open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dẽ giun

**Dẽ giun** là tên gọi thông thường trong tiếng Việt để chỉ gần 20 loài chim lội nước rất giống nhau trong 3 chi của họ Dẽ (*Scolopacidae*). Chúng có đặc trưng là mỏ rất thanh mảnh. Các loài dẽ giun trong chi *[[Chi Dẽ giun|Gallinago]]* có phân bố gần như rộng khắp toàn cầu, còn dẽ giun nhỏ (*Lymnocryptes*) chỉ có ở châu Á và châu Âu còn các loài dẽ giun trong chi *[[Coenocorypha]]* chỉ có ở khu vực New Zealand. 
## Miêu tả
Dẽ giun trong họ Scolopacidae thuộc về hoặc là các chi nhỏ *Coenocorypha* (dẽ giun New Zealand) và *Lymnocryptes*, hay thuộc về chi chứa khoảng 15-16 loài dẽ giun điển hình của chi *Gallinago*. Chi này có họ hàng gần với dẽ gà (*Scopolax* spp.), trong khi hai chi nhỏ kia là đại diện của sự rẽ nhánh sớm hơn trong nhánh dẽ giun/dẽ gà. Nguồn thức ăn chủ yếu của chúng là các động vật không xương sống trong bùn với cách mổ bằng mỏ dài như "máy khâu".

Phần lớn có cách sống đặc biệt, thường xuất hiện lúc rạng đông hay chạng vạng.
## Các chi
* *[[Chi Dẽ giun New Zealand|Coenocorypha]]*: 2-5 loài còn sinh tồn và 2-6 loài tuyệt chủng.
* *[[Dẽ giun nhỏ|Lymnocryptes]]*: 1 loài (Lymnocryptes minimus)
* *[[Chi Dẽ giun|Gallinago]]*: 15-16 loài
## Săn bắn
Một số loài dẽ giun bị săn bắn làm thực phẩm hay cho mục đích săn bắn chơi kể từ khi có phát minh ra súng săn. Thịt của chúng có mùi vị tương tự như của thịt vịt mà thôi. Chúng là những mục tiêu cực kỳ khó bắn trúng, làm nản lòng cả những tay súng cừ khôi nhất với đường bay thất thường, không theo bất kỳ một quỹ đạo nào của chúng cũng như việc đột ngột vụt bay từ nơi ẩn nấp hay lớp lông vũ ngụy trang tự nhiên hoàn hảo vào địa hình đầy rẫy khó khăn, nguy hiểm nơi chúng sinh sống. Thuật ngữ "lính bắn tỉa" - "sniper" (trong Tiếng Anh) có xuất phát từ tên tiếng Anh của loại chim này, chim Snipe. Lính bắn tỉa cũng như chim dẽ giun vậy, họ săn tìm, tiêu diệt quân thù bằng những phát súng các đơn lẻ, lặng lẽ, chính xác, chết chóc và bí mật, cũng như chim dẽ giun săn mồi vậy. Chim dẽ giun cực kỳ khó để những tay thợ săn bắn trúng, những người lính bắn tỉa cũng vậy. Họ chỉ bắn vài ba phát đạn vào những mục tiêu quan trọng rồi họ biến mất như chưa từng tồn tại.

## Tham khảo
* McKelvie Colin Laurie: Woodcock and Snipe: Conservation and Sport (Swan Hill, 1993)

## Liên kết ngoài
*Hình ảnh về dẽ giun trên Internet Bird Collection.
## Ghi chú
Quốc lộ 4 (định hướng)

**Quốc lộ 4** có thể chỉ:

*Quốc lộ 4: tên gọi của hệ thống đường quốc lộ chạy dọc theo biên giới Việt Nam – Trung Quốc qua các tỉnh trung du và miền núi Bắc Bộ
*Quốc lộ 4 (Ba Lan)
*Quốc lộ 4 (Campuchia)
*Quốc lộ 4 (Đài Loan)
*Quốc lộ 4 trong hệ thống đường bộ thời Việt Nam Cộng hòa, nay là đoạn Quốc lộ 1 từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Cà Mau.
Henri Navarre

**Henri Eugène Navarre** (31 tháng 7 năm 1898 - 26 tháng 9 năm 1983) là một tướng của quân đội Pháp. Ông đã tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất, Chiến tranh thế giới thứ hai và là chỉ huy thứ 7 của Quân đội viễn chinh Pháp vùng Viễn Đông trong Chiến tranh Đông Dương. Navarre là tổng chỉ huy quân Pháp trong thời gian diễn ra trận Điện Biên Phủ.

Đến cuối năm 1953, Chiến tranh Đông Dương đã kéo dài 8 năm, Pháp lâm vào thế bị động trên chiến trường, quân đội Việt Minh của chính phủ Hồ Chí Minh đã giải phóng nhiều khu vực rộng lớn ở Tây Nguyên, khu 5, các tỉnh Cao Bắc Lạng và nhiều khu vực ở đồng bằng Bắc bộ. Chính phủ Pháp muốn tìm một giải pháp hòa bình có thể chấp nhận được để chấm dứt cuộc chiến nhưng mặt khác họ muốn duy trì quyền lợi tại Đông Dương. Pháp bổ nhiệm tổng chỉ huy Henri Navarre sang Đông Dương thay cho Raoul Salan nhằm tìm kiếm một chiến thắng quân sự quyết định để làm cơ sở cho một cuộc thảo luận hòa bình trên thế mạnh.

Navarre đã nhanh chóng chuyển chiến lược quân Pháp tại Đông Dương từ phòng thủ sang tấn công, ông đã lập các lực lượng quân tấn công lưu động và phái đến Điện Biên Phủ, là địa điểm quan trọng chiến lược trong tuyến vận chuyển của Việt Minh, là nơi được cho là cho thể lôi kéo quân Việt Minh vào các cuộc chiến và Pháp có thể dùng pháo binh và không kích ưu thế hơn của quân đội Pháp để đè bẹp Việt Minh. Tuy nhiên, Pháp đã đánh giá thấp khả năng của Việt Minh và đã thất bại thảm hại trong trận Điện Biên Phủ.

Navarre nghỉ hưu năm 1956. Trong năm đó ông cho xuất bản cuốn *Agonie de l'Indochine*, một tác phẩm phân tích nguyên nhân thất bại của Pháp tại Đông Dương. Ông mất tại Paris năm 1983.

## Tham khảo

* *Encyclopedia of the Vietnam War*, ed. Spencer Tucker, s.v. "Navarre, Henri Eugene"
Nílton Santos

**Nílton dos Santos** (16 tháng 5 năm 1925 – 27 tháng 11 năm 2013) là một cựu cầu thủ bóng đá người Brasil, chơi ở vị trí hậu vệ.

Ông có biệt danh *Từ điển bách khoa* vì có kiến thức sâu rộng về thể thao, có thể nói rằng biết mọi kiến thức về bóng đá. Nílton là cầu thủ chủ chốt trong phòng ngự ở đội tuyển Brasil ở các vòng chung kết World Cup 1954, 1958 và 1962 (ông cũng có tên tham dự World Cup 1950 nhưng không được ra sân) và nổi tiếng với pha ghi bàn tuyệt vời vào lưới Áo năm 1958: dẫn bóng từ sân nhà qua sân đối phương, kết thúc bằng một cú sút tuyệt vời, làm huấn luyện viên Vicente Feola rất phấn khích.

Nílton Santos chỉ chơi cho 2 đội bóng trong suốt sự nghiệp: câu lạc bộ Botafogo và đội tuyển Brasil. Ở đội tuyển ông thi đấu 75 trận và ghi được 3 bàn. Ông được đánh giá là một trong những hậu vệ trái xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá.

Năm 1998 Nílton Santos được bình chọn vào đội hình của thế kỉ 20 do MasterCard tổ chức. Pelé xếp ông vào danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất tháng 3 năm 2004.

Ông qua đời ngày 27 tháng 11 năm 2013 tại quê nhà Rio de Janeiro, thọ 88 tuổi.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
*
*Sambafoot
Tầm nhìn xa

**Tầm nhìn xa** là khoảng cách xa nhất mà con người có thể quan sát bằng mắt các vật thể (tiêu điểm) trên nền trời, tùy thuộc vào độ trong suốt của khí quyển do ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như lượng mây, mù, sương mù, mưa và các hiện tượng khí quyển khác. Tầm nhìn xa trên biển rất quan trọng đối với giao thông hàng hải. Ngoài ra tầm nhìn xa cũng có ý nghĩa trong giao thông đường bộ và hàng không. Đơn vị tính của tầm nhìn xa thường là mét, kilômét hay cấp, tùy theo quốc gia.

