bi và thường có ruột rỗng (có hoặc không được bơm các loại khí), trong khi hầu hết các viên bi đều có ruột đông đặc. Bóng được dùng trong những hoạt động đơn giản như đuổi theo,tung hứng,và đặc biệt dùng trong thể thao.

Phương ngữ miền Nam Việt Nam thường gọi bóng theo định nghĩa này là "banh", trong khi họ gọi "bóng" là bóng bay.

## Chú thích
Cơ quan (sinh học)

Trong sinh học, **cơ quan** là tập hợp các mô cùng thực hiện một chức năng chung. Tập hợp các cơ quan theo một hệ thống được gọi là hệ cơ quan. Ở thực vật, các cơ quan chính là rễ, thân, lá, cơ quan sinh sản. Ở động vật, có các hệ tiêu hóa, hệ hô hấp, hệ sinh sản... Đối với các động vật đơn bào, các phần thực hiện một chức năng nhất định được gọi là bào quan.

## Chú thích
Rìu

**Rìu**, hay **rừu**, là vật dụng đã được sử dụng hàng nghìn năm, dùng để chặt cây lấy gỗ hoặc làm vũ khí. Rìu có nhiều kiểu nhưng chủ yếu gồm lưỡi rìu được gắn vào cán. Những chiếc rìu đầu tiên được làm từ đá, sau này được làm bằng đồng, đồng điếu, sắt, thép... Rìu là một dạng máy cơ đơn giản, là một dạng của mặt phẳng nghiêng, giúp lưỡi rìu ngập sâu và tách các lớp gỗ. Năng lượng của rìu gồm thế năng rìu lúc được nâng lên và sức người tác động, được giải phóng dưới dạng động năng với thời gian tác động nhỏ nên lực tác động lớn. Ở cả La Mã và Trung Hoa cổ đại, lưỡi rìu là biểu tượng cho uy quyền. Chỉ có thân vệ của tước vương mới được mang lưỡi rìu, cờ tiết.

Ở Việt Nam, rìu chiến là thứ vũ khí phổ dụng từ thời đồ đá, đồ đồng đến tận thời nhà Nguyễn. Trong múa Bát Dật ở triều đình Huế, các võ sinh sẽ cầm phủ việt (rìu chiến) và lăng khiên (khiên đa giác) để trình diễn các điệu múa phản ánh truyền thống võ trận Đại Việt. Rìu cũng là dụng cụ của các đao phủ thủ dùng để chém đầu tử tội.

## Đọc thêm
* W. Borkowski, Krzemionki mining complex (Warszawa 1995)
* P. Pétrequin, La hache de pierre: carrières vosgiennes et échanges de lames polies pendant le néolithique (5400 - 2100 av. J.-C.) (exposition musées d'Auxerre Musée d'Art et d'Histoire) (Paris, Ed. Errance, 1995).
* R. Bradley/M. Edmonds, Interpreting the axe trade: production and exchange in Neolithic Britain (1993).
* P. Pétrequin/A.M. Pétrequin, Écologie d'un outil: la hache de pierre en Irian Jaya (Indonésie). CNRS Éditions, Mongr. du Centre Rech. Arch. 12 (Paris 1993).
* Schulze, André(Hrsg.): Mittelalterliche Kampfesweisen. Band 2: Kriegshammer, Schild und Kolben. - Mainz am Rhein.: Zabern, 2007. - ISBN 3-8053-3736-1
* H. Bächtold-Stäubli, Handwörterbuch des deutschen Aberglaubens (Berlin, De Gruyter 1987).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* U.S. Forest Service Axe Manual
Tiếng Gael Scotland

**Tiếng Gael Scotland** ( ) hay **tiếng Gael Scot**, có khi được gọi ngắn gọn là **tiếng Gael**, là một ngôn ngữ Celt của người Gael ở Scotland. Là một ngôn ngữ trong nhánh Goidel, tiếng Gael Scotland (cùng tiếng Ireland hiện đại và tiếng Man) phát triển từ tiếng Ireland trung đại. Hầu hết Scotland ngày nay từng là vùng nói tiếng Gael, bằng chứng nằm ở địa danh tiếng Gael khắp Scotland.

Theo thống kê 2011 của Scotland, 57.375 người (1,1% dân số Scotland trên ba tuổi) cho hay là biết nói tiếng Gael (giảm 1.275 người so với năm 2001). Tỷ lệ người nói tiếng Gael cao nhất là ở ngoại Hebrides. Tuy vậy, vẫn có nỗ lực phục hồi ngôn ngữ này, và số người nói dưới 20 tuổi không tuột xuống khi so sánh thống kê 2001 với 2011. Ngoài Scotland, tiếng Gael Canada là một phương ngữ của tiếng Gael Scotland nói ở Nova Scotia và đảo Prince Edward.

Tiếng Gael Scotland không phải ngôn ngữ chính thức của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland hay Liên minh châu Âu. Tuy vậy, nó được nêu tên trong hiến chương châu Âu về ngôn ngữ thiểu số hay khu vực, được chính phủ Anh Quốc duyệt qua, và đạo luật tiếng Gael (Scotland) 2005 lập nên một cơ quan nhằm phát triển và phổ biến ngôn ngữ này là **.

