open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vườn quốc gia Siberut

**Vườn quốc gia Siberut** là một vườn quốc gia có diện tích 1.905&nbsp;km² (47%) của đảo Siberut trong quần đảo Mentawai thuộc Tây Sumatra, Indonesia. Toàn bộ hòn đảo bao gồm cả vườn quốc gia là một phần của Khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận.

Vườn quốc gia này có các loài động thực vật đặc hữu cũng như cư dân bản địa, người Mentawai vẫn còn sinh sống bằng truyền thống hái lượm. Người ta cho rằng quần đảo Mentawai đã cô lập với đại lục Sumatra hơn 500.000 năm nên đã tạo ra một hệ sinh thái độc đáo.
## Động thực vật
Kiểu hệ sinh thái chiếm ưu thế là rừng nhiệt đới họ Dầu nhưng vườn quốc gia này còn bao gồm 4 hệ sinh thái khác là rừng nguyên sinh hỗn hợp, rừng đầm lầy, rừng ven biển và rừng ngập mặn. Tại đây có tổng cộng 864 loài thực vật đã được ghi nhận.

Vườn bảo vệ bốn loài linh trưởng đặc hữu có nguy cơ tuyệt chủng gồm vượn Kloss, khỉ đuôi dài Siberut, voọc Mentawai và voọc đuôi lợn cực kỳ nguy cấp. Trong số 31 loài động vật có vú có mặt tại đây, có 4 loài sóc đặc hữu. Vườn quốc gia này cũng bảo vệ 134 loài chim trong đó có 19 loài đặc hữu, bao gồm cả cú mèo Mentawai.
## Tài liệu tham khảo

## Liên kết ngoài
* www.nature-conservation.or.id - Vườn quốc gia Siberut 
* UNESCO Siberut Biosphere Reserve 
* World Database on Protected Areas: Entry of Siberut National Park 
*
Technical death metal

**Technical death metal** (đôi khi được gọi là **tech death**) là một nhánh con của death metal tập trung vào những giai điệu, riff và cấu trúc ca khúc phức tạp. Nó giống như một sự phát triển của các ban nhạc death metal, một vài thử nghiệm với những yếu tố từ nhiều genre khác. Nó như là kết quả của những thử nghiệm, ví dụ như Suffocation, Cryptopsy và Gorguts, nhánh con technical death metal đã tự hình thành với sự phức tạp và nhiều phong cách âm nhạc khác nhau.

Nhiều hơn những thử nghiệm kỹ thuật của death metal bắt đầu vào những năm cuối 1980 và đầu 1990 bởi những ban nhạc như Death, Morbid Angel,  Monstrosity, và Atheist. Năm 1989, album đầu tay của Atheist là Piece of Time đã được phát hành, theo sau đó là The Key của Nocturnus vào năm 1990. Năm 1991, Death phát hành Human. Album này và những album sau của Death đã được chứng minh là có ảnh hưởng tới các ban nhạc technical death metal của thập niên 1990. Một vài album technical death metal đầu tiên khác là Considered Dead (1991) của Gorguts, Nespithe (1993) của Demilich và Focus (1993) của Cynic.

Những ban nhạc hiện được xếp vào technical death metal bao gồm Nile, Meshuggah, Necrophagist, Decapitated, Psycroptic, và Anata.

## Các ban nhạc

Một vài ban nhạc nổi tiếng của thể loại này bao gồm:

*Arsis
*Atheist
*Beneath the Massacre
*Brain Drill
*Cryptopsy
*Cynic
*Death
*Decapitated

*Dying Fetus
*Gorguts
*Into the Moat
*Martyr
*Meshuggah
*Monstrosity
*Necrophagist
*Negativa

*Neuraxis
*Nile
*Obscura
*Origin
*Psycroptic
*Quo Vadis
*Suffocation

## Tham khảo
Goregrind

**Goregrind** là một thể loại âm nhạc ảnh hưởng bởi grindcore và death metal. Đúng với tên gọi, goregrind có thể xem là một nhánh con của grindcore hoặc death metal. Ban nhạc Carcass được xem là căn nguyên của thể loại này. Theo Matthew Harvey, 

## Lịch sử

Mặc dù sớm chịu tác động mạnh từ những album như *[[Horrified]]* của Repulsion và *[[Ultimo Mondo Cannibale]]* của Impetigo, nguồn gốc của thể loại này thực sự thuộc về ban nhạc Carcass của Anh, những người bắt đầu sự nghiệp vào cuối những năm 1980. Trong thời kì *[[Reek of Putrefaction]]*, Carcass sử dụng pitch shifter, hình ảnh của bệnh viện và các hệ cơ quan nội tạng, một sự lệch hướng khỏi chủ đề chính trị thường thấy hoặc lyric cánh tả thường được sử dụng trong hardcore punk và grindcore.

## Những nét đặc trưng

Zero Tolerance mô tả goregrind được định nghĩa bởi "detune guitar, blast drum (đôi khi sử dụng high-tune, tiếng kêu lanh canh của 'hộp thiếc bánh biscuit'), lyric ghê tởm và thường xử lý/bóp méo nặng nề chất giọng. Những ban nhạc goregrind thường sử dụng giọng cực thấp hoặc đã qua pitch-shift. Chủ đề của lyric thường là những chủ đề bạo lực bao gồm máu, giám định bệnh lý, cái chết, và cưỡng dâm. Lyric đôi khi có cảm giác mỉa mai của những bộ phim kinh dị hạng Z và không bị coi là nghiêm trọng. Cyjan, tay trống của ban nhạc goregrind Dead Infection của Ba Lan, bình luận, "Về khía cạnh âm nhạc, không có sự khác biệt thực sự nào giữa grindcore và goregrind, nhưng về lyric, trong khi cái đầu tiên là xã hội và có liên quan chính trị, goregrind, như ngụ ý của cái tên, giải quyết mọi thứ liên quan đến máu, khía cạnh bệnh lý hoặc những tai nạn mà hậu quả không tránh khỏi.

## Danh sách những ban nhạc goregrind nổi tiếng

## Xem thêm

* Death metal
* Grindcore

## Tham khảo
Người Đông Hương

**Người Đông Hương** (; tự gọi: *Sarta* hay *Santa* ()) là một trong số 56 dân tộc được Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chính thức công nhận. Phần lớn người Đông Hương sinh sống tại Châu tự trị dân tộc Hồi Lâm Hạ và các khu vực xung quanh trong tỉnh Cam Túc ở tây bắc Trung Quốc, trong khi các nhóm còn lại sinh sống tại Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, tỉnh Thanh Hải và Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ. Theo đều tra dân số Trung Quốc năm 2000, dân số của dân tộc này là 513.805 người. Người Đông Hương có lẽ là các hậu duệ của người Mông Cổ theo Hồi giáo tại Trung Quốc pha trộn huyết thống với các nhóm sắc tộc khác nhau trong khu vực.

## Nguồn gốc và phát triển
Người Đông Hương là các họ hàng gần của các sắc tộc Mông Cổ. Một số học giả cho rằng nét nhận dạng của họ như là một nhóm sắc tộc độc lập đã phát sinh thông qua tiếp xúc với người Trung Á, do đó mà người Đông Hương đã cải đạo sang Hồi giáo dòng Sunni trong thế kỷ 13.

Một giả thuyết có thể về nguồn gốc người Đông Hương cho rằng họ là hậu duệ của các binh sĩ Mông Cổ đóng quân tại khu vực Hà Châu (河州, tên gọi cũ của Lâm Hạ) theo lệnh của Thành Cát Tư Hãn trong cuộc viễn chinh về phía tây của ông, trong khi các giả thuyết khác cho rằng họ có thể là hỗn hợp của nhiều dân tộc, bao gồm người Mông Cổ, Hán và Tạng.

Tên tự gọi của họ, *santa*, cũng có thể cung cấp một đầu mối mâu thuẫn về nguồn gốc của họ: từ tương tự *[[Sart]]* trước kia từng được dùng tại Trung Á để chỉ các thương nhân Trung Á theo Hồi giáo. Tên gọi chính thức hiện nay của họ là Đông Hương, có từ năm 1954, nghĩa là "làng miền đông" phát sinh từ thực tế là các khu định cư của họ trong khu vực nằm ở phía đông Hà Châu, nơi có các khu định cư chính của người Hán.

