open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sông San Juan (Nicaragua)

**Sông San Juan** (tiếng Tây Ban Nha: río San Juan) là một con sông dài 190 km chảy ra từ phía đông nam của hồ Nicaragua thuộc Nicaragua, gần khu vực biên giới với Costa Rica, trong phạm vi các rừng mưa nhiệt đới để đổ vào biển Caribe. Từ Bartola tới vùng châu thổ cửa sông thì bờ sông phía nam tạo thành biên giới giữa Nicaragua và Costa Rica, trong khi toàn bộ con sông trong suốt cả chiều dài của nó thuộc về lãnh thổ của Nicaragua.

Tại thượng nguồn, giữa hồ Nicaragua và El Castillo, lòng sông rộng và nước chảy êm đềm, với các khu vực dân cư tương đối đông đúc cùng các bãi chăn thả ven hai bờ. Từ El Castillo trở đi lòng sông hẹp và dòng chảy mạnh. Hai bờ là rừng mưa nhiệt đới và dân cư thưa thớt. Tại đoạn này có khu bảo tồn La Reserva Indio-Maíz. Trên sông có nhiều hòn đảo nhỏ thuôn dài được che phủ bằng thảm thực vật nhiệt đới. Cách cửa sông khoảng 25&nbsp;km thì sông chia ra thành nhiều nhánh, tạo thành khu vực đồng bằng châu thổ với nhiều đảo và phá.

Trên sông San Juan các tàu thuyền lớn có thể qua lại, ngoại trừ khu vực có lòng hẹp và chảy nhanh.
## Lịch sử

Bắt đầu từ năm 1502, Cristoforo Colombo, trong chuyến đi thứ tư của mình tới Tân thế giới, đã bắt đầu cố gắng tìm kiếm hành trình đi biển về phía tây trong khu vực biển Caribe. Năm 1525, những người Tây Ban Nha đầu tiên đã tới khu vực sông San Juan và tiến vào hồ Nicaragua tới tận Granada ở phía tây bắc hồ này. Tuy nhiên, cố gắng của họ để tìm kiếm đường thông ra Thái Bình Dương không thu được kết quả gì. Những người Tây Ban Nha gọi con sông này là *Rio Desaguadero*.

Trong thế kỷ 17 những kẻ cướp biển thường xuyên đi qua sông này để tới cướp bóc thành phố giàu có Granada. Ngoài ra, các tàu thuyền của người Anh cũng bắt đầu tới đây, vì thế những người Tây Ban Nha vào năm 1672 đã quyết định xây dựng một pháo đài tại El Castillo nhằm bảo vệ và ngăn ngừa sự xâm lấn. Pháo đài này hoàn thành năm 1675.

Vào cuối thế kỷ 19 đã có một dự án nối Thái Bình Dương với Đại Tây Dương thông qua sông San Juan và hồ Nicaragua. Nó là dự án cạnh tranh với dự án kênh Panama, nhưng cuối cùng đã không được thực hiện. Ý tưởng của dự án đã được nhắc lại trong thập kỷ 1990, bao gồm khả năng về các hành trình khác trong phạm vi quốc gia này. Dự án Ecocanal đã thu được sự nhượng bộ từ phía Quốc hội Nicaragua để mở cửa trở lại sông San Juan cho giao thông thủy thương mại bằng sà lan.
## Cảnh quan
Trong lòng sông San Juan có một loài cá mập có thể sống trong các khu vực nước ngọt là cá mập bò (*Carcharhinus leucas*), chúng cũng có thể di cư tới tận hồ Nicaragua. Sông San Juan và vịnh San Juan còn là khu vực có phong cảnh đẹp và là nơi nghỉ ngơi thư giãn tốt.

## Tham khảo
.tz

**.tz** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Tanzania. 

Từ tháng 7 năm 1995 đến tháng 3 năm 2022, đăng ký ở cấp 3 dưới các tên cấp 2 sau:
* **.co.tz**: thương mại
* **.ac.tz**: trường cấp bằng tú tài
* **.go.tz**: cơ quan chính phủ
* **.or.tz**: tổ chức phi lợi nhuận
* **.ne.tz**: hạ tầng mạng

Ngày 1 tháng 3 năm 2022 và có hiệu lực ngày 1 tháng 7 cùng năm, Bộ Thông tin, Truyền thông và Công nghệ thông tin Tanzania bắt đầu cho phép đăng ký tên miền cấp cao nhất .tz mà không cần sử dụng tên miền cấp 2 như .co.tz. Bộ cũng đã xóa bỏ yêu cầu người đăng ký phải có mặt tại Tanzania.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* IANA.tz whois information
.ua

**.ua** là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Ukraina.

## Các tên miền cấp 2
* com.ua: tổ chức thương mại
* gov.ua: tổ chức chính phủ
* net.ua: nhà cung cấp dịch vụ mạng
* edu.ua: tổ chức giáo dục
* org.ua: các tổ chức khác (phi thương mại)
* in.ua: các trang của cá nhân

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* IANA.ua whois information
Phá Tam Giang

**Phá Tam Giang** là một phá nằm trong hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Diện tích phá Tam Giang khoảng 52&nbsp;km², trải dài khoảng 24&nbsp;km theo hướng tây tây bắc-đông đông nam từ cửa sông Ô Lâu đến cửa sông Hương, thuộc địa phận hai quận Phú Xuân, Thuận Hóa, thị xã Phong Điền và huyện Quảng Điền thuộc thành phố Huế. Tọa độ trung tâm phá khoảng . Phá Tam Giang là một phá lớn của Việt Nam, chiếm khoảng 11% diện tích đầm phá ven bờ của cả nước.

Độ sâu của phá này từ 2–4 m, có nơi sâu tới 7 m. Hàng năm khai thác trên vùng đầm phá hàng nghìn tấn hải sản, cá, tôm các loại. Cầu Tam Giang hiện là cây cầu duy nhất bắc qua phá này.

## Phá Tam Giang trong văn hóa Việt Nam

Phá Tam Giang với cửa Thuận An và sông Hương là thủy lộ chính lên kinh thành Huế nên ngày xưa ai thượng kinh đều phải vượt phá. Tuy là đầm nhưng vì có sóng nên ca dao có câu:
:Đường vô xứ Huế quanh quanh
:Non xanh nước biếc như tranh họa đồ
:Thương em anh cũng muốn vô
:Sợ truông Nhà Hồ, sợ phá Tam Giang...

Giải thích: Phá Tam Giang là nơi giao điểm của các con sông, cửa ra biển hẹp nên có nhiều vùng nước xoáy, sóng to gió lớn dễ gây lật thuyền nên thuyền bè không dám qua lại. Sau này quan Nội tán Nguyễn Khoa Đăng đã cho lính cải tạo mở rộng cửa và đáy phá nên các tai nạn đã thuyên giảm đáng kể.

Vào thập niên 1970, trong giai đoạn ác liệt của cuộc chiến tranh Việt Nam, nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã phổ nhạc cho một bài thơ của Tô Thùy Yên và đặt tên bài hát là *Chiều trên phá Tam Giang*. Bài hát có đoạn: "Chiều trên phá Tam Giang, anh chợt nhớ em. Nhớ sao là nhớ..."

Chợ nổi là một trong những đặc trưng của vùng đầm phá lớn nhất Đông Nam Á này. Các phiên chợ nổi thường bắt đầu từ 4h sáng và tan khi bình minh ló rạng (thường vào khoảng 6-7h). Không đông đúc và đa dạng như các phiên chợ nổi ở miền Tây Nam Bộ, chợ nổi ở đây chủ yếu là bán các loại thủy sản của vùng đầm phá.

## Xem thêm
*Hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai

## Tham khảo
Khách sạn George V

**Khách sạn George V** là một khách sạn đặc biệt sang trọng của thành phố Paris. Nằm tại số 31 đại lộ George-V thuộc quận 8, khách sạn này cách đại lộ Champs-Élysées và Khải Hoàn Môn không xa. Được coi nằm trong số những khách sạn sang trong nhất thế giới, George V bao gồm một nhà hàng hàng đầu với đầu bếp danh tiếng Philippe Legendre và những người thử rượu Eric Beaumard và Enrico Bernardo.

Khánh sạn George V được xây dựng vào năm 1928 bởi André Terrail, một thương gia, người chủ sở hữu của nhà hàng danh tiếng La Tour d'Argent. Ngày nay, George V thuộc hệ thống khách sạn Four Seasons Hotel (khách sạn Bốn mùa) của Kingdom Holding Company, công ty được đầu tư bởi ông hoàng Ả Rập Xê Út Al-Walid ben Talal ben Abd al-Aziz Al Saoud.

