open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harqin

**Harqin** (chữ Hán giản thể: 喀喇沁旗, bính âm:, Kālāqìn Qí) là một kỳ thuộc địa cấp thị Xích Phong, Khu tự trị Nội Mông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Kỳ này có diện tích:3.071&nbsp;km², dân số 360.000 người, mã số bưu chính là 024400, trung tâm hành chính là trấn Cẩm Sơn. Về mặt hành chính, kỳ này được chia thành 6 trấn và 12 hương.
*Trấn: Cẩm Sơn, Vượng Nghiệp Điện, Vương Gia Phủ, Ngưu Gia Doanh Tử, Nặc Lâm, Long Sơn.
*Hương: Mỹ Lâm, Tứ Thập Gia Tử, Đại Ngưu Quần, Tiểu Ngưu Quần, Nam Đài Tử, Vĩnh Phong, hương dân tộc Mãn Thập Gia, Lâu Tử Điếm, Mã Đề Doanh Tử, Xương Thịnh Viễn, Tây Kiều, Mã Yên Sơn.

## Tham khảo
Ngao Hán

**Ngao Hán** (chữ Hán giản thể:敖汉旗, bính âm:, Áohàn Qi) là một kỳ thuộc Khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc. Kỳ này có diện tích 8.294&nbsp;km², dân số 580.000 người. Mã số bưu chính của Aohan là 024300. Chính quyền kỳ đóng ở trấn Tân Huệ. Về mặt hành chính, kỳ này được chia thành 6 trấn, 1 tô mộc và 23 hương.
*Trấn: Tân Huệ, Tứ Đạo Loan Tử, Hạ Oa, Kim Hán Câu Lương, Tứ Gia Tử, Bá Tử Phủ.
*Tô Mộc: Ngao Nhuận Tô Mạc

## Khí hậu

## Tham khảo
Niels Kaj Jerne

**Niels Kaj Jerne** (23.12.1911 - 7.10.1994) là nhà miễn dịch học Đan Mạch đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1984 chung với Georges J. F. Köhler và César Milstein cho *"Các lý thuyết liên quan tới nét đặc trưng trong sự phát triển và kiểm soát [[hệ miễn dịch]] và sự khám phá ra nguyên lý cho việc sản xuất các kháng thể đơn dòng"*http://nobelprize.org/medicine/laureates//1984/

## Cuộc đời và sự nghiệp

Tổ tiên của Jerne đã cư ngụ hàng thế kỷ ở đảo Fanø (Đan Mạch). Năm 1910, cha mẹ Jerne dời sang London (Anh) và năm 1911 sinh Jerne tại đây. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất gia đình Jerne dời sang Rotterdam (Hà Lan). Sau khi học 2 năm vật lý ở trường đại học Leiden (Hà Lan), Jerne về học y học tại Đại học Copenhagen và tốt nghiệp năm 1947. Năm 1951 Jerne trình luận án *"A study of Avidity Based on Rabbit Skin Responses to Diphteria Toxin-Antitoxin Mixtures"* và lãnh bằng tiến sĩ của đại học này.

Từ năm 1943 - 1946 Jerne nghiên cứu tại Viện huyết thanh quốc gia Đan Mạch và đưa ra lý thuyết về sự hình thành kháng thể. Thuyết này được quốc tế công nhận. Năm 1956, Jerne sang làm việc trong Tổ chức Y tế thế giới ở Genève (Thụy Sĩ) với chức Trưởng ban Tiêu chuẩn Sinh lý và Miễn dịch học trong 6 năm. Năm 1962, Jerne sang làm giáo sư trưởng bộ môn Vi trùng học ở Đại học Pittsburgh trong 4 năm. Trong thời gian này Jerne vẫn là thành viên trong Ban chuyên gia cố vấn về Miễn dịch học trong Tổ chức Y tế thế giới. Năm 1966, Jerne trở lại châu Âu đảm nhiệm chức giáo sư môn Liệu pháp thực nghiệm (Experimental Therapy) ở Đại học Johann Wolfgang Goethe tại Frankfurt (Đức). Năm 1969, Jerne sang làm giám đốc Viện Miễn dịch học Basel (Thụy Sĩ) cho tới khi nghỉ hưu năm 1980.

## Đời tư
Niels Kaj Jerne đã kết hôn 3 lần, có hai con trai Ivar Jerne (1936), Donald Jerne (1941) với người vợ Tjek Jerne và người con trai thứ ba Andreas Wettstein (1971) với người vợ Gertrud Wettstein.

## Giải thưởng và Vinh dự
*Giải Paul Ehrlich và Ludwig Darmstaedter năm 1982 
*Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1984
*Tiến sĩ danh dự của Đại học Chicago (1972)
*Tiến sĩ danh dự Đại học Columbia (1978)
*Tiến sĩ danh dự Đại học Copenhagen (1979)
*Tiến sĩ danh dự Đại học Basel (1981)
*Tiến sĩ danh dự Đại học Eramus Rotterdam (1983)
* Viện sĩ thông tấn danh dự Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ
* Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học hoàng gia Đan Mạch (1969)
* Viện sĩ thông tấn của Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ (1975)
* Hội viên Hội hoàng gia London (1981)
* Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp (1981)
Niels Kaj Jerne được coi là nhà lý thuyết lớn về Miễn dịch học hiện đại  
Niels Kaj Jerne cũng có tên trong sách "Thế kỷ 20 - 100 nhân vật quan trọng nhất Đan Mạch" của Connie Hedegaard và Claus Hagen Petersen.

## Xem thêm

* *Science as autobiography: the troubled life of Niels Jerne* của Thomas Söderqvist (do David Mel Paul dịch); New Haven: Nhà in Đại học Yale. 2003

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* The Nobel Citation
* Biography from the Nobel Foundation 
* Biography from the Journal of the American Madical Association
Escape (album của Enrique Iglesias)

***Escape*** là album tiếng Anh thứ hai trong sự nghiệp âm nhạc của Enrique Iglesias. Album được phát hành vào ngày 30 tháng 10 năm 2001 trên toàn thế giới.

Album chủ yếu sử dụng dòng nhạc pop làm chủ đạo với những bài hát rất giản dị và xuất phát từ cuộc sống đời thường. Album đạt vị trí #2 trên Billboard 200 của Mỹ với 267.000 bản tiêu thụ trong tuần đầu tiên. Ngoài ra, album còn đạt vị trí #1 tại Anh, Úc cùng nhiều quốc gia khác. Tính đến nay, album đã bán được hơn 14.5 triệu bản trên toàn thế giới, trở thành album bán chạy nhất trong sự nghiệp của Iglesias.

## Danh sách bài hát
#"Escape" - 3:28
#"Don't Turn Off The Lights" - 3:47
#"Love to See You Cry" - 4:07
#"Hero" - 4:24
#"I Will Survive" - 3:43
#"Love 4 Fun" - 3:15
#"Maybe" - 3:14
#"One Night Stand" - 4:11
#"She Be the One" - 3:36
#"If the World Crashes" - 4:45
#"Escapar" - 3:28
#"No Apagues la Luz" - 3:48
#"Héroe" - 4:23
Bonus track:
#"Hero" (bản phối của Metro) - 4:17
#"Maybe" (bản phối của Mark Taylor) - 3:10
#"To Love a Woman" (song ca với Lionel Richie) - 3:53

## Bảng xếp hạng và tiêu thụ

## Tham khảo
Cộng Hòa, Hải Nam

**Cộng Hòa** (chữ Hán giản thể: 共和县, bính âm: Gònghé Xiàn, âm Hán Việt: *Cộng Hòa huyện*) là một huyện thuộc châu tự trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 16.050 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2001 là 102.000 người, người Tạng chiếm 50%. Mã số bưu chính Cộng Hòa là. Chính quyền huyện Cộng Hòa đóng ở trấn Kháp Bốc Kháp.
*Trấn: Kháp Bốc Kháp, Đảo Thảng Hà, Hòa Dương Hạp.
*Hương: Thiết Cái, Đông Ba, Anh Đức, Sa Châu Ngọc, Nhập Địa, Hắc Mã Hà, Thạch 尕 Hợi, Giang Tây Câu và Thiết Cát.

