open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Đêm qua nhớ bạn

**Đêm qua nhớ bạn** là tên một bài hát dân ca Quan họ Bắc Ninh. Đây là một bài hát khá dài trong số các bài quan họ, bài hát có 3 đoạn, có thể nam nữ hát thay phiên hoặc chỉ một liền chị, một liền anh hát. Bài hát có lời mang tính tự sự, phù hợp với làn điệu quan họ cổ, bày tỏ nỗi buồn vẩn vơ không biết thổ lộ với ai và nỗi nhớ người bạn. Bài hát này cũng có trong chùm bài quan họ được sử dụng trong phim *[[Đến hẹn lại lên]]* của đạo diễn Trần Vũ.

## Lời bài hát
::Đêm i hôm qua mình i tôi nhớ bạn i.
::Linh tính a lính tình tinh i, này a có a tôi buồn, tôi ớ buồn về ai là chứ tai í tôi nghe.
::Tai i tôi nghe giọt đồng hồ nó mấy kêu á là kêu thánh í thót í buồn lại tôi ngâm câu thơ,
::Dế nó lại giăng i theo, lòng lại tôi thêm i buồn.
::Lòng tôi i là tôi bối i rối, bối rối rối về ai, bối rối về nỗi chị hai ơ.
::Nông có a nỗi này, biết i ngỏ í ơ, biết i ngỏ ớ ơ ai song ngỏ cùng ai?

::Đêm i hôm qua mình em thao i thức i.
::Linh tinh a lính tình tinh i, này a có a em buồn, em ơ ớ buồn về ai là chứ tai í em nghe.
::Tai i em nghe chim nó kêu á là kêu khắc í khoải í buồn lại em đánh đàn chơi
::Ôi phím lại long mất rồi, buồn lại em thêm buồn. 
::Lòng em ơ là em thương i nhớ, thương nhớ a nhớ về ai, thương nhớ về nỗi anh ba ơ.
::Tâm có a sự này, biết i ngỏ í ơ ớ ơ, biết i ngỏ ớ ơ ai song ngỏ cùng ai?

::Đêm i hôm qua mình em (tôi) thao i thức i.
::Linh tinh a lính tình tinh i, này a có a em (tôi) buồn.
::Em(tôi) ơ ớ buồn về ai là chứ tai í em(tôi) nghe,
::Tai em(tôi) nghe con gà cầm canh là canh nó gáy i í buồn lại đánh ván cờ tiên
::Ôi cờ lại bí nước liền, buồn lại em(tôi) thêm buồn.
::Lòng em ơ là em thương i nhớ, thương nhớ a nhớ về ai, Thương nhớ về nỗi chị tư.
::Nông có a nỗi này, biết i ngỏ í ơ ớ ơ, biết i ngỏ ớ ơ ai song ngỏ cùng ai?

## Xem thêm
*Ngồi tựa mạn thuyền
*Ngồi tựa song đào
*Người ơi người ở đừng về
*Quan họ
*Tương phùng tương ngộ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Phó Đức Phương

**Phó Đức Phương** (23 tháng 7 năm 1944 – 19 tháng 9 năm 2020) là một nhạc sĩ sáng tác ca khúc  dòng nhạc trữ tình Việt Nam, từng nhận được 1 đề cử tại giải Cống hiến. Quê ông ở thôn Đa Ngưu, xã Tân Tiến, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Ông từng là Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) và là phó chủ tịch Hội âm nhạc Hà Nội. Ông qua đời ngày 19 tháng 9 năm 2020 vì ung thư tụy.

## Tiểu sử
Phó Đức Phương sinh năm 1944, tuổi Giáp Thân, quê quán ở Văn Giang, Hưng Yên. Ông có người chú ruột là nhà cách mạng Phó Đức Chính - đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng - nổi tiếng.

Năm 1962, ông học khoa Toán trường Đại học Sư phạm. Năm 1965, ông làm nông trường viên chăn nuôi thuộc nông trường Cửu Long (Hòa Bình) rồi năm 1966, trở về thi vào trường Âm nhạc Việt Nam. Năm 2002, Phó Đức Phương làm giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam do chính ông cùng 200 nhạc sĩ khác kiến nghị lên Quốc hội, Trung ương Đảng, Chính phủ.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời trưa ngày 19 tháng 9 năm 2020 sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, không lâu sau sinh nhật 77 tuổi.

## Nhạc phẩm

*Bài ca thần chim Lạc
*Cánh đồng tình yêu
*Chảy đi sông ơi
*Con sông tuổi thơ
*Dòng sông ký ức
*Hoa Lư đại trận tập
*Hồ trên núi (1971)
*Huyền thoại hồ Núi Cốc
*Không thể và có thể
*Lễ tơ hồng cho em
*Lội dòng sông quê
*Lời nguyền của tình yêu
*Mái chèo thiên thu
*Mãi mãi biển
*Mặt trời, biển, cát & em
*Một thoáng Tây Hồ
*Mộng mị Sa Pa
*Nao nao thác Bà
*Người đi Tam Đảo
*Nha Trang thu
*Những cô gái quan họ
*Nơi áo Chàm hồ xanh Ba Bể
*Takano – nhân chứng quả cảm
*Thành phố biển xanh và cát trắng
*Tình ca trên những công trình mới
*Trên đỉnh Phù Vân
*Tửu ca (Về nhà)
*Về quê
*Vũ khúc con cò

## Giải thưởng
Ông đã được trao tặng giải thưởng Nhà nước về văn học - nghệ thuật đợt 1 (2001). Cùng nhiều huân huy chương khác.

## Danh sách đĩa nhạc

### Album phòng thu
**Trên đỉnh Phù Vân* (1997)
**Một thoáng Tây Hồ* (1997)
**Chảy đi sông ơi* (1998)

### Album biên tập
**Khúc hát phiêu ly* (với ca sĩ Minh Thu) Dihavina (2006)
**Minh Thu hát Phó Đức Phương* (với ca sĩ Minh Thu) Hồ Gươm Audio (2015)

## Liveshow
*Con đường âm nhạc Phó Đức Phương Những giấc mơ trên sóng (9/2005)
*Phó Đức Phương-Trên đỉnh Phù Vân (29/12/2016)
*Phó Đức Phương-Khúc hát phiêu ly (10/7/2020)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Mafic

Trong địa chất học, các khoáng chất và đá **mafic** là các khoáng chất silicat, macma, đá lửa do núi lửa phun trào hoặc xâm nhập có tỷ lệ các nguyên tố hóa học nặng khá cao. Thuật ngữ này là tổ hợp của *magnesium* và *ferrum*, hai từ trong tiếng Latinh để chỉ magiê [ma(gnesium) + và sắt f(errum) + ic] http://dictionary.reference.com/search?q=mafic. Dù có tên như vậy, macma mafic cũng khá giàu calci và natri.

Các khoáng chất mafic thông thường sẫm màu và có tỷ trọng riêng lớn hơn 3,0. Các loại khoáng chất mafic tạo đá thông dụng là olivin, pyroxen, amphibol, biotit và các mica, augit cũng như plagiocla thuộc nhóm fenspat giàu calci.Các loại đá mafic thông dụng bao gồm bazan và gabbro.

Trong thuật ngữ hóa học, các loại đá mafic nằm ở mặt khác của phổ đá so với các loại đá được gọi là đá felsic. Thuật ngữ này tương ứng gần đúng với lớp đá *cơ bản* cũ hơn.

Dung nham mafic, trước khi nguội đi, có độ nhớt thấp hơn của dung nham felsic do hàm lượng silica (SiO2) ít hơn. Nước và các chất dễ bay hơi khác có thể dễ dàng hơn và dần dần thoát ra khỏi dung nham mafic, vì thế các phun trào của núi lửa tạo ra dung nham mafic là ít dữ dội hơn so với phun trào dung nham felsic. Phần lớn các núi lửa phun dung nham mafic là các núi lửa dưới đại dương, chẳng hạn Hawaii.

