open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tiêu Đỉnh

**Tiêu Đỉnh** (chữ Hán: 萧鼎, sinh 1976) là một tiểu thuyết gia võ hiệp người Trung Quốc. Anh là tác giả bộ tiểu thuyết huyền hiệp Tru Tiên. Tác phẩm đã gây được ảnh hưởng lớn đối với cộng đồng mạng internet.

## Thân thế sự nghiệp
Tiêu Đỉnh sinh năm 1976, người Thương Sơn, Phúc Kiến, Trung Quốc, tốt nghiệp Đại học Nghề Trung Hoa năm 1998. Ra trường, anh làm cho một công ty thương mại được ba tháng, không thích ứng được hoàn cảnh nên bỏ việc về nhà, sau đó cũng tìm vài ba việc khác, nhưng đều thất bại, cuối cùng về nhà trông tiệm vải cho bố. Hàng ngày đóng cửa xong, Tiêu Đỉnh lại lên mạng, dần gắn bó với dòng truyện võ hiệp huyền ảo (huyền hiệp) và bắt đầu sáng tác. Tác phẩm đầu tiên là Hắc Ám chi Lộ không gây được tiếng vang. Khi xuất bản bộ truyện này, lương tháng của Tiêu Đỉnh chỉ có 200 tệ (cao cũng chỉ có 300 tệ) nhưng đến Tru Tiên thì tên tuổi Tiêu Đỉnh được biết đến.

## Tác phẩm đã xuất bản
*Hắc Ám Chi Lộ (ở Đài Loan và Trung Quốc)
*Tru Tiên (ở Đài Loan, Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan)
*Tru tiên 2 (chưa hoàn thiện)
*Lục tiên
* Man Hoang hành
* Thiên Ảnh

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Sự tạo dựng Adam

**Sự tạo dựng Adam** (tiếng Ý: *Creazione di Adamo*, cũng có tên gọi là **Sự tạo dựng người đàn ông**) là một bức tranh tường trên trần nhà nguyện Sistina, thành Vatican. Đây là tác phẩm do Michelangelo sáng tác vào khoảng năm 1511. Đây là một trong những tác phẩm trên trần nhà nguyện này, ngoài ra còn có, Adam và Eve trong Vườn địa đàng, *Đại hồng thủy*, nhà tiên tri Isaiah và Bà đồng Cumaean. 
Bức tranh này mô tả Chúa tạo ra người đàn ông đầu tiên, Adam. Theo kinh Cựu Ước, Thiên Chúa trong buổi đầu tạo dựng thế giới muôn loài chỉ trong 6 ngày. Ngày thứ sáu là ngày con người được dựng lên từ đất.

Bức tranh đã được nhiều người sao chép và nhại lại rất nhiều lần. **Sự tạo dựng Adam** của Michelangelo là một trong những những bức tranh tôn giáo được sao chép nhiều nhất mọi thời đại.

## Tham khảo
Biển nhớ

"**Biển nhớ**" là một ca khúc trữ tình do Trịnh Công Sơn sáng tác năm 1962 lúc ông 23 tuổi (sau bài Hạ trắng và Diễm xưa). Bài hát này đã được rất nhiều ca sĩ thể hiện, thành công nhất là: Khánh Ly - Lệ Thu - Tuấn Ngọc - Hồng Nhung - Quang Dũng.

"Biển nhớ" kể lại những nỗi lòng của người con trai thương nhớ người yêu đã đi xa. Có giả thuyết là câu chuyện và nỗi lòng trong bài hát được lấy cảm hứng từ tâm trạng thật của tác giả Trịnh Công Sơn nhiều đêm ngồi trên bãi biển Quy Nhơn để nhớ về một cô gái tên là Bích Khê, theo đó, cụm từ Sơn Khê (nghĩa chung là núi và sông) cần viết hoa để tạo nghĩa riêng là Trịnh Công **Sơn** và Bích **Khê**.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Walking in the Air

"**Walking in the Air**" là bài hát được viết cho một bộ phim hoạt hình "The Snowman". Bộ phim được sản xuất năm 1982 cho trẻ em cùng tên của tác giả Raymond Briggs.

## Tham khảo
Iniesta (định hướng)

**Iniesta** có thể là:
* Các đô thị thuộc tỉnh Cuenca, Tây Ban Nha
** Iniesta
** Castillejo de Iniesta
** Graja de Iniesta
* Andrés Iniesta: cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
* Roberto Iniesta: nhạc sĩ người Tây Ban Nha
Miếu Đại Trung

**Miếu Đại Trung** nằm phía tây Bắc làng Guột (Dũng Quyết), xã Việt Hùng, thị xã Quế Võ tỉnh Bắc Ninh
Theo tư liệu thì miếu do Quế Quận Công Nguyễn Đức Uyên vâng lời chúa Trịnh xây dựng năm 1708, để thờ cha ông là Ân Quận Công Nguyễn Đức Nhuận, một danh tướng thời chúa Trịnh Căn đánh chúa Nguyễn Hiền.

Hiện nay, miếu thờ 6 vị quận công: Hùng Quận Công, Cẩm Quận Công, Ân Quận Công, Quế Quận Công Nguyễn Đức Uyên, Chiêm Quận Công, Giao Quận Công.

Miếu Đại Trung là một quần thể kiến trúc độc đáo tiêu biểu cho miếu thờ các tướng võ vào thế kỷ XVII - XVIII, bao gồm: miếu, từ đường, sân tế, vườn cây. Tất cả nằm trong khuôn viên có diện tích 2082m². Miếu gồm hai toà liền nhau được liên kết bằng gạch cuốn vòm tò vò thông suốt từ cửa đến tường hậu, phía ngoài bán mái giả. Từ đường gồm 5 gian,sân tế có hai cặp chó đá, một cặp ngựa đá, một cặp voi đá, một thống đá, một cây lư hương bằng đá được chạm khắc rất tinh xảo,bên trong miếu có các đồ thờ bằng đá. Gần đây ngôi mộ của Cẩm Quận Công cũng được đưa về kề bên miếu.

## Tham khảo
Kỷ nguyên quark

Trong vật lý vũ trụ học, **kỷ nguyên quark** là thời điểm được cho rằng xảy ra trong khoảng 10−12 đến 10−6 giây sau sự kiện kiến tạo vũ trụ bởi Vụ Nổ Lớn, khi mà vũ trụ được lấp đầy bởi quark-gluon plasma. Khi đó, các tương tác cơ bản (hấp dẫn, điện từ, mạnh và yếu) đã tồn tại nhưng nhiệt độ lúc đó còn quá cao để các hạt quark có thể liên kết với nhau tạo thành các hạt hadron. Kỷ nguyên quark tiếp nối kỷ nguyên điện từ yếu khi tương tác điện yếu tách thành tương tác yếu và điện từ.

Trong kỷ nguyên quark, vũ trụ chứa đầy plasma quark-gluon nóng và dày đặc, chứa quark, lepton và phản hạt của chúng. Va chạm giữa các hạt quá mạnh để cho phép các quark kết hợp thành meson hoặc baryon. Kỷ nguyên quark kết thúc khi vũ trụ khoảng 10−6 giây tuổi, khi năng lượng trung bình của các tương tác hạt đã giảm xuống dưới năng lượng liên kết của hadron. Giai đoạn tiếp theo, khi các quark bị giới hạn bên trong các hadron, được gọi là kỷ nguyên hadron.

## Tham khảo

*
*''Physics 175: Stars and Galazies - The Big Bang, Matter and Energy''; Ithaca College, New York
Ronald Fisher

Sir **Ronald Aylmer Fisher**, Thành viên Hội khoa học Hoàng gia (17 tháng 2 năm 1890 – 29 tháng 7 năm 1962) là một nhà thống kê, sinh học tiến hóa, thuyết ưu sinh và di truyền học người Anh. Theo lời Anders Hald mô tả, ông là "một thiên tài gần như tự mình tạo ra nền tảng cho ngành khoa học thống kê hiện đại," và Richard Dawkins mô tả ông là "nhà sinh vật học vĩ đại nhất kể từ sau thời của Darwin".