## Kinh tế
Nền tảng kinh tế của người Đông Hương là nông nghiệp. Các sản phẩm chính là khoai tây, ngô và lúa mì. Họ cũng có ngành nghề thủ công, sản xuất ra các loại thảm truyền thống.

## Ngôn ngữ và giáo dục

Người Đông Hương nói tiếng Đông Hương, một ngôn ngữ trong ngữ tộc Mông Cổ của ngữ hệ Altai. Văn học dân gian truyền khẩu của người Đông Hương phong phú, dân ca Đông Hương gọi là "Đông Hương hoa nhân", nhưng họ không có hệ thống chữ viết riêng. Các thống kê của chính quyền chỉ ra rằng người Đông Hương là nhóm người thuộc hàng nghèo khó nhất và ít học nhất trong cộng đồng các dân tộc thiểu số Trung Hoa, với phần lớn dân cư Đông Hương chỉ hoàn thành khoảng 1,1 năm tới 1,98 năm  học hành, một vấn đề bị làm trầm trọng thêm bởi không có chữ viết. Theo dữ liệu tại Đông Hương tộc tự trị huyện chí thì vào năm 1996 tỷ lệ mù chữ và bán mù chữ của người Đông Hương (74,35 %) là cao hơn rất nhiều so với toàn tỉnh Cam Túc (34,89 %)

## Ghi chú
Đảo Loại Ta

__NOTOC__
**Đảo Loại Ta** (tiếng Anh: *Loaita Island* (*South Island of Horsburgh*); tiếng Filipino: *Kota*; , Hán-Việt: *Nam Thược đảo*) là một đảo cát nhỏ thuộc cụm Loại Ta của quần đảo Trường Sa. Đây là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện Philippines đang kiểm soát đảo này.

## Môi trường
Loại Ta là một đảo cát cao 1,5 m, diện tích 6,45 ha, nằm trên một rạn san hô dạng hình tròn có diện tích khoảng 50 ha. Đảo này có nhiều thực vật ngập mặn và dừa. Có một giếng nước ngọt nhưng giếng này rất ít nước. Quanh đảo là bãi cát trắng đẹp mắt. Năm 1982, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Philippines đã thành lập một khu bảo tồn rùa biển tại đảo Loại Ta.

## Lịch sử

[thế=|trái|nhỏ|Bia chủ quyền trên đảo Loại Ta được quân đội [Việt Nam Cộng hòa xây dựng ngày 22 tháng 5 năm 1963]]
Ngày 21 tháng 12 năm 1933, Thống đốc Nam Kỳ Jean-Félix Krautheimer ký Nghị định số 4702-CP sáp nhập một số đảo chính - trong đó có đảo Loại Ta - và các đảo phụ thuộc trong quần đảo Trường Sa vào địa phận tỉnh Bà Rịa.

Đầu thập niên 1960, một số tàu của Hải quân Việt Nam Cộng hòa có đôi lần ghé thăm đảo Loại Ta. Năm 1961, tàu HQ-02 *Vạn Kiếp* và HQ-06 *Vân Đồn* viếng thăm đảo. Năm 1963, ba tàu gồm HQ-404 ''Hương Giang'', HQ-01 *Chi Lăng* và HQ-09 *Kỳ Hòa* đi thăm và xây dựng lại một cách có hệ thống các bia chủ quyền trên một số đảo thuộc Trường Sa; ngày 22 tháng 5, họ dựng bia trên đảo Loại Ta.

Năm 1970, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos ra lệnh cho quân đội bí mật chiếm bảy đảo của Trường Sa, trong đó có đảo Loại Ta.

## Tham khảo

## Hình ảnh

## Liên kết ngoài
* Ảnh chụp bia chủ quyền từng hiện diện trên đảo Loại Ta
Phạm Văn Sơn

**Phạm Văn Sơn** (1915 - 1978) là một sử gia Việt Nam và là sĩ quan của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

## Thân thế
Ông sinh ngày 15 tháng 8 năm 1915 tại tỉnh Hà Đông cũ (nay thuộc về thành phố Hà Nội).

Trong vai trò người viết sử, ông cộng tác với Tập san Sử Địa (do một nhóm giáo viên và sinh viên trường Đại học Sư phạm Sài Gòn sáng lập) và viết rất nhiều bài nghiên cứu, như các bài "Thái độ và hành động của nhân sĩ Việt Nam trong khoảng đầu thế kỷ XX", "Để so sánh các anh hùng trước Nguyễn Huệ với Nguyễn Huệ",... Ông cũng biên khảo rất nhiều sách sử, trong đó có bộ sách sử công phu nhất của ông là Việt sử tân biên, gồm 7 quyển, biên soạn và phát hành từng quyển từ năm 1956 đến năm 1972.

Thập niên 1960, ông trở thành sĩ quan Quân lực Việt Nam Cộng hòa, ông từng là Chỉ huy trưởng trường Quân báo và Chiến tranh tâm lý Cây Mai. Chức vụ cuối cùng năm 1975 là Đại tá, trưởng Khối Quân Sử, Phòng 5 (Phòng Nghiên cứu) bộ Tổng Tham mưu.

Sau Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, ông phải đi học tập cải tạo do đã viết nhiều tài liệu tâm lý chiến chống quân Giải phóng khi làm sĩ quan tâm lý chiến của QLVNCH. Ngày 6 tháng 12 năm 1978, ông qua đời vì bệnh lao phổi tại Trại Cải tạo Tân Lập, huyện Sông Thao, tỉnh Vĩnh Phú (nay là xã Vô Tranh, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, giống trước năm 1954).

## Sách
**Vỹ tuyến 17* (ký tên Dương Châu), Sài Gòn, 1956
**[[Việt sử tân biên]]*, 7 quyển, Sài Gòn, 1956-1972
**[[Việt sử toàn thư]]*, Sài Gòn, 1960
**Việt Nam tranh đấu sử*, ấn bản lần đầu 1949, in lại có cập nhật 1951, 1953, 1954, 1959. Còn biết đến là *Việt Nam cách mạng sử*.
**[[Cuộc tổng công kích - tổng khởi nghĩa của Việt-Cộng Mậu Thân 1968|Cuộc Tổng Công Kích - Tổng Khởi Nghĩa của Việt-Cộng Mậu Thân 1968]]*, (viết cùng với Lê Văn Dương), 1968
**Quân sử Việt Nam Cộng hòa*
**Việt Nam hiện đại sử yếu*, Nhà xuất bản Thanh Bình, Hà Nội, 1952.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Tưởng niệm Phạm Văn Sơn 
* Cái chết của sử gia Phạm Văn Sơn , audio
* Việt sử toàn thư
Đá Công Đo

**Đá Công Đo** (tiếng Anh: *Commodore Reef*; tiếng Filipino: *Rizal*; tiếng Mã Lai: *Terumbu Laksamana*; , Hán-Việt: *Tư lệnh tiêu*) là một rạn san hô vòng thuộc cụm An Bang (cụm Thám Hiểm) của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm cách đá Tiên Nữ 41,3 hải lý (76,5&nbsp;km) về phía đông nam.

Đá Công Đo là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Malaysia, Philippines và Trung Quốc. Đá này hiện do Philippines kiểm soát, chiếm vào ngày 26 tháng 7 năm 1980.

## Đặc điểm
Đá Công Đo có chiều dài khoảng 7 hải lý (13&nbsp;km). Một bãi cát cao 0,5 m chia vụng biển làm hai phần không đều nhau. Hầu như toàn bộ đá Công Đo chìm dưới nước khi thủy triều lên, trừ cồn cát vừa đề cập và một hòn đá cao 0,3 m ở đầu phía đông của đá.