Tầm nhìn xa ban ngày được xác định là khoảng cách xa nhất mà tại đó người ta có thể nhìn và nhận biết bằng mắt thường một vật thể màu đen so với bầu trời tại đường chân trời...

Tầm nhìn vào ban đêm là khoảng cách xa nhất mà tại đó người ta có thể thấy một nguồn sáng có cường độ vừa phải được biết trước.

## Đo tầm nhìn xa trong ngành hàng không

Để cho phi công cất cánh trên đường băng vào ban đêm, tầm nhìn có thể được đo bằng một thiết bị giống như một máy truyền tín hiệu, một tia sáng nhỏ nhắm vào một tế bào quang điện ở cách xa 75 mét.

Kết quả đầu ra của tế bào quang điện phụ thuộc vào số lượng ánh sáng nó nhận được thông qua bầu khí quyển. Việc suy yếu, hoặc mỏng đi của tia sáng là số đo sự truyền ánh sáng của bầu khí quyển và có liên quan tới việc mắt người thường (tức mắt người phi công) có thể nhìn thấy gì.

Nếu tia sáng không bị các điều kiện khí quyển làm mờ đi, tầm nhìn sẽ là vô giới hạn. Nếu tia sáng bị mờ đi 100%, tầm nhìn ngắn hơn 75 mét, tức khoảng cách từ nguồn sáng tới máy đo.

## Chú thích

## Tham khảo
Núi Rainier

**Núi Rainier** là một ngọn núi lửa đang hoạt động. Núi Rainier nằm ở đông nam thành phố Tacoma, Washington, quận Pierce, Washington, tại tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Cách Seatle  về phía đông nam. Đây là đỉnh núi cao nhất trong dãy núi Cascade và vành đai núi lửa Cascade với độ cao . Ngọn núi này và khu vực xung quanh được bảo vệ trong Vườn quốc gia núi Rainier. Núi Rainier có tổng cộng 26 sông băng lớn. Đỉnh núi có 2 miệng núi lửa, mỗi miệng có đường kính hơn  và miệng núi ở phía đông rộng hơn chồng lấn miệng núi lửa phía tây. Hơi nóng từ địa nhiệt ở miệng núi lửa giữ cho các khu vực miệng núi và hai bên rìa không có băng tuyết và tạo ra một mạng lưới hang băng bên trong các miệng núi có phủ băng. Một hồ miệng núi lửa nhỏ, là hồ nằm ở độ cao lớn nhất Hoa Kỳ, nằm ở phần thấp hơn của miệng phía tây bên dưới độ sâu  phủ băng chỉ có thể đến được thông qua các hang động băng.

## Tham khảo
Sharp LH-0080

**Sharp LH-0080** là một phiên bản tương thích hoàn toàn với phiên bản gốc NMOS của bộ xử lý ZiLOG Z80. Nó được sử dụng trong một vài máy tính gia đình ở Nhật Bản và máy tính cá nhân sản xuất bởi Sharp và các nhà sản xuất khác.

## Tham khảo
Thiệu Đông

**Thiệu Đông** (chữ Hán giản thể: 邵东, Hán Việt: *Thiệu Đông*) là một thành phố cấp phó địa khu thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 1768 km2, dân số tháng 11 năm 2020 là 1,038 triệu người. Người Hán chiếm phần lớn dân số, còn lại là 28 dân tộc khác. Thành phố trước đây là huyện Thiệu Đông, được thành lập ngày 16 tháng 2 năm 1952 do tách ra từ huyện Thiệu Dương.

## Hành chính
Thiệu Đông được chia ra các đơn vị hành chính gồm 17 trấn, 9 hương, các đơn vị này lại được chia ra thành 990 thôn hành chính, 27 uỷ ban cư, 12430 tiểu tổ thôn dân, 166 tiểu tổ cư dân.

## Tham khảo
Tịch Nhi

**Làng Gon** tên cổ là thôn **Tịch Nhi** , nay hợp với các làng khác thành thôn Nam Đồng, xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Làng có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời (ít nhất là từ cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14). Sử liệu cho biết làng được khai khẩn và thành lập bởi các gia tướng của Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư.

## Lịch sử
Nhân Huệ Vương, sau khi cùng nhà Trần đánh thắng quân nhà Nguyên, vào những năm cuối đời đã cùng với các gia tướng đi khai khẩn mở mang các vùng đất mới tại Ninh Bình, Nam Định. Làng Gon cùng với các ấp Động Châu, An Chung v.v. được Nhân Huệ Vương khai khẩn và thành lập trong quá trình đó.

Nhân Huệ Vương với làng Gon nói riêng là một Phúc thần, vì ông đã bỏ tiền để mở mang khai khẩn sau đó dạy cho dân làng biết nghề dệt chiếu (câu hát đối nổi tiếng "Tôi ở Tây hồ bán chiếu Gon...." câu này của Nguyễn Thị Lộ không suy diễn là chiếu Gon của làng Gon mà phải hiểu là chiếu Gon là một loại chiếu nhỏ đẹp, nhiều địa phương ở các tỉnh ven biển biết dệt loai chiếu này, thôn Tịch nhi cũng là một thôn dệt chiếu Gon, có lẽ vì lý do này mà được gọi là làng Gon).

## Tham khảo
Nam Đồng (định hướng)

**Nam Đồng** trong tiếng Việt có thể là:

## Địa danh
* Phường Nam Đồng, thành phố Hải Phòng
* Xã Nam Đồng, tỉnh Ninh Bình

; Địa danh cũ
* Phường Nam Đồng (quận Đống Đa, thành phố Hà Nội); nay là các phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Đống Đa và Kim Liên
* Phường Nam Đồng (thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương); nay là một phần phường Nam Đồng, thành phố Hải Phòng

## Tổ chức
* Nam Đồng Thư xã

## Xem thêm
* 
* Nam Đông
* Nam Động
* Nam Dong
Oda Nobuyuki

còn được gọi là **Oda Nobukatsu** (織田 信 勝) là em trai của Oda Nobunaga, sống trước thời kỳ Sengoku của Nhật Bản. Ông đã nổi dậy chống lại anh trai mình cùng với nhà Hayashi và nhà Shibata. Thành Suemori của ông đã bị Ikeda Nobuteru chinh phục, Hayashi và Shibata được tha nhưng Nobuyuki bị chặt đầu.

## Tham khảo
Ole Rømer

**Ole Christensen Rømer** (phát âm: [o(ː)lə ˈʁœːˀmɐ]; 25 tháng 9 năm 1644 tại Århus - 19 tháng 9 năm 1710 tại Copenhagen) là một nhà thiên văn học người Đan Mạch. Ông là người đã thực hiện những phép đo định lượng tốc độ ánh sáng đầu tiên. Trong văn học khoa học, tên của ông thường được viết như "Roemer", "Römer", hay "Romer".

## Tham khảo
Giovanni Boccaccio

**Giovanni Boccaccio** (1313 - 21 tháng 12 năm 1375) là một nhà văn và nhà thơ người Ý, là bạn và cũng là đối trọng của Petrarch. Boccaccio là một nhà nhân văn học thời Phục Hưng và là một nhà văn nổi tiếng với các tác phẩm như *Những người phụ nữ nổi tiếng* (*De mulieribus claris*, 1374), *[[Mười ngày]]* (*Decamerone*, viết xong năm 1353) và các tập thơ bằng tiếng Ý. Các nhân vật trong truyện của Boccaccio thường là những nhân vật nổi tiếng trong thời đại của họ, đồng thời cũng là những người thực tế, tâm linh, và là những con người thông minh.