## Một số từ vựng chung giữa ba ngôn ngữ Goidel

## Tham khảo
* Gillies, H. Cameron (1896) *Elements of Gaelic Grammar*, Vancouver: Global Language Press (reprint 2006), ISBN 1-897367-02-3 (hardcover), ISBN 1-897367-00-7 (paperback)
* Gillies, William (1993) "Scottish Gaelic", in: Ball, Martin J. and Fife, James (eds) *The Celtic Languages (Routledge Language Family Descriptions)*, London: Routledge. ISBN 0-415-28080-X (paperback), p.&nbsp;145–227
* Lamb, William (2001) *Scottish Gaelic*, Munich: Lincom Europa, ISBN 3-89586-408-0
* MacAoidh, Garbhan (2007) *Tasgaidh - A Gaelic Thesaurus*, Lulu Enterprises, N. Carolina
* McLeod, Wilson (ed.) (2006) *Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse*, Edinburgh: Dunedin Academic Press, ISBN 1-903765-59-5
* Robertson, Charles M. (1906–07). "Scottish Gaelic Dialects", *The Celtic Review*, vol 3 pp.&nbsp;97–113, 223–39, 319–32.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* ''BBC Alba'' - Scottish Gaelic language, music and news
* Scottish Gaelic Swadesh list of basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh list appendix)
* ''Faclair Dwelly air Loidhne'' - Dwelly's Gaelic dictionary online
* ''Gàidhlig air an Lìon''  - Sabhal Mòr Ostaig's links to pages in and about Scottish Gaelic
* Gàidhlig (Scottish Gaelic) Local Studies  - Census information from 1881 to the present, 27 volumes covering all Gaelic-speaking regions
* Goidelic Dictionaries
* ''Pàrlamaid na h-Alba: Gàidhlig''  - Scottish Parliament site in Gaelic
Back Home (album của Eric Clapton)

***Back Home*** là album phòng thu của ca sĩ-nhạc sĩ người Anh Eric Clapton. Album đã được phát hành ngày 29 tháng 8 năm 2005 trên thế giới và một ngày sau đó tại Mỹ.

"Say What You Will" là một bài hát mà Clapton đề nghị với ban nhạc Nhật SMAP.

## Phiên bản DualDics
Phiên bản đặc biệt định dạng DualDics của album bao gồm toàn bộ năm lựa chọn từ album, được phát trực tiếp trong phòng thu. Gói đặc biệt này cũng có bốn cây đàn guitar độc quyền hiển thị chữ "Back Home" và chữ ký của Clapton trên đó. Các lựa chọn đến từ các màu tím, xanh, đỏ và xám.

## Danh sách bài hát
# "So Tired" (Clapton, Simon Climie) - 4:47
# "Say What You Will" (Clapton, Simon Climie) - 4:35
# "I'm Going Left" (Stevie Wonder, Syreeta Wright) - 4:03
# "Love Don't Love Nobody" (Joseph Jefferson, Charles Simmons) - 7:13
# "Revolution" (Clapton, Simon Climie) - 5:00
# "Love Comes to Everyone" (George Harrison) - 4:35
# "Lost and Found" (Doyle Bramhall II, Jeremy Stacey) - 5:21
# "Piece of My Heart" (Bramhall II, Susan Melvoin, Mike Elizondo) - 4:22
# "One Day" (Vince Gill, Beverly Darnall) - 5:20
# "One Track Mind" (Clapton, Simon Climie) - 5:04
# "Run Home to Me" (Clapton, Simon Climie) - 6:18
# "Back Home" (Clapton) - 3:33

## Thành phần tham gia sản xuất
* Eric Clapton – hát, guitar.
* Steve Winwood – synthesizer.
* Billy Preston – keyboard.
* Nathan East, Pino Palladino – bass.
* Vince Gill, John Mayer – guitar.
* Steve Gadd, Abe Laboriel, Jr. – trống
* Gavyn Wright – violin
* Simon Climie - bàn phím, lập trình, nhà sản xuất, kỹ sư Pro Tools
* Steve Winwood, Chris Stainton, Toby Baker - bàn phím
* Billy Preston - bàn phím, piano, Hammond organ
* Kick Horns - đồng thau
* Gavyn Wright - violin
* Isobel Griffiths - chuỗi
* Nick Ingman - chuỗi
* Michelle John - ủng hộ giọng hát
* Sharon White - giọng hát ủng hộ
* Lawrence Johnson - ủng hộ giọng hát
* Alan Douglas - kỹ sư thu âm
* Bea Henkel - kỹ sư trợ lý thứ hai
* George Renwick - trợ lý kỹ sư
* Phillippe Rose - trợ lý kỹ sư
* Mick Guzauski - trộn âm
* Tom Bender - trợ lý hỗn hợp
* Joel Evendeen - trợ lý công cụ
* Jonathan Shakhovskoy - trợ lý công cụ Pro
* Bob Ludwig - thành thạo tại Gateway Mastering (Portland, ME).
* Lee Dickson - kỹ thuật viên guitar
* Debbie Johnson - điều phối viên (Los Angeles).
* Bushbranch - quản lý
* Catherine Roylance - chỉ đạo nghệ thuật và thiết kế
* Paul Higgens - minh họa
* Chris Sykes - nhiếp ảnh chính
* Allan Titmuss - nhiếp ảnh
* Jill Furmanovsky - nhiếp ảnh
* Dunlop Management, Inc. - chọn khái niệm gói

## Xếp hạng
### Xếp hạng tuần

### Xếp hạng cuối năm

## Chứng nhận

## Tham khảo
Ngữ âm học

**Ngữ âm học** là một nhánh của ngôn ngữ học nghiên cứu âm thanh của tiếng nói con người, hoặc - như trường hợp thủ ngữ - những khía cạnh tương đương của kí hiệu thủ ngữ. Ngành này đề cập đến các thuộc tính vật lý giúp tạo ra các âm thanh tiếng nói hoặc kí hiệu thủ ngữ (âm tố): cách cấu âm theo sinh lý học, các thuộc tính âm thanh, cảm nhận thính giác, và trạng thái sinh lý thần kinh. Mặt khác, âm vị học chú trọng mô tả đặc tính trừu tượng, ngữ pháp của các hệ thống âm thanh hoặc dấu hiệu.