## Ghi chú

## Liên kết ngoài

* 
*A Guide to R. A. Fisher by John Aldrich
*Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics for Fisher’s contribution to the language of statistics
*University of Adelaide Library for bibliography, biography, 2 volumes of correspondence and many articles 
*Classics in the History of Psychology for the first edition of ''Statistical Methods for Research Workers''
*A collection of Fisher quotations compiled by A. W. F. Edwards
*
*Sawilowsky, Shlomo S. (2002). Fermat, Schubert, Einstein, and Behrens-Fisher: The Probable Difference Between Two Means When σ<sub>1</sub> ≠ σ<sub>2</sub>  *Journal of Modern Applied Statistical Methods*, 1(2).
Bóng nước (thực vật)

**Bóng nước** (danh pháp hai phần: ***Impatiens balsamina***) còn gọi là **hoa xèng**, **phượng tiên hoa**, là một loài thực vật thuộc họ Bóng nước (Balsaminaceae).

## Đặc điểm
Bóng nước là loài cỏ thấp, sống một năm. Lá mọc so le, có cuống, hình mác, đầu nhọn, mép có răng cưa rất rõ, dài 7–8&nbsp;cm, rộng 2-2,5&nbsp;cm. Hoa mọc ở nách lá, có thể có màu trắng, đỏ hay hồng. Quả nang, hình quá trám, có lông tơ. Khi dùng tay bóp nhẹ quả già thì quả co nhanh và vỏ nứt thành 4-5 mảnh có hình dáng giống như móng tay bị co lại. Cây thụ phấn nhờ ong và các loại côn trùng khác, đôi khi nhờ các loài chim hút mật.

## Phân bố
Bóng nước phân bố ở Ấn Độ, Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á.

## Thành phần hóa học
Theo Đỗ Tất Lợi, toàn thân cây bóng nước có axit p-hydroxybenzoic có tính chất kháng sinh, axit gentisic C7H6O4, axit ferulic C10H10O4, axit p-cumaric C9H8O3, axit sinapic C11H12O5, axit cafeic C9H8O4, ngoài ra còn có scopoletin C10H8O4.

Dịch ép của hoa bóng nước có tác dụng kháng sinh mạnh.

## Công dụng
Bóng nước được trồng rộng rãi với mục đích làm kiểng.

Lá được dùng để nấu nước gội đầu làm cho tóc mọc tốt.

Cây còn được dùng trong y học, được ghi trong *Bản thảo cương mục* với tên *phượng tiên* (鳳仙). Hạt bóng nước được ghi trong *Cứu hoang bản thảo* với tên gọi *Cấp tính tử* (急性子).
Theo những tài liệu cổ thì toàn cây có vị cay, tính ôn, hơi có độc, có tác dụng khử phong thấp, hoạt huyết, chỉ thống, thường dùng chữa phong thấp, bị thương sưng đau, rắn rết cắn. Phụ nữ có thai không dùng được.

## Bài thuốc

Ung nhọt, áp xe, viêm lở da: cây tươi giã đắp trực tiếp hoặc vắt nước cốt tẩm gạc đắp.

Thấp khớp mãn tính: cây móng tay (khô) 15g, cành dâu 40g, mộc qua 15g. Nấu sắc uống.

Trị viêm hạch bạch huyết trong bệnh giun chỉ: khi mắc bệnh giun chỉ, uống cấp tính tử để tránh bị viêm hạch bạch huyết. Lưu ý là uống cấp tính tử không cải thiện được chứng chân voi, có nghĩa là khi viêm lâu ngày rồi, chân đã to rồi thì cấp tính tử không có tác dụng làm chân nhỏ lại. Dùng đơn thuốc *Long cấp tán*: Xác rắn 4g, hạt móng tay (cấp tính tử) 2g, thương truật 4g. Liều uống 1 ngày dạng thuốc bột. Uống 15 ngày nghỉ 7 ngày.

## Hình ảnh

Tập tin:Balsam I IMG 9566.jpg
Tập tin:Balsam I2 IMG 9565.jpg
Tập tin:Hoa móng tay.jpg


## Chú thích
Tōkai

**Tōkai** (東海 - Đông Hải) trong tiếng Nhật có thể là:

* Vùng Tōkai, tiểu vùng của Chūbu
* Tōkai, Ibaraki, làng thuộc tỉnh Ibaraki
* Tōkai, Aichi, Thành phố tỉnh Aichi
* Đại học Tōkai
* Tōkai (train), a train service
* Kyūshū Q1W *Tōkai*, máy bay ném bom chống tàu ngầm thuộc hải quân Đế quốc Nhật Bản
* Tōkai Gakki or Tokai Guitars, a Japanese guitar company
* "Đông Hải", được đề cập đến trận động đất Ansei-Tōkai 1854.

**Tokai** có thể là:

* Tokai, Cape Town, vùng ngoại ô của Cape Town, Cộng hòa Nam Phi
* Tokai (cartoon character), của Bangladesh, a creation of Rafiqun Nabi
* Tokai lighter, a German disposable butane lighter.

## Xem thêm
* Tōkaidō (disambiguation)
* Tokaj (disambiguation)
* Tokay (disambiguation)
Santa Cruz de la Palma

**Santa Cruz de la Palma** là một đô thị trong tỉnh Santa Cruz de Tenerife, cộng đồng tự trị quần đảo Canaria Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 43,38 kilômét vuông, dân số năm 2009 là 13.000 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Santa Cruz de Tenerife.

## Lịch sử
Thành phố được thành lập bởi Alonso Fernández de Lugo vào ngày 03 Tháng Năm, 1493. Thành phố tọa lạc giữa một dòng sông mà nằm bên một hang động tên là Tedote (nay Cueva de Carias, nằm ở phía bắc của thành phố). Thành phố này, ban đầu được gọi là Villa del Apurón, phục vụ như là một cảng kết nối với các tuyến đường đến châu Mỹ, xuất khẩu hàng hóa từ đảo như mía. Thành phố này đã bị chiếm bởi cướp biển và sau đó đã được xây lại và gia cố để chống lại các cuộc tấn công cướp biển trong tương lai. Công sự nổi tiếng bao gồm các Castillo de Santa Catalina và Castillo de la Virgen. Cuộc khủng hoảng kinh tế ảnh hưởng đến ngành nông nghiệp mang lại sự giảm sút lớn nhất của dân số trong lịch sử của thành phố, trong đó hạn chế sự mở rộng của nó và khiến ra dân số ổn định và giảm xuống còn 11.000. Dân số không tiếp cận con số ban đầu 18.000 lần nữa cho hàng trăm năm tiếp theo của nó.

## Tham khảo
Trời sắp mưa

**Trời sắp mưa** (tiếng Nga: *Скоро будет дождь*, tiếng Anh: *Soon There Will Be Rain*) là một bộ phim hoạt hình do Soyuzmultfilm phối hợp sản xuất cùng nhóm họa sĩ của Xưởng phim hoạt họa và búp bê Việt Nam, khởi chiếu năm 1959.

Vào năm 1959 – năm ra đời của nền Điện ảnh Cách mạng Việt Nam – dưới sự hỗ trợ đắc lực về phương tiện kỹ thuật và văn bản pháp lý cấp Nhà nước của hai Chính phủ Liên Xô và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, xưởng phim hoạt hình trực thuộc Hãng Soyuzmultfilm đã đề xuất việc dựng câu chuyện dân gian Việt Nam "Cóc kiện trời" thành phiên bản điện ảnh, với sự tham gia của các họa sĩ của Xưởng phim Hoạt hình Việt Nam bấy giờ còn rất non trẻ. Trong mười phim hoạt hình được yêu thích nhất ở Nga có "*Trời sắp mưa*".

## Nội dung
Mượn câu chuyện dân gian "Cóc kiện trời", bộ phim được các nhà điện ảnh Xô Viết và Việt Nam xây dựng vào năm 1959 thể hiện sự kết tinh trí thông minh cùng lòng can đảm.

Những đoạn Voi thương khóc bạn, chỉ nước mắt của nó cũng đủ cứu sống hai mẹ con cá Bống trong đầm khô cạn, Rắn thần dựng đuôi đỡ Gấu Mẹ vụng về khỏi ngã từ trên trời xuống, các loài vật đoàn kết, đùm bọc nhau trong hoạn nạn, dũng cảm đấu tranh với hung thần, Cóc gan dạ phải bật khóc khi kể về nỗi cực khổ điêu linh của muôn loài khi thiếu nước... đã đi vào tâm tưởng nhiều thế hệ Soviet như một biểu hiện của giá trị nhân văn.