## Xem thêm
* Danh sách các loại đá

## Tham khảo
Trần Ngọc Tăng

**Trần Ngọc Tăng** (sinh 1948) nguyên là Bí thư Đảng ủy Khối Cơ quan Khoa giáo Trung ương http://dangcongsan.vn/details_cd.asp?topic=115&subtopic=236&leader_topic=644&id=BT1710659941, nguyên Phó Trưởng ban Ban Khoa giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (2007-2012)

## Tiểu sử
Ông quê ở xã Cấp Dẫn, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Là một giáo viên, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Tăng đã đảm nhận các chức vụ tại địa phương: Hiệu trưởng trường cấp 3 huyện Cẩm Khê , Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Huyện Cẩm Khê, Tổng Biên tập Báo Vĩnh Phú, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân , Tỉnh ủy viên, Phó Bí thư thường trực tỉnh ủy Phú Thọ...

Ngày sinh: 15/12/1948

Giới tính: Nam

Dân tộc: Kinh

Tôn giáo: Không

Quê quán: Xã Cấp Dẫn, huyện Cẩm Khê, Phú Thọ

Trình độ chính trị: Cử nhân chính trị

Trình độ chuyên môn: Tiến sĩ Triết học, Cử nhân Văn học

Nghề nghiệp, chức vụ: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Ủy viên Hội đồng nghiên cứu công tác quần chúng của Trung ương Đảng; Ủy viên Uỷ ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Khóa XIII; Thành viên Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - EP của Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam, Quốc hội khóa XIII Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam(Đã nghỉ hưu từ 01/01/2009)

Nơi làm việc: Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam - 82 Nguyễn Du, Hà Nội

Ngày vào đảng: 22/8/1967

Nơi ứng cử: Hà Tĩnh

Đại biểu Quốc hội khoá: XIII

Đại biểu chuyên trách: Không

Đại biểu Hội đồng Nhân dân: Không

## Tham khảo
Ngô Văn Dụ

**Ngô Văn Dụ** (sinh ngày 21 tháng 12 năm 1947) (tức Hai Dụ) là một chính khách Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị khóa XI, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, nguyên Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII.

## Xuất thân
Ngô Văn Dụ sinh ngày 21 tháng 12 năm 1947 tại xã Liên Châu, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là xã Liên Châu, tỉnh Phú Thọ).
## Giáo dục
Ông tốt nghiệp bậc Cử nhân trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội và Cao cấp lý luận chính trị.
## Sự nghiệp
Tháng 5 năm 1962, ông bắt đầu tham gia công tác thanh thiếu niên tại địa phương, lên dần vị trí cán bộ cấp huyện.

Ngày 10/3/1969, ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 1996, ông được phân công giữ chức Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tháng 4 năm 2001, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá IX, phân công giữ chức Chánh Văn phòng Trung ương Đảng.

Tháng 4 năm 2006, ông tái đắc cử Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá X.

Sau đó ông trúng cử Đại biểu Quốc hội khoá XI.

Tháng 1 năm 2009, tại Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X), ông được bầu bổ sung vào Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ngày 19 tháng 1 năm 2011, ông tái đắc cử Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XI, được bầu làm Ủy viên Bộ Chính trị, được phân công làm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng.

Sau Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam XII, ông nghỉ hưu.

## Tham khảo
Vaalbara

Siêu lục địa đầu tiên của Trái Đất được cho là tồn tại là **Vaalbara**. Theo các dữ liệu đo phóng xạ của các vùng im lìm (nền) bao quanh đã tạo ra Vaalbara, người ta biết rằng nó tồn tại vào khoảng 3,3 tỷ năm trước (3,3 Ga) và có thể xa tới tận 3,6 Ga. Các chứng cứ bao gồm các nghiên cứu địa thời học và cổ từ học giữa hai vùng im lìm thuộc liên đại Thái Cổ (các lục địa nguyên thủy) gọi là nền Kaapvaal (tỉnh Kaapvaal của Nam Phi) và nền Pilbara (khu vực Pilbara của Tây Úc). Một phần khác của chứng cứ là sự tương đồng về trật tự cấu trúc của vành đai đá lục và vành đai gơnai của hai vùng im lìm này. Các vành đai đá lục thuộc liên đại Thái Cổ này hiện nay loang ngang qua rìa của nền Superior thuộc Canada và cũng loang ngang qua các vùng im lìm của các lục địa cổ Gondwana và Laurasia. Các đường trôi dạt diễn ra tiếp theo của các nền Kaapvaal và Pilbara sau 2,8 Ga cung cấp thêm chứng cứ cho thấy chúng đã từng có thời kết nối với nhau.

Người ta vẫn chưa chắc chắn khi nào thì Vaalbara bắt đầu tách ra, nhưng các chứng cứ địa thời học và cổ từ học chỉ ra rằng hai nền này có sự chia cắt theo chiều ngang quay đi 30 độ vào khoảng 2,78 đến 2,77 Ga, ngầm giả thiết rằng chúng đã không còn tiếp giáp nhau vào thời gian sau ~2,8 Ga.

## Tham khảo

* Bailey R.C., Cruden A.R. và B. Nitescu. (2006) "Crustal structure and implications for the tectonic evolution of the Archean Western Superior craton from forward and inverse gravity modeling." Tectonics, vol. 25. Bản tóm tắt trực tuyến 
* Dann J., M. J. de Wit, S. H. White và E. Zegers. (1998) Vaalbara, Earth's oldest assembled continent? A combined. structural, geochronological, and palaeomagnetic test." Trực tuyến
* Wingate M.T.D. (1998) "palaeomagnetic test of the Kaapvaal-Pilbara (Vaalbara) connection at 2.78 Ga." South African Journal of Geology; December 1998; v. 101; no. 4; p.&nbsp;257-274 Australian National University, Research School of Earth Sciences, Canberra, Australia. Bản tóm tắt trực tuyến
* Zegers T.E., and A. Ocampo. (2003) "Vaalbara and Tectonic Effects of a Mega Impact in the Early Archaen 3470 Ma." European Space Agency, ESTEC, SCI-SB, Keplerlaan 1, 2201 AZ Noordwijk. Trực tuyến

## Liên kết ngoài
*Palaeos.com: Lịch sử Trái Đất
Long Châu Sa

**Long Châu Sa** là một tỉnh cũ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

## Lịch sử
Tháng 6 năm 1951, hợp nhất tỉnh Long Châu Sa trên cơ tỉnh Long Châu Tiền và tỉnh Sa Đéc (tỉnh Long Châu Sa bao gồm một phần tỉnh Châu Đốc, một phần tỉnh Long Xuyên và tỉnh Sa Đéc).

Tỉnh Long Châu Sa có 7 huyện: Châu Thành (Sa Đéc), Lai Vung, Cao Lãnh, Tân Hồng, Tân Châu, Phú Châu (nay là huyện Phú Tân, tỉnh An Giang), Chợ Mới. Hai huyện Tân Hồng và Tân Châu được lập ra do chia lại ranh giới 2 huyện Hồng Ngự và Tân Châu.

Tháng 7 năm 1951, nhập thêm huyện Lấp Vò vào tỉnh Long Châu Sa.

Tỉnh Long Châu Sa tồn tại cho đến năm 1954.

Tỉnh này không được chính quyền Quốc gia Việt Nam của Bảo Đại và chính quyền Việt Nam Cộng hòa công nhận.

Năm 1954, chính quyền Việt Minh giải thể các tỉnh Long Châu Sa, Long Châu Hà để tái lập tỉnh Châu Đốc, tỉnh Long Xuyên, tỉnh Sa Đéc và tỉnh Hà Tiên như cũ.

Địa bàn tỉnh Long Châu Sa nay một phần thuộc tỉnh An Giang, một phần thuộc tỉnh Đồng Tháp.

## Lãnh đạo

* Chủ tịch tỉnh Phan Văn Sử

## Xem thêm
* Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)
* Tỉnh Châu Đốc (tỉnh)
* Tỉnh Long Châu Hà
* Tỉnh Long Châu Hậu
* Tỉnh Long Châu Tiền

## Chú thích

## Tham khảo
Hoàng Văn Phong

**Hoàng Văn Phong** (sinh 1948) là một chính khách Việt Nam, giữ chức Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ trong Chính phủ Việt Nam từ ngày 8 tháng 8 năm 2002 đến ngày 3 tháng 8 năm 2011.

