open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hoàng cung (manhwa)

**Hoàng cung** (Goong, "Palace Story") là một manhwa được vẽ và hoàn thành bởi tác giả Park So Hee. Tên Tiếng Anh là Princess Hours. Đây là một câu chuyện giả tưởng. Tính đến tháng 12 năm 2007, đã có 18 tập của bộ truyện này được phát hành ở Hàn Quốc. Và tính tới tháng 8 năm 2008, đã có 17 tập của bộ truyện này được phát hành ở Việt Nam do nhà xuất bản Kim Đồng mua bản quyền và phát hành. Vào ngày 30/7/2012, Nhà xuất bản Kim Đồng đã phát hành tập 27 và cũng là tập cuối của bộ truyện. Truyện còn có một tập ngoại truyện riêng biệt để kết thúc toàn bộ câu chuyện.

Goong được phát hành ở Bắc Mĩ bởi nhà xuất bản YenPess.

## Chủ đề
Hiện nay, một số nước Anh, Nhật… vẫn theo chế độ quân chủ lập hiến. Những người của Hoàng tộc sống trong những cung điện nguy nga, lộng lẫy và họ rất được dân chúng kính trọng. Nhưng cung điện của Hàn Quốc thì bị rơi vào lãng quên. Triều đại của vua và hoàng tộc đã sụp đổ trong cuộc chiến với Nhật Bản. Vì thế tác giả Park So Hee đã thử quay ngược thời gian. Giả sử Hàn Quốc vẫn tồn tại một hoàng gia với chế độ quân chủ như Anh và Nhật bây giờ. Nếu vậy những vị khách du lịch vẫn thường thấy ở cung GyeongBok và Changdeok như hiện nay sẽ được thay bằng những người lính gác cổng, các quan lại và nữ tì… ngày ngày ra vào cung. Hằng năm trong cung sẽ tổ chức những ngày lễ lớn. Các đài truyền hình sẽ tất bật làm việc để đưa tin hay tường thuật trực tiếp những buổi lễ đó. … Cung điện hoang vắng, lạnh lẽo của Hàn Quốc giờ là nơi ở của các thành viên trong hoàng tộc.

## Tóm tắt
Trong hoàng gia có một quy định. Khi thái tử tới 17 tuổi cũng là lúc phải lập gia thất để thái tử phi có thời gian học cách thích nghi với cuộc sống hoàng cung, thông thạo những luật lệ và quy định của hoàng cung. Thường thì thái tử phi là người đã được hoàng tộc quyết định từ trước, đó phải là cô gái trong trắng, thuần khiết cả về thể chất lẫn tâm hồn. Trừ khi là thái tử đã để ý một ai đó.. Lee Shin, là thái tử hiện tại trong câu chuyện, đã cầu hôn cô bạn Hyorin học cùng trường nhưng không thành. Do vậy, anh buộc phải lấy người mà Hoàng gia đã định, đó là cháu gái của một người bạn cũ của tiên đế, Shin Chae Gyeong. Trong khi đó, Lee Yul, một hoàng tử, anh họ của Lee Shin, vừa từ Anh quốc trở về. Đáng lẽ anh mới là Thái tử nhưng vì cha anh qua đời đột ngột nên anh đã cùng mẹ bỏ sang Anh quốc. Và cũng vì thế, đáng lẽ người mà Chae Gyeong được gả cho là Lee Yul chứ không phải Lee Shin.

## Trong phim
Hoàng Cung đã được dựng thành phim ở Hàn Quốc và rất nổi tiếng. Tuy nhiên khi phim làm xong thì truyện mới ra được 12 tập, không thể đợi tác giả viết xong rồi mới quay tiếp nên đạo diễn đã quyết định viết một kết thúc khác rồi quay tiếp. Theo đó kết thúc trong phim là Chae Gyeong đi lánh scandal ở Ma-cao, đồng thời kết hợp đi du lịch và học thạc sĩ về thiết kế. Shin nhường ngôi cho chị gái lên làm nữ hoàng, vua và hoàng hậu về quê sống, hoàng thái hậu đi từ thiện khắp nơi cùng Shin. Vào một ngày Shin đến thăm Chae Gyeong và cầu hôn cô (họ làm đám cưới ở một nhà thờ, kết hôn thực sự vì tình yêu chứ không phải vì hứa hôn). Đoạn kết thúc là Chae Gyeong có dấu hiệu nghén và trên tay con gấu Chae Gyeong là một con gấu con

## Tham khảo
Vườn quốc gia Cunnawarra

**Vườn quốc gia Cunnawarra** là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Armidale 80&nbsp;km về phía đông, cách đường Waterfall Way 10&nbsp;km và cách thành phố Sydney 565&nbsp;km về phía bắc. Đường Styx River Forest Way dài 25&nbsp;km chạy từ Đường Point Lookout Road qua Vườn quốc gia Cunnawarra tới đường Kempsey Road.

Vườn quốc gia New England tiếp giáp vườn này ở ranh giới đông bắc và Vườn quốc gia Oxley Wild Rivers tiếp giáp với vườn này ở góc phía nam.

## Tham khảo
Vườn quốc gia Kwiambal

**Vườn quốc gia Kwiambal** là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Ashford khoảng 30&nbsp;km. Cả hai sông Severn và sông Macintyre đều chảy qua vườn này và cuối cùng hội tụ trong vườn, dưới các thác MacIntyre.

Có các đống đá granite lồi lên rải rác trong vườn quốc gia này. Các hang Ashford cũng nằm trong vườn này. 

## Tham khảo
Saint-Jory-las-Bloux

**Saint-Jory-las-Bloux** là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 16,94 km², dân số năm 2004 là 239 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 m trên mực nước biển.

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Saint-Jory-las-Bloux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
* Trang mạng chính thức của Saint-Jory-las-Bloux 
* Saint-Jory-las-Bloux trên trang mạng của Office de tourisme du Haut-Périgord
Transilien

**Transilien** là tên hiện nay của hệ thống tàu vùng Île-de-France do Công ty quốc gia đường sắt Pháp (Société nationale des chemins de fer français - SNCF) quản lý. Cũng như "TER" và "TGV", "Transilien" là một nhãn hiệu thương mại đã đăng ký, thuộc sở hữu của SNCF.

Hệ thống đường sắt vùng đô thị Paris xuất hiện từ cuối thế kỷ 19 và hiện nay thuộc nhiều công ty quản lý. Nhãn hiệu "Transilien" được bắt đầu áp dụng từ ngày 20 tháng 9 năm 1999 cho các tàu chở khách và nhà ga thuộc công ty SNCF. Một vài tuyến khác do RATP khai thác, như tuyến B và một phần tuyến A, không mang nhãn hiệu "Transilien".
## Các tuyến hiện nay của Transilien

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Trang chính thức của hệ thống Transilien
Vélib'

**Vélib**' là tên hệ thống xe đạp thuê tự do của thành phố Paris, được đưa vào sử dụng từ 15 tháng 7 năm 2007. Vélib' được ghép từ hai chữ *vélo* và *liberté*, trong tiếng Pháp có nghĩa xe đạp và tự do. Hệ thống này hiện do tập đoàn JCDecaux quản lý.