Nhờ những tác phẩm như phim "*Trời sắp mưa*", các làn điệu dân ca Yêu nhau cởi áo cho nhau, Se chỉ luồn kim, Trống cơm... dường như vẫn quấn quýt, ngân nga trong không gian hậu Xô Viết .Khán giả cũng đắm chìm trong vẻ đẹp của những họa tiết từ tranh Việt cổ được thể hiện thật tinh tế trong phim.

## Nhân sự
* Thiết kế sản xuất: Aleksandr Trusov
* Họa sĩ chính: Fyodor Khitruk, Roman Davydov
* Họa sĩ: O.Gemmerling, Irina Svetlitsa, V.Valerianova
* Họa sĩ thiết kế: Iosif Kuroyan, Valentin Kushner, I.Berezin, V.Kharitonov, Vladimir Zarubin, O.Stolbova, Roman Davydov, Galina Zolotovskaya, Fyodor Khitruk, Galina Karavayeva, Marina Voskanyants, A.Grunina, Ye.Vershinin, Viktor Shevko, Errast Treskin, Aleksandr Davydov, Galina Barinov, Vladimir Karpov, Valentin Karavayev, Anatoly Petrov, Bachmann Aliyev
* Điều hành: Mikhail Druyan
* Âm nhạc: Karen Khachaturian
* Âm thanh: Nikolai Prilutsky
* Biên tập: Arkady Snesarev
* Lồng tiếng: Galina Novozhilova, Yelena Ponsova, Mikhail Pogorzhelsky, Anatoly Kubatsky

## Xem thêm
* Đáng đời thằng cáo
* Cóc kiện trời

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin trên website Animator.RU
San Cristóbal de La Laguna

**San Cristóbal de La Laguna** là một đô thị trong tỉnh Santa Cruz de Tenerife, cộng đồng tự trị quần đảo Canary Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 102,06 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 150.661 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Santa Cruz de Tenerife. Trung tâm lịch sử của San Cristóbal de La Laguna được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới năm 1999.

Thành phố có trường đại học La Laguna với 30,000 sinh viên. La Laguna cũng được xem là thủ phủ văn hóa của quần đảo Canary.

Năm 2010 theo một cuộc khảo sát, La Laguna được liệt kê là thành phố danh tiếng nhất ở quần đảo Canary Islands và thứ 3 trong các thủ phủ của Tây Ban Nha với danh tiếng tốt nhất, sau Gijon và Marbella.

## Huy hiệu
Huy hiệu của thành phố được cấp bởi nữ vương Juana I của Castilla vào ngày 23 tháng 3 năm 1510, như là huy hiệu của Tenerife.

## Phân chia hành chính
*La Verdellada
*Viña Nava
*El Coromoto
*San Benito
*El Bronco
*La Cuesta
*Taco
*Tejina
*Valleguerra
*Bajamar
*Punta del Hidalgo
*Geneto
*Los Baldios
*Guamasa
*El Ortigal
*Las Mercedes
*El Batan
*Las Carboneras
*San Diego
*Las Gavias

## Các biểu tượng chính
* Nhà thờ chính tòa La Laguna
* Iglesia de la Concepción (San Cristóbal de La Laguna)
* Thành phố cổ
* Real Santuario del Cristo de La Laguna
* Đại học La Laguna

## Thành phố chị em
* Cartagena de Indias, Colombia
* São Paulo, Brasil
* Telde, Tây Ban Nha

## Người nổi tiếng
* José de Anchieta (19 tháng 3, 1534–ngày 9 tháng 6 năm 1597), có vai trò quan trọng trong lịch sử thời kì đầu Brasil
* Amaro Rodríguez Felipe (1678-1747), cướp biển có tiếng.
* Juan Núñez de la Peña (1641–1721)
* Juan Domingo de Monteverde (1773–1832), sĩ quan quân đội
* Óscar Domínguez (9 tháng 1, 1906 - 31 tháng 12 năm 1957), nhà chủ nghĩa siêu thực và họa sĩ Tây Ban Nha
* Suso Santana, cầu thủ bóng đá

## Khí hậu
San Cristóbal de La Laguna có khí hậu Địa Trung Hải (phân loại khí hậu Köppen *Csb*) trái với khí hậu sa mạc của các thành phố khác ở quần đảo Canary. 

## Xem thêm

*Danh sách đô thị tại Santa Cruz de Tenerife

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*http://www.aytolalaguna.com
*Organismo Autónomo de Deportes de La Laguna , featuring informationa about activities, installations, news, etc. (in Spanish)
Tính ì tâm lý

**Tính ì tâm lý** hay *tâm lý quán tính* chỉ hoạt động tâm lý của con người, cố gắng giữ lại những hiện tượng tâm lý cụ thể đã, đang trải qua, chống lại việc chuyển sang các hiện tượng tâm lý mới. Tâm lý quán tính là hữu ích và cần thiết trong cuộc sống hằng ngày. Nó giúp người ta không phải suy nghĩ về những gì đã ra quyết định. Tuy nhiên, nó cũng là trở ngại và trì hoãn trong việc khám phá những điều mới.

## Ví dụ về tâm lý quán tính

* Chiếc xe hơi đầu tiên không hề khác gì với xe ngựa kéo trừ phần động cơ.
* Một số các trò chơi tập thể, như Làm theo quản trò
* Max Plank: "Một chân lý mới của khoa học thường thắng lợi không phải bằng cách những kẻ chống đối nó sẽ được thuyết phục và tuyên bố rằng mình đã sai, mà bằng cách những kẻ chống đối dần dần chết đi, và thế hệ mới lớn lên và chấp nhận nó ngay lập tức." 

## Tâm lý quán tính với tư duy sáng tạo

## Đọc thêm
* TRIZ
* Петров В. Основы теории решения изобретательских задач. Учебное пособие. Издание 2-е, исправленное и дополненное – Тель-Авив, 2000. http://www.natm.ru/triz/articles/petrov/7.0.0.htm#7.1.1 
* Петров В. Базовый курс по теории решения изобретательских задач. – Тель-Авив, 2002.   http://trizfido.narod.ru/00/petrov.htm
## Tham khảo

*PSYCHOLOGICAL INERTIA -  James Kowalick 
*Problem-Solving and Other Antidotes for Psychological Inertia by James Kowalick  
* Psychological Inertia – An Introduction by Chris Fillebrown
Tōgane, Chiba

là một thành phố thuộc tỉnh Chiba, Nhật Bản.
## Địa lý
Tōgane nằm ở trung tâm tỉnh Chiba giáp ranh với dãy đồi Bōsō. Thành phố này cách thủ phủ tỉnh Chiba khoảng 25&nbsp;km và cách trung tâm thành phố Tokyo 50 đến 60&nbsp;km. Thành phố có một số vùng đất rộng lớn được bao quanh bởi thành phố Sanmu, và Sanmu cũng có hai vùng đất nằm trong ranh giới của vùng đất Tōgane.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Futtsu, Chiba

**Futtsu** (tiếng Nhật: 富津市, là một thành phố thuộc tỉnh Chiba của Nhật Bản.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Gustavo Gorriti

**Gustavo Gorriti** (sinh năm 1948 tại Lima) là nhà báo người Peru. Ông đã viết nhiều về các vấn đề chính trị, văn hóa và xã hội của Trung Mỹ, Nam Mỹ và vùng vùng Caribe. Ông cũng  đã trải qua các cuộc hăm dọa giết chết của cả chính quyền lẫn băng đảng tội phạm.

## Sự nghiệp
Ban đầu Gorriti làm việc cho tạp chí tin tức *[[Caretas]]* ở Peru và trở nên nổi tiếng vì đưa tin đầy đủ về cuộc Xung đột nội bộ tại Peru do nhóm cộng sản gọi là Sendero Luminoso (*Con đường sáng*) điều khiển.  Sau đó ông viết thành sách về cuộc xung đột này dưới tên "The Shining Path: A History of the Millenarian War in Peru" (*Con đường sáng: Lịch sử cuộc chiến tranh nghìn năm ở Peru*), do nhà xuất bản Đại học Bắc Carolina phát hành.