## Tranh chấp
Năm 1979, Malaysia xuất bản bản đồ thể hiện thềm lục địa của mình, trong đó có vẽ đá Công Đo.

Hải quân Philippines đổ bộ lên đá Công Đo vào tháng 8 năm 1980 nhằm phá bỏ một mốc chủ quyền do Malaysia dựng lên vài tháng trước đó, nhưng không họ họ có rời đi sau sự kiện này hay không.

Tháng 4 năm 1988, Malaysia bắt giữ một số ngư dân Philippines ở khu vực này nhưng sau đó lại thả ra để thể hiện thiện chí.

Đêm ngày 9 tháng 9 năm 2022, một nhóm ngư dân Việt Nam khi khai thác hải sản tại hải vực ở tọa độ 08°22' vĩ Bắc - 115°17' kinh Đông quanh đá Công Đo đã bị một ca nô có vũ trang, chưa rõ quốc tịch, tịch thu ngư cụ, đồng thời một ngư dân nước này đã bị bắn vào chân khi người này lái một ca nô khác để bỏ trốn.

## Chú thích
Đá Cá Nhám

**Đá Cá Nhám** là một rạn san hô vòng thuộc cụm Loại Ta, quần đảo Trường Sa. Đá này nằm cách đảo Bến Lạc 12 hải lý (22,2&nbsp;km) về phía tây nam.

* Tên gọi: *đá Cá Nhám*; tiếng Anh: *Irving Reef*; tiếng Filipino: *Balagtas*; , Hán-Việt: *Hỏa Ngải tiêu*.
* Đặc điểm: khá cạn với một vụng biển nhỏ và nông. Gần đầu mút phía bắc của đá (tọa độ ) còn có một cồn cát.
Philippines tuyên bố rằng họ đang kiểm soát đá này. Không có công trình nhân tạo nào trên bãi đá, tuy nhiên có nguồn cho rằng tàu bè Hải quân Philippines thay phiên ngay canh gác thực thể này.

Đá Cá Nhám là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. 

## Hình ảnh

## Tham khảo
PSS/E

Chương trình **PSS/E (Power System Simulator for Engineering)** là chương trình phân tích, tính toán hệ thống điện của tập đoàn PTI (POWER TECHNOLOGIES INTERNATIONAL) của Mỹ. Kể từ khi ra đời phiên bản đầu tiên năm 1976, chương trình đã trở thành phần mềm thương mại được sử dụng nhiều nhất trong các phần mềm tính toán lưới điện.

Phiên bản version PSS/E – 34 là phiên bản mới nhất PSS/E™ công bố bởi Siemens Power Transmission & Distribution, Inc., Power Technologies International (Siemens PTI) và được bổ sung thêm nhiều tính năng mới.

Chương trình PSS/E là một bộ chương trình tích hợp mô phỏng hệ thống điện trên máy tính. Cho phép nghiên cứu về mạng lưới truyền dẫn và các đặc tính của máy phát trong cả chế độ tĩnh và chế độ động. Có thể khai thác chương trình trên các phương diện chính sau:

# Tính toán trào lưu công suất;
# Tối ưu hoá trào lưu công suất;
# Nghiên cứu các loại sự cố đối xứng và không đối xứng;
# Mô hình động mô phỏng quá trình quá độ điện cơ, tính toán ổn định động của hệ thống.
## Tham khảo

* Siemens PTI PSS/E 31 Released
Đảo Thị Tứ

**Đảo Thị Tứ** (tiếng Anh: *Thitu Island*; tiếng Filipino: *Pag-Asa*; chữ Hán: *中业岛*; bính âm: *Zhōngyè dǎo*; Hán-Việt: *Trung Nghiệp đảo*) là một đảo san hô thuộc cụm Thị Tứ của quần đảo Trường Sa. Đảo này xếp thứ hai trong quần đảo về mặt diện tích.

Đảo Thị Tứ là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện Philippines đang kiểm soát đảo này, nhưng Việt Nam khẳng định chủ quyền đối với đảo này.

## Đặc điểm
Đảo cao 3,6 m với diện tích tự nhiên khoảng 32 ha. Tính đến năm 2012 thì đảo này có diện tích khoảng 37 ha. Theo như ảnh vệ tinh Sentinel-2 (ESA) thì tính đến tháng 10 năm 2022, diện tích của đảo sau khi được bồi đắp thêm vào khoảng 44 ha.

Đảo được bao bọc bởi thềm san hô rộng. Trên đảo có nhiều cây dừa và cỏ dại. Một số loài chim biển cũng đến đây trú ngụ.

## Lịch sử

Ngày 21 tháng 12 năm 1933, thống đốc Nam Kỳ Jean-Félix Krautheimer ký Nghị định số 4702-CP sáp nhập một số đảo chính và các đảo phụ thuộc trong quần đảo Trường Sa vào địa phận tỉnh Bà Rịa, trong đó có đảo Thị Tứ.

Đầu thập niên 1960, các tàu hải quân của Việt Nam Cộng hòa thường ghé thăm đảo Thị Tứ, cụ thể năm 1961 là tàu HQ-02 Vạn Kiếp và HQ-06 Vân Đồn còn năm 1963 là ba tàu gồm HQ-404 Hương Giang, HQ-01 Chi Lăng và HQ-09 Kì Hòa (dựng bia trên đảo Thị Tứ vào ngày 22 tháng 5).

Vào thời kỳ 1970-1971, Philippines cho quân bí mật chiếm đóng một số đảo thuộc Trường Sa, trong đó có đảo Thị Tứ.

Ngày 5/3/2019, giới chức Philippines cho biết các tàu cá Trung Quốc ép ngư dân Philippines rời khỏi những bãi cạn nằm trong lãnh hải của đảo Thị Tứ.

## Dân cư
Năm 2002, chính quyền Philippines đưa dân ra đảo trong khuôn khổ một chương trình tái định cư. Hiện nay, đảo Thị Tứ là nơi **duy nhất** có dân cư sinh sống trong số các thực thể thuộc Trường Sa do Philippines kiểm soát. Dân Philippines trên đảo nuôi lợn, dê, gà và trồng trọt trong khu vực được giao. Ban ngày dân chúng sử dụng điện từ máy phát điện của chính quyền, về đêm thì chuyển sang dùng nguồn điện mặt trời trữ được trong ngày. Hiện có hai chuyến bay thương mại hàng tuần. Mỗi tháng một lần, tàu của hải quân Philippines chở lương thực và thực phẩm đến đây.

## Cơ sở hạ tầng
Trên đảo Thị Tứ có một đường băng dài 1.260 m được xây dựng vào năm 1975 với khả năng tiếp nhận các máy bay lớn nhưng đã xuống cấp. Ngoài ra, nơi đây còn có căn cứ hải quân, bến tàu, trung tâm y tế, trường học và một tháp thông tin di động.

### Phát triển kinh tế
Trong thập niên 1990, du thuyền từ Cebu đã đưa các vị khách Nhật Bản ra khu vực Trường Sa để tham quan những bãi biển và rạn san hô tươi đẹp. Ngày 3 tháng 4 năm 2012, Philippines tuyên bố kế hoạch phát triển đảo Thị Tứ bằng cách sửa chữa lại đường băng trên đảo và biến nơi đây thành một khu du lịch. Tuy nhiên, trước mắt Philippines sẽ xây dựng một bến tàu mới tại đảo Thị Tứ vào nửa sau năm 2012 để giúp ngư dân địa phương vận chuyển hàng hóa thuận tiện hơn.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ảnh vệ tinh chụp đảo Thị Tứ, Google Maps. Về phía tây của đảo có một xác tàu.
* Hình ảnh về đảo Thị Tứ do HSO lưu trữ
No Boundaries (bài hát)

"**No Boundaries**" là đĩa đơn của người chiến thắng trong chương hình tuyền hình thực tế *[[American Idol]]* mùa 8. Nó là đĩa đơn đầu tay của quán quân Kris Allen và người về nhì Adam Lambert.