## Tác phẩm dịch ra tiếng Việt
* Mười ngày, Hồ Thiệu dịch, Nhà xuất bản Văn học và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây, 2014

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
-*
Động Khẩu

**Động Khẩu** (chữ Hán giản thể: 洞口县, Hán Việt: *Động Khẩu huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2199 km2, dân số năm 2004 là 800.080 người, trong đó có 158.994 người sống ở thành thị, người Dao có dân số 10.000 người. Mã số điện thoại Động Khẩu là 0739, mã vùng bưu chính là 4223xxx. Huyện này có GDP năm 2004 là 4,18 tỷ nhân dân tệ.
## Hành chính
Huyện Động Khẩu được chia ra thành:
*9 trấn: Động Khẩu, Sơn Môn, Thạch Giang, Giang Khẩu, Trúc Thị, Cao Sa, Hoàng Kiều, Dục Lan, Lao Điền.
*10 hương
*3 hương dân tộc
## Tham khảo
Đỉnh Lassen

**Đỉnh Lassen** hay **núi Lassen** (tiếng Anh: *Lassen Peak*) là một đỉnh núi ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Đỉnh Lassen nằm ở phía nam núi Shasta, núi lửa cận nam nhất trong dãy núi Cascade và là đỉnh núi dễ leo nhất trong dãy Cascade. Nó đã phun trào từ năm 1914 đến năm 1921, và cũng giống như núi Shasta, nó có thể được nhìn thấy từ Thung lũng Sacramento cách xa tới 120 dặm Anh (193&nbsp;km).

## Chú thích
Núi Mazama

**Núi Mazama** (tiếng Anh: *Mount Mazama*) là một ngọn núi ở phía nam Oregon. Ngọn núi này thường được biết với cái tên là "Hồ miệng núi lửa" (*Crater Lake*), là một vùng bị sụp xuống do núi lửa phun hết đỉnh của nó khoảng 6.900 năm trước. Núi Mazama là một bộ phận của dãy núi Cascade. Núi Mazama được ước tính có chiều cao khoảng 3.350&nbsp;m (11.000&nbsp;ft.) trước khi phun trào. Toàn bộ ngọn núi này nằm trong vườn quốc gia Hồ miệng núi lửa.

## Tham khảo
Núi Scott (Oregon)

**Núi Scott** là một ngọn núi ở tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ. Ngọn núi này nằm ở phía nam Oregon, bên sườn đông nam của Hồ miệng núi lửa. Ở độ cao 2.721&nbsp;m (8.929&nbsp;ft.), núi lửa nhỏ này là đỉnh cao nhất của Vườn quốc gia Hồ miệng núi lửa.

## Tham khảo
Núi McLoughlin

**Núi McLoughlin** là một ngọn núi lửa thành tầng ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Núi này nằm gần Klamath Falls, Oregon và tạo một hình đối xứng khi nhìn từ Hồ Klamath. Núi McLoughlin là một bộ phận của dãy núi Cascade và có độ cao 2894 m.

## Tham khảo
Núi Adams (Washington)

**Núi Adams** là một ngọn núi ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Núi Adams nằm ở phía đông núi St. Helens. Đay là đỉnh núi hạng nhì tại Washington và hạng ba trong dãy núi Cascade. Núi Adams có độ cao 2474 m.

## Ghi chú
Edward Gibbon

**Edward Gibbon** (27 tháng 4 năm 1737 - 16 tháng 1 năm 1794) là một nhà sử học và nghị sĩ trong Nghị viện Anh. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, *[[Lịch sử suy tàn và sụp đổ của Đế quốc La Mã|The History of the Decline and Fall of the Roman Empire]]* (Lịch sử suy tàn và sụp đổ của Đế chế La Mã), đã được xuất bản thành sáu cuốn từ giai đoạn 1776 đến 1778. *The History of the Decline and Fall of the Roman Empire* nổi tiếng với lối nói mỉa mai, sử dụng tư liệu gốc, sự bôi nhọ tôn giáo có tổ chức. Đây là cuốn sách đã gây ra một số tranh cãi giữa các nhà phê bình.

## Câu nói
Đối với cái nhìn triết lý, những thói xấu của giới giáo sĩ thì ít nguy hại hơn những đức hạnh của họ rất nhiều *(To a philosophic eye, the vices of the clergy are far less dangerous than their virtues.)*

## Tham khảo
Núi Shasta

**Núi Shasta** (**Úytaahkoo** trong tiếng Karuk), một ngọn núi lửa thành tầng cao 4322 m, là đỉnh núi cao thứ 2 ở trong dãy núi Cascade và đỉnh núi cao thứ 5 ở tiểu bang California, Mỹ. Núi Shasta (bắc California) - ngọn núi lửa thành tầng to nhất trong dãy núi Cascade - có thể được nhìn thấy từ Thung lũng Sacramento cách xa khoảng 140 dặm (225&nbsp;km) vì nó là khung cảnh chế ngự vùng này.

## Chú thích
Bắc Yên (định hướng)

**Bắc Yên** có thể là:
* Xã Bắc Yên, tỉnh Sơn La.

; Địa danh cũ
* Huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La, Việt Nam
* Thị trấn Bắc Yên, huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La
* Nước Bắc Yên, một trong các quốc gia của người Tiên Ty thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Tân Thiệu

**Tân Thiệu** (chữ Hán giản thể:新邵县, Hán Việt: *Tân Thiệu huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1763 km2, dân số năm 2004 là 738.956 người, trong đó có 666.795 là dân số nông nghiệp. Huyện này có GDP năm 2004 là 2,88 tỷ nhân dân tệ. Huyện Tân Thiệu có mã số bưu chính 4229xxx, mã vùng điện thoại 0739. 
## Hành chính
Huyện lỵ Tân Thiệu đóng ở trấn Lương Khê. Tân Thiệu được chia ra thành 11 trấn và 4 hương.
*Trấn: Nương Khê, Thốn Thạch, Cự Khẩu Phố, Long Khê Phố, Nghiêm Đường, Bình Thượng, Trần Gia Phường, Tước Đường, Tân Điền Phố, Tiểu Đường và Đàm Khê.
*Hương: Đại Tân, Thái Chi Miếu, Nghinh Quang và Đàm Phủ
## Tham khảo
Núi Adams

**Núi Adams** có thể là núi ở Mỹ hay New Zealand:

* Núi Adams (Colorado), gần Crestones của Sangre de Cristo Range
* Núi Adams (New Hampshire), ở White Mountains
* Núi Adams (Washington) thuộc dãy núi Cascade
* Núi Adams (New York)
* Núi Adams, New Zealand ở New Zealand.
Liên đoàn bóng đá Libya

**Liên đoàn bóng đá Libya** (tiếng Ả Rập: الاتحاد الليبي لكرة القدم) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Libya. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Libya, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Libya gia nhập FIFA năm 1963 và CAF năm 1965.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Trang chủ   
*Libya  trên trang chủ của FIFA.
Hiệp hội bóng đá Malawi

**Hiệp hội bóng đá Malawi** () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Malawi. Hiệp hội quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Malawi và tổ chức giải vô địch bóng đá Malawi. Hiệp hội bóng đá Malawi gia nhập FIFA năm 1967 và CAF năm 1968.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Trang chủ
* Malawi  trên trang chủ của FIFA.
Bắc Yên (Thập lục quốc)

**Bắc Yên** (chữ Hán: 北燕) là một quốc gia trong thời đại Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Hoa. Đây là một trong số ít các quốc gia do người Hán thành lập nhưng vẫn được tính vào 16 nước Ngũ Hồ. Quốc gia này tồn tại từ năm 407 đến năm 436.

## Lịch sử
### Cao Vân
Sau đại bại ở trận Phì Thủy trước quân Đông Tấn, nước Tiền Tần vốn đã thống nhất miền Bắc Trung Quốc bị tan rã nhanh chóng. Một loạt nước Hậu Yên, Hậu Tần, Tây Yên, Hậu Lương, Tây Tần ra đời.

Sau khi Tiền Tần mất, Hậu Yên lớn mạnh không được lâu, lại bị Bắc Ngụy của Thác Bạt Khuê đánh xuống. Vua khai quốc Hậu Yên là Mộ Dung Thùy tuy tạm chặn được bước tiến của quân Ngụy nhưng không lâu sau chết vì già yếu (396). Vua kế tục Mộ Dung Bảo không chống nổi Bắc Ngụy, phải bỏ chạy lên Long Thành ở phía đông bắc, là đất căn bản khi dựng nước của họ Mộ Dung thời kỳ đầu (Mộ Dung Ngỗi lập ra nước Tiền Yên). Trong thời điểm nguy cấp đó, nội bộ Hậu Yên lại chia rẽ giết hại lẫn nhau. Mộ Dung Bảo bị giết (398), không lâu sau, con Bảo là Mộ Dung Thịnh dẹp được loạn lên ngôi lại bị giết (401), em Thịnh là Mộ Dung Hy trấn áp loạn quân lên thay.