## Đặc tính
* 221 phòng và 29 phòng cao cấp trong đó nhiều phòng nhìn tới Nhà thờ Sacré-Cœur hoặc tháp Eiffel.
:Các phòng Hoàng gia hoặc Tổng thống rộng từ 300 tới 380 m².
* Nhà hàng ẩm thực "Le Cinq" với đầu bếp Philippe Legendre.
* Người thử rượu Enrico Bernardo, vô địch thế giới năm 2004 và Eric Beaumard, á quân thế giới năm 1998.
* Nhà hàng ẩm thực "Les Princes".
* Nhà hàng truyền thống "Le Grill".
* Bar Piano George V, Phòng trà
* Bảy phòng khách từ 12 đến 900 người dàng cho các cuộc họp, đón tiếp, chiêu đãi, tiệc cocktail
* Bể bơi có mãi che, tắm nước khoáng, mát xa, tắm hơi, thẩm mỹ viện, phòng cắt tóc.
* Ngôn ngữ sử dụng: tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Ả Rập, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý, tiếng Nhật, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Nga.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang chính thức của khách sạn George V
* Trang của hệ thống Four Seasons Hotel
Morris (họa sĩ truyện tranh)

**Morris** (1923 - 2001) là một họa sĩ sáng tác truyện tranh người Bỉ. Với tập truyện *[[Lucky Luke]]* nổi tiếng, ông được xem là một trong những tác giả truyện tranh lớn nhất thế giới.

Morris tên thật là **Maurice de Bevere**, sinh ngày 1 tháng 12 năm 1923 tại Kortrijk, Bỉ. Từ năm 17 tới 19 tuổi, Maurice theo học khóa vẽ qua thư từ do Jean Image hướng dẫn. Năm 20 tuổi, ông bắt đầu làm việc tại xưởng hoạt hình Compagnie Belge d'Actualités (CBA) của Bỉ. Tại đây, Maurice quen biết với Peyo, André Franquin, Eddy Paape, những tác giả kịch bản truyện tranh. Từ năm 1945, Maurice trở thanh họa sĩ chính chuyên vẽ trang bìa và minh họa cho báo Le Moustique, tờ báo hài hước nổi tiếng của Bỉ khi đó.

Giáng sinh năm 1946, nhân vật Lucky Luke lần đầu tiên được Maurice cho xuất hiện trong sách lịch Spirou 194 với *Câu truyện Arizona 1880*. Và cũng bắt đầu từ nhân vật này ông dùng nghệ danh Morris. Từ năm 1948, Morris chuyển sang sống tại Mỹ và vẽ chuyện hài cho một số tạp chí ở đây. Tuy vậy, vẫn tiếp tục với nhân vật chàng cao bồi Lucky Luke, ông gửi các bản thảo của mình cho ban biên tập của Spirou. Năm 1949, nhà xuất bản Dupuis của Bỉ cho xuất bản tập truyện tranh *Lucky Luke* đầu tiên *Mỏ vàng của Dig Digger*. Và cũng trong thời gian ở Mỹ, Morris làm quen với René Goscinny, người sẽ là tác giả kịch bản của rất nhiều tập truyện *Lucky Luke* sau này.

Năm 1955, Morris trở về Bỉ tiếp tục sáng tác truyện tranh. Lucky Luke được nhà xuất bản Dupuis phát hành trong 19 năm rồi sau đó, năm 1968 được nhà xuất bản Dargaud của Pháp tiếp tục. Các tập truyện *Lucky Luke* giành được thành công liên tiếp. Sau khi René Goscinny mất vào năm 1977, Morris còn hợp tác cùng một số tác giả kịch bản khác.

Từ năm 1987, song song với Lucky Luke, Morris cùng sáng tác các tập truyện tranh về *[[Rantanplan]]* - chú chó ngốc nghếch trong Lucky Luke.

Ông mất ngày 16 tháng 7 năm 2001 tại Bruxelles.

## Giải thưởng
* 1972: Giải Saint-Michel, Bruxelles, Bỉ
* 1992: Angoulême International Comics Festival

## Tham khảo

* *Lucky Luke - Hồ sơ Lucky* do nhà xuất bản Trẻ phát hành
* Morris (1923-2001), dessinateur et scénariste de BD
Bồ kết ba gai

**Bồ kết ba gai** (danh pháp hai phần: ***Gleditsia triacanthos***) là một loài cây gỗ lá sớm rụng có nguồn gốc ở miền đông Bắc Mỹ. Nó chủ yếu được tìm thấy trong các vùng đất ẩm ướt ven các thung lũng sông từ đông nam Nam Dakota kéo dài về phía nam tới New Orleans và miền trung Texas và về phía tây tới trung Pennsylvania.

## Tác dụng
Quả Bồ kết có thể sử dụng để nấu làm nước gội đầu, trị gàu rất tốt. Mặt khác, nó còn có tác dụng kích thích da đầu mọc tóc. Nước nấu quả Bồ kết bôi lên da trong khi tắm sẽ làm sạch lớp ghét bám trên da một cách rất hữu hiệu, làm cho da sạch sẽ, mịn màng. Tuy nhiên, nếu để nước bồ kết dính vào mắt thì sẽ làm cho niêm mạc trong mắt bị bỏng rát, sưng đỏ rất nguy hiểm.

## Tham khảo

* Sternberg Guy, (2004) *Native Trees for North American Landscapes* pp.&nbsp;264. Timber Press,
## Liên kết ngoài

* ''Gleditsia triacanthos'' images at bioimages.vanderbilt.edu 


Tập tin:honey locust thorns.jpg|Gai của bồ kết ba gai
Tập tin:Gleditsia_sunburst_D.jpg|Lá và chồi hoa bồ kết ba gai
Tập tin:Gleditschia-triacanthos-espinas.jpg|Ba gai của bồ kết ba gai
Tập tin:Gleditsia triacanthos seed pod.jpg|Quả đậu đã chín
File: Gleditsia triacanthos MHNT.BOT.2006.0.1274.JPG|Gleditsia triacanthos
Chi Hòe

**Chi Hòe** (danh pháp khoa học: ***Styphnolobium***) là một chi nhỏ chứa 3-4 loài cây thân gỗ nhỏ và cây bụi trong phân họ Đậu (*Faboideae*) của họ Đậu (*Fabaceae*), trước đây được phân loại trong chi *[[chi Khổ sâm|Sophora]]* theo định nghĩa rộng. Các loài trong chi *Styphnolobium* khác với chi *Sophora* (nghĩa hẹp) ở chỗ chúng không có khả năng tạo ra mối quan hệ cộng sinh với vi khuẩn nốt rễ (vi khuẩn cố định đạm) trên rễ của chúng. Chúng khác với chi có quan hệ họ hàng gần là *[[chi Đậu Mescal|Calia]]* (đậu Mescal) ở chỗ chúng có lá sớm rụng và hoa mọc ra từ nách lá chứ không phải ở đầu cành. Lá của các loài trong chi Hòe là dạng lá kép hình lông chim lẻ, với 9-21 lá chét, và hoa mọc thành chùm rủ xuống, tương tự như ở dương hòe.

## Các loài
**[[Styphnolobium affine]]* (Torr. & A. Gray) Walp., *[[đậu Coral]]* (đồng nghĩa *Sophora affinis*) có nguồn gốc miền nam Hoa Kỳ tại Texas, Oklahoma, Arkansas và Louisiana. Nó là cây bụi lớn hay cây gỗ nhỏ, cao tới 5–7 m, với hoa màu trắng hay tím nhạt.
**[[Hoa hòe|Styphnolobium japonicum]]* (L.) Schott, *[[hòe]]* (đồng nghĩa *Sophora japonica*), có nguồn gốc Đông Á (chủ yếu là Trung Quốc; cho dù tên khoa học có liên quan tới Nhật Bản, nhưng nó là loài cây được đưa vào đây), là cây cảnh phổ biến tại châu Âu và Bắc Mỹ, được trồng vì có hoa trắng, nở vào cuối mùa hè khi phần lớn các loài khác đã kết thúc thời kỳ ra hoa. Nó là cây thân gỗ có tán lá rộng, cao tới 10–20 m.
**[[Styphnolobium monteviridis]]* có nguồn gốc Trung Mỹ.