Năm 1992, Gorriti bị nhóm binh sĩ Quân đội Peru bắt cóc. Năm 2009, trong vụ xét xử cựu tổng thống Alberto Fujimori, tòa án đã nhìn nhận ông này có tội chủ mưu trong vụ bắt cóc Gorriti nói trên.

Gorriti cũng đóng góp bài vở thường xuyên cho các báo xuất bản ở Hoa Kỳ và quốc tế, trong đó có các tờ *[[The New York Times]]* và *[[Los Angeles Times]]*. Ngoài ra ông cũng trả lời nhiều cuộc phỏng vấn trên các đài phát thanh truyền hình quốc tế từ giữa thập niên 1990.

## Giải thưởng
Ông đã được trao nhiều giải thưởng, trong đó có Giải Tự do Báo chí Quốc tế năm 1998 của Ủy ban bảo vệ các nhà báo. 
 
## Tác phẩm
**Sendero: Historia de la guerra milenaria en el Perú*. Lima: Apoyo, 1990, 
**Sendero: Historia de la guerra milenaria en el Perú*. Lima: Planeta, 2008, ISBN 9789972239465
**The Shining Path: A History of the Millenarian War in Peru*. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1999, ISBN 0807823732.
**La calavera en negro: el traficante que quiso gobernar un país*. Lima: Planeta, 2006, ISBN 9972239071
**Ideologia y destino*. Lima: Instituto de Defensa Legal, 2003, 
**La batalla*. Lima: Instituto de Defensa Legal, 2003, 
*"Latin America's internal wars". *Journal of democracy*. Invierno de 1991, 2 (1): 85-98. 
**Petroaudios*. Lima: Planeta, 2009

## Tham khảo
Obanazawa, Yamagata

là thành phố thuộc tỉnh Yamagata, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 14.971 người và mật độ dân số là 40 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 372,5&nbsp;km2.

## Địa lý
### Đô thị lân cận
*Yamagata
**Higashine
**Murayama
**Ōishida
**Mogami
**Funagata
*Miyagi
**Kami
**Sendai

### Khí hậu

## Tham khảo
Higashimatsushima, Miyagi

là thành phố thuộc tỉnh Miyagi, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 39.098 người và mật độ dân số là 380 người/km². Tổng diện tích thành phố là 101,86&nbsp;km².

## Lịch sử
### Động đất và sóng thần Tōhoku 2011

Trong trận Động đất và sóng thần Tōhoku 2011, thành phố Higashimatsushima đã bị sóng thần tàn phá kinh khủng làm 1.039 người thiệt mạng và hơn 11.000 công trình kiến trúc bị phá hủy, tương đương khoảng 2/3 số tòa nhà.

## Địa lý
Higashimatsushima nằm ở phía đông của tỉnh Miyagi, thuộc vùng Tōhoku. Thành phố giáp vịnh Matsushima ở phía Tây, giáp Thái Bình Dương (vịnh Ishinomaki) ở phía Nam.

### Thành phố lân cận
* Ishinomaki
* Misato
* Matsushima

### Khí hậu

## Nhân khẩu
### Dân số

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Quả bóng vàng FIFA 2010

**Quả bóng vàng FIFA 2010** (FIFA Ballon d'Or 2010) là giải thưởng hợp nhất đầu tiên giữa Quả bóng vàng châu Âu và Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA, được trao trong đêm Gala diễn ra vào ngày 10 tháng 1 năm 2011 tại Zurich, Thụy Sĩ

Giải năm 2010 ngoài hai giải thưởng chính cho nam và nữ cầu thủ hay nhất còn có 6 giải khác: đội hình 11 cầu thủ tiêu biểu FIFA/FIFPro World XI, giải chơi đẹp Fair Play, huấn luyện viên bóng đá nam và nữ hay nhất, giải của chủ tịch FIFA và giải FIFA Puskas dành cho bàn thắng đẹp nhất.

Người chiến thắng trong lần đầu tiên giải thưởng được trao là Lionel Messi, người cũng đã đoạt Quả bóng vàng châu Âu 2009 và danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất năm 2009 của FIFA. 

## Kết quả bầu chọn
### Cầu thủ nam
Có 23 nam cầu thủ được xét duyệt làm ứng cử viên chính thức cho giải 2010, trong đó Barcelona áp đảo với 6 cầu thủ và đội tuyển Tây Ban Nha với 7 cầu thủ. Messi là cầu thủ duy nhất của Argentina có mặt và đã giành giải cao nhất.

### Cầu thủ nữ

### Huấn luyện viên

### Huấn luyện viên nữ

### Giải [[FIFA Puskás]]
Đây là giải thưởng dành cho tác giả của bàn thắng đẹp nhất trong năm.

### FIFA/[[Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Thế giới#World XI|FIFPro World XI]]
**Đội hình tiêu biểu của thế giới**






## Chú giải

## Liên kết ngoài
* Trang chủ thông tin giải thưởng Quả bóng vàng của ''France Football'' 
* Danh sách phiếu bầu chi tiết do FIFA công bố
Thập niên 1830

**Thập niên 1830** là thập niên diễn ra từ năm 1830 đến 1839.

## Chính trị và chiến tranh

### Chiến tranh

### Xung đột

### Thuộc địa hóa

### Các sự kiện chính trị nổi bật

## Thiên tai

## Hiệp hội

## Công nghệ

## Khoa học

## Kinh tế

## Văn hóa đại chúng

### Văn học và nghệ thuật

### Thể thao

### Âm nhạc

### Kiến trúc

### Thời trang

### Khác

### Tiểu thuyết và phim

## Nhân vật

### Lãnh tụ thế giới

## Tham khảo
Alfara de Carles

**Alfara de Carles** là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.
## Tham khảo
1038

Năm **1038** là một năm trong lịch Julius. 

## Sự kiện

## Sinh
* Sancho Garcés IV của Pamplona

## Mất

## Tham khảo
1042

Năm **1042** là một năm trong lịch Julius. 
 
## Sự kiện
* Nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư

## Sinh

## Mất

## Tham khảo
Cộng hưởng sắt từ

**Cộng hưởng sắt từ** (tiếng Anh: Ferromagnetic resonance, viết tắt: FMR), là một kỹ thuật quang phổ để thăm dò từ hóa của vật liệu sắt từ. Nó là một công cụ tiêu chuẩn để thăm dò sóng spin và spin động. FRM nói chung tương tự với cộng hưởng thuận từ electron (EPR), và hơi giống cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) chỉ khác là FMR thăm dò mẫu từ hóa từ mô men từ của cặp lưỡng cực ngoại trừ electron lẽ cặp, trái lại NMR lại đo mô men từ của hạt nhân nguyên tử che bởi nguyên tử hoặc quỹ đạo phân tử xung quanh như hạt nhân của spin nhân không-zero.

## Lịch sử
Cộng hưởng sắt từ được vô tình phát hiện bởi V. K. Arkad'yev khi ông quan sát sự hấp thụ bức xạ UHF bởi vật liệu sắt từ vào năm 1911. Giải thích định tính của FMR cùng với giải thích của các kết quả của Arkad'yev được trình bày bởi Ya. G. Dorfman vào năm 1923 khi ông đề xuất rằng quá trình dịch chuyển quang theo phép tách Zeeman có thể là cách thức để nghiên cứu cấu trúc của sắt từ.

## Mô tả
FMR xuất hiện từ chuyển động tuế sai Từ cảm \scriptstyle\vec{M} (thường khá lớn) của một vật liệu sắt từ trong từ trường ngoài \scriptstyle\vec{H}. Từ trường này gây ra một mô men xoắn lên vật mang từ tính sẽ gây ra mô men Từ trong vật này làm nó chuyển động tuế sai. Tần số tuế sai của từ hóa này phụ thuộc vào hướng đặt vật liệu, cường độ của trường từ, cũng như độ từ hóa vĩ mô của vật; tần số tuế sai hiệu dụng của sắt từ thấp hơn nhiều so với tần số tuế sai quan sát được đối với electron tự do trong EPR. Hơn nữa, chiều dài của đỉnh hấp thụ  có thể tác động lớn đến cả hiệu ứng lưỡng cực-hẹp và trao đổi mở rộng (lượng tử). Ngoài ra, không phải tất cả đỉnh hấp thụ quan sát trong FMR đều được gây ra bởi chuyển động tuế sai của mô men Từ của electron trong sắt từ. Do đó, phân tích lý thuyết của phổ FMR sẽ phức tạp hơn nhiều so với phổ EPR hoặc phổ NMR.