Hậu Yên nhỏ bé tiếp tục loạn lạc. Mộ Dung Hy trong xây cất nhiều cung thất, ngoài mang quân lấn chiếm Cao Câu Ly và Khiết Đan. Năm 407, tướng người Hán Phùng Bạt đắc tội với Mộ Dung Hy vốn đã bỏ trốn, sau đó cùng em là Phùng Tố Phất lẻn vào Long Thành, tôn con nuôi Mộ Dung Bảo là Tướng quân Mộ Dung Vân - vốn tên Cao Vân - làm chủ để khởi binh.

Quân Phùng Bạt giết chết Hy. Mộ Dung Vân được tôn lên thay. Có tài liệu coi việc Mộ Dung Hy bị giết là kết thúc nhà Hậu Yên và Mộ Dung Vân là vua đầu tiên của Bắc Yên nhưng có tài liệu khác lại coi Vân là vua cuối cùng của nhà Hậu Yên.

Trên thực tế, cương thổ của Bắc Yên nằm trên chính đất Hậu Yên từ thời Mộ Dung Bảo trở đi (thu hẹp về góc đông bắc).

Mộ Dung Vân lên ngôi, đổi lại họ cũ là Cao Vân. Cao Vân tàn bạo giết hại nhiều người. Năm 409, Vân bị vệ sĩ là Cầm Ban và Đào Nhân giết chết.

### Anh em họ Phùng
Phùng Bạt lại cầm quân dẹp phản loạn, giết Ban và Nhân rồi tự xưng Thiên vương, tức là Bắc Yên Văn Thành Đế. Thực chất ông là người sáng lập ra nhà Bắc Yên.

Long Thành chỉ trong 11 năm (398-409) liên tiếp có 4 vua bị phản quân giết chết và cả bốn lần phản quân đều bị tiêu diệt.

Phùng Bạt là nhà cai trị khoan hòa. Sau khi lên ngôi, ông bỏ nhiều thuế khoá nặng nề từ thời Mộ Dung Hy, do đó nước Bắc Yên khá yên ổn trong hơn trong 20 năm.

Năm 430, Phùng Bạt ốm nặng, em ông Phùng Hoằng mang quân vào cung giết chết các con ông. Phùng Bạt hoảng sợ mà chết. Phùng Hoằng lên thay, tức là Chiêu Thành Đế.

Năm 436, Vua Ngụy là Thái Vũ Đế Thác Bạt Đào mang quân đánh Bắc Yên. Phùng Hoằng yếu thế không chống nổi, bỏ chạy sang Cao Câu Ly. Tới năm 438, ông bị người Cao Câu Ly giết. Nước Bắc Yên mất.

Tính từ Cao Vân tới Phùng Hoằng, nước Bắc Yên tồn tại 30 năm (407-436), có 3 đời vua.

## Các vua Bắc Yên

## Xem thêm
*Ngũ Hồ thập lục quốc

## Tham khảo

**Các đời đế vương Trung Quốc* - Nguyễn Khắc Thuần, Nhà xuất bản Giáo dục, 2003
**Kể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều* - Thẩm Khởi Vĩ soạn, Cao Tự Thanh dịch, Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2007
Parañaque

**Parañaque** là một thành phố của Philippines và là một trong thành phố và huyện của vùng đô thị Manila. Parañaque là một đô thị được thành lập từ năm 1572 và là một thương cảng quan trọng hay được các thương nhân Trung Quốc, Ấn Độ, Mã Lai lui tới. Năm 1998, Parañaque được công nhận là một thành phố. Parañaque rộng 47,69 km², có 449.811 dân (năm 2000), có 16 phường, và có hai khu bầu cử hạ viện. Nhà ga số 1 của Sân bay quốc tế Ninoy Aquino nằm trong địa phận của thành phố này.

Website chính thức của thành phố Parañaque là http://www.paranaque.gov.ph .

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*Thành phố Parañaque 
*Giáo phận Parañaque
Manila LRT

**Manila LRT** (*Manila Light Rail Transit System*) hay được gọi tắt là **LRT** là hệ thống giao thông đường sắt đô thị trên cao của vùng đô thị Manila. Đây là hệ thống giao thông đường sắt đô thị đầu tiên ở Đông Nam Á. Nó được xây dựng trước hệ thống Singapore MRT 3 năm, và bắt đầu đi vào hoạt động từ ngày 1 tháng 12 năm 1984. Hệ thống này được điều hành bởi một doanh nghiệp nhà nước của Philippines.

Hệ thống này có hai tuyến (LRT 1 hay tuyến Vàng và MRT 2 hay tuyến Tím), có 38 ga tại các thành phố Caloocan, Manila, Marikina, Pasay, Pasig, Quezon, và San Juan. Hai tuyến của hệ thống có một số ga chung để phục vụ hành khách đổi tuyến. Ngoài ra còn có hai ga chung với hệ thống Manila MRT.

## Tham khảo
Lê Quang Chiểu

**Lê Quang Chiểu** (1852-1924) là một nhà thơ cận đại Việt Nam. Ông là soạn giả bộ sách *Quốc âm thi hợp tuyển* được các nhà nghiên cứu văn học xác định là *tập thơ chữ Quốc ngữ in đầu tiên ở Việt Nam*.

## Thân thế & sự nghiệp
**Lê Quang Chiểu**, tục gọi **Cai tổng Chiểu** (vì làm Chánh tổng), quê ở làng Nhơn Ái, tổng Định Bảo, quận Châu Thành, tỉnh Cần Thơ (ngày nay là xã Nhơn Ái thuộc huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ).

Ông sinh trong một gia đình giàu có nhờ ruộng đất, thuở trẻ ông là học trò của cử nhân Phan Văn Trị. Trước ông làm việc cho Pháp, giữ chức cai tổng, nhưng sau đó ông xin thôi và đã làm mười bài thất ngôn bát cú liên hoàn có tên là *Tự thuật giải chức* để giãi bày.

Rảnh rỗi, ông chuyên tâm lo sáng tác thơ. Trong số ấy, có nhiều bài viết nhằm chỉ trích Tôn Thọ Tường (họa mười bài *Tự thuật* của Tôn Thọ Tường), Trần Bá Lộc, Huỳnh Công Miêng... và một số bài vịnh sử, vịnh vật khá có giá trị.

Ông cũng có công sưu tập thơ của các sĩ phu đương thời như Nguyễn Đình Chiểu, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt, Phan Văn Trị v.v.. và gom góp một số thơ của ông, làm thành bộ thơ có nhan đề là *Quốc âm thi hợp tuyển*, được nhà xuất bản *Claude & Cie* in tại Sài Gòn năm 1903.
 
Vào năm 1912, Lê Quang Chiểu còn có công đem bản văn tuồng hát bội *Lý Thiên Long* in ra chữ quốc ngữ. Trước đó bản tuồng ở dạng chữ Nôm chép tay, ít người biết. Nhờ việc làm này, tuồng *Lý Thiên Long* mới được phổ biến rộng rãi đến số đông người ham chuộng văn chương và tuồng hát.

Lê Quang Chiểu là chú ruột của bác sĩ Lê Văn Hoạch (kế vị bác sĩ Nguyễn Văn Thinh làm Thủ tướng Nam Kỳ từ tháng 1 năm 1947) và ông có một người "vợ không chính thức" đó là nữ sĩ Trần Ngọc Lầu.
 
Năm 1924, Lê Quang Chiểu mất. Hiện mộ ông ở tại vườn nhà của ông Lê Quang Thụy, cháu gọi ông Chiểu bằng bác ruột. Nơi ngôi mộ xây hồi 1926 có ghi: *Ô. Lê Quang Chiểu - Nguyên nhứt hạng Cai tổng Định Bảo - Từ trần ngày 16 tháng 2 [[An Nam]] năm [[Giáp Tý]]. Hưởng thọ đặng 72 tuổi (1852-1924).*
## Thơ Lê Quang Chiểu

## Chú thích
José Luis Rodríguez Zapatero

() (sinh ngày 4 tháng 8 năm 1960), được biết đến nhiều hơn qua họ đệm **Zapatero** của ông, là Thủ tướng Tây Ban Nha. Đảng do ông lãnh đạo, Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha, đã dành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử vào ngày 14 tháng 3 năm 2004 và một cuộc bầu cử khác vào ngày 9 tháng 3 năm 2008. Những hành động đầu tiên của chính phủ đầu tiên của ông bao gồm rút quân đội Tây Ban Nha ra khỏi Iraq, một cuộc thương lượng gây tranh cãi với nhóm ly khai vũ trang ETA, thành lập Tòa án Bạo hành Phụ nữ Tây Ban Nha, luật pháp hóa hôn nhân cùng giới và một chương trình ân xá cho dân nhập cư không giấy tờ.

