open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đạo sư

**Đạo sư** (zh. 導師, sa. *guru*, bo. *bla ma*), cũng có khi được dịch theo âm Hán Việt là **Cổ-Lỗ** (zh. 古魯), nghĩa là Sư phụ, vị thầy dạy đạo. Theo một ý nghĩa riêng biệt – như trong trường hợp của các vị Đại thành tựu – thì người ta nên dịch chữ "guru" là Chân sư (zh. 真師), nếu hiểu chữ "Chân sư" ở đây đồng nghĩa với một vị thầy có đầy đủ những khả năng, thích hợp cho những môn đệ khác nhau, có thể nói là *tuỳ cơ ứng biến, tuỳ chứng phát được*.

Cần phân biệt rõ giữa Đạo sư và Chân sư. Đạo sư là người dạy đạo, truyền đạo. Chân sư là bậc đạo sư chân chánh, dạy đạo và đời, truyền đạo với những phát kiến mới có lợi ích cho cuộc sống nhân sinh.

## Các truyền thống về đạo sư
"Theo truyền thống của Ấn Độ giáo phân biệt ba vị Đạo sư: 
#Cha mẹ, là người sinh thành thân thể, hiến tặng đời sống và giúp làm quen với các vấn đề trong cuộc đời; thầy giáo dạy các môn học của thế gian, hướng dẫn nghề nghiệp;
#Đạo sư giúp tìm ra con đường đạo, tiến đến giải thoát;
#"Đạo sư vũ trụ" (sa. *avatāra*, dịch sát nghĩa là "Đấng Giáng thế") là bậc giác ngộ, là hiện thân của sự Giác ngộ, của Chân như.
Về Đạo sư người ta thường đặt hai câu hỏi là: 
#Trên con đường tu học giác ngộ, liệu có thật cần một Đạo sư hay không; 
#Đối với một Đạo sư, hành giả phải tuân lời đến mức nào. 
Về câu hỏi thứ nhất, các Đạo sư Ấn Độ giáo hay dùng một thí dụ giản đơn: một người khách lạ tìm đường trong một thành phố. Người đó có hai cách, một là cứ lần lượt xem từng con đường, thế nào rồi cũng tìm ra, nhưng mất thời gian và nếu không may, có thể con đường cuối cùng mới đúng là con đường mình kiếm. Cách thứ hai là hỏi một người sống trong thành phố đó, người đó sẽ chỉ cách đi ngắn nhất đến đó. Đạo sư được xem là người sống tại "địa phương" của các phương pháp tu học. Mặt khác, trong kinh sách thường nói, một khi hành giả tiến tới một mức nhất định thì nội tâm sẽ biến thành Đạo sư, dẫn đường cho mình. Vì vậy trong kinh có dùng chữ Phạn *antaryāmin*, nghĩa là "người hướng đạo nội tại."

Nói về sự nghe lời Đạo sư thì quan niệm chung cho thấy rằng không bao giờ một Đạo sư chân thật lại ức chế học trò. Ngược lại học trò phải có một mối liên hệ thân thiết và tin tưởng nơi Đạo sư thì các vị đó mới có thể giúp đỡ được. Vị Đạo sư được xem là vĩ đại chính là Đức Phật Thích-ca thì lại khuyên mọi đệ tử nên nghe rồi tự mình trắc nghiệm các chân lý, không nên nhắm mắt tin vào ai, kể cả vào lời nói của một vị Phật (xem thêm A-xà-lê).

## Tham khảo

**Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
**Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
## Xem thêm
*A-xà-lê
*Lạt-ma
*Hoà thượng
Chân ngôn tông

**Chân ngôn tông** (kanji: 真言宗, rōmaji: *shingon-shū*), là dạng Mật tông tại Nhật Bản, do Đại sư Không Hải (ja. *kūkai*, 774-835) sáng lập. Sư tu học Mật tông tại Trung Quốc và chuyên học về Chân ngôn (chân ngôn, chân âm, thần chú). Đặc biệt tông này rất quan tâm đến "ba bí mật" (Thân, khẩu, ý), đó là ba phương tiện để mỗi người đạt được Phật quả.                       

* Bí mật của Thân được bày tỏ qua các thủ ấn (xem ấn), trong các tư thế thiền định và trong cách sử dụng các pháp khí như Kim cương chử hay hoa sen. Các điều đó được xem có liên hệ cụ thể với một vị Phật hay Bồ Tát.
* Bí mật của Khẩu được diễn tả trong Chân ngôn và Đà-la-ni. 
* Bí mật của ý dựa trên "năm trí" và thông qua năm trí đó hành giả tiếp cận với Chân như.                                                                                
Qua các phép hành lễ với Thân, khẩu, ý, hành giả sẽ đạt mối liên hệ với vị Phật, đạt tri kiến "Phật ở trong ta, ta trong Phật", đạt Phật quả ngay trong đời này.

Ba bí mật nói trên được khẩu truyền giữa thầy với trò trong các buổi hành lễ, điều này khác hẳn với các tông phái thuộc hiển giáo. Chân ngôn tông tôn xưng Phật Đại Nhật (sa. *vairocana*), chính là Pháp thân vô tận, là vị Phật nguyên thủy tuyệt đối, và chỉ kẻ được quán đỉnh mới được tu tập theo tông này. Phái này chủ trương không thể diễn tả giáo pháp bằng văn tự mà chỉ bằng hình ảnh nghệ thuật và vì vậy các mạn-đồ-la đóng một vai trò quan trọng trong tông này.

Hai Mạn-đồ-la quan trọng nhất của Chân ngôn tông là Thai tạng giới mạn-đồ-la (sa. *garbhadhātu-maṇḍala*) và Kim cương giới mạn-đồ-la (sa. *vajradhātu-maṇḍala*), trình bày Phật Đại Nhật và các vị Phật khác. Trong một buổi lễ quan trọng của tông này, đệ tử Chân ngôn tông cầm hoa ném vào Mạn-đồ-la, hoa rơi đúng vị Phật nào thì đó là vị Đạo sư của người đó.

Chân ngôn tông không phủ nhận tính có thật của thế giới hiện tượng này cũng như hạnh phúc của con người trong thế giới đó. Tông này cho phép tăng sĩ hành lễ và được thu tiền. Qua thời gian, trong tông này nảy sinh tệ mê tín dị đoan và vì vậy cũng có nhiều bộ phái nhỏ xuất hiện. Ngày nay, tông này vẫn là một tông phái mạnh tại Nhật.

## Tham khảo

* *Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
* *Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
Chân như

**Chân Như** (zh. 真如, sa., pi. *tathatā*, *bhūtatathatā*) là một khái niệm quan trọng của Đại thừa Phật giáo, chỉ thể tính tuyệt đối cuối cùng của vạn sự. Chân như chỉ thể tính ổn định, thường hằng, nằm ngoài mọi lý luận nhận thức. Chân như nhằm chỉ cái ngược lại của thế giới hiện tượng thuộc thân thuộc tâm. Tri kiến được Chân như tức là Giác ngộ, vượt khỏi thế giới nhị nguyên, chứng được cái nhất thể của khách thể và chủ thể. Chân như đồng nghĩa với Như Lai tạng, Phật tính, Pháp thân.

## Các thuật ngữ
Sau đây là một số thuật ngữ bao gồm từ Chân như thường gặp:
* Chân như pháp giới (zh. *zhēnrú făjiè* 眞如法界, ja. *shinnyo hōkai*) là Pháp giới của chân như. Vì Pháp giới và Chân như cơ bản hàm ý như nhau nên đây chỉ là một cách gọi thể tính chân như mà chư Phật cảm nhận được. 
* Chân như tính khởi (zh. *zhēnrú xìngqĭ* 眞如性起, ja. *shinnyo shōki*) chỉ sự sinh khởi của mọi hiện tượng tùy thuộc hoặc nương vào Chân như.
* Chân như tướng (zh. *zhēnrú xiāng* 眞如相, ja. *shinnyosō*) chỉ tướng thứ 8 trong "Thập hồi hướng" theo pháp tu của hàng Bồ Tát. Giai vị mà hàng Bồ Tát dùng trí huệ trung đạo để làm sáng tỏ tính chất hữu vô của các pháp, và thấy các pháp đều là chân như pháp giới. 
* Chân như vô vi (zh. *zhēnrú wúwéi* 眞如無爲, ja. *shinnyomui*) là một trong 6 pháp vô vi trong giáo lý Duy 
thức. Chân như là thể tính chân thực của mọi hiện tượng. Chân như được gọi là vô vi vì ý niệm rằng ngay cả trí huệ giác ngộ của chư Phật tự nó vốn chẳng thực là chân như, bởi vì trí huệ giác ngộ được xếp vào những pháp hữu vi.