Từ khi đưa vào hoạt động, Vélib' có 10.648 chiếc xe đạp đặt tại 750 trạm. Những người khách có thể lấy xe đạp tại mỗi trạm, sau khi sử dụng cất xe ở một trạm khác. Đến cuối năm 2007, hệ thống Vélib' đã phát triển gấp đôi, với 20.600 xe đạp tại 1.451 trạm.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Trang chính thức  của Vélib
Lễ hội đoọc moong

**Lễ hội đoọc moong** hay **hội đi săn thú rừng** là một lễ hội của người đồng bào dân tộc Mường. Trước đây rừng còn nhiều, sau tuần vui tết, lại chính thức bước vào một mùa làm ăn mới. Ngày ấy người Việt gọi là ngày hạ nêu.
**Đoọc** nghĩa đen là đâm, mở rộng nghĩa là săn. Ngôn ngữ Tày - Thái cổ có một âm tương tự là toọc nghĩa là đóng, mở rộng nghĩa là trồng. 
**Moong** còn gọi là Muông, là từ chỉ các loài thú 4 chân. Hội Đọc Moong là hội đi săn các loài thú rừng.

## Thời gian
Ngày 6 tháng giêng, cách tính ngày của người Mường xưa lùi một ngày so với người Việt.

## Ngày hạ nêu đi săn
Trong ngày hạ nêu có lễ khai sơn (lễ mở cửa rừng). Sau lễ mọi người bắt đầu vào rừng hái lượm và săn bắt thú. Người trong Mường không phân biệt trẻ già trai gái, ai có có sức khỏe, cùng kéo nhau đi. Một người săn trùm săn cùng các cụ già chọn điểm săn. Mọi người bắt đầu vào cuộc săn, tiếng cồng săn, tiếng hò reo, tiếng chó sủa, tạo không khí tưng bừng. Thú rừng bị dồn dần vào một nơi, chỉ đợi thú chạy vào tầm ngắm là nổ súng tiêu diệt.

## Sau buổi săn
Cuộc săn chấm dứt bằng hiệu lệnh cồng, các con thú được khiêng đến một miếu lớn bằng gỗ, dựng ở xóm Lý, thờ Đức Tản Viên. Cùng mổ con thú săn được dâng lễ tế Thánh Tản. Thầy mo thay mặt mọi người, làm lễ khấn Thánh Tản phù trợ mùa màng tươi tốt. Nhỡ không được thú gì, dân Mường tỏ ý buồn cho việc xuất hành đầu năm. Đành phải chọn một con bò hay thú rừng tế Thánh Tản. Sau đấy, họ mổ con vật ra lấy thịt chia đều cho tổng số người và chó.

## Ý nghĩa văn hóa
Lễ hội đi săn thành ngày hội văn hóa chứa đựng nhiều yếu tố sinh hoạt cộng đồng hấp dẫn như đánh chiêng, leo núi, vui hò, uống rượu cần, thi tài bắn nỏ, bắn súng, đâm lao... giúp con người Mường hiểu biết lẫn nhau và sống gắn bó với nhau hơn trong một cộng đồng.
Đại lộ vành đai Paris

**Đại lộ vành đai Paris** (tiếng Pháp: *Le boulevard périphérique de Paris*, còn được gọi là *Périph*) là hệ thống đường giao thông bao quanh thành phố Paris, dài 35,04 km.

Đại lộ vành đai Paris gần như nằm trọn trên ranh giới hành chính phân chia Paris và ngoại ô. Các con đường này phần lớn gồm bốn làn xe chạy cho mỗi chiều, trừ một vài đoạn như giữa Porte d'Italie và Porte d'Orléans chỉ có hai làn, giữa Porte de Montreuil và Porte de Bagnolet có năm làn đường, giữa Porte d'Orléans và Porte de Sèvres cho ba làn. Vận tốc tối đa trên đại lộ vành đai Paris là 80&nbsp;km/giờ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Mục đường bộ trên trang của thành phố Paris
Saint-Laurent-la-Vallée

**Saint-Laurent-la-Vallée** (occitan: **Sent Laurenç**) là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne,vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 15,07 km², dân số năm 1999 là 270 người. Xã nằm ở nơi có độ cao trung bình 217 m trên mực nước biển.

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Saint-Laurent-la-Vallée trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
* Présentation du village trên trang mạng của Syndicat d'initiative de la Vallée et les Coteaux du Céou
Fauconcourt

**Fauconcourt** là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,9 km², dân số năm 1999 là 122 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 m trên mực nước biển.

## Biến động dân số

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Fauconcourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Saint-Léon-sur-l'Isle

**Saint-Léon-sur-l'Isle ** là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp.

## Xem thêm
* Xã của tỉnh Dordogne

## Tham khảo
Chiếm ngục Bastille

**Trận chiến ngục Bastille** là sự kiện quan trọng trong Cách mạng Pháp. Vào ngày 14 tháng 7 năm 1789, những người dân Paris đã nổi dậy, tới chiếm nhà tù Bastille, một biểu tượng của quyền lực Vương triều.

Ngày 11 tháng 7 năm 1789, vua Louis XVI trục xuất vị Thượng thư duy tân Jacques Necker và tái cơ cấu lại tất cả các bộ. Quyết định này khiến những người dân Paris nổi loạn. Khoảng gần 1000 người dân đã tới chiếm ngục Bastille, chống lại 114 binh lính của nhà vua. Sau 4 giờ xung đột, quân nổi dậy chiếm được ngục Bastille. Các cựu binh Pháp và lính Thụy Sĩ trấn giữ ngục Bastille không thể chống nổi, phải đầu hàng.

Mặc dù có lệnh ngừng chiến để tránh sự tàn sát lẫn nhau, vị quan giám ngục ở đó là Hầu tước Bernard de Launay và nhiều lính gác vẫn bị giết. Đám đông đem đầu quan giám ngục cắm cọc mang đi diễu hành quanh thành phố. Tuy những người Paris chỉ giải thoát cho bảy tù nhân - gồm bốn kẻ lừa đảo, hai công tử quý tộc bị giam do đạo đức xấu, và một nghi phạm giết người - nhưng Bastille vẫn được coi là một biểu tượng hùng hồn của tất cả những gì bị căm ghét của "chế độ cũ".

Chiến thắng của nhân dân Paris đã thúc đẩy phong trào Cách mạng Pháp phát triển.
 

## Chú thích

## Tham khảo

* William J. Roberts, ''France: a reference guide from the Renaissance to the present'', Infobase Publishing, 01-08-2004. ISBN 0816044732.
Tuskaloosa

**Tuskaloosa** (aka Tuskalusa, Tastaluca, Tuskaluza) là tên của một thủ lĩnh tối cao thuộc một nhóm thổ dân sống ở Mississippi, có tổ tiên sống ở phía nam của Bắc Mĩ bây giờ thuộc bang Alabama của Hoa Kỳ. Tên người thủ lĩnh này được đặt cho thành phố Tuscaloosa để tưởng nhớ ông trong trận đánh với người Tây Ban Nha do Hernando de Soto lãnh đạo. Tên của ông bắt nguồn từ tiếng Tây Muskogean (taska, losa), có nghĩa là người chiến sĩ có màu da đen. Người ta mô tả ông là một người cao và khỏe mạnh. Một số người nói rằng ông ta cao hơn một foot rưỡi so với người Tây Ban Nha.