## Sử dụng
Cây hòe được sử dụng rộng rãi trong nghệ thuật bonsai. Cây hòe tội lỗi là cây hòe lịch sử tại Công viên Cảnh Sơn, Bắc Kinh, nơi vị hoàng đế cuối cùng của nhà Minh là Minh Sùng Trinh đã tự treo cổ năm 1644.

*S. japonicum* (tiếng Trung: 槐; bính âm: huái: hòe) là một trong 50 vị thuốc cơ bản được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Hoa.

## Một vài hình ảnh về cây Hòe

Hình:Cayhoe.jpg|Cây hòe tại Cư Kuin, Tây Nguyên.
Hình:Hoahoeno Styphnolobium.jpg|Hoa hòe khi mùa xuân về.
Hình:Traicayhoe.jpg|Trái xanh sau mùa hoa.


## Chú thích

## Tham khảo
*The relationship of *Sophora* sect. *Edwardsia* (Fabaceae) to *Sophora tomentosa*, the type species of the genus *Sophora*, observed from DNA sequence data and morphological characters. *Bot. J. Linn. Soc.* **146**: 439-446 (2004). Tóm tắt trực tuyến.

## Liên kết ngoài
*''Sophora japonica''
Mie

là một tỉnh của Nhật Bản, nằm ở tiểu vùng Tokai, vùng Kinki trên đảo Honshū. Trung tâm hành chính là thành phố Tsu.

## Lịch sử
Tỉnh Mie ngày nay bao gồm ba tỉnh cũ: Ise, Shima và Iga và cả vùng cực đông của Kii. Thời Minh Trị Duy tân, triều đình Nhật Bản cho sắp xếp lại các đơn vị hành chánh cũ nhiều lần, trong đó khu vực Mie. Năm 1871 thì lấy vùng đất từ sông *Kisosansen* ở phía Bắc đến thị trấn Tsu lập nên tỉnh Anōtsu, trong khi vùng phía nam thì lập tỉnh Watarai. Năm 1872, tỉnh lỵ của Anōtsu chuyển từ Tsu tới Yokkaichi, và sau đó tên tỉnh đổi là Mie. Năm 1876 thì Mie nhập với Watarai, nhưng vẫn giữ tên Mie và tỉnh lỵ đặt lại ở Tsu.

Địa danh "Mie" tương truyền là do Yamato Takeru đặt cho khu vực này sau một cuộc chinh phạt phía Đông.

## Hành chính
Có 14 thành phố đặt ở tỉnh Mie:

Ngoài ra còn 15 làng:

## Kinh tế

## Văn hóa

## Giáo dục

* Đại học Mie

## Thể thao

## Du lịch

## Các địa phương kết nghĩa
*  São Paulo, Brasil
*  Hồ Nam, Trung Quốc
*  Valencia, Tây Ban Nha

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website chính thức của tỉnh Tam Trọng (tiếng Nhật) 
* Thông tin du lịch Tam Trọng 
* Outdoor Nhật Bản - Phần Tam Trọng
* Mie International Exchange Foundation
Chi Bồ kết

**Chi Bồ kết** (danh pháp khoa học: ***Gleditsia***, còn viết là *Gleditschia*) là một chi chứa các loài **bồ kết** trong phân họ Vang (Caesalpinioideae) của họ Đậu (Fabaceae), có nguồn gốc tại Bắc Mỹ và châu Á. Tên gọi khoa học của nó là để ghi công Johann Gottlieb Gleditsch, giám đốc Vườn thực vật Berlin, mất năm 1786.

## Mô tả
Cây gỗ hay cây bụi, lá sớm rụng. Thân và cành thường có gai đơn hoặc phân nhánh, mập. Lá mọc so le, thường thành cụm, lá chét lông chim đôi đơn giản và lông chim kép thường trên cùng một cây; lá kèm chóng tàn, nhỏ; cuống lá và lá chét lông chim có rãnh; lá chét nhiều, mọc gần đối hoặc so le, đáy xiên hoặc gần đối xứng, mép lá răng cưa hoặc khía tai bèo, hiếm khi nguyên. Phát hoa ở nách lá, hiếm khi ở đầu cành, mọc thành chùm hoa hay cành hoa, hiếm khi là chùy hoa. Hoa đa tính hoặc đơn tính khác gốc, màu lục nhạt hoặc trắng ánh xanh lục. Đế hoa hình chuông, bên ngoài có lông tơ. Đài hoa 3-5 thùy; các thùy gần bằng nhau. Cánh hoa 3-5, hơi không đều nhau,dài gần bằng hoặc dài hơn một chút so với các thùy của đài hoa. Nhị hoa 6-10, thò ra, hơi phẳng, rộng, có lông quăn từ giữa trở xuống; bao phấn đính lưng. Bầu nhụy không cuống hay có cuống ngắn; noãn 1 đến nhiều; vòi nhụy ngắn; đầu nhụy ở đỉnh. Quả đậu hình trứng hoặc elip, phẳng hoặc gần thuôn tròn.

## Phân bố
Từ Trung Á tới Đông Nam Á, Bắc Mỹ và Nam Mỹ.

## Loài
Có 15 loài trong chi này:
* *[[Gleditsia amorphoides]]* (Griseb.) Taub.
* *[[Gleditsia aquatica]]* Marshall: Bồ kết nước
* *[[Gleditsia assamica]]* Bor
* *[[Bồ kết quả nhỏ|Gleditsia australis]]* F. B. Forbes & Hemsl.: Bồ kết quả nhỏ, bồ kết, bù kết, chùm kết, châm kết, mận kết, bồ kếp, tạo giác.
* *[[Gleditsia caspia]]* Desf.: Bồ kết Caspi
* *[[Gleditsia delavayi]]* Franchet
* *[[Tạo giác|Gleditsia fera]]* (Lour.) Merr.: Bồ kết Hoa Nam, tạo giác, chùm kết.
* *[[Gleditsia ferox]]* Desf.
* *[[Gleditsia japonica]]* Miq.: Bồ kết núi hay bồ kết Nhật Bản
* *[[Gleditsia macracantha]]* Desf.
* *[[Gleditsia microphylla]]* Isely: Bồ kết dại
* *[[Gleditsia pachycarpa]]* Balansa ex Gagnep.: Bồ kết quả dày.
* *[[Gleditsia sinensis]]* Lam.: Bồ kết Trung Quốc
* *[[Gleditsia texana]]* Sarg.: Bồ kết Texas, đôi khi được coi là loài lai ghép (*G. aquatica* × *G. triacanthos*)
* *[[Bồ kết ba gai|Gleditsia triacanthos]]* L.: Bồ kết ba gai

## Sử dụng y học
*G. sinensis* là một trong 50 vị thuốc cơ bản của y học cổ truyền Trung Hoa, tại đây người ta gọi nó là *tạo giáp* (皂荚).

## Hình ảnh

Tập tin:Gleditsia triacanthos in Donetsk 3.jpg
Tập tin:Gledatsia sinensis 2.JPG
Tập tin:Gleditsia triacanthos spines central Poland.JPG
Tập tin:Bồ kết - Gleditsia australis.JPG
file:Dried Gleditsia.jpg| Bồ kết khô, khi dùng gội đầu thì đun sôi với vỏ bưởi cho thơm rồi chắt lấy nước 


## Tham khảo
* 
*
Dã quỳ

**Dã quỳ**, **cúc quỳ**, **sơn quỳ**, **quỳ dại**, **hướng dương dại**, **hướng dương Mexico**, **cúc Nitobe**, **hoa dã quỳ** (danh pháp hai phần: ***Tithonia diversifolia***) là một loài thực vật trong họ Cúc (Asteraceae), hiện nay phân bổ rộng khắp trong các khu vực cận nhiệt đới và nhiệt đới, chẳng hạn như Trung Mỹ, Đông Nam Á và châu Phi. Phụ thuộc vào khu vực, nó có thể là cây một năm hay cây lâu năm, dạng cây bụi cao tới 2–3 m với thân cây mọc thẳng và đôi khi hóa gỗ. Hoa màu vàng cam. Nói chung người ta công nhận rằng nó ở một giai đoạn nào đó là cây bản địa của khu vực Trung Mỹ hoặc México, vì thế mà có tên gọi hướng dương Mexico.

## Biểu tượng và sử dụng
Tại Nhật Bản, vào cuối thời kỳ Minh Trị, loài cây này được nhập khẩu như là cây cảnh mặc dù nó đã từng được trồng tại đây, dù rất ít. Có vị đắng đặc trưng, nó được sử dụng để gây sốt nhằm chống lại ngộ độc, mặc dù không được sử dụng cho các mục đích y học trực tiếp. Người ta cho rằng loài này được Nitobe Inazo đưa vào Nhật Bản, vì thế mà có tên gọi trong tiếng Nhật là cúc Nitobe (ニトベギク; *Nitobegiku*).