## Xem thêm
* Vô vi (Phật giáo)
* Ngộ
* Vô ngã
* Vô minh
* Không tính
* Luân hồi

## Tham khảo

* *Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
* *Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
Đại tín căn

**Đại tín căn** (zh. 大信根, ja. *dai-shinkon*) là một niềm tin căn bản lớn, một trong ba điều kiện cần thiết để giác ngộ theo Thiền tông Nhật Bản. Hai điều kiện khác là Đại phấn chí (ja. *dai-funshi*) và Đại nghi đoàn (ja. *dai-gidan*).

Trong tác phẩm *[[Nhập thiền môn tu tập]]*, Thiền sư Bạch Vân An Cốc (ja. *hakuun yasutani*) viết như sau về Đại tín căn: 
:"Đại tín căn có nghĩa là niềm tin sâu thẳm, vững chắc như một khối đá, như một cổ thụ vĩ đại. Đó là một niềm tin không vướng mắc vào mê tín dị đoan, những hiện tượng siêu nhiên vượt khỏi tầm tay của con người.
:Nhiều người cho rằng đạo Phật là một tôn giáo duy lý hoặc tôn giáo chỉ thuần tuý đặt nền tảng trên lý trí của con người. Tuy nhiên, đạo Phật là một tôn giáo (en. *religion*) – chính bởi vì yếu tố niềm tin nằm ở trong đó, và nếu không có niềm tin này thì đạo Phật chỉ còn là một hệ thống triết lý thuần đơn như những hệ thống triết lý khác. Với sự Giác ngộ của Phật-đà – đạt được với sự cố gắng tột cùng –, đạo Phật đã hoàn tất bước đầu. Đại tín căn của chúng ta chính là niềm tin nơi Phật quả, kinh ngiệm giác ngộ mà Phật đã trình bày trong kinh sách. Các bài thuyết pháp của Phật không vượt ngoài những nội dung chính, đó là nhân tâm cũng như tất cả các pháp hiện hữu đều thanh tịnh từ ban đầu; rõ ràng hơn: hoàn hảo. Không có một niềm tin vững chắc nơi Phật pháp thì không ai có thể tiến xa trên đường tu học."
## Tham khảo

**Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
**Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
*Dumoulin, Heinrich:
:*Geschichte des Zen-Buddhismus* I. Indien und China, Bern & München 1985.
:*Geschichte des Zen-Buddhismus* II. Japan, Bern & München 1986.
Đại nghi đoàn

**Đại nghi đoàn** (zh. 大疑團, ja. *dai-gidan*) nghĩa là "Một khối nghi lớn", là một trong ba điều kiện cần thiết để Giác ngộ theo Thiền tông. Hai điều kiện khác là Đại phấn chí (ja. *dai-funshi*) và Đại tín căn (ja. *dai-shinkon*).

Đại nghi đoàn ở đây không phải là cái nghi ngờ dao động, hồ nghi, nghi ngờ nơi Phật pháp mà là một trạng thái nghi rất mạnh. xuất phát từ sự kinh ngạc, tự phân tích, tự hỏi tâm trạng của chính mình. Thiền sư hiện đại người Nhật là Bạch Vân An Cốc (ja. *hakuun yasutani*) viết như sau về Đại nghi đoàn:
:"Cái quan trọng ở đây không phải là một cái nghi ngờ bình thường, quý vị nên lưu ý! Cái nghi ở đây là cả một khối nghi lớn, một khối nghi xuất phát từ Đại tín căn. Khối nghi này bắt buộc chúng ta tự hỏi ở chính mình rằng, tại sao thế giới hiện hữu dường như quá không hoàn hảo, đầy ưu sầu khổ não trong khi lòng tin thâm sâu của chúng ta lại bảo rằng, sự thật thì không phải như vậy. Đó chính là một khối nghi lớn không để chúng ta yên tâm – tương tự như trường hợp chúng ta tự biết mình đều là những triệu phú, nhưng không biết vì lý do gì mà cứ sống trong cảnh cơ hàn, không một xu nào trong túi. Trong trường hợp này thì cường độ của Đại nghi đoàn tương ưng với Đại tín căn."
## Tham khảo

**Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
**Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
*Dumoulin, Heinrich:
:*Geschichte des Zen-Buddhismus* I. Indien und China, Bern & München 1985.
:*Geschichte des Zen-Buddhismus* II. Japan, Bern & München 1986.
Đại phấn chí

**Đại phấn chí** (zh. 大憤志, ja. *dai-funshi*, chữ 憤 đọc âm "phấn", không đọc "phẫn"), là sự bực tức lớn, lòng muốn hiểu mà chưa hiểu được. Đại phấn chí là một trong ba điều kiện cần thiết để Giác ngộ theo Thiền tông Nhật Bản. Hai diều kiện khác là Đại nghi đoàn (ja. *dai-gidan*) và Đại tín căn (ja. *dai-shinkon*).

Đại phấn chí là ý chí dũng cảm bất khuất, đầy năng lực để tìm được câu giải đáp cho Đại nghi đoàn. Bạch Vân An Cốc (ja. *hakuun yasutani*) – một Thiền sư hiện đại người Nhật – viết như sau về Đại phấn chí:

:"Tất cả chúng ta đều có niềm tin lớn nơi Phật pháp rằng, tất cả mọi chúng sinh đều có Phật tính. Vì thế mà chúng ta quyết định tìm được chân lý này để trực nhận được nó."
## Tham khảo

**Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
**Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
*Dumoulin, Heinrich:
:*Geschichte des Zen-Buddhismus* I. Indien und China, Bern & München 1985.
:*Geschichte des Zen-Buddhismus* II. Japan, Bern & München 1986.
Quần đảo Canaria

**Quần đảo Canaria** ( , ), cũng được gọi là **Canarias**, là một quần đảo và cộng đồng tự trị của Tây Ban Nha nằm trong Đại Tây Dương, cách Maroc  về phía tây. Quần đảo Canarias là một lãnh thổ thuộc nhóm ngoại vùng (OMR) của Liên minh châu Âu. Đây cũng là một "quốc gia lịch sử" được công nhận bởi chính phủ Tây Ban Nha.

Các đảo chính là (từ lớn tới nhỏ nhất) Tenerife, Fuerteventura, Gran Canaria, Lanzarote, La Palma, La Gomera và El Hierro. Ngoài ra, quần đảo Canaria còn một số đảo/đảo nhỏ khác: La Graciosa, Alegranza, Isla de Lobos, Montaña Clara, Roque del Oeste và Roque del Este. Quần đảo Canaria là lãnh thổ xa nhất về phía nam của Tây Ban Nha và là nhóm đảo lớn nhất và đông dân nhất Macaronesia.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Tenerife (Information site about the largest island in the Canaries)
* Lanzarote (the portal of Lanzarote Island, in Spanish/English/French/German) 
* Lanzarote  (Travel Information about Lanzarote, in Spanish/English/French/German) 
* Info, maps and forum about Gran Canaria
* Old photos Canary Islands and the Canary Islanders 
* Pictures from the Canary Islands
* Canary Islands pose little risk of mega-tsunami
* Scientist warns of Atlantic tidal wave
* Canary Island Settlers of Louisiana
Hàm tán xạ Henyey-Greenstein

Trong tán xạ, **hàm tán xạ Henyey-Greenstein**, được Henyey và Greenstein giới thiệu lần đầu vào năm 1941, cho phép mô phỏng một cách gần đúng và đơn giản hàm tán xạ ánh sáng bởi các hạt nhỏ bé như các hạt bụi trong không gian vũ trụ, các hạt mưa trong đám mây, hay sự tán xạ bởi môi trường không đồng nhất trong các mô sinh học.

