open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Laurent Lafforgue

**Laurent Lafforgue** (sinh ngày 6 tháng 11, 1966, ở Antony, Hauts-de-Seine, Pháp) là một nhà toán học người Pháp.

Lafforgue giành được hai huy chương bạc tại Olympic Toán quốc tế (IMO) năm 1984 và 1985.
Ông vào học trường École normale supérieure năm 1986. Năm 1994 ông nhận bằng tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của Gérard Laumon trong nhóm Số học và Hình học đại số ở Université de Paris-Sud. Hiện tại ông là một giám đốc nghiên cứu tại CNRS, thôi giữ chức giáo sư toán học ở Institut des hautes études scientifiques (I.H.E.S.) tại Bures-sur-Yvette, Pháp.

Năm 2002 tại Hội nghị Toán học Thế giới lần thứ 24 tổ chức tại Bắc Kinh, Trung Quốc ông được trao huy chương Fields cùng với Vladimir Voevodsky. Lafforgue đã có đóng góp đặc biệt cho chương trình Langlands trong lĩnh vực lý thuyết số và giải tích, đặc biệt ông đã chứng minh giả thuyết Langlands cho nhóm tự đẳng cấu của các trường hàm. Đóng góp quan trọng của Lafforgue đó là giải quyết được câu hỏi trong vấn đề xây dựng các compact hóa của những stack moduli nhất định của các shtuka. Chứng minh phi thường này là kết quả của hơn sáu mươi năm nỗ lực tập trung của các nhà toán học.

Ông nhận được Giải Clay năm 2000. Em trai ông, Vincent Lafforgue cũng là một nhà toán học.

## Tham khảo

*Lafforgue, L. ''Chtoucas de Drinfeld et applications.''  [Drinfeld shtukas and applications] Proceedings of the International Congress of Mathematicians, Vol. II (Berlin, 1998). Doc. Math. 1998, Extra Vol. II, 563–570
*  [Drinfeld shtukas, Arthur-Selberg trace formula and Langlands correspondence] Proceedings of the International Congress of Mathematicians, Vol. I (Beijing, 2002), 383–400, Higher Ed. Press, Beijing, 2002.
*Gérard Laumon, ''The work of Laurent Lafforgue'', Proceedings of the ICM, Beijing 2002, vol. 1, 91–97
*Gérard Laumon ''La correspondance de Langlands sur les corps de fonctions (d'après Laurent Lafforgue)'', Séminaire Bourbaki, 52e année, 1999–2000, no. 873

## Liên kết ngoài
* Official home page  (bằng tiếng Pháp)
* 
* 
* Lafforgue and education in France L’Affaire Lafforgue  (in Portuguese)
Saratov

**Saratov** (tiếng Nga: Сара́тов​) là một thành phố lớn ở miền nam Nga. Đây là trung tâm hành chính của tỉnh Saratov và là một thương cảng lớn trên sông Volga. Dân số: 873.055 (điều tra dân số năm 2002); 904.643 (điều tra dân số năm 1989). Ngoài người Nga, thành phố cũng có cư dân là người Tatar, người