## Tiểu sử
Ông sinh ngày 6 tháng 10 năm 1948, quê ở Minh Khai, Từ Liêm, Hà Nội.

Xuất thân là một phó giáo sư, tiến sĩ chuyên ngành vật lý lý thuyết, ông từng giữ chức Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (5/1997 - 11/2002)..

Sau đó ông trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX (2001) và khoá X (2006).

Tháng 8 năm 2002, Quốc hội Việt Nam phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Phan Văn Khải về việc thành lập Bộ Khoa học và Công nghệ trên cơ sở Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, và bổ nhiệm ông vào chức vụ Bộ trưởng.

Kể từ ngày 17 tháng 9 năm 2010, ông kiêm nhiệm Chủ tịch Ủy ban Vũ trụ Việt Nam theo quyết định số 1720/QĐ -TTg của thủ tướng chính phủ Việt Nam

## Câu nói nổi tiếng
Trong thời gian tại nhiệm, Bộ trưởng Hoàng Văn Phong từng nói:

## Chú thích

## Tham khảo
* Đồng chí Hoàng Văn Phong 
* TIỂU SỬ TÓM TẮT BỘ TRƯỞNG BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ HOÀNG VĂN PHONG
Long Châu Tiền

**Long Châu Tiền** là một tỉnh cũ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

## Lịch sử
Ngày 12 tháng 9 năm 1947, Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ (chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) ban hành Chỉ thị số 50/CT về việc thành lập tỉnh Long Châu Tiền trên cơ sở một phần của tỉnh Châu Đốc và một phần của tỉnh Long Xuyên.

Tỉnh Long Châu Tiền có 5 quận: Tân Châu, Hồng Ngự, Chợ Mới, Châu Phú B, Lấp Vò.

Ngày 14 tháng 5 năm 1949, quận Lấp Vò được trả về tỉnh Sa Đéc. Cũng trong năm đó, quận Tân Châu của tỉnh Long Châu Tiền chia thành 2 quận mới Phú Châu và Tân Châu.

Tháng 6 năm 1951, hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền và tỉnh Sa Đéc thành tỉnh Long Châu Sa.

Tháng 5 năm 1974, Cộng hòa miền Nam Việt Nam tái lập tỉnh Long Châu Tiền.

Tỉnh Long Châu Tiền có thị xã Tân Châu (tỉnh lỵ) và 5 huyện: An Phú, Phú Tân A, Phú Tân B, Hồng Ngự, Tam Nông (nay là các huyện Tam Nông, Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp).

Tỉnh Long Châu Tiền tồn tại cho đến tháng 2 năm 1976.

Tỉnh này không được chính quyền Việt Nam Cộng hòa công nhận. Địa bàn tỉnh Long Châu Tiền tương ứng với một phần các tỉnh An Giang, Châu Đốc và Kiến Phong của Việt Nam Cộng hòa.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc:
* Hợp nhất tỉnh Long Châu Hà, tỉnh Rạch Giá (ngoại trừ 2 huyện Vĩnh Thuận, An Biên: trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) và huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
* Hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc và tỉnh Kiến Tường thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc:
* Hợp nhất phía Tây tỉnh Long Châu Tiền và tỉnh Long Châu Hậu (tỉnh An Giang cũ bao gồm cả tỉnh Long Xuyên, tỉnh Châu Đốc và trừ huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ) thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
* Hợp nhất tỉnh Rạch Giá cũ và 3 huyện: Hà Tiên, Phú Quốc, Châu Thành A của tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc:
* Hợp nhất tỉnh An Giang (toàn bộ tỉnh An Giang cũ trước chia ra nay nhập lại giữ tên tỉnh An Giang); một số huyện của tỉnh Long Châu Hà; hai huyện của tỉnh Long Châu Tiền và một huyện của tỉnh Sa Đéc thành một tỉnh, lấy tên là tỉnh An Giang.
* Hợp nhất tỉnh Rạch Giá cũ và ba huyện của tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh, lấy tên là tỉnh Kiên Giang.

Địa bàn tỉnh Long Châu Tiền nay một phần thuộc tỉnh An Giang, một phần thuộc tỉnh Đồng Tháp.

## Xem thêm
* Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)
* Tỉnh Châu Đốc (tỉnh)
* Tỉnh Long Châu Hà
* Tỉnh Long Châu Hậu
* Tỉnh Long Châu Sa

## Chú thích

## Tham khảo
Ringgit

**Ringgit Malaysia** (còn được gọi là đồng Đôla Malaysia), là đơn vị tiền tệ chính thức của Malaysia. Một ringgit được chia thành 100 sen (xu) và có ký hiệu là MYR.

## Lịch sử
Ngày 12 tháng 6 năm 1967, đồng Đôla Malaysia thay thế cho đồng Đôla của xứ Malaya và Borneo thuộc Anh. Đồng đô-la Malaysia là đồng tiền mới được phát hành bởi ngân hàng trung ương mới, Ngân hàng Negara Malaysia.

Cho đến năm 1973, đồng Đôla Malaysia có thể trao đổi ngang giá với Đôla Singapore và Đôla Brunei.
## Tiền kim loại
 
File:National Museum KL 2008 (70).JPG|Một số đồng thời nữ hoàng Victoria

### Xê ri đầu tiên

Vào ngày 7 tháng 12 năm 2005, tiền kim loại RM1 đã bị hủy bỏ và rút khỏi lưu thông. Điều này một phần là do các vấn đề với việc tiêu chuẩn hóa (hai phiên bản tiền xu khác nhau đã được đúc) và giả mạo.

Ba loại tiền xu thoi vàng, "Kijang Emas" (kijang (một loại nai) là logo chính thức của Ngân hàng Negara Malaysia) cũng được phát hành với giá trị danh nghĩa RM 50, RM 100 và RM 200. Loại tiền này đã được phát hành ra 7 tháng 7 năm 2001 bởi Ngân hàng Negara Malaysia và do Royal Mint of Malaysia Sdn Bhd đúc.  Giá mua và bán lại của Kijang Emas được giá thị trường vàng quốc tế đang lưu hành xác định.

## Tiền giấy
Bank Negara Malaysia đã phát hành tiền giấy dollar Malaysia lần đầu vào tháng 6 năm 1967 với các mệnh giá $1, $5, $10, $50 và $100. Mệnh giá $1000 đã được phát hành lần đầu năm 1968. Tiền giấy Malaysia đã luôn luôn mang hình ảnh của Tuanku Abdul Rahman, Yang di-Pertuan Agong đầu tiên của Malaysia.

Các máy ATM thường cho ra giấy bạc RM50, hoặc hiếm hoi hơn, giấy bạc RM10 cùng với giấy bạc RM50.

Giấy bạc Malaysia đã từ lâu theo một mã màu xuất phát từ thời thuộc địa. Các mệnh giá thấp hơn thì kiểm mẫu này được Singapore và Brunei áp dụng theo và khi Bank Negara giới thiệu lần đầu giấy bạc RM2 nó sao chép màu hoa cà của tờ giấy bạc 2 dollar Singapore.

* RM1 - xanh da trời
* RM2 - hoa cà (không còn lưu hành nữa)
* RM5 - xanh lá cây
* RM10 - đỏ
* RM20 - nâu/trắng (không còn lưu hành nữa)
* RM50 - xanh lá cây/xám
* RM100 - tím
* RM500 - cam (không còn lưu hành nữa)
* RM1000 - xanh dương/xanh lá cây (không còn lưu hành nữa)

### Seri đầu

### Seri thứ hai

### Seri thứ ba
Xê ri hiện tại và lần thứ 3 đã được phát hành với các thiết kế.

### Kỷ niệm thế vận hội
Để tưởng niệm Thế vận hội Khối thịnh vượng chung năm 1998 ở Kuala Lumpur, một loại tiền polymer RM50 đã được phát hành, đánh dấu việc Malaysia sử dụng tiền giấy polymer lần đầu tiên. Tiền mệnh giá này hiếm khi được thấy trong giao dịch hàng ngày mà người ta chỉ sưu tập làm kỷ niệm.

## Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng MYR

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Ngân hàng Trung ương Malaysia
Long Châu Hậu

**Long Châu Hậu** là một tỉnh cũ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

## Lịch sử
Ngày 12 tháng 9 năm 1947, Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ (chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) ban hành Chỉ thị số 50/CT về việc thành lập tỉnh Long Châu Hậu trên cơ sở một phần của tỉnh An Giang và một phần của tỉnh Châu Đốc.