## Chú thích

 
## Tham khảo
Phân bộ Lạc đà

**Phân bộ Lạc đà** (danh pháp khoa học: ***Tylopoda***, nghĩa là "chân đệm, chân độn") là một phân bộ động vật có vú của bộ Guốc chẵn (*Artiodactyla*), hiện chỉ còn một họ có loài sinh tồn là họ Lạc đà (*Camelidae*). Trong quá khứ, phân bộ này là đa dạng hơn nhiều, chứa cả các loài của các họ như Xiphodontidae, Oromerycidae, Agriochoeridae, Merycoidodontidae v.v. Tuy nhiên, hiện nay chỉ còn 6 loài sinh tồn là lạc đà một bướu, lạc đà hai bướu, lạc đà không bướu, alpaca, vicuna và guanaco.
## Phân loại
* Họ †Anoplotheriidae
* Họ †Dichobunidae
* Họ †Cebochoeridae
* Họ †Helohyidae
* Họ †Cainotheriidae
* Họ †Merycoidodontidae
* Họ †Agriochoeridae
* Họ †Protoceratidae
* Họ Camelidae: lạc đà, alpaca (6 loài)
* Họ †Oromerycidae
* Họ †Xiphodontidae

## Hình ảnh

Tập tin:07. Camel Profile, near Silverton, NSW, 07.07.2007.jpg
Tập tin:Agriochoerus.jpg
Tập tin:Diacodexis pakistanensis e.jpg
Tập tin:Camelcalf-feeding.jpg


## Tham khảo
St Peter's College, Auckland

**Trường Trung học St Peter's College** là một trường trung học công giáo dành cho nam học sinh tại trung tâm Auckland, New Zealand. Đó là trường trung học công giáo lớn nhất tại New Zealand. Trường này được thành lập năm 1939 bởi các Sư Huynh Công giáo nhưng từ năm 2008 thì toàn thể nhân viên đều là người thế tục1. Trường có một sỉ số tối đa là 1200 học sinh đa chủng tộc. Về mặt học tập, trường dậy các lớp cấp ba theo hệ thống thi cử Chứng Chỉ Thành Tựu Giáo dục Quốc gia (National Certificate of Educational Achievement - NCEA) và Các Kỳ Thi Quốc tế Cambridge (Cambridge International Examinations - CIA)

## Một số cựu học sinh nổi tiếng
Giám mục **Dennis George Browne** (sinh năm 1937), Giám Muc Công giáo thứ mười của Auckland (1983-1994), Giám mục Công giáo thứ hai của Hamilton (từ 1994 tới nay). 
Ngài **Christopher Joseph Carter** (sinh năm 1952): Bộ trưởng trong nội các. 
Thiếu tướng **Martyn Dunne** (sinh năm 1950), Chỉ Huy Liên Quân New Zealand trong Lực lượng Phòng Vệ New Zealand (2001-2004). 
Ngài **(Humphrey) Michael Gerard Fay** (sinh năm 1949), giám đốc ngân hàng thương mại người New Zealand, chủ tịch các cuộc vận động cho ba cuộc New Zealand tranh tài để đoạt giải America’s Cup năm 1987, 1988 và 1992. 
**Samuel M P Hunt** (Sam Hunt) (sinh năm 1946), Thi Sĩ. 
**Bernard Joseph McCahill** (sanh năm 1962), cầu thủ bóng bầu dục của đội tuyển quốc gia All Blacks, chơi ở vị trí thứ hai - và vị trí trung tâm hàng hậu vệ (1987-1991).

## Liên kết ngoài
* Trang chủ của trường

## Chú thích
Miguel Hidalgo y Costilla

**Miguel Hidalgo y Costilla** (sinh ngày 8 tháng 5 năm 1753 - mất ngày 1 tháng 8 năm 1811) là một mục sư và đồng thời là người lãnh đạo cuộc kháng chiến giành độc lập của Mexico năm 1810. Ông ra đời tại Corralejo Hacienda, Penjamo, Guanahuato. Năm 12 tuổi, ông được gửi đến học tại Valladolid (nay là Morelia), Michoacan để trở thành linh mục. Miguel Hidalgo chính thức được sắc phong làm linh mục vào năm 1778, khi ông 25 tuổi. Ông học tiếng Pháp tại trường học nên nhờ đó, ông có thể đọc được các tác phẩm mang giá trị của Thời kỳ Khai sáng tại châu Âu, lúc đó đang bị cấm tại Mexico. Ông trở thành linh mục tại ngôi trường cũ của ông Valladolid vào năm 1790, nhưng những suy nghĩ tiến bộ đã khiến ông gặp nhiều rắc rối. Ông bị nhà thờ gửi đi làm linh mục tại nhiều nơi trước khi ông trở thành linh mục địa phận tại Dolores, Guanajuato. Ông đã sử dụng những hiểu biết của mình để giúp người dân Mexico tìm kiếm việc làm, đồng thời ông cũng rất căm ghét những sự cấm đoán của những kẻ cầm quyền sinh ra tại chính quốc Tây Ban Nha.

Miguel Hidalgo về sau theo đuổi sự nghiệp văn học và ông gia nhập nhóm những người ủng hộ việc tách Tân Tây Ban Nha khỏi Tây Ban Nha. Khi bị phát hiện, ông đã không chạy trốn và đọc bài diễn văn nổi tiếng *Grito de Dolores* và kêu gọi mọi người nổi dậy chống lại chính quyền. Hidalgo trở thành lãnh đạo của quân đội nổi dậy mặc dù không hề được huấn luyện bất cứ gì về quân sự trước đây. Quân khởi nghĩa của ông đã giành được một số thắng lợi nhưng về sau do bị phản bội, ông đã bị chính quyền bắt giữ và xử tử vào ngày 1 tháng 8 năm 1811. Ngày nay, Hidalgo được mệnh danh là *Người cha của Mexico*.

## Tham khảo
Nữ có quan hệ tình dục với nữ

**Nữ có quan hệ tình dục với nữ** hay **WSW** (tiếng Anh: *Women who have sex with women*) chỉ những người nữ có hành vi quan hệ tình dục với những người nữ khác cho dù họ có là hay tự nhận là đồng tính luyến ái hoặc song tính luyến ái hay không. Thuật ngữ này được dùng trong các nghiên cứu y học đối với những người nữ thuộc nhóm hành vi này.

Quan hệ giữa nữ với nữ có thể bao gồm *tribadism* (quan hệ hình hai chiếc kéo, dùng hai bộ phận sinh dục cọ xát vào nhau), cùng thủ dâm, quan hệ đường miệng và dùng công cụ hỗ trợ tình dục để đưa vào âm đạo hay miệng hoặc kích thích âm vật. Nữ có bạn tình là nữ thường có xu hướng có nhiều bạn tình hơn thông thường. Một nghiên cứu của tổ chức *Social Organization of Sexuality* cho thấy nữ quan hệ với nữ có trung bình 10,1 bạn tình trong khi nữ quan hệ với nam có trung bình 2,2 bạn tình.

## Xem thêm
*Nam có quan hệ tình dục với nam
Pecora

**Pecora** là danh pháp khoa học để chỉ một cận bộ chứa các loài động vật móng guốc, với số lượng các loài còn sinh tồn chiếm phần lớn các loài còn sinh tồn của phân bộ Nhai lại (*Ruminantia*), bao gồm dê, cừu, linh dương, hươu, nai, trâu, bò, hươu cao cổ và linh dương sừng tỏa. Các thành viên duy nhất còn sinh tồn của phân bộ Ruminantia mà không thuộc cận bộ Pecora là các loài cheo cheo thuộc cận bộ Tragulina, với đặc điểm là không có sừng và dạ dày 4 túi của chúng kém phát triển so với các loài của cận bộ này. Điều này làm cho các loài của cận bộ Pecora đôi khi được gọi là "**[[động vật nhai lại]] có sừng**". Các loài Pecora cũng được coi là "động vật nhai lại bậc cao", do chúng phát sinh muộn hơn so với các nhóm còn lại của phân bộ Nhai lại. Mặc dù Pecora là một nhánh được hỗ trợ khá tốt, nhưng mối quan hệ chính xác giữa các họ trong phạm vi cận bộ này lại chưa rõ ràng và gây tranh cãi.