## Các bài hát
**No Boundaries - Single** (phiên bản của Kris Allen)
#"No Boundaries": 3:30
**No Boundaries - Single** (phiên bản của Adam Lambert)
#"No Boundaries": 3:48

## Xếp hạng
**Kris Allen**

**Adam Lambert** 

## Phát hành
**Cả hai phiên bản**

## Tham khảo
Bàn Than

**Bãi Bàn Than** (tiếng Anh: Ban Than Reef hoặc Zhongzhou Reef, ; Hán-Việt: *Trung Châu tiêu*) là một rạn san hô với một cồn cát nhỏ không có người ở thuộc cụm Nam Yết của quần đảo Trường Sa. Bàn Than nằm giữa đảo Ba Bình và đảo Sơn Ca, cách bờ gần nhất của đảo Ba Bình khoảng 4,6&nbsp;km về phía đông.

Bãi Bàn Than là đối tượng, thực thể địa lý tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc.

Đài Loan đơn phương tuyên bố kiểm soát rạn san hô này từ tháng 3 năm 1995. Theo nước này thì từ năm 2000 cho đến nay, lực lượng tuần tra và bảo vệ bờ biển Đài Loan (Cục Tuần phòng Bờ biển) đã thay thế quân đội để tiếp tục kiểm soát Bàn Than.  Nước này đã xây dựng một số cấu trúc tạm thời trên thực thể này vào năm 1995 và 2004 cũng như một số quan chức của họ đã đổ bộ lên bãi cát này vào năm 2003 và 2012. Tuy nhiên theo Lâu Năm Góc, gần đây không có tiền đồn hay bất cứ công trình nhân tạo nào có thể quan sát được bằng vệ tinh trên bãi Bàn Than. Theo các nguồn địa phương thì binh lính của Đài Loan lẫn Việt Nam thường xuyên đặt các vật thể lên trên bãi để làm bia tập bắn.

## Đặc điểm

Lúc bình thường, phần nổi của bãi có diện tích 0,2 ha nhưng khi thủy triều xuống thì diện tích mở rộng thành 0,6 ha.

## Nguồn gốc tên gọi
Tên gọi "Bàn Than" theo cách gọi phía Việt Nam bắt nguồn từ sự kiện lập miếu thờ thần ở Hoàng Sa trong thời kỳ của vua Minh Mạng, ngôi miếu được tiến hành xây dựng trên một hòn đảo có bài khắc cổ mang tên **Vạn lý Ba Bình**, nay lấy làm tên cho đảo Ba Bình thuộc quần đảo Trường Sa. Sự kiện này cũng có nhắc đến một cồn cát có tên là "Bàn Than thạch", nay được Việt Nam đặt cho bãi Bàn Than thuộc quần đảo này.

Tháng 6 âm lịch năm Ất Mùi, niên hiệu Minh Mạng thứ 16 (1835), sách Đại Nam thực lục chép rằng: 
:*"Dựng đền thờ thần [ở đảo] Hoàng Sa thuộc Quảng Ngãi. Hoàng Sa ở hải phận Quảng Ngãi, có một chỗ nổi cồn cát trắng, cây cối xanh um, giữa cồn cát có giếng, phía tây nam có miếu cổ, có tấm bài khắc 4 chữ "Vạn lý ba bình 萬里波平" (cồn Bạch Sa [cát trắng] chu vi 1070 [[trượng]], tên cũ là núi Phật Tự, bờ đông, tây, nam đều đá san hô thoai thoải uốn quanh mặt nước. Phía bắc, giáp với một cồn toàn đá san hô, sừng sững nổi lên, chu vi 340 trượng, cao 1 trượng 3 thước, ngang với cồn cát, gọi là Bàn Than thạch). Năm ngoái vua toan dựng miếu lập bia ở chỗ ấy, bỗng vì sóng gió không làm được. Đến đây, mới sai Cai đội Thủy quân là [[Phạm Văn Nguyên]] đem lính thợ Giám thành cùng phu thuyền hai tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, chuyên chở vật liệu đến dựng miếu (cách tòa miếu cổ 7 trượng). Bên tả miếu dựng bia đá; phía trước miếu xây bình phong. Mươi ngày làm xong rồi về".*
Chu vi *cồn Bạch Sa* nơi xây miếu thời Minh Mạng dài 1070 trượng - khoảng 5030 mét (một trượng khoảng 4,7 m). Chu vi cồn đá san hô gọi là "Bàn Than thạch" được ước tính vào khoảng 1600 mét (340 trượng).

## Hình ảnh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Ảnh chụp cồn cát của bãi Bàn Than (28 tháng 3 năm 2004) - Trang web chính thức của Cục Tuần phòng Bờ biển Đài Loan.
* [Ảnh chụp chim [nhàn mào]] trên cồn cát của đá Bàn Than - Flickr
Đá Tốc Tan

**Đá Tốc Tan** (tiếng Anh: *Alison Reef*; tiếng Filipino: *De Jesus*; , Hán-Việt: *Lục Môn tiêu*) là một rạn san hô vòng thuộc cụm Trường Sa của quần đảo Trường Sa. Đá Tốc Tan cách đảo Phan Vinh 14,6 hải lý (27&nbsp;km) về phía đông nam và cách đá Núi Le 6 hải lý (11&nbsp;km) về phía tây bắc.

Bản đồ hành chính đều thể hiện danh từ riêng là *Tốc Tan* còn danh từ chung để mô tả thực thể là *đá*. Về bản chất địa lý, đá Tốc Tan không phải là một đảo mà là rạn san hô vòng.

Đá Tốc Tan là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện Việt Nam đang kiểm soát đá này như một phần của thị trấn Trường Sa, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.

## Đặc điểm

### Địa lý
Rạn san hô đá Tốc Tan có chiều dài khoảng 19,4&nbsp;km và chiều rộng trung bình 4,1&nbsp;km; diện tích nền san hô khoảng 23&nbsp;km². Vụng biển của rạn vòng sâu từ 15 đến 25 m, rộng khoảng 48&nbsp;km². Có một số hòn đá riêng lẻ nhô lên khỏi mặt biển khi thủy triều xuống.

### Công trình nhân tạo
Hải quân Việt Nam đã đóng quân tại 3 tiền đồn, được đặt tên là Đảo Tốc Tan A, B, C, có tọa độ địa lý là (trong ngoặc là tọa độ ghi trên bia chủ quyền):
***Đảo Tốc Tan A** (ở thêm san hô phía đông nam của đá Tốc Tan):  (), gồm 2 nhà lâu nối với nhau bằng cầu bê tông.
***Đảo Tốc Tan B** (ở thềm san hô phía tây bắc của đá Tốc Tan):  (), gồm một nhà lâu đóng quân nối với một nhà văn hoá đa năng (hoàn thành tháng 12, 2014)
***Đảo Tốc Tan C** (ở thềm san hô phía bắc của đá Tốc Tan):  (), gồm một nhà lâu đóng quân nối với một nhà văn hoá đa năng (khánh thành tháng 4 năm 2024).
Binh lính đồn trú trồng được một số rau xanh, chủ yếu là rau muống, cải, mồng tơi và nuôi vịt và chó mang từ đất liền ra.

Đầu tháng 12 năm 2022, Việt Nam bắt đầu tiến hành các hoạt động nạo vét, bồi đắp ở điểm Đảo Tốc Tan A. Tính đến tháng 11 năm 2023, Tốc Tan A đã trở thành đảo nhân tạo có diện tích khoảng 2 ha, dài khoảng 150 m, rộng khoảng 140 m.  Việt Nam bắt đầu bồi đắp và nạo vét ở điểm Đảo Tốc Tan C từ tháng 9 năm 2024, và Đảo Tốc Tan B từ tháng 12 năm 2024.

## Lịch sử
Ngày 22/2/1988, Bộ Tư lệnh Hải quân cử một biên đội gồm tàu HQ-713 và HQ-07 thuộc Lữ đoàn 171 Hải quân do trung tá Hoàng Kim Nông làm chỉ huy đưa quân ra đóng giữ đá Tốc Tan.