Tỉnh Long Châu Hậu có 6 quận: Tịnh Biên, Tri Tôn, Thốt Nốt, Thoại Sơn, Châu Phú A, Châu Thành (bao gồm 2 tỉnh lỵ: Long Xuyên, Châu Đốc).

Tháng 10 năm 1950, hợp nhất tỉnh Long Châu Hậu và tỉnh Hà Tiên thành tỉnh Long Châu Hà.

Tỉnh này không được chính quyền Quốc gia Việt Nam của Bảo Đại công nhận.

Địa bàn tỉnh Long Châu Hậu nay một phần thuộc tỉnh An Giang, một phần thuộc tỉnh Kiên Giang

## Xem thêm
* Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)
* Tỉnh Châu Đốc (tỉnh)
* Tỉnh Long Châu Hà
* Tỉnh Long Châu Sa
* Tỉnh Long Châu Tiền

## Chú thích

## Tham khảo
Saphir

**Xa-phia** (hay *Lam ngọc*, *sapphire* trong tiếng Anh, *saphir* trong tiếng Pháp) là dạng tinh thể đơn của nhôm oxide (Al2O3) (corundum). Xa-phia tồn tại ngoài tự nhiên dưới dạng đá quý hoặc được chế tạo dành cho nhiều ứng dụng.

*Xa-phia* bao gồm tất cả các dạng đá quý thuộc nhóm khoáng chất corundum ngoại trừ hồng ngọc. 
Nhóm corundum bao gồm các dạng oxide nhôm tinh khiết. Áp suất và nhiệt độ lòng đất làm cho oxide nhôm kết tinh thành những viên đá quý đẹp màu trắng. Hàm lượng các tạp chất khác nhau trong xa-phia như sắt và crôm làm cho nó các sắc xanh, đỏ, vàng, hồng, tím, da cam hoặc lục nhạt.

Hồng ngọc cũng thuộc nhóm corundum. Trong nhiều năm, các chuyên gia đã tranh luận về chuyện những loại đá gì được gọi là xa-phia cho đến khi thống nhất được rằng corundum đỏ sẽ được gọi là hồng ngọc (*ruby*) còn corundum với tất cả các màu khác sẽ được gọi là "xa-phia".

## Xem thêm
* Ngọc berin
* Kim cương
* Ngọc lam
* Ngọc
* Ngọc lục bảo
* Hồng ngọc
* Danh sách khoáng vật
## Tham khảo

*

## Liên kết ngoài

*Webmineral.com, Webmineral Corundum Page, Webmineral with extensive crystallographic and mineralogical information on Corundum
*Farlang Sapphire References dozens of (historical) full text books and (CIBJO) gem information
*Mindat.org, Mindat Sapphire page Mindat with extensive locality information
*Sciencemag.org, Macroscopic 10-Terabit–per–Square-Inch Arrays from Block Copolymers with Lateral Order Science magazine article about perspective usage of sapphire in digital storage media technology
*
Tàu Nô-ê

**Tàu Nô-ê** (hay Noah) là con thuyền được nhắc đến ở chương 6 đến chương 9 của Sách Sáng thế trong Kinh Thánh. Văn bản đó mô tả việc ông Nô-ê đóng con tàu này theo ý Chúa là để cứu ông và gia đình cùng các loài động vật nhằm khỏi bị diệt vong bởi trận trừng phạt đại hồng thủy của Thiên Chúa

## Câu chuyện Kinh Thánh
Đức Chúa Trời nhận ra rằng, loài người càng sinh sôi nhiều thì họ càng phạm tội đến nỗi không thể cứu chữa. Ngài hối hận vì đã tạo ra loài người nên quyết định sẽ hủy diệt tất cả thế giới bằng trận đại hồng thủy. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời thấy ông Nô-ê là người công chính nên không nỡ loại trừ cả ông. Đức Chúa Trời phán truyền cho ông Nô-ê: *"Ngươi sẽ làm tàu thế này: chiều dài một trăm năm mươi thước, chiều rộng hai mươi lăm thước, chiều cao mười lăm thước. Ngươi sẽ làm một cái mui che tàu, và đặt mui cách phía trên tàu nửa thước. Cửa tàu, ngươi sẽ đặt ở bên hông; ngươi sẽ làm tầng dưới, tầng giữa rồi tầng trên."* (Sáng Thế 6:15-16).

Ngoài ra, Đức Chúa Trời cũng hướng dẫn ông Nô-ê cách thức để sinh tồn và bảo tồn giống động thực vật trong tàu: *"Trong mọi sinh vật, mọi xác phàm, ngươi sẽ đưa vào tàu mỗi loại một đôi, để giữ cho chúng sống với ngươi; phải có một con đực và một con cái. Trong mỗi loại chim, mỗi loại gia súc, mỗi loại vật bò dưới đất, mỗi loại một đôi sẽ đến với ngươi, để ngươi giữ cho chúng sống. Phần ngươi, hãy lấy mọi thứ ăn được và tích trữ cho mình; đó sẽ là lương thực của ngươi và của chúng." *(Sáng thế 6:19-21).

Sau trận lụt kinh hoàng, nước rút dần khỏi mặt đất thì ông Nô-ê thả một con quạ bay ra khỏi tàu xem tình hình bên ngoài. Lần thứ nhất, con quạ không tìm được chỗ đậu chân vì nước chưa rút, nên nó bay về lại tàu. Bảy ngày sau, ông Nô-ê lại thả con chim bồ câu, và lần này nó bay trở về, trên mỏ ngậm cành lá ô liu tươi. Ông Nô-ê biết là nước đã giảm xuống, mặt đất đã hòa bình vì Đức Chúa Trời đã thôi cơn thịnh nộ. 

Ngày nay, hình ảnh chim bồ câu ngậm cành lá là biểu tượng của hòa bình (hoặc sự an bình).

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Chiếc thuyền Noah cứu loài người qua trận hồng thủy
Xà cừ (vật liệu)

**Xà cừ** là một hỗn hợp hữu cơ-vô cơ có nguồn gốc tự nhiên. Nó được tạo thành từ các miếng nhỏ hình lục giác chứa các tinh thể aragonit (calci cacbonat (CaCO3) có kích thước rộng 10-20&nbsp;µm và dày khoảng 0,5&nbsp;µm, được sắp xếp thành các phiến mỏng song song liên tục. Các lớp aragonit này được chia tách bởi các tấm chứa chất hữu cơ bao gồm các loại polymer sinh học mềm dẻo (chẳng hạn chitin, lustrin và các protein giống như lụa). Hỗn hợp của các miếng aragonit dòn và các lớp mỏng polymer sinh học mềm dẻo làm cho vật liệu cứng và đàn hồi. Độ cứng và đàn hồi còn do sự sắp xếp kiểu "gạch xây tường" của các miếng aragonit, nó ngăn chặn sự lan truyền vết nứt theo chiều ngang. Kết cấu này ở kích thước đủ lớn làm tăng độ dai của nó đủ lớn, làm cho nó gần như tương đương với độ dai của silic.

Bề ngoài óng ánh của xà cừ là do độ dày của các miếng aragonit chỉ khoảng 0,5 micromét, có thể so sánh được với bước sóng của ánh sáng. Nó tạo ra sự giao thoa với các bước sóng khác nhau của ánh sánh, kết quả là các màu sắc khác nhau của ánh sáng được phản xạ ở các góc nhìn khác nhau.

Xà cừ do các tế bào biểu mô thuộc phần áo của một số loài động vật thân mềm tiết ra. Trong các loài động vật thân mềm này thì xà cừ được tích tụ liên tục ở mặt trong của mai hay vỏ của chúng, như là một phương thức để làm trơn vỏ cũng như là cách thức để chống lại các sinh vật ký sinh và các mảnh cát sỏi vụn gây nguy hiểm cho cơ thể.

Lớp xà cừ óng ánh bên trong này được nhiều nền văn hóa đánh giá cao và thường được sử dụng trong chế tác đồ trang sức hay lớp khảm trên bề mặt các đồ gỗ.