Thiết lập cơ bản cho một thí nghiệm FMR là một hốc cộng hưởng với một nam châm điện. Hốc cộng hưởng được cố định tại một dãi vi ba siêu cao tần. Một cảm biến được đặt tại phía cuối hốc này để phát hiện các vi ba. Mẫu sắt từ được đặt giữa hai cực của nam châm điện và trường từ sẽ quét qua trong khi cường độ hấp thụ cộng hưởng của vi ba được phát hiện. Khi tần số tuế sai từ hóa và tần số hốc cộng hưởng bằng nhau, việc hấp thụ sẽ tăng rõ ràng và được chỉ thị bởi sự giảm cường độ chuyển động tuế sai trong bộ cảm biến.

## Tham khảo
*
*

## Xem thêm
* Electron paramagnetic resonance
* Nuclear magnetic resonance

## Liên kết ngoài
* Calculation of some important resonance fields
Arahal

**Arahal** là một đô thị tại tỉnh Sevilla ở phía tây của cộng đồng tự trị Andalusia, phía nam Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 201,09 kilômét vuông, dân số năm 2018 là 19.565 người với mật độ 97 người/km².

## Tham khảo
Phòng Xuyên

**Phòng Xuyên** (Tiếng Hoa: 防川), hay **Khu thắng cảnh du lịch Phòng Xuyên** nằm ở vùng tiếp giáp giữa 3 nước Trung Quốc - Nga và Triều Tiên. Đây là vùng "*Tam Giác vàng*" của khu vực Đông Bắc Á nổi tiếng thế giới, cách Hồn Xuân 70&nbsp;km, cao 3m, so với mặt nước biển. Đây là điểm thấp nhất của tỉnh Cát Lâm. Phong cảnh của khu du lịch này rất đẹp và có một bầu không khí trong lành là điểm thu hút khách du lịch khi du khách đến với thành phố Cát Lâm.

## Tham khảo
Rượu Hồng Đào

**Rượu Hồng Đào** là một "đặc sản" của Quảng Nam gắn liền với 2 câu ca dao nổi tiếng:
:*Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm*
:*Rượu Hồng Đào chưa nhắm đã say*

## Rượu Hồng Đào có thật hay không?
Nhiều người cho rằng rượu Hồng Đào chỉ là sản phẩm "vật chất hóa một đặc sản tinh thần". Nhà thơ Lê Minh Quốc cũng cho rằng rượu Hồng Đào không có thật. "Hồng Đào" chỉ là một cách nói văn vẻ, văn hoa - vốn là một cách nói hiếm khi thấy người Quảng sử dụng trong giao tế.. Và cho rằng: "*Với người Quảng Nam, rượu nào cũng có thể biến thành rượu Hồng Đào, miễn là nó được gói trong tờ giấy kiếng màu hồng, được thắt nơ hồng và được đưa vào mâm lễ ở các đám hỏi, đám cưới...*".

Tuy nhiên theo nhà báo Nguyễn Trung Dân thì: "*rượu Hồng Đào khắp cả Quảng Nam nơi nào cũng có và thường chỉ làm ra dùng vào việc lễ, dịp cưới hỏi nghinh hôn, lấy làm rượu hợp cẩn giao bôi. Cách chế tác như sau: lấy rượu đế (trắng) thường nấu bằng gạo sau khi lên men, dùng cây tăm hương (chân hương đã đốt còn trong bát nhang) hay lấy cái vỏ bao hương nhúng vào rượu trắng, nhuộm màu hồng của chân hương hay vỏ bao hương cho rượu, nên rượu Hồng Đào*" để khác với rượu thường ngày thường.

## Gốc tích rượu Hồng Đào
Theo tác giả Phó Đức Vượng trong bài Rượu Hồng Đào có "gốc tích" từ làng Bảo An thì: rượu Hồng Đào có xuất phát từ Gò Nổi, làng Bảo An, xã Điện Quang, huyện Điện Bàn.

Tuy nhiên theo hai tác giả Vĩnh Hảo-Thạch Trung trong bài viết Tìm "quê" cho rượu Hồng Đào  thì: Rượu Hồng Đào được ngâm từ rượu Bàu Đá, ủ với trái đào tiên, có màu hồng tươi rất đẹp. Trái đào tiên có nhiều ở vùng núi phía Tây tỉnh Bình Định, rất tốt cho sức khỏe, bổ âm, xương cốt, trường thọ. Còn tại sao gốc tích rượu Hồng Đào ở Bình Định mà lại gắn liền với câu ca dao "*Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm*" thì tác giả cho rằng:" Đất Quảng hồi đó  bao gồm các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên "

## Chú thích và tham khảo
Đinh dây

**Đinh dây** hay còn gọi là đinh cuộn (tiếng Anh: gọi là wire coil nails, coil pallet nails, coil framing nails, coil siding nails hay coil roofing nails) là loại đinh dùng trong công nghiệp đóng tàu, nhà, ba lết... Loại đinh này được thiết kế có độ nghiêng 15 độ và được kết dính thành cuộn bằng 02 sợi dây thép mạ đồng.

Qui cách thông thường như sau:
* Số lượng đinh trên mỗi cuộn: từ 200 đến 400 cây đinh/cuộn
* Đường kính thân đinh: từ 2.1mm đến 4.1mm
* Chiều dài đinh: từ 32mm đến 89mm
* Loại thân đinh: trơn (smooth), răng trờn (ring) và răng xoắn (screw)
* Lớp phủ bảo vệ: vecni, mạ kẽm điện hoặc mạ kẽm nóng.

## Tham khảo
Nguyệt thực tháng 12, 2010

**Sự kiện nguyệt thực toàn phần** diễn ra vào hồi 5h27 đến 11h06 UTC, ngày 21 tháng 12 năm 2010, là nguyệt thực toàn phần diễn ra lần đầu tiên trong ngày đông chí kể từ năm 1638. Tại Nam Mỹ và Bắc Mỹ có thể nhìn thấy hoàn toàn hiện tượng này.

## Xuất hiện
Sự kiện nguyệt thực tháng 12 năm 2010 là hiện tượng nguyệt thực toàn phần đầu tiên trong gần 3 năm, kể từ nguyệt thực tháng 2 năm 2008.

Đâu là lần nguyệt thực thứ hai trong năm 2010. Lần thứ nhất xảy ra vào nguyệt thực một phần vào ngày 26 tháng 6 năm 2010.
## Tham khảo
Banyeres del Penedès

**Banyeres del Penedès** là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 12,21 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2945 người với mật độ 241,2 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.
## Tham khảo
Gaetano Scirea

**Gaetano Scirea** (sinh ngày 25 tháng 5 năm 1953 - mất ngày 3 tháng 9 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá Ý. Ông được xem là một trong những hậu vệ vĩ đại nhất mọi thời đại. Ông là một trong những nhà vô địch World Cup 1982.

Gaetano Scirea sinh ngày 25 tháng 5 năm 1953 tại Cernusco sul Naviglio, một đô thị nhỏ gần thành phố Milan. Tuy nhiên, ông lại bắt đầu sự nghiệp tại Atalanta. Ông đã ra sân lần đầu tiên trong trận gặp Cagliari vào ngày 24 tháng 9 năm 1972. Ông đã chuyển tới Juventus F.C. vào mùa giải 1974 - 1975 và đeo áo số 6, nơi ông đã có 552 lần xuất trận (lần đầu năm 1975 và lần cuối cùng vào năm 1986), hai cúp Coppa Italia (1979 và 1983), một cúp C1 (1985) và một cúp cúp bóng đá liên lục địa (1985).

Gaetano Scirea qua đời ở tuổi 36 trong một tai nạn bất đắc kỳ tử không lâu sau khi giải nghệ.

## Tham khảo
Alessandro Costacurta

**Alessandro Costacurta** (sinh ngày 24 tháng 4 năm 1966) là một hậu vệ bóng đá người Ý sau này chuyển qua làm huấn luyện viên.