## Phân loại
* **Bộ [[Bộ Guốc chẵn|Artiodactyla]]**
** Phân bộ Suina: lợn, hà mã và lợn pêcari
** Phân bộ Tylopoda: lạc đà và lạc đà không bướu
** Phân bộ Whippomorpha hay Cetancodonta: cá voi và hà mã
** Phân bộ Ruminantia
*** Cận bộ Tragulina: cheo cheo (cận ngành)
*** **Cận bộ Pecora**
**** Họ Moschidae: hươu xạ
**** Họ Cervidae: hươu, nai
**** Họ Giraffidae: hươu cao cổ và okapi
**** Họ Antilocapridae: linh dương sừng nhánh
**** Họ Bovidae: bò, trâu, cừu, dê và linh dương
**** Họ †Gelocidae
**** Họ †Climacoceratidae
**** Họ †Palaeomerycidae
**** Họ †Hoplitomerycidae

## Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi Pecora dưới đây dựa theo Zurano *et al.* (2019),

## Tham khảo

* 
*
Bretonvillers

**Bretonvillers** là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

## Xem thêm
*Xã của tỉnh Doubs

## Tham khảo

*INSEE 
*IGN
Palaeomerycidae

**Palaeomerycidae** là danh pháp khoa học của một họ động vật nhai lại có lẽ là tổ tiên của hươu, nai ngày nay, và hươu xạ có thể là đại diện còn sống sót của nhóm này, mặc dù hiện nay chúng vẫn đang được gộp nhóm trong họ có danh pháp khác. Chúng lần đầu tiên xuất hiện trong thời kỳ Tiền Oligocen và biến mất trong thế Pliocen. Phần lớn các loài (hóa thạch) đều không có gạc, mặc dù một số loài muộn hơn đã thấy có các dấu tích của gạc.

## Phân loại
**[[Climacomeryx]]*
**[[Amphitragulus]]*
*Dromomerycinae
***[[Asiagenes]]*
***[[Aletomerycini]]*
****[[Sinclairomeryx]]*
****[[Aletomeryx]]*
**Dromomerycini
****[[Drepanomeryx]]*
****[[Rakomeryx]]*
****[[Dromomeryx]]*
****[[Subdromomeryx]]*
**Cranioceratini
****[[Barbouromeryx]]*
****[[Bouromeryx]]*
****[[Procranioceras]]*
****[[Cranioceras]]*
****[[Pediomeryx]]*
****[[Yumaceras]]*
*Palaeomerycinae
***[[Palaeomeryx]]*
***[[Ampelomeryx]]*
***[[Oriomeryx]]*
***[[Triceromeryx]]*

## Tham khảo
Vườn quốc gia Warrabah

**Vườn quốc gia Warrabah** là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc. Vườn quốc gia này nằm ở phía tây làng Kingstown và phía đông của Split Rock Reservoir, cách thành phố Sydney 371&nbsp;km về phía bắc.

Điểm đặc biệt của vườn này là sông Namoi chảy qua hẻm núi dài 15&nbsp;km của vườn. Các hoạt động giải trí ở vườn này là bơi xuồng, trèo các dốc đá và đi bộ trong rừng cây bụi.

## Tham khảo
Cape Byron

**Cape Byron** là mũi đất ở phía đông Úc và là điểm cực đông của đất liền Úc, đồng thời cũng là một trong Các điểm cuối cùng của Trái Đất.

## Địa lý
Mũi đất Byron nằm ở phần phía đông của Byron Shire Council - một khu Hành chính địa phương - ở bang New South Wales, tại tọa độ địa lý , cách thành phố Byron Bay khoảng 3&nbsp;km về phía đông bắc, ngó thẳng ra Thái Bình Dương.

Trên mũi đất Byron này, có tháp hải đăng *Cape Byron Lighthouse* cao 18 m cũng như đường mòn đi bộ và nhiều nơi quan sát đàn cá voi Humpback di trú trên biển.

Về mặt hành chính, Cape Byron do "Byron Shire Council" (Hội đồng quận Byron) quản lý, cũng như *[[Cape Byron Marine Park]]* rộng 22.000 ha.

## Lịch sử
Mũi đất này được thuyền trưởng James Cook, một nhà thám hiểm người Anh đặt tên khi ông ta đi qua đây ngày 15.5.1770, để vinh danh một nhà thám hiểm người Anh khác là thuyền trưởng John Byron - người đã đi vòng quanh địa cầu trên chiến hạm HMS ''Dolphin'' của Hải quân Hoàng gia Anh trong các năm 1764-1766.

Năm 1901 tháp hải đăng được khai trương.

Cape Byron Marine Park được thành lập trong tháng 11 năm 2002.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* About Cape Byron
* Map of Cape Byron
* Image of Cape Byron
Cetruminantia

***Cetruminantia*** là một nhánh chứa Whippomorpha và các họ hàng còn sinh tồn gần nhất của chúng là Ruminantia
## Phân loại

*Bộ Artiodactyla (bộ guốc chẵn)
**Tylopoda (camelids)
**Artiofabula (ruminates, pigs, peccaries, whales, and dolphins)
*****Cetruminantia** (ruminates, whales, and dolphins)
****Phân bộ Ruminantia (trâu, bò, dê, cừu, hươu, nai và linh dương)
*****Họ Antilocapridae (pronghorn)
*****Họ Bovidae,135 loài (antelope, bison, buffalo, cattle, goats, and sheep)
*****Họ Cervidae, 55 - 94 loài (deer, elk, and moose)
*****Họ Giraffidae, 2 loài (giraffes, okapis)
*****Họ Moschidae, 4 - 7 loài (musk deer)
*****Họ Tragulidae, 6 - 10 loài (chevrotains, or mouse deer)
****Phân bộ Whippomorpha (aquatic or semi-aquatic even-toed ungulates)
*****Infraorder Acodonta
******Họ Hippopotamidae, 2 loài (hippopotamuses)
*****Infraorder Cetacea (whales, dolphins, and porpoises)
******Mysticeti (baleen whales)
*******Họ Balaenidae, 2 - 4 loài (right whales và bowhead whales)
*******Họ Balaenopteridae, 6 - 9 loài (rorquals)
*******Họ Eschrichtiidae, 1 loài (gray whale)
*******Họ Neobalaenidae, 1 loài (pygmy right whale)
******Odontoceti (toothed whales, dolphins, and porpoises)
*******Siêu họ Delphinoidea (dolphins, arctic whales, porpoises, and relatives)
********Họ Delphinidae, 38 loài (dolphins, killer whales, and relatives)
********Họ Monodontidae, 2 loài (beluga và narwhal)
********Họ Phocoenidae, 6 loài (porpoises)
*******Siêu họ Physeteroidea (sperm whales)
********Họ Kogiidae, 2 loài (pygmy và dwarf sperm whales)
********Họ Physeteridae, 1 loài (common sperm whale)
*******Siêu họ Ziphoidea (beaked whales)
********Họ Ziphidae, 22 loài (modern beaked whales)
*******Siêu họ Platanistoidea (river dolphins)
********Họ Iniidae, 1 - 3 loài (South American river dolphin(s))
********Họ Lipotidae, 1 loài (baiji hay cá heo sông Trung Quốc)
********Họ Platanistidae, 1 - 2 loài (cá heo sông Nam Á)
********Họ Pontoporiidae, 1 loài (cá heo La Plata)

## Chú thích

## Tham khảo
*
Lironcourt

**Lironcourt** là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,84 km², dân số năm 1999 là 65 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao 232–402 m trên mực nước biển.

## Biến động dân số

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Lironcourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Vườn quốc gia Arakwal

**Vườn quốc gia Arakwal** là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 624&nbsp;km về phía bắc và cách Cape Byron - điểm cực đông của đất liền Úc - 2&nbsp;km về phía nam. Thành phố gần nhất là thành phố Byron Bay.