Trong lĩnh vực ngôn ngữ nói, ngữ âm học bao gồm ba lĩnh vực nghiên cứu cơ bản:

* Ngữ âm học cấu âm: nghiên cứu các cơ quan cấu âm và công dụng của chúng trong việc tạo ra âm thanh lời nói [2] từ người nói.
* Ngữ âm học thính âm: nghiên cứu về sự truyền tải vật lý của âm thanh lời nói từ người nói đến người nghe.
* Ngữ âm học thính giác: nghiên cứu về sự tiếp nhận và nhận thức âm thanh lời nói của người nghe.

## Hệ thống cấu âm
Âm thanh trong lời nói thường được tạo ra bởi sự biến đổi một luồng không khí đẩy ra từ phổi. Các cơ quan hô hấp dùng để tạo ra và thay đổi luồng không khí được chia thành ba khu vực: đường dẫn thanh (trên thanh quản), thanh quản và hệ thống dưới thanh môn. Luồng không khí có thể hướng đi ra (ra khỏi đường dẫn thanh) hoặc hướng đi vào (vào trong đường dẫn thanh). Với các âm phổi, luồng khí được tạo ra từ phổi trong hệ thống dưới thanh môn và đi qua thanh quản và đường dẫn thanh. Các âm hầu sử dụng một luồng khí được tạo ra bởi chuyển động của thanh quản mà không có luồng khí từ phổi. Âm bật lưỡi hoặc các âm lưỡi hút vào tạo ra luồng không khí bằng lưỡi.

## Đọc thêm
* 

## Liên kết ngoài
* IPA Trainer  Online application to practice phonetics.
* Translate English texts into IPA phonetics with PhoTransEdit.
* the Web Site of the Phonetic Sciences Laboratory of the Université de Montréal. 
* The International Society of Phonetic Sciences (ISPhS) 
* A little encyclopedia of phonetics, Peter Roach, Professor of Phonetics, University of Reading, UK. (pdf)
* Phono-semantic matching
* The sounds and sound patterns of language  U Penn
* UCLA lab data
* UCLA Phonetics Lab Archive
* EGG and Voice Quality (electroglottography, phonation, etc.)
* IPA handbook
* IPA-SAM Phonetic Fonts
* Speech Analysis Tutorial
*  Lecture materials in German on phonetics & phonology, university of Erfurt 
* Real-time MRI video of the articulation of speech sounds, from the USC Speech Articulation and kNowledge (SPAN) Group 
* Beginner's course in phonetics, with some exercises 
* Praat - Phonetic analysis software
* SID- Speech Internet Dictionary 
* Extensive collection of phonetics resources on the Web   (University of North Carolina)
* Phonetics and Phonology   (University of Osnabrueck)

## Chú thích
3.7cm Flak 36 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.6/2

**3.7&nbsp;cm Flak 36 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.6/2** là tên của một loại xe háp trắc có lắp ráp pháo phòng không lưỡng dụng 3.7&nbsp;cm Flak 36 của Đức Quốc xã trong thế chiến II.

## Phát triển
Trước việc các xe háp-trắc kéo pháo của Đức Quốc xã thường xuyên bị bộ binh và xe quân sự của Liên Xô-Đồng Minh tấn công, OKH đã quyết định trang bị cho biến thể của Sd.Kfz.6/2 một khẩu pháo lưỡng dụng hạng nhẹ Flak 36 được lắp ở phía sau-nối liền với thân xe để phòng vệ bộ binh và không quân.

## Biến thế
Hiện các nhà quân sự học chưa rõ biến thế của Sd.Kfz.6/2 có phải là 3.7&nbsp;cm Flak 36 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.6/2 hay không?Nhiều tài liệu cho thấy 3.7&nbsp;cm Flak 36 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.6/2 được phát triển từ Sd.Kfz.6/2.

## Lịch sử sản xuất
3.7&nbsp;cm Flak 36 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.6/2 được chính thức sản xuất vào năm 1941 và kết thúc vào năm 1943 với tổng cộng 339 chiếc được sản xuất.Về sau, 3.7&nbsp;cm Flak 36 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.6/2 được thay thế bằng Sd.Kfz.7/2.

## Xem thêm
* SdKfz 7
* SdKfz 181
* SdKfz 4

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* http://www.achtungpanzer.com/37cm-flak-36-auf-selbstfahrlafette-sdkfz62.htm 
* http://www.perthmilitarymodelling.com/reviews/vehicles/bronco/cb35038.html
Từ nguyên học

**Từ nguyên học** (tiếng Anh: *etymology,* tiếng Pháp: *étymologie*) là ngành học về lịch sử của các từ, nguồn gốc của chúng, và việc hình thái và ngữ nghĩa của chúng thay đổi ra sao theo thời gian. Nói rộng ra, "từ nguyên của một từ" là nguồn gốc của từ đó. Lĩnh vực nghiên cứu từ nguyên học được khai sinh từ truyền thống bác ngữ học (*philology*).