Costacurta đã trải qua khoảng 20 năm tại Milan, với một giai đoạn ngắn ở AC Monza dưới hợp đồng mượn. Anh nổi tiếng với vai trò của mình cùng với Franco Baresi, Paolo Maldini và Mauro Tassotti, tạo nên bộ tứ hậu vệ huyền thoại của lịch sử Serie A và bóng đá châu Âu thập niên 1980-1990. Anh chủ yếu chơi vị trí trung vệ nhưng có thể chơi ở vị trí sườn phải nếu cần.

Ngày 24/8/1986, lần đầu tiên Costacurta xuất hiện trong đội hình 1 của Milan trong cuộc đối đầu với Sambenedettese ở Cúp Italia. Khi đó Nils Liedholm là HLV, còn Franco Baresi là đội trưởng của Rossoneri. Trận đấu đầu tiên của ngôi sao này đã không thành công như mong muốn và chỉ một tháng sau, Billy (biệt danh của Costacurta) bị đẩy sang Monza (Serie C1). Chỉ một năm sau, Costacurta trở lại Milan với mục tiêu chinh phục châu Âu, và ngay lập tức anh được HLV tin dùng. Trận đầu tiên của anh ở Serie A là trận thắng Verona 1-0 năm 1987, dù chỉ được vào sân từ băng ghế dự bị (thay Donadoni). đó cũng là trận derby đầu tiên trong sự nghiệp của "thượng nghị sĩ", khi ấy anh mới 21 tuổi.

Sau bước ngoặt quan trọng đó, Baresi và Costacurta trở thành bộ đôi trung vệ xuất sắc nhất trong lịch sử Serie A suốt 10 năm liên tiếp. Ở Italia, hiếm có cầu thủ nào trung thành với một CLB như Costacurta. 20 năm ở Milan và 23 danh hiệu, anh cùng với Maldini là cầu thủ có nhiều danh hiệu nhất vào thời điểm hiện tại. Trong mắt những đồng nghiệp trẻ, cựu danh thủ Milan là một thủ lĩnh trong phòng thay đồ, luôn bảo vệ đồng đội trong mọi tình huống.

Sự nghiệp của Costacurta cũng trải qua biết bao thăng trầm, sóng gió và nuối tiếc. Chỉ trong tháng 5-7/1994, Billy vắng mặt trong 2 trận chung kết liên tiếp lớn nhất trong sự nghiệp là Champions League và World Cup 1994 đều vì thẻ phạt. Chín năm sau, "thượng nghị sĩ" lại sút hỏng một quả penalty trong trận tranh Cúp Liên lục địa với Boca Juniors.

Cựu trung vệ của Milan đã có 20 năm phục vụ đội bóng áo sọc Đỏ-Đen (1987-2007), với 3 bàn thắng sau 458 trận tại Serie A. Trong màu áo ĐT Italia, Costacurta đã ghi được 2 bàn/59 lần khoác áo Thiên thanh.

Cũng như bao cầu thủ khác sau khi chia tay sân cỏ, Costacurta theo nghiệp HLV. Sau hơn 1 năm làm trợ lý cho HLV Ancelotti, Billy quyết định rời Milan để dẫn dắt Mantova đang thi đấu tại Serie B từ năm 2008.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Thông tin tại ACMilan.com
* European Champions Cup/UEFA Champions League Winning Squads
* View from America – BBC Sport, 8/3/04
* 
* Costacurta signs off at San Siro – UEFA.com, 5/20/07
* 
* 
* Thông tin tại FIGC
Iqbal Athas

**Iqbal Athas** (1944/45 – 13 tháng 1 năm 2026) là nhà báo người Sri Lanka, thỉnh thoảng cũng đóng góp cho đài truyền hình CNN. Athas là người viết mục quốc phòng cho tờ *[[The Sunday Times (Sri Lanka)|Sunday Times]]* và tờ *[[Jane's Defence Weekly]]*. Ông đã bị đe dọa tính mạng vì viết bài điều tra phát hiện các vụ bê bối tham nhũng của bộ máy quốc phòng Sri Lanka trong việc mua vũ khí, đặc biệt là Không lực Sri Lanka.

Ông qua đời ở tuổi 81 vào ngày 13 tháng 1 năm 2026.
 
## Sự nghiệp nhà báo
Iqbal Athas là phóng viên điều tra về các vấn đề quốc phòng và vì vậy đã đối mặt với nhiều cuộc đe dọa đến tính mạng. Tháng 2 năm 1998 các người vũ trang đã đột nhập vào nhà và đe dọa ông cùng gia đình, vì ông viết về vụ tham nhũng trong quân đội. Năm 2002 trong thời gian ngừng bắn 2 viên sĩ quan của Không lực Sri Lanka đã bị kết án về hành động đe dọa nói trên.

## Bài báo về thỏa thuận mua bán ở Bộ quốc phòng
Iqbal Athas đã vạch trần sự tham nhũng trong việc mua lại các máy bay MiG-27 cũ của Ukraina. Sri Lanka đã ra lệnh mở cuộc điều tra vụ mua bán này. Việc bảo vệ an ninh cho Iqbal Athas đã bị rút lại sau khi bài báo nói trên được xuất bản.

Đảng Tự do Sri Lanka đang cầm quyền đã tổ chức một cuộc biểu tình phản đối ở gần nhà ông đòi ông không được tiết lộ những thông tin nhạy cảm. Các phương tiện truyền thông đại chúng quốc tế đã kêu gọi chính quyền tái lập việc bảo vệ an ninh cho ông.

Nhà báo W. G. Gunaratne, người dịch các bài viết của Iqbal Athas sang tiếng Sinhala cho báo *Lankadeepa*, cũng đã bị hăm dọa.

Gần đây có các lời cáo giác là Athas làm gián điệp cho chính quyền Sri Lanka và chuyển các thông tin về cộng đồng ngoại giao ở Colombo, các nhà báo khác và tiết lộ bí mật của các tổ chức phi chính phủ.

## Trốn khỏi Sri Lanka
Tháng Giêng năm 2009, có tin cho biết là Athas đã rời Sri Lanka, vì sợ nguy hiểm tới tính mạng. Tuy nhiên, năm 2010 ông đã trở lại Sri Lanka và viết cho đài truyền hình CNN.

## Giải thưởng
* Năm 1994 Athas đã được trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế của Ủy ban bảo vệ các nhà báo.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Sri Lanka mission report 
* Nine recommendations for improving media freedom in Sri Lanka – RSF
*Media in Sri Lanka 
*Free Speech in Sri Lanka
Sa nhân hồi

**Sa nhân hồi** còn gọi là **sa nhân hai hoa**, **riềng hai hoa** (danh pháp hai phần: ***Wurfbainia schmidtii***) là một loài thực vật thuộc họ Gừng (Zingiberaceae). Nó được Karl Moritz Schumann mô tả khoa học lần đầu tiên năm 1902 dưới danh pháp *Elettariopsis schmidtii*, với mẫu vật thu trong rừng nhiệt đới gần Klong Sarlakpet, Ko Chang, Thái Lan. Năm 1904, François Gagnepain chuyển nó sang chi *[[Amomum]]*. Năm 2018, Jana Leong-Škorničková & Axel Dalberg Poulsen phục hồi chi *[[Wurfbainia]]* và xếp nó trong chi này.

Các tài liệu thực vật học Việt Nam như Phạm Hoàng Hộ (1999) cho rằng tại Việt Nam có loài *Amomum biflorum* (nay là *[[Wurfbainia biflora]]*), với ghi chép thêm là nó cũng là *A. schmidtii* Gagn. Tuy nhiên, hiện tại người ta coi *[[Wurfbainia biflora]]* và *W. schmidtii* là hai loài tách biệt, với *W. biflora* chỉ có ở bán đảo Mã Lai và Sumatra. Tên gọi khoa học của *W. biflora* nghĩa là hai hoa, vì thế nếu chúng là các loài khác nhau thì tên gọi sa nhân hai hoa hay riềng hai hoa không nên áp dụng cho *W. schmidtii*.