Vườn quốc gia này được thành lập ngày 26.10.2001, rộng 1,86&nbsp;km², bao phủ một khu vực của vùng Wallum, các bãi đất sét hoang bờ biển ở sau Bãi biển Tallow, và là nơi cư trú của nhiều loài chim cùng 2 loài ếch nhái bản xứ là Wallum Froglet (*Crinia tinnula*) và Wallum Sedge Frog (*Litoria olongburensis*), cả hai loài này bị coi là có nguy cơ tuyệt chủng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Arakwal National Park 
*Information on creation of Arakwal NP from ABC Australia
Trang sức

**Trang sức** (hay còn gọi là **nữ trang**), là những đồ dùng trang trí cá nhân, ví dụ như: vòng cổ, nhẫn, vòng đeo tay, khuyên, thường được làm từ đá quý, kim loại quý hoặc các chất liệu khác. Từ trang sức trong tiếng Anh là *jewellery* bắt nguồn từ *jewel* được anh hóa từ tiếng Pháp cổ "jouel" vào khoảng thế kỷ 13. Nó cũng bắt nguồn từ tiếng Latinh "jocale", có nghĩa là đồ chơi. Đồ trang sức là một trong những hình thức trang trí cơ thể cổ xưa nhất. Gần đây người ta đã tìm thấy những chuỗi hạt 100.000 năm tuổi được tin là một trong những món đồ trang sức cổ nhất từng được biết đến.
## Tham khảo

* Borel, F. 1994. The Splendor of Ethnic Jewelry: from the Colette and Jean-Pierre Ghysels Collection. *New York: H.N. Abrams* (ISBN 0-8109-2993-7).
* Evans, J. 1989. A History of Jewellery 1100–1870 (ISBN 0-486-26122-0).
* Nemet-Nejat, Karen Rhea 1998. Daily Life in Ancient Mesopotamia. *Westport, CT: Greenwood Press* (ISBN 0-313-29497-6).
* Tait, H. 1986. Seven Thousand Years of Jewellery. *London: British Museum Publications* (ISBN 0-7141-2034-0).

## Liên kết ngoài
Whippomorpha

**Whippomorpha** (hay **Cetancodonta**) là một tên gọi kỳ dị để chỉ nhánh chứa Cetacea (cá voi, cá heo v.v.) và các họ hàng gần gũi nhất của chúng, các loài hà mã của họ Hippopotamidae. Như thế nó là phân nhóm của Cetartiodactyla, trong đó bao gồm cả lợn và động vật nhai lại. Người ta vẫn chưa rõ cá voi và hà mã chia sẻ cùng một tổ tiên chung gần đây như thế nào, mặc dù chứng cứ di truyền học là khá mạnh chỉ ra rằng Cetacea đã phát sinh từ trong Artiodactyla, điều này làm cho phân loại động vật guốc chẵn trở thành dạng phân loại chỉ theo ngoại hình.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
Vườn quốc gia Richmond Range

**Vườn quốc gia Richmond Range** là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 605&nbsp;km về phía bắc.

Vườn quốc gia này có diện tích 157,12&nbsp;km², nằm ở phía bắc của xa lộ Bruxner Highway, trong phần phía nam của rặng núi Richmond Range, thuộc dãy núi Great Dividing Range.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Photo gallery of the park
Vườn quốc gia Kinchega

**Vườn quốc gia Kinchega ** là một vườn quốc gia ở bang New South Wales,Úc, cách thành phố Sydney 839&nbsp;km về phía tây và cách thành phố Broken Hill 111&nbsp;km về phía đông nam. Vườn này có diện tích rộng khoảng 443&nbsp;km² và tiếp giáp thành phố nhỏ Menindee. Cạnh phía đông của vườn do sông Darling tạo thành.

Vườn quốc gia này có nhiều vật tạo tác của thổ dân Paakantji để lại, và vô số động vật chim muông hoang dã.

## Tham khảo
Thanh Thảo (người dẫn chương trình)

**Nguyễn Ngọc Thanh Thảo** , thường được biết đến nghệ danh **Thanh Thảo** hay **Thanh Thảo Hugo** (sinh năm 1981) là một người dẫn chương trình của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV). Cô từng tham gia nhiều phong trào Đoàn đội khi còn là học sinh trung học. Năm 2003, Thanh Thảo tốt nghiệp lớp phóng viên - biên tập của Trường Phát thanh - truyền hình 2 niên khóa 2000 - 2003. Cô từng là thành viên của "Câu lạc bộ dẫn chương trình" của Nhà văn hóa Thanh niên Thành phố. Khi đã là một MC của HTV, Thanh Thảo bắt đầu tham gia dẫn một số chương trình như: *Nhịp sống Sài Gòn (2002 - 2010)*, *Vui cùng Hugo (2003 - 2006),* *[[Tam sao thất bản]]*. Cô cũng là người dẫn chương trình của cuộc thi ''Vietnam Idol'' trong 2 năm liền.

Ngoài công việc chính là một MC, Thanh Thảo cũng đang là nhân viên của một công ty hoạt động trong lĩnh vực quảng cáo – tiếp thị – du lịch.

## Đời tư
Vào tháng 10 năm 2007, Thanh Thảo kết hôn với trưởng phòng kinh doanh Kim Sơn của Công ty dầu thực vật Cái Lân. Hai người đã có với nhau một con gái vào đầu năm 2010.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*
*
Pakicetus

***Pakicetus*** là một chi động vật đã tuyệt chủng thuộc bộ Cá voi (*Cetacea*), tìm thấy trong các lớp đá thuộc Tiền Eocen (55,8 ± 0,2 - 33,9 ± 0,1 triệu năm trước ở Pakistan, vì thế mà có tên gọi khoa học này. Các địa tầng nơi các hóa thạch được tìm thấy khi đó là một phần của vùng duyên hải biển Tethys.

Hóa thạch đầu tiên, một hộp sọ đơn lẻ, được cho là của một loài Mesonychia, nhưng Gingerich và Russell lại công nhận nó như là một dạng cá voi tiền sử do các đặc trưng của tai trong chỉ được tìm thấy ở các dạng cá voi: túi thính giác lớn chỉ được hình thành từ xương tai giữa. Điều này gợi ý rằng nó là loài chuyển tiếp giữa các động vật có vú sống trên đất liền đã tuyệt chủng và các dạng cá voi hiện đại.

Các bộ xương hoàn hảo được phát hiện năm 2001, bộc lộ ra rằng *Pakicetus* là động vật chủ yếu sống trên đất liền, với kích thước cỡ con sói, và hình dáng rất giống với các loài Mesonychia có quan hệ họ hàng.

## Xem thêm
* Tiến hóa của cá voi

## Tham khảo
Vườn quốc gia Gundabooka

**Vườn quốc gia Gundabooka** là một vườn quốc gia ở miền bắc bang New South Wales, Úc, cách Bourke 70&nbsp;km về phía nam. Trong vườn có Núi Gunderbooka, các bãi đá khắc hình và thờ cúng tổ tiên của thổ dân.

Trước khi trở thành vườn quốc gia, khu vực này là nơi cư ngụ của người Ngemba và có một trại chăn nuôi cừu.

## Tham khảo
Vườn quốc gia Mallee Cliffs

**Vườn quốc gia Mallee Cliffs ** là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 789&nbsp;km về phía tây.

Vườn quốc gia này có diện tích 580&nbsp;km² và được thành lập ngày 22.4.1977.