Tại Mexico, nó được sử dụng để chữa bong gân, gãy xương, các vết thâm tím và các vết giập.

Tại miền nam Trung Quốc nó được sử dụng để chữa trị một số bệnh đường da (như bệnh nấm bàn chân), ra mồ hôi trộm ban đêm, cũng như trong vai trò của thuốc lợi tiểu, thuốc nhuận gan, thuốc chữa bệnh vàng da và viêm bàng quang.

Dã quỳ được bán tại thị trường thuốc thảo mộc ở Đài Loan như một loại trà để cải thiện chức năng gan.

Nó là biểu tượng của tỉnh Mae Hong Son, Thái Lan.

Tại Việt Nam, dã quỳ đã được người Pháp đưa vào các đồn điền ở Lâm Đồng. Nó được trồng khi đó để làm phân xanh cho các vườn cà phê, cao su. Thân dã quỳ chứa nhiều chất P, Ca, Mg nên làm phân hữu cơ khá tốt. Nhờ hạt dễ phát tán, cây dễ trồng nhờ giâm cành nên loài cây này dần dà chiếm lĩnh các nơi hoang dại ở khắp Tây nguyên. Tên dã quỳ xuất hiện trên văn chương từ thập niên 1970, trước đó người ta gọi nó là sơn quỳ. Dã quỳ cũng đã được sử dụng làm biểu tượng chính cho lễ hội hoa Đà Lạt tháng 12 năm 2005. Ở Gia Lai, hoa dã quỳ mọc và nở rộ khắp núi lửa Chư Đăng Ya, hằng năm tỉnh Gia Lai tổ chức lễ hội hoa Dã Quỳ tại chân núi.
Ở Việt Nam, dã quỳ thường ra hoa vào mùa đông, vàng rực cả triền đồi và thảo nguyên. Loài cây này có thể coi như là một loài cây báo hiệu cho sự xuất hiện của mùa khô, khi hoa dã quỳ nở có nghĩa là mùa khô đã đến rất gần. Lá của cây này còn sử dụng trong một bài thuốc dân gian để chữa bệnh ghẻ.


Tithonia diversifolia from Periya, Wayanad (4).jpg
File:Doi Mae Ukor.jpg|Đồi hoa dã quỳ tại huyện Khun Yuam thuộc tỉnh Mae Hong Son, Thái Lan. 
Hình:Daquy.JPG|Dã quỳ nở vàng trên quốc lộ 19 đoạn qua Chư Sê Gia Lai
Hình:Hoaquy.jpg|Dã quỳ ở Tây Nguyên
Hình:Dã quỳ.jpg|Dã quỳ ở Đà Lạt
File:Starr 070403-6480 Tithonia diversifolia.jpg|Ở Lanai, Hawaii


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Kagoshima

là một tỉnh của Nhật Bản, nằm ở cực Nam của đảo Kyūshū. Thủ phủ là thành phố Kagoshima.

## Địa lý

**Kagoshima** nằm ở cực Nam của đảo Kyūshū, bao gồm một chuỗi các hòn đảo trải dài xa tới tận phía Tây Nam hàng trăm km. Nhóm đảo quan trọng nhất là quần đảo Amami. Kagoshima giáp ranh với bởi Hoàng hải ở phía Tây, tỉnh Okinawa ở phía Nam và tỉnh Kumamoto ở phía Bắc, tỉnh Miyazaki ở phía Đông. Tỉnh có đường bờ biển (bao gồm cả 28 đảo) dài 2,632&nbsp;km. Nó có một vịnh gọi là vịnh Kagoshima (Kinkowan), vịnh này nằm giữa hai bán đảo, Satsuma và Osumi. Vị trí đặc biệt của vịnh giúp nó trở thành cánh cửa của Nhật Bản rất nhiều lần trong lịch sử. Trong khi cả vùng Kyushu có 13 triệu người thì tỉnh này chỉ có không đến 2 triệu người sinh sống.

Tỉnh có một dãy các núi lửa động và tĩnh, bao gồm cả ngọn núi lửa lớn Sakurajima, ngọn núi nằm trải qua cả vịnh Kagoshima đối diện với thành phố Kagoshima.

Sakurajima là một trong những ngọn núi lửa hoạt động nhất Nhật Bản. Những vụ phun nham thạch lớn xảy ra năm 1914, khi mà ngọn núi của đảo tràn đủ dung nham để có thể nối với đảo chính, một vụ phun nham nhỏ hơn xảy ra năm 1960. Dung nham ở trong đất làm cho Sakurajima có một nguồn tài nguyên những củ cải 'Daikon' to kỉ lục, với kích cỡ bằng quả bóng rổ. Rất nhiều bãi biển xung quanh vịnh Kagoshima bị phủ đầy đá bọt rỗ. Một ngọn hồ trên núi lửa ở phần phía Tây Nam tỉnh, cạnh thị trấn suối khoáng Ibusuki, là nhà của một vài loại lươn lớn hiếm thấy.

## Lịch sử

Kagoshima từng là tỉnh Osumi và Satsuma trong Nhật Bản thời cổ đại, bao gồm cả phần phía Bắc của đảo Ryukyu. Vùng này đóng một vai trò quan trọng trong cải cách Minh Trị (Saigō Takamori), và thành phố Kagoshima là một căn cứ hải quân then chốt trong những cuộc chiến tranh của Nhật Bản thế kỉ 20 và là quê hương của tướng Tōgō Heihachirō. Những vụ tai nạn gần đây có thể kể đến là việc hải quân bờ biển Nhật Bản đánh chìm một tàu do thám của Bắc Triều Tiêu năm 2001, con tàu này sau đó được vớt lên và trưng bày ở Tokyo. Hay vụ bắt cóc một nhân viên văn phòng tại bờ biển Kagoshima do mật vụ của Bắc Triều Tiên thực hiện năm 1978. Vụ việc này chỉ được biết đến gần đây dưới thời của thủ tướng Koizumi.
## Hành chính
### Các thành phố

### Làng và thị trấn

## Kinh tế

## Văn hóa
văn hóa trà đạo

## Giáo dục

* Đại học Kagoshima

## Thể thao

## Du lịch

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang web chính thức của tỉnh Kagoshima (tiếng Nhật)
* Bản đồ Kagoshima(1891)
*
Hồ Sĩ Tạo (định hướng)

**Hồ Sĩ Tạo** có thể có một trong các người sau:

* Cử nhân Hồ Sĩ Tạo: người xã Thanh Khê, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An
* Tiến sĩ Hồ Sĩ Tạo: người Bình Định

## Ghi chú
Phú Thiện (huyện)

**Phú Thiện** là một huyện cũ nằm ở phía nam tỉnh Gia Lai, vùng Tây Nguyên, Việt Nam.

## Địa lý
Huyện Phú Thiện nằm ở phía nam của tỉnh Gia Lai, toàn bộ diện tích của huyện nằm gọn trong lòng chảo nơi có con sông Ayun bắt nguồn từ cao nguyên Kon Tum chảy qua, có vị trí địa lý:
*Phía đông và phía bắc giáp huyện Ia Pa
*Phía tây giáp huyện Chư Pưh và huyện Chư Sê
*Phía nam giáp thị xã Ayun Pa và huyện Ea H'leo, tỉnh Đắk Lắk.

Huyện Phú Thiện có diện tích 505,8&nbsp;km² và dân số năm 2021 là 81.279 người.

## Hành chính
Huyện Phú Thiện có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Phú Thiện (huyện lỵ) và 9 xã: Ayun Hạ, Chrôh Pơnan, Chư A Thai, Ia Ake, Ia Hiao, Ia Piar, Ia Peng, Ia Sol, Ia Yeng.

## Lịch sử
Trước đây, Phú Thiện là một địa danh được đặt cho một thị trấn thuộc huyện Ayun Pa, nằm ở vị trí đông nam tỉnh Gia Lai, trên đường Quốc lộ 7 (nay là Quốc lộ 25) nối từ thị trấn Chư Sê (huyện Chư Sê) đi thành phố Tuy Hòa (tỉnh Phú Yên).

Ngày 30 tháng 3 năm 2007, huyện Ayun Pa chia tách thành thị xã Ayun Pa và huyện Phú Thiện. Trong đó huyện Ayun Pa còn lại 1 thị trấn và 9 xã, và huyện Ayun Pa được đổi tên thành huyện Phú Thiện.