Hàm Henyey-Greenstein sử dụng một tham số duy nhất, hệ số bất đối xứng *g*, thỏa mãn điều kiện giá trị trung bình của cos góc tán xạ, khi góc tán xạ phân bố theo hàm Henyey-Greenstein, chính bằng *g*. Hàm tán xạ Henyey-Greenstein có công thức:
:P(\theta)=\frac{1}{4\pi} \frac{1-g^2}{(1+g^2-2 g cos(\theta))^{3/2}}
Với \theta là góc tán xạ, *g* là hệ số bất đối xứng. Hàm thỏa mãn:
:\int_{0}^{\pi} P(\theta)2\pi sin(\theta)\, d\theta = 1
Và:
:\int_{0}^{\pi} cos(\theta)P(\theta)2\pi sin(\theta)\, d\theta = g

Hàm Henyey-Greenstein cũng thường được biểu diễn theo cos của góc tán xạ:
:P(\mu)=\frac{1}{2} \frac{1-g^2}{(1+g^2-2 g \mu)^{3/2}}

Với \mu = cos(\theta). Hàm này thỏa mãn:
:\int_{-1}^{1} P(\mu)\, d\mu = 1
Và:
:\int_{-1}^{1} \mu P(\mu)\, d\mu = g

## Hàm phân bố tích lũy
Hàm phân bố tích lũy của hàm mật độ xác suất Henyey-Greenstein là:
:F(\mu)=\int_{-1}^{\mu} \,P(t)\, dt = \frac{1-g}{2g}(\frac{1+g}{\sqrt{g^2+1-2g\mu}}-1)

## Góc tán xạ
Cos của góc tán xạ tuân thủ hàm mật độ xác suất Henyey-Greenstein là một biến ngẫu nhiên có thể tính theo:
:\mu = \frac{1}{2g}(1+g^2-(\frac{1-g^2}{1-g+2gy})^2)
với *y* là một biến ngẫu nhiên đều.

## Xem thêm
*Tán xạ Rayleigh

## Tham khảo
*L.G. Henyey, J.L. Greenstein, *Diffuse radiation in the galaxy*, Astrophysical Journal 93, 70-83, 1941.

## Liên kết ngoài
*Hàm tán xạ Henyey-Greenstein
Đạo Sinh

**Đạo Sinh** (zh. *dàoshēng* 道生), 355-434, là một Cao tăng và là người thành lập Niết-bàn tông của Phật giáo Trung Quốc. Sư là người cùng *[[Cưu-ma-la-thập]]* dịch kinh *[[Diệu pháp liên hoa]]* (sa. *saddharmapuṇḍarīka-sūtra*) và *[[Duy-ma-cật sở thuyết]]* (sa. *vimalakīrtinirdeśa-sūtra*).

Đạo Sinh có nhiều quan điểm cách mạng so với thời bấy giờ, góp công rất lớn thúc đẩy sự phát triển của nền Phật giáo Trung Quốc. Sư quan niệm rằng, bất cứ ai cũng có Phật tính, bất cứ ai cũng có thể thành Phật tức khắc. Sư có công tổng hợp hai bộ kinh *[[Đại bát-niết-bàn kinh|Đại bát-niết-bàn]]* và *[[Bát-nhã-ba-la-mật-đa kinh|Bát-nhã ba-la-mật-đa]]*. Ngày nay các tác phẩm của Sư đã thất lạc, người ta chỉ tìm thấy quan điểm của Sư rải rác trong các bộ luận.

Đạo Sinh là người có biệt tài, lúc gia nhập Tăng-già Sư đã là một người tinh thông đạo pháp. Từ năm 397 đến 401 Sư tu học tại Lư Sơn, một trung tâm Phật giáo quan trọng thời đó. Năm 405 Sư về Trường An, cùng với Cưu-ma-la-thập soạn kinh sách. Vì những quan điểm mới, Sư bị loại ra khỏi Tăng-già. Đó là những quan điểm phù hợp với *[[Đại bát-niết-bàn kinh]]* (sa. *mahāparinirvāṇa-sūtra*) – nhưng kinh này lúc đó chưa được dịch ra Hán văn. Sau khi kinh này dịch xong, thuyết của Sư được phục hồi.

Sư cho rằng, ngay cả Nhất-xiển-đề cũng có Phật tính và có thể đạt Phật quả, đó là quan điểm Đại thừa, tất cả mọi chúng sinh, không chừa ai, đều có Phật tính, chỉ vì bị vô minh che phủ. Đạt giác ngộ chính là trực nhận được Phật tính đó và tất nhiên – hành giả phải qua nhiều bước đường chuẩn bị. Sư quan niệm rằng giác ngộ là giác ngộ tức khắc (đốn ngộ), là tình trạng hợp nhất với Chân như. Vì vậy giác ngộ không thể là một quá trình từ từ. Khi giác ngộ thì Luân hồi hay Niết-bàn không khác và Chân như của chư Phật không khác với thế giới hiện hữu. Đối với Đạo Sinh thì Phật tính trong *[[Đại bát-niết-bàn kinh]]* và tính Không trong kinh *[[Bát-nhã-ba-la-mật-đa kinh|Bát-nhã-ba-la-mật-đa]]* chỉ là một: cả hai đều vô tướng, vô tính. Phật tính và tính Không chính là Niết-bàn, là trạng thái không còn phân biệt giữa chủ thể và khách thể. Đối với Sư, không có một Tịnh độ ngoài thế giới này vì chư Phật không hề rời chúng ta, luôn luôn ở trong ta.

Cuối đời, Sư lại sống trên núi Lư Sơn. Một ngày trong năm 434 Sư giảng pháp. Khi sắp rời toà giảng, Sư giơ gậy trúc lên cao, ngồi mà nhập Niết-bàn.

## Tham khảo

**Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
**Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
Tào Sơn Bản Tịch

**Tào Sơn Bản Tịch** (zh. *cáoshān běnjì* 曹山本寂, ja. *sōzan honjaku*), 840-901, là một Thiền sư Trung Quốc, môn đệ đắc pháp của Động Sơn Lương Giới và cùng với thầy, sư thành lập tông Tào Động. Tông Tào Động là một trong hai tông phái Thiền mà ngày nay còn đầy sức sống tại Nhật Bản. Tắc thứ 10 của *[[Vô môn quan]]* có nhắc đến Sư. Ngoài ra sử sách còn lưu truyền các giai thoại của sư trong *[[Phủ Châu Tào Sơn Bản Tịch Thiền sư ngữ lục]]*.

## Cơ duyên ngộ đạo

Sư họ Hoàng, ban đầu chuyên học Nho giáo. Năm 19 tuổi, sư lên núi Linh Thạch xuất gia và thụ giới cụ túc. Sư thường đến Động Sơn nghe Thiền sư Lương Giới giảng pháp. Một ngày kia, trong một cuộc Vấn đáp, Động Sơn nhận ra căn cơ của sư và nhận làm đệ tử. Sư tham thiền với Động Sơn và ngộ yếu chỉ nơi đây.

Sau đó, sư từ biệt Động Sơn ra đi. *[[Cảnh Đức Truyền đăng lục|Cảnh Đức truyền đăng lục]]* thuật lại câu chuyện sau: 
:Động Sơn hỏi: 'Ngươi đi đến chỗ nào?' 
:Sư đáp: 'Đi đến chỗ không biến dị.' 
:Động sơn lại hỏi: 'Chỗ không biến dị lại có đến sao?' 
:Sư đáp: 'Cái đến cũng chẳng biến dị.'"