## Tham khảo
Đồng Đức

**Đồng Đức** (chữ Hán giản thể: 同德县, âm Hán Việt: *Đồng Đức huyện*) là một huyện thuộc châu tự trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 6494 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2001 là 50.000 người, trong đó người Tạng chiếm 82%. Mã số bưu chính Đồng Đức là 813200. Chính quyền huyện Đồng Đức đóng ở trấn 尕 Ba Tùng Đa. Huyện này được chia thành 1 trấn và 5 hương.
*Trấn: 尕 Ba Tùng Đa.
*Hương: Ba Câu, Cốc Mang, Đường Can, Tú Ma, Hà Bắc.

## Tham khảo
Quý Nam

**Quý Nam** (贵南县) là một huyện thuộc châu tự trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 6593 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2001 là 70.000 người, trong đó 94% là người Tạng. Mã số bưu chính là 813100. Chính quyền huyện đóng ở trấn Mang Khúc. Huyện này gồm 2 trấn và 4 hương.
*Trấn: Mang Khúc, Quá Mã Doanh.
*Hương: Mang Lạp, Tháp Tú, Sâm Đa và Sa Câu.

## Tham khảo
Hưng Hải

**Hưng Hải** (兴海县) là một huyện thuộc châu tự trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 13.158 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2001 là 60.000 người, trong đó 76% là người Tạng. Mã số bưu chính là 813300. Chính quyền huyện đóng ở trấn Tử Khoa Than (子科滩). Huyện này gồm 2 trấn và 7 hương.
*Trấn: Tử Khoa Than, Hà Tạp.
*Hương: Tang Đương, Đường Nặc Hợi, Khúc Thập An, Long Tàng, Ôn Tuyền, Trung Thiết và Trại Thập Dong Mục.

## Tham khảo
Ashton Holmes

**Ashton Holmes** (17 tháng 2 năm 1978-) là một diễn viên điện ảnh đương đại của Mỹ.

## Tiểu sử
Ashon Holmes Sinh tại Albany, New York vào ngày 17 tháng 2 năm 1978.

Ngay từ khi mới 4 tuổi, anh đã bị thu hút bởi sự kì diệu của phim ảnh khi được mẹ đưa đi xem bộ phim thiếu nhi nổi tiếng "Peter Pan". Anh còn khao khát được đóng vai Luke Skywalker trong Star War. Chính những ước mơ từ thuở thiếu thời này đã khiến anh tham gia lớp học diễn xuất khi mới lên 6 và anh bắt đầu xuất hiện ở các rạp hát. Ngoài ra anh cũng tham gia vào Học viện Albany.

## Sự nghiệp phim ảnh

### Điện ảnh

### Truyền hình

## Tham khảo
Thành Bắc

**Thành Bắc** (城北区) là một quận thuộc địa cấp thị Tây Ninh, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc.

## Địa lý
Quận Thành Bắc có diện tích 138&nbsp;km², dân số năm 2002 là 190.000 người, trong đó người Hán là chủ yếu.

## Hành chính
Quận Thành Bắc được chia thành 4 nhai đạo: Tam Kỳ, Tiểu Kiều, Triều Dương, Mã Phường và 2 trấn: Đại Bảo Tử, Nhị Thập Phô.

## Tham khảo
Thành Tây

**Thành Tây** (城西区) là một quận thuộc địa cấp thị Tây Ninh, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc.

## Địa lý
Quận Thành Tây có diện tích 79&nbsp;km², dân số năm 2002 là 210.000 người, trong đó người Hán là chính.

## Hành chính
Quận Thành Tây được chia thành 6 nhai đạo: Nam Xuyên Tây Lộ, Hổ Đài, Tây Quan Đại Đạo, Hưng Hải Lộ, Cổ Thàn Đài, Thắng Lợi Lộ và trấn Bành Gia Trại.

## Tham khảo
Thành Đông, Tây Ninh (Thanh Hải)

**Thành Đông** (城东区) là một quận thuộc địa cấp thị Tây Ninh, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc.

## Địa lý
Quận Thành Đông có diện tích 114,60&nbsp;km², dân số năm 2003 là 214.000 người, trong đó người Hán là chủ yếu.

## Hành chính
Quận Thành Đông được chia thành 7 nhai đạo: Thành Trấn Vũ, Bát Nhất Lộ, Đông Quan Đại Nhai, Hỏa Xa Trạm, Đạ Quần Nhai, Lâm Gia Nhai, Chu Gia Tuyền và 2 trấn: Nhạc Gia, Vân Gia Khẩu.

## Tham khảo
Lộ Bắc

**Lộ Bắc** (路北区) là một quận thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 113 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2003 là 590.000 người. Quận này được chia thành 11 nhai đạo và 1 hương.
*Nhai đạo: Kiều Đồn, Hà Bắc Lộ, Hang Diêu, Long Đông, Văn hóa Lộ, Điến Ngư Đài, Đông Tân Thôn, Cơ Trường Lộ, Đại Lý, Quang Minh, Tường Vân Đạo.
*Hương: Quả Viên.

## Tham khảo
Quý Đức

**Quý Đức** (贵德县) là một huyện thuộc châu tự trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3600 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2001 là 90.000 người. Mã số bưu chính là 811700. Chính quyền huyện đóng ở trấn Hà Âm. Huyện này gồm 3 trấn và 5 hương.
*Trấn: Hà Âm, Lạp Tây Ngõa, Hà Tây.
*Hương: Hà Đông, Đông Câu, 尕 Nhượng, Thường Mục và hương dân tộc Hồi Tân Nhai.

## Tham khảo
Lộ Nam

**Lộ Nam** (chữ Hán giản thể: 路南区) là một quận thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 65 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2003 là 230.000 người. Quận này được chia thành 7 nhai đạo và 1 hương.
*Nhai đạo: Hữu Nghị Lý, Học viện Nam Lộ, Quảng Trường, Vĩnh Hồng Kiều, Tiểu Sơn, Văn hóa Hậu Nhai, Tiền Gia Doanh Khoáng Khu.
*Hương: Nữ Chức.

## Tham khảo
Cổ Dã

**Cổ Dã** (chữ Hán giản thể: 古冶区) là một quận thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có dân số 400.000 người. Quận này giáp huyện Loan về phía đông, tây giáp Khai Bình. Đây là quận có mỏ than đá, nền kinh tế dựa chủ yếu vào ngành khai thác than đá.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Chính quyền Cổ Dã
Chùa Phi Lai

**Chùa Phi Lai** là một tự viện danh tiếng của đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa và là một di tích *lịch sử cấp quốc gia* tại xã Ba Chúc, tỉnh An Giang, Việt Nam.

## Vị trí, nguồn gốc, thờ cúng
Chùa Phi Lai nằm đối diện chùa Tam Bửu, tổ đình của đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa, cách núi Tượng khoảng 200m về hướng Đông, thuộc xã Ba Chúc, tỉnh An Giang.

Chùa do Ngô Lợi cùng với tín đồ xây dựng vào ngày 19 tháng 1 năm 1877. Và giống như chùa Tam Bửu, chùa Phi Lai còn phải trùng tu vài lần vì bị thực dân Pháp đến đốt phá (*Đạo nạn*), mới có được diện mạo như ngày nay.

Theo Sơn Nam: *Chùa Phi Lai ở núi Tượng là điện, thờ đấng tối cao là Ngọc Hoàng Huyền khung Cao thượng đế, tượng trưng với tấm vải đỏ, không hình tượng (gọi trần điều). Một bàn thấp hơn dành cho "tứ đại thần châu", tức bốn hòn đảo của cõi tiên. Đúng là tu tiên, [[đạo giáo|đạo Lão]]...[[Phật giáo|Đạo Phật]] cổ truyền, với từ bi bác ái, làm lành lánh dữ không đủ sức mạnh thúc giục tín đồ đứng lên võ trang khởi nghĩa. Phải thêm bùa phép, (nhưng) quanh quẩn chỉ là "sái đậu thành binh", "tận thế", "súng bắn không lủng", "âm dương ngũ hành", bùa phép Năm ông...Người dân mất nước đã phản ứng trước những gì thực dân đem đến*...