## Xem thêm
* Lịch sử Tây Ban Nha
* Chính trị Tây Ban Nha
* Viva Zapatero!

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

### Chính thức
* Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha
* Trang web La Moncloa, nơi ở chính thức của Thủ tướng Tây Ban Nha

### Truyền thông
* Cuộc chuyển giao thứ hai, bản điều tra của báo The Economist, 24 tháng 6 năm 2004
* Cuộc phỏng vấn của Tạp chí Time, 19 tháng 9 năm 2004 
* Vị thủ tướng tình cờ
* Tiểu sử chi tiết của Tổ chức CIDOB  
* "Rodriguez Zapatero thật sự"; Đánh giá bình luận từ tổ chức Nạn nhân Khủng bố
José María Aznar López

(sinh ngày 25 tháng 2 năm 1953) là thủ tướng Tây Ban Nha trong 2 nhiệm kỳ: nhiệm kỳ 1 từ 5 tháng 5 năm 1996 và nhiệm kỳ 2 tiếp tục đến ngày 17 tháng 4 năm 2004 và là hội viên Câu lạc bộ Madrid.

## Thời trẻ
Aznar sinh ra tại Madrid năm 1953, là con trai của Manuel Aznar Acedo, một phóng viên của một đài phát thanh, Aznar là cháu nội của Manuel Aznar Zubigaray, một ký giả nổi bật thời kỳ Franco. Cả ông và cha của ông đều nắm giữ các trọng trách trong chính phủ trong thời kỳ Tây Ban Nha dưới thời Franco. Ông học luật tại Đại học Complutense và tốt nghiệp năm 1975 và làm thanh tra thuế vụ năm 1976. Năm 1977, ông cưới Ana Botella.

## Tham khảo
Tuy Ninh, Thiệu Dương

**Tuy Ninh** (chữ Hán giản thể: 绥宁县, Hán Việt: *Tuy Ninh huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tuy Ninh nằm ở phía tây của Hồ Nam. Huyện này có diện tích 2899 km2, dân số năm 2004 là 348.700 người. GDP của huyện Tuy Ninh năm 2004 à 2,08 tỷ nhân dân tệ, chính quyền đóng ở trấn Trường Phố. Huyện Tuy Ninh có mã số bưu chính 4226xx, mã vùng điện thoại là 0739. Phía bắc huyện này là dãy núi Tuyết Phong, phía nam là núi Đại Nam. Các ngọn núi chủ yếu ở huyện này có Cao Đỉnh Sơn, Ngưu Pha Đầu, Kê Công Pha và Thầnh Pha Sơn.
## Tham khảo
Luís Vaz de Camões

**Luís Vaz de Camões** (phát âm: ; đôi khi được dịch sang tiếng Anh từ tiếng Bồ Đào Nha cổ thành **Camoens**; 1524 - 10 tháng 6 năm 1580) là một nhà thơ người Bồ Đào Nha, ông được coi là nhà thơ vĩ đại nhất của đất nước này. Các tác phẩm thơ của Camões có thể sánh với những tác phẩm của Homer, Virgil và Dante. Ông sáng tác một lượng lớn các tác phẩm thơ trữ tình (bằng tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Tây Ban Nha) và kịch, nhưng Camões lại được nhớ đến nhiều nhất với tác phẩm sử thi *[[Os Lusíadas]]*. Tác phẩm triết học của ông *[[Parnaso de Luís Vaz]]* bị mất, bị những người ghen tị lấy trộm cùng với một phần của Os Lusíadas, khi Camões đang ở Mozambique.

## Tiểu sử

Tư liệu về cuộc đời của Camões có rất ít và thậm chí là mâu thuẫn với nhau. Luís de Camões được cho là sinh năm 1524 ở Lisbon. Ông ngoại của nhà thơ lấy người có họ hàng với Vasco da Gama – nhà chinh phục nổi tiếng thế giới. Mẹ ông - Ana de Sá e Macedo mất sớm nên bố ông - Simão Vaz de Camões kết hôn lần thứ hai rồi đi sang Ấn Độ làm thuyền trưởng và mất ở đó.

Camões học ở trường dòng, sau đó học lên Đại học chuyên về ngôn ngữ và văn học Latinh, Hy Lạp, La Mã, Tây Ban Nha. Do tình yêu với một cô gái đẹp dẫn đến một số vụ lùm xùm buộc ông phải rời Lisbon khi chưa học xong Đại học.

Năm 1549 ông vào phục vụ quân đội và được trở lại Lisbon năm 1551. Trong một ngày lễ tôn giáo Camões đã làm một vị chức sắc của chính quyền bị thương nên phải vào tù 9 tháng, sau đó phải đi sang Ấn Độ phục vụ. Ở Ấn Độ, ông tham gia một số trận đánh, rồi làm thơ, đi về Thánh địa Mecca. Ông bắt đầu viết *Os Lusíadas* trong thời gian này. Năm 1556 ông được cử đi sang Ma Cao. Từ Ma Cao đi sang Xiêm và bị lạc vào vùng đồng bằng sông Cửu Long ngày nay của Việt Nam. Cuối cùng ông trở về Goa, Ấn Độ và sau đó, trở về Lisbon vào năm 1570. Năm 1572 ông in thiên sử thi *Os Lusíadas* ở Lisbon.

Luís de Camões mất ngày 10 tháng 6 năm 1580 vì bệnh dịch hạch. Hiện tại ông được chôn cất gần vua Sebastião và nhà chinh phục vĩ đại Vasco da Gama ở Tu viện Jeronimos trong giáo xứ Belém ở Lisbon.

Ngày mất của Luís de Camões (10 tháng 6) được gọi là ngày Bồ Đào Nha. Tên của ông được đặt cho một miệng núi lửa trên sao Thủy và là tên của một Giải thưởng Văn học lớn ở các nước nói tiếng Bồ: (Angola, Bồ Đào Nha, Brasil, Cabo Verde, Đông Timor, Guiné-Bissau, Ma Cao, Mozambique, São Tomé và Príncipe).

Tác phẩm của Luís de Camões được dịch rất phổ biến trên thế giới. Một số bài Soneto và kiệt tác *Os Lusíadas* cũng đã được trích dịch ra tiếng Việt.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 
*  
* 
*Luis Vaz de Camões&nbsp;– Catholic Encyclopedia article
*''Rimas'' by Luís de Camões. Editor: Álvaro Júlio da Costa Pimpão. Coimbra: Acta Universitatis Conimbrigensis, 1953, 460 p.
*''The Presence of Camoes: Influences on the Literature of England, America, and Southern Africa'' by George Monteiro. Lexington: University Press of Kentucky, 1996, 189+10 pp.
Am286

AMD bắt đầu kinh doanh x86 như là một nguồn sản xuất thứ hai cho cách thiết kế chip của Intel. IBM yêu cầu các đối tác phải có một nguồn sản xuất thứ hai, và Intel đã có giấy phép của các công ty khác để chắc chắn giữ hợp đồng với IBM PC. **Am286** là kết quả của cuộc giao kèo.

Về cơ bản như 80286, Am286 có thiết kế rất giống cách thiết kế của Intel về mọi mặt, chân cắm và thủ tục tương thích, dựa trên microcode của Intel. Sau này AMD bán chip này như là CPU nhúng.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Am286 tại chipdb.org
AMD Am9080

** Am9080 ** là CPU sản xuất bởi AMD.  Đầu tiên nó được sản xuất không có giấy phép như là một phiên bản sao chép của Intel 8080. Sau này, một hiệp ước được Intel chấp thuận để sản xuất nó. Phiên bản đầu tiên của Am9080 ra mắt vào tháng 4 năm 1974. CPU này chạy ở tốc độ 2 MHz.

## Tham khảo
Marikina

**Marikina** là một thành phố của Philippines tại vùng đô thị Manila và ở phần phía Đông của vùng đô thị này. Marikina là trung tâm công nghiệp lớn nhất của vùng Manila. Công nghiệp đóng giày ở Marikina rất phát triển, nên Marikina được coi là Thủ đô Giày của Philippines. Ở đây còn có Bảo tàng Giày, với bộ sưu tầm giày nổi tiếng của phu nhân Imelda Marcos. Marikina còn là một trung tâm công nghệ thông tin của vùng Manila.

