open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus

**Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus** (, chuyển tự La Tinh tiếng Belarus: Kamitet dziaržaŭnaj biaspieki - KDB; , chuyển tự La Tinh tiếng Nga: Komitet gosudarstvennoĭ bezopasnosti - KGB) là cơ quan tình báo của Cộng hòa Belarus. Đó là cơ quan tình báo duy nhất trong khối các quốc gia thuộc Liên Xô giữ cái tên tiếng Nga "KGB" sau khi Liên Xô tan rã (riêng lực lượng cảnh sát đặc biệt OMON vẫn giữ cái tên cũ của mình tại Nga)

KDB chính là hậu thân trực tiếp của cơ quan KGB lừng danh của Liên Xô tại Cộng hòa Belarus. Felix Edmundovich Dzerzhinsky, người sáng lập Cheka (tiền thân của NKVD và KGB), là một người Belarus và hiện nay ông vẫn là một anh hùng dân tộc của Belarus.

Thiếu tướng Vadim Yurevich Zaitsev (người lo việc an ninh của Tổng thống Belarus) được bổ nhiệm làm người lãnh đạo KDB vào tháng 7 năm 2008. Hiện nay người điều khiển chính thức KDB là Tổng thống Belarus Aleksandr Lukashenko.

## Nhiệm vụ của Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus
#Bảo vệ sự độc lập của Nhà nước và toàn vẹn lãnh thổ;
#Kiểm soát các cơ quan cấp dưới;
#Trình Tổng thống các dự luật bảo đảm an ninh công cộng;
#Báo cáo Tổng thống về tình hình an ninh công cộng;
#Giúp cơ quan công cộng thực hiện các biện pháp để phát triển đất nước;
#Làm công tác tình báo đối ngoại;
#Chống gián điệp;
#Chống chủ nghĩa cực đoan;
#Sưu tầm, điều tra và điều tra sơ bộ;
#Bảo vệ bí mật nhà nước;
#Bảo đảm an toàn thông tin liên lạc của chính phủ bằng mật mã.

## Паўнамоцтвы

## Lãnh đạo qua các thời kỳ
* Gennady Mikhailovich Lavitsky (22 tháng 2 năm 1994 - 23 tháng 7 năm 1994)
* Vladimir Aliaksandravich Matskevich (20 tháng 12 năm 1995 - 27 tháng 11 năm 2000)
* Leonid Tsihanavich Erin (27 tháng 11 năm 2000 - 18 tháng 11 năm 2004)
* Stepan Mikalaevich Sukharenka (20 tháng 1 năm 2005 - 17 tháng 7 năm 2007)
*  (17 tháng 7 năm 2007 - 15 tháng 7 năm 2008)
* Vadim Yurevich Zaitsev (15 tháng 7 năm 2008 - nay)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Trang mạng chính thức của Trụ sở của Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus 
*Trang mạng chính thức của Trụ sở của Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus 
*Trang mạng chính thức của Trụ sở của Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus
Tiếng Kurd

**Tiếng Kurd** (, ) là một dãy phương ngữ gồm các phương ngữ và ngôn ngữ liên quan đến nhau được nói bởi người Kurd ở Tây Á. Tiếng Kurd bao gồm ba nhóm phương ngữ gọi là Bắc Kurd (***Kurmanji***), Trung Kurd (***Sorani***), và Nam Kurd (***Palewani***). Một nhóm các ngôn ngữ Iran phi Kurd, gọi là nhóm ngôn ngữ Zaza–Gorani, cũng được nói bởi vài triệu người Kurd. Nghiên cứu năm 2009 ước tính rằng có từ 8 đến 20 triệu người bản ngữ tiếng Kurd ở Thổ Nhĩ Kỳ. Đa số người Kurd nói tiếng Bắc Kurd ("Kurmanji").

Ngày nay, có hai nhóm phương ngữ tiếng Kurd chính được dùng trong văn viết, là tiếng Bắc Kurd ở miền bắc vùng Kurdistan và tiếng Trung Kurd ở xa hơn về phía đông và nam. Tiếng Trung Kurd, cùng với tiếng Ả Rập, là một trong hai ngôn ngữ chính thức của Iraq và trong tài liệu chính trị được gọi đơn giản là "tiếng Kurd". Nền văn học tiếng Kurd hầu như chỉ tập trung vào thơ cho đến đầu thế kỷ 20 khi xuất hiện nhiều tác giả theo đuổi nhiều phong cách hơn.

## Xem thêm
* Danh sách ngôn ngữ
* Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Học viện Người Kurd tại Paris
* Tiếng Kurd trên Bác khoa toàn thư Iran 
* Từ điển tiếng Kurd-tiếng Anh
Interlingua

**Interlingua** hay **tiếng Khoa học Quốc tế** (mã ngôn ngữ ISO 639 ia, ina) là một ngôn ngữ phụ trợ quốc tế (IAL), được Hiệp hội Ngôn ngữ Phụ trợ Quốc tế (IALA) phát triển từ năm 1937 và 1951. Đây là ngôn ngữ phụ trợ quốc tế được sử dụng rộng rãi thứ hai hoặc thứ ba, sau Esperanto và có lẽ là Ido, và là ngôn ngữ phụ trợ tự nhiên được sử dụng rộng rãi nhất, nói cách khác, từ vựng, ngữ pháp của nó và các đặc điểm khác là phần lớn bắt nguồn từ ngôn ngữ tự nhiên. Interlingua đã được phát triển để kết hợp một đơn giản, chủ yếu là ngữ pháp theo quy tắc với từ vựng phổ biến trong phạm vi khả dĩ rộng rãi nhất của các ngôn ngữ, khiến cho nó rất dễ học, ít nhất là đối với những người dân nói ngôn ngữ bản địa được làm nguồn ngữ pháp và từ vựng cho ngôn ngữ này. Ngược lại, nó được sử dụng như là một cách giới thiệu nhanh chóng sang nhiều ngôn ngữ tự nhiên. Văn học bằng tiếng Interlingua dễ hiểu với hàng trăm hàng triệu người nói một trong các ngôn ngữ Romance, mặc dù nó chỉ có vài trăm người nói.
## Một số từ và câu

## Tham khảo
Nước gạo rang

## Tham khảo

**Nước gạo rang** là một loại đồ uống truyền thống của Việt Nam, được làm từ nước chắt từ gạo lức rang đến độ gần cháy đen sau đó nấu với nước cho nhừ. Nước gạo rang được dân gian cho rằng có tính chất làm bổ gan, chữa bệnh đường ruột, thường dùng cho trẻ uống để bù nước khi bị đi tiêu chảy. Nước gạo rang có mùi thơm dễ chịu và gần đây được bán ở một số nơi như một thức uống giải khát.

Ở Hàn Quốc có Hyeonmi cha cũng là thứ đồ uống tương tự.
KGB (định hướng)

**KGB** có thể là:
*Tên (viết tắt) chuyển tự La Tinh tiếng Nga của Ủy ban An ninh Nhà nước, cơ quan tình báo của Liên bang Xô Viết.
*Tên (viết tắt) chuyển tự La Tinh tiếng Nga của Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus
*Tên (viết tắt) chuyển tự La Tinh tiếng Nga của Khu liên hợp an ninh công cộng (Комплекс гражданской безопасности)
*Tên của quán rượu KGB, một quán rượu lấy cảm hứng từ chủ đề Xô Viết đóng tại thành phố New York.
*Tên viết tắt bằng tiếng Anh của Vương quốc Anh (**K**ingdom of **G**reat **B**ritian - KGB), một chính thể tồn tại từ năm 1707 đến 1801.
*Đài phát thanh KGB-FM (101.5 FM) đóng tại San Diego, California, Hoa Kỳ.
***KGB-AM** là tên từ năm 1928 đến năm 1982 của đài phát thanh KLSD đóng tại San Diego, California, Hoa Kỳ.
*Viết tắt của Killer Green Bud, một tên gọi khác của vị thuốc làm từ cây Đại Ma.
*Tên viết tắt bằng tiếng Anh của Cục Thế hệ Kiến thức, a directory assistance and knowledge market company.
*Tên viết tắt của Tập đoàn Koryeo Golden Box, một công ty phân phối của Hàn Quốc.
SGML

**SGML** (Viết tắt của Standard Generalized Markup Language), một hệ thống tổ chức và gắn thẻ yếu tố của một tài liệu. SGML được phát triển và tiêu chuẩn hóa bởi Tổ chức Tiêu chuẩn quốc tế (ISO) vào năm 1986. SGML chính nó không chỉ định bất kỳ,đặc biệt là định dạng mà nó quy định cụ thể các quy tắc cho các yếu tố gắn thẻ. Các thẻ sau đó có thể được giải thích để các yếu tố định dạng theo nhiều cách khác nhau.