## Hoằng pháp
Sau khi rời Động Sơn, sư vân du hoằng hoá. Cuối cùng sư được mời về Cát Thủy và vì ngưỡng mộ Lục Tổ tại Tào Khê, sư đổi tên núi là Tào Sơn. Về sau sư cũng trụ trì tại núi Hà Ngọc, học trò cả hai chỗ rất đông. Tắc thứ 10 trong Vô môn quan nhắc lại pháp thoại của sư với đệ tử là Thanh Thoát: 
:Tăng thưa: 'Thanh Thoát nghèo nàn đơn chiếc, xin sư phụ cứu giúp.' 
:Sư gọi: 'Thầy Thoát!' 
:Tăng ứng đáp: 'Dạ.' 
:Sư đáp: 'Đã uống ba chén rượu Thanh Nguyên và dám nói môi không hề ướt!'
Sư là người được Thiền sư Lương Giới truyền dạy Động Sơn ngũ vị và cũng là người khai thác và phát triển công thức này triệt để. Mặc dù môn đệ dưới trướng rất đông và tông phong Động Sơn rất thịnh hành – sư được xem là Nhị tổ – dòng thiền của sư tàn lụi chỉ sau vài thế hệ. Tào Động chính mạch sau này được Thiền sư Vân Cư Đạo Ưng và môn đệ thủ trì.

Đời Đường niên hiệu Thiên Phục (901), một đêm mùa hạ, sư hỏi Tri sự: "Hôm nay là ngày tháng mấy?" Tri sự thưa: "Ngày rằm tháng sáu." sư bảo: "Tào Sơn bình sinh hành cước chỉ biết 90 ngày là một hạ, sáng mai giờ thìn ta hành cước." Hôm sau, đúng giờ thìn, sư thắp hương ngồi yên viên tịch, thọ 62 tuổi, 37 tuổi hạ. Vua sắc phong là Nguyên Chứng Thiền sư, tháp hiệu Phúc Viên.

## Tham khảo

**Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
**Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
*Thích Thanh Từ: *Thiền sư Trung Hoa* I-III. TP HCM 1990, 1995.
*Dumoulin, Heinrich:
:*Geschichte des Zen-Buddhismus* I. Indien und China, Bern & München 1985.
:*Geschichte des Zen-Buddhismus* II. Japan, Bern & München 1986.
Tết (định hướng)

**Tết** trong tiếng Việt có thể được dùng để chỉ nhiều lễ hội cổ truyền của Việt Nam:
*Tết Nguyên đán, hay thường gọi là *Tết Ta*, là lễ hội lớn nhất trong năm của người Việt, nhằm mùng 1 tháng 1 âm lịch
*Tết Dương lịch, hay Tết Tây, vào ngày 1 tháng 1 của Dương lịch
*Tết Nguyên tiêu hay Tết Thượng nguyên: rằm tháng riêng (15 tháng 1 âm lịch)
*Tết Thanh minh: tháng ba âm lịch
*Tết Hàn thực: mùng 3 tháng 3 âm lịch
*Tết Đoan ngọ: mùng 5 tháng 5 âm lịch
*Tết Thiếu nhi: 1 tháng 6 dương lịch
*Tết Trung nguyên: rằm tháng bảy (15 tháng 7 âm lịch)
*Tết Trung thu: rằm tháng tám (15 tháng 8 âm lịch)
*Tết Trùng cửu: mùng 9 tháng 9 âm lịch
*Tết Trùng thập: mùng 10 tháng 10 âm lịch
*Tết Cơm mới hay Tết Hạ nguyên: 10 tháng 10 âm lịch hoặc Rằm tháng mười (15 tháng 10 âm lịch)
*Tết Táo quân: 23 tháng chạp
*Tết độc lập
*Tết Song thập: 15 tháng 10 âm lịch

Ngoài ra, trong nhiều ngôn ngữ khác, nhất là trong tiếng Anh dùng tại Hoa Kỳ, chữ *Tết* (nhiều khi viết là *Tet*, đôi khi viết là *Têt*) được dùng để chỉ sự kiện Tết Mậu Thân xảy ra vào năm 1968.

## Xem thêm
*Tết Trung Hoa, hay còn gọi là *[[Xuân tiết]]*, *[[Tết Trung Quốc|Nông lịch tân niên]]* (1 tháng 1 âm lịch)
* Tsagaan Sar, Tết Mông Cổ (1 tháng 1 âm lịch)
*Tết Triều Tiên, hay còn gọi là *[[Cựu chính]]*, *Seollal* vào ngày thứ hai của trăng non sau đông chí, khoảng cuối tháng 1, đầu tháng 2 dương lịch
* Tết Tây Tạng, *Losar*, khoảng tháng Hai dương lịch
*Tết Nhật Bản, hay còn gọi là *[[Chính nguyệt]]* (1 tháng 1 dương lịch)
* Tết Ba Tư, hay còn gọi là *Nowrūz*, 19, 20, 21 hay 22 tháng 3
*Tết Lào, hay còn gọi là *Tết té nước*, *Bun Pi May*, 14 đến 16 tháng 4 dương lịch
*Tết Khơ-me, hay còn gọi là *Chol Ch'năm Th'mây*, 14 đến 17 tháng 4 dương lịch
* Tết Miến Điện, Thingyan, 14 đến 17 tháng 4 dương lịch
*Tết Thái, hay còn gọi là *Songkran*, 13 đến 15 tháng 4 theo dương lịch
* Năm mới Hồi giáo
* Rosh Hashanah, Do Thái giáo
* Tết Tahun Baru Saka
* Tết Tahun Baru Hijiriah
Pheng Xat Lao

**Pheng Xat Lao** (, dịch nghĩa đen: "Bài ca nhân dân Lào") là quốc ca của Lào. Thongdy Sounthonevichit đã viết phần nhạc và lời vào năm 1941. Nó được sử dụng làm quốc ca của Vương quốc Lào vào năm 1945. Khi Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào được thành lập vào năm 1975, lời mới được thay cho lời cũ, thế nhưng giai điệu và tên bài hát vẫn được giữ nguyên.

## Lịch sử

Từ lâu là một quốc gia chư hầu của Xiêm, năm 1893, Lào trở thành một nước bảo hộ thuộc Pháp trong đế chế thực dân. Người Pháp tuyên bố sự chiếm đóng của Pháp là để bảo vệ Lào khỏi các "nước láng giềng thù địch" như Trung Quốc và đặc biệt là Xiêm, vốn quân đội Xiêm đã buộc phải nhượng lại Lào cho cường quốc thực dân châu Âu. Trên thực tế, Pháp chỉ đơn giản cai trị Lào như một thuộc địa, thậm chí còn đưa nhiều người Việt vào làm việc. Tuy nhiên, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ đã làm nước Pháp đầu hàng trước Đức Quốc xã. Chính phủ cánh hữu mới ở Xiêm coi đây là cơ hội có thể để giành lại lãnh thổ Thái Lan trước đây đã bị mất cho Pháp, đặc biệt là vùng đất nằm ở phía bên bờ sông Thái Lan. Để ngăn chặn điều này, chính quyền thực dân Pháp bắt đầu thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc Lào.

Vì sự tự do hóa này, nhiều bài hát yêu nước đã được sáng tác, mỗi bài đều nhấn mạnh "tính độc lập" của Lào. "Pheng Xat Lao" là một trong số đó, được sáng tác bởi Thongdy Sounthonevichit vào năm 1941. Bài hát đã được chọn làm quốc ca vào năm 1945, khi đất nước bị quân Nhật Bản chiếm đóng đã tuyên bố Lào độc lập khỏi sự cai trị của Pháp. Sự tự do mới này chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn, vì Pháp nhanh chóng giành lại quyền kiểm soát Đông Dương thuộc Pháp sau khi Nhật Bản đầu hàng vào năm 1945. Năm 1947, Pháp trao quyền tự trị hạn chế cho Lào nằm trong khối Liên hiệp Pháp, và "Pheng Xat Lao" lại trở thành quốc ca cho đất nước mới độc lập.