## Phân bố
Plants of the World Online cho rằng nó có ở Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam.

## Đặc điểm
Sa nhân hồi là loài thân thảo, cao khoảng 1m, mọc lan thành đám rộng nhờ thân rễ mảnh nằm ngang dưới mặt đất. Trên là một thân khí sinh có 15 – 17 lá xếp so le. Phiến lá mỏng, hình thoi, dài 30 – 35&nbsp;cm, rộng 7 – 10&nbsp;cm, đầu lá có mũi nhọn dài 2 – 3&nbsp;cm, mặt dưới rải rác có lông mềm, mép lá có lông mi. Cuống lá dài khoảng 1&nbsp;cm. Lưỡi lá nhỏ dài 4 – 5&nbsp;mm, mép có lông mi dài. Cụm hoa là một bông ngắn, dài 4 – 5&nbsp;cm, mọc từ thân rễ xa gốc thân khí sinh. Mỗi cụm hoa thường có 2 (đôi khi 3) hoa màu trắng, tràng hình ống dài khoảng 4&nbsp;cm, trên chia 3 thùy; cánh môi hình trứng ngược, có 2 vạch màu đỏ, sau chuyển sang màu vàng chạy từ gốc lên giữa cánh môi. Cụm quả thường chỉ có 1 quả hình cầu, đường kính 1,52&nbsp;cm, có 3 ô, cuống quả rất ngắn, vỏ quả khi chín màu đỏ nâu, phủ nhiều gai mềm, dài khoảng 1&nbsp;mm, thưa. Hạt nhiều cạnh, có áo hạt, đường kính khoảng 3&nbsp;mm. Khi vò lá có mùi thơm.

## Xem thêm
* Trần Công Khánh, *Sa nhân hồi*, tạp chí Thuốc & Sức khỏe, số 338, trang 20.

## Tham khảo
* 
*
Matsumoto Jun

(còn được gọi là ) (13 tháng 7 năm 1832 – 12 tháng 3 năm 1907) hiệu là **Lan Trù**, **Lạc Si**, bề tôi của Mạc Phủ cuối thời Edo, quan chức thời Minh Trị, Nam tước, và là một bác sĩ người Nhật Bản, từng đảm nhiệm vai trò là nghị sĩ sắc tuyển của viện Quý tộc và Thanh tra Quân y Lục quân, phục vụ trong vai trò là bác sĩ riêng cho Tướng quân Mạc Phủ cuối cùng, Tokugawa Yoshinobu, ngoài ra ông còn học nhiếp ảnh với J. L. C. Pompe van Meerdervoort (1829–1908), Bộ trưởng Ngoại giao Hayashi Tadasu là anh trai của ông.

## Tiểu sử
Ông sinh vào ngày 13 tháng 7 năm 1832 tại Asanuno, Edo (nay thuộc khu vực cảng Tokyo) là con trai của phiên y phiên Sakura, trong thời gian gia tộc Azabu lưu trú tại Edo. Ông được gửi đến Nagasaki vào năm 1857 để nghiên cứu Lan học, trong thời gian này ông học cả y học và nhiếp ảnh phương Tây. Khi nhiếp ảnh gia Thụy Sĩ Pierre Rossier đến Nhật Bản vào năm 1859, Matsumoto đã ra lệnh Maeda Genzo đến làm trợ lý cho Rossier. Maeda sau đó trở thành một nhiếp ảnh gia tiên phong của Nhật Bản. Mối liên kết giữa Matsumoto và ngày nhiếp ảnh từ một số điểm giữa năm 1857 và 1859 khi ông nhận làm con nuôi nhiếp ảnh gia Kuichi Uchida 13 tuổi này trong tương lai.
 
Matsumoto đã giúp cho phiên Aizu hiện đại hoá y tế, và năm 1868 chuyển đến Kyoto để hỗ trợ daimyo phiên Aizu Matsudaira Katamori trong thời gian nhiệm kỳ cuối cùng như Kyoto Shugoshoku. Trong thời gian này, tình hình ở Kyoto rất bất ổn, và Matsumoto kết bạn với lãnh đạo tổ chức Shinsengumi Kondo Isami và đề xuất trợ giúp y tế cho họ. Trong cuộc chinh phạt Chōshū lần thứ hai năm 1866, ông làm bác sĩ riêng cho Tướng quân thứ 14, Tokugawa Ienari.

Trong cuộc chiến tranh Mậu Thìn thời Minh Trị Duy Tân, ông tình nguyện phục vụ và chỉ huy một đội quân cứu thương hộ tống bộ binh nhằm hỗ trợ cho Mạc phủ. Sau trận Aizu vào năm 1868, ông tìm đường đến Sendai, và gia nhập vào nhóm Ōuetsu Reppan Dōmei. Sau chiến tranh ông bị chính phủ Minh Trị mới bắt bỏ tù một thời gian ngắn, sau đó được thả ra thông qua những nỗ lực của Yamagata Aritomo, người đã yêu cầu ông giúp đỡ trong việc phát triển các đội y tế của quân đội Đế quốc Nhật Bản non trẻ.

Trong thời kỳ Minh Trị, ông tiếp tục duy trì mối quan hệ với các cựu thuộc hạ của Tướng quân. Ông cũng có công trong việc giúp đỡ Nagakura Shinpachi và Saitō Hajime xây dựng đài kỷ niệm Shinsengumi tại Itabashi ở Tokyo. Sau đó ông phục vụ trong viện Quý tộc và nhận danh hiệu Nam tước (danshaku) theo hệ thống quý tộc Kazoku. Matsumoto mất vào ngày 12 tháng 3 năm 1907, thọ 75 tuổi, mộ của ông được an táng tại ngôi đền Myodai-ji ở Oiso, Kanagawa.

## Tham khảo
* Bennett, Terry. *Early Japanese Images* (Rutland, Vermont: Charles E. Tuttle Company, 1996), 54-56.
* Himeno, Junichi. "Encounters With Foreign Photographers: The Introduction and Spread of Photography in Kyushu". In *Reflecting Truth: Japanese Photography in the Nineteenth Century*, ed. Nicole Coolidge Rousmaniere, Mikiko Hirayama. (Amsterdam: Hotei Publishing, 2004), pp.&nbsp;21–22.

## Tham khảo
Santa Elena, Jaén

**Santa Elena** là một đô thị tại tỉnh Jaén ở phía tây của cộng đồng tự trị Andalusia, phía nam Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Jaén.
## Tham khảo
Feliz Navidad (bài hát)

"**Feliz Navidad**" là một bài hát dịp lễ Giáng sinh do nhạc sĩ kiêm ca sĩ người Puerto Rico José Feliciano sáng tác năm 1970. Bằng những đoạn tiếng Tây Ban Nha đơn giản (lời chúc mừng Giáng sinh/Năm mới truyền thống, "Feliz Navidad, próspero año y felicidad" hay "Merry Christmas, and a happy New Year" và một điệp khúc bằng tiếng Anh "I wanna wish you a Merry Christmas from the bottom of my heart", bài hát đã trở thành một bản nhạc pop phổ biến ở Mỹ, Canada và trên toàn các nước nói tiếng Tây Ban Nha.

Bài "Feliz Navidad" mà Feliciano trình bày (trong đó ông chơi bằng guitar và cuatro của người Puerto Rico) thuộc top những bài hát được download nhiều nhất trong dịp lễ Giáng sinh ở Mỹ và Canada. ASCAP xếp nó vào top 25 bài hát Giáng sinh được biểu diễn và nghe trên toàn thế giới.

"Feliz Navidad" cũng đã được nhiều ca sĩ biểu diễn như Celine Dion, David Hasselhoff, Moby, El Vez, Jon Secada, Fenix TX, Home Grown, và ban nhạc ska-punk Voodoo Glow Skulls, The Wiggles và Julianne Hough với phiên bản nổi tiếng ở Anh và châu Âu được in ở bìa *album Christmas* của nhóm nhạc Boney M. phát hành năm 1981.

**Lời bài hát:**

:*Feliz Navidad*
:*Feliz Navidad*
:*Feliz Navidad*
:*Prospero Año y Felicidad.*

:*Feliz Navidad*
:*Feliz Navidad*
:*Feliz Navidad*
:*Prospero Año y Felicidad.*

:(chorus)
:*I wanna wish you a Merry Christmas*
:*I wanna wish you a Merry Christmas*
:*I wanna wish you a Merry Christmas*
:*From the bottom of my heart.*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Jose Feliciano - Feliz Navidad trên Youtube
Hachimantai, Iwate

là thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 24.023 người và mật độ dân số là 28 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 862,30&nbsp;km2.