Marikina rộng 21.50&nbsp;km², có 479.394 dân (năm 2007), có nhiều công viên, những đại lộ rợp bóng cây xanh, những khu thương mại và khu đô thị mới.

Marikina được thành lập vào năm 1630 trong thời kỳ thực dân Tây Ban Nha cai trị và được công nhận là thành phố vào năm 1996. Hiện nay nó là đô thị loại I đô thị hóa cao của Philippines.

Website chính thức của thành phố: http://city.marikina.gov.ph 

## Tham khảo
Leibnitz

**Leibnitz** (tiếng Slovenia: *Lipnica*) là một thành phố ở bang Steiermark có dân số khoảng 12.176 người (năm 2017).
Thành phố này nằm ở phía nam thành phố Graz, giữa Mur và sông Sulm.

Đây là thủ phủ của huyện Leibnitz.

## Hình ảnh

 Leibnitz_town_hall_21-12-2005.jpg|Toà thị chính Leibnitz
 Leibnitz - Stadtpfarrkirche (b).JPG|Nhà thờ Leibnitz
 Leibnitz - Schloss Seggau (a).JPG|Lâu đài Seggau gần Leibnitz
 Leibnitz2008.JPG|Lễ hội thu hoạch năm 2008 ở Leibnitz


## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Trang mạng chính thức
* Frauenberg Temple Museum 
* From Flavia Solva to Wagna
Tân Ninh, Thiệu Dương

**Tân Ninh** (chữ Hán giản thể: 新宁县, Hán Việt: *Tân Ninh huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Tân Ninh có dân số 589.453 (1999) người, diện tích 2.812&nbsp;km². Huyện Tân Ninh có mã bưu chính 422700
## Hành chính
Huyện Tân Ninh gồm 8 trấn 8 hương. 
Trấn: Kim Thạch (huyện lỵ, dân số năm 2000 là 79.978), Thủy Miếu, Bạch Sa, Lương Sơn, Cao Kiều, Hồi Long Tự, Nhất Độ Thủy.
## Tham khảo

### Liên kết ngoài
*  Trang web huyện Tân Ninh  tiếng Trung
Thiệu Dương (huyện)

**Thiệu Dương** (chữ Hán giản thể: 邵阳县, Hán Việt: *Thiệu Dương huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1997 km2, dân số năm 2004 là 738.956 người. GDP của huyện Thiệu Dương năm 2004 là 2,56 tỷ nhân dân tệ. Thiệu Dương có mã số bưu chính 4221xx, mã vùng điện thoại 0739, huyện lỵ đóng tại trấn Đường Độ Khẩu.
## Hành chính
Huyện Thiệu Dương có 12 trấn và 10 hương
*Trấn: Đường Độ Khẩu, Cửu Công Kiều, Hạ Hoa Kiều, Ngũ Phong Phố, Trường Dương Phố, Bạch Thương, Cốc Châu, Nham Khẩu Phố, Kim Xưng Thị, Li Gia Bình, Hoàng Đình Thị và Đường Điền
*Tiểu Khê Thị, Trường Nhạc, La Thành, Kim Giang, Hà Bá, Chư Giáp, Hoàng Kinh, Hoàng Đường, Thái Kiều và Hà Đường Vân.

## Khí hậu

## Tham khảo
Long Hồi

**Long Hồi** (chữ Hán giản thể: 隆回县, Hán Việt: *Long Hồi huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2871 km2, dân số năm 2004 là 1,111 triệu người. Huyện Long Hồi có GDP năm 2004 là 3,548 tỷ nhân dân tệ, mã số bưu chính 4222xx, mã vùng điện thoại 0739, huyện lỵ đóng tại trấn Đào Hồng.
## Hành chính
Huyện Long Hồi được chia ra 10 trấn, 14 hương, 2 hương dân tộc
*10 trấn: Đào Hồng, Tiểu Sa Giang, Lục Đô Trại, Ti Môn Tiền, Kim Thạch Kiều, Chu Vượng, Hà Hương Kiều, Cao Bình, Than Đầu và Hoành Bản Kiều.
*14 hương: Thất Giang, Tam Các, Đại Thủy Điền, Thạch Môn, Bắc San, Tây Dương Giang, Dương Cổ Ao, Vũ San, Nham Khẩu, La Hồng, Nam Nhạc Miếu, Hà Điền, Áp Điền và Ma Đường San.
*2 hương dân tộc: hương dân tộc Dao Hổ Hình, hương dân tộc Hồi San Giới
## Tham khảo
Hành Dương (huyện)

**Hành Dương, [[Hồ Nam]]**
Diện tích2.502 &nbsp;km²
Dân số (2004)1,1229 triệu người
GDP￥6,868 tỷ (2004)
Kiểu hành chínhhuyện
Mã bưu chính4212XX
Mã vùng điện thoại0734

**Hành Dương** (chữ Hán giản thể: 衡阳县, Hán Việt: *Hành Dương huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2502 &nbsp;km², dân số năm 2004 là 1,12 triệu người, trong đó dân số đô thị là 214.000 người, nông thôn là 908.900 người.
Huyện này giáp các đơn vị cấp huyện: Song Phong, Kỳ Đông, Thiệu Đông, Hành Nam, Hành Sơn.

## Ghi chú
Hành Đông

**Hành Đông, [[Hồ Nam]]**
Diện tích1.926 &nbsp;km²
Dân số(2004)67,28 vạn
GDP￥444.753 vạn (2004)
Cấp hành chínhhuyện
Mã bưu chính4214XX
Mã vùng điện thoại0734


**Hành Đông** (chữ Hán giản thể: 衡东县, Hán Việt: *Hành Đông huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1926 &nbsp;km², dân số năm 2004 là 672.800 người. GDP của huyện Hành Đông năm 2004 là 4,44 tỷ nhân dân tệ.

Huyện Hành Đông giáp các đơn vị cấp huyện: Tương Đàm, Chu Châu, huyện Du, Hành Nam, An Nhân, Hành Sơn.
## Tham khảo
Hành Sơn (huyện)

**Hành Sơn** (chữ Hán giản thể: 衡山县, Hán Việt: *Hành Sơn huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hành Sơn nằm ở rìa phía đông của trung bộ tỉnh Hồ Nam. Tại huyện này có Hành Sơn thuộc Ngũ Nhạc nên huyện được tên là huyện Hành Sơn. Huyện này có diện tích 934&nbsp;km², dân số năm 2004 là 411.102 người, GDP năm 2004 là 2,791 tỷ nhân dân tệ. Huyện lỵ đóng tại trấn Khai Vân.

## Khí hậu

## Tham khảo
Hành Nam

**Hành Nam, [[Hồ Nam]]**
Diện tích2.621 &nbsp;km²
Dân số(2004)101,95 vạn
GDP￥7,04 tỷ (2004)
Cấp hành chínhhuyện
Mã bưu chính4210XX
Mã vùng điện thoại0734


**Hành Nam** (chữ Hán giản thể: 衡南县, Hán Việt: *Hành Nam huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2621 &nbsp;km², dân số năm 2004 là 1,01 triệu người.

Hành Nam giáp các đơn vị cấp huyện: Hành Dương, Hành Sơn, An Nhân, Thường Ninh, Lỗi Dương, Kỳ Đông
## Tham khảo
Kỳ Đông

**Kỳ Đông** (chữ Hán giản thể: 祁东县, Hán Việt: *Kỳ Đông huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1872 km2, dân số cuối năm 2001 là 918.600 người, trong đó dân số nông nghiệp là 806.000 người, phi nông nghiệp 266.200 người, bình quân mỗi hộ có 3,49 người.
## Hành chính
Huyện Kỳ Đông có các đơn vị hành chính sau:
*Trấn: Hồng Kiều, Lương Thị, Hà Châu, Quy Dương, Điểu Giang, Kim Kiều, Bạch Hạc Phô, Quá Thủy Bình, Song Kiều, Linh Quan, Phong Thạch Yển, Bạch Địa Thị, Chuyên Đường, Tưởng Gia Kiều, Thái Bình Đường.
*Hương: Mã Đỗ Kiều, Thạch ĐÌnh Tử, Hoàng Thổ Phô, Quan Gia Chuỷ, Bộ Vân Kiều, Phượng Kỳ Bình, Thành Liên Vu, Tứ Minh Sơn.