## Thảm sát

Ba giờ chiều ngày 20 tháng 4 năm 1978, nhằm ngày rằm tháng 3 năm Mậu Ngọ, quân đội của Pôn Pốt (Campuchia) vượt biên giới, tràn vào chùa Phi Lai. Quân Pôn Pốt bắn xối xả, tung lựu đạn giết chết tại chỗ hơn 80 người. Những người dân hốt hoảng tháo chạy ra cửa, bị quân Pôn Pốt dùng cây đập vào đầu hoặc bắn chết hơn 100 người nữa. Có 40 người đang ẩn trốn dưới bàn Phật, cũng bị tung lựu đạn làm chết 39 người, chỉ một phụ nữ còn sống sót nhờ nép trong góc và nhờ những xác người che chắn.
 
Sau khi chạy lánh nạn, ngày 30 tháng 4 năm 1978, người dân Ba Chúc gồng gánh trở về. Vào chùa Phi Lai, họ thấy rất nhiều vết máu in trên tường vách. Phía trước chính điện, máu lẫn nước vàng cao 0,2m. Khắp nơi mùi tử khí bốc lên nồng nặc, bởi rất nhiều xác chết nằm ngồi đủ kiểu, đang thối rữa...

Theo *Bia Căm thù* Ba Chúc, số người bị thảm sát là 3.157 người dân thường. Một số bị giết ở các chùa, một số bị giết ở nhiều nơi khác.
Hiện nay *Nhà Mồ Ba Chúc* trưng bày 1.159 bộ hài cốt, số còn lại đã được thân nhân đem chôn, hoặc nằm lại trong những hang sâu trên núi Tượng...…

## Di tích
Vào ngày 10 tháng 7 năm 1980, chùa Tam Bửu, chùa Phi Lai và Nhà Mồ, là ba điểm tiêu biểu nằm trong Khu chứng tích tội ác diệt chủng Pôn Pốt, tại Ba Chúc, được nhà nước Việt Nam công nhận là *di tích lịch sử cấp quốc gia*.

## Chú thích

## Xem thêm
:*Ngô Lợi
:*Thảm sát Ba Chúc
:*Chùa Tam Bửu
:*Núi Tượng
:*Đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa

## Liên kết ngoài
*Về nơi dòng sông máu rùng rợn trên web báo Quân đội nhân dân.
*Cảm nhận Ba Chúc  trên web báo An Giang.
Maquiladora

**Maquiladora** hay **maquila** là một loại xưởng dùng lắp ráp hay sản xuất hàng hóa từ vật liệu nhập cảng miễn thuế, rồi lại xuất cảng trở lại quốc gia nguyên xuất. Loại xưởng sản xuất này thường nằm trên lãnh thổ México và chủ yếu nhận hàng nhắm vào thị trường Hoa Kỳ.

Danh từ maquiladora là từ tiếng Tây Ban Nha có từ nguyên là "maquila", tức là phần hoa hồng nhà máy xay thóc thường giữ lại sau khi xay thóc cho nhà nông. Maquiladora phổ biến ở Mexico ven vùng biên giới với Hoa Kỳ để tận dụng giá nhân công rẻ bên Mexico để chế biến hàng hóa bán sang Hoa Kỳ.

## Lịch sử
Maquiladora khởi sinh từ thập niên 1960 và phát triển mạnh dần. Đến năm 1985, maquiladora đã là nguồn thu nhập lớn thứ nhì sau dầu hỏa tại Mexico. Tính đến cuối thế kỷ 20 thì các xưởnng maquiladora đã đóng góp 25% vào tổng sản lượng quốc nội và đáp ứng 17% việc làm cho nhân công Mexico. Tuy vậy phần lớn số tiền lời của maquiladora cũng "hồi hương" về Hoa Kỳ.

Sang thời kỳ toàn cầu hóa và công xưởng bên Trung Quốc, Đài Loan mở nhiều, các maquiladora bị cạnh tranh ráo riết nên số lượng đã giảm 8,2% từ năm 2000 đến năm 2002. Dù vậy dọc biên giới 3.600&nbsp;km Hoa Kỳ-Mexico vẫn còn hơn 3.000 maquiladora với hơn một triệu nhân công.

## Tham khảo
Khe Tre

**Khe Tre** là một xã thuộc thành phố Huế, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Khe Tre có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp xã Hưng Lộc, xã Lộc An và xã Phú Lộc.
*Phía nam và phía đông giáp thành phố Đà Nẵng.
*Phía tây giáp xã Nam Đông.

## Lịch sử
Ngày 17 tháng 3 năm 1997, Chính phủ ban hành Nghị định số 22-CP về việc thành lập thị trấn Khe Tre – thị trấn huyện lỵ của huyện Nam Đông trên cơ sở điều chỉnh 435 ha diện tích tự nhiên và 3.725 người của xã Hương Lộc.

Ngày 30 tháng 11 năm 2024:
* Quốc hội ban hành Nghị quyết số 175/2024/QH15 về việc thành lập thành phố Huế trực thuộc trung ương trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số tỉnh Thừa Thiên Huế (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025).
* Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1314/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của thành phố Huế giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, sáp nhập thuộc huyện Nam Đông vào huyện Phú Lộc. Khi đó, thị trấn Khe Tre thuộc huyện Phú Lộc, thành phố Huế.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1675/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Huế. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Khe Tre và các xã Hương Phú, Hương Lộc, Thượng Lộ (huyện Phú Lộc) thành xã mới có tên gọi là **xã Khe Tre**.

## Du lịch
*Thác Mơ Nam Đông
*Làng dân tộc Cơ-tu
*Vườn quốc gia Bạch Mã

## Chú thích

## Tham khảo
Ismail I

**Shāh Ismā'il Abu'l-Mozaffar bin Sheikh Haydar bin Sheikh Junayd Safawī** (17 tháng 7, 1487 – 23 tháng 5, 1524) là Shah của Ba Tư (Iran ngày nay), người đã sáng lập ra triều đại Safavid, trị vì từ năm 1501 đến 1524. Ismail cũng là một người Hồi giáo thuộc hệ phái Shia, những người xem mình là con cháu của Ali, một người anh/em họ của nhà tiên tri đạo Hồi Muhammad. Triều đại Safavid hay (Đế quốc Ba Tư thứ ba) do Ismail sáng lập ra đã trị vì cho đến năm 1736.

Không chỉ là vua, Ismail còn là một thi sĩ với bút danh **Khatai**.

## Tiểu sử
Ismail ra đời vào ngày 17 tháng 7 năm 1487, là con trai của Haydar Safavi Sultan, lãnh tụ của người Safavid. Haydar là hậu duệ trực hệ của người sáng lập vương triều người Kurd, Safi-ad-din Ardabili (1252–1334).

Khi Ismail mới ra đời chưa được lâu (1494), Haydar đã bị giết bởi bộ lạc Shirbavan. Người con trưởng của Haydar là Ali lên thay nhưng cũng bị tử trận như cha, và Ismail mới 7 tuổi lên thay. Bộ lạc Turkoman của Thổ Nhĩ Kỳ tin lãnh tụ nhi đồng này là Mahdi (chúa cứu thế) nên bỏ tù trưởng, Đế quốc Ottoman đang trị vì họ để về với Ismail.

Năm 1501, khi đã 14-15 tuổi, Shah Ismail I lên ngôi, sáng lập ra nhà Safavid ở Tabriz. Cùng năm đó, vị tân vương đánh bại Ak Koyunlu (White Sheep Turks). Năm 1510, Ismail bắt đầu chiếm toàn bộ Ba Tư, gây chiến với người Uzbek thuộc hệ phái Sunni của vua Muhammad Shaybani, những người đã xâm chiếm Ba Tư vào năm 1507. Shah Ismail đã chiến thắng, và Muhammad Shaybani bị giết. Shah Ismail đã thống nhất được toàn Ba Tư dưới sự cai quản của mình.

Năm 1514, hoàng đế Selim I của Đế quốc Ottoman (theo hệ phái Sunni) tấn công vương quốc của Ismail. Selim và Ismail đã gửi tới nhau những bức tối hậu thư mang lời lẽ đầy xúc phạm.