Khi Pathet Lào chiến thắng năm 1975, nhờ sự trợ giúp lớn của Việt Nam trong Nội chiến Lào, chính quyền cộng sản mới đã bãi bỏ chế độ quân chủ và thay đổi lời bài hát để phản ánh hệ tư tưởng của chế độ Mác xít. Kết quả là bài quốc ca trở nên toàn diện, đề cập đến tất cả các nhóm dân tộc ở Lào, thay vì tập trung vào chủng tộc Lào và Phật giáo. Tuy nhiên, giai điệu vẫn được giữ lại.

## Lời bài hát
### Phiên bản sau năm 1975

### Phiên bản trước năm 1975

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
NMOS logic

Logic **nMOS** sử dụng các transistor MOSFET (Metal-Oxide-Semiconductor Field Effect Transistors) để xây dựng các cổng logic và các mạch số. Transistor nMOS có ba chế độ hoạt động: ngắt (cut-off), triode, và bão hoà (saturation).

Các transistor MOSFET loại n này được gọi là "mạng pull-down" giữa lối ra và đường điện áp thấp (tiếp đất). Điều này có nghĩa là khi transistor hoạt động thì lối ra được nối trực tiếp với đường điện áp thấp (thông thường là 0 vôn) và khi đó xuất hiện một dòng điện giữa đường điện áp thấp và lối ra. Một điện trở được nối giữa lối ra và đường điện áp cao (thông thường là điện áp nguồn nuôi).

Ví dụ bên cho thấy một cổng NOR được xây dựng bằng logic nMOS. Nếu một trong hai lối vào A hoặc B có mức điện áp cao (logic '1', = True) thì transistor tương ứng với lối vào có mức cao sẽ hoặc động và kết quả là lối ra có mức điện áp thấp (logic '0'). Điện trở giữa lối ra và đường điện áp thấp lúc này rất nhỏ. Khi cả hai lối vào điều ở mức cao (logic '1') thì lúc đó cả hai transistor đều hoạt động và điện trở giữa đường điện áp thấp và lối ra lại càng nhỏ hơn. Chỉ duy nhất trường hợp cả hai lối vào của cả hai transistor có mức điện áp thấp thì cả hai transistor sẽ cấm (không hoạt động) và khi đó lối ra được nối lên đường điện áp cao (nối nguồn) và có mức logic '1'. => hoạt động đúng theo bảng sự thật của cổng NOR.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Cắt bằng laser

**Cắt bằng laser** là kĩ thuật dùng laser để cắt vật liệu, và dùng trong công nghiệp sản xuất.

Cắt bằng laser là chiếu laser có cường độ sáng cao vào vật liệu cần cắt. Vật liệu có thể bị chảy ra, cháy hay bốc hơi để lại cạnh cắt với chất lượng bề mặt tốt.

Máy cắt laser công nghiệp dùng để cắt vật liệu tấm phẳng cũng như cấu trúc hay ống. Một vài laser 6-trục có thể thực hiện cắt lên phần đã được tạo hình trước bằng cách đúc hay chế tạo cơ khí.

Cắt bằng laser quang học di động thường dựa trên bàn trục X và Y cố định nơi mà tia laser di chuyển theo cả hai hướng nằm ngang. Kiểu cắt này phổ biến với giá rẻ vì bàn cắt cố định. Một số máy cắt theo trục Y (bàn trục có khả năng di chuyển theo chiều Y).

 laser xung cung cấp cường độ sáng cao trong khoảng thời gian ngắn, nên rất hiệu quả trong một số quá trình cắt laser.

## Xem thêm
*Laser

## Tham khảo
Thuyền bay

**Thuyền bay** là một loại thủy phi cơ đặc biệt được thiết kế để có thể cất và hạ cánh trên mặt nước, dùng thân chính của phi cơ để nổi trên mặt nước. Phi cơ như thế đôi khi được giữ thăng bằng trên mặt nước bằng các trái nổi ở dưới hai bên cánh hoặc những vật thể nổi giống như cánh gắn vào thân phi cơ. Phi cơ loại này sử dụng thân của chính mình để tạo lực nổi chính và vì thế như tên gọi của nó, tàu bay khác biệt với một loại thủy phi cơ khác, phi cơ đáp trên mặt nước (*floatplane)*. Loại phi cơ này sử dụng một hoặc nhiều trái nổi gắn dưới thân hoặc cánh để giữ thân của nó không chạm mặt nước.

Có nhiều tàu bay là trong số các phi cơ lớn nhất vào nữa đầu thế kỷ 20. Khả năng của chúng đáp trên mặt nước cho phép chúng tự do không bị hạn chế vì thiếu phi đạo lớn trên mặt đất, và cũng giúp chúng trở nên quan trọng trong việc tuần tra biển và cấp cứu trên biển. Chính vì khả năng đó mà chúng đã được sử dụng nhiều trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, việc sử dụng chúng càng trở nên ít dần. Nhiều vai trò khi trước của chúng bị các loại phi cơ mặt đất vượt qua.

Trong thế kỷ 21, các tàu bay vẫn còn một chút thực dụng thích hợp, ví dụ như được dùng để đổ nước dập tắt các đám cháy rừng và vận tải hàng không quanh các quần đảo.

## Hình ảnh

Image:NC3TrepasseyBay.jpg| Tàu bay "NC-3" lướt trên mặt nước trước khi cất cánh, 1919.
Image:Supermarine Southampton.jpg|Supermarine Southampton
Image:Dox.JPG|Dornier Do-X bay ngang một thị trấn cảng vùng Baltic, 1930
Image:H-4 Hercules 2.jpg|Hughes H-4 Hercules
Image:Chinese Shuihong 5 amphibious aircraft.jpg|Harbin SH-5 của Trung Quốc
Image:PBY Catalina.jpg|PBY Catalina của Hoa Kỳ phục vụ chữa cháy
Image:US-1A-KAI-Flying boat01.jpg |ShinMaywa US-2 của Nhật Bản


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Flying Boat Web Site
* Russian WWI and Civilian War Flying Boats
* Sunderland Flying Boats Windermere 
* Flying Clippers Pan American's Fabulous Flying Ships
* The Boeing B-314
* Flying Contraptions 
* Flying Boats of the world - A Complete Reference 
* Foynes Flying Boat Museum
* Present Day Application of Flying Boats 
* LSA seaplane SeaMax 
* The Dornier Do X 
* Centaur Seaplane
* Pan Am Clipper Airliners 
* TransAtlantic Re-enactment Flight 
* Flying boat documentaries on DVD 
* Cyril Porte and Glenn H.Curtiss
* SeaMax USA
Phần mềm (định hướng)

**Phần mềm** có thể được dùng với một trong các nghĩa sau:
*Phần mềm máy tính.
*Phần mềm trên cơ thể sinh vật (phân biệt với xương hay các phần cứng khác).
Mô

**Mô** là một tập hợp tế bào chuyên hóa (cùng chất gian bào),có cấu tạo giống nhau cùng nhau thực hiện một chức năng nào đó trong cơ thể người và động vật. Cơ thể người động vật là một hệ thống nhất, toàn vẹn, có thể chia thành nhiều mức độ tổ chức khác nhau, với mức độ lớn nhất là cơ thể rồi đến hệ thống cơ quan, cơ quan, mô, tế bào và phân tử.

## Định nghĩa
Một tập hợp gồm các tế bào chuyên hóa, có cấu tạo giống nhau, đảm nhận chức năng nhất định gọi là mô. Ở một số loại mô còn có các yếu tố không có cấu trúc tế bào như huyết tương trong máu; calci, phosphor và chất cốt giao trong xương.

## Phân loại
Trong cơ thể người và động vật gồm bốn loại mô chính:

1) Mô biểu bì: gồm các tế bào xếp sít nhau, xen kẽ là tế bào tuyến, chất gian bào rất ít hoặc không đáng kể, phủ ngoài cơ thể, lót trong các cơ quan rỗng như ống tiêu hóa, dạ con, bóng đái,... có chức năng bảo vệ, hấp thụ và bài tiết.