Đối với những ngôn ngữ có một lịch sử chữ viết lâu đời, các nhà từ nguyên học sử dụng các văn bản trong những ngôn ngữ này và các văn bản về những ngôn ngữ này để tìm hiểu xem các từ đã được sử dụng như thế nào trong những thời kỳ ban đầu của chúng và khi nào thì các từ này xuất hiện trong những ngôn ngữ đang được xem xét. Các nhà từ nguyên học còn sử dụng những phương pháp của ngôn ngữ học so sánh để tái tạo thông tin về những ngôn ngữ đã quá xa xưa đến nỗi ngày nay không còn bất cứ thông tin trực tiếp nào về chúng nữa.

Từ *etymology* trong tiếng Anh bắt nguồn từ *etymon* trong tiếng Hy Lạp, có nghĩa là "cảm nhận thật sự", và hậu tố *-logia*, có nghĩa là "ngành học về".

## Chú thích

## Đọc thêm
* Hội Khai Trí Tiến Đức, ''Việt-Nam Tự-Điển'', Trung-Bắc Tân-Văn, 1931. Cuốn từ điển này liệt kê nghĩa gốc của nhiều từ tiếng Việt.
* Skeat, Walter W. (2000). *The Concise Dictionary of English Etymology*, repr ed., Diane. (ISBN 0-7881-9161-6)
* Skeat, Walter W. (1963). *An Etymological Dictionary of the English Language*. (ISBN 0-19-863104-9)
* Snoj, Marko (2005). Etymology. In: Strazny, Philipp (ed.). *Encyclopedia of Linguistics*. New York: Fitzroy Dearborn, vol. 1: A—L, pages 304—306.
* C. T. Onions, G. W. S. Friedrichsen, R. W. Burchfield, (1966, reprinted 1992, 1994). *[[Oxford Dictionary of English Etymology]]*.  (ISBN 0-19-861112-9)
* Liberman, Anatoly (2005). "Word Origins...and How We Know Them: Etymology for Everyone." (ISBN 0-19-516147-5)
* Ghil'ad Zuckermann (2003). ''Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew''. Palgrave Macmillan. ISBN 978-1403917232.
ISO 639

**ISO 639** là hệ thống tiêu chuẩn quốc tế về mã của các tên ngôn ngữ. ISO 639 gồm các phần khác nhau, trong đó bốn phần đã được thông qua (phần 1, 2, 3 và 5). Các phần khác đang được phát triển. Ví dụ, mã của tiếng Việt theo ISO 639-1 là vi, theo ISO 639-2 và ISO 639-3 là vie.

## Chú thích
Cú pháp học

**Cú pháp học** nghiên cứu những quy tắc kết hợp từ, nhóm từ thành các kết cấu biểu đạt nghĩa trong các câu ở ngôn ngữ tự nhiên. Có hai hệ thống cú pháp chính là VO (động từ-tân ngữ) và OV (tân ngữ - động từ). Trong các hệ thống này lại có các tiểu hệ thống liên quan đến vị trí của chủ ngữ. Tiếng Việt thuộc loại SVO. Thuật ngữ "cú pháp" còn được sử dụng trong logic học và các ngành ngôn ngữ nhân tạo như ngôn ngữ máy tính.

## Đọc thêm
* 
* 
* 
* 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* The syntax of natural language (Beatrice Santorini & Anthony Kroch, University of Pennsylvania)
* 
* Various syntactic constructs used in computer programming languages 
* The journal Syntax 
* What is Syntax? at WiseGeek
Tân Đức (định hướng)

**Tân Đức** có thể là:

; Địa danh cũ
* Xã Tân Đức (thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ), sau là một phần phường Minh Nông (thành phố Việt Trì); nay là một phần phường Việt Trì thuộc tỉnh
* Xã Tân Đức (huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau); nay là một phần xã Tân Thuận thuộc tỉnh
* Xã Tân Đức (huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận); nay là một phần xã Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng
* Xã Tân Đức (huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên); nay là một phần xã Kha Sơn thuộc tỉnh
Dương Thành (định hướng)

**Dương Thành** có thể là:

## Địa danh
* Dương Thành, huyện thuộc địa cấp thị Tấn Thành, tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc
* Dương Thành, xã thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam

## Tên người
* Dương Thành, ẩn sĩ nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc
* Dương Thành (sinh năm 1964), Trung tướng Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Định Biên (định hướng)

**Định Biên** có thể là:

## Việt Nam
* Xã Định Biên, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

## Trung Quốc
* Huyện Định Biên, thuộc địa cấp thị Du Lâm, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc.
Kim Phượng (định hướng)

**Kim Phượng** có thể là:

## Địa danh
### Việt Nam
* Xã Kim Phượng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

### Trung Quốc
* Quận Kim Phượng, thuộc địa cấp thị Ngân Xuyên, Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ, Trung Quốc.

## Sinh học
* Cây kim phượng (tên khoa học **Caesalpinia pulcherrima**)
Trần Khoa Điển

**Trần Khoa Điển** là một thủ môn bóng đá người Việt Nam chơi cho TP.HCM của giải V-League. Khoa Điển gia nhập đội Thành phố Hồ Chí Minh năm 2006 sau khi tạo những ấn tượng. Năm 2007, anh được vào câu lạc bộ TMN CSG đưa vào thi đấu thay cho thủ môn Hoàng Công Vương. Năm 2008 anh là thủ môn chính thức của TMN.CSG. Năm 2009 anh được ông Henrique Calisto triệu tập vào danh sách tham dự SEA Games 25. Hiện anh đang sống bên vợ tại Quận 7 với 1 đứa con 1 tuổi.

Cuối năm 2014, anh gia nhập Đồng Tháp thi đấu tại V.League 2015

## Chú thích
Bệnh viện Việt Pháp (Hà Nội)

## Lịch sử
Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội vốn được chuyển nhượng từ Bệnh viện Quốc tế Hà Nội cho một công ty Pháp năm 2000. Bệnh viện Quốc tế Hà Nội là một liên doanh giữa bệnh viện Bạch Mai với một công ty của Úc.