SGML được sử dụng rộng rãi để quản lý các văn bản lớn mà có thể bản sửa đổi thường xuyên và cần phải được in trong các định dạng khác nhau. Bởi vì nó là một hệ thống lớn và phức tạp, đó là chưa sử dụng rộng rãi trên máy tính cá nhân.Tuy nhiên, sự phát triển của Internet, và đặc biệt là World Wide Web, đang tạo ra đổi mới quan tâm đến SGML vì World Wide Web sử dụng HTML, mà là một cách để xác định và thông dịch thẻ theo các quy tắc SGML

Nó là một tập hợp bao gồm các thẻ (tag) đánh dấu, các phần tử, và nhãn. Các thẻ đánh dấu được giới hạn bằng hai ký tự "" để phân biệt với phần dữ liệu. Ngôn ngữ này sử dụng DTD (Document Type Definition), nó là một dạng tài liệu có cú pháp đặc biệt, được dùng để định nghĩa các phần tử có thể sẽ xuất hiện trong một tài liệu và trật tự sắp xếp của chúng.

HTML là một ngôn ngữ đánh dấu dựa trên SGML được dùng để tạo ra các tài liệu hiển thị trên các trình duyệt Web. Tuy được xây dựng dựa trên SGML nhưng ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi này lại không hoàn toàn tuân theo SGML do không cần dùng DTD cũng như nó không đòi hỏi phải tuân theo các quy luật sử dụng các phần tử trong tài liệu. Ví dụ

HTML cho phép sử dụng một thẻ mở ( thẻ đóng ().

Do nhu cầu sử dụng ngôn ngữ đánh dấu cho những mục đích khác chứ không chỉ là hiển thị đơn thuần (như HTML), ngôn ngữ XML đã ra đời. Do XML có cấu trúc rất nghiêm ngặt và rất uyển chuyển, nên có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác như: thương mại điện tử, xử lý cơ sở dữ liệu v.v..

XHTML đại diện cho sự cách mạng của HTML, nó gần như giống với HTML nhưng lại tuân theo cú pháp nghiêm ngặt của XML. XHTML được sử dụng để trình bày nội dung trên các trình duyệt Web giống như HTML đã làm.

WML là một ngôn ngữ XML dùng một DTD riêng của nó. WML được sử dụng để soạn thảo các nội dung được sử dụng để hiển thị trên các thiết bị di động.

## Tham khảo
Chorzów

**Chorzów** [xɔʐuf] (tiếng Đức: Königshütte [ko nɪçshʏtə ː]) là một thành phố ở Śląskie (hay Silesia), miền nam Ba Lan, gần Katowice. Chorzów là một trong những quận trung tâm của Liên minh đô thị Thượng Śląskie - một vùng đô thị với dân số 2.000.000 người. Nó nằm ở Tây Nguyên Śląskie, bên sông Rawa (một nhánh của Vistula).

Về mặt hành chính, Chorzow thuộc tỉnh Śląskie từ năm 1999, trước đó thuộc tỉnh Katowice, và trước đó nữa thuộc tỉnh tự trị Silesia. Chorzów là một trong những thành phố của vùng đô thị có dân số 2.700.000 gồm cả Katowice và trong khu vực đô thị lớn hơn Śląskie với dân số khoảng 5.294.000 người. Dân số trong giới hạn thành phố là 113.162 (tháng sáu năm 2009).

## Tham khảo
Zielona Góra

**Zielona Góra** [ʑelɔna Gura] (tiếng Đức: Grünberg ở Schlesien) là một thành phố trong tỉnh Lubusz, ở phía tây Ba Lan, với dân số 117.557 người trong giới hạn thành phố (tháng 6 năm 2009) và 294.000 cư dân trong khu vực đô thị, bao gồm ba quận lân cận (2005).

Zielona Góra đã thuộc tỉnh Lubusz từ năm 1999, trước khi mà nó là thủ phủ của tỉnh Zielona Góra. Tên của thành phố, trong cả hai Ba Lan và Đức, có nghĩa là "núi xanh". 
## Tham khảo
Hệ thống Định vị Toàn cầu vi sai

**Hệ thống Định vị Toàn cầu vi sai** (**DGPS**) là một dạng nâng cao của Hệ thống Định vị Toàn cầu, trong đó sử dụng thêm một mạng lưới các trạm mặt đất cố định để phát tín hiệu làm căn cứ cho các thiết bị định vị nhận biết sự khác biệt giữa các vị trí của các trạm đo theo hai cách: được chỉ định bởi hệ thống vệ tinh và số liệu đo đạc chính xác đã biết từ trước. Từ sai khác giữa vị trí đo bởi vệ tinh và vị trí chính xác đã biết, các thiết bị định vị có thể hiệu chỉnh vị trí chính xác của chúng.

Các tín hiệu hiệu chỉnh thường được phát ở dạng sóng radio UHF. Ví dụ, Tuần duyên Hoa Kỳ và Canada chạy một hệ thống như vậy ở Mỹ và Canada, sử dụng dải tần vô tuyến sóng dài giữa 285&nbsp;kHz và 325&nbsp;kHz. Các tần số này cũng thường được sử dụng cho đài phát thanh gần biển, gần sông lớn và bến cảng. Úc chạy hai hệ thống DGPS: một là chủ yếu cho hàng hải, phát tín hiệu trên dải sóng dài; một hệ thống khác được sử dụng cho điều tra đất đai và di chuyển trên mặt đất, sử dụng băng tần FM radio thương mại.

## Lịch sử

Khi GPS lần đầu tiên được đưa vào dịch vụ, quân đội Mỹ lo ngại về khả năng các lực lượng đối phương sử dụng tín hiệu GPS có sẵn trên toàn cầu để hướng dẫn hệ thống vũ khí của riêng họ. Để tránh điều này, các tín hiệu "thô" (C/A) truyền đi trên các tần số L1 (1575,42&nbsp;MHz) đã cố tình bị làm giảm chất lượng, bằng cách gây ra sai lệch ngẫu nhiên trong tín hiệu đồng hồ, tương đương với sai số khoảng 100 mét về khoảng cách. Kỹ thuật này, được gọi là "cung cấp chọn lọc", hay gọi tắt là SA, gây ra sự xuống cấp nghiêm trọng cho người sử dụng GPS trong mục đích phi quân sự. Các thông tin chính xác dành cho người sử dụng tần số kép GPS, nhận thêm tín hiệu từ tần số L2 (1227,6&nbsp;MHz); nhưng L2, dự định sử dụng cho quân sự, được mã hóa và chỉ có sẵn cho người dùng có quyền truy cập và sở hữu mã khóa thích hợp.

Đến giữa thập niên 1980, một số cơ quan phát triển một vài giải pháp cho các vấn đề SA. Vì tín hiệu SA được làm lệch từ từ, giá trị sai lệch là tương đối cố định trên một vùng lãnh thổ rộng. Điều này gợi ý rằng phát sóng về sự sai lệch cho khu vực địa phương thu GPS có thể loại bỏ ảnh hưởng của SA, kết quả đo có sai số gần hơn với giá trị lý thuyết của GPS, khoảng 15 mét. Ngoài ra, một nguồn của sai sót trong GPS là do sự chậm trễ truyền tín hiệu trong tầng điện ly, cũng có thể được đo và sửa chữa bằng phương pháp này. Kết quả là sai số giảm xuống khoảng 5 mét.

## Hoạt động

Một trạm tham chiếu tính toán và sửa chữa sai lệch với địa điểm và thời gian riêng của nó. Người dùng trong vùng bán kính lên đến 200 hải lý (370&nbsp;km) từ trạm tham chiếu, có thể nhận báo cáo về sai lệch đã được tính toán bởi trạm tham chiếu và hiệu chỉnh lại giá trị vị trí và thời gian chính xác cho họ. Tuy nhiên, độ chính xác của DGPS giảm theo khoảng cách tới trạm tham khảo.