Ismail đã bị Selim đánh đại bại trong trận Chaldiran (nay là thành phố Van, miền đông Thổ) vào năm 1514. Ismail đã bị thương trong trận chiến. Hoàng đế Selim I tiến về thành Tabriz ngày 7 tháng 9 năm 1514, nhưng vệ binh Thổ khuyên ông ta rút lui, vậy là Ismail vẫn giữ được thành Tabriz. Selim đã bắt ái phi của Ismail làm con tin.

Ismail trở thành một người đau khổ tuyệt vọng sau trận Chaldiran. Ông trở nên trác táng, và giao việc triều chính cho vương thừa tướng Mirza Shah-Husayn. Ông qua đời ngày 23 tháng 5 năm 1524 khi mới 37 tuổi.

Ông được con là Tahmasp I nối ngôi.

## Đọc thêm
* Nhà Safavid
* Đế quốc Ottoman
* Selim I
* Trận Chaldiran
* Tahmasp I
* Abbas I của Ba Tư

## Chú giải

## Nguồn
* Sách *Lịch sử thế giới*, tài liệu nước ngoài do Bùi Đức Tịnh biên dịch, trang 189 trong phần *'Shah Ismail sáng lập kinh đô Safavid*
Kiều Đông

**Kiều Đông** có thể chỉ:

* Quận Kiều Đông thuộc thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.
* Quận Kiều Đông thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.
* Quận Kiều Đông thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.
Tín Đô

**Tín Đô** (chữ Hán giản thể: 信都区, âm Hán Việt: *Tín Đô khu*) là một quận thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 96 ki-lô-mét vuông, dân số 320.000 người. Mã số bưu chính của quận Tín Đô là 054000. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 5 nhai đạo và 2 hương.
*Nhai đạo: Trung Hưng Lộ, Cương Thiết Lộ, Đạt Hoạt Tuyền, Chương Thôn, Trương Khoan.
*Hương: Nam Đại Quách, Lý Thôn

## Tham khảo
Nội Khâu

**Nội Khâu** (chữ Hán giản thể: 内丘县, âm Hán Việt: *Nội Khâu huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 755 ki-lô-mét vuông, dân số 250.000 người. Mã số bưu chính Nội Khâu là 054200. Chính quyền quận Nội Khâu đóng ở trấn Nội Khâu. Quận này được chia thành 7 nhai đạo và 2 trấn và hương.
*Trấn: Nội Khâu, Đại Mạnh Thôn, Kim Điếm.
*Hương: Ngũ Quách, Quan Trang, Liễu Lâm, Nam Trại, Chương Ma, Hầu Gia Trang.

## Tham khảo
Phong Nam

**Phong Nam** (丰南区) là một quận thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1568 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 520.000 người. Quận này nguyên là huyện Phong Nam. Đây là tâm chấn của trận động đất Đường Sơn năm 1976. Quận này được chia thành 13 trấn và 4 hương.
*Trấn: Tư Các Trang, Ngân Phong, Đao Địa, Tiền Doanh, Đường Phường, Hoàng Các Trang, Tây Cát, Tiểu Tập, Vương Lan, Đại Tan Trang, Liễu Thụ, Tân Hải, Hắc Duyên Tử.
*Hương: Nam Tôn Trang, Đại Tề Các Trang, Đông Điền Trang, Tiêm Tự Cô.

## Tham khảo
Igor Aleksandrovich Netto

**Igor Aleksandrovich Netto** () (9 tháng 1 năm 1930 – 30 tháng 3 năm 1999) là một cựu cầu thủ bóng đá Liên Xô, được xem là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá Xô viết. Ban đầu ông chơi ở vị trí hậu vệ trái, nhưng với khả năng tấn công, rê dắt bóng và kĩ thuật tốt, sau đó ông chuyển sang vị trí tiền vệ.

## Tiểu sử
Netto là đội trưởng đội tuyển Liên Xô từ 1954 đến 1963. Ông dẫn dắt đội tuyển quốc gia giành huy chương vàng tại Thế vận hội Mùa hè 1956 và chức vô địch châu Âu đầu tiên năm 1960. Ông chỉ tham dự một trận đấu tại vòng chung kết World Cup 1958 do chấn thương, nhưng tham dự đủ cả bốn trận tại World Cup 1962 khi Liên Xô vào tới tứ kết. Tổng cộng Netto khoác áo đội tuyển quốc gia 54 trận và ghi 4 bàn thắng.

Toàn bộ sự nghiệp ông chỉ thi đấu cho một câu lạc bộ là Spartak Moskva từ 1949 đến 1966, ghi 37 bàn thắng trong 367 trận đấu ở giải vô dịch, có được 5 danh hiệu vô địch quốc gia và 3 Cúp quốc gia. Netto giải nghệ năm 1966 và trở thành một huấn luyện viên khúc côn cầu trên băng. Ông được trao tặng Huân chương Lenin năm 1957. Vào giai đoạn cuối của sự nghiệp, Netto làm huấn luyện viên bóng đá, từng huấn luyện các câu lạc bộ và đội tuyển AC Omonia (Kypros), Shinnik Yaroslavl, Torpedo Moskva, Iran, Panionios (Hy Lạp) và Neftchi Baku (Azerbaijan). Sân vận động của Spartak Moskva mang tên ông.

## Danh hiệu
### Đội tuyển
*Vô địch châu Âu (1): 1960
*Vô địch Olympic: 1956

### Câu lạc bộ
*Vô địch Liên Xô: 1952, 1953, 1956, 1958, 1962
*Cúp bóng đá Liên Xô: 1958, 1958, 1963

### Huấn luyện viên
*Vô địch Liên Xô: 1976 (với Torpedo Moskva)
*Cúp bóng đá Liên Xô: 1968, 1986 (với Torpedo Moskva)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Tiểu sử ngắn gọn của Igor Netto
Bách Hương

**Bách Hương** (chữ Hán giản thể: 柏乡县, âm Hán Việt: *Bách Hương huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 268 ki-lô-mét vuông, dân số 180.000 người. Mã số bưu chính Bách Hương là 055450. Chính quyền Bách Hương đóng ở trấn Bách Hương. Quận này được chia thành 2 trấn và 4 hương.
*Trấn: Bách Hương, Cố Thành Điếm.
*Hương: Vương Gia Trang, Tây Uông, Nội Bộ, Long Hoa.

## Tham khảo
Long Nghiêu

**Long Nghiêu** (chữ Hán giản thể: 隆尧县, âm Hán Việt: *Long Nghiêu huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 749 ki-lô-mét vuông, dân số 480.000 người. Mã số bưu chính Long Nghiêu là 055350. Chính quyền quận Long Nghiêu đóng ở trấn Long Nghiêu. Huyện này được chia thành 5 trấn và 7 hương.
* Trấn: Long Nghiêu, Sơn Khẩu, Duẫn Thôn, Ngụy Gia Trang, Cố Thành.
* Hương: Song Bi, Đông Lương, Bắc Lâu, Liên Tử Trấn, Ngưu Gia Kiều, Đại Trương Trang, Thiên Hộ Doanh.

## Tham khảo
Ninh Tấn

**Ninh Tấn** (chữ Hán giản thể: 宁晋县, âm Hán Việt: *Ninh Tấn huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1107 ki-lô-mét vuông, dân số 720.000 người. Mã số bưu chính Ninh Tấn là 055550. Chính quyền Ninh Tấn đóng ở trấn Phượng Hoàng. Ninh Tấn được chia thành 5 trấn và 10 hương.
*Trấn: Phượng Hoàng, Đông Uông, Đại Lục Thôn, Tứ Chi Lan, Cảnh Trang Kiều.
*Hương: Hà Cự, Hầu Khẩu, Ký Xương Trang, Đại Tào Trang, Từ Gia Hà, Đường Khâu, Hoán Mã Điếm, Cổ Gia Khẩu, Bắc Hà Trang, Tô Gia Trang.