Khi động vật thân mềm bị động vật ký sinh xâm lấn hay bị kích thích bởi các vật thể lạ mà nó không thể tống ra ngoài thì một quá trình gọi là *[[bao nang]]* để chôn vùi các vật thể đó trong các lớp xà cừ đồng tâm kế tiếp nhau. Quá trình này cuối cùng tạo ra cái mà người ta gọi là ngọc trai và nó tiếp diễn cho đến khi nào mà động vật thân mềm còn sống.

Các nguồn chính để sản xuất ngọc trai là hàu ngọc, tìm thấy ở các vùng biển ấm và nhiệt đới, chủ yếu tại châu Á; trai ngọc nước ngọt, sống ở nhiều con sông thuộc châu Á, châu Âu và Hoa Kỳ; cũng như bào ngư ở California, Nhật Bản và các khu vực khác của Thái Bình Dương.

## Tham khảo
* Lin, A. và Meyers, M.A. 2005. Growth and structure in abalone shell, *Materials Science and Engineering A* **390**(15 tháng 1):27–41 (http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6TXD-4DH2DRS-1&_coverDate=01%2F15%2F2005&_alid=256050522&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_qd=1&_cdi=5588&_sort=d&view=c&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=f4efd0a3d7cf3b4a0b8f9861cff4514d )
* Mayer, George, "Rigid Biological Systems as Models for Synthetic Composites", *Science* **310** (18 tháng 11 năm 2005):1144–1147 (http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/310/5751/1144)
* Ortiz C. và những người khác (tháng 9 năm 2005). Nanoscale morphology and indentation of individual nacre tablets from the gastropod mollusc Trochus niloticus. J. Mater. Res. 20 (9). Tập tin pdf trực tuyến

## Xem thêm
* Ammolit
* Khảm xà cừ
Xà cừ (định hướng)

**Xà cừ** trong tiếng Việt có thể là:
*Sản phẩm do một số loài động vật thân mềm (ngành *Mollusca*) tiết ra tạo thành một lớp vật liệu mỏng óng ánh ở mặt trong của lớp mai/vỏ. Xem bài Xà cừ (vật liệu).
*Tên gọi của một loài cây thân gỗ có danh pháp hai phần là *Khaya senegalensis* thuộc họ *[[họ Xoan|Meliaceae]]*. Xem bài Xà cừ.
*Một trong các tên gọi của loài cây dái ngựa Tây Ấn (*Swietenia mahogani*) cùng họ Xoan như loài trên.
* Họ Ốc xà cừ, phân lớp Vetigastropoda, Lớp Chân bụng
Bộ Khoa học và Công nghệ

**Bộ Khoa học và Công nghệ** có thể đề cập đến:

*Bộ Khoa học và Công nghệ (Việt Nam)
*Bộ Khoa học và Công nghệ (Trung Quốc)
Chi Xà cừ

**Chi Xà cừ** (danh pháp khoa học: ***Khaya***) là một chi của bảy loài cây thân gỗ trong họ Xoan (*Meliaceae*), có nguồn gốc tại vùng nhiệt đới châu Phi và Madagascar. Tất cả các loài đều là cây thân gỗ lớn, cao tới 30–35 m, ít khi thấy tới 45 m, với đường kính thân cây trên 1 m, thông thường rất vững chắc ở phần gốc. Các lá hình lông chim, với 4-6 cặp lá chét, không có lá chét ở phần đỉnh của lá lông chim; mỗi lá chét dài 10–15&nbsp;cm tròn bất ngờ về phía đỉnh nhưng thông thường có mũi lá nhọn. Chúng có thể là loài cây sớm rụng lá hoặc thường xanh, phụ thuộc vào từng loài. Các hoa mọc thành cụm không dày, mỗi hoa đơn lẻ thì nhỏ, với 4-5 cánh hoa màu vàng nhạt và 10 nhị hoa. Quả là loại quả nang hình cầu với 4 hoặc 5 mảnh đường kính 5–8&nbsp;cm, chứa nhiều hạt có cánh.

;Một số loài:
**[[Khaya anthotheca]]* (đồng nghĩa *K. nyasica*)
**[[Khaya grandifoliola]]*
**[[Khaya ivorensis]]*
**[[Khaya madagascariensis]]*
**[[Khaya senegalensis]]*: Xà cừ

## Hình ảnh

Tập tin:Khaya anthotheca 1.jpg|Khaya anthotheca
Tập tin:Khayanyasica2.jpg|Khaya nyasica
Tập tin:Khaya madagascariensis 02.jpg|Khaya madagascariensis
Tập tin:Khaya senegalensis MS 4753.JPG|Khaya senegalensis

### Sử dụng
Gỗ của các loài *Khaya* đôi khi được gọi là **gụ châu Phi**, là các loại gỗ duy nhất được gọi là gụ, ngoài các loài gụ thực thụ thuộc chi *[[Swietenia]]*.
Tại Việt Nam hiện có trồng loài xà cừ (*Khaya senegalensis*). Nó được người ta biết đến như một loài "gụ" của vùng khô châu Phi, được sử dụng cả những phần không chứa gỗ. Tại Tây Phi, những người chăn thả gia súc Fulani xén bớt lá của chúng trong mùa khô để nuôi gia súc. Ngoài ra, vỏ cây của *K. senegalensis* cũng được thu hoạch từ các cây trồng hay mọc tự nhiên để làm thuốc điều trị một số bệnh. Hạt của *K. senegalensis* chứa tới 52,5% dầu, bao gồm 21% axít palmitic, 10% axít stearic, 65% axít oleic và 4% các a xít khác không xác định. http://dx.doi.org/10.1016/S0960-8524(98)00190-4

## Chú thích

## Tham khảo

*
*
*
Nhà kèn

**Nhà kèn** có thể chỉ một trong số các công trình kiến trúc sau đây:

*Nhà kèn (Hà Nội): công trình nằm trong vườn hoa Chí Linh
*Nhà kèn (Hải Phòng): công trình nằm trong vườn hoa Nguyễn Du
*Nhà kèn (Huế): công trình nằm bên bờ sông Hương
Aragonit

**Aragonit** là một dạng khoáng vật nhóm cacbonat. Nó và khoáng vật calcit là hai dạng phổ biến nhất, có nguồn gốc tự nhiên của cacbonat calci, CaCO3. Mạng tinh thể của aragonit khác với mạng tinh thể của calcit, kết quả là hình dạng tinh thể khác hẳn, đó là một hệ thống hình thoi trực tâm với các tinh thể hình kim. Bằng cách cặp đôi tinh thể lặp lại thì nó tạo ra dạng giả lục giác. Nó có thể là hình trụ hay dạng sợi, thỉnh thoảng tạo nhánh dạng vú đá gọi là *flos-ferri* (hoa sắt) do sự liên kết của chúng với quặng tại mỏ sắt Carthinia. Khu vực điển hình của aragonit là Molina de Aragón (Guadalajara, Tây Ban Nha), cách Aragon khoảng 25&nbsp;km. Một hang động toàn aragonit là hang Ochtiná Aragonit) tại Slovakia. Tại Hoa Kỳ, aragonit dạng vú đá có tại hang Carlsbad.

Aragonit tạo thành dạng tự nhiên ở gần như phần lớn các mai, vỏ của động vật thân mềm. Do sự tích lũy khoáng chất tại mai động vật thân mềm được kiểm soát sinh học rất mạnh nên một số dạng tinh thể là khác biệt với các dạng tinh thể aragonit nguồn gốc vô cơ. Ở một số động vật thân mềm, toàn bộ mai là aragonit; ở những loài khác, aragonit tạo thành các bộ phận rời rạc của lớp mai hai khoáng chất (aragonit và calcit). Aragonit cũng được tạo thành trong lòng đại dương và trong các hang động dưới dạng các chất vô cơ kết tủa, được gọi tương ứng là xi măng đại dương và speleothem. Lớp xà cừ các mai, vỏ hóa thạch chứa aragonit của một số dạng cúc (ngành Mollusca, phân lớp *Ammonodea*) đã tuyệt chủng tạo thành một loại vật liệu óng ánh gọi là ammolit. Ammolit chủ yếu là aragonit với một ít tạp chất làm cho nó óng ánh và như thế nó có giá trị như một loại đá quý.