Năm 2003, bệnh viện Việt Pháp là một trong những nơi tiếp nhận bệnh nhân cúm gia cầm cũng như SARS đầu tiên ở Việt Nam.

Năm 2005, bệnh viện được nhận Bằng khen cho các thành quả về dịch vụ chăm sóc y tế do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam trao tặng.

Năm 2007, bệnh viện được Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế vì đạt tiêu chuẩn Bệnh viện xuất sắc toàn diện, được cấp Chứng chỉ ISO 9001:2000

Năm 2008, bệnh viện được bằng khen Bệnh viện xuất sắc toàn diện 2008

Năm 2009, bệnh viện được Giấy khen vì đã có thành tích trong hoạt động Khoa học Công nghệ năm 2008 (4/2009), bằng khen Bệnh viện xuất sắc toàn diện 2009

Tháng 7 năm 2010, bệnh viện được Chứng chỉ Hệ thống Quản lý Chất lượng ISO 9001:2008 do QUACERT cấp cho thời gian 3 năm.

Năm 2004, 2005, 2009 và 2009 là bốn lần viện nhận giải thưởng Rồng vàng do Thời báo Kinh tế Việt Nam phối hợp cùng với Phòng Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức nhằm quảng bá hình ảnh và kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

## Các khoa
* Lâm sàng
** Cận lâm sàng
*** Dược
*** Chẩn đoán hình ảnh
*** Xét nghiệm
*** Vật lý trị liệu
* Gây mê, hồi sức
* Tim mạch
* Nha khoa, chỉnh nha
* Da liễu, hoa liễu
* Tai-Mũi-Họng
* Tiêu hoá
* Nội đa khoa
* Phẫu thuật thần kinh
* Nội thần kinh
* Mắt
* Chấn thương & chỉnh hình
* Nhi khoa
* Hô hấp & dị ứng
* Sản khoa & phụ khoa
* Tư vấn tâm lý & tâm thần
* Tiết niệu
* Phẫu thuật ổ bụng
* Chẩn đoán hình ảnh

## [[Bảo hiểm y tế]]
Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội có hợp tác bảo hiểm với nhiều công ty bảo hiểm lớn trong Việt Nam và quốc tế, trong đó có thỏa thuận thanh toán trực tiếp với 41 công ty bảo hiểm y tế và 7 công ty hỗ trợ.

## Các giám đốc bệnh viện
* ?-15/1/2010: Philippe Biberson
* 15/1/2010-nay: Paul Teniere
## Đánh giá
Lưu ý: phân biệt bệnh viện Việt Pháp Hà Nội (L’Hôpital Français de Hanoi - **HFH**) với bệnh viện Pháp Việt (*Franco-Vietnamese Hospital*) thường được gọi tắt là bệnh viện FV ở 6 Nguyễn Lương Bằng, Nam Sài Gòn (Phú Mỹ Hưng), Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh
### Của báo chí
### Của khách hàng

## Xem thêm
* Danh sách bệnh viện ở Việt Nam
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*   và
Âm vị

**Âm vị** là phân đoạn nhỏ nhất của âm thanh dùng để cấu tạo nên sự phân biệt giữa các cách phát âm. Do đó, âm vị là một nhóm các âm thanh với sự khác biệt tương đối nhỏ cùng đảm nhận một chức năng ý nghĩa tùy theo người nói và phương ngữ. Ví dụ, mặc dù hầu hết người bản ngữ không nhận ra, trong đa số các ngôn ngữ, *k* trong mỗi từ được phát âm thực sự khác biệt nhau. Ví dụ *k* trong *kit* được ký âm  và *k* trong *skill* được ký âm . Trong một số ngôn ngữ, một ký tự đại diện cho một âm vị, nhưng trong một số ngôn ngữ khác như tiếng  Anh, sự tương ứng này ít khi chính xác. Ví dụ trong tiếng Anh ký tự *sh* đại diện cho , trong khi *k* và *c* đều đại diện cho âm  (trong *kit* và *cat*).

Trong ngôn ngữ học, các âm vị (thường được thiết lập bằng cách sử dụng các cặp tối thiểu, chẳng hạn như kill vs Kiss hoặc pat vs bat) được viết giữa các dấu gạch chéo, ví dụ: /p/. Để hiển thị phát âm chính xác hơn, các nhà ngôn ngữ học sử dụng dấu ngoặc vuông, ví dụ [pʰ] (biểu thị một p bật hơi).

Trong ngôn ngữ học, có nhiều quan điểm khác nhau về chính xác âm vị là gì và cách phân tích một ngôn ngữ nhất định theo thuật ngữ âm vị (hoặc ngữ âm). Tuy nhiên, một âm vị thường được coi là sự trừu tượng của một tập hợp (hoặc lớp tương đương) của âm thanh giọng nói (điện thoại) được coi là tương đương với nhau trong một ngôn ngữ nhất định. Ví dụ, trong tiếng Anh, âm *k* trong *kit* và *skill* không giống nhau (như được mô tả bên dưới), nhưng chúng là các biến thể phân phối của một âm vị /k/. Những âm thanh lời nói khác nhau là sự hiện thực hóa của cùng một âm vị được gọi là allophones. Sự biến đổi allophonic có thể được điều hòa, trong trường hợp một âm vị nhất định được nhận ra là một âm sắc nhất định trong môi trường âm vị học cụ thể, hoặc nó có thể tự do trong trường hợp nó có thể thay đổi ngẫu nhiên. Theo cách này, âm vị thường được coi là tạo thành một biểu diễn cơ bản trừu tượng cho các phân đoạn của từ, trong khi âm thanh lời nói tạo ra nhận thức ngữ âm tương ứng, hoặc hình thức bề mặt.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Móng (động vật)

**Móng** là lớp bao phủ mặt lưng ở ngón tay và ngón chân của người và động vật linh trưởng, cùng một số động vật có vú khác. Móng tương tự với vuốt ở nhiều động vật khác. Trong cách sử dụng thông thường, móng dùng để chỉ phần nhô ra của móng. Móng được làm từ một loại protein được gọi là keratin (chất sừng), chất này còn cấu tạo nên sừng, tóc và một phần của da.