## Tham khảo
Nam Hòa, Hình Đài

**Nam Hòa** (chữ Hán giản thể: 南和区, âm Hán Việt: *Nam Hòa khu*) là một quận thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 418 ki-lô-mét vuông, dân số 320.000 người. Mã số bưu chính Nam Hòa là 054400. Chính quyền Nam Hòa đóng ở trấn Hòa Dương. Nam Hòa được chia thành 3 trấn và 5 hương.
*Trấn: Hòa Dương, Cổ Tống, Hác Kiều.
*Hương: Tam Tư, Sử Chiêu, Hà Quách, Diêm Lý, Tam Chiêu.

## Tham khảo
Cự Lộc

**Cự Lộc** (chữ Hán giản thể: 巨鹿县, âm Hán Việt: *Cự Lộc huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Cự Lộc có diện tích 623 ki-lô-mét vuông, dân số 360.000 người. Mã số bưu chính Cự Lộc là 055250. Chính quyền Cự Lộc đóng ở trấn Cự Lộc. Huyện này được chia thành 6 trấn và 4 hương.
*Trấn: Cự Lộc, Vương Hổ Trại, Tiểu Lữ Trại, Tây Quách Thành, Quan Đình, Diêm Thoản.
*Hương: Đề Thôn, Quan Trại, Tô Gia Doanh, Trương Vương.
## Xem thêm
*Trận Cự Lộc

## Tham khảo
Tương Đô

**Tương Đô** (chữ Hán giản thể: 襄都区, âm Hán Việt: *Tương Đô khu*) là một quận thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 37 ki-lô-mét vuông, dân số 230.000 người. Mã số bưu chính Tương Đô là 054001. Quận này được chia thành 4 nhai đạo 2 hương. Tổng cộng có 13 ủy ban thôn, 34 ủy ban xã khu cư chuyển từ thôn, 53 ủy ban xã khu cư
*Nhai đạo biện sự xứ: Tây Môn Lý, Nam Trường Nhai, Tây Đại, Bắc Đại Nhai.
*Hương: Đông Quách Thôn và Đại Lương Trang.

## Tham khảo
Nhâm Trạch

**Nhâm Trạch** (chữ Hán giản thể:任泽区, âm Hán Việt: *Nhâm Trạch khu*) là một quận thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 431 ki-lô-mét vuông, dân số 300.000 người. Mã số bưu chính của quận Nhâm Trạch là 055150. Chính quyền quận Nhâm Trạch đóng ở trấn Nhâm Thành. Quận này được chia thành 3 trấn và 5 hương.
*Trấn: Nhâm Thành, Hình Gia Loan, Tân Điếm.
*Hương: Lạc Trang, Thiên Khẩu, Đại Đồn, Vĩnh Phúc Trang, Cố Thành.

## Tham khảo
Ngô Đồng (định hướng)

**Ngô Đồng** có thể là:

## Địa danh
* Thị trấn Ngô Đồng, huyện Giao Thủy, Nam Định
* Sông Ngô Đồng (Giao Thủy)
* Sông Ngô Đồng (Hoa Lư)

## Tên người
* Ngô Đồng (1937-2000), võ sư, tiến sĩ côn trùng học người Việt, sáng lập và chưởng môn đầu tiên của hệ phái Cương Nhu Karate-do.

## Xem thêm
* Ngô đồng (*Firmiana simplex*), một loài thực vật thuộc họ Trôm.
*Ngô đồng (định hướng)
Chùa Hang

**Chùa Hang** có thể là:

## Ngôi chùa
* Chùa Hang (*Cốc Tự*) ở phường Hải Sơn, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng.
* Chùa Hang (*Phước Điền tự*), phường Núi Sam, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.
* Chùa Hang (*Thạch Cốc tự* hay *Thiên Sanh Thạch tự*), xã Mỹ Hòa, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định. 
* Chùa Hang (*Cổ Thạch tự*), xã Bình Thạnh, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận.
* Chùa Hang (*Hải Ấn tự*), phường Vĩnh Phước, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. 
* Chùa Hang (*Hải Sơn tự*), xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang.
* Chùa Hang (*Thiêu Khổng Thạch tự*), huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
* Chùa Hang (*Kim Sơn tự*) ở phường Chùa Hang, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
* Chùa Hang hay chùa Riềng (*Cảm Linh tự*) ở thị trấn Chợ Chu, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.
* Chùa Hang (*Thanh Lam tự*), xã Yên Trị, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình.
* Chùa Hang (*Kompông Chrây*), thị trấn Châu Thành, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh. 
* Chùa Hang (*Hương Nghiêm tự*), xã An Khang, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang. 
* Chùa Hang hay chùa São (*Hương Thảo tự*), xã Tân Lập, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.

## Địa danh hành chính
*Phường Chùa Hang, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

## Xem thêm
*Hang Chùa
Johannes Fibiger

**Johannes Fibiger**, tên đầy đủ **Johannes Andreas Grib Fibiger**, (23 tháng 4 năm 1867 - 30 tháng 1 năm 1928) là một giáo sư khoa bệnh lý học của Đại học Copenhagen (Đan Mạch), được giải Nobel dành cho Sinh lý và Y học năm 1926 vì đã tìm ra một sinh vật mà ông ta gọi là *Spiroptera carcinoma* được cho là gây ra bệnh ung thư nơi loài chuột. Tuy nhiên sau này người ta đã chứng minh rằng sinh vật này không phải là nguyên nhân chính gây ra ung thư. Do đó một số người cho rằng Fibiger không xứng đáng được giải Nobel, nhưng một số khác lại cho rằng Fibiger xứng đáng, vì chất kích thích bên ngoài này có thể gây ung thư.

## Sự nghiệp
Fibiger học tại trường Đại học Copenhagen, đậu bằng bác sĩ y khoa năm 1890. Sau đó Fibiger sang Berlin (Đức) nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của giáo sư Emil Adolf von Behring (giải Nobel y học 1901) và giáo sư Robert Koch (giải Nobel y học 1905). Năm 1895 Fibiger đậu bằng tiến sĩ của trường Đại học Copenhagen và được bổ làm giáo sư tại đây.

Khi nghiên cứu về bệnh lao của các con chuột trong phòng thí nghiệm, Fibiger nhận thấy một số u trong các con chuột nghiên cứu. Fibiger cho rằng các u này liên quan tới loài giun tròn ký sinh, sống trong các con gián mà chuột đã ăn. Fibiger nghĩ rằng các sinh vật này là nguyên nhân gây ra ung thư.

Thực ra, các con chuột đó bị chứng thiếu vitamin A và đó là nguyên nhân chính gây ra các u. Các vật ký sinh kia chỉ đơn thuần gây ra sự kích thích mô, đẩy các tế bào bị hư vào u ung thư. Mặc dù sau này người ta được biết rằng mối liên hệ đặc biệt giữa các vật ký sinh và ung thư là tương đối không quan trọng, nhưng ý tưởng cho rằng mô bị hư là nguyên nhân của bệnh ung thư vẫn là một tiến bộ quan trọng trong nghiên cứu bệnh ung thư

## Tham khảo

* *Nobel Lectures, Physiology or Medicine 1922-1941*, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1965
* 
* 
* 
* 
* 

## Liên kết ngoài
* Nobel Prize Biography
* Biography from WhoNamedIt 
* Johannes Andreas Grib Fibiger
Khánh Hòa (định hướng)

**Khánh Hòa** có thể là:

## Địa danh Việt Nam
* Tỉnh Khánh Hòa tại Nam Trung Bộ Việt Nam
* Phường Khánh Hòa, thành phố Cần Thơ
* Xã Khánh Hòa, tỉnh Lào Cai

; Địa danh cũ
* Phường Khánh Hòa (thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng); nay là một phần của phường Khánh Hòa, thành phố Cần Thơ
* Xã Khánh Hòa (huyện Châu Phú, tỉnh An Giang); nay là một phần của xã Mỹ Đức
* Xã Khánh Hòa (huyện U Minh, tỉnh Cà Mau); nay là một phần của xã U Minh
* Xã Khánh Hòa (huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình); nay là một phần của phường Đông Hoa Lư
* Xã Khánh Hòa (huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái); nay là một phần của xã Khánh Hòa, tỉnh Lào Cai.