## Tham khảo
Antonov An-14

**[[Antonov]] An-14 Pchelka** (, "little bee - con ong nhỏ", tên ký hiệu của NATO **Clod**) là một máy bay đa dụng của Liên Xô

## Thiết kế và phát triển
An-14 thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 1958. Đây là một máy bay đa dụng STOL 2 động cơ hạng nhẹ, với hai động cơ piston bố trí tròn 300&nbsp;hp Ivchenko AI-14RF. Công việc sản xuất hàng loạt bắt đầu vào năm 1966, và khoảng 300 chiếc đã được chế tạo đến khi dừng sản xuất vào năm 1972. An-14 đã thất bại trong việc thay thế loại máy bay An-2 hai tầng cánh rất thành công, An-2 còn tiếp tục được sản xuất cho đến năm 1990, (An-2 hiện nay vẫn được sản xuất theo đơn đặt hàng đặc biệt). Mẫu máy bay kế vị An-14 là An-28 với động cơ phản lực cánh quạt, hiện nay An-28 đang được sản xuất tại nhà máy PZL tại Ba Lan dưới tên gọi PZL M-28 Skytruck.

Với đặc điểm bay ổn định, An-14 có thể được điều khiển bởi bất kỳ ai sau một vài giờ huấn luyện cơ bản. Hiện nay vẫn còn khá nhiều An-14 tiếp tục hoạt động.

## Các quốc gia sử dụng

* 
** Không quân Afghan sử dụng 12 chiếc từ 1985 đến 1991.
* 
*  Đông Đức
** Không quân Đông Đức
*  Guinea
* 
** Không quân Xô viết
** Aeroflot

## Thông số kỹ thuật (An-14)
### Đặc điểm riêng
* **Phi đoàn**: 2
* **Sức chứa**: 7-9 hành khách hoặc 1.320&nbsp;lb (600&nbsp;kg) hàng hóa
* **Chiều dài**: 37&nbsp;ft 3 in (11.36 m)
* **[[Sải cánh]]**: 72&nbsp;ft 2 in (22 m)
* **Chiều cao**: 14&nbsp;ft 4 in (4.36 m)
* **Diện tích cánh**: 427.2&nbsp;ft² (39.7 m²)
* **Trọng lượng rỗng**: 5.732&nbsp;lb (2.600&nbsp;kg)
* **Trọng lượng cất cánh**: 7.606&nbsp;lb (3.450&nbsp;kg)
* **[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 8.000&nbsp;lb (3.630&nbsp;kg)
* **Động cơ**: 2× động cơ piston bố trí tròn làm mát bằng khí Ivchenko AI-14RF, 300&nbsp;hp (224&nbsp;kW) mỗi chiếc
### Hiệu suất bay
* **[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 350&nbsp;km/h (217&nbsp;mph)
* **Vận tốc hành trình**: 175&nbsp;km/h (121&nbsp;mph)
* **[[Tầm bay]]**: 1.550&nbsp;km (963 mile)
** **Tối đa nhiên liệu**: 780&nbsp;km (485 mile)
** **Tối đa tải**: 300&nbsp;km 186 (mile)
* **[[Trần bay]]**: 5.000&nbsp;m (16.400&nbsp;ft)
* **[[Vận tốc lên cao]]**: 5.3&nbsp;m/s (1.043&nbsp;ft/min)
* **[[Lực nâng của cánh]]**: 87&nbsp;kg/m² (17.86&nbsp;lb/ft²)
* **[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: 5.75&nbsp;kg/hp (lb/hp)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* http://www.aviastar.org/air/russia/an-14.php

## Nội dung liên quan

### Máy bay có cùng sự phát triển
* Antonov An-28
* Antonov An-38

### Máy bay có tính năng tương đương
* Shorts Skyvan
* IAI Arava

### Trình tự thiết kế
An-10 -
An-12 -
An-13 -
**An-14** -
An-22 -
An-24 -
An-26
Văn hóa Bành Đầu Sơn

**Văn hóa Bành Đầu Sơn** (彭頭山文化) ( thế kỷ 76— thế kỷ 62 TCN) là một nền văn hóa Thời kỳ đồ đá mới tập trung chủ yếu ở xung quanh khu vực trung lưu của sông Dương Tử, tây bắc Hồ Nam, Trung Quốc. Văn hóa này cùng thời với văn hóa Bùi Lý Cương (裴李崗文化) ở phía bắc khu vực văn hóa này. Địa điểm khảo cổ nền văn hóa Bành Đầu Sơn tọa lạc tại Bành Đầu Sơn và Bát Thập Đang ở huyện Lễ, địa cấp thị Thường Đức, tỉnh Hồ Nam. Đây là nơi có làng định cư sớm nhất chưa được khám phá ở Trung Quốc. Di chỉ này được khai quật năm 1988. Di chỉ Bành Đầu Sơn đã từng là rất khó để xác định niên đại chính xác, với độ biến động lớn về niên đại trong phạm vi từ 9.000 TCN tới 5.500 TCN.

Ở di chỉ này, các nhà khảo cổ đã phát hiện ra đồ gốm, lúa nước có niên đại 8.200 TCN - 7.800 TCN. Kích cỡ hạt lúa ở đây lớn hơn lúa mọc hoang nhưng người ta vẫn chưa khám phá ra công cụ canh tác. Tuy nhiên, người ta cũng phát hiện các công cụ gieo trồng lúa ở các địa điểm khác có liên hệ với nền văn hóa Bành Đầu Sơn.

## Tham khảo
Lâm Lễ

**Lâm Lễ, [[Hồ Nam]]**
Diện tích1.210 &nbsp;km²
Dân số44 vạn (2002)
GDP3 tỷ NDT (2003)
Mã bưu chính 415200
Mã vùng điện thoại0736


**Lâm Lễ** (chữ Hán giản thể: 临澧县, Hán Việt: *Lễ huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thường Đức, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Lâm Lễ nằm ở phía bắc tỉnh Hồ Nam. Huyện này có diện tích 1.210 &nbsp;km², dân số năm 2002 là 440.000 người. Lâm Lễ có GDP năm 2003 là 3 tỷ nhân dân tệ.
## Hành chính
Huyện Lâm Lễ được chia ra 18 hương trấn, 341 thôn và uỷ ban dân cư.

## Tham khảo
Sông Nguyên

**Sông Nguyên** ( hay 沅水; pinyin: *Yuánshuǐ*, Hán Việt: Nguyên Giang, Nguyên Thủy) là một trong bốn con sông lớn ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, một chi lưu của sông Dương Tử.

Sông Nguyên dài 1.033&nbsp;km, trong đó đoạn chảy qua Hồ Nam dài 568&nbsp;km, bắt nguồn ở tỉnh Quý Châu, tại núi Miêu. Sông này đổ vào hồ Động Đình.

## Tham khảo
Lễ (huyện)

**Lễ huyện** có thể là các huyện sau:
*Huyện Lễ (澧县) thuộc địa cấp thị Thường Đức, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
*Huyện Lễ (蠡县) thuộc địa cấp thị Bảo Định (保定市), tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc
*Huyện Lễ (禮縣) thuộc địa cấp thị Lũng Nam (陇南市), tỉnh Cam Túc, Trung Quốc.
American Pie (bài hát)

"**American Pie**" (tạm dịch: *Chiếc bánh Hoa Kỳ*) là một bài hát nhạc rock của ca-nhạc sĩ Don McLean.

Được thu âm và phát hành trong album *[[American Pie (album)|American Pie]]* năm 1971, đĩa đơn này là một hit số một của Mỹ trong 4 tuần vào năm 1972. Bài hát kể lại một câu chuyện trừu tượng về cuộc đời của tác giả, bắt đầu từ cái chết của ca sĩ Buddy Holly, Ritchie Valens, và J. P. Richardson (The Big Bopper) trong một tai nạn máy bay năm 1959 (tai nạn này được gọi là *The Day the Music Died* trong giới truyền thông Hoa Kỳ), và kết thúc năm 1971. Sự quan trọng của bài hát này trong di sản văn hóa và ca nhạc Hoa Kỳ đã được công nhận bởi dự án giáo dục Songs of the Century (*Những Bài hát của Thế kỷ*) - bài hát do Don McLean trình bày được đứng hạng thứ năm trong các bài hát của thế kỷ 20.