- Gồm hai loại: 

* Biểu bì bao phủ: 
** Vị trí: phủ ngoài da lót trong các cơ quan rỗng: ruột, bóng đái, thực quản, khí quản, khoang miệng
** Cấu tạo: thường có 1 hay nhiều lớp tế bào có hình dáng giống nhau hay khác nhau

* Biểu bì tuyến: 
**Vị trí: nằm trong cá tuyến của cơ thể
**Chức năng: tiết các chất cần thiết cho cơ thể (tuyến nước bọt, tuyến nội tiết,...) hay bài xuất ra khỏi cơ thể những chất không cần thiết (tuyến mồ hôi)
2) Mô liên kết: có ở tất cả các loại mô để liên kết các mô lại với nhau

Có hai loại mô liên kết:

*Mô liên kết dinh dưỡng (máu và [bạch huyết]
* Mô liên kết cơ học (mô [sụn] và xương)

Ngoài ra còn có mô liên kết dạng sợi vừa có chức năng [dinh dưỡng] vừa có chức năng cơ học.

*Chức năng: tạo ra bộ khung của cơ thể, neo giữ các cơ quan hoặc chức năng đệm.
* Gồm bốn loại mô chính: mô sợi, mô sụn, mô xương, mô mỡ.
* Vị trí:
** - mô sợi:nằm ở dây chằng
** - mô sụn:nằm ở sụn đầu xương
** - mô xương: nằm ở xương
** - mô mỡ: nằm ở mỡ
** - mô máu: nằm ở trong các mạch máu và tim
* Cấu tạo: chủ yếu là phi bào, các tế bào nằm rải rác

Máu thuộc vào mô liên kết

3/ Mô cơ: gồm các tế bào có hình dạng kéo dài.
*Có ba loại mô cơ:
** Mô cơ trơn: có hình thoi, nhọn, có 1 nhân, tạo nên thành nội quan như dạ dày, ruột, mạch máu, bóng đái,...
** Mô cơ vân (cơ xương): tế bào có nhiều nhân, có vân ngang, bám vào xương.
** Mô cơ tim: tạo nên thành tim, tế bào cơ tim cũng có vân giống tế bào cơ vân, tế bào phân nhánh, có 1 nhân.
* Chức năng: co, dãn, tạo nên sự vận động của các cơ quan  và cơ thể

4/ Mô thần kinh: gồm các tế bào thần kinh gọi là nơron và các tế bào thần kinh đệm có chức năng tiếp nhận kích thích, xử lý thông tin và điều khiển sự hoạt động các cơ quan và trả lời kích thích của môi trường.
* Vị trí: ở não,  tủy sống, dây thần kinh, hạch thần kinh.
*Mô xốp: là mô cấu tạo nên bộ phận sinh dục nam giới,nở to khi có máu

## Tham khảo
Nhập thành (định hướng)

* Nhập thành là một nước đi đặc biệt trong trò chơi cờ vua, trong đó vua và một trong hai quân xe tham gia vào việc di chuyển. Khi nhập thành vua di chuyển 2 qua 2 ô về phía quân xe tham gia nhập thành, và sau đó di chuyển quân xe tới ô mà quân vua vừa di chuyển qua sao cho nó nằm ngay bên cạnh quân vua.
* Nhập thành: Theo nghĩa cổ là một quá trình mà một đoàn người hay một đoàn quân tiến vào trong một thành trì bởi việc giao chiến hoặc bởi việc nghinh đón chính thức của người bên trong thành.
Coeus

:*Để xem [[phần mềm]] trước đây có tên là Coeus, xem [[Kimba Kano]]*

Trong thần thoại Hy Lạp, **Coeus** (tiếng Hy Lạp: Κοῖος; còn gọi là **Koios**) là một trong số 12 vị thần khổng lồ (*Titan*), tượng trưng cho trí tuệ. Các thần Titan là con của Uranus (Trời) và Gaia (Đất). Người tương đương với Coeus trong thần thoại Roma là Polus. Giống như hầu hết các Titan, ông không có vai trò lớn trong thần thoại Hy Lạp, chỉ được liệt kê trong danh sách, nhưng con cháu ông lại có vai trò trọng yếu.

Coeus lấy em gái Phoebe, nữ thần tượng trưng cho sự rực rỡ và Mặt Trăng, đẻ ra các thần Leto và Asteria. Leto lấy thần Zeus (con trai của hai vị thần khổng lồ Cronus và Rhea) để sinh ra Artemis và Apollo. Coeus là Titan của sự khôn ngoan, và vì vậy ông là người thông minh nhất trong các anh em trai.

Cùng với các vị thần khổng lồ khác, Coeus đã bị lật đổ bởi thần Zeus và các vị thần trên đỉnh Olympus. Sau cuộc chiến, ông và tất cả các anh trai bị Zeus đày xuống âm phủ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Bình ca Gregoriano

**Thánh ca Gregorian** xuất phát từ tên của Giáo hoàng Grêgôriô I (Giáo hoàng Rome năm 590-604), người mà truyền thống thời trung cổ sau này gán cho quyền tác giả của hầu hết các bài thánh ca trong phụng vụ La Mã. Vai trò thực sự của Gregory dường như chỉ giới hạn ở việc phong thánh cho việc thực hành phụng vụ, có thể là đối đáp.

Từ hợp xướng được dùng với nhiều nghĩa (thường có nghĩa là sự sắp xếp bốn giọng của các bài hát của nhà thờ Luther, cũng như trong các tác phẩm âm nhạc - trong cụm từ "kho hợp xướng" [ngụ ý đa âm]), do đó, để biểu thị nghi thức phụng vụ. đơn điệu của người Công giáo, nên sử dụng thuật ngữ cantus planus đích thực thời trung cổ ("tụng kinh trôi chảy", "hát êm dịu", "tụng kinh đều", "tụng kinh đơn giản" - điều này hàm ý một nhịp điệu "tuyên ngôn" tự do , không được viết thành ghi chú và chỉ được đọc bằng lời cầu nguyện). Thuật ngữ tiếng Nga "thánh ca Gregorian" bắt nguồn từ đó. Hợp xướng gregorianischer, vẫn còn phổ biến ở các nước nói tiếng Đức.

Thánh ca Gregorian là đơn âm, mặc dù trong quá trình phát triển lịch sử, thánh ca Gregorian đã được sử dụng một cách có hệ thống làm nền tảng của âm nhạc nhà thờ đa âm: từ đàn organ đầu tiên đến đại chúng thời Phục hưng cao độ.
## Tham khảo
Phoebe (thần thoại)

**Phoebe** (tiếng Hy Lạp: Φοιβη) là một nữ thần trong các thần khổng lồ (*Titan*) của thần thoại Hy Lạp (con của Uranus và Gaia). Ở châu Âu, người ta thường gắn nữ thần này với Mặt Trăng. Với Coeus, Phoebe sinh ra Leto và Asteria; rồi Leto lấy thần Zeus sinh ra Apollo và Artemis. Phoebe nhận quyền kiểm soát Đền thiêng ở Delphi từ Thetis, theo như huyền thoại của các nguồn sử liệu ít ỏi.

## Tham khảo
Danh sách quốc gia theo GDP danh nghĩa năm 2007

Đây là **danh sách các [[quốc gia]] theo [[Tổng sản phẩm nội địa|GDP]]** cho năm 2007, giá trị của tất cả sản phẩm và dịch vụ được sản xuất trong một quốc gia trong một năm, tính theo USD dựa vào tỷ giá hối đoái trên thị trường.