## Nhân danh
* Sư Khánh Hòa (1877-1947), còn gọi là Thích Khánh Hòa hay Thiền sư Khánh Hòa, một tu sĩ Phật giáo cấp tiến giữ vai trò quan trọng trong phong trào chấn hưng Phật giáo tại Việt Nam đầu thế kỷ XX.
Lâm Tây, Hình Đài

**Lâm Tây** (chữ Hán giản thể: 临西县, âm Hán Việt: *Lâm Tây huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 542 ki-lô-mét vuông, dân số 320.000 người. Mã số bưu chính Lâm Tây là 054900. Chính quyền Lâm Tây đóng ở trấn Lâm Tây. Huyện Lâm Tây được chia thành 4 trấn và 5 hương.
*Trấn: Lâm Tây, Hà Tây, Hạ Bảo Tự, Tiêm Trủng.
*Hương: Lữ Trại, Dao An Trấn, Đại Lưu Trang, Lão Quan Trại, Đông Tảo Nguyên

## Tham khảo
Thanh Hà, Hình Đài

**Thanh Hà** (chữ Hán giản thể: 清河县, âm Hán Việt: *Thanh Hà huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 501 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2003 là 350.000 người. Huyện Thanh Hà được chia thành 6 trấn: Cát Tiên Trang, Vương Cung Trang, Du Phường, Tạ Lò, Bá Doanh, Liên Trang.

## Tham khảo
Uy, Hình Đài

**Uy** (chữ Hán giản thể: 威县, âm Hán Việt: Uy huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 994 ki-lô-mét vuông, dân số 530.000 người. Mã số bưu chính huyện Uy là 054700. Chính quyền huyện Uy đóng ở trấn Minh Châu. Huyện Uy được chia thành 5 trấn và 11 hương.
*Trấn: Minh Châu, Thất Cấp, Chương Đài, Lê Viên Đồn, Hầu Quán.
*Hương: Phương Gia Doanh, Đệ Thập Doanh, Trương Doanh, Giá Doanh, Tảo Viên, Cố Hiến, Thường Đồn, Giá Chiêu, Triệu Thôn, Cao Công Trang, Thường Trang.

## Tham khảo
Quảng Tông

**Quảng Tông** (chữ Hán giản thể: 广宗县, âm Hán Việt: *Quảng Tông huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 493 ki-lô-mét vuông, dân số 270.000 người. Mã số bưu chính Quảng Tông là 054600. Chính quyền quận Quảng Tông đóng ở trấn Quảng Tông. Quảng Tông được chia thành 1 trấn và 7 hương.
*Trấn: Quảng Tông.
*Hương: Đại Bình Đài, Đông Chiêu, Kiện Chỉ, Hạch Đào Viên, Hồ Lô, Bắc Đường, Phùng Gia Trại.

## Tham khảo
Bình Hương, Hình Đài

**Bình Hương** (chữ Hán giản thể:平乡县, âm Hán Việt: *Bình Hương huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 406 ki-lô-mét vuông, dân số 280.000 người. Mã số bưu chính Bình Hương là 054500. Chính quyền Bình Hương đóng ở trấn Phong Châu. Bình Hương được chia thành 3 trấn và 4 hương.
*Trấn: Phong Châu, Hà Cổ Miếu, Bình Hương.
*Hương: Du Chiêu, Tiết Cổ, Điền Phó Thôn, Tầm Chiêu.

## Tham khảo
Phong Nhuận

**Phong Nhuận** (丰润区) là một quận thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1334 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 870.000 người. Quận này được chia thành 18 trấn và 7 hương.
*Trấn: Phong Nhuận, Tả Gia Ổ, Sa Lưu Hà, Bạch Quan Đồn, Lão Trang Tử, Tân Quân Đồn, Hàn Thành, Vương Quan Doanh, Hỏa Thạch Doanh, Tuyền Hà Đầu, Dương Quan Lâm, Thất Thụ Trang, Thạch Các Trang, Trách Các Trang, Phong Đăng Ổ, Lý Chiêu Trang, Tiểu Trang Các Trang, Xá Hà, Nham Khẩu.
*Hương: Hoàng Hôn Dục, Khương Gia Doanh, Yên Tử Hà, Tam Nữ Hà, Tân Trang Tử, Hoan Hỉ Trang.

## Tham khảo
Tuân Hóa

**Tuân Hóa** (遵化市) là một thành phố cấp huyện trực thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 1521 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 690.000 người. Mã số bưu chính Tuân Hóa là. Chính quyền quận Tuân Hóa đóng ở. Thành phố này được chia thành 13 trấn và 10 hương.
*Trấn: Tuân Hóa, Bảo Tử Điếm, Mã Lan Dục, Bình An Thành, Đông Tân Trang, Tân Điếm Tử, Đảng Dục, Địa Bắc Đầu, Đông Cựu Trại, Thiết Hán, Tô Gia Oa, Kiến Minh, Thạch Môn.
*Hương: hương dân tộc Mãn Thang Tuyền, hương dân tộc Mãn Tây Hạ Doanh, hương dân tộc Mãn Đông Lăng, Tây Tam, Thôi Gia Trang, Tây Lư, Hưng Vượng, Lưu Bị Trại, Đoàn Biều Trang, Nương Nương Trang, Hầu Gia Trại, Tiểu Hán.

## Tham khảo
Bình Hương

**Bình Hương** có thể là tên của:
*Bình Hương (萍乡市, bính âm: Píngxiāng Shì; âm Hán-Việt: Bình Hương thị) là một địa cấp thị của tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
*Bình Hương (平乡县, bính âm: Bīngxiāng Xiàn; âm Hán-Việt: Bình Hương huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Shia LaBeouf

**Shia Saide LaBeouf** (sinh ngày 11 tháng 6 năm 1986 tại Los Angeles, California) là một diễn viên, đạo diễn phim người Mỹ.

## Sự nghiệp điện ảnh
Ngôi sao đến từ Los Angeles này bắt đầu đóng phim từ năm 7 tuổi: Dr. Quinn, Medicine Woman (CBS, 1993-98). Phim ảnh với Shia LaBeouf dường như là định mệnh. Shia LaBeouf cũng đã tham gia rất nhiều series phim truyền hình ăn khách trong đó có The X-Files (Fox, 1993-2002), Freaks and Geeks (NBC, 1999-2000) nhưng nổi nhất là vai Louis Stevens trong 66 tập phim của series Even Stevens (Disney Channel, 1999-2003), vai diễn đã mang về cho anh giải Daytime Emmy Award cho Diễn viên xuất sắc nhất 2003.

Cũng trong năm 2003, Shia LaBeouf lại gây ấn tượng với bộ phim nhựa Holes, vai diễn đã mang về cho anh giải MTV Movie Award cho Nam diễn viên mới xuất sắc nhất. Chỉ tính từ năm 2003 đến nay Shia LaBeouf đã tham gia 12 phim lớn của Hollywood mà đáng kể nhất là: Charlie’s Angels: Full Throttle, I, Robot, Kẻ cứu rỗi nhân loại,... những phim cực kỳ thành công về doanh thu.

Tuy nhiên 2007 mới thực sự là năm của Shia LaBeouf khi cùng lúc hai bộ phim đại thắng về doanh thu: Disturbia và Transformers (Robots Đại Chiến) ra mắt. Hai trong số những siêu phẩm đáng xem nhất mùa hè năm nay sẽ cùng được công chiếu trong tháng 8.

Sau màn ra mắt ấn tượng của Transformers và Disturbia, tạp chí Nylon đã ngay lập tức có một bài viết hoành tráng về Shia LaBeouf với cái title ấn tượng: A Star Is Born (Một ngôi sao đã ra đời!) Còn đạo diễn Steven Spielberg thì không ngừng khen ngợi Shia LaBeouf trên tạp chí Time.

Shia LaBeouf từng được đề cử giải SAG Award danh tiếng của Hiệp hội các diễn viên Mỹ cùng những thành tích đáng nể trong phim ảnh, Shia LaBeouf hiện đang được xếp vào danh sách những diễn viên hạng A của Hollywood.