Sáng 25/2/1988, đội tàu của Lữ đoàn 171 đến khu vực Tốc Tan - Núi Le - Tiên Nữ. Thấy tàu Trung Quốc có dấu hiệu chiếm đóng trái phép đá Tốc Tan, chỉ huy biên đội quyết định hạ xuồng lên đá cắm cờ khẳng định chủ quyền. Tổ cắm cờ gồm 6 người, do trung tá Hoàng Kim Nông trực tiếp chỉ huy. Cắm cờ xong, biên đội bố trí 2 ca xuồng trực 24/24 bảo vệ cờ. Đe dọa không hiệu quả, các tàu Trung Quốc phải rút đi.

Một số nguồn khác ghi ngày chiếm giữ đá Tốc Tan là 27/2/1988.

Tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng đã xây dựng một nhà ở phía tây đá Đảo Tốc Tan, hoàn thành ngày 8/8/1988. Trong khi đó công binh Hải quân cũng xây dựng 3 nhà cao chân trên đá này.

Tháng 8/1988, Phòng bảo đảm hàng hải Quân chủng Hải quân đã thả trong lòng Hồ Tốc Tan 3 phao buộc tàu mỗi phao nặng 2 tấn, khi thời tiết xấu tàu có thể vào neo đậu tránh sóng gió.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Nhịp sống trên đảo Tốc Tan (Thông tấn xã Việt Nam, 10/11/2021)
Hausen, Eichsfeld

**Hausen** là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld nước Đức. Đô thị này có diện tích 42,8 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 460 người.

## Tham khảo
R.G.D. Allen

**Sir Roy George Douglas Allen**, CBE, FBA (1906 – 1983) là một nhà kinh tế học, nhà toán học, nhà thống kê người Anh.

## Tiểu sử & Sự nghiệp
Allen sinh tại Worcester ngày 3 tháng 6 năm 1906 và học tại trường Royal Grammar School Worcester (trung học cấp II), sau đó được học bổng vào học trường Sidney Sussex College, Cambridge. Ông đã đoạt cấp hạng nhất về toán học và được thưởng học bổng Wrangler (dành cho sinh viên năm thứ ba).

Ông làm giảng viên ở Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị Luân Đôn (LSE), sau đó trở thành giáo sư khoa Thống kê. Ông đã viết nhiều bài khảo cứu và sách về môn kinh tế toán (*mathematical economics*), trong đó có bài khảo cứu nổi tiếng *A Reconsideration of the Theory of Value* đăng trên báo *[[Economica]]* năm 1934 cùng với Sir John Hicks, cùng các sách khác như: *Mathematical Analysis for Economists* (1938), *Statistics for Economists* (1949), *Mathematical Economics* (1956), và *Macroeconomic Theory* (1967).

Allen được phong tước hầu năm 1966 vì các công lao phục vụ kinh tế, và trở thành chủ tịch của Hội Thống kê Hoàng gia (Anh). Hội này đã thưởng cho ông Huy chương Guy vàng năm 1978. Ông cũng là viện sĩ và thủ quỹ của Viện Hàn lâm Anh.

Trong số nhiều thành tựu và cống hiến cho kinh tế của ông ta, có ý niệm "partial elasticity of substitution" (tính mềm dẻo từng phần của việc thay thế) đề ra trong quyển sách nổi tiếng năm 1938 của ông. Ông cũng là một trong số kinh tế gia đầu tiên sử dụng toán học trong kinh tế và đã đào tạo cả một thế hệ các kinh tế gia nổi tiếng.

Allen trở thành hội viên trường Sidney Sussex, Cambridge và từ trần ngày 29 tháng 9 năm 1983.

## Một số tác phẩm của Roy Allen
* "The Nature of Indifference Curves", 1934, RES.
* "The Concept of the Arc Elasticity of Demand", 1934, RES
* "A Reconsideration of the Theory of Value", with J.R. Hicks, 1934, Economica.
* Family Expenditure with A.L. Bowley, 1935.
* Mathematical Analysis for Economists, 1938.
* "The Supply of Engineering Labor under Boom Conditions", with B. Thomas, 1939, EJ
* Statistics for Economists, 1949.
* "Index Numbers of Retail Prices, 1938-51", 1952, Applied Statistics.
* Mathematical Economics, 1956.
* Macroeconomic Theory, 1967.
* "On Official Statistics and Official Statisticians", 1970, J of Royal Statistical Society
* Index Numbers in Theory and Practice, 1975.
* Introduction to National Accounts Statistics, 1980.

## Các cáo phó với tiểu sử
* E. Grebenik Roy George Douglas Allen 1906-1983, Journal of the Royal Statistical Society. Series A (General), Vol. 147, No. 5 (1984), pp.&nbsp;706–707.
* Cáo phó: Sir Roy Allen, CBE, FBA (1906-1983,The Statistician, Vol. 33, No. 4 (Dec., 1984), pp.&nbsp;401–406. (includes list of Allen's publications.)

## Chú thích

## Liên kết ngoài
*New School: Roy G. D. Allen
Đá Cô Lin

**Đá Cô Lin** (tiếng Anh: *Collins Reef* hoặc *Johnson North Reef* (hay *Johnson Reef North*); , Hán-Việt: *Quỷ Hám tiêu*) là một rạn san hô thuộc cụm Sinh Tồn của quần đảo Trường Sa. 

Đá Cô Lin là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Sau trận Hải chiến Trường Sa 1988 giữa Việt Nam và Trung Quốc, Việt Nam vẫn giữ quyền kiểm soát và quy thuộc thực thể địa lý này vào xã Sinh Tồn, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.
## Địa lý
Đá Cô Lin nằm cách đảo Sinh Tồn 8,1 hải lý (15&nbsp;km) về phía tây nam, cách đá Gạc Ma khoảng 3,9 hải lý (7,2&nbsp;km) về phía tây bắc và cách đá Len Đao 7 hải lý (13&nbsp;km) về phía tây. Bản chất là một rạn san hô hình tam giác có cạnh hơi cong, có chiều dài mỗi cạnh khoảng 1 hải lý. Đá này ngập chìm dưới nước khi thủy triều lên và chỉ có vài hòn đá nổi lên khi thủy triều xuống thấp. Diện tích thềm san hô đá Cô Lin khoảng 2.05 km2.

Bản đồ hành chính đều thể hiện danh từ riêng là *Cô Lin* còn danh từ chung để mô tả thực thể là *đá*. Về bản chất địa lý, đá Cô Lin không phải là một đảo mà là rạn san hô.

## Công trình nhân tạo
Nơi đây có tổ hợp kiến trúc **Đảo Cô Lin** gồm một nhà lâu là điểm đóng quân nối bằng cầu với một nhà văn hóa đa năng (xây dựng và hoàn thành vào năm 2017, khánh thành năm 2018) cách đó 65 m. Tọa độ địa lí ghi trên bia chủ quyền Đảo Cô Lin là .

Tháng 6 năm 2025, Việt Nam bắt đầu hoạt động bồi đắp mở rộng điểm Đảo Cô Lin thành một đảo nhân tạo.
## Lịch sử
Khoảng 18h ngày ngày 13 tháng 3 năm 1988, tàu đổ bộ HQ-505 của hải quân Việt Nam đến thả neo ở mép đá Cô Lin.

Khoảng 5 giờ sáng 14 tháng 3, 3 tổ binh lính trên tàu HQ-505 đổ bộ và cắm cờ chủ quyền ở 3 góc của đá Cô Lin. Gần 8 giờ sáng cùng ngày, 2 tàu khu trục Trung Quốc liên tục nã pháo vào HQ-505 làm tàu này bốc cháy và có nguy cơ chìm. Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ quyết định cho tàu HQ-505 ủi lên bãi đá trong khi các tàu chiến Trung Quốc tiếp tục nã đạn.

Do có thương vong lớn ở đá Gạc Ma, thuyền trưởng Vũ Huy Lễ cho một tiểu đội đi xuồng cao su sang Gạc Ma cấp cứu thương binh. Lúc 15 giờ ngày 14 tháng 3, xuồng đưa 45 thương binh về cập tàu. Khoảng 16 giờ, tàu HQ-671 của Việt Nam treo cờ chữ thập  lùi vào bãi nhận thương binh liệt sĩ đưa về đảo Sinh Tồn, số còn lại do thuyền trưởng Vũ Huy Lễ chỉ huy tiếp tục bám giữ ở Cô Lin.