Các giá trị hàng thứ nhất và thứ ba lấy từ nguồn Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Dữ kiện thế giới của CIA theo số liệu mới nhất về GDP ước tính năm 2007. Hàng thứ 2 là số liệu năm 2007 của Ngân hàng Thế giới (WB)

{|
|-
| width="33%" align="center" | **Danh sách năm 2007 của [[Quỹ Tiền tệ Quốc tế]]**
| width="33%%" align="center" | **Danh sách năm 2007 của [[Ngân hàng Thế giới]]**
| width="33%" align="center" | **Danh sách năm 2007 của [[The World Factbook|Dữ kiện thế giới CIA]]**
|- valign="top" 
|

|

|

|- valign="top"
| colspan=3 |*Sources:*
 
* International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, October 2008: Nominal GDP list of countries. Data for the year 2007. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2007&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=33&pr1.y=18&c=512%2C446%2C914%2C666%2C612%2C668%2C614%2C672%2C311%2C946%2C213%2C137%2C911%2C962%2C193%2C674%2C122%2C676%2C912%2C548%2C313%2C556%2C419%2C678%2C513%2C181%2C316%2C682%2C913%2C684%2C124%2C273%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C283%2C228%2C853%2C924%2C288%2C233%2C293%2C632%2C566%2C636%2C964%2C634%2C182%2C238%2C453%2C662%2C968%2C960%2C922%2C423%2C714%2C935%2C862%2C128%2C716%2C611%2C456%2C321%2C722%2C243%2C942%2C248%2C718%2C469%2C724%2C253%2C576%2C642%2C936%2C643%2C961%2C939%2C813%2C644%2C199%2C819%2C184%2C172%2C524%2C132%2C361%2C646%2C362%2C648%2C364%2C915%2C732%2C134%2C366%2C652%2C734%2C174%2C144%2C328%2C146%2C258%2C463%2C656%2C528%2C654%2C923%2C336%2C738%2C263%2C578%2C268%2C537%2C532%2C742%2C944%2C866%2C176%2C369%2C534%2C744%2C536%2C186%2C429%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826&s=NGDPD&grp=0&a=
* International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, October 2008: Nominal GDP list for The World and the European Union. Data for the year 2007. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=20&pr.y=14&sy=2007&ey=2007&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=001%2C998&s=NGDPD&grp=1&a=1
* CIA World Factbook https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html 
* World Bank - 1 tháng 7 năm 2008. Data for the year 2007. 
|- valign="top"
## Xem thêm
* Xếp hạng các nước theo lượng FDI thu hút được

## Tham khảo
Máy chiếu kỹ thuật số

Một **máy chiếu kĩ thuật số** là máy quang điện dùng để chuyển đổi dữ liệu hình ảnh từ máy vi tính hay nguồn video cho hình ảnh sáng trên một nền xa thường là tường hay phông nền.

Máy chiếu phục vụ các mục đích sau:
* Tạo hình các dữ liệu lưu trong máy tính để thuyết trình
* Tạo hình các chương trình của sản phẩm cho nhiều người cùng xem
* Máy chiếu thay thế bảng phấn hay các tài liệu viết tay với bảng tương tác.
* Xem phim từ máy video hay các máy chiếu phim kĩ thuật số

Máy chiếu kĩ thuật số có thể gắn vào hộp và có màn hình để tạo nên một hệ thống chiếu phim, phổ biến như là một rạp phim tại nhà. Độ phân giải của một máy chiếu xách tay thường theo tiêu chuẩn SVGA(800x600 điểm ảnh), với thiết bị phụ trợ đắt tiền như XGA (1024x768 điểm ảnh)

Giá của thiết không chỉ tùy thuộc vào độ phân giải, mà còn vào độ sáng của nó. Để sử dụng trong phòng họp thì độ sáng vào khoảng 1000 tới 4000 lumen.

## Các nhà sản xuất
* Acer
* ASK
* BenQ
* Barco
* Canon
* Dell
* Epson
* Hewlett-Packard
* Hitachi
* IBM
* InFocus
* LG
* Mitsubishi
* NEC
* Optoma
* Panasonic
* Philips
* Runco
* SIM2 Multimedia
* Sony
* ViewSonic

## Xem thêm
* Máy chiếu kts không chỉ dùng để chiếu các tín hiệu từ máy tính mà nó còn có thể chiếu các tín hiệu hình ảnh video khác từ các nguồn phát khác nhau. vd: nguồn phát từ các đầu DVD thông qua cổng tín hiệu video, 
hiện nay công nghệ máy chiếu đã tiến rất xa. đặc biệt là công nghệ DLP ra đời đã làm thỏa mãn nhu cầu giải trí của những khách hàng khó tính muốn có yêu cầu thẩm mỹ cao
- để có thể có được hình ảnh tốt nhất, tín hiệu cần được chiếu lên một màn chiếu chuyên dụng, Vì màn chiếu chuyên dụng được sơn những hạt phản quang giúp tăng cường độ sáng và độ nét lên rất nhiều lần so với chiếu vào tường hay vải thông dụng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Projectors  So sánh các loại máy chiếu DLP™, LCD, LCOS
Danh sách nhà kĩ sư cơ khí

Dưới đây là danh sách các nhà kĩ sư cơ khí, người được rèn luyện và hành nghề trong cơ khí, kỹ thuật nguyên tử,...

Xem thêm danh sách các kĩ sư cho danh sách các chuyên gia kĩ thuật nói chung.

__NOTOC__

## A

## B

* Samuel Bentham - Máy móc ngành đường thủy
* Karl Benz - Ôtô
* Henry Bessemer - Thép
* Pierre Bezier - Máy móc
* Joseph Bombardier - Xe trượt tuyết
* Abraham Louis Breguet - Chuyên gia đồng hồ
* Louis Charles Breguet - Hàng không
* Isambard Kingdom Brunel

## C
* Alexander Calder - Cân bằng học
* Jimmy Carter
* Jacques-Yves Cousteau - thiết bị dưới nước

## D
* Rudolf Diesel - Chế tạo ra máy Diesel

## E

## F

* Woodie Flowers
* Henry Ford - Ôtô
* Yuan-Cheng Fung - Cơ Sinh học

## G
* Emile Gagnan - Thiết bị dưới nước
* Henry Laurence Gantt - Sơ đồ Gantt
* John Josiah Guest - Sản xuất Sắt

## H
* Beulah Louise Henry - nicknamed lady Edison
* Hero of Alexandria - ancient
* Alfred Hitchcock - nhà làm phim
* August Horch - Ôtô

## I

## J
* Joseph Jaggers - Thắng lớn tại Montecarlo

## K

## L
* Frederick Lanchester - Ôtô và Hàng không
* Leonardo Da Vinci - Có lẽ là nhà Kĩ sư hàng đầu
## M
* Elijah McCoy
* Andrew Meikle - Máy đập lúc and Thuyền buồm 
* James Morgan - vật liệu ứng dụng CEO

## N
* Bill Nye

## O

## P

* Ferdinand Porsche - Ôtô

## Q

## R
* William John Macquorn Rankine - Máy hơi nước, Sự giảm sức chịu đựng của vật liệu
* Richard Roberts- Máy dụng cụ and Máy sản xuất.
* Alfred H. Rzeppa - Khớp đẳng tốc

## S
* Tom Scholz - bang nhạc rockBoston (ban nhạc)
* John H. Sununu - Presidential Chief of Staff
* Ivan Sutherland- cha của họa hình máy tính
* Dr. Victor Szebehely- Kĩ sư hàng không

## T

## U

## V
* Boris Vian - nhà văn

## W
* Eli Whitney - trục nâng cotton, bộ phận thay thế
* Joseph Whitworth - Cơ khí
* Ludwig Wittgenstein - Kĩ sư hàng không trở thành nhà triết học
## X

## Y

## Z

## Tham khảo
Tức Đồng

Chòm sao **Tức Đồng** 喞筒 hay **Máy Bơm** (tiếng Latinh: **Antlia** để chỉ *[[máy bơm]]*) là một tên gọi tương đối mới cho chòm sao do nó mới chỉ được đặt tên trong thế kỷ 18, do nó quá mờ để có thể nhận biết được đối với các nhà thiên văn học cổ đại (đặc biệt là người Hy Lạp). IAU đã công nhận nó như là một trong 88 chòm sao hiện đại. Nằm ở bầu trời được quan sát từ bán cầu bắc, Tức Đồng được bao quanh bởi chòm sao Trường Xà (Rắn biển/Hydra), chòm sao La Bàn (Pyxis), Thuyền Phàm (Cánh buồm của con thuyền thần thoại Argo/Vela) và cuối cùng là chòm sao Bán Nhân Mã (Centaurus).