## Tham khảo
Phục Hưng (định hướng)

**Phục Hưng** (Renaissance) có thể chỉ đến:
* Cuộc tái sinh các giá trị nghệ thuật, tư tưởng, khoa học của thời kì Cổ đại và sự sống lại, phát triển rực rỡ của nền văn minh phương Tây: Phục Hưng
* Phong trào Phục hưng Văn hóa Trung Hoa do Tưởng Giới Thạch và Quốc dân Đảng (KMT) khởi xướng vào cuối thế kỷ 20 tại Đài Loan
* Phong trào Phục hưng Hán phục của giới trẻ Trung Quốc và Đài Loan đương thời
* Quận thuộc địa cấp thị Hàm Đan, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc: Phục Hưng, Hàm Đan
* Tàu cao tốc Trung Quốc: Phục Hưng (tàu hỏa)
* Các hương thuộc Trung Quốc mang tên này.
* Album của nữ ca sĩ người Mỹ Beyoncé: Renaissance
Fairview, Oregon

**Fairview** là một thành phố trong Quận Multnomah, Oregon,  Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, dân số thành phố là 7.561. Ước tính dân số năm 2007 là 9.695. Nó là thành phố cận tây nhất bên phía Oregon của Hẻm núi Sông Columbia.

## Địa lý
Fairview nằm ở vị trí  (45.541962, -122.439021).

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 3,5&nbsp;dặm vuông (9.0&nbsp;km²) trong đó đất chiếm 3,2&nbsp;dặm vuông (8,3&nbsp;km²) và nước chiếm 0,3&nbsp;dặm vuông (0,7&nbsp;km²) hay 7,78%.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* City of Fairview 
* Oregon Blue Book listing for Fairview
* Fairview Village
Jens Christian Skou

**Jens Christian Skou** (8 tháng 10 năm 1918 - 28 tháng 5 năm 2018) là một nhà sinh lý học người Đan Mạch. Nhờ khám phá enzyme vận chuyển, bơm ion Na<sup>+</sup>,K<sup>+</sup>-ATPase mà ông được giải Nobel Hóa học năm 1997 cùng với Paul D. Boyer và John E. Walker (cho nghiên cứu của hai người về cơ chế enzyme đằng sau quá trình tổng hợp ATP).

## Sự nghiệp
Jens Christian Skou sinh ngày 8 tháng 10 năm 1918 tại Lemvig, bắc bán đảo Jutland, thuộc Đan Mạch. Ông học ở Đại học Copenhagen, tốt nghiệp bác sĩ y khoa năm 1944. Năm 1954 Skou được cấp bằng tiến sĩ y khoa ở Đại học Aarhus. Năm 1963 Skou làm giáo sư môn sinh lý học tại trường này. Từ năm 1978 tới năm 1988 Skou chuyển sang làm giáo sư môn lý sinh cũng ở trường Đại học Aarhus.

Skou chuyên nghiên cứu khả năng của màng tế bào chuyên chở các chất vào trong hoặc ra khỏi tế bào. Ngay từ thập niên 1950 Skou đã quan tâm tìm kiếm enzyme trong màng tế bào thần kinh thực hiện việc phân giải Adenosine triphosphate (ATP). Skou chú ý tới một enzym chuyên chở các chất qua màng tế bào và do đó phân giải ATP. Skou gọi enzym này là bơm natri-kali (Na+/K+ -ATPase) vì nó vận chuyển các ion kali và natri và có vai trò duy trì điện thế cân bằng ở màng tế bào (*resting potential hoặc membrane potential*) và công bố công trình này vào năm 1957. Công trình này đã đem lại cho Skou giải Nobel Hóa học năm 1997 http://nobelprize.org/chemistry/laureates/1997/index.html cùng với Paul D. Boyer (người Mỹ) và John E. Walker (người Anh).

## Tham khảo



* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


## Liên kết ngoài

* Nobelprize.org - Autobiography of Jens Christian Skou
* Nobelprize.org - Jens C. Skou's Nobel Lecture on "The Identification of the Sodium-Potassium Pump"
Gw Pat 90

**Gewehr Patrone 90**, hay **Rifle Cartridge 90**, là loại đạn tiêu chuẩn được quân đội Thụy Sĩ sử dụng cho súng trường tấn công SIG SG 550.

## Lịch sử
GP 90&nbsp;mm được thiết kế cho SIG SG 550. Được đưa vào sản xuất năm 1987, thay thế SIG SG 510. Rút kinh nghiệm trước đó từ quân đội Thụy Sĩ cho thấy rằng việc thay đổi tầm bắn của đầu đạn khi khai hỏa trong quá trình bắn tập sẽ tốn chí phí hơn rất nhiều so với việc chế tạo hẳn một loại đạn mới; điều này thúc đẩy việc thiết kế các viên đạn có khả năng khai hỏa ở khoảng cách 300 mét.

[nhỏ|[SIG 550 băng đạn được lắp bởi đạn Gw Pat 90]]

## Đặc điểm

### Đầu đạn
*Trọng lượng: 12,2 g
*Chất liệu: Hợp kim Cu- Zn
*Ngòi nổ: SINTOX - không độc
*Nhiên liệu phản lực: hai lần đẩy
*Đầu đạn phóng ra: FMJ (phần đạn bọc kim loại)
*Hệ số đạn đạo 1: 0,331 (ICAO)/ 0,337
*Trọng lượng bắn ra: 4,1 g/63 gr
*Vật chất bao phủ: Tombac
*Vật chất lõi: Hợp kim Pb - Sb
*Kích thước: Theo chuẩn C.I.P

### Số liệu kỹ thuật
*Nhiệt độ đạn: giữa -30&nbsp;°C và 60&nbsp;°C
*Vận tốc ở họng súng: 905&nbsp;m/s
*Sức ép băng đạn: 4300 thanh (PT)
*Sự chính xác trong cự ly 100m: 100% với bán kính 21&nbsp;mm
*Sự chính xác ở cự ly 300m: 100% với bán kính 63&nbsp;mm

## Sản xuất và cách dùng
Đạn cũng được thiết kế để giảm bớt sự ô nhiễm môi trường do sự phát tán chì do chúng gây ra. Gw Pat 90 được sản xuất và cung cấp bởi công ty RUAG,một công ty của nhóm công nghệ RUAG. Vật phóng ra được bọc thép chứa xấp xỉ 95% Pb, 2% Sb, 3% Cu.

Gw Pat 90 được sử dụng vừa trong quân đội Thụy Sĩ vừa trong thể thao. Lực lượng bán quân sự  được huấn luyện cao (mỗi người lính đơn mang một vũ khí phải bắn ít nhất một lần trong năm để giữ được khả năng sử dụng súng của mình). Gw Pat 90 được sử dụng bởi phần lớn các công dân Thụy Sĩ  trong những trò chơi giải trí dẫn đến sự thay đổi quan trọng trong thói quen sử dụng loại đạn này. Vì vậy đã có hơn 1 tỉ viên đạn được sản xuất kể từ năm 2005.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Small Arms
*swissmun.ch
*swissrifles.com
*RUAG Armotec page 
*RUAG Ammotec Sintox SWISS ORDNANCE cartridge fact sheet 
*Swiss Ammunition Enterprise
Tỉnh Hình

**Tỉnh Hình** có thể chỉ:
*Tỉnh Hình (quận): quận thuộc địa cấp thị Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
*Tỉnh Hình (huyện): huyện thuộc địa cấp thị Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Thiên An

**Thiên An** (chữ Hán giản thể: 迁安市) là một thành phố cấp phó địa thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 1208 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 648.197 người. Mã số bưu chính của thành phố Thiên An là
064400 Thành phố Thiên An được chia thành 1 nhai đạo, 12 trấn và 7 hương.
*Nhai đạo: Thành Khu.
*Trấn: Thiên An, Kiến Xương Doanh, Dương Các Trang, Dã Kê Đã, Hạ Quan Doanh, Triệu Điếm Tử, Mã Lan Trang, Đại Thôi Trang, Sa Hà Dịch, Mộc Hán Khẩu, Điếm Tử, Thái Viên.
*Hương: Thượng Xạ Nhạn Trang, Khấu Trang, Bành Điếm Tử, Ngũ Trọng An, Diêm Gia Điếm, Đại Ngũ Lý, Thái Bình Trang.