Aragonit là không ổn định về mặt nhiệt động lực học ở điều kiện tiêu chuẩn, và có xu hướng biến đổi thành calcit trong khoảng thời gian cỡ 10 đến 100 triệu năm.
## Xem thêm
* Danh sách khoáng vật
* Xà cừ
* Ngọc trai
* Axít hóa đại dương
* Hang Ochtiná Aragonit

## Ghi chú

## Liên kết ngoài

* Thông tin về aragonit 
* Hang Ochtinska aragonit
Nhị Hà (định hướng)

**Nhị Hà** có thể là:

* Một tên gọi khác của Sông Hồng
* Xã Nhị Hà, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận
* Bút danh của Lê Quang Mai (sinh 1935), tác giả ca khúc "Mẹ tôi".
Sông Cái (định hướng)

**Sông Cái**, nghĩa chữ là "sông Mẹ", là tên của nhiều con sông ở Việt Nam như:

*Sông Cái Quảng Nam, tên gọi đoạn trung lưu của sông Vu Gia, trong cùng hệ thống với sông Thu Bồn ở tỉnh Quảng Nam, bắt nguồn từ vùng biên giới Việt - Lào, nối với sông Thu Bồn ở huyện Đại Lộc.
*Sông Cái Quy Nhơn ở tỉnh Bình Định, đổ ra vịnh Quy Nhơn, đoạn trung lưu là sông Hà Giao, đoạn thượng lưu là sông Đắk Cron Bung.
*Sông Cái Phú Yên, tên của phần hạ nguồn của Sông Kỳ Lộ tỉnh Phú Yên.
*Sông Cái Ninh Hòa hay sông Dinh Khánh Hòa, tỉnh Khánh Hòa.
*Sông Cái Nha Trang ở tỉnh Khánh Hòa, qua thành phố Nha Trang, rồi đổ ra vịnh Nha Trang.
*Sông Cái Phan Rang hay Sông Dinh (Ninh Thuận) ở tỉnh Ninh Thuận, qua thành phố Phan Rang-Tháp Chàm, rồi đổ ra vịnh Phan Rang.
*Sông Cái Phan Thiết hay sông Quao, bắt nguồn từ tỉnh Lâm Đồng, chảy trong huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận, rồi đổ ra vịnh Phan Thiết.
*Sông Cái - tên dân gian theo nghĩa "sông Mẹ" của sông Hồng.

## Khác
* Sông Cái Mép chảy ở Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh
* Sông Cái Tàu chảy ở Đồng Tháp, Vĩnh Long.
* Sông Cái Vùng chảy ở Đồng Tháp, An Giang.
* Sông Cái Cối chảy ở Đồng Tháp, Tiền Giang.
* Sông Cái Lớn chảy ở Bạc Liêu, Hậu Giang, Kiên Giang.
* Sông Cái Tàu chảy ở Cà Mau, Kiên Giang.
* Sông Cái Lớn chảy ở Kiên Giang, Hậu Giang.
* Sông Cái Bé chảy ở Cần Thơ, Kiên Giang.

## Tham khảo
* Quyết định số 1989/QĐ-TTg ngày 01/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục lưu vực sông liên tỉnh. Thuvien Phapluat Online, 2016. Truy cập 12/08/2018.
* Sổ tay địa danh Việt Nam, Nguyễn Dược - Trung Hải, Nhà xuất bản Giáo dục, 2001.

## Xem thêm
* Sông Con
Kết cấu xây dựng cao tầng

**Kết cấu xây dựng cao tầng** là một lĩnh vực thuộc kết cấu xây dựng và tập trung vào các công trình xây dựng cao tầng.

## Các cấu kiện cơ bản
#Nền móng
##Móng đơn và mỏng băng
##Móng bè
##Móng khối
##Móng cột
#Truyền lực ngang
##Lõi chịu lực
##Sàn
#Truyền lực dọc
##Dầm
##Cột
##Tường

## Tiêu chuẩn
### Tiêu chuẩn Việt Nam

### Tiêu chuẩn châu Âu

### Tiêu chuẩn Mỹ

### Tiêu chuẩn Nhật

## Tham khảo

* K. Zilch, C.J. Diederichs, R. Katzenbach: *Handbuch für Bauingenieure* Springer, Berlin, 2002, ISBN 3-540-65760-6
Dương Tử (định hướng)

**Dương Tử** có thể là:

*Trường Giang: con sông lớn nhất ở Trung Quốc và lớn thứ ba trên thế giới.
*Dương Chu: một triết gia Trung Quốc thời Xuân Thu Chiến Quốc
*Dương Hùng (Tây Hán): nhà văn, nhà triết học cuối đời Tây Hán, đầu đời Tân và được Tam tự kinh xếp vào nhóm Ngũ tử
*Dương Tử (diễn viên): nổi tiếng với vai Cẩm Mịch trong bộ phim Hương Mật Tựa Khói Sương

## Xem thêm
*Dương Tử Giang
Khoa học xây dựng

**Khoa học xây dựng** là một ngành thuộc Khoa học kỹ thuật.

## Các ngành cơ bản
#Cơ học
#Cơ học thủy
#Lý thuyết độ bền cơ học (sức bền vật liệu)
#Khoa học vật liệu xây dựng

## Các chuyên ngành
### Theo lĩnh vực làm việc
#Xây dựng cao tầng
#Xây dựng hạ tầng
#Xây dựng công trình thủy
#Kinh tế thủy (cấp, thoát nước)
#Chuyên ngành giao thông vận tải

### Các chuyên ngành (theo nguyên lý)
#Cơ sở khoa học kỹ thuật xây dựng
##Tin học xây dựng
##Trắc đạc kỹ thuật
##Vật lý học công trình
##Hóa học công trình
##Lý thuyết cấu kiện
##Độ bền cấu kiện
#Kinh tế xây dựng và vận hành, quản lý xây dựng
##Lý thuyết kinh doanh xây dựng
##Quản trị kinh doanh xây dựng
##Quản lý bất động sản và cơ sở hạ tầng
##Luật xây dựng dân dụng (tư nhân)
##Quản lý xây dựng
##Kỹ thuật phương pháp xây dựng và sử dụng máy xây dựng
#Xây dựng kỹ thuật và xây dựng cao tầng 
##Vật liệu xây dựng
##Xây dựng cao tầng
##Xây dựng khối
##Xây dựng thép
##Xây dựng liên kết
##Xây dựng gạch
##Xây dựng gỗ
##Xây dựng thủy tinh
##Kỹ thuật liên kết
##Tác động qua lại nền móng và cấu kiện
#Địa kỹ thuật
##Cơ học đất và đá
##Động học nền móng
##Xây dựng nền móng, đào móng xây dựng, và kết cấu móng
##Kỹ thuật địa môi trường
##Xây dựng hầm mày với máy đào hầm
#Xây dựng công trình thủy, kinh tế thủy, kỹ thuật rác thải
##Cơ học thủy (thủy lực) kỹ thuật
##Thủy văn và kinh tế thủy
##Xây dựng thủy
##Cấp nước
##Kỹ thuật thoát nước
##Kỹ thuật rác
#Quy hoạch không gian và xây dựng đô thị, luật xây dựng nhà nước
##Quy hoạch không gian, quy hoạch quốc gia và khu vực
##Xây dựng đô thị
##Luật xây dựng đô thị
##Luật quy hoạch xây dựng
##Luật thiết kế cho công trình giao thông
#Hệ thống giao thông và thiết bị giao thông
##Hệ thống giao thông công cộng
##Giao thông cá nhân - Thiết kế đường bộ và xây dựng đường bộ
##Xây dựng giao thông thủy - Đường thủy và bến cảng
##Thiết kế, xây dựng và vận hành sân bay
##Mạng đường dẫn (điện cao thế, thông tin tín hiệu, ga, dầu, v.v.)