## Tham khảo
Vườn quốc gia Mungo

**Vườn quốc gia Mungo** là một vườn quốc gia ở miền tây nam bangNew South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 876&nbsp;km về phía tây, trong quận hạt Balranald Shire.

Vườn quốc gia này là thành phần của Vùng các hồ Willandra, một di sản thế giới rộng 2.400&nbsp;km² và có 17 hồ khô. Điểm đặc trưng của vườn này là Hồ Mungo, hồ lớn thứ nhì trong số 17 hồ cạn nước.

## Di chỉ khảo cổ

Vườn quốc gia Mungo nổi tiếng về các di chỉ khảo cổ. Các di hài ''Mungo Man'', di hài con người lâu đời nhất được phát hiện ở Úc, và ''Phụ nữ Mungo'', một di hài phụ nữ lâu đời nhất được hỏa thiêu theo nghi lễ, đều được phát hiện trong vườn quốc gia này. Họ được chôn ở bờ hồ Mungo, dưới các "bức tường Trung quốc" (*Walls of China*), một loạt các mô đất cát hình vòng cung ở bờ phía đông nam của hồ.

## Hình ảnh

Image:LakeMungo.jpg|Mô đất cát hình vòng cung Mungo 
Image:MungoNP.jpg|Mô đất cát hình vòng cung Mungo (tháng 3/2007)
Image:Driftwood at Mungo National Park.jpg|Một khúc gỗ đơn độc trên đỉnh một đụn cát trong Vườn quốc gia Mungo (tháng 6/2005)


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* http://www-personal.une.edu.au/~pbrown3/Mungo1.html
Girmont

**Girmont** là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích kilômét vuông, dân số năm 2004 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Girmontais.
## Biến động dân số

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Girmont trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Cộng hòa tự trị Nakhchivan

**Cộng hòa tự trị Nakhchivan** () là một lãnh thổ tách rời không giáp biển của Azerbaijan. Khu vực có diện tích 5.500&nbsp;km² và có biên giới với các tỉnh Armavir, Ararat, Vayots Dzor, Syunik của Armenia (221&nbsp;km) ở phía đông và bắc, các tỉnh Tây Azerbaijan và Đông Azerbaijan của Iran (179&nbsp;km) ở phía nam và tây, và tỉnh Iğdır của Thổ Nhĩ Kỳ (15&nbsp;km) ở phía tây bắc.

## Lịch sử
Nakhchivan có một lịch sử lâu dài từ thời đại đồ đá mới. Sau một nghìn năm nằm dưới quyền cai trị của người Armenia—xem giữa là các thời kỳ cai trị người Ả Rập và người Turk—Nakhchivan trở thành một phần của triều đại Safavid tại Ba Tư trong thế kỷ 16. Sau cuộc chiến cuối cùng giữa Nga và Ba Tư và Hiệp định Turkmenchay, Nakhchivan trở thành vùng đất thuộc sở hữu của đế quốc Nga vào năm 1828.

Sau Cách mạng Tháng Hai, Nakhchivan và các vùng xung quanh thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Ngoại Kavkaz Đặc biệt thuộc Chính phủ lâm thời Nga và Cộng hòa Dân chủ Liên bang Ngoại Kavkaz tồn tại ngắn ngủi. Khi CHDCLB Ngoại Kavkaz bị giải tán vào tháng 5 năm 1918, Nakhchivan, Nagorno-Karabakh, Zangezur (nay là tỉnh Syunik của Armenia), và Qazakh trở thành các vùng tranh chấp giữa các nhà nước mới thành lập và tồn tại ngắn ngủi: Cộng hòa Dân chủ Armenia và Cộng hòa Dân chủ Azerbaijan. Tháng 6 năm 1918, khu vực bị Ottoman xâm chiếm. Theo các điều khoản của Hiệp định đình chiến Mudros, người Ottoman đã chấp thuận rút quân của họ ra khỏi Ngoại Kavkaz để mở đường cho quân Anh tiến vào chiếm đóng vào lúc kết thúc Chiến tranh thế giới thứ nhất.

## Hiện đại
Tháng 7 năm 1920, Liên Xô đã xâm chiếm khu vực và đến ngày 28 tháng 7 thì tuyên bố thành lập Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết tự trị Nakhchivan có "quan hệ chặt chẽ" với Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan, bắt đầu bảy mươi năm Xô viết cai trị khu vực. Vào tháng 1 năm 1990, Nakhchivan tuyên bố độc lập từ Liên Xô để phản đối việc đàn áp các phong trào dân tộc tại Azerbaijan, và trở thành Cộng hòa tự trị Nakhchivan trong thành phần Cộng hòa Azerbaijan một năm sau đó.

Cộng hòa tự trị Nakhchivan được quốc tế công nhận là một khu vực tự trị của Azerbaijan, có cơ quan lập pháp được bầu cử. Khu vực tiếp tục chịu ảnh hưởng từ xung đột giữa Armenia và Azerbaijan và về mặt chính trị bị biệt lập với các nước xung quanh. Thủ đô hành chính của nước cộng hòa là thành phố Nakhchivan. Từ năm 1995, Vasif Talibov là người đứng đầu Cộng hòa tự trị Nakhchivan.

## Tham khảo

## Xem thêm

## Liên kết ngoài
Gerbépal

**Gerbépal** là một xã ở tỉnh Vosges trong tổng Corcieux của Pháp. Xã Gerbépal có diện tích 19,18 &nbsp;km², dân số năm 1999 là 503 người. Gerbépal nằm ở khu vực có độ cao trung bình 630 m trên mực nước biển.

## Biến động dân số

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Site de la commune 
* Gerbépal trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Vườn quốc gia Ben Boyd

**Vườn quốc gia Ben Boyd** là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 382&nbsp;km về phía nam.

Vườn quốc gia này được đặt theo tên người có sáng kiến lập các việc kinh doanh mới Ben Boyd, một người có nhiều quyền lợi ở vùng Bờ biển phía nam bang New South Wales, trong đó có việc săn bắt cá voi, lập nông trại.

Ông ta đã thuê người xây dựng một tháp quan sát bằng sa thạch ở lối vào cảng Eden để báo cho thủy thủ đoàn trên các tàu săn bắt cá voi biết, khi con mồi của họ tới. 

Vườn quốc gia này được lập năm 1971. Ban đầu có diện tích 8900 ha, nó đã được mở rộng thành 9455 ha.

Boyd đã cho xây một tháp canh sa thạch nhìn ra lối vào cảng vịnh Twofold để cảnh báo các thủy thủ săn cá voi không được đến gần con mồi. Tháp này chưa bao giờ hoàn thành.

Có hai loài cây chủ yếu ở vườn quốc gia này gồm (*[[Eucalyptus sieberi]]*) và (*[[Corymbia gummifera]]*). Cũng có một số khu vực rừng mưa nhiệt đới với các loài như (*[[Synoum]] glandulosum*) và (*[[Notelaea venosa]]*).

212 loài chim được ghi nhận ở vườn quốc gia này, đây là nơi trú ẩn của loài chim Eastern Ground Parrot và loài Eastern Bristlebird có nguy cơ tuyệt chủng. Little Tern sinh sống ở các đụn cát và các bãi biển và bị xe 4 bánh đe dọa. Năm mươi loài động vật có vú được ghi nhận.
Tại đây cũng có cáo, mèo, thỏ. Cây bụi (*[[Chrysanthemoides monilifera]]*) ở phía bắc sông Pambula.
## Tham khảo
Nakhchivan (thành phố)

**Thành phố Nakhchivan** (; cũng viết **Nachitschewan**, **Nakhchyvan**, **Nakhicevan**, **Nakhichevan’**, và **Nakhjavan**) là thủ đô của Cộng hòa tự trị Nakhchivan thuộc Azerbaijan, cách Baku 450&nbsp;km về phía tây. Đô thị Nakhchivan gồm thành phố Nakhchivan và các làng Başbaşı, Qarağalıq, và Daşduz.