Sau khi thành lập thị xã Ayun Pa, huyện có 50.191 ha diện tích tự nhiên và 64.558 nhân khẩu với 10 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 1 thị trấn và 9 xã.

## Chú thích

## Tham khảo
Hạ (họ)

**Hạ** (chữ Hán: 賀/贺 hoặc 夏) là họ của người Trung Quốc, Việt Nam và Triều Tiên (Hangul: 하, Hanja: 夏, Romaja quốc ngữ: Ha). Họ Hạ 賀 xếp thứ 70 trong "Bách gia tính". Tuy nhiên, trong xếp hạng năm 2006 của Trung Quốc đại lục thì họ Hạ này chỉ đứng thứ 85 về độ phổ biến trong khi họ Hạ 夏 đứng thứ 64. Nghĩa của hai từ Hạ này là khác nhau.

Họ Hạ thứ nhất theo giải nghĩa trong Hán Việt Thiều Chữu là chúc mừng, đưa đồ mừng, gia thêm, vác.

Trong khi đó, nghĩa của từ hạ thứ hai là mùa hè hay một số nghĩa khác liên quan tới nhà Hạ. Họ này có mối liên quan với các họ: Tự (姒), Kỷ (己) và Hạ Hầu.

Tại Việt Nam, họ Hạ xuất hiện tại Làng Phú Lễ Phường Đông Lễ TP Đông Hà Tỉnh Quảng Trị.

## Một số nhân vật
### Việt Nam
* Hạ Bá Cang tức là Hoàng Quốc Việt (1905-1992): nhà hoạt động chính trị Việt Nam
* Trang Hạ (tên thật Hạ Trịnh Minh Trang): nhà văn Việt Nam
* Hạ Bá Đoàn: nhà văn Việt Nam
* Hạ Quang Quới: thương nhân người Việt gốc Hoa nổi tiếng giàu có ở Thủ Dầu Một và Sài Gòn - Gia Định cuối thế kỷ 18.

### Trung Quốc
* Các nhân vật mang họ Hạ (賀/贺):
** Hạ Tri Chương: Nhà thơ thời Đường
** Hạ Long: Một trong 10 đại nguyên soái của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
** Hạ Tử Trân, vợ thứ ba của Mao Trạch Đông
* Các nhân vật mang họ Hạ (夏/贺):
**Hạ Nguyên Cát, đại thần nhà Minh
** Hạ Lệnh Chấn, diễn viên Hồng Kông
** Hạ Tĩnh Đình, diễn viên Đài Loan
** Hạ Chi Quang , Ca sĩ nhóm nhạc R1SE
** Hạ Tuấn Lâm, ca sĩ, diễn viên, thành viên nhóm nhạc Thời Đại Thiếu Niên Đoàn
**Hạ Quốc Cường (1943), nguyên Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến, Bí thư Thành ủy thành phố Trùng Khánh, Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Lãnh đạo Quốc gia Trung Quốc.

## Tham khảo
Thiếu Lâm Bắc phái

**Thiếu Lâm Bắc phái** là tên của các môn võ miền bắc Trung Hoa được các môn đồ Bắc Thiếu Lâm tích hợp lại và còn có một tên gọi khác là Trường quyền (chữ Hán: ; bính âm: *cháng quán*; dịch nghĩa tiếng Anh: *Long Fist*),, tục gọi là **Bắc quyền**.

Hệ Thiếu Lâm Bắc phái xuất xứ từ ngôi chùa Bắc Thiếu Lâm ở Bàn Sơn thuộc tỉnh Hà Bắc là khu vực tiếp giáp xứ Mãn Châu và Triều Tiên ngày nay.

Tuy nhiên, lại cũng có một hệ Thiếu Lâm Bắc phái lưu hành rất nổi tiếng ở tỉnh Sơn Đông có tên gọi là **Thiếu Lâm Bắc phái [[Sơn Đông]]** thường nhập nhằng với khái niệm Bắc Thiếu Lâm hay Thiếu Lâm Bắc phái vốn xuất xứ từ Bàn Sơn tỉnh Hà Bắc lan truyền khắp vùng Hoa Bắc, Sơn Đông đã nêu trên khiến người đời sau thường nghĩ Thiếu Lâm Bắc phái Sơn Đông là Bắc Thiếu Lâm, mà thật ra môn phái **Thiếu Lâm Bắc phái [[Sơn Đông]]** là chỉ một lưu phái của Bắc Thiếu Lâm.

## Tham khảo

## Xem thêm
*Võ thuật
*Võ Thiếu Lâm
*Võ Đang phái
*Nga Mi Võ Phái
*Nam Thiếu Lâm
*Nam quyền
*Trường quyền
*Danh sách các môn phái võ thuật Trung Hoa
*Ngũ Mai
*Phương Thế Ngọc
Cửa khẩu

Khái niệm **cửa khẩu** được hiểu như là cửa ngõ của một quốc gia mà nơi đó diễn ra các hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và qua lại biên giới quốc gia đối với người, phương tiện, hàng hoá và các tài sản khác.

Cửa khẩu có thể thiết lập ở đường bộ, ga hàng không, đường thủy, đường sắt liên thông với các nước trong khu vực và trên thế giới.

## Một số khái niệm về cửa khẩu

### Cửa khẩu quốc tế
Được hiểu như là cửa ngõ để ra - vào một quốc gia, một vùng hay một lãnh thổ dành cho công dân (mang hộ chiếu) của nước mình và công dân của một nước khác bất kỳ được phép ra vào. Tên gọi cửa khẩu quốc tế trong trường hợp này chỉ đúng khi đó là cảng hàng không (sân bay quốc tế) và cảng biển. Vì ở đây tính quốc tế được hiểu khi có sự xuất - nhập cảnh cho công dân của một nước thứ 3 bất kỳ đến từ bên ngoài lãnh thổ và đi ra khỏi lãnh thổ đó.

Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt là cửa khẩu được dành cho công dân mang hộ chiếu của một nước thứ 3 khác được phép đi và đến với nhau. Do vậy, trên đường bộ khi một cửa khẩu được gọi là cửa khẩu quốc tế là khi có sự xuất - nhập cảnh cho công dân của một nước thứ 3.

### Cửa khẩu quốc gia
Là cửa khẩu chỉ dành cho công dân 2 nước có chung đường biên giới có các cặp cửa khẩu đối diện nhau và có sự giao thương qua lại. Công dân của một nước thứ 3 (không mang hộ chiếu của một trong 2 nước này) không được phép xuất - nhập cảnh tại các cửa khẩu này. Tất cả các cửa khẩu phụ, cửa khẩu quốc gia, cửa khẩu quốc tế dĩ nhiên công dân nước sở tại có cửa khẩu đó được phép xuất - nhập cảnh.

## Xem thêm
* Cửa khẩu Việt Nam

## Tham khảo
Nấm tử thần

***Amanita phalloides***, thông thường được gọi là **nấm tử thần**, là một loại nấm có độc trong ngành Nấm đảm (Basidiomycota), một trong nhiều loài của chi *[[Amanita]]*. Phân bố rộng rãi khắp châu Âu, *A. phalloides* gắn liền với những cây quả nón (tùng bách) và có lá rụng theo từng thời kỳ nhất định. Với cơ thể có thể thích nghi, phạm vi sinh sống của nó đang mở rộng ở nhiều quốc gia sau khi nó tình cờ được du nhập cùng với cây sồi, cây hạt dẻ, và cây thông. Phần có quả thể lớn (nghĩa là tai nấm), xuất hiện vào mùa hè và mùa thu, thường hơi ngả màu xanh lá cây với cuống trắng và lá tia.Cấu tạo của nó được làm từ mũ nấm,phiến nấm,cuống nấm,sợi nấm,vòng cuống nấm và bao gốc nấm

## Hình ảnh

Tập tin:Amanita phalloides.jpg
Tập tin:Amanita phalloïdes.jpg
Tập tin:Death Cap Mushroom.jpg
Tập tin:02 Amanita phalloides in Zalas, Poland.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
*
Kagawa

là tỉnh nằm ở vị trí đầu Đông Bắc đảo Shikoku, Nhật Bản. Thủ phủ của tỉnh là thành phố Takamatsu.

## Địa lý

Kagawa bao gồm góc phía Đông Bắc của Shikoku, giáp ranh với tỉnh Ehime ở phía Tây, tỉnh Tokushima về phía Nam, và các đảo nhỏ  trên biển nội địa Seto đối mặt với tỉnh Okayama và vùng Kansai.