Làm chủ được Cô Lin sau sự kiện 14 tháng 3 năm 1988, Bộ Tư lệnh vùng 4 Hải quân của Việt Nam quyết định đưa lực lượng do Lữ đoàn trưởng Phạm Công Phán chỉ huy đi xây dựng nhà cao chân trên đá Cô Lin. Ngày 10 tháng 7 năm 1988, công binh xây xong nhà cao chân và bàn giao lại cho hải quân Lữ đoàn 146 kiểm soát.
## Xem thêm
* Hải chiến Trường Sa 1988
* Đá Gạc Ma
* Đá Len Đao

## Tham khảo
Weißensee, Sömmerda

**Weißensee** là một town huyện Sömmerda, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là người. Đô thị này có cự ly 6&nbsp;km về phía tây bắc Sömmerda, 25&nbsp;km về phía bắc Erfurt.

## Tham khảo
Đá Núi Le

**Đá Núi Le** (tiếng Anh: *Cornwallis South Reef*; tiếng Filipino: *Osmeña*; , Hán-Việt: *Nam Hoa tiêu*) là một rạn san hô vòng thuộc cụm Trường Sa của quần đảo Trường Sa. Đá Núi Le cách đảo Trường Sa 134 hải lý (248 km) về phía đông, cách đá Tiên Nữ 27 hải lý (50 km) về phía tây-tây nam.

Đá Núi Le là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Việt Nam kiểm soát đá này từ ngày 28 tháng 2 năm 1988. Đá Núi Le được quản lý như một phần của thị trấn Trường Sa, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.

## Đặc điểm

### Địa lý
Bản đồ hành chính đều thể hiện danh từ riêng là *Núi Le* còn danh từ chung để mô tả thực thể là *đá* (*reef*). Về bản chất địa lý, đá Núi Le không phải là một đảo mà là rạn san hô vòng.

Rạn san hô này trải dài theo trục bắc-nam với chiều dài khoảng 9 km và chiều rộng khoảng 3,5 km. Khi thủy triều xuống thấp nhất thì rải rác có những chỗ nhô lên khỏi mặt nước. Tổng diện tích của rạn vòng này là khoảng 34 km² trong đó nền san hô là 22.3 km² và diện tích vụng biển 11.7 km².

### Công trình nhân tạo
Hải quân Việt Nam ban đầu đóng quân tại 2 tiền đồn trên đá Núi Le, được đặt tên là Đảo Núi Le A, B; có tọa độ địa lý cụ thể là (tọa độ trong ngoặc là tọa độ ghi trên bia chủ quyền):
***Đảo Núi Le A** (ở tây nam của đá Núi Le):  (): ban đầu gồm 2 nhà lâu và một nhà văn hóa đa năng (do ngành Ngân hàng Việt Nam tài trợ, công trình hoàn thành vào tháng 12 năm 2014). Từ tháng 6 năm 2025, điểm Núi Le A bắt đầu được bồi đắp.
***Đảo Núi Le B** (ở phía bắc của đá Núi Le):  (): ban đầu gồm một nhà lâu nối với một nhà văn hóa đa năng (khánh thành năm 2022). Từ đầu tháng 11 năm 2024, Việt Nam bắt đầu bồi đắp điểm Núi Le B.
Việt Nam đã mở hai luồng vào vụng biển và bồi đắp thêm hai bãi đất nổi khác với tổng cộng diện tích khoảng 1,69 ha. Các công trình bồi đắp này đã bị tàn phá bởi siêu bão Melor vào tháng 12 năm 2015 và diện tích sau đó còn lại khoảng 0,9 ha. Từ cuối tháng 10 năm 2022, Việt Nam quay trở lại bồi đắp bãi nổi gần luồng vào phía tây nam rạn san hô: 

* **Đảo Núi Le C** (ở phía tây nam đá Núi Le, cách Núi Le A khoảng 1.3 km và Núi Le B 7 km về phía nam) có tọa độ địa lý . Đây là một đảo nhân tạo có diện tích khoảng 5 ha, dài khoảng 350 m, rộng khoảng 150 m.

## Lịch sử
Thực hiện chiến dịch CQ-88, ngày 28/02/1988, Hải quân Việt Nam điều tàu HQ633 đưa lực lượng công binh và vật liệu ra xây dựng nhà cao chân tại đá Núi Le. 

Ngày 23/3/1988, việc xây dựng nhà cao chân hoàn tất và chuyển giao cho lực lượng bảo vệ đảo. Sau đó, công binh tiếp tục tiến hành xây dựng nhà cấp 2 và đưa ra thêm 1 pông tông.

Đến năm 1997, lực lượng công binh tiếp tục xây dựng nhà lâu bền ở điểm Núi Le A và năm 2001 xây dựng nhà lâu bền ở điểm Núi Le B cách đó khoảng 4km.

## Tham khảo
Quá điện áp phục hồi

**Quá điện áp phục hồi** (Transient recovery voltage hoặc TRV) trong máy cắt là điện áp xuất hiện tại đầu cực máy cắt sau quá trình cắt mạch. Đây là thông số quan trọng, thể hiện đặc tính cắt của máy cắt điện áp cao. Đặc tính của TVR (độ lớn và tốc độ tăng) quyết định sự thành công của quá trình cắt mạch hoặc thất bại (phóng điện trở lại giữa hai cực máy cắt)

Quá điện áp phục hồi phụ thuộc vào thuộc tính của mạng điện hai đầu hệ thống nối với máy cắt và vào loại sự cố mà máy cắt tác động (ngắn mạch, chạm đất một pha hoặc nhiều pha).

Thuộc tính của hệ thống bao gồm:

* Loại nối đất (nối đất hiệu quả, không nối đất hoặc không nối đất trực tiếp)
* Loại phụ tải (dung kháng, cảm kháng hoặc thuần trở)
* Loại dây dẫn (dây cáp hoặc dây trên không)

Hầu như ảnh hưởng của TRV tác động lên cực đầu tiên của máy cắt, khi nó ngắt dòng. Thông số của TVR được định nghĩa theo tiêu chuẩn quốc tế như IEC hay IEEE (hoặc ANSI).

## Tải có tính dung

## Tải có tính cảm kháng
### Trong trường hợp ngắn mạch

Máy cắt ngắt ngắn mạch ở thời điểm dòng qua 0. Tại thời điểm này, điện áp nguồn đạt giá trị lớn nhất và điện áp phục hồi có xu hướng bằng điện áp nguồn với tần số dao động quá độ cao. Giá trị trung bình của điện áp quá độ bằng 1,4 lần điện áp định mức.

### Trường hợp mất pha

## Biện pháp làm giảm TRV
Một số phương pháp ứng dụng nhằm giảm TRV như: đấu nối từng pha máy cắt xuống đất thông qua MOV, sử dụng MOV đấu song song với tiếp điểm chính máy cắt, thực hiện nối tắt nhanh tụ bù dọc khi sự cố trên đường dây. Chẳng hạn, chống sét van pha đất thường dùng để giảm thành phần quá điện áp.

## Tham khảo

*Đây là bản dịch một phần của phiên bản tiếng Pháp: Tension transitoire de rétablissement.

## Liên kết ngoài
*''IEEE Switchgear Committee Tutorial 2008: Transient Recovery Voltages (TRV) for High Voltage Circuit Breakers, D. Dufournet'' , on ewh.ieee.org
*''TRV for High-voltage circuit breakers'' , IEEE tutorial by R.Alexander & D.Dufournet, on ewh.ieee.org
Đá Lát

**Đá Lát** (tiếng Anh: *Ladd Reef*; , Hán-Việt: *Nhật Tích tiêu*) là một rạn san hô thuộc cụm Trường Sa của quần đảo Trường Sa. Đá Lát là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Việt Nam kiểm soát đá này từ ngày 5 tháng 2 năm 1988, quy thuộc nó vào thị trấn Trường Sa, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, đồng thời duy trì một ngọn hải đăng tại đây.

