Chi Việt quất

**Chi Việt quất** (danh pháp khoa học: ***Vaccinium***) là một chi chứa các loài cây bụi trong họ Thạch nam (Ericaceae), bao gồm các loại việt quất, mạn việt quất v.v. Chi này chứa khoảng 450 loài, chủ yếu sinh trưởng ở khu vực lạnh của Bắc bán cầu, mặc dù có một số loài nhiệt đới cũng như một vài loài sinh sống biệt lập tại khu vực Madagascar và Hawaii. Các loài trong chi này ưa thích các khu vực với thảm thực vật thấp và thưa, cũng như các cánh rừng thưa. Tên gọi *Vaccinium* đã từng được sử dụng để chỉ một loại quả mọng (có lẽ là việt quất quả đen *V. myrtillus*) trong tiếng Latinh kinh điển, nhưng nguồn gốc của từ này là không rõ ràng; nó không có gì gắn liền với *vacca*: "của con bò/gắn liền với con bò", mà có thể là sự sửa đổi sai lạc của từ *baca/bacca*: quả mọng trong tiếng Latinh.

Quả phát triển từ bầu nhụy hạ, là dạng quả mọng.

Các loài trong chi *Vaccinium* bị ấu trùng của một số loài cánh vẩy phá hại – xem Danh sách các loài cánh vẩy phá hại việt quất.

## Phân loại
Phân loại của chi này là phức tạp và nó vẫn đang được nghiên cứu và rà soát lại; nhưng nói chung người ta phân ra thành 2 phân chi cùng một vài nhánh:

;Phân chi ***Oxycoccus***: Mạn việt quất (tiểu hồng môi), với phần thân không hóa gỗ, mảnh dẻ, dẻo và bò hoặc leo với các cánh hoa cong về phía sau. Một số nhà thực vật học coi *Oxycoccus* như là chi riêng biệt.
* Nhánh *Oxycoccus*
** *[[Mạn việt quất|Vaccinium macrocarpon]]* (mạn việt quất Mỹ)
** *[[Mạn việt quất|Vaccinium microcarpum]]* (mạn việt quất nhỏ)
** *[[Mạn việt quất|Vaccinium oxycoccus]]* (mạn việt quất thông thường)
* Nhánh *Oxycoccoides*
** *[[Mạn việt quất núi phương nam|Vaccinium erythrocarpum]]* (mạn việt quất núi phương nam)