Kagawa hiện là tỉnh nhỏ nhất Nhật Bản tính theo diện tích, tỉnh Osaka từng giữ "danh hiệu" là tỉnh nhỏ nhất cho đến khi sân bay quốc tế Kansai được sáp nhập từ đại dương đầu thập niên 1990, tạo cho nó một phần diện tích lớn hơn Kagawa một chút.

## Lịch sử
Kagawa từng được biết đến là tỉnh Sanuki.
Trong một giai đoạn ngắn từ tháng 8 năm 1876 đến tháng 12 năm 1888, Kagawa là một phần của tỉnh Ehime.

### Trận chiến Yashima

Nằm ở thành phố thủ phủ của Kagawa, Takamatsu, ngọn núi của Yashima từng là chiến trường của một trong những trận chiến nổi tiếng nhất giữa thị tộc Heike và Genji. Cái tên Yashima có nghĩa nôm na là "đảo mái nhà". Yashima được gọi vậy bởi hình thế giống mái nhà của nhà trang trại ở Nhật. Tỉnh này là một mũi biển bằng nhô ra vùng biển Seto Naikai.

Vào thời gian chiến tranh Genpei xảy ra, như được hàm ý với cái tên, một hòn đảo tách với đảo chính bởi sông *Aibikigawa*. Đạo quân nhà Heike, bị đánh bại ở Ichinotani, và phải lui tới Yashima với hoàng đế Antoku và lập nên một triều đình ngắn hạn, các cơ quan đầu não của họ nằm ở vịnh nhỏ Dannoura của Yashima. Yashima giờ vẫn còn lưu giữ rất nhiều cái tên liên quan đến trận chiến lịch sử. Theo ghi chép, chiến trường chính của cuộc chiến là cả vùng Dannoura, vùng mà hiện nay là trường tiểu học Yashima-higashi. Khách tham quan giờ có thể tìm thấy địa bàn cũ của hoàng đế Antoku, những bia mộ của Sato Tsugunobu và Kikuomaru, và cả hòn đá mà trên đó Nasuno Yoichi cầu nguyện cho thành công của trận đánh, hòn đá mà Yoichi cưỡi ngựa bắn cung tên xuyên qua chiếc quạt. Những địa danh đỉnh núi Genjigamine, Funakakushi, ao Chinoike gợi nhớ lại quá khứ.

## Hành chính
### Thành phố

### Thị trấn

## Kinh tế

## Văn hóa

## Giáo dục
* Đại học Kagawa

## Thể thao
Các đội thể thao được liệt kê dưới đây có trụ sở tại Kagawa.
Bóng chày
* Kagawa Olive Guyners
Bóng rổ
* Takamatsu Five Arrows (Takamatsu)
Bóng đá
* Kamatamare Sanuki (Takamatsu)
Bóng chuyền
* Eighty8 queen

## Du lịch

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website chính thức của tỉnh Kagawa (tiếng Nhật)  
* Blog ghi chú từ Shikoku (tiếng Anh).
Chi Ké

**Chi Ké** (danh pháp khoa học: ***Urena***) là một chi thực vật sống ở các khu vực nhiệt đới và bán nhiệt đới khắp nơi trên thế giới. Cây cao tới 50–70&nbsp;cm, lá có lông nhám, thường có khía. Trái có nhiều mấu. Ở Philippines, rễ cây được dùng làm thuốc giải nhiệt và hoạt nhuận còn ở Malaysia thì được dùng làm thuốc trị kiết lỵ. Cây phát tán hạt nhờ vào động vật do hạt cây có lông bám vào lông động vật.

## Lưu ý
Ké là tên gọi chung cho rất nhiều loài khác nhau, ví dụ một số loài trong các chi *Sida*, *Triumfetta* cùng họ hay chi *[[Xanthium]]* thuộc họ Cúc (*Asteraceae*) cũng được gọi chung là ké. Cho nên, việc gọi tên các loài cần cụ thể để tránh nhầm lẫn.

## Hình ảnh

Tập tin:Urena lobata 2.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
Iwate

là tỉnh thuộc vùng Tōhoku, Nhật Bản. Thủ phủ của tỉnh là thành phố Morioka. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính của tỉnh là 1.210.534 người và mật độ dân số là 79 người/km2. Tổng diện tích của tỉnh là 15.275,01&nbsp;km2.

## Địa lý

Iwate đối diện với biển Thái Bình Dương về phía Đông, giáp ranh với tỉnh Aomori ở phía Bắc, tỉnh Akita ở phía Tây và tỉnh Miyagi ở phía Nam. Iwate có núi ở phía Đông, Tây, Bắc, với lưu vực sông Kitakami chạy từ Bắc tới Nam qua trung tâm tỉnh, bao gồm cả thành phố thủ phủ. Bờ biển ở đây thô và nhỏ nằm giữa biển và các ngọn núi.

## Lịch sử
Iwate trong lịch sử là một phần của tỉnh Mutsu. Nó chỉ thực sự trở thành một tỉnh riêng vào khoảng năm 800.

Trong thời kỳ Jōmon, đây là một vùng rất phong phú cho việc săn bắn và đánh bắt cá. Cũng có một vài sự định cư của người Emishi tại lưu vực Kitakami cho đến cuối thế kỉ thứ 8 khi mà chính quyền Nara quyết định xâm nhập sâu vào Iwate, với pháo đài Shiwa, tới phía Bắc của Morioka ngày nay, được xây dựng năm 803.

## Hành chính
### Thành phố

### Làng và thị trấn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website chính thức của tỉnh.
Ké đầu ngựa

**Ké đầu ngựa**, tên Hán-Việt là **thương nhĩ** (danh pháp hai phần: ***Xanthium strumarium***, đồng nghĩa: *X. inaequilaterum*, *X. canadense*, *X. chinense*, *X. glabratum*), một loài thực vật trong họ Cúc (Asteraceae).

## Miêu tả
Cây thân thảo cao 50–120&nbsp;cm, thân có khía rãnh. Lá mọc so-le/vòng. Hoa có hai loại, một loại mọc ở đầu các cành ngắn, chỉ sản sinh phấn hoa và loại thứ hai mọc ở các nách lá, sinh ra quả. Quả giả hình thoi, có móc có thể gắn vào lông động vật để phát tán. Đây cũng là loài duy nhất trong chi này có mặt tại Việt Nam. Phát tán nhờ động vật.

## Thành phần hóa học và tác dụng dược lý
Quả chứa alkaloid, sesquiterpen lacton (xanthinin, xanthumin, xanthatin), dầu béo. Lá chứa iod: 200 microgam trong 1g lá. Trong quả là 220 - 230 microgam/1g quả. Trong quả có glucozit làm hạ glucoza trong máu, xanthinin và xanthium có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm, chống dị ứng, hạ sốt, lợi tiểu, an thần.

## Công dụng
Chống dị ứng, chống viêm. Chữa mụn nhọt, lở loét, mày đay, tràng nhạc, bướu cổ, đau khớp, thấp khớp, tay chân đau co rút, đau đầu, viêm mũi chảy nước hôi, đau họng, lỵ: ngày 6- 12g thuốc sắc, cao hoặc viên. Nước sắc quả ngậm chữa đau răng, bôi chữa nấm tóc, hắc lào.

Dùng cành lá hoặc quả phơi khô chữa mụn nhọt, mẩn ngứa, mày đay, tràng nhạc, chảy nước mũi hôi. Dùng dưới dạng thuốc sắc.

## Hình ảnh

Tập tin:Starr 081230-0562 Xanthium strumarium var. canadense.jpg
Tập tin:Xanthium strumarium-1.JPG
Tập tin:Xanthium strumarium 000.jpg
Tập tin:Starr 081230-0568 Xanthium strumarium var. canadense.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Su su

**Su su** hay **su le** trong phương ngữ miền Trung Việt Nam (danh pháp hai phần: ***Sicyos edulis***, đồng nghĩa: ***Sechium edule***) là một loại cây lấy quả ăn, thuộc họ Bầu bí, cùng với dưa hấu, dưa chuột và bí.

## Phân loại
Loài này được nhà thực vật học Patrick Browne mô tả khoa học lần đầu năm 1756 như là *[[Sechium]]* sp.
 
Năm 1760, nó được Nikolaus Joseph von Jacquin phân loại như là *Sicyos edulis* và năm 1763 bởi Michel Adanson như là *Chocho* sp. Năm 1800, Olof Swartz phân loại su su như là *Sechium edule*.