## Tên gọi
Năm 1843, trong chuyến đi biển trên chiếc tàu săn cá voi mang tên *Cyrus*, thuyền trưởng Richard Spratly ghi nhận hai vùng nguy hiểm đối với tàu bè: rạn san hô được ông đặt tên là *Ladd Reef*, tức đá Lát, dựa theo họ của thuyền trưởng Ladd trên tàu *Austen*; hòn đảo gần đó được đặt là Spratly's Sandy Island, tức đảo Trường Sa.

Bản đồ hành chính Việt Nam đều thể hiện danh từ riêng là *Lát* còn danh từ chung để mô tả thực thể là *đá*. Về bản chất địa lý, đá Lát không phải là một đảo mà là rạn san hô.
## Địa lý
trái|nhỏ|Đảo Đá Lát trước khi được bồi đắp
Trong số các thực thể địa lý do Việt Nam kiểm soát ở Trường Sa, đá Lát là đá nằm xa nhất về phía tây (gần đất liền Việt Nam nhất), cách đảo Trường Sa khoảng 13,3 hải lý (24,6&nbsp;km) về phía tây.

Rạn san hô đá Lát nằm theo trục đông bắc-tây nam, có chiều dài khoảng 6,4 km, chiều rộng khoảng 1,6 km và diện tích là 9,9 km². Ở giữa rạn san hô này có một vụng biển kín, nhưng Việt Nam đã đào một kênh nước nối từ biển vào năm 2016.

Đá Lát chìm ngập dưới nước khi thủy triều lên, nhưng khi thủy triều xuống thấp thì có nhiều hòn đá riêng lẻ nhô lên khỏi mặt biển.

### Công trình nhân tạo
Có một tổ hợp kiến trúc gọi là **Đảo Đá Lát**, có tọa độ địa lý ghi trên bia chủ quyền là . Tổ hợp này gồm nhà lâu là dùng làm nơi đồn trú của hải quân nối với một nhà văn hóa đa năng (được hoàn thành vào tháng 10 năm 2018).  

Từ đầu tháng 11 năm 2022, Việt Nam tiến hành bồi đắp và cải tạo điểm Đảo Đá Lát thành một đảo nhân tạo. Hiện đảo này có diện tích khoảng 60 ha, dài khoảng 2,4 km. 

## Hải đăng
Năm 1994, một hải đăng được Việt Nam xây trên nền san hô cách nơi đồn trú của hải quân 1.100 m về phía tây-tây nam, với tọa độ địa lý . Hải đăng này có kết cấu bằng thép với những lỗ xiên hoa. Chiều cao tháp đèn là 42 m, tầm hiệu lực ban ngày là 15 hải lý còn ban đêm là 18 hải lý.

Một hải đăng mới được xây dựng vào năm 2024, có kết cấu kiên cố bằng bê đông nằm ở bờ san hô phía nam, với tọa độ địa lý .

## Lịch sử

Trong Thế Chiến II, trên đường đi sang vịnh Subic, Philippines, tàu ngầm Hà Lan ''O 19'' đã bị mắc cạn tại bãi san hô ngầm này vào ngày 8 tháng 7, 1945. Không thể rút ra khỏi nơi mắc cạn, thủy thủ đoàn của nó được tàu ngầm Hoa Kỳ  giải cứu; và để ngăn con tàu không bị đối phương chiếm, *O 19* bị phá hủy bằng chất nổ, hải pháo và ngư lôi phóng từ USS *Cod*.

Thực hiện chiến dịch CQ88, 9 giờ 30 phút ngày 5 tháng 2 năm 1988, dưới sự chỉ huy của Đại tá Phạm Công Phán - Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 146 chỉ huy tàu HQ611 và HQ712, hải quân Việt Nam đã đổ bộ lên Đá Lát và triển khai lực lượng công binh làm nhà cao chân trên đảo.

Ngày 20 tháng 2 năm 1988, lực lượng công binh đã xây dựng xong nhà cao chân trên bãi Đá Lát và bàn giao cho lực lượng hải quân bảo vệ đảo.

## Tham khảo
Nijlen

**Nijlen** là một đô thị ở tỉnh Antwerp. Đô thị này gồm các thị trấn Bevel, Kessel and Nijlen proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Nijlen có dân số 20,864. Tổng diện tích là 39.09&nbsp;km² với mật độ dân số là 534 người trên mỗi km².

## Cư dân nổi bật
* Libera Carlier
* Jozef Van Hove

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang mạng chính thức - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
Đá Phúc Sĩ

**Đá Phúc Sĩ**, có tên cũ là *đá Hi Ghen* (tiếng Anh: *Higgens Reef*; , Hán-Việt: *Khuất Nguyên tiêu*), là một rạn san hô thuộc cụm Sinh Tồn của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm giữa đá Văn Nguyên ở phía đông bắc và đá Len Đao ở phía tây nam.

Đá này được đặt tên theo tên của vị Giám thành Đội trưởng Trương Phúc Sĩ, người tuân lệnh vua Minh Mạng ra Hoàng Sa vẽ bản đồ vào năm Minh Mạng thứ 15, tức năm 1834. Sách Đại Nam thực lục (chính biên, đệ nhị kỉ, quyển 122, trang 23) chép:

Đá Phúc Sĩ là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát đá này.

## Tham khảo

## Hình ảnh
Sint-Katelijne-Waver

**Sint-Katelijne-Waver** (các viết cũ: *Kathelijne-Waver*, tiếng Pháp *Wavre-Sainte-Catherine*) là một đô thị ở tỉnh Antwerp. Đô thị này gồm các thị trấn Onze-Lieve-Vrouw-Waver và nội thành Sint-Katelijne-Waver. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Sint-Katelijne-Waver có dân số  19.577 người. Tổng diện tích là 36,12 km² với mật độ dân số là 542 người trên mỗi km².

Kinh tế của Sint-Katelijne-Waver dựa vào nghề làm vườn.

## Hình ảnh

Image:Leliestraat Sint-Katelijne-Waver, kijkrichting Mechelen.jpg|Leliestraat
Image:Gemeentehuis Sint-Katelijne-Waver, kijkrichting centrum.jpg|tòa thị chính
Image:Dorpsplaats Sint-Katelijne-Waver, kijkrichting noord-west.jpg|nhà thờ
Image:Dorpsplaats Sint-Katelijne-Waver, kijkrichting west.jpg|trung tâm
Image:Dorpsplaats Sint-Katelijne-Waver, kijkrichting Stationsstraat - Walem.jpg|trung tâm


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang mạng chính thức - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
Đá Len Đao

**Đá Len Đao** (tiếng Anh: *Lansdowne Reef*; , Hán-Việt: *Quỳnh tiêu*) là một rạn san hô thuộc cụm Sinh Tồn của quần đảo Trường Sa. Đá Len Đao là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện Việt Nam đang kiểm soát đá Len Đao như một phần của xã Sinh Tồn, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa. 

## Địa lý

Đá Len Đao nằm cách đá Gạc Ma 6,4 hải lý (11,8&nbsp;km) về phía đông bắc và cách đảo Sinh Tồn 6,8 hải lý (12,6&nbsp;km) về phía nam-đông nam. Về mặt địa lý, đá Len Đao không phải là một đảo mà là rạn san hô. Khi thủy triều xuống thấp thì bãi san hô nổi lên khoảng 0,5 m; ngược lại khi thủy triều lên cao thì bãi chìm dưới nước 1,8 m. Diện tích thềm đá san hô là khoảng 0.58 km2.

## Công trình nhân tạo
Hải quân Việt Nam đóng quân trên một tổ hợp kiến trúc gọi là Đảo Len Đao có tọa độ địa lý ghi trên bia chủ quyền tại là . Tại đây còn có một nhà văn hoá đá năng được hoàn thành vào năm 2018.

Từ tháng 6 năm 2025, Việt Nam bắt đầu tiến hành hoạt động bồi đắp đảo nhân tạo ở đá Len Đao.