Thành phố này đã là một trung tâm thương mại cổ và các nhà sử học cho rằng thời gian thành lập là vào thế kỷ 16 trước Công nguyên.

## Khí hậu
Nakhchivan có lục địa khí hậu bán khô cằn (Köppen BSk) với mùa đông ngắn nhưng lạnh, có tuyết và mùa hè dài, khô, rất nóng.

## Thành phố kết nghĩa
* Batumi, Gruzia
* Brest, Belarus

## Xem thêm

* Hãn quốc Nakhchivan

## Tham khảo

## Thư mục

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài

* Nakhchivan Guide
* 
* World Gazetteer: Azerbaijan – World-Gazetteer.com
Lễ hội cầu mưa (người Xtiêng)

**Lễ hội cầu mưa** (người Xtiêng) là một lễ hội của người đồng bào dân tộc Xtiêng. Là lễ hội rất quan trọng, do đó công việc chuẩn bị phải chu đáo

## Thời gian
Vào cứ mùa khô, đầu mùa mưa. Các vị Già làng và trưởng làng quy định thời gian hành lễ, sau đó họp cả bon để phân công công việc.

## Tổ chức
Tổ chức theo từng bon (Wăng). Trai tráng và một số nghệ nhân làm cột cây nêu và những công việc nặng nhọc khác. Phụ nữ chuẩn bị củi, nước, gạo nếp, ống nứa để nấu cơm lam, một ché rượu cần để cúng lễ.

Trâu buộc chặt vào cây nêu, mọi người đứng thành vòng tròn chứng kiến nghi lễ. Đến giờ, cả làng tập trung đầy đủ, Già làng (Bu Kuông) tuyên bố lý do buổi lễ

1 đến 3 người đàn ông ở độ tuổi trung niên cầm lao hoặc chà gạc để giết trâu, Già làng lấy máu bôi lên cột cây nêu, dùng gạo trắng và muối rải lên mình trâu. Sau đó ngồi bên ché rượu cần để cúng các vị thần lúa, thần mưa, thần rừng, cầu cho mưa thuận gió hòa để dân làng có một mùa vụ năm mới bội thu, cầu cho vạn vật sinh sôi nảy nở.

## Kết thúc
Mọi người xẻ trâu lấy thịt nướng, uống rượu cần, biểu diễn cồng chiêng, những điệu múa cùng các nghệ nhân và nam nữ. Già làng giáo huấn về luật tục và xướng sử thi cho đến sáng hôm sau.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Basilosauridae

**Basilosauridae** là một họ cá voi đã tuyệt chủng. Các loài trong chi này sinh sống trong các biển nhiệt đới vào Hậu Eocen, khoảng 35 tới 41 triệu năm trước. Các loài trong phân họ Basilosaurinae có cơ thể rất dài, tới 18&nbsp;m (60&nbsp;ft), trông tương tự như cơ thể rắn. Chúng có thùy đuôi như ở cá voi ngày nay, nhưng có lẽ chúng bơi bằng cách sử dụng các chuyển động ngoằn ngoèo của cơ thể. Người ta vẫn chưa rõ thùy đuôi có phải là cơ quan đẩy chính hay không. Những thứ hóa thạch trong dạ dày của một con *[[Basilosaurus]]* chỉ ra rằng nó ăn cá, bao gồm cả cá mập. Các loài trong phân họ Dorudontinae có thân hình với tỷ lệ giống như ở cá heo hơn. Chúng có lẽ bơi bằng thùy đuôi. Basilosaurinae và Dorudontinae có các chi sau hoàn hảo, bao gồm cả đầu gối có thể cơ động và vài ngón chân. Tuy nhiên, những chi này là nhỏ xíu, nhỏ đến mức chúng không thể là có vai trò quan trọng trong việc tạo ra lực đẩy trong nước.

## Phân loại
*Họ **Basilosauridae**
** Phân họ Basilosaurinae
*** Chi *[[Basilosaurus]]*
*** Chi *[[Basiloterus]]*
** Phân họ Dorudontinae
*** Chi *[[Ancalecetus]]*
*** Chi *[[Chrysocetus]]*
*** Chi *[[Cynthiacetus]]*
*** Chi *[[Dorudon]]*
*** Chi *[[Zygorhiza]]*
** Phân họ Kekenodontinae
*** Chi *[[Kekenodon]]*
*** Chi *[[Phococetus]]*

## Xem thêm

* Tiến hóa của cá voi
## Hình ảnh

Tập tin:Dorudon BW.jpg
Tập tin:Saghacetus osiris 2.JPG
Tập tin:Cynthiacetus peruvianus skull.JPG
Tập tin:Dorudon atrox2.jpg


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Basilosaurids and Dorudontids trên website của Dr. Thewissen.
*Basilosauridae  tại www.palaeos.com
Trĩ

**Trĩ** có thể chỉ:
*Tên một thứ bệnh: Trĩ (bệnh)
*Tên phổ thông chỉ một số loài chim thuộc họ Trĩ (*Phasianidae*), như trĩ sao, trĩ đỏ...
Thiên Đức

**Thiên Đức** là 1 phủ thời Nhà Lý.

## Lịch sử
Từ thời Đinh về trước gọi là châu Cổ Lãm đến triều vua Lê Đại Hành cho đến năm 995 vẫn còn gọi tên ấy, sau đó đổi gọi là Cổ Pháp. Năm 1009 Lý Thái Tổ lên ngôi đổi thành phủ Thiên Đức. Vùng đất này nay là đất huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

## Tham khảo
Raon-l'Étape

**Raon-l'Étape** là một xã nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 23,71 kilômét vuông, dân số năm 2005 là 6708 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 291 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Raonnais.

## Biến động dân số

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Le site municipal officiel
* Le site non-officiel de Raon-l'Étape 
* Le site du collège Louis Pasteur de Raon-l'Étape 
* Le site du Club Vosgien de Raon-l'Étape et de la Porte des Vosges 
* Raon-l'Étape trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Himalayacetus

***Himalayacetus*** là một chi tuyệt chủng thuộc một nhóm gọi là Archaeoceti (cá voi cổ). *Himalayacetus* có lẽ vẫn có 4 chân và có thể vẫn đi lại trên đất liền. Tuy nhiên, nó có thể săn bắt con mồi tại các vùng nước nông tương tự như cá sấu ngày nay. Các hóa thạch của sinh vật này được tìm thấy tại khu vực dãy núi Himalayas, vì thế mà có danh pháp này. *Himalayacetus* sinh sống trong khu vực bờ biển của biển Tethys cổ đại trước khi mảng Ấn Độ va chạm với mảng Cimmeria.
## Phân loại
## Chú thích

 
## Tham khảo

*
Mảng Cimmeria

**Mảng Cimmeria** là một mảng kiến tạo cổ đại bao gồm các phần ngày nay thuộc Anatolia (Tiểu Á), Iran, Afghanistan, Tây Tạng, Đông Dương và Malaya. Mảng Cimmeria trước đây là một phần của siêu lục địa cổ đại Pangaea. Pangaea có hình dạng giống như một chữ "C" khổng lồ, quay mặt về phía đông và bên trong chữ "C" này là đại dương Paleo-Tethys. Hai tiểu lục địa, ngày nay là các phần thuộc Trung Quốc, nằm ở phần mở rộng về phía đông của đại dương Paleo-Tethys. Khoảng 300 Ma (triệu năm trước), một đường rạn nứt đã bắt đầu mở từ phía đông, tách một vòng cung dài và mỏng ra khỏi phần bên trong của nhánh phía nam của siêu lục địa Pangea này, khi đó bao gồm các khu vực ngày nay là Australia, châu Nam Cực, Ấn Độ và châu Phi cùng Arabia. Tiểu lục địa mới được gọi là Cimmeria. Phía sau tiểu lục địa mới này thì đường rạn nứt tạo thành một đại dương mới, gọi là đại dương Tethys. Khi biển Tethys mở rộng ra, nó ép Cimmeria và đáy của đại dương Paleo-Tethys về phía bắc về hướng Laurasia, nhánh phía bắc của Pangaea.