## Tham khảo
Gorzów Wielkopolski

**Gorzów Wielkopolski** [gɔʐuf vjɛlkɔpɔlski] (viết tắt Gorzów Wlkp; tiếng Đức: Landsberg một Warthe der) là một thành phố ở phía tây Ba Lan, bên sông Warta. Đây là thành phố lớn nhất trong tỉnh Lubusz với dân số 125.149 người (tháng sáu năm 2009), và là một trong hai thủ phủ của tỉnh là nơi có trụ sở của một thống đốc tỉnh (thủ phủ khác là Zielona Góra), trước đây nó là thủ phủ của tỉnh Gorzów (1975-1998).

Trong những năm gần đây thành phố đã được biết đến với một cựu Thủ tướng Ba Lan Kazimierz Marcinkiewicz, người sinh ra từ Gorzów Wielkopolski. Xung quanh Gorzów có hai khu rừng lớn: rừng Gorzów (Puszcza Gorzowska) về phía bắc, nơi có công viên cảnh quan Barlinek-Gorzów, và rừng Noteć (Puszcza Notecka) về phía đông nam. Các mỏ dầu lớn nhất ở Ba Lan nằm gần Gorzów. 

## Lịch sử

## Địa lý

### Khí hậu
Gorzów Wielkopolski có khí hậu đại dương theo đường đẳng nhiệt  hoặc khí hậu lục địa ẩm theo đường đẳng nhiệt .

## Nhân khẩu

## Tham khảo
Dąbrowa Górnicza

**Dąbrowa Górnicza** [dɔmbrɔva gurnit ͡ʂa] là một thành phố thuộc Zagłębie Dąbrowskie ở miền nam Ba Lan, gần Katowice. Đây là một phần phía đông bắc của Liên minh đô thị Thượng Silesia, vùng đô thị với dân số 2 triệu người. Nằm ở Tây Nguyên Silesia, bên các con sông Przemsza Czarna và Biala Przemsza (sông nhánh của Vistula).

Thành phố nằm trong tỉnh Silesia từ hình thành vào năm 1999, trước đây thành phố này thuộc tỉnh Katowice. Dąbrowa Górnicza là một trong những thành phố của vùng đô thị 2,7 triệu dân cùng với Katowice và thuộc một khu vực đô thị lớn hơn Silesia dân khoảng 5.294.000 người, dân số của thành phố. Là 128.040 (tháng sáu năm 2009). 
## Lịch sử
Dąbrowa Górnicza được trao quyền thành phố vào năm 1916. Sự phát triển của thành phố gắn với khai thác than và công nghiệp nặng; theo *Britannica*, thành phố nằm trên một trong những vỉa than dày nhất được ghi nhận (tới khoảng 24 m) và là địa điểm của một trong các tổ hợp luyện kim lớn ở Ba Lan.

Giai đoạn 1972–1976 chứng kiến việc xây dựng tổ hợp luyện kim **Huta Katowice** (nay là một phần của ArcelorMittal Poland), có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng công nghiệp và dân cư của thành phố. Theo ArcelorMittal Poland, những mẻ gang và thép đầu tiên tại nhà máy ở Dąbrowa Górnicza diễn ra vào năm 1976. Lịch sử khai thác than tại địa phương kết thúc vào năm 1995, khi mỏ “Paryż” khai thác tấn than cuối cùng.

## Địa lý
Dąbrowa Górnicza có diện tích khoảng 188,7&nbsp;km².

Thành phố nổi tiếng với các không gian tự nhiên và giải trí, trong đó có:
* **Pustynia Błędowska** (Sa mạc Błędów) – trải dài từ Błędów (một khu vực/đơn vị của Dąbrowa Górnicza) đến Klucze; được mô tả là khu cát bay lớn nhất ở Ba Lan và thuộc nhóm lớn ở châu Âu.
* **Pojezierze Dąbrowskie** – cụm hồ/đập nhân tạo (Pogoria I–III và các hồ liên quan) dùng cho nghỉ dưỡng, thể thao nước và có các khu vực được bảo vệ sinh thái.

## Giao thông
Dąbrowa Górnicza nằm trên tuyến đường sắt Katowice–Warszawa và trong vùng công nghiệp Thượng Silesia. Về đường bộ, đường cao tốc/đường nhanh **S1** đi qua khu vực thành phố.

## Văn hóa và du lịch
* **Pałac Kultury Zagłębia** – công trình công cộng xây dựng trong thập niên 1950; được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu di sản quốc gia Ba Lan (NID).
* **Muzeum Miejskie “Sztygarka”** và **Kopalnia Ćwiczebna** (mỏ “huấn luyện”) – điểm tham quan thuộc “Szlak Zabytków Techniki” của tỉnh Śląskie; giới thiệu hoạt động đào tạo thực hành và di sản khai khoáng của khu vực.
* **Nhà thờ giáo xứ (bazylika) Matki Boskiej Anielskiej** – một trong các công trình tôn giáo tiêu biểu của thành phố, có hồ sơ trong cơ sở dữ liệu di sản quốc gia.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức của Dąbrowa Górnicza
Wałbrzych

**Wałbrzych** [vau̯bʐɨx] (tiếng Đức: Waldenburg, Séc: Valbřich hoặc Valdenburk) là một thành phố ở Dolnośląskie tây nam Ba Lan, với 121.919 người (tháng 6 năm 2009). Từ 1975-1998 nó là thủ phủ của tỉnh Wałbrzych, hiện nay thành phố này là thủ phủ hạt Wałbrzych. Wałbrzych hiện là thành phố lớn nhất ở Ba Lan mà không tự nó tạo thành một quận riêng biệt (powiat), có bỏ rằng tình trạng trong năm 2003 (thị xã lớn nhất như vậy tiếp theo là Inowrocław, dân số 77.313). Wałbrzych có cự ly khoảng 70&nbsp;km (43,5 dặm) về phía tây nam của Wrocław, và khoảng 10&nbsp;km từ biên giới Séc.
## Tham khảo
Danh sách ngôn ngữ sử dụng bảng chữ cái Latinh

Dưới là danh sách các ngôn ngữ sử dụng bảng chữ cái Latin:

* Afrikaans
* Albani
* Aragon
* Asturi
* Aymara
* Azerbaijan
* Basque
* Belarus (cũ; hiện nay dùng Bảng chữ cái Cyrill)
* Tiếng Bislama
* Boholano (trước đây sử dụng bảng chữ cái Baybayin)
* Bosnia
* Breton
* Catalan
* Cebuano
* Chamorro
* Cornish
* Cors
* Croatia
* Czech
* Đan Mạch
* Hà Lan
* Anh
* Tiếng Esperanto
* Estonia
* Faroe
* Fiji
* Philippin (trước đây sử dụng bảng chữ cái Baybayin)
* Phần Lan
* Pháp
* Frisia
* Friulia
* Fula (Pulaar)
* Gaelic Scotland
* Galicia
* Đức
* Gikuyu
* Guaraní
* Haiti
* Hausa (trước đây sử dụng bảng chữ cái Ả Rập)
* Hawai
* Hiti Motu
* Hungary (sử dụng Ký tự Hungary cổ trước năm 1000)
* Iceland
* Ido
* Igbo
* Ilocano (trước đây sử dụng bảng chữ cái Baybayin)
* Indonesia
* Tiếng Interlingua
* Tiếng Innu-aimun
* Irish 
* Italia
* Java – Cũng sử dụng bảng chữ cái "Hanacaraka" ở một số vùng
* Kikongo
* Kinyarwanda
* Kirundi
* Kurd (Kurmanji)
* Tiếng Latin
* Latvia
* Laz (sử dụng ở Thổ Nhĩ Kỳ và vùng Lazs thuộc châu Âu)
* León
* Lingala
* Litva
* Lombard
* Luganda
* Luxembourg
* Maori
* Malagasy
* Malay
* Malta
* Man
* Marshall
* Moldova – cũng dùng Bảng chữ cái Cyrill
* Montenegro
* Tiếng Nahuatl (post Spanish Conquest)
* Nauru
* Navaho hoặc Navajo
* Ndebele
* Na Uy
* Occita
* Oromo (trước đây viết bằng ký tự Ge'ez)
* Palau
* Ba Lan
* Bồ Đào Nha
* Quechua
* Rumani (Vùng Transnistria dùng bảng chữ cái Cyrill)
* Romansh
* Rundi
* Samoa
* Scots
* Serbia (Bảng chữ cái Cyrill là chính thức)
* Tiếng Seychellois creole
* Shona
* Slovakia
* Slovenia
* Somali (trước đây sử dụng bảng chữ cái Ả Rập và ký tự Osmanya)
* Sotho (Bắc)
* Sotho (Nam)
* Tây Ban Nha
* Swahili
* Thụy Điển
* Swati
* Tagalog (trước đây sử dụng bảng chữ cái Baybayin)
* Tahiti
* Tatar (trước đây sử dụng tiếng Arab, 1927-1938 dùng Janalif, một biến thể Latin, sau đó là Bảng chữ cái Cyrill và từ năm 2000 lại sử dụng bảng chữ cái Latin, nhưng nói chung chỉ trên internet)
* Tetum
* Tok Pisin
* Tonga
* Tsonga
* Tswana
* Thổ Nhĩ Kỳ (trước đây sử dụng bảng chữ cái Ả Rập)
* Turoyo (ký tự mới dựa trên ký tự Latin, ban đầu là bảng chữ cái Syri)
* Uzbek (chính thức, trước đây dùng bảng chữ cái Cyrill)
* Venda
* Việt (trước đây dùng chữ Nho và chữ Hán Nôm)
* Tiếng Volapük
* Võro
* Walloon
* Wale
* Wolof
* Xhosa
* Yoruba
* Zulu
* Tiếng Zazaki