## Địa lý
Hachimantai nằm ở dãy núi Ōu, giáp với tỉnh Aomori ở phía bắc và tỉnh Akita ở phía tây. Một phần của Núi Hachimantai và Núi Iwate nằm trong ranh giới của nó. Các bộ phận của thành phố nằm trong ranh giới của Vườn quốc gia Towada-Hachimantai. Núi Iwate, ngọn núi cao nhất ở Tỉnh Iwate, nằm trên ranh giới của Hachimantai với Shizukuishi và Takizawa.

### Khí hậu
Thành phố Hachimantai có khí hậu lục địa ẩm ướt đặc trưng, mùa hè ấm áp đến nóng bức và mùa đông lạnh giá với tuyết rơi dày. Nhiệt độ trung bình hàng năm ở Hachimantai là 9,3&nbsp;°C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1.387&nbsp;mm. Nhiệt độ trung bình cao nhất vào tháng 8 khoảng 22,9&nbsp;°C và thấp nhất vào tháng 1 khoảng -3,4&nbsp;°C.

;Notes: 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
El Montmell

**El Montmell** là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 72,76 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1431 người với mật độ 19,67 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.
## Tham khảo
Ichinoseki, Iwate

là thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10, dân số ước tính thành phố là 111.932 người và mật độ dân số là 89 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 1.256&nbsp;km2.

## Địa lý
### Đô thị lân cận
*Tỉnh Iwate
**Ōshū
**Rikuzentakata
**Sumita
**Hiraizumi
*Tỉnh Miyagi
**Kesennuma
**Kurihara
**Tome
*Tỉnh Akita
**Higashinaruse

### Khí hậu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
Waga, Iwate

là huyện thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính của huyện là 5.134 người và mật độ dân số là 8,7 người/km2. Tổng diện tích của huyện là 590,7&nbsp;km2.

## Tham khảo
Sự tương đương khối lượng–năng lượng

Trong vật lý học, **sự tương đương khối lượng–năng lượng** là mối quan hệ giữa khối lượng và năng lượng trong hệ quy chiếu nghỉ của một hệ, trong đó, hai đại lượng chỉ khác nhau bởi một hằng số nhân và đơn vị đo lường. Nguyên lý này được mô tả bởi công thức của nhà vật lý Albert Einstein E = mc^2, trong đó *E* là năng lượng, *m* là khối lượng, và *c* là tốc độ ánh sáng trong chân không. Trong một hệ quy chiếu mà hệ đang chuyển động, năng lượng tương đối tính và khối lượng tương đối tính của nó (thay vì khối lượng nghỉ) tuân theo cùng một công thức.

Công thức xác định năng lượng  của một hạt trong hệ quy chiếu nghỉ của nó là tích của khối lượng () với bình phương tốc độ ánh sáng (). Vì tốc độ ánh sáng là một con số lớn (xấp xỉ 300.000&nbsp;km/s hay 186.000 dặm/s) nên công thức ngụ ý rằng một lượng nhỏ "khối lượng nghỉ", được đo khi hệ đứng yên, tương ứng với một lượng năng lượng khổng lồ, không phụ thuộc vào thành phần của vật chất.

Einstein là người đầu tiên đề xuất sự tương đương khối lượng–năng lượng vào năm 1905. Nguyên lý này xuất hiện lần đầu trong *Quán tính của một vật có phụ thuộc vào năng lượng trong nó?* (*Does the inertia of a body depend upon its energy-content?*), một trong những ''annus mirabilis'' paper của ông.

## Ứng dụng

### Ứng dụng vào vật lý hạt nhân
Năng lượng liên kết hạt nhân là năng lượng tối thiểu cần thiết để phân tách hạt nhân nguyên tử thành các phần cấu tạo nên chúng. Khối lượng của một nguyên tử lớn hơn tổng khối lượng của các phần cấu tạo nên chúng do lực hút của lực hạt nhân mạnh. Sự khác biệt giữa hai khối lượng được gọi là *độ hụt khối lượng* và có liên quan đến năng lượng liên kết thông qua công thức của Einstein.

Một phân tử nước nặng hơn một chút so với hai nguyên tử hydro tự do và một nguyên tử oxy. Sự chênh lệch khối lượng cực nhỏ là năng lượng cần thiết để tách phân tử thành ba nguyên tử riêng lẻ (chia cho ), được tỏa ra dưới dạng nhiệt khi phân tử hình thành (nhiệt này có khối lượng). Tương tự như vậy, về lý thuyết, một thanh thuốc nổ nặng hơn một chút so với các mảnh vỡ sau vụ nổ; trong trường hợp này, chênh lệch khối lượng là năng lượng và nhiệt lượng tỏa ra khi thuốc nổ phát nổ. Sự thay đổi khối lượng như vậy chỉ có thể xảy ra trong môi trường mở, năng lượng và khối lượng được phép thoát ra ngoài. Do đó, nếu một thanh thuốc nổ được cho nổ trong một buồng kín, khối lượng của buồng và các mảnh vỡ, nhiệt, âm thanh và ánh sáng vẫn sẽ bằng khối lượng ban đầu của buồng và thuốc nổ. Về lý thuyết, điều này cũng sẽ xảy ra ngay cả với một quả bom hạt nhân, nếu nó có thể được giữ trong một chiếc hộp lý tưởng có sức mạnh vô hạn, không bị vỡ hoặc bị truyền bức xạ ra ngoài.

## Ghi chú


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The Equivalence of Mass and Energy – Entry in the Stanford Encyclopedia of Philosophy
* Living Reviews in Relativity  – An open access, peer-referred, solely online physics journal publishing invited reviews covering all areas of relativity research.
*A shortcut to ''E''=''mc''<sup>2</sup> – An easy to understand, high-school level derivation of the *E*=*mc*2 formula.
* Einstein on the Inertia of Energy – MathPages
Kamaishi, Iwate

là một thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2020, thành phố có dân số ước tính là 32.609 người, mật độ dân số là 74 người/km² trong tổng số 16.230 hộ gia đình.  Tổng diện tích của thành phố là 441,43&nbsp;km².

## Lịch sử

## Địa lý
Kamaishi gần dãy núi Kitakami ở phía nam trung tâm tỉnh Iwate, giáp với Thái Bình Dương ở phía đông. Bờ biển Kamaishi hoàn toàn nằm trong Vườn quốc gia Sanriku Fukkō. Kamaíhi có bốn vịnh lớn: Ōtsuchi, Ryōishi, Kamaishi và Tōni. Mỗi nơi được ngăn cách bởi những bán đảo lớn nhô ra bờ biển Thái Bình Dương. Các vách đá phát triển thành những ngọn đồi cao tới 400 hoặc 500 m dọc theo bờ biển và 1.200 hoặc 1.300 m xa hơn trong đất liền.

Điểm cao nhất ở Kamaishi là Núi Goyōzan ở phía tây nam với độ cao 1.341,3 m. Hầu hết đất đai chủ yếu là đồi núi. Các con sông chính là sông Kasshigawa đổ vào vịnh Kamaishi, sông Unosumai đổ vào vịnh Ōtsuchi. Cả hai đều có vùng đồng bằng ô trũng, ở đó có thể phát triển và nông nghiệp.

### Khí hậu
Kamaishi có khí hậu cận nhiệt đới ẩm đặc trưng, mùa hè ôn hòa và mùa đông lạnh giá. Nhiệt độ trung bình hàng năm ở Kamaishi là 10,1&nbsp;°C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1.453&nbsp;mm. Nhiệt độ trung bình cao nhất vào tháng 8 khoảng 27.5&nbsp;°C và thấp nhất vào tháng 1 khoảng -2.4&nbsp;°C.

## Dân số
Theo dữ liệu điều tra dân số Nhật Bản, dân số thành phố Kamaishi đạt đỉnh vào khoảng năm 1960. Nhưng sau đó đã giảm dần trong 60 năm qua.

## Kinh tế

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*