## Từ nguyên
Tiếng Pháp dùng tại các lãnh thổ hải ngoại của Pháp ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương gọi là "chouchou" (Réunion, Île Maurice), "chouchoute" (Nouvelle-Calédonie, Polynésie thuộc Pháp) - phát âm như *su-su* trong tiếng Việt, có lẽ đây là nguồn gốc tên tiếng Việt của loại quả này.

## Mô tả
Cây này có lá rộng, thân cây dây leo trên mặt đất hoặc trên giàn. Ở Việt Nam, su su được trồng để vừa lấy quả và vừa lấy ngọn trong chế biến các món ăn. Ví dụ: củ su su xào tỏi, ngọn su su làm lẩu. Ở Miền Bắc, su su được trồng rất nhiều thành hệ thống giàn men theo sườn núi, dọc theo con đường từ thị trấn Sa Pa lên đến thác Bạc.

## Phân bổ
Costa Rica là quốc gia xuất khẩu chính su su ra khắp thế giới như EU, Hoa Kỳ. Su su là một loại rau quả quan trọng trong ngành ẩm thực Mexico. Tiểu bang Veracruz là nơi trồng su su quan trọng nhất của México và cũng là nơi xuất khẩu chính quả su su, chủ yếu qua Mỹ.

## Hình ảnh

Tập tin:CutChayote.jpg
Tập tin:Chayote CDC.jpg
Tập tin:Sechium edule plantation Salazie dsc03258.jpg
Tập tin:Sechium edule plantation Salazie dsc03252.jpg
Tập tin:Sechium edule 143-8738.jpg|Quả, lá, cành su su
Tập tin:Su su.jpg|Su su trên đỉnh núi Cấm (Tịnh Biên, An Giang).


## Chú thích

## Liên kết ngoài
* 
*
Nghiến

**Nghiến** (danh pháp hai phần ***Burretiodendron hsienmu***) là một loài thực vật có hoa, trước đây được phân loại trong họ Đoạn (*Tiliaceae*) còn hiện nay thuộc phân họ Dombeyoideae của họ Cẩm quỳ (*Malvaceae*) nghĩa rộng. Nghiến sống ở Trung Quốc và Việt Nam. Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng ở Quảng Bình có loại cây này.

## Đặc điểm
Câu nghiến là cây gỗ lớn, cao 30 – 35 m, đường kính tới 80 – 90&nbsp;cm. Cành non không có lông. Lá hình trứng rộng, cỡ 10 – 12 x 7 – 10&nbsp;cm; mép nguyên; gân bên 5 – 7 đôi, trong đó có 3 gân gốc; cuống lá dài 3 – 5&nbsp;cm. Hoa đơn tính. Hoa đực có đường kính 1,5&nbsp;cm. Đài hình chuông, ở đầu xẻ 5 thuỳ sâu, dài 1,5&nbsp;cm. Cánh hoa 5, dài 1,3&nbsp;cm. Nhị khoảng 25, xếp thành 5 bó; chỉ nhị dài 1 – 1,3&nbsp;cm; bao phấn hình bầu dục, dài 3&nbsp;mm. Quả khô hình 5 cạnh (giống quả khế), tự mở, đường kính 1,8&nbsp;cm.

## Đặc tính gỗ
Gỗ nghiến có tính cơ học cao, rất cứng, dai, bền, không vân, không mọt, mối, dù chôn xuống đất vẫn thế.

Gỗ nghiến lõi có màu nâu sẫm đồng đều, vòng vân rất mờ, có cấu tạo lớp. Tính cơ học: cứng, chắc, rất bền. Mưa gió ngoài trời chỉ có thể làm bạc màu lớp mặt. Khi được bào nhẵn thì các phần gỗ nghiến già có thể thấy được các vân hoa tinh vi như trên mặt thép của thanh kiếm Nhật (đây là cấu tạo lớp, còn được gọi là vân chun, chỉ một số loài gỗ có).

Nhược điểm của gỗ nghiến là nếu được dùng để chế đồ gỗ bằng những tấm ván mỏng thì dưới tác động của độ ẩm và nước sẽ xuất hiện trong chúng những nội lực lớn, dễ làm cho chúng bị cong, vênh, nứt dăm hoặc nứt xé.

## Ứng dụng
Người dân một số vùng núi đá cao Việt Nam (chủ yếu là người Tày, Nùng) dùng gỗ nghiến để làm nhà sàn: cột nhà, sàn nhà, hoành, vì, kèo, v.v. Đi lại trên sàn không bao giờ có tiếng cót két - một đặc trưng của loại gỗ mềm dẻo. Cũng vì các đặc tính trên mà gỗ nghiến rất được ưa chuộng khi dùng làm thớt.

Gỗ giác của gỗ nghiến có màu hơi sáng, mềm và nhẹ hơn gỗ lõi một chút, thường được dùng để làm những bộ phận trong nhà mà ít chịu lực như tường ngăn, giá, bàn ghế v.v.

Các phần nu nghiến (những u, cục gỗ sinh ra khi thân cây chịu vết thương, dị tật), với có hình dạng bề ngoài sần sùi nhưng chất gỗ cứng, màu sắc đa dạng, nhiều vân uốn lượn kỳ dị rất đẹp, được sử dụng làm các đồ thủ công mỹ nghệ như tượng, bình, chum chóe...

## Chú thích
Ibaraki

là một tỉnh của Nhật Bản, thuộc vùng Kantō trên đảo Honshū. Thủ phủ là thành phố Mito.

## Địa lý

Tỉnh Ibaraki nằm ở phần phía Đông Bắc của vùng Kantō, trải dài giữa tỉnh Tochigi và biển Thái Bình Dương và giáp ranh về phía Bắc và Nam với tỉnh Fukushima và tỉnh Chiba. Giáp ranh với tỉnh Gunma và tỉnh Saitama về phía Tây Nam. Đa số phần phía Bắc của tỉnh là núi, nhưng phần lớn diện tích tỉnh là đồng bằng với nhiều hồ.

## Lịch sử

Tỉnh Ibaraki trước đây được biết đến là tỉnh Hitachi. Năm 1288, tỉnh Hitachi bị hoàng tử Subaru xâm chiếm. Đến năm 1871 thì tỉnh đổi tên thành Ibaraki.

## Hành chính

## Kinh tế

Vùng có công nghiệp điện, đặc biệt là điện nguyên tử, công nghiệp sản xuất, hóa chất, công nghiệp cơ khí chính xác. Công ty Hitachi được thành lập tại thành phố Ibaraki.

## Văn hóa
## Giáo dục
## Thể thao
Các đội thể thao được liệt kê dưới đây có trụ sở tại Ibaraki.

;Bóng đá
* Kashima Antlers (Kashima)
* Mito HollyHock (Mito)
* Đại học Ryutsu Keizai (Ryūgasaki)
;Bóng chuyền
* Hitachi Sawa Rivale (Hitachinaka)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website chính thức của tỉnh(tiếng Anh). 
* Báo E-Ibaraki: bài viết và bình luận của người nước ngoài sống ở Ibaraki 
* Du lịch Ibaraki
Dương Văn An (nhà Mạc)

**Dương Văn An** (chữ Hán: 楊文安) (1514 – 1591), biểu tự là **Tĩnh Phủ** (靜甫); là quan nhà Mạc trong lịch sử Việt Nam, và là tác giả của quyển sách địa lý-lịch sử nổi tiếng *[[Ô Châu cận lục]]* (烏州近錄).

## Tiểu sử
Ông sinh tại làng Tuy Lộc, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Về sau, ông ra ngụ ở xã Phú Diễn, huyện Từ Liêm, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội).

Về gia đình và thời trẻ của Dương Văn An, hiện vẫn chưa có tư liệu đầy đủ. Tuy nhiên, theo lời Tựa của sách *Ô Châu cận lục* do ông soạn, thì ông *"sinh ra và lớn lên ở đất này, theo đòi nghiệp học, thấm nhuần giáo hóa, kể đã nhiều năm. Vào khoa năm [[Đinh Mùi]] ([[1547]], dưới triều [[Mạc Tuyên Tông|Mạc Phúc Nguyên]]), thì đỗ [[Tiến sĩ]]."'

Sau đó, ông được triều đình [[nhà Mạc]] bổ đi làm quan, thăng dần lên các chức: Lại khoa Đô cấp sự trung (tước Sùng Nham bá), Tả thị lang [[bộ Lại]] rồi Thượng thư, tước Sùng Nham hầu. Năm [[Tân Mão]] ([[1591]]), Dương Văn An mất lúc 77 tuổi, được tặng tước Tuấn Quốc công.