## Các đặc trưng nổi bật
Tức Đồng là một chòm sao mờ không có các sao sáng. Các sao ít mờ nhất của nó bao gồm:
* α Ant: là ngôi sao chủ yếu của chòm sao nhưng độ sáng biểu kiến của nó chỉ có 4,25. Lớp quang phổ của nó là K4&nbsp;III

## Các thiên thể bầu trời sâu thẳm
* NGC 2997: Thiên hà xoắn ốc dạng Sc nằm nghiêng 45° so với hướng nhìn thông thường của con người.
* NGC 3132: Đây là một tinh vân còn được gọi là *tinh vân Eight Burst* hay *tinh vân Nhẫn phương Nam*. Tại khu vực tâm của nó là một hệ thống sao đôi.
* PGC 29194: Đây là thiên hà lùn dạng phỏng cầu với độ sáng biểu kiến chỉ có 14,8m cũng thuộc về Nhóm các thiên hà địa phương.

## Lịch sử
Nhà thiên văn học người Pháp Abbé Nicolas Louis de Lacaille đã đặt tên thêm cho 13 chòm sao đối với khu vực bầu trời phía nam để điền cho đủ các khu vực ít sao, trong đó có Tức Đồng. Nguyên thủy nó được đặt tên là *Antlia pneumatica* (tiếng Latinh để chỉ cái bơm không khí được Robert Boyle phát minh), điều này giải thích tại sao trong một số ngôn ngữ khác như tiếng Anh chẳng hạn, thông thường người ta gọi nó là bơm không khí.

Một điều thú vị là chưa có người nào có ý định đặt danh pháp Bayer phù hợp với độ sáng biểu kiến của chúng.

Không có truyện thần thoại nào gắn với Tức Đồng do Lacaille đã không tuân theo truyền thống lấy tên gọi từ các truyện thần thoại cho các chòm sao mới này và thay vào đó, chủ yếu lấy các tên gọi của các thiết bị hay công cụ sử dụng trong khoa học.

## Các sao chủ yếu và tên gọi

Nguồn: The Bright Star Catalogue, tái bản lần thứ 5., The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Thiên Yến

Chòm sao **Thiên Yến 天燕** (tiếng Latinh: *Apus*) là một chòm sao mờ, nằm ở bầu trời phía nam, mà các nhà thiên văn học cổ đại đã không thể quan sát được. Chòm sao này là một trong số 12 chòm sao được Pieter Dirkszoon Keyser và Frederick de Houtman đặt ra trong khoảng những năm 1595 tới 1597, và nó lần đầu tiên xuất hiện trong cuốn sách *[[Uranometria]]* của Johann Bayer năm 1603.

## Tên gọi
Trong tiếng Việt, chòm Thiên Yến còn có tên **Chim Trời**. Trong tiếng Latinh, *Apus* có nghĩa là chim thiên đường hoặc chim yến. Tiếng tiếng Hy Lạp *απους* có nghĩa "không chân". Chim yến có bộ lông đẹp, nhưng đối với người bản địa chúng có đôi chân xấu xí, vì thế họ chặt bỏ chân chim, trước khi bán phần đẹp còn lại cho người châu Âu.

## Các thiên thể đáng quan tâm
Danh sách các sao sáng nhất, nhìn thấy bằng mắt thường

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Peoria Astronomical Society - Apus
Apus

**Apus** có thể là:

* Tên Latin của Chòm sao Thiên Yến.
* Tên khoa học của chi chim Apus, thuộc họ Yến.
* Một tên khoa học khác của chi tôm Triops, thuộc họ Triopsidae.
Pierre Bézier

**Pierre Érienne Bézier** (1 tháng 9 năm 1910&nbsp;– 25 tháng 11 năm 1999) là một nhà kĩ sư Pháp, người tạo ra đường cong Bézier và mặt phẳng Bézier nền tảng cho các thiết kế hỗ trợ máy tính và hệ thống tạo hình máy tính.

Sinh tại Paris, Bézier lấy bằng kĩ sư cơ khí ở École nationale supérieure d'arts et métiers năm 1930. Ông lấy thêm bằng điện tử năm 1931 tại École Supérieure d'Électricité, và lấy bằng tiến sĩ năm 1977 về toán tại Đại học Paris.

Ông làm việc cho Renault từ 1933 đến 1975, nơi ông phát triển hệ thống CAD-CAM Unisurf.

Từ 1968 đến 1979 ông là giáo sư về kĩ thuật sản xuất tại Conservatoire national des arts et métiers.

Năm 1985, ông được công nhận bởi ACM SIGGRAPH với giải thưởng 'Steven A. Coons' cho các cống hiến trong đời ông về họa hình vi tính và kĩ thuật tương tác.

## Tham khảo
Ivan Sutherland

**Ivan Sutherland** (sinh năm 1938) là một người kĩ sư, giáo sư và là nhà doanh nghiệp. Nhiều người cho rằng Ivan Sutherland là nhà tiên phong thời đại. Ông đã phá vỡ nhiều rào cản tri thức trong lĩnh vực máy tính và vẫn đang tiếp tục. Sự tìm tòi phát hiện vấn đề làm sao mà mọi vật đều hoạt động và tình yêu cho việc lý giải các vấn đề đã đưa ông đi xa.

Niềm đam mê của Sutherland về máy tính bắt đầu từ khi ông học trung học trong thập niên 1950, ông học lập trình về chương trình nền. Máy tính các loại vào thời điểm đó rất khan hiếm, điều này mãi lâu sau đó học sinh trung học mới tiếp cận. Sutherland học điện tử ở Học viện kĩ thuật Carnegie (sau này là Đại học Carnegie-Mellon), lấy bằng thạc sĩ ở Học viện kĩ thuật California (*Caltech*), lấy bằng tiến sĩ ở Viện Công nghệ Massachusetts (*MIT*). Năm 1963, luận án tiến sĩ: "Sketchpad. a Man machine graphical communication system" làm phương tiện vẽ cho sinh viên trên màn hình máy tính hiện thực đầu tiên. Vì điều này mà Sutherland được xem là cha đẻ của ngành đồ họa máy tính.

Là một phó giáo sư tại Đại học Havard, ông đã phát triển hệ thống head-mounted display. Ý tưởng rất đơn giản: máy tính cho người dùng chính xác với mọi góc độ, mà chúng ta ngày nay gọi là hiện thực ảo (virtually reality). Để xây dựng hệ thống đầu tiên, ông cùng học trò đã phát minh tất cả mọi thứ từ dụng cụ đo đến các hàm số để triệt tiêu vật liệu ngoài tầm nhìn của người dùng.

Năm 1968 Sutherland cùng David Evans thành lập công ty A&E, chuyên sản xuất hoạt hình, cung cấp các hình ảnh để đào tạo phi công. Ông hiện đồng thời là giáo sư tại Đại học Utah.

## Tham khảo
Pascal (đơn vị)

**Pascal** (ký hiệu **Pa**) là đơn vị đo áp suất trong hệ đo lường quốc tế (SI). Nó là một đơn vị dẫn xuất trong SI nghĩa là nó được suy ra từ việc các đơn vị cơ bản.
:1 Pa = 1 N/m²
Đơn vị đo lực(N) trong SI cũng là một đơn vị dẫn xuất nên quy về đơn vị cơ bản của SI là:
:1 Pa = 1 N/m² = 1kg/m s-2

Ký hiệu Pa còn dùng để chỉ sức căng, độ dẻo, và sức giãn. 
Đơn vị này được đặt theo tên của Blaise Pascal, nhà toán lý học và nhà triết học nổi tiếng người Pháp.

## Định nghĩa
1 pascal là áp suất tạo ra được từ áp lực 1 newton tác dụng lên bề mặt có diện tích 1 mét vuông.
:1 Pa = 1 N/m²
## Hệ thống SI

### Các tiền tố kết hợp với đơn vị pascal

### Bảng chuyền đổi giá trị giữa các ước số-bội số khác nhau

## So sánh với các đơn vị áp suất khác

## Thời gian