## Tham khảo

* K. Zilch, C. J. Diderichs, R. Katzenbach (Hrsg.): *Handbuch für Bauingenieure.* Springer, Berlin u.A. 2002, ISBN 3-540-65760-6

## Liên kết ngoài
* http://www.tu-darmstadt.de/fb/bi - trường ĐH Tổng hợp kỹ thuật TU Darmstadt, CHLB Đức
*BauNetz - Cổng xây dựng và kiến trúc (tiếng Đức)
*planet.baublog.de  - RSS-Aggregator cho News và Blogs trong ngành xây dựng (tiếng Đức)
Tk

**Tk** là bộ công cụ gồm các thành phần giao diện người dùng đồ họa (*GUI widget*). Sử dụng Tk với một ngôn ngữ lập trình, ta có thể viết các chương trình ứng dụng có giao diện đồ họa chạy trên nhiều hệ điều hành khác nhau: Windows, UNIX (trong đó có Linux), Mac OS,...

Tk được John Ousterhout xây dựng với mục đích ban đầu chạy cùng với ngôn ngữ lập trình Tcl do ông viết. Sau này, Tk còn được dùng cung với các ngôn ngữ khác như Perl, Python, Ruby.

Các thành phần (*widget*) cơ bản trong Tk bao gồm:

* `Button` (nút bấm)
* `Canvas` (vùng có thể dùng để vẽ hình hay hiện chữ)
* `Checkbutton` (ô đánh dấu kiểm)
* `Entry` (nhập dòng chữ)
* `Frame` (khung bao gồm các widget khác)
* `Label` (nhãn)
* `Listbox` (danh sách)
* `Menu` (thực đơn con, dropdown menu)
* `Menubutton` (thanh thực đơn, menu bar)
* `Radiobutton` (nút chọn một trong nhiều phương án)
* `Scale` (con chạy)
* `Scrollbar` (thanh trượt)
* `Text` (vùng nhập văn bản (có thể nhiều dòng))
* `Toplevel` (cửa sổ cấp cao nhất)

Trong các phiên bản ban đầu, các widget của Tk đều giống như kiểu POSIX. Từ phiên bản 8.x trở đi Tk có cố gắng mô phỏng theo các widget trên từng hệ điều hành cụ thể.

## Tham khảo
Lance Armstrong

**Lance Edward Armstrong** (phiên âm tiếng Việt: *Len Am-xơ-trông*, sinh 1971) là một cựu vận động viên đua xe đạp chuyên nghiệp nổi tiếng người Mỹ. Anh từng được biết đến như một vận động viên xe đạp đã phá kỷ lục giải Tour de France khi giành chiến thắng bảy lần liên tục sau khi vượt qua bệnh ung thư tinh hoàn, nhà sáng lập và chủ tịch của Tổ chức Lance Armstrong, một tổ chức nghiên cứu và hỗ trợ cho bệnh nhân ung thư. Tháng 10 năm 2012, Lance Armstrong bị phát hiện liên quan đến vụ bê bối doping và bị tước hết mọi danh hiệu vô địch và bị cấm thi đấu môn xe đạp suốt đời.

Tên khai sinh của anh là **Lance Edward Gunderson**, sinh ngày 18 tháng 9 năm 1971. Khởi nghiệp đua xe đạp vào năm 1990, Armstrong đã chuyển lên thi đấu chuyên nghiệp chỉ 1 năm sau đó. Tháng 10 năm 1996, anh được chẩn đoán là mắc ung thư tinh hoàn với một khối u đã di căn tới não và phổi và tiên lượng bệnh ban đầu xấu. Quá trình điều trị ung thư của anh bao gồm giải phẫu não và tinh hoàn, hóa trị kéo dài.

Mặc dù vậy, Armstrong vẫn tiếp tục thi đấu, và đến năm 1999, đã giành được chiếc áo vàng danh giá Tour de France lần đầu tiên và giữ được ngôi vị này trong 7 lần liên tục, được ghi nhận trong lịch sử bộ môn đua xe đạp đường trường là người duy nhất chiến thắng 7 lần liên tiếp, phá vỡ kỷ lục trước đó là giành chiến thắng 5 lần từng đạt bởi Miguel Indurain, Bernard Hinault, Eddy Merckx, và Jacques Anquetil.

Năm 1999, Armstrong được ABC Wide World of Sports gán danh hiệu là Vận động viên của năm. Năm 2000, anh giành Giải thưởng Hoàng tử xứ Asturias cho lĩnh vực thể thao. Năm 2002, tạp chí Sports Illustrated gọi anh là Nhà thể thao của năm. Anh cũng từng giành được danh hiệu Nam vận động viên của năm của Associated Press (Associated Press Male Athlete of the Year) cho các năm 2002 đến 2005. Anh nhận giải thưởng ESPY của ESPN cho Vận động viên xuất sắc nhất các năm từ 2003 đến 2006 và giành danh hiệu giải thường Nhân vật thể thao nước ngoài của BBC (BBC Sports Personality of the Year Overseas Personality) năm 2003. Armstrong tuyên bố giải nghệ ngày 24 tháng 7 năm 2005 khi Tour de France 2005 kết thúc nhưng trở lại thi đấu vào tháng 1 năm 2009 và về thứ 3 trong giải Tour de France 2009. Năm 2012, anh giúp thành lập UCI ProTeam Team RadioShack và tham gia lần cuối với lời khẳng định giải nghệ đua xe đạp ngày 16 tháng 2 năm 2011.

Tuy nhiên, sự nghiệp một đời của Armstrong bị xóa bỏ sau một bản cáo buộc của Ủy ban Phòng chống doping Hoa Kỳ (*U.S. Anti-Doping Agency* - **USADA**), kết tội Armstrong và các tay đua đội Bưu điện Mỹ đã thi đấu gian lận bằng cách sử dụng chất kích thích và tìm cách qua mặt các cuộc kiểm tra doping. Sau khi xem xét và đồng ý với các cáo buộc này, ngày 22 tháng 10 năm 2012, Liên đoàn xe đạp quốc tế đã ra phán quyết tước 7 danh hiệu vô địch Tour de France và cấm thi đấu suốt đời đối với Armstrong, đặt dấu chấm hết của cựu vận động viên đua xe đạp từng là tấm gương về nỗ lực tập luyện và thi đấu.

## Liên kết ngoài

*Website chính thức
*Tổ chức phi lợi nhuận cho bệnh nhân ung thư mang tên Lance Armstrong
Lý Đức (vận động viên)

**Lý Đức** (sinh ngày 19 tháng 10 năm 1965) là một cựu vận động viên thể dục thể hình người Việt Nam. 

Ông khởi đầu sự nghiệp năm 1984. Thành tích cao nhất của ông là xếp hạng 4 thế giới năm 1999. Ông từng đoạt huy chương vàng châu Á trong 5 năm liên tục (từ 1997 đến 2001), 4 huy chương vàng Đông Nam Á và huy chương vàng Đại hội Thể thao châu Á 2002 tại Busan.

## Tham khảo
Tương phùng tương ngộ

**Tương phùng tương ngộ** là tên một bài hát dân ca Quan họ Bắc Ninh. Bài hát không được biểu diễn nhiều ở buổi giao duyên của Quan họ nhưng làn điệu cổ này cũng được nhiều người yêu dân ca Quan họ biết đến. Bài hát nói về mối tương tư và mơ ước về tương lai của một người thanh niên (nam hoặc nữ) Quan họ. "Tương" có nghĩa là "cùng nhau, đối lẫn nhau", còn "phùng" nghĩa là "gặp". "Tương phùng" đồng nghĩa với "tương ngộ", nghĩa là gặp nhau.

## Lời bài hát

::Khi tương phùng là khi nay a tương ngộ
::Xuôi i nên bộ văng vẳng tiếng tơ tình
::Chiêm i bao lại lần chần là canh năm canh
::Chiêm i bao lại lần chần là canh năm canh.

::Bên i mạn oanh í ơ bên i mạn oanh,
::Ngồi tựa ơ giăng thanh thương nhớ ơ sầu oanh, thương nhớ sầu oanh
::Lẻ loi chim í nhạn hỡi bạn ơi tình ơi là
::Em biết ơ đến bao giờ họp mặt là đôi sánh đôi
::Tôi biết đến ơ bao giờ họp mặt là đôi sánh đôi.