Tác phẩm của ông có *'Ô Châu cận lục'''. Theo lời Tựa của ông viết đề ở đầu sách này, thì năm Quý Sửu (1553), nhân khi về quê chịu tang, ông được đọc hai tập tài liệu của hai người đồng hương biên chép về hai phủ Tân Bình và Triệu Phong. Bởi ham thích, nên sau đó ông đã khảo cứu thêm, bổ sung và sửa chữa để làm ra sách ấy.

## Xem thêm
*Ô Châu cận lục
*Châu Ô
## Chú thích
Đơn đômen

**Đơn đômen** (tiếng Anh: *Single domain*) là một dạng cấu trúc từ của vật từ gồm các hạt, mà mỗi hạt được cấu tạo bởi một đômen từ. Có nghĩa là trong mỗi hạt đó, các mômen từ sắp xếp đều nhau theo cùng một hướng. Cấu trúc đơn đômen thực chất là một sự thắng thế về mặt năng lượng so với cấu trúc đa đômen.

## Sự hình thành cấu trúc đơn đômen
Cấu trúc từ của vật sắt từ được quy định bởi: hình dạng vật từ, cấu trúc hạt (kích thước, hình dạng, sự định hướng...). Sự thay đổi kích thước hạt dẫn đến sự thay đổi cấu trúc đômen. Khi kích thước hạt của vật từ giảm dưới kích thước tới hạn (ký hiệu là Rc), xuất hiện một cấu hình đômen mới mà mỗi hạt sẽ là một đômen, đó là cấu trúc đơn đômen. Kích thước giới hạn này phụ thuộc vào từ tính của vật liệu và tổng quát theo công thức:

L_c = \frac{2 \sqrt{2} \gamma_{\delta}}{\frac{2 \pi}{3} - \frac{W_a}{2}}

với \gamma_{\delta} là mật độ năng lượng vách đômen, W_a là năng lượng dị hướng từ tinh thể.

Công thức có thể thay đổi tùy theo từng loại vật liệu sắt từ.
***Với [[sắt từ|vật liệu sắt từ]] có [[dị hướng từ tinh thể]] thấp**: Kích thước giới hạn của hạt đơn đômen cho loại này được xác định từ công thức:

:\frac{1}{2} (\frac{4 \pi}{3})^2 R_c^3.I_s^2 =  \frac{\pi JR_c}{a}[ln(\frac{2R_c}{a}) - 1]

Ở đây, I_s, J lần lượt là từ độ bão hòa, mômen tổng cộng của vật liệu.

***Với [[sắt từ|vật liệu sắt từ]] có [[dị hướng từ tinh thể]] cao**: Lúc này kích thước tới hạn liên hệ với kích thước vách đômen ở trạng thái đa đômen, được cho bởi:

:R_c = \frac{9 \sigma_w}{4 \pi I_s^2}

với \sigma_w là mật độ năng lượng của vách đômen.

## Ảnh hưởng của cấu trúc đơn đômen lên từ tính
Cấu trúc đơn đômen là cấu trúc không có vách đômen nên không có các quá trình dịch chuyển vách hay hãm các vách đômen trong quá trình từ hóa. Vì thế, quá trình từ hóa và khử từ trong vật từ có cấu trúc đơn đômen là quá trình quay kết hợp các mômen từ. Vì thế, dễ dàng tạo ra tính từ cứng trong các vật liệu có cấu trúc đơn đômen. Trong cấu trúc này, lực kháng từ có thể được quy định bởi:

:H_c = a. \frac{K_1}{I_s} + b(N_1 - N_2)I_s + c. \frac{ \lambda_s \tau}{I_s}

với K_1 là hằng số dị hướng từ tinh thể bậc một; N_1, N_2 là thừa số khử từ đo theo 2 phương khác nhau; \lambda_s, \tau lần lượt là từ giảo bão hòa và ứng suất nội; a, b, c là các hệ số phần trăm đóng góp của từng số hạng.

## Xem thêm
*Sắt từ
*Đômen từ
*Đường cong từ hóa

## Tham khảo
Án treo

**Án treo** là chế định pháp lý hình sự liên quan đến việc chấp hành hình phạt. Án treo được hiểu là việc tạm thời miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, hình phạt đối với người vi phạm luật ở mức độ ít nghiêm trọng, khi bị xử phạt tù không quá ba năm, có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ (từ 2 tình tiết trở lên), và xét thấy không cần phải cách ly người phạm tội ra khỏi xã hội mà vẫn có thể cải tạo được tòa án có thể miễn chấp hành tại trại giam mà có thể tự cải tạo dưới sự giám sát, quản lý và giáo dục tại địa phương cư trú của chính quyền sở tại. Trong thời gian thử thách, nếu người bị án treo lại phạm tội mới thì toà án quyết định người bị án phải chấp hành hình phạt tù như đã ghi trong bản án cũ, tổng hợp với hình phạt của bản án mới. Nếu trong thời gian hưởng án treo, người được hưởng có tiến bộ thì tòa án có thể rút ngắn hoặc chấm dứt thời gian thử thách, người được hưởng án treo được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt và được xóa án tích giống như các trường hợp vẫn phải cải tạo trong trại giam khác khi có đủ điều kiện do luật định. Mức độ vi phạm đủ nhẹ để hưởng án treo được quy định tùy theo luật pháp từng quốc gia. Tại Việt Nam, theo điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2017 thì tối đa là mức phạt không quá ba năm, thời gian thử thách từ 1 đến 5 năm.
Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật hình sự về án treo do Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành.

## Tham khảo
Tòa án

**Tòa án** là một cơ quan quyền lực xét xử. Nhiệm vụ của toà án thực hiện quyền tư pháp (hay pháp luật) của nhà nước, của tổ chức, của cộng đồng, để bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, bảo vệ chế độ, bảo vệ lợi ích của nhà nước và quần chúng nhân dân.

Toà án thường được nhà nước đứng ra thành lập để thực hiện sự công bằng cho nhân dân.

## Biểu tượng của Toà án
Biểu tượng của toà án được lấy ý tưởng từ chiếc cán cân, thứ được tượng trưng cho sự công bằng.

Ở phương tây, Nữ thần Công lý được cho là một biểu tượng của công lí, với hình ảnh:

* Chủ thể là một người phụ nữ thể hiện sự uyển chuyển mềm mại của pháp luật.
* Cầm một thanh gươm biểu tượng cho quyền lực cưỡng chế, quyền uy của toà án nhưng được hạ xuống thể hiện sự cưỡng chế có suy xét.
* Một chiếc cân để phân định cái thiện và cái ác, biểu tượng cho lẽ phải, sự công bằng, chính trực, nghiêm minh, không thiên vị.

* Một chiếc khăn bịt mắt tượng trưng cho ý tưởng công lý "mù loà", đề kháng, đối lập lại những áp lực, ảnh hưởng từ bên ngoài.

## Cơ cấu
Đứng đầu tòa án là chánh án, tiếp đến là phó chánh án và hội đồng xét xử. Trong một phiên tòa xét xử có thẩm phán, kiểm sát viên, hội thẩm nhân dân, luật sư và thư ký. Thẩm phán là người có quyền quyết định chính cho một vụ án hay kiện tụng (theo sự phân công của chánh án). Quy trình xử án gồm: thụ lý đơn, thụ lý hồ sơ, xem xét hồ sơ, sơ thẩm và phúc thẩm (nếu không phải xét lại).

## Xem thêm

* Tòa án nhân dân
*Tòa án quân sự
*Tòa án tối cao
* Tòa án Hình sự Quốc tế

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Mặt

**Mặt** có thể là:
* Mặt (sinh học): phần trước của đầu người, động vật
* Mặt theo nghĩa là phần phẳng ở một phía nào đó của đồ vật
* Mặt (toán học): đa tạp n-1 chiều trong không gian n chiều
* Mặt (hình học): khái niệm hình học trong không gian 3 chiều
* Mặt còn có thể hiểu là phía khác chiều khác của sự vật sự việc
Lệ Thanh (định hướng)

**Lệ Thanh** có thể là:

## Tên người
* Một bút danh của Hàn Mặc Tử
* Nghệ sĩ cải lương Lệ Thanh
* Diễn viên ca kịch Lệ Thanh
* Ca sĩ Lệ Thanh

## Địa danh
* Cửa khẩu Lệ Thanh (Gia Lai) với Oyadav (Andong Pich – Ratanakiri).
* Quận cũ Lệ Thanh, thuộc tỉnh Gia Lai thời Việt Nam Cộng hòa