Công Đảng (Na Uy)

**Công đảng** (; , **A** or **Ap**; ), nguyên là **Công đảng Na Uy** (, **DNA**), là một chính đảng dân chủ xã hội với khuynh hướng trung tả tại Na Uy. Lãnh đạo đảng hiện tại là Jonas Gahr Støre, thủ tướng Na Uy đương nhiệm.

Hệ tư tưởng chính thức của Công đảng là dân chủ xã hội. Công đảng chủ trương một nhà nước phúc lợi dựa trên thuế. Trước bối cảnh làn sóng tự do hóa kinh tế vào thập niên 1980, Công đảng bổ sung các nguyên tắc kinh tế thị trường xã hội vào cương lĩnh đảng, cho phép tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước và giảm thuế thu nhập lũy tiến. Chính phủ Stoltenberg lần 1 của Công đảng thực hiện làn sóng tư nhân hóa lớn nhất trong lịch sử Na Uy cho đến thời điểm đó, lấy cảm hứng từ triết lý Công đảng mới của Thủ tướng Anh Tony Blair. Các nhà khoa học chính trị và đối thủ trong cánh tả đánh giá rằng Công đảng có xu hướng tân tự do từ thập niên 1980. Công đảng tự xác định là một chính đảng tiến bộ, ủng hộ hợp tác trong nước và trên trường quốc tế.

Kể từ khi thành lập vào cuối thế kỷ 19, đảng liên tục tăng hỗ trợ cho đến khi nó trở thành đảng lớn nhất ở Na Uy vào năm 1927 -một vị trí đã này đã được từ đó. Năm đó cũng chứng kiến sự củng cố các cuộc xung đột xung quanh đảng trong thập niên 1920 sau khi đảng trở thành thành viên của Quốc tế cộng sản 1919-1923. Từ năm 1945 đến 1961, đảng đã chiếm một đa số tuyệt đối trong Quốc hội Na Uy, một khoảng thời gian có biệt danh là "nhà nước một đảng". Từ năm 1935, đã có mười sáu năm trong đó đảng đã không nẵm giữ chức Thủ tướng Chính phủ. Sự thống trị của Công Đảng, trong những năm 1960 và đầu những năm 1970, ban đầu bị phá vỡ bởi sự cạnh tranh từ phe cánh tả, chủ yếu là đảng Nhân dân xã hội. Từ cuối những năm 1970, tuy nhiên, đảng bắt đầu để mất cử tri về cánh hữu, dẫn đến một chuyển sang cánh hữu trong Gro Harlem Brundtland trong những năm 1980. Năm 2001, đảng này đã đạt kết quả bầu cử tồi tệ nhất của năm 1924, buộc phải cam kết một thỏa thuận hợp tác với các đảng khác để thành lập một chính phủ đa số.

## Lịch sử

### Thành lập
Công đảng được thành lập vào năm 1887 tại Arendal và tham gia bầu cử Quốc hội lần đầu tiên vào năm 1894. Công đảng trúng cử vào Quốc hội vào năm 1903 và tăng đều đặn số ghế cho đến năm 1927, khi đảng trở thành chính đảng lớn nhất tại Na Uy. Công đảng là một thành viên Đệ Tam Quốc tế từ năm 1918 đến năm 1923.

### Thế kỷ 21

## Hệ tư tưởng

## Tổ chức

## Kết quả bầu cử

### Quốc hội Na Uy

#### Tổng quan tỷ lệ phiếu bầu

ImageSize = width:1000 height:200
PlotArea = width:900 height:160 left:30 bottom:30
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:50
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:0
Colors =
  id:SB value:rgb(0.8431,0.0352,0.1490)
PlotData =
  bar:% color:SB width:22 mark:(line,white) align:center fontsize:S
  bar:1894 from:start till:0.3 text:0.3
  bar:1897 from:start till:0.6 text:0.6
  bar:1900 from:start till:3.0 text:3.0
  bar:1903 from:start till:9.7 text:9.7
  bar:1906 from:start till:15.9 text:15.9
  bar:1909 from:start till:21.5 text:21.5
  bar:1912 from:start till:26.2 text:26.2
  bar:1915 from:start till:32.0 text:32.0
  bar:1918 from:start till:31.6 text:31.6
  bar:1921 from:start till:21.3 text:21.3
  bar:1924 from:start till:18.4 text:18.4
  bar:1927 from:start till:36.8 text:36.8
  bar:1930 from:start till:31.4 text:31.4
  bar:1933 from:start till:40.1 text:40.1
  bar:1936 from:start till:42.5 text:42.5
  bar:1945 from:start till:41.0 text:41.0
  bar:1949 from:start till:45.7 text:45.7
  bar:1953 from:start till:46.7 text:46.7
  bar:1957 from:start till:48.3 text:48.3
  bar:1961 from:start till:46.8 text:46.8
  bar:1965 from:start till:43.1 text:43.1
  bar:1969 from:start till:46.5 text:46.5
  bar:1973 from:start till:35.3 text:35.3
  bar:1977 from:start till:42.3 text:42.3
  bar:1981 from:start till:37.1 text:37.1
  bar:1985 from:start till:40.8 text:40.8
  bar:1989 from:start till:34.3 text:34.3
  bar:1993 from:start till:36.9 text:36.9
  bar:1997 from:start till:35.0 text:35.0
  bar:2001 from:start till:24.3 text:24.3
  bar:2005 from:start till:32.7 text:32.7
  bar:2009 from:start till:35.4 text:35.4
  bar:2013 from:start till:30.8 text:30.8
  bar:2017 from:start till:27.4 text:27.4
  bar:2021 from:start till:26.3 text:26.3
  bar:2025 from:start till:28.2 text:28.2


## Tham khảo