## Xem thêm
* Danh sách ngôn ngữ theo hệ thống chữ viết (List of languages by writing system)

## Tham khảo
Phêrô Nguyễn Văn Tự

**Phêrô Nguyễn Văn Tự** sinh năm 1796 tại xã Trực Phú, huyện Trực Ninh (nay là thị trấn Ninh Cường, huyện Trực Ninh), tỉnh Nam Định, thuộc Giáo phận Bùi Chu. Năm 1826 ông Tự được thụ phong Linh mục, năm 1838 ông bị bắt trong cuộc bắt đạo thời Vua Minh Mạng và tử đạo vào ngày 05-09-1838. Ngày 19-06-1988 Giáo hoàng Gioan Phaolô II suy tôn Phê-rô Tự là Thánh.

Phêrô Tự được những người theo đạo xem là một vị Thánh luôn giữ gìn những trật tự của Chúa vì khi ông bị bắt quan huyện dùng nhiều biện pháp để yêu cầu ông đạp lên Thánh Giá. Nhưng ông không đạp mà nói rằng: "Thưa quan tôi kính Thiên Chúa như Thượng Phụ, kính vua như Trung Phụ, và kính Song Thân như Hạ Phụ. Không thể nghe lời cha ruột để hại vua, tôi không vì vua mà phạm đến Thượng Phụ là Thiên Chúa được". ông đã được phong Chân Phước ngày 27-05-1900 do Giáo hoàng Lêô XIII, ngày lễ vào ngày 5-09 hàng năm.

Cần phân biệt Phêrô Tự là linh mục với Nguyễn Khắc Tự là thầy giảng (1808 - 1840) cũng là Thánh tử đạo, được mừng lễ vào ngày 10-07 hàng năm.

## Chú thích

## Tham khảo
Opole

**Opole**  (, tiếng Silesia: *Uopole*) là một thành phố ở phía nam Ba Lan, bên sông Oder. Thành phố này thuộc tỉnh cùng tên. Thành phố có diện tích 96,2 km2, dân số người. Đây là nơi sinh của cựu danh thủ và huấn luyện viên bóng đá chuyên nghiệp người Đức  gốc Ba Lan Miroslav Klosecủa câu lạc bộ Rheindorf Altach ở Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo

## Lịch sử

## Địa lý

### Khí hậu

## Chính trị

## Kinh tế

## Nhân khẩu

## Tham khảo
Płock

**Płock** là một thành phố Ba Lan. Thành phố này thuộc tỉnh Masovia. Thành phố có diện tích 88,06 km2, dân số 126.675 người.

## Tham khảo
Grudziądz

**Grudziądz**  (, ) là một thành phố Ba Lan. Grudziądz có khoảng 95.045 cư dân (2018) trên sông Vistula ở phía bắc Ba Lan. Nằm ở tỉnh Kujawsko-Pomorskie (từ năm 1999), trước đó thành phố nằm trong Toruń từ năm 1975 đến 1998.

Grudziądz là thành phố lớn thứ 4 trong tỉnh Kujawsko-Pomorskie và Kho thóc Grudziądz từ thế kỷ 14 là Di tích lịch sử quốc gia Ba Lan.

## Chú thích
Słupsk

**Słupsk** là một thành phố Ba Lan. Thành phố này thuộc tỉnh Pomerania. Thành phố nằm ở phía bắc Ba Lan. Trước ngày 1 tháng 1 năm 1999, nó là thủ phủ của tỉnh Slupsk. Nó cũng là một phần của khu vực lịch sử của Pomerania.

Thành phố này nằm ở phía tây bắc của đất nước, bên bờ biển Słowińskie, cự ly 18&nbsp;km (11 dặm) từ biển Baltic, bên sông Słupia. Thành phố là thủ phủ của hạt Slupsk, mặc dù nó không phải là một phần của hạt đó. Thành phố có dân số 98.757 người và có diện tích 43,15&nbsp;km ² (16,66&nbsp;mi ²), là một trong những thành phố đông dân cư nhất ở trong nước theo quy định của Cục Thống kê Trung ương Ba Lan.

## Tham khảo
Włocławek

**Włocławek** là một thành phố Ba Lan. Thành phố này thuộc tỉnh. Thành phố có diện tích 84,32 km2, dân số 117.785 người (năm 2009).

## Tham khảo
Elbląg

**Elbląg** là một thành phố Ba Lan. Elbląg nằm ở phía bắc Ba Lan ở rìa phía đông của khu vực Żuławy với 124.257 cư dân (ngày 31 tháng 12 năm 2011). Đây là thủ phủ của huyện Elbląski và tỉnh Warmińsko-Mazurskie. Trước đây nó là thủ phủ của tỉnh Elbląg (1975-1998) và một quận hạt trong tỉnh Gdańsk (1945-1975).

Elbląg là một trong những thành phố lâu đời nhất trong tỉnh. Lịch sử của nó bắt đầu từ năm 1237, khi Triều đại xây dựng thành lũy được củng cố của họ trên bờ sông gần đó. Lâu đài sau đó phục vụ như là chỗ ngồi chính thức của Hội Teutonic Master.

## Tham khảo
Legnica

**Legnica** là một thành phố Ba Lan. Thành phố này thuộc tỉnh Dolnośląskie. Thành phố có diện tích 56,29&nbsp;km², dân số 104.393 người (năm 2009).

Tại đây, vua nước Phổ là Friedrich Đại Đế, tức "Ông già Fritz", thân chinh cầm quân đập tan tác các đợt tấn công của quân Áo trong trận Liegnitz (1760) cuối cuộc Chiến tranh Bảy Năm. Đây là một chiến thắng lẫy lừng của Quân đội Phổ trước đạo quân Áo đông đảo hơn, mang lại niềm tự hào cho Đức Vua và ba quân.

## Tham khảo
Robert Langlands

**Robert Phelan Langlands**, nhà toán học người Mỹ gốc Canada; là Cha đẻ của Chương trình Langlands, một vấn đề quan trọng cần giải quyết trong toán học hiện đại. Ông nghiên cứu toán học về các hình thái tự đẳng cấu (để phục vụ nghiên cứu về nhóm Galois trong lý thuyết số) và lý thuyết cấu trúc đại số trừu tượng, phân nhánh có ảnh hưởng tới lý thuyết số. Ngô Bảo Châu, giáo sư trẻ tuổi người Việt, đã chứng minh thành công Bổ đề cơ bản (Một phép chứng minh nhằm khẳng định giả thuyết của Chương trình Langlands) và sau đó được vinh danh tại lễ trao giải thưởng Fields tại Hyderabah, Ấn Độ vào ngày 19 tháng 8 năm 2010.

Langlands được trao giải Abel năm 2018 cho chương trình tầm nhìn của ông về mối liên hệ giữa lý thuyết biểu diễn và lý thuyết số.

## Sơ lược tiểu sử
Ông nhận bằng tiến sĩ ở đại học Yale năm 1960.

Vào khoảng năm 1966/67 ông đưa ra giả thuyết về cái mà ngày nay người ta gọi là Chương trình Langlands.

Năm 1981, ông được bầu làm thành viên Hội Khoa học hoàng gia Luân Đôn.