## Tham khảo
Thiên Tây

**Thiên Tây** (chữ Hán giản thể: 迁西县) là một huyện thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1439 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 351.813 người. Mã số bưu chính của huyện Thiên Tây là
064300. Huyện này được chia thành 8 trấn và 9 hương.
*Trấn: Hưng Thành, Tam Đồn, Sái Hà Kiều, Kim Hán Dục, Thái Bình Trại, La Gia Đồn, Đông Hoang Dục, Tân Tập.
*Hương: Bạch Miếu Tử, Loan Dương, Hán Nhi Trang, Thượng Doanh, Ngư Hộ Trại, Cựu Thành, Duẫn Trang, Đông Liên Hoa Viện, Tân Trang Tử.
## Tham khảo
Loan Nam

**Loan Nam** (chữ Hán giản thể: 滦南县) là một huyện thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1270 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 566.823 người. Mã số bưu chính của huyện Loan Nam là
063500. Huyện này được chia thành 16 trấn: Bôn Thành, Tống Đạo Khẩu, Trường Ngưng, Bái Cảng, Trình Trang, Thanh Đà Doanh, Hồ Các Trang, Diệu Vương Trang, An Các Trang, Liễu Tán, Nam Bảo, Dương Lĩnh, Đà Lý, Ti Các Trang, Bách Các Trang.

## Tham khảo
Lạc Đình

**Lạc Đình** (chữ Hán giản thể: 乐亭县) là một huyện thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1308 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 495.001 người. Mã số bưu chính của huyện Lạc Đình là
063600. Về mặt hành chính, huyện Lạc Đình được chia thành 9 trấn và 5 hương.
*Trấn: Lạc Đình, Vương Than, Hồ Gia Đà, Thanh Gia Hà, Diêm Các Trang, Khương Các Trang, Tân Trại, Đinh Lưu Hà, Mã Đầu Doanh.
*Hương: Bàng Các Trang, Đại Tương Các Trang, Cổ Hà, Mao Trang, Trung Bảo Vương Trang. 
## Tham khảo
Loan Châu (huyện cấp thị)

**Loan Châu** (chữ Hán giản thể: 滦州市, bính âm: Loan Châu thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Trước tháng 9/2018 nó là huyện **Loan** (滦县). Thành phố này có diện tích 999 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2004 là 540.000 người. Mã số bưu chính của Loan Châu là
063700. Thành phố này được chia thành 4 nhai đạo và 10 trấn.
* Nhai đạo: Loan Hà, Cổ Thành, Loan Thành, Hưởng Đường.
* Trấn: Đông An Các Trang, Lôi Trang, Tỳ Du Đà, Trăn Tử, Dương Liễu Trang, Du Trá, Cổ Mã, Tiểu Mã Trang, Cửu Bách Hộ, Vương Điếm Tử.

## Tham khảo
Brooke White

**Brooke White** (sinh ngày 2 tháng 6 năm 1983) là một nữ ca sĩ và nhạc sĩ người Mỹ. Cô tham gia cuộc thi American Idol 7 và giành vị trí thứ năm chung cuộc.

## Tham khảo
Chi Bìm bịp

**Bìm bịp** là tên chung để chỉ khoảng 30 loài chim do tiếng kêu của chúng tương tự như "bìm bịp" vào mùa sinh sản (từ tháng 3 tới tháng 7 hàng năm). Các tác giả Sibley và Monroe coi chúng là một họ riêng rẽ có danh pháp **Centropodidae** (**họ Bìm bịp**) nhưng Howard-Moore vẫn tiếp tục phân loại chúng như là phân họ **Centropodinae** của họ Cu cu (*Cuculidae*). Tất cả các loài đều thuộc về chi ***Centropus***. Không giống như nhiều loài chim dạng cu cu Cựu Thế giới, bìm bịp không phải là chim đẻ trứng nhờ. Ngược lại, chúng có nét đặc biệt riêng trong cơ chế sinh sản của mình: tất cả các thành viên trong chi này có vai trò giới tính bị đảo ngược ở các mức độ khác nhau sao cho con trống nhỏ hơn sẽ thực hiện phần lớn vai trò chăm sóc của chim bố mẹ. Ít nhất có một loài bìm bịp, như bìm bịp đen, có tính chất đa phu (nhiều chồng). Chứng cứ DNA gần đây cho rằng chúng nên được nâng cấp lên thành họ riêng, gọi là **Centropodidae**.

## Các loài
Các loài dưới đây xếp theo trật tự phát sinh loài và quan hệ gần giữa các loài.

* *[[Centropus andamanensis]]*: Bìm bịp nâu
* *[[Centropus anselli]]*: Bìm bịp Gabon
* *[[Centropus ateralbus]]*: Bìm bịp khoang
* *[[Centropus bengalensis]]*: Bìm bịp nhỏ
* *[[Centropus bernsteini]]*: Bìm bịp đen nhỏ
* *[[Centropus celebensis]]*: Bìm bịp vịnh
* *[[Centropus chalybeus]]*: Bìm bịp Biak
* *[[Centropus chlororhynchos]]*: Bìm bịp mỏ xanh
* *[[Centropus cupreicaudus]]*: Bìm bịp đuôi đồng
* *[[Centropus grillii]]*: Bìm bịp đen
* *[[Centropus goliath]]*: Bìm bịp Goliath
* *[[Centropus leucogaster]]*: Bìm bịp họng đen
* *[[Centropus melanops]]*: Bìm bịp mặt đen
* *[[Centropus menbeki]]*: Bìm bịp đen lớn
* *[[Centropus milo]]*: Bìm bịp đầu vàng sẫm
* *[[Centropus monachus]]*: Bìm bịp đầu xanh
* *[[Centropus nigrorufus]]*: Bìm bịp Sunda
* *[[Centropus phasianinus]]*: Bìm bịp gà lôi
** *Centropus phasianinus mui*: Bìm bịp gà lôi Timor - tuyệt chủng? (cuối thế kỷ 20?)
* *[[Centropus rectunguis]]*: Bìm bịp ngón ngắn
* *[[Centropus senegalensis]]*: Bìm bịp Senegal
* *[[Centropus sinensis]]*: Bìm bịp lớn
* *[[Centropus steerii]]*: Bìm bịp mào đen
* *[[Centropus superciliosus]]*: Bìm bịp trán trắng
** *Centropus superciliosus burchelli*: Bìm bịp Burchell, có thể tách ra thành loài riêng với danh pháp *[[Centropus burchelli]]*
* *[[Centropus toulou]]*: Bìm bịp Madagascar
** *Centropus toulou assumptionis*: Bìm bịp đảo Assumption – nghi ngờ là khác biệt; tuyệt chủng (khoảng thập niên 1920)
** *Centropus toulou insularis*: Bìm bịp Aldabra
* *[[Centropus unirufus]]*: Bìm bịp hung
* *[[Centropus violaceus]]*: Bìm bịp Papua New Guinea
* *[[Centropus viridis]]*: Bìm bịp Philippine

## Các loài khác
* Bìm bịp Kai, *Centropus spilopterus*, được Sách đỏ IUCN công nhận, nhưng IOC thì không công nhận.
* Centropus collosus, tuyệt chủng, biết đến từ thời kỳ thuộc kỷ Đệ Tứ tại hang Green Waterhole, Tantanoola, nam Australia.

## Hình ảnh

Tập tin:CentropusFoot.png
Tập tin:Greater Coucal (Centropus sinensis) in Hyderabad W IMG 8962.jpg
Tập tin:Greater Coucal Hong Kong.jpg
Tập tin:Greater Coucal.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
* 
*
Ngọc Điền

**Ngọc Điền** (chữ Hán giản thể: 玉田县, bính âm: Yùtián Xiàn) là một huyện thuộc địa cấp thị Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1165 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 642.581 người. Mã số bưu chính của huyện Ngọc Điền là
064100. Huyện Ngọc Điền cách trung tâm Đường Sơn 55&nbsp;km về phía tây bắc, cách thủ đô Bắc Kinh 110&nbsp;km về phía đông. Chính quyền huyện đóng ở trấn Ngọc Điền.
## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*  Trang web chính quyền Ngọc Điền