Lời của bài hát đã gây ra nhiều tò mò. Tuy McLean đã đề tặng album *American Pie* cho Buddy Holly, không nạn nhân nào trong tai nạn máy bay được nhắc đến bằng tên. Khi được hỏi ý nghĩa của bài hát, McLean trả lời "Nó có nghĩa là tôi sẽ không bao giờ cần phải làm việc nữa." Sau này, ông trả lời nghiêm túc hơn: "Bạn sẽ tìm thấy nhiều cách hiểu lời bài hát của tôi, nhưng không có cách hiểu nào trong đó là của tôi cả...xin lỗi vì tôi đã bỏ rơi các bạn nhưng từ trước tôi đã biết rằng các nhạc sĩ nên nói lời nói của mình rồi bỏ qua, và giữ một sự im lặng có phẩm cách.".

## Xếp hạng

## Phiên bản của Madonna

Đầu năm 2000, ca sĩ nhạc Pop người Mỹ Madonna phối khí lại và chuyển thành nhạc Pop trong một đĩa đơn. Ca khúc đã đạt thành công lớn trong các xếp hạng, trong đó có vị trí quán quân tại Bảng xếp hạng thế giới, Anh, Úc và một số quốc gia khác. Tuy không được phát hành tại Mỹ nhưng *American Pie* cũng đã xếp hạng 29 nhờ được liên tục phát sóng trên các đài phát thanh.

Video clip của ca khúc phản ánh cả một xã hội của Mỹ. Từ những người mắc bệnh béo phì, dân tập thể hình, dân lao động, dân Hip hop da đen của các khu phố ổ chuột, tù nhân, cho đến người đồng tính luyến ái.

### Xếp hạng

#### Xếp hạng tuần

#### Xếp hạng cuối năm

#### Chứng nhận

### Thành công trên các bảng xếp hạng

## Chú thích
Franz Ferdinand của Áo

:

**Franz Ferdinand** (18 tháng 12 năm 1863 &ndash; 28 tháng 6 năm 1914) là Người thừa kế lâm thời của Áo-Hung, Hoàng điệt của Đế quốc Áo và Vương điệt Vương thất Hungary và Bohemia, và từ năm 1896 đến khi mất, là người chuẩn bị được kế vị ngai vàng Áo-Hung. Vụ ám sát ở Sarajevo đã trở thành cái cớ để nước Áo tuyên chiến. Việc này làm cho hai quốc gia đồng minh với Áo-Hung (Liên minh Trung tâm) và những nước đồng minh với Serbia (phe Hiệp ước) tuyên bố chiến tranh chống lại nhau, khởi đầu cho Thế chiến thứ nhất.

Tên đầy đủ của ông: **Franz Ferdinand Karl Giuermo Anikò Strezpek Belschwitz Mòric Pinche Bálint Szilveszter Gömpi Maurice Bzoch János Frajkor Ludwig van Haverbeke Josef von Habsburg-Lothringen**, sinh ra tại Graz, Áo, là con trai trưởng của Karl Ludwig của Áo (em trai của Hoàng đế Áo Franz Joseph và Maximiliano I của México) và vợ thứ, Công chúa Maria Annunciata của Hai Sicilia. Khi ông chỉ mới 12 tuổi, người anh họ Công tước Francis V xứ Modena chết, chỉ định Franz Ferdinand làm người thừa kế với điều kiện ông phải thêm họ Este vào tên của mình. Do đó, Franz Ferdinand trở thành một trong những người giàu nhất nước Áo lúc bấy giờ.

Khi ông sinh ra, không ai nghĩ rằng Franz Ferdinand sẽ trở thành người thừa kế ngai vàng Áo-Hung. Ông được thừa hưởng nền giáo dục khắt khe thông thường của một hoàng tử tập trung vào lịch sử và đạo đức. Từ năm 1876 đến 1885 gia sư của ông là nhà sử học Onno Klopp. Vào năm 1883 Franz Ferdinand gia nhập quân đội với quân hàm trung úy bậc ba.

Khi còn thanh niên, Franz Ferdinand có hai niềm say mê lớn: săn bắn và du lịch. Người ta đã ước chừng ông đã bắn hơn 5.000 con hươu trong cuộc đời. Vào năm 1883, ông viếng thăm nước Ý lần đầu tiên để xem những tài sản mà Công tước Francis V xứ Modena để lại cho ông. Vào năm 1885, ông đã viếng thăm Ai Cập, Palestine, Syria, và Thổ Nhĩ Kỳ. Vào năm 1889, ông ghé thăm Đức.

Vào năm 1889, cuộc đời Franz Ferdinand biến chuyển ngoạn mục. Người anh họ Thái tử Rudolf đã tự tử ở lâu đài săn bắn của mình ở Mayerling, đưa cha của Franz Ferdinand, Hoàng đệ Karl Ludwig, là người đầu tiên sẽ kế vị ngai vàng. Tuy nhiên cha của ông đã từ bỏ quyền kế vị vài ngày sau cái chết của Thái tử. Do đó, Franz Ferdinand được chuẩn bị làm người kế vị.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*  Archduke Francis Ferdinand d'Este
*Franz Ferdinand essay
Nguyễn Khánh Dư

**Nguyễn Khánh Dư** có thể đề cập đến:

* Nguyễn Khánh Dư, đạo diễn, nhà quay phim, Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
* Nguyễn Khánh Dư, bác sĩ, giáo sư Việt Nam
Unchained Melody

"**Unchained Melody**" là một bài hát phổ thông do Alex North phổ nhạc dựa trên lời của Hy Zaret. Đây là một trong những bài hát ghi âm nhiều nhất trong thế kỷ 20 với 500 phiên bản bằng hàng trăm thứ tiếng.

Năm 1955, North đã sử dụng bài này làm nhạc nền cho bộ phim *[[Unchained (phim)|Unchained]]*. Todd Duncan, một người có giọng nam trung đã biểu diễn bài này trong bộ phim này. Les Baxter (Capitol Records số catalog 3055), đã phát hành một phiên bản trình diễn bằng nhạc khí và đã giành được vị trí số 2. Al Hibbler thực hiện tiếp theo sau (số catalog Decca Records 29441, với một phiên bản thanh nhạc và đã đạt vị trí số 3 trên bảng xếp hạng của Billboard charts). Sau đó Jimmy Young cũng thực hiện bản thu âm bài này và đã đạt vị trí số một trong bảng xếp hạng tại Anh quốc. Bản của Roy Hamilton (số catalog Epic Records 9102) giành vị trí số 6 còn bản của June Valli (số catalog RCA Victor Records số 20-6078) xếp thứ 29. Gene Vincent đã thu âm bài này trong album thứ hai của mình vào năm 1956.

## Tham khảo
Felipe González

**Felipe González Márquez** (sinh ngày 5 tháng 3 năm 1942) là thủ tướng Tây Ban Nha trong 4 nhiệm kỳ: từ năm 1982 đến 1996. Ông là một nhà chính trị chủ nghĩa xã hội. Ông đã là tổng bí thư Đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa Tây Ban Nha từ năm 1974 đến 1997. Cho đến nay, ông vẫn là thủ tướng Tây Ban Nha cầm quyền lâu nhất. Hiện nay ông là hội viên của Câu lạc bộ Madrid. Ông có ba con.

Felipe Gonzalez sinh ra tại Seville, là con trai của một gia đình có nông trại bò sữa nhỏ. Ông đã học luật tại Đại học Seville và đã làm một luật sư sau khi tốt nghiệp.

## Tham khảo
Hán Thọ

**Hán Thọ** (汉寿县, Hán Việt: *Hán Thọ huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thường Đức, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2023 &nbsp;km², dân số năm 2003 là 766.923. GDP năm 2002 là 3,59 tỷ nhân dân tệ.

## Hành chính
Huyện Hán Thọ có các đơn vị hành chính sau:
* Trấn: Thành Quan, Thái Tử Miếu, Quân San Phô, Tây Hồ, Bạch Lộc Kiều, Dậu Cảng, Thương Cảng, Pha Đầu, Nham Uông Hồ, Châu Khẩu, Thôi Gia Kiều, Tưởng Gia Chủy, Dục Đức Phô và Quán Đầu Chuỷ. 
*17 hương: Tam Hoà, Đại Nam Hồ, Nguyệt Minh Đàm, Phong Gia Phô, hương dân tộc Hồi Duy-ngô-nhĩ Mao Gia Than, Văn Uý, Đông Nhạc Miếu, Đàm Kiều, Tây Trúc San, Dương Nam Đường, Vi Chỉ Hồ, Chu Văn Miếu, Nham Chuỷ, Áp Tử Cảng, Chu Mộc San, Niếp Gia Kiều và Tân Hưng
*2 nông trường và ngư trường
*1 khu phát triển cấp tỉnh

## Khí hậu

## Tham khảo