Tháng 1 năm 2007, trở thành giáo sư danh dự tại Viện nghiên cứu cấp tiến, nơi ông bắt đầu làm việc từ năm 1972.

## Chương Trình Langlands
Năm 1979, Robert Langlands đưa ra một *lý thuyết toán học* đầy tham vọng và có tính chất cách mạng; Lý thuyết toán học này liên quan tới hai bộ môn toán học được gọi là lý thuyết số và lý thuyết nhóm, lý thuyết này đã nắm bắt các cấu trúc kết hợp với các phương trình liên hệ tới toàn bộ các con số - sắp xếp trong cái gọi là chương trình Langlands. Robert Langlands cho rằng việc chứng minh những giả thiết làm nền tảng cho lý thuyết của ông là công việc và trí tuệ của các thế hệ sau.

## Chú thích
Chung Do

**Chung Do** (chữ Hán: 钟繇; 151-230) là đại thần cuối thời Đông Hán, công thần khai quốc nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Sự nghiệp
Chung Do tự là **Nguyên Thường** (元常), người Trường Xã, Dĩnh Xuyên. Chung Do xuất thân từ một gia đình tinh thông kinh học và thư pháp. Ông giỏi viết kiểu chữ *lệ* và chữ *khải*.

Cuối thời Đông Hán, Chung Do được cử giữ chức Hiếu liêm, sau đó thăng lên làm Thượng thư lang, huyện lệnh. Vì có bệnh, ông từng phải thôi chức nghỉ một thời gian, ít lâu sau lại được mời ra làm Hoàng môn lang.

Chiến tranh quân phiệt nổ ra. Chung Do theo giúp Tào Tháo, được giữ chức Tư Lệ hiệu úy. Tào Tháo nắm vua Hán Hiến Đế, có địa bàn là đất tứ chiếng nằm giữa trung nguyên, tiếp giáp với nhiều chư hầu. Tào Tháo thực hiện từng bước thôn tính các chư hầu. Để đề phòng Mã Đằng và Hàn Toại ở Tây Lương khi cất quân đi chinh phạt, Tào Tháo giao cho Chung Do đối phó với hai người này.

Chung Do viết thư cho Mã Đằng và Hàn Toại, trình bày lợi hại, khuyên nên quy phục triều đình. Mã Đằng và Hàn Toại nghe theo. Mã Đằng sai con cả là Mã Siêu cùng bộ tướng Bàng Đức theo Chung Do đến Bình Dương cùng đánh lực lượng nổi dậy của Quách Viện và Cao Cán, giành được thắng lợi.

Ngoài việc chinh chiến, ông còn chiêu tập lưu dân cho họ trở về đất cũ làm ăn, khuyến khích họ phát triển sản xuất nông nghiệp, ổn định cuộc sống. Nhờ có Chung Do đảm đương phía tây, trong nhiều năm Tào Tháo yên tâm đánh dẹp phía đông (Lã Bố, Lưu Bị, Viên Thuật), phía bắc (Viên Thiệu) và phía nam (Trương Tú, Lưu Biểu).

Năm 216, Tào Tháo ép Hán Hiến Đế phong làm Ngụy vương, bắt đầu thiết lập nước Ngụy. Chung Do được cử làm tướng quốc nước Ngụy gồm 10 quận ở Ký châu.

Năm 219, do những lời bóng gió gièm pha ông có ý định làm phản nên ông bị bãi chức. Từ đó ông nghỉ hưu tới khi qua đời năm 230 thời Ngụy Minh Đế Tào Duệ (cháu nội Tào Tháo), thọ 80 tuổi.

Sau này con nhỏ của ông là Chung Hội (sinh năm 225 khi ông đã 75 tuổi) trở thành danh tướng nhà Tào Ngụy, mang quân đánh diệt nước Thục Hán, bắt đầu việc chấm dứt thế chia ba thiên hạ.

## Xem thêm
* Tào Tháo
* Hán Hiến Đế
* Mã Đằng
* Chung Hội

## Tham khảo
* Chu Thiệu Hầu (2003), *Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1,* Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
* Lê Đông Phương, (2007), *Kể chuyện Tam Quốc,* Nhà xuất bản Đà Nẵng
* Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), *Tướng soái cổ đại Trung Hoa*, tập 1, Nhà xuất bản Lao động

## Chú thích
Woimbey

** Woimbey ** là một xã thuộc the tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển. Dân số theo điều tra năm 1999 của INSEE là 106 người. Diện tích là 15,3 km2.

## Tham khảo
Đảng Cộng sản Belarus

**Đảng Cộng sản Belarus** (, *Kamunistychnaya Partyia Belarusi*; , *Kommunisticheskaya Partiya Belorussii*) là một đảng chính trị ở Belarus có lập trường ủng hộ Tổng thống Aliaksandr Ryhoravič Lukašenka. Đảng Cộng sản Belarus được thành lập từ năm 1996. Lãnh tụ của Đảng là Tatsyana Holubeva.

Đảng Cộng sản Belarus từng đưa ra đề nghị hợp nhất với Đảng của những người Cộng sản Belarus (PKB) vào ngày 15 tháng 7 năm 2006. Tuy cùng là Đảng Cộng sản, Đảng Cộng sản Belarus chủ trương ủng hộ Tổng thống Lukashenka còn đảng PKB lại có xu hướng thân phương Tây. Theo chủ tịch PKB Siargei Ivanovich Kaljakin thì mục đích của việc "hợp nhất" nhằm lôi kéo PKB khỏi vị trí đối lập với Tổng thống Lukashenka.

Là một thành viên của phong trào Cộng sản quốc tế, Đảng Cộng sản Belarus nhận được sự ủng hộ rộng rãi của các Đảng Cộng sản khác trong khu vực và trên thế giới nhiều hơn so với PKB - vì nhiều Đảng Cộng sản trong khu vực xem PKB như là phần tử thân phương Tây. Hiện Đảng Cộng sản Belarus là một thành viên của tổ chức Liên minh các Đảng Cộng sản - Đảng Cộng sản Liên Xô, một tổ chức gồm các Đảng Cộng sản thuộc các quốc gia Liên Xô cũ.

Đảng Cộng sản Belarus giành được 5,99% số phiếu bầu và 8 ghế trong Quốc hội Belarus trong kỳ Bầu cử Quốc hội Belarus năm 2004, trở thành Đảng lớn nhất trong Quốc hội Belarus. Trong kỳ Bầu cử Quốc hội Belarus năm 2008, Đảng giành được 6 ghế và tiếp tục trở thành Đảng lớn nhất trong Quốc hội Belarus.

## Cương lĩnh và chủ trương của Đảng Cộng sản Belarus
Theo quan điểm của Đảng Cộng sản Belarus, đảng này là đảng của giai cấp vô sản, hậu thân trực tiếp của Đảng Cộng sản Liên Xô tại Belarus, đại diện cho quyền lợi của người công nhân và chống lại mọi hình thức bóc lột, đàn áp con người.

Mục tiêu của Đảng Cộng sản Belarus bao gồm các điểm chính sau:
*Xây dựng một xã hội bình đẳng, tự do, dân chủ theo con đường của chủ nghĩa xã hội.
*Củng cố vị thế của đất nước Belarus.
*Tái lập một Nhà nước Liên bang bao gồm sự tham gia tự nguyện của các quốc gia thuộc Liên bang Xô Viết cũ.
*Tham gia tích cực vào đời sống chính trị của xã hội, xúc tiến sự tham gia và biểu lộ ý muốn chính trị của người dân, tham gia vào các hoạt động bầu cử và trưng cầu dân ý nhằm đảm bảo cho một nền dân chủ đích thực của Belarus.
*Giáo dục và giác ngộ quần chúng về tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa yêu nước và tinh thần quốc tế vô sản.

## Liên kết ngoài
* Trang mạng chính thức của Đảng Cộng sản Belarus  

## Chú thích
Đảng Ruộng đất Belarus

**Đảng Ruộng đất Belarus** (, *Agrarnaya Partya*) là một đảng chính trị theo chủ nghĩa bình quân ruộng đất và chủ nghĩa cộng sản ở Belarus có chủ trương ủng hộ chính quyền của Tổng thống Aliaksandr Ryhoravič Lukašenka.

Đảng Ruộng đất Belarus được thành lập vào năm 1992. Lãnh tụ của Đảng là Mikhas Viktaravich Shymansky. Trong cuộc Bầu cử Quốc hội Belarus năm 1994 đảng giành được 34 ghế trong Quốc hội Belarus. Đến năm 2000 đảng giành được 5 ghế, năm 2004 giành được 3 ghế, năm 2008 giành được 1 ghế.