::Đôi í tình ta í ơ đôi i tình ta,
::Tình đẹp i ì tình ta, nghĩa nặng í ì vào ra.
::Xuôi nên hòa là duyên nay a bén lại, bén lại tính nghĩa tình
::Trước í không phải sau đền nghĩa sinh ba sinh
::Trước í không phải sau đền nghĩa sinh ba sinh.

## Thông tin thêm
Trong dân gian Việt Nam có câu đối:
::Hữu duyên thiên lý năng *tương ngộ*,
::Vô duyên đối diện bất *tương phùng*.

::*Nghĩa là*: 
::Có duyên ngàn dặm xa vẫn gặp,
::Không duyên thì đối mặt vẫn cách lòng. Có duyên, ngàn dặm xa còn gặp
:Vô duyên, đối diện vẫn/cứ cách lòng.

## Xem thêm
*Ngồi tựa mạn thuyền
*Con nhện giăng mùng
*Người ơi người ở đừng về
*Ngồi tựa song đào
*Quan họ
*Đêm qua nhớ bạn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Nguyên lý tương đối Galileo

Trong cơ học cổ điển, **nguyên lý tương đối [[Galileo Galilei]]** phát biểu rằng, bằng các thí nghiệm cơ học thực hiện trên một hệ quy chiếu đang chuyển động thẳng đều với một hệ qui chiếu lấy làm mốc khác, người ta không thể phát hiện được hệ qui chiếu của mình đứng yên hay chuyển động thẳng đều so với hệ quy chiếu mốc. Ví dụ: trong một toa tàu chuyển động thẳng đều so với mặt đất, tất cả các thí nghiệm cơ học vẫn xảy ra đúng như khi chúng được thực hiện trên mặt đất.

Nói một cách khác, tất cả định luật cơ học là như nhau trong các hệ quy chiếu chuyển động thẳng đều so với nhau. Như vậy, chuyển động thẳng đều là chuyển động có tính tương đối.

Nguyên lý này lần đầu tiên được Galileo Galilei phát biểu vào năm 1632. Sau này Albert Einstein đã mở rộng nguyên lý này ra thành một tiên đề của lý thuyết tương đối.

## Phép biến đổi Galileo
**Phép biến đổi Galileo** là cách xác định các đại lượng cơ học liên quan đến một vật thể trong một hệ quy chiếu chuyển động đều so với một hệ quy chiếu lấy mốc, khi các đại lượng này đã được biết ở trong hệ quy chiếu gốc.

### Ví dụ
Xét hệ qui chiếu **S**' chuyển động với vận tốc *v* so với hệ **S**. Giả sử vật đứng yên đối với hệ S và có tọa độ là {*x*,*y*,*z*} trong Không gian Euclide 3 chiều. Ban đầu, tại thời điểm t=0 gốc tọa độ của hệ **S** và **S**' trùng nhau. Sau đó hệ **S**' di chuyển dọc theo trục x với vận tốc v. Như vậy tại thời điểm t, các tọa độ của vật trong hai hệ qui chiếu liên hệ với nhau bởi hệ thức:

:x'=x-vt,
:y'=y,
:z'=z.

Giả sử trong hệ **S**' vật chịu tác dụng của lực **F**'. Theo định luật 2 Newton, phương trình chuyển động của hệ có dạng:

:F'_x=m\ddot{x'},
:F'_y=m\ddot{y'},
:F'_z=m\ddot{z'}.

Sử dụng phép biến đổi Galieo ta được

:m\ddot{x'}=m\ddot{x},
:m\ddot{y'}=m\ddot{y},
:m\ddot{z'}=m\ddot{z}.

Ta thấy các phương trình chuyển động của vật trong hệ qui chiếu **S** cũng giống hệt như trong hệ qui chiếu **S**'. Như vậy, định luật 2 Newton bất biến với phép biến đổi Galileo.

### Tính chất
Phép biến đổi Galileo phù hợp với nguyên lý tương đối Galileo, các định luật của cơ học cổ điển là không thay đổi qua các biến đổi Galileo đồng thời như nhau trong các hệ quy chiếu chuyển động đều so với nhau.

## Tham khảo
Sắp xếp theo cơ số

Trong khoa học máy tính, thuật toán **sắp xếp theo cơ số** là một thuật toán sắp xếp không so sánh. Thuật toán này được thực hiện dựa trên ý tưởng nếu một dãy số đã được sắp xếp hoàn chỉnh thì từng chữ số cũng sẽ được sắp xếp hoàn chỉnh dựa trên giá trị của các chữ số đó. Thuật toán này yêu cầu dãy cần được sắp xếp có thể so sánh thứ tự các vị trí vì thế sắp xếp theo cơ số không giới hạn ở tập số nguyên (ta có thể dễ dàng đưa dạng xâu về cơ số nhị phân).

## Sắp xếp theo cơ số nhị phân
Trong bài này chỉ giới thiệu giải thuât **Sắp xếp theo cơ số nhị phân**.
Giả sử chúng ta cần sắp xếp danh sách a[1..n], trong đó các phần tử là các số tự nhiên biểu diễn bằng 31 bit. Các bit được đánh số thứ tự từ phải sang trái bằng các số *0..30*. Để đọc được bit thứ k của số tự nhiên x cần có một hàm **GetBit**(*x,k*). Hàm này có thể có sẵn trong ngôn ngữ lập trình, trong trường hợp không có sẵn nó có thể viết nhờ toán tử ***LShift*** (*dịch trái*) và toán tử **AndBit**. (Trong nhiều ngôn ngữ lập trình, từ khóa của toán tử *AndBit* trùng từ khóa với toán tử *and* theo nghĩa toán tử logic).

 **Function GetBit**(*Int*: x,k) 
 **Return** *LShift*(x,k) *AndBit* 1.  


Để sắp xếp (phân chia) danh sách theo bit thứ k của danh sách, ta tìm phần tử đầu tiên bên trái của danh sách có bit thứ k là 1 và phần tử đầu tiên bên phải có bit thứ k là 0 rồi đổi chỗ (Swap) cho nhau. Quá trình tiếp tục cho đến khi con trỏ hai đầu gặp nhau. Khi đó vị trí của hai con trỏ gặp nhau chia danh sách thành hai danh sách con: đanh sách đầu chứa các phần tử có bit thứ k bằng 0, danh sách sau chứa các phần tử có bit thứ k bằng 1. 
Bằng lời giải đệ quy, tiếp tục phân chia các danh sách con này theo bit thứ *k-1*.. cho đến bit thứ *0*.

## Mã giả

**Procedure RadixSort**(*list*: a, *int*:s,e, k){
  **Var** *Int* i:=s,j:=e
    While i=0 {  
    **While** GetBit(a[i],k)=0 **do** i:=i+1 
    **While** GetBit(a[j],k)=1 **do** j:=j-1
       *Swap*(a[i],a[j])         
   }
   **If** GetBit(a[i],k)=0 **then** i:=i+1
   }
   **RadixSort**(a,s,j,k-1)
   **RadixSort**(a,j+1,s,k-1)
   }

Lời gọi RadixSort(a,1,n,30) sẽ sắp xếp toàn bộ danh sách a[1..n].

## Ví dụ
Xét ví dụ sau đây. 

a=(2,6,3,7,4,5,1)

Các số trong danh sách đều có thể biểu diễn bằng số nhị phân 3 bit. Bảng sau đây cho biểu diễn nhị phân của từng số trong danh sách



Với k = 2 việc phân chia theo bit thứ 2 tiến hành đổi chỗ a[2]=6 cho a[7]=1, và phân chia danh sách a thành hai danh sách a[1..3] và a[4..7]



Sau đó thuật toán đưa danh sách a[4..7] vào *stack* và tiến hành phân chia danh sách a[1..3] theo bit thứ k = 1, bằng cách đổi chỗ a[1] = 2 cho a[2] = 1,thành a[1..1] và a[2..3] 



Tiếp theo là phân chia danh sách a[2..3] theo bit thứ 0 thành a[2..2] và a[3..3]



Đến đây việc sắp xếp danh sách a[1..3] hoàn thành. Thuật toán tiếp lấy a[4..7] từ trong *stack* ra để sắp xếp theo cách phân chia như trên, lần lượt là quá trình phân chia như sau:




## Xem thêm
* Sắp xếp nhanh
* Toán học

## Tham khảo