Khi nó di chuyển về phía bắc, đáy của đại dương Paleo-Tethys bị chìm lún xuống dưới Laurasia và lục địa Cimmeria cuối cùng đã va chạm với Laurasia, bắt đầu từ rìa phía tây vào khoảng 220 Ma, và đại dương Paleo-Tethys bắt đầu biến mất, khép lại từ phía tây sang phía đông. Sự va chạm của hai lục địa làm nổi lên các dãy núi dọc theo đường ráp nối, gọi là kiến tạo sơn Cimmeria. Ở rìa phía đông của nó, Cimmeria va chạm với các tiểu lục địa Trung Hoa vào khoảng 200 Ma, và kiến tạo sơn Cimmeria đã mở rộng dọc theo toàn bộ ranh giới phía bắc của mảng kiến tạo này. Phần lớn dấu tích sót lại của đại dương Paleo-Tethys đã biến mất vào khoảng 150 Ma. Núi được tạo ra nhiều hơn khi rìa phía bắc của các mảng Trung Hoa va chạm với phần phía đông của Laurasia. Sau khi nó va chạm với Laurasia vào khoảng 200 Ma (Tiền Jura) thì rãnh Tethys được hình thành ở phía nam Cimmeria, làm ẩn chìm biển Tethys và tạo thành các vòng cung đảo cùng các dãy núi mới trong khu vực.

Đường rạn nứt Tethys cuối cùng trải rộng theo hướng tây để tách đôi Pangaea và Đại Tây Dương đang mở rộng khi đó đã tách siêu lục địa phía bắc là Laurasia ra khỏi siêu lục địa phía nam là Gondwana. Khoảng 150 Ma, Gondwana cũng bắt đầu rạn nứt và tách xa các phần khỏi nhau. Các lục địa Ấn Độ và châu Phi-Arabia bắt đầu trôi dạt về phía bắc, hướng về phía Laurasia, với Cimmeria khi đó tạo thành vùng bờ biển phía nam. châu Phi-Arabia và Ấn Độ cuối cùng cũng va chạm với châu Á vào khoảng 30 Ma, tái hợp nhất Cimmeria với các cựu hàng xóm Gondwana của nó, làm oằn và gây uốn nếp cựu lục địa Cimmeria để hình thành nên các dãy núi như Alps, Kavkaz, Zagros, Hindu Kush và Himalaya hay còn gọi là kiến tạo sơn Alps.

## Xem thêm
* Địa chất Himalaya

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Website của Dự án PALEOMAP
** Cổ địa cầu Hậu Permi chỉ ra sự mở rộng của biển Tethys, sự khép lại của đại dương Paleo-Tethys và chuyển động của mảng Cimmeria
** Cổ địa cầu Jura sớm chỉ ra vùng biển hẹp còn lại của đại dương Paleo-Tethys và sự khởi đầu của kiến tạo sơn Cimmeria
Kiến tạo sơn Cimmeria

**Kiến tạo sơn Cimmeria** là một kiến tạo sơn đã tạo ra các dãy núi hiện nay nằm ở Trung Á. Người ta cho rằng kiến tạo sơn này đã bắt đầu khoảng 200 - 150 triệu năm trước (Ma), với phần lớn thời gian thuộc về kỷ Jura, khi lục địa mảng Cimmeria va chạm với bờ biển phía nam của các lục địa Kazakhstania, Hoa Bắc và Hoa Nam, khép lại đại dương Paleo-Tethys cổ đại nằm giữa chúng. Mảng kiến tạo Cimmeria bao gồm các phần ngày nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Tây Tạng và phần phía tây của Đông Nam Á. Phần lớn ranh giới phía bắc của mảng đã hình thành nên các dãy núi từng cao như dãy núi Himalaya ngày nay. Kiến tạo sơn này vẫn còn tiếp diễn cho tới tận khoảng thời gian thuộc Phấn trắng và Tiền Tân sinh.

## Xem thêm
*Kiến tạo sơn Hercynia - một kiến tạo sơn diễn ra trước kiến tạo sơn Cimmeria.
*Kiến tạo sơn Alps - một kiến tạo sơn diễn ra sau kiến tạo sơn Cimmeria.

## Tham khảo
Kazakhstania

**Kazakhstania** hay còn gọi là **Khối Kazakhstan** là một khu vực lục địa nhỏ nằm bên trong của châu Á ngày nay. Nó bao gồm các khu vực ở phía bắc và đông biển Aral, phía nam của nền cổ Siberia và phía tây của dãy núi Altai và hồ Balkhash. Về mặt chính trị, nó bao gồm phần lớn Kazakhstan và có tổng diện tích khoảng 1,3 triệu km². Bồn địa Junggar (Chuẩn Cát Nhĩ) ở Tân Cương, Trung Quốc cũng là một phần của Kazahstania, mặc dù đôi khi được nói tới như là **Khối Junggar**.

Người ta tin rằng Kazakhstania ngày nay chủ yếu là sự cắt dán của các vòng cung đảo núi lửa Tiền Cổ sinh và một vài địa thể lục địa nhỏ. Các kiểu địa hình này đã kết nối lại cùng nhau trong kỷ Ordovic để tạo thành một lục địa cô lập vào thời gian đó. Trong kỷ Than đá và kỷ Permi, lục địa Siberia đã va chạm với Kazakhstania để tạo thành dãy núi Altai, sau đó lục địa Baltica cũng va chạm với khối này trong kiến tạo sơn Ural, tạo ra nền tảng cho phần lớn đại lục Á-Âu ngày nay.

Kazakhstania là tương đối phẳng: chỉ có ở phía đông gần Karaganda là địa hình vùng núi và các ngọn núi tại đó cũng chỉ nổi cao không quá 1.565&nbsp;m (5.130&nbsp;ft) trong khu vực dãy núi Tarbagatay. Mặc dù phần lớn lãnh thổ của Kazakhstania là khô cằn và trên thực tế không có nước chảy từ khu vực ra biển cả, nhưng ở đây có một lượng lớn trâu, bò, cừu và lạc đà hai bướu gặm cỏ trên các vùng đồng cỏ che phủ phần lớn khu vực này ngày nay. Kazakhstania là quá khô cằn để có thể có sự băng hà hóa lớn trong kỷ đệ Tứ. Kazakhstania chứa khoảng một phần tư trữ lượng đã được khẳng định về urani của thế giới và cũng là một trong số các nguồn hàng đầu thế giới về quặng chì, kẽm, antimon. Ở ranh giới phía nam, trong khu vực vùng trũng Turan là các trầm tích lớn chứa hơi đốt hình thành từ kết quả sự va chạm của nó với mảng Ấn Độ.

## Xem thêm
*Danh sách các nền, khiên và nền cổ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Bản đồ khối Kazakhstan và các khu vực xung quanh 
*Cổ địa lý kỷ Ordovic - kỷ Permi của phần giữa của đại lục Á-Âu