Ngày 12 tháng 6 năm 2009 Bộ Tư pháp Belarus đã gửi một bức thư cảnh cáo đến Đảng ruộng đất Belarus vì đảng này không báo cáo cho Nhà nước về các hoạt động của đảng.

## Mục tiêu
Cương lĩnh và mục tiêu của Đảng Ruộng đất Belarus:

*Tham gia vào các hoạt động của Nhà nước và chính quyền địa phương thông qua bầu cử và ứng cử;
*Giáo dục chính trị cho quần chúng, giác ngộ quần chúng về lòng yêu nước, tinh thần dân tộc;
*Thay mặt người dân phản ánh các vấn đề của đất nước cho các cơ quan của Nhà nước; đồng thời đem những vấn đề này ra trước ánh sáng công luận;
*Tham gia vào những thủ tục bầu cử quy định bởi luật pháp.
*Tham gia vào việc thực thi các chính sách, chương trình kinh tế-xã hội ở vùng nông thôn;
*Bảo tồn các giá trị đạo đức và tinh thần Belarus và bảo tồn văn hóa tinh thần của vùng nông thôn Belarus.

## Chú thích
KDB

**KDB** có thể là:

* KDB, một chương trình sửa lỗi nhân hệ điều hành dùng cho hệ điều hành Linux và Unix
* KDB (cơ sở dữ liệu), một hệ phục vụ cơ sở dữ liệu tạo bảo Hệ thống Kx dùng cho các ứng dụng kinh doanh thời gian thực
* KDB (FM), một đài phát thanh (93.7 FM) ở Santa Barbara, California, Hoa Kỳ
* KDB Records, a first post-Soviet vinyl label and an international music record company hoạt động ở Tây Âu và các nước thuộc Cộng đồng các quốc gia độc lập
* Kansas Dental Board
* Tên viết tắt bằng tiếng Anh của Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc, một ngân hàng Hàn Quốc chuyên về nghiệp vụ ngân hàng tập đoàn
* Tên (viết tắt) chuyển tự La Tinh tiếng Belarus của Ủy ban An ninh Nhà nước Cộng hòa Belarus
Apia

**Apia** là thủ đô cũng như thành phố lớn nhất tại Samoa. Thành phố này nằm ở bờ biển phía bắc Upolu, hòn đảo lớn thứ hai của Samoa. Apia là thành phố duy nhất ở Samoa và thuộc khu vực (*itūmālō*) Tuamasaga.

## Khí hậu
Apia có khí hậu rừng mưa nhiệt đới với nhiệt độ ổn định quanh năm. Tuy nhiên, khí hậu không mang tính xích đạo vì có nhiều gió mậu dịch và xoáy thuận. Những tháng khô hạn nhất của Apia là tháng 7 và tháng 8 khi lượng mưa trung bình rơi vào khoảng 80&nbsp;mm (3,1 in). Thời điểm ẩm ướt nhất kéo dài từ tháng 12 đến tháng 3 khi lượng mưa dễ dàng vượt quá 300&nbsp;mm (12&nbsp;in). 

## Thành phố kết nghĩa

*  Thâm Quyến, Quảng Đông, Trung Quốc (2015)
*  Compton, California, Hoa Kỳ (2010)

## Xem thêm

* Lốc xoáy Apia 1889

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Rhône

**Rhône** ( ;  ; tiếng Đức Walser: *Rotten* ;  ;  ;  ) là một trong những con sông lớn của chậu Âu, xuất phát từ sông băng Rhône tại dãy Alpes Thụy Sĩ ở mạn đông của bang Valais, chảy qua hồ Geneva và miền đông nam nước Pháp. Tại Arles, gần Địa Trung Hải, con sông chia thành hai nhánh, gọi là **Đại Rhône** (tiếng Pháp: *Le Grand Rhône*) và **Tiểu Rhône** (*Le Petit Rhône*). Vùng châu thổ sông nằm trên toàn khu vực Camargue.

## Vai Trò Kinh Tế
Sông Rhône đóng vai trò quan trọng trong giao thông hàng hải và thương mại, hỗ trợ việc vận chuyển hàng hóa và người từ thượng nguồn đến biển Địa Trung Hải.

Nó cũng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp và chế biến rượu vang ở vùng Rhône Valley.

## Thác Nước
Sông Rhône có một số thác nước quan trọng như thác Génissiat ở Pháp. Các thác nước này được sử dụng để sản xuất năng lượng điện.

## Lịch Sử và Văn Hóa
Thung lũng Rhône là nơi có nhiều di tích lịch sử, thành phố cổ và lâu đài có giá trị văn hóa.

Sông Rhône đã chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử, từ thời kỳ La Mã đến thời kỳ Trung Cổ và thậm chí trong Thế chiến thứ Hai.

## Ghi chú

## Liên kết

*The Rhone-Mediterranean branch of EauFrance
*Waterways in France
*CNR
Georgetown, Guyana

**Georgetown** là thủ đô và là thành phố lớn nhất ở Guyana, nằm ở vùng Demerara-Mahaica, dân số thành phố ước tính khoảng 239.227 người (2002). Thành phố này nằm bên bờ biển Đại Tây Dương ở cửa sông Demerara. Georgetown là trung tâm hành chính, tài chính và bán lẻ của Guyana.

## Khí hậu




## Ghi chú

## Liên kết ngoài
* Hotels in Georgetown, Guyana 
* Tour of Georgetown with images
* Site about Georgetown with many images 
* Photo gallery
* Photo gallery of Georgetown and Guyana
* Photo gallery of Georgetown and Guyana
* The Tramways of Georgetown, British Guiana 
* Article about the 1945 fire, with images
* National Library of Guyana 
* The Mittelholzer Foundation 
* Article: Guyana's Capital, Tropical Victorian
Basseterre

**Basseterre** là thủ đô của quốc đảo Saint Kitts và Nevis nằm ở vùng Caribe. Thành phố này nằm ở bờ biển phía tây nam đảo Saint Kitts và là một trong những trung tâm thương mại quan trọng của quần đảo Leeward. Basseterre là một trong những đô thị cổ nhất ở Đông Caribe.

## Khí hậu
Theo phân loại khí hậu Köppen, Basseterre có khí hậu rừng mưa nhiệt đới. Thành phố không có mùa khô; trung bình tất cả 12 tháng đều có lượng mưa nhiều hơn 60&nbsp;mm (2,36 in.).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Charlotte Amalie, Quần đảo Virgin thuộc Mỹ

**Charlotte Amalie** là thủ đô và là thành phố lớn nhất của Quần đảo Virgin thuộc Mỹ. Vị trí địa lý nằm trên đảo Saint Thomas và theo ước tính năm 2004, thành phố có dân số 19.000 người.

## Khí hậu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* GoTo St Thomas
* ViNow
* Official Website of St. Thomas and St. John This Week Magazine - Tourist Information for St. Thomas and St. John
* Official Website of St. Croix This Week Magazine - Tourist Information for St. Croix
Cockburn Town

**Cockburn Town** là thủ đô của Quần đảo Turks và Caicos.

## Khí hậu

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*
George Town, Quần đảo Cayman

**George Town** là thủ đô của Quần đảo Cayman. Thành phố có dân số ước tính 30,600 (2006).

## Khí hậu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Pictures of George Town
Gustavia

**Gustavia** là một đô thị chính và là thủ đô của Saint-Barthélemy. Đô thị này được đặt theo tên của vua Gustav III của Thụy Điển.

## Ghi chú
https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tb.html 

## Liên kết
* Histoire et aménagement linguistique à Saint-Barthélemy  
* Collectivity of Saint Barthélemy (Official government website) 
* St-Barths.com page 
* photos of Gustavia 
*
Hamilton, Bermuda

**Hamilton** là thủ đô của lãnh thổ hải ngoại Bermuda. Đây là trung tâm tài chính, địa điểm du lịch và hải cảng chính của Bermuda.