## Tham khảo
Sách Mặc Môn

**Sách Mặc Môn** là văn bản tôn giáo của phong trào Thánh hữu ngày sau (một hình thức phục hồi Ki-tô giáo). Nó được Joseph Smith, Jr. xuất bản lần đầu tiên vào tháng 3 năm 1830 với tên *The Book of Mormon: An Account Written by the Hand of Mormon upon Plates Taken from the Plates of Nephi*. Sách Mặc Môn được xem là một trong những ấn phẩm sớm nhất của phong trào Thánh hữu ngày sau. Một số cuốn thánh thư được tập hợp trong sách Mặc Môn bao gồm:
* Sách Nê Phi thứ nhất (cuốn thánh thư đầu tiên trong bộ sách Mặc Môn) và phần thứ hai tiếp theo
* Sách An Ma (cuốn thánh thư chiếm dung lượng lớn nhất trong bộ sách Mặc Môn)
* Sách Abraham (cuốn thánh thư được dịch từ các bản sưu tập bằng chữ Ai Cập cải cách)
* Lời Thông sáng (một tập hợp phân đoạn trong cuốn Giáo lý và Giao ước)
* Luật khiết tịnh (Law of chastity)

## Chú thích

## Tham khảo

* .
* .
* 
*  (see Joseph Smith: Rough Stone Rolling).
* .
* .
* .
* .
*  (see Mormonism Unvailed).
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .

* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .


## Đọc thêm
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài

* Sách Mặc Môn PDF
* Sách Mặc Môn | LDS.org
Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa

**Lam Sơn** là một phường thuộc trung tâm thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

## Địa lý
Phường Lam Sơn nằm ở trung tâm thành phố Thanh Hóa, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp phường Đông Hương và phường Đông Sơn
*Phía tây giáp phường Ba Đình và phường Tân Sơn
*Phía nam giáp phường Đông Vệ và phường Ngọc Trạo
*Phía bắc giáp phường Điện Biên và phường Trường Thi.

Phường Lam Sơn có diện tích 0,91&nbsp;km², dân số năm 1999 là 11.417 người, mật độ dân số đạt 12.546 người/km².

## Lịch sử
Trước đây, địa bàn phường Lam Sơn vốn là làng Phú Cốc.

Sau năm 1954, thành lập tiểu khu Hoàng Hoa Thám, một trong 7 tiểu khu của thị xã Thanh Hóa.

Năm 1981, chuyển tiểu khu Hoàng Hoa Thám thành phường Lam Sơn như hiện nay.

## Hạ tầng
Ngã tư bưu điện - ngã tư trung tâm của thành phố Thanh Hóa nằm trên địa bàn phường Lam Sơn.

Đoạn đường đi thành phố Sầm Sơn bắt đầu từ Quốc lộ 1 đến cầu Cốc được đặt theo tên của vị thủ lĩnh phong trào Cần Vương Tống Duy Tân. Ông bị xử tử ngày 5 - 10 - 1982 tại làng Phú Cốc (phường Lam Sơn ngày nay), và được nhân dân làng Phú Cốc lập đền thờ.

Phường Lam Sơn có công viên Thanh Quảng, thể hiện tình hữu nghị giữa 2 tỉnh Thanh Hóa - Quảng Nam, có chợ Vườn Hoa buôn bán rau củ từ vùng ngoại ô.

## Chú thích

## Xem thêm
Zarathustra

**Zarathustra** (tiếng Avesta: *Zaraθuštra* IPA: [], hay **Zoroaster**, sinh trong khoảng thế kỷ 18 đến thế kỷ 6 TCN), cũng có tài liệu ghi chép rằng ông sinh vào năm 628 và mất năm 511 TCN. Ông là một nhà tiên tri và triết gia Ba Tư cổ đại (miền Bắc Iraq ngày nay), và là người sáng lập Hỏa giáo (hay là đạo Zoroastrianism, một tôn giáo cổ của Ba Tư). Đạo này kéo dài gần 2.500 năm và đến nay vẫn còn có tín đồ. Ông còn là tác giả của Yasna Haptanghaiti, Gathas trong "Kinh cổ Ba Tư", kinh thánh của Hỏa giáo.

Cách viết **Zoroaster** hay **Zoroastres** trong tiếng Latinh là chuyển tự từ tiếng Hy Lạp (Ζωροάστηρ hay Ζωροάστρης) theo nguồn gốc từ tiếng Avesta. "Zarathustra" là cách mô tả hiện đại cách phát âm trong tiếng Avesta. Trong tiếng Ba Tư trung đại và hiện đại (thế kỷ 8-nay), ông được gọi là **Zartosht** ( []).