## Lịch sử
Khoảng 5h sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, tàu HQ-605 của Việt Nam hành quân đến đá Len Đao và cắm cờ chủ quyền lên đảo chìm này. Các tàu chiến Trung Quốc áp sát đe dọa và nổ súng vào tàu HQ-605. Thương vong về phía Việt Nam gồm có: thuyền phó Phan Hữu Doan và chiến sĩ báo vụ Bùi Duy Hiển hy sinh; 3 người lính bị thương nặng là thuyền trưởng Lê Lệnh Sơn, máy trưởng Uông Xuân Thọ và chiến sĩ cơ điện Trần Văn Sáu.

Khoảng 6h ngày 15 tháng 3 năm 1988, tàu HQ-605 bốc cháy và chìm ở Đá Len Đao. Những người sống sót sau vụ chìm tàu HQ-605 bơi xuồng rút về Đảo Sinh Tồn.

Trước đó vào chiều ngày 14 tháng 3 năm 1988, các tàu HQ-931, HQ-671, HQ-614 lần lượt tới tiếp ứng, bảo vệ các đá Len Đao và Cô Lin.

Sau trận đánh, Việt Nam lên kế hoạch đổ bộ củng cố quyền kiềm soát các đảo chìm với tên gọi chiến dịch là **[[Chiến dịch CQ-88|CQ-88]]** (Chủ quyền-88).

Một tháng sau trận hải chiến, Hải quân Việt Nam điều tàu không số của Lữ đoàn 125 chở theo 35 lính công binh và 7 lính hải quân của đơn vị C7 - D3 (Lữ đoàn công binh E83) do Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân Nhân dân Việt Nam chỉ huy quay lại quần đảo Trường Sa và bí mật đổ bộ trong đêm lên đá Len Đao xây nhà đánh dấu chủ quyền. Trong cùng ngày, Trung Quốc đưa 7 tàu chiến và nhiều xuồng nhỏ bao vây uy hiếp số quân Việt Nam trên đá. Tuy nhiên lần này Việt Nam cho 7 máy bay chiến đấu Sukhoi Su-22M từ đất liền bay ra phía đá hỗ trợ nên số tàu chiến của Trung Quốc tản ra; đụng độ không nổ ra, phía Việt Nam giữ được đá và hoàn thành việc xây dựng nhà trên đá và giữ được đá Len Đao cho đến ngày hôm nay.

## Xem thêm
* Hải chiến Trường Sa 1988
* Đá Gạc Ma
* Đá Cô Lin

## Liên kết ngoài
Người giữ Len Đao - Phóng sự ảnh (Báo Gia Lai online, 31/05/2018)

## Tham khảo
Sân bay Le Havre – Octeville

**Sân bay Le Havre – Octeville** () , là một sân bay tọa lạc ở phía bắc Le Havre, Pháp.

## Tuyến bay theo lịch trình
* Air France cung ứng bở Brit Air (Lyons, Rouen)
* Airlinair (Amsterdam, Toulouse)

## Tham khảo

* Ấn bản thông tin hàng không cho **** (PDF) - Sân bay Le Havre Octeville

## Liên kết ngoài
* Trang mạng chính thức (tiếng Pháp)
* Le Havre Octeville Airport (Union des Aéroports Français) (tiếng Pháp) 
*
Ranst

**Ranst** là một đô thị ở tỉnh Antwerp. Đô thị này gồm các thị trấn Broechem, Emblem, Oelegem và nội ô Ranst. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Ranst có dân số 17.827 người. Tổng diện tích là 43,58 km² với mật độ dân số là 409 người trên mỗi km².

## Nhân vật nổi bật
* Jozef Simons, (1888-1948), nhà văn kiêm nhà thơ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Trang mạng chính thức
Đá Núi Thị

**Đá Núi Thị** hay **Đá Thị** (tiếng Anh: *Petley Reef*; tiếng Filipino: *Juan Luna*; , Hán-Việt: *Bạc Lan tiêu*) là một rạn san hô thuộc cụm Nam Yết của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm cách đảo Sơn Ca khoảng 7 hải lý (13&nbsp;km) về phía đông-đông bắc và cách bán đảo Cam Ranh 322 hải lý,.

Đá Núi Thị là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Việt Nam đưa hải quân lên đóng ở đá này từ năm 1988 và hiện đang quản lý thực thể địa lý này là một phần của xã Sinh Tồn, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.

Bản đồ hành chính đều thể hiện danh từ riêng là *Núi Thị* còn danh từ chung để mô tả thực thể là *đá*. Về bản chất địa lý, đá Núi Thị không phải là một đảo mà là rạn san hô. Bia chủ quyền tại điểm đóng quân của Hải quân Việt Nam cũng ghi tên của thực thể địa lí là **Đảo Đá Thị**.

## Đặc điểm
Bãi đá san hô Núi Thị hơi tròn và dẹt về hai đầu, nằm theo trục đông bắc-tây nam với chiều dài khoảng 1,5–2,1&nbsp;km và chiều rộng khoảng 1-1,4&nbsp;km. Đá này sâu không đều và dốc dần về hướng đông nam; khi thủy triều cao khoảng 1,2 m thì toàn bộ đá chìm dưới nước khoảng 0,6 m; ngay cả khi nhô lên khỏi mặt nước 0,3 m thì ở giữa đá vẫn còn chỗ có nước. Tổng diện tích nền san hô của bãi đá Núi Thị là 1,72&nbsp;km².

### Công trình nhân tạo
Hải quân Việt Nam đóng quân trên một tổ hợp kiến trúc gọi **Đảo Đá Thị**, có tọa độ địa lí ghi trên bia chủ quyền là .  Điểm đóng quân này nối bằng cầu với một nhà văn hóa đa năng được hoàn thành vào tháng 12 năm 2018.

Từ tháng 6 năm 2025, Việt Nam bắt đầu tiến hành các hoạt động bồi đắp xây dựng đảo nhân tạo ở đá Núi Thị, đồng thời nạo vét một âu tàu ở phía nam của đảo này.

## Lịch sử
Ngày 15 tháng 3 năm 1988, thực hiện chiến dịch CQ88, tàu Hải quân 709 đến và thả neo ở đá Núi Thị; tàu 16, 11 và tàu 05 (Quân khu 5) đưa lực lượng và vật liệu xây dựng nhà ở.

Ngày 3 tháng 4 năm 1988, công bình hoàn thành công trình trên đảo và bàn giao lực lượng hải quân đóng giữ đảo.

## Hình ảnh
## Tham khảo
Balen

**Balen** là một đô thị ở tỉnh Antwerp. Đô thị này gồm các thị trấn Balen và Olmen. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2009, Balen có dân số 20.643. Tổng diện tích là 72,88&nbsp;km², với mật độ dân số of 283 người trên mỗi km².

## Cư dân nổi bật
*Tom Boonen vô địch đua xe đạp thế giới

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang mạng chính thức - Bằng tiếng Hà Lan và tiếng Anh
Herenthout

**Herenthout** là một đô thị ở tỉnh Antwerp của Bỉ. Thị trấn này chỉ gồm thị trấn Herenthout proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Herenthout có dân số  8.361. Tổng diện tích là 23,55&nbsp;km², với mật độ dân số là 355 người trên mỗi km².

## Tham khảo
Berka vor dem Hainich

**Berka vor dem Hainich** là một đô thị thuộc huyện Wartburg trong bang Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 14,91 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 855 người.

## Tham khảo
Abadia de Goiás

**Abadia de Goiás** là một đô thị ở bang Goiás. Dân số đô thị này năm 2004 ước khoảng 6.054 người.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Página da prefeitura
Zuienkerke

**Zuienkerke** là một đô thị ở tỉnh Tây Flanders, Bỉ. Đô thị này gồm các thị trấn Houtave, Meetkerke, Nieuwmunster và Zuienkerke proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Zuienkerke có dân số  2.776 người. Tổng diện tích là 48.86 km² với mật độ dân số là 57 người trên mỗi km².
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang mạng chính thức   - Chỉ bằng tiếng Hà Lan