## Khí hậu

## Tham khảo

## Liên kết

*The Corporation of Hamilton  municipal government website
*Hamilton Bermuda From Bermuda Attractions
*City of Hamilton  Bermuda Island.net's detailed History
Marigot, Saint-Martin

**Marigot** là đô thị chính và là thủ đô của đảo Saint Martin. Dân số năm 2006 ước tính 5.700 người.

## Tham khảo

## Liên kết
www.geographia.com, St Martin
Sint Maarten

**Sint Maarten** là một trong bốn quốc gia cấu thành của Vương quốc Hà Lan. Trước ngày 10 tháng 10 năm 2010, Sint Maarten được gọi là **Lãnh thổ Đảo Sint Maarten** () và là một trong năm lãnh thổ đảo (*Eilandgebieden*) của Antille thuộc Hà Lan. Nó bao gồm nửa phía nam của đảo Saint Martin. Theo điều tra dân số Antille thuộc Hà Lan năm 2001, dân số của *Eilandgebied* là 30.594 người. Dân số ước lượng chính thức vào ngày 1 tháng 1 năm 2009 là 50.300, tức mật độ dân số là 1.965 người/km². Các ngôn ngữ chính thức là tiếng Hà Lan và tiếng Anh. Một thổ ngữ giống tiếng Anh cũng được sử dụng.

Sint Maarten giáp với cộng đồng hải ngoại Saint-Martin thuộc Pháp, nó chiếm nửa đảo phía bắc.

## Tên gọi

## Lịch sử

## Địa lý

## Kinh tế

## Nhân khẩu
Năm 2017, dân số của Sint Maarten là 40.535 người. Năm 2023, Sở Hộ tịch Sint Maarten ghi nhận 58.477 người đã đăng ký hộ tịch tại Sint Maarten.

### Ngôn ngữ
Tiếng Anh là ngôn ngữ thứ nhất của hầu hết dân số Sint Maarteners.

## Văn hóa

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Lt. Governor of St. Maarten — Official site
Plymouth, Montserrat

**Plymouth** là thủ đô cũng như là hải cảng duy nhất của Montserrat, một lãnh thổ hải ngoại của Anh nằm trên biển Caribe.

## Khí hậu

## Tham khảo
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 – Khu vực châu Phi (Vòng 3)

Bài viết sau đây là tóm tắt của các trận đấu ở vòng 3, **[[vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2010 khu vực châu Phi]]**. Tại vòng đấu này, 20 đội tuyển thành viên của CAF (12 đội đầu bảng cùng 8 đội nhì bảng xuất sắc nhất ở vòng 2) sẽ được chia thành 5 bảng mỗi bảng 4 đội. Lễ bốc thăm chia bảng được diễn ra tại Zurich, Thụy Sĩ vào ngày 22 tháng 10 năm 2008. Các đội tuyển sẽ gặp nhau theo thể thức vòng tròn hai lượt trận đi và về, sân nhà-sân khách, trong năm 2009, để chọn ra 5 đội đứng đầu bảng giành quyền tới Nam Phi.

Đây cũng đồng thời là vòng đấu loại cuối cùng của **[[Cúp bóng đá châu Phi 2010]]**, 3 đội đứng đầu mỗi bảng sẽ giành quyền tới Angola.

## Phân loại hạt giống

Việc xếp loại hạt giống dựa vào bảng xếp hạng của FIFA ở thời điểm tháng 10 năm 2008 (vị trí của mỗi đội được ghi trong ngoặc). Mỗi bảng đấu sẽ có một đội của mỗi nhóm.

## Bảng A

----



----



----

----



----

----



----




## Bảng B

----



----



----



----



----



----




## Bảng C

----



----



----



----



----



----




### Đấu thêm


## Bảng D

----



----



----



----



----



----




## Bảng E

----



----



----



----



----



----




## Danh sách cầu thủ ghi bàn
;6 bàn

* Didier Drogba

;5 bàn

* Moumouni Dagano

;4 bàn

* Matthew Amoah

;3 bàn

* Samuel Eto'o
* Mohamed Aboutrika

* Pascal Feindouno
* Frédéric Kanouté

* Chiukepo Msowoya
* Victor Nsofor Obinna

;2 bàn

* Abdelkader Ghezzal
* Rafik Saïfi
* Mohamed Aoudou
* Razak Omotoyossi
* Achille Emana
* Jean Makoun
* Bakari Koné

* Koffi Ndri Romaric
* Yaya Toure
* Gervinho
* Hosny Abd Rabo
* Amr Zaki
* Daniel Cousin
* Roguy Méyé

* Dennis Oliech
* Adel Taarabt
* Obafemi Martins
* Mudathir El Tahir
* Oussama Darragi
* Issam Jemâa

;1 bàn

* Nadir Belhadj
* Madjid Bougherra
* Rafik Djebbour
* Karim Matmour
* Karim Ziani
* Seidath Tchomogo
* Romuald Boco
* Aristide Bancé
* Mahamoudou Kéré
* Habib Bamogo
* Jonathan Pitroipa
* Alain Traoré
* Salomon Kalou
* Abdul Kader Keïta
* Siaka Tiéné
* Achille Webo
* Ahmed Hassan
* Emad Moteab
* Bruno Ecuele Manga

* Eric Mouloungui
* Pierre-Emerick Aubameyang
* Moise Brou
* Anthony Annan
* Kwadwo Asamoah
* Michael Essien
* Sulley Muntari
* Prince Tagoe
* Mamadou Bah
* Sambégou Bangoura
* Oumar Kalabane
* Kamil Zayatte
* Macdonald Mariga
* Julius Owino
* Allan Wanga
* Jacob Ngwira
* Mamadou Diallo
* Lassane Fané
* Modibo Maiga

* Tenema Ndiaye
* Mamadou Samassa
* Mounir El Hamdaoui
* Domingues
* Tico-Tico
* Dário
* Michael Eneramo
* Peter Odemwingie
* Ikechukwu Uche
* Aiyegbeni Yakubu
* Patrick Mutesa Mafisango
* Emmanuel Adebayor
* Moustapha Salifou
* Floyd Ayité
* Ammar Jemal
* Nabil Taider
* Wissem Ben Yahia
* Rainford Kalaba
* Francis Kasonde

;Phản lưới nhà

* Mamadou Tall (trận gặp Côte d'Ivoire)

* Saïdou Panandétiguiri (trận gặp Côte d'Ivoire)

* Hicham Mahdoufi (trận gặp Gabon)

## Ghi chú


## Chú thích
Roseau

**Roseau** là thủ đô và là thành phố lớn nhất của Dominica. Dân số khoảng 14.847 người. Vị trí địa lý nằm ở bờ biển phía tây Dominica. Đây là thành phố có sự kết hợp của kiến trúc hiện đại và thực dân (phong cách kiến trúc Pháp). Roseau cũng là thương cảng quan trọng nhất của Dominica.

## Lịch sử

## Khí hậu

## Kiến trúc

## Đời sống thường ngày

## Thể thao và giải trí

## Cơ sở hạ tầng

## Những cư dân nổi tiếng

## Xem thêm

## Ghi chú

## Liên kết
*
*Commonwealth of Dominica Reunion 2008 
*Roseau Photo Gallery
*Photo slideshow and travelogue from Roseau
Saint-Pierre, Saint-Pierre và Miquelon

**Saint-Pierre** là thủ phủ của cộng đồng hải ngoại Saint Pierre và Miquelon, ngoài khơi bờ biển Newfoundland của Canada. Saint-Pierre chiếm đa phần dân số của Saint Pierre và Miquelon.

## Địa lý
Xã Saint-Pierre bao gồm đảo chính Saint-Pierre và nhiều đảo nhỏ lân cận, như L'Île-aux-Marins. Dù chiếm gần 90% dân số Saint Pierre và Miquelon, Saint-Pierre lại có diện tích nhỏ hơn nhiều so với Miquelon-Langlade, nằm trên đảo Miquelon.

Điểm dân cư chính và nơi đặt trụ sở xã nằm bên một bến cảng gọi là *Barachois*, hướng ra Đại Tây Dương, bên bờ biển miền đông đảo Saint-Pierre. Nhiều đảo nhỏ nằm gần Saint-Pierre.

## Lịch sử
Cho tới năm 1945, còn một xã nữa nằm trên Saint Pierre và Miquelon: L'Île-aux-Marins. Xã L'Île-aux-Marins đã được sáp nhập vào Saint-Pierre năm 1945.