## Đọc thêm

* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* . Cf. especially Chapter IV: *Prophets Outside Israel*
* 
* 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/658060/Zoroaster|"Zoroaster." Encyclopædia Britannica Online. 2009.
Hài kịch

**Hài kịch** theo nghĩa phổ biến, là một thể loại hư cấu đề cập đến bất kỳ diễn ngôn hoặc tác phẩm nào thường nhằm mục đích hài hước hoặc gây cười bằng cách gây cười, đặc biệt là trong sân khấu, truyền hình, phim, hài kịch độc lập, sách hoặc bất kỳ phương tiện giải trí nào khác. Nguồn gốc của thuật ngữ này được tìm thấy ở Hy Lạp cổ đại. Trong nền dân chủ Athen, dư luận của các cử tri đã bị ảnh hưởng bởi các tác phẩm châm biếm chính trị do các nhà thơ truyện tranh trình diễn tại các nhà hát. Các thể loại sân khấu hài kịch Hy Lạp có thể được mô tả như một buổi biểu diễn ấn tượng mà hố hai nhóm hay xã hội với nhau trong một thú vị agon hay xung đột. Northrop Frye mô tả hai phe đối lập này như một "Hiệp hội của Thanh niên" và "Hiệp hội của Người già". Một quan điểm sửa đổi mô tả đặc điểm cốt yếu của hài kịch là cuộc đấu tranh giữa một thanh niên tương đối bất lực và những quy ước xã hội gây trở ngại cho hy vọng của anh ta. Trong cuộc đấu tranh này, người thanh niên được hiểu là bị hạn chế bởi sự thiếu quyền lực xã hội của anh ta, và không còn lựa chọn nào khác ngoài việc sử dụng những mưu mẹo gây ra sự trớ trêu rất kịch tính gây cười.

Châm biếm và châm biếm chính trị sử dụng hài kịch để miêu tả con người hoặc thể chế xã hội là vô lý hoặc đồi bại, do đó khiến khán giả xa lánh đối tượng hài hước của họ. Giễu nhại lật đổ các thể loại và hình thức phổ biến, phê phán những hình thức đó mà không nhất thiết phải lên án chúng.

Các hình thức hài kịch khác bao gồm hài kịch vặn thừng, bắt nguồn từ sự hài hước của nó phần lớn từ các tình huống hoặc nhân vật kỳ quái, đáng ngạc nhiên (và không thể xảy ra) và hài kịch đen, được đặc trưng bởi một hình thức hài hước bao gồm các khía cạnh tối hơn trong hành vi hoặc bản chất con người. Tương tự, hài hước châm biếm, hài hước tình dục và hài hước chủng tộc tạo ra hài kịch bằng cách vi phạm các quy ước xã hội hoặc những điều cấm kỵ trong truyện tranh. Một bộ phim hài về cách cư xử thường lấy chủ đề của nó là một bộ phận cụ thể của xã hội (thường là xã hội thượng lưu) và sử dụng sự hài hước để chế nhạo hoặc châm biếm hành vi và cách cư xử của các thành viên. Hài kịch lãng mạn là một thể loại phổ biến mô tả mối tình lãng mạn đang phát triển dưới góc độ hài hước và tập trung vào những sai sót của những người đang yêu.

## Xem thêm
* Giải trí nhẹ
* Giới giải trí
* Công nghiệp văn hoá
* Công nghiệp sáng tạo

## Tham khảo

## Nguồn tham khảo
* 
* 
* 
* Pickard-Cambridge, Sir Arthur Wallace
** *[[Dithyramb]], Tragedy, and Comedy *, 1927.
** *The Theatre of Dionysus in Athens*, 1946.
** *The Dramatic Festivals of Athens*, 1953.
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài

* 
* A Vocabulary for Comedy from a professor at Dallas Baptist University
Torah

**Torah** (tiếng Hebrew: תּוֹרָה, "Hướng dẫn", "Dạy dỗ") là khái niệm trung tâm trong truyền thống Do Thái giáo. Nó có một loạt các ý nghĩa: nó có thể đề cập tới 5 cuốn sách đầu tiên (**[[Ngũ Thư]]**) trong 24 cuốn sách của bộ Tanakh, tức Kinh Thánh Hebrew; nó thường bao gồm thêm trong đó các bài chú giải rabbi; từ Torah có nghĩa là hướng dẫn và chỉ ra một cách sống cho những người theo nó; nó có thể mang nghĩa là câu chuyện tiếp tục từ Sáng Thế Ký đến cuối của Tanakh; thậm chí nó có thể có nghĩa là toàn bộ các giáo huấn, văn hóa và tục lệ Do Thái giáo. Nói chung, Torah bao gồm các câu chuyện nền tảng của người Do Thái: lời gọi của Thiên Chúa để hình thành nên dân tộc họ, những thử thách và đau khổ của họ, và giao ước của họ với Thiên Chúa, trong đó bao gồm việc tuân giữ cách sống được hiện thực hóa trong một tập hợp các nghĩa vụ tôn giáo và luân lý cũng như các luật pháp dân sự (*[[halakha]]*).

Với nghĩa rộng, Torah đề cập đến toàn thể các lời dạy, văn hóa và thực hành của người Do Thái, cho dù bắt nguồn từ các văn bản Kinh thánh hay từ văn chương rabbinic sau này. Đây gọi là **[[Torah truyền khẩu]]**.

## Xem thêm
* 613 điều răn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Phụ âm

**Phụ âm** là một loại âm tố trong ngôn ngữ con người, được phát âm rõ ràng với sự đóng hoàn toàn hay một phần của thanh quản. Ví dụ  (tiếng Anh: "pop"), phát âm bằng môi;  (tiếng Việt: "ta"), phát âm bằng phần phía trước của lưỡi;  (tiếng Việt: "cá", đừng nhầm lẫn với kh), phát âm bằng mặt lưng của lưỡi; , phát âm từ thanh môn;  và , phát âm bằng cách đưa không khí qua một đường thoát hẹp;  và  là những âm mà không khí được thoát ra đằng mũi (âm mũi). Đối lập với phụ âm là nguyên âm.