;Phân chi ***Vaccinium***: Tất cả các loài còn lại, với thân gỗ đứng thẳng, dày hơn và các hoa hình chuông.
* Nhánh. *Batodendron*
** *[[Vaccinium arboreum]]* (Sparkleberry) (hình ảnh )
** *[[Việt quất bò|Vaccinium crassifolium]]* (việt quất bò)
* Nhánh *Brachyceratium*
** *[[Vaccinium dependens]]*
* Nhánh *Bracteata*
** *[[Vaccinium acrobracteatum]]*
** *[[Vaccinium barandanum]]*
** *[[Vaccinium bracteatum]]*: Ỏng ảnh hồng, sơn trâm lá hoa, việt quất lá bắc to, cà lao
** *[[Vaccinium coriaceum]]*
** *[[Vaccinium cornigerum]]*
** *[[Vaccinium cruentum]]*
** *[[Vaccinium hooglandii]]*
** *[[Vaccinium horizontale]]*
** *[[Vaccinium laurifolium]]*
** *[[Vaccinium lucidum]]*
** *[[Vaccinium myrtoides]]*
** *[[Vaccinium phillyreoides]]*
** *[[Vaccinium reticulatovenosum]]*
** *[[Vaccinium sparsum]]*
** *[[Vaccinium varingifolium]]*
* Nhánh *Ciliata*
** *[[Vaccinium ciliatum]]*
** *[[Vaccinium oldhamii]]*
* Nhánh *Cinctosandra*
** *[[Vaccinium exul]]*
* Nhánh *Conchophyllum*
** *[[Vaccinium corymbodendron]]* 
** *[[Vaccinium delavayi]]*
** *[[Vaccinium emarginatum]]*
** *[[Vaccinium griffithianum]]*
** *[[Vaccinium meridionale]]*
** *[[Vaccinium moupinense]]* (việt quất Himalaya)
** *[[Vaccinium neilgherrense]]*
** *[[Vaccinium nummularia]]*
** *[[Vaccinium retusum]]*
* Nhánh *Cyanococcus* (các loài việt quất thật sự)
** *[[Việt quất bụi thấp|Vaccinium angustifolium]]* (việt quất bụi thấp)
** *[[Vaccinium boreale]]* (việt quất phương bắc)
** *[[Vaccinium caesariense]]* (việt quất New Jersey)
** *[[Việt quất xanh|Vaccinium corymbosum]]* (việt quất xanh)
** *[[Vaccinium darrowii]]*
** *[[Vaccinium elliottii]]*
** *[[Vaccinium formosum]]*
** *[[Vaccinium fuscatum]]* (việt quất đen bụi cao; đồng nghĩa *V. atrococcum*)
** *[[Vaccinium hirsutum]]*
** *[[Vaccinium koreanum]]*
** *[[Vaccinium myrsinites]]* (việt quất thường xanh)
** *[[Vaccinium myrtilloides]]* (việt quất Canada)
** *[[Vaccinium pallidum]]* (việt quất đất khô) (hình ảnh )
** *[[Vaccinium simulatum]]*
** *[[Vaccinium tenellum]]*
** *[[Vaccinium virgatum]]* (việt quất mắt thỏ; đồng nghĩa *V. ashei*)
* Nhánh *Eococcus*
** *[[Vaccinium fragile]]*
* Nhánh *Epigynium*
** *[[Vaccinium vacciniaceum]]*
* Nhánh *Galeopetalum*
** *[[Vaccinium chunii]]*
** *[[Vaccinium dunalianum]]*
** *[[Vaccinium glaucoalbum]]*
** *[[Vaccinium urceolatum]]*
* Nhánh *Hemimyrtillus*
** *[[Vaccinium arctostaphylos]]*
** *[[Vaccinium cylindraceum]]*
** *[[Vaccinium hirtum]]*
** *[[Vaccinium padifolium]]*
** *[[Vaccinium smallii]]*
* Nhánh *Myrtillus*
** *[[Vaccinium calycinum]]*
** *[[Vaccinium cespitosum]]*
** *[[Vaccinium deliciosum]]*
** *[[Vaccinium dentatum]]*
** *[[Vaccinium membranaceum]]* 
** *[[Việt quất quả đen|Vaccinium myrtillus]]* (việt quất quả đen)
** *[[Vaccinium ovalifolium]]* (việt quất Alaska; đồng nghĩa *V. alaskaense*)
** *[[Vaccinium parvifolium]]* (việt quất đỏ)
** *[[Vaccinium praestans]]*
** *[[Vaccinium reticulatum]]*
** *[[Vaccinium scoparium]]*
* Nhánh *Neurodesia*
** *[[Vaccinium crenatum]]*
* Nhánh *Oarianthe*
** *[[Vaccinium ambyandrum]]*
** *[[Vaccinium cyclopense]]*
* Nhánh *Oreades*
** *[[Vaccinium poasanum]]*
* Nhánh *Pachyanthum*
** *[[Vaccinium fissiflorum]]*
* Nhánh *Polycodium*
** *[[Vaccinium stamineum]]* (đồng nghĩa *V. caesium*) (hình ảnh )
* Nhánh *Pyxothamnus*
** *[[Vaccinium consanguineum]]*
** *[[Vaccinium floribundum]]*
** *[[Vaccinium ovatum]]* (việt quất California)
* Nhánh *Vaccinium*
** *[[Vaccinium uliginosum]]* (việt quất đầm lầy; đồng nghĩa *V. occidentale*)
* Nhánh *Vitis-idaea*
** *[[Vaccinium vitis-idaea]]*

## Xem thêm
*Việt quất đen (bilberry)
*Việt quất xanh (blueberry)
*Mạn việt quất (cranberry)

## Tham khảo và liên kết ngoài
* Germplasm Resources Information Network: ''Vaccinium'' 

## Ghi chú