## Dân cư
Dân số Saint-Pierre năm 2006 là 5.888, trong đó có nhiều người gốc Basque, Breton, Normand hoặc Acadia.

## Thành phố kết nghĩa

*  Port-en-Bessin-Huppain (Pháp), kể từ năm 1976.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Official website 
* Encyclopédie de Saint-Pierre et Miquelon 
* Tourism and Travel Resources for St Pierre & Miquelon 
* Frequently Asked Questions Tourism and Travel 
* Map of Saint-Pierre 
* Local Airline Air Saint-Pierre
* Ferry service for Saint-Pierre, Miquelon and Fortune Newfoundland
St. George's, Grenada

**St. George's** là thủ đô của Grenada. Thành phố được vây quanh bởi những sườn đồi và nằm bên một hải cảng hình móng ngựa.

St. George's là một địa điểm du lịch nổi tiếng tại Caribbe. Đây là nơi đặt Đại học St. George's và cũng là nơi sân bay quốc tế của đất nước, sân bay quốc tế Maurice Bishop, tọa lạc. 
## Ghi chú

## Liên kết
* Images of St. George's
Road Town

**Road Town** là thủ phủ của Quần đảo Virgin thuộc Anh. Đô thị này nằm trên cảng Road ở trung tâm bờ biển phía nam đảo. Theo ước tính năm 2004, đô thị này có dân số khoảng 9.400 người.

## Khí hậu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Article from Encyclopædia Britannica
St. John's, Antigua và Barbuda

**St John's** là thủ đô và là thành phố lớn nhất của Antigua và Barbuda, quốc gia nằm ở West Indies thuộc biển Caribe. Dân số thành phố ước tính 24.226 (2000), St John's là trung tâm thương mại và hải cảng chính của đảo Antigua.

## Khí hậu

## Tham khảo

## Liên kết

* Street Map of St John's Antigua  From Paradise Islands (non commercial site)
* Map of St. John's  at Caribbean-On-Line.com
The Valley, Anguilla

**The Valley** là thủ đô của Anguilla và là đô thị chính trên hòn đảo. Dân số năm 2001 ước tính 1.169 người.

## Khí hậu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Map of The Valley
Stanley, Quần đảo Falkland

**Stanley** là thủ đô của Quần đảo Falkland. Nằm trên hòn đảo nhỏ ở Đông Falkland, phía nam cảng Stanley. Đây là một trong những khu vực ẩm ướt nhất của quần đảo. Dân số năm 2006 ước tính 2.115 người.

## Ghi chú

## Liên kết
Hoàng Nhật Mai

**Hoàng Nhật Mai** (sinh ngày 10 tháng 7 năm 1982 tại Hải Phòng) - là một hoa hậu và diễn viên điện ảnh người Việt Nam. Cô từng đoạt danh hiệu hoa hậu (các thành phố) biển đầu tiên của Việt Nam năm 1999 được tổ chức tại Nha Trang.

Hoàng Nhật Mai cũng liên tục là một trong những đại diện cho thành phố Hải Phòng tham dự các kỳ thi sắc đẹp từ năm 1996. Cô đoạt giải hoa hậu Ảnh Việt Nam năm 1996, tham dự nhưng không lọt vào top 20 Hoa hậu Việt Nam 1998 và lọt vào top 10 và đoạt giải Người có gương mặt khả ái Hoa hậu Việt Nam 2000.

## Tiểu sử
Cô sinh năm 1982 tại Hải Phòng trong một gia đình có truyền thống về âm nhạc. Bố cô là một nghệ sĩ đàn bầu quê ở Hải Dương và là diễn viên của đoàn nghệ thuật Quân khu 3. Từ năm 11 tuổi, Nhật Mai đã tham gia đoàn nghệ thuật này và được cử đi học tại trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Quân đội tại Hà Nội. Chuyên ngành chính của cô tại trường là đàn bầu. Cô ra trường năm 16 tuổi và quay lại đoàn với cấp bậc thiếu úy quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong hơn 1 năm hoạt công tác tại đoàn nghệ thuật, Nhật Mai đã có hàng chục chuyến công tác ra vùng sâu, vùng xa, hải đảo, phục vụ công tác văn nghệ cho chiến sĩ và nhân dân.

Hoàng Nhật Mai tham gia đóng trong hai bộ phim: Hà Nội 12 ngày đêm (quay từ 1997-1999, công chiếu 2003) trong vai cô giáo Hiền và phim Ngã ba Đồng Lộc của đạo diễn Lưu Ngọc Ninh.

Từ bỏ vương miện và các hoạt động nghệ thuật, Hoàng Nhật Mai chuyển sang lĩnh vực phóng viên báo điện tử. Mai là một trong những thành viên đầu tiên của VASC Orient - tiền thân của báo điện tử VietNamNet (được cấp phép vào năm 2003). Với vai trò thư ký tòa soạn báo điện tử VietNamNet, Nhật Mai có thời gian phụ trách một số chuyên trang với lượng truy cập lớn như Netmode, Netlife, TintucOnline, v.v...

Năm 2010, quyết định thử sức trong một lĩnh vực mới, Nhật Mai chuyển sang phụ trách kênh truyền hình HDTV VIP của VTC với cương vị giám đốc kênh.

Cô có hai người con và có một đời chồng kéo dài 6 năm, hiện cô là mẹ đơn thân định cư tại Hà Nội Cô hiện đã nối lại quan hệ với chồng cũ và sống hạnh phúc cùng 5 người con, 3 gái và 2 trai.

Cô hiện đang là một người hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, huấn luyện về AI. Kênh tiktok *Để AI tính* của Nhật Mai thu hút nhiều lượt theo dõi.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*Phỏng vấn Hoàng Nhật Mai về kênh VTC HDVIP
Thulium

**Thuli** (tên La Tinh: Thulium) là nguyên tố hóa học có ký hiệu **Tm** và số nguyên tử 69. Thuli là nguyên tố ít phổ biến nhất của họ Lanthan và là nguyên tố ít được tìm thấy ở dạng tự nhiên nhất trên Trái Đất. Nó là một kim loại dễ gia công với một tập hợp xám bạc sáng. Do giá cao và hiếm, thuli được dùng làm nguồn bức xạ trong các thiết bị tia X cầm tay và trong laser rắn.

## Tính chất
### Tính chất vật lý
Kim loại thulium nguyên chất có màu bạc, sáng. Nó ổn định trong không khí, nhưng cần được bảo quản tránh ẩm. Kim loại mềm, dễ uốn. Thulium có tính sắt từ ở dưới 32 K, phản sắt từ giữa 32 và 56 K và thuận từ trên 56 K.

### Tính chất hóa học
Thulium kim loại xỉn chậm trong không khí và dễ cháy ở 150°C tạo ra thulium(III) oxide:
:4Tm + 3O2 → 2Tm2O3

Thulium có khả năng nhường điện tử và phản ứng với chậm với nước lạnh, và nhanh với nước nóng tạo thành thulium(III) hydroxide:
:2Tm (r) + 6H2O (l) → 2Tm(OH)3 (dd) + 3H2 (k)

Thulium phản ứng với tất cả halogen. Các phả ứng diễn ra chậm ở nhiệt độ phòng, nhưng mạnh mẽ ở nhiệt độ trên 200&nbsp;°C:
:2Tm (r) + 3F2 (k) → 2TmF3 (r) [trắng]
:2Tm (r) + 3Cl2 (k) → 2TmCl3 (r) [vàng]
:2Tm (r) + 3Br2 (k) → 2TmBr3 (r) [trắng]
:2Tm (r) + 3I2 (k) → 2TmI3 (r) [vàng]

Thulium dễ hòa tan trong acid sulfuric loãng tạo thành dung dịch chứa các ion Tm(III) lục nhạt, ở dạng phức [Tm(H2O)9]3+:

:2Tm (r) + 3H2SO4 (dd) → 2Tm3+ (dd) + 3SO42 (dd) + 3H2 (k)

Thulium phản ứng với các nguyên tố kim loại và không kim loại khác nhau tạo thành các hợp chất hai thành phần, như TmN, TmS, TmC<sub>2</sub>, Tm<sub>2</sub>C<sub>3</sub>, TmH<sub>2</sub>, TmH<sub>3</sub>, TmSi<sub>2</sub>, TmGe<sub>3</sub>, TmB<sub>4</sub>, TmB<sub>6</sub> và TmB<sub>12</sub>. Trong các hợp chất này, thulium thể hiện số oxy hóa +2, +3 và +4, tuy nhiên trạng thái +3 là phổ biến nhất và chỉ có trạng thái này đã được quan sát trong các dung dịch Tm.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* WebElements.com &ndash; Thulium (cũng có thể dùng tham khảo)
* It's Elemental &ndash; Thulium