Vì số phụ âm trong các ngôn ngữ trên toàn thế giới lớn hơn nhiều lần số ký tự trong bất kỳ bảng chữ cái nào, những nhà ngôn ngữ học đã tạo ra bảng mẫu tự phiên âm quốc tế (IPA) với mỗi ký tự ghi một âm.

## Thư mục
*Ian Maddieson, *Patterns of Sounds*, Cambridge University Press, 1984.
Nguyên âm

Trong ngữ âm học, **nguyên âm** hay **mẫu âm** là một âm tố trong ngôn ngữ nói, như trong tiếng Việt *a* hay *e*, được phát âm với thanh quản mở, do đó không có sự tích lũy áp suất không khí trên bất cứ điểm nào ở thanh môn. Đối lập với nguyên âm là phụ âm, như *t* , có vài vị trí bị thắt lại hoặc bị đóng trên thanh quản. Theo nghĩa âm tiết, một âm mở tương đương nhưng không phải là âm tiết được gọi là bán nguyên âm. Về mặt chữ viết, có 12 nguyên âm trong tiếng Việt là a, ă, â, e, ê, i, o, ô, ơ, u, ư, y. Về mặt ngữ âm, có 11 nguyên âm được ghi nhận trong tiếng Việt là  (ký âm IPA). Còn trong Tiếng Anh thì có 5 nguyên âm cơ bản (u, e, o, a, i).

## Xem thêm
* Phụ âm
* Các âm được ghép

## Tham khảo

* *Handbook of the International Phonetic Association*, 1999. Cambridge University ISBN 978-0-521-63751-0
* Johnson, Keith, *Acoustic & Auditory Phonetics*, second edition, 2003. Blackwell ISBN 978-1-4051-0123-3
* Korhonen, Mikko. *Koltansaamen opas*, 1973. Castreanum ISBN 978-951-45-0189-0
* Ladefoged, Peter, *A Course in Phonetics*, fifth edition, 2006. Boston, MA: Thomson Wadsworth ISBN 978-1-4130-2079-3
* Ladefoged, Peter, *Elements of Acoustic Phonetics*, 1995. University of Chicago ISBN 978-0-226-46764-1
* 
* Ladefoged, Peter, *Vowels and Consonants: An Introduction to the Sounds of Languages*, 2000. Blackwell ISBN 978-0-631-21412-0.
* 
* Stevens, Kenneth N. (1998). *Acoustic phonetics*. Current studies in linguistics (No. 30). Cambridge, MA: MIT. ISBN 978-0-262-19404-4.
* 
* Watt, D. and Tillotson, J. (2001). A spectrographic analysis of vowel fronting in Bradford English. *English World-Wide* 22:2, 269–302. Available at http://www.abdn.ac.uk/langling/resources/Watt-Tillotson2001.pdf 

## Liên kết ngoài

* IPA chart  with MP3 sound files
* IPA vowel chart with AIFF sound files
* Vowel charts for several different languages and dialects measuring F1 and F2
* Materials for measuring and plotting vowel formants 
* Vowels and Consonants  Online examples from Ladefoged's *Vowels and Consonants*, referenced above.
Hội đường Do Thái giáo

**Hội đường** là một nơi sinh hoạt tôn giáo của các tín đồ Do Thái giáo. Hội đường thường là một căn nhà lớn hình chữ nhật, quay về hướng của Đền thờ Jerusalem. Sinh hoạt tôn giáo chủ yếu tại hội đường là vào ngày Shabbat, gồm có cầu nguyện và đọc Kinh Thánh bằng tiếng Hebrew, sau đó là bằng tiếng Aramaic, cuối cùng là bài giảng cho đoạn Kinh Thánh vừa đọc. Hội đường có một người trưởng nhiệm, người này có nhiệm vụ tổ chức sinh hoạt tôn giáo, chỉ định người đọc Kinh Thánh và mời những người có khả năng lên giải thích Kinh Thánh.

Những hội đường hiện đại còn có các phòng nhỏ hơn để nghiên cứu học thuật. Một số có phòng riêng cho nghiên cứu Torah. Bất cứ người Do Thái hay nhóm người Do Thái nào cũng có thể xây dựng hội đường, trong lịch sử những hội đường thường được các vị vua Do Thái xây dựng.

## Hình ảnh

Image:Caravan shul interior.jpg|
Image:GerardDoustraatSynagogue.jpg|
Image:Berlin Neue Synagoge 2005.jpg|
Image:Moscow Choral Synagogue.jpg|
Image:SynagogueSantiago.jpg|
Image:EsnogaAmsterdam.jpg|
Image:Synagogue - Budapest.jpg|
Image:Great Synagogue Plzen CZ general view.JPG|
Image:Frankfurt Hauptsynagoge 1885.jpg|
Image:Köln synagoge pano.jpg|
Image:Lesko synagoga.jpg|


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Guide to synagogues and other Jewish heritage sites in Slovakia
* B'Nai Israel Synagogue on GuidepostUSA 
* Joseph Tabory, A list of articles on Synagogues (in various languages) , in Daat.col.il  
* Eldridge Street Synagogue 
* picture of Aron Kodesh in Rav Pealim Beit Knesset
* Webs.com 
* MSN.com, Synagogue doubles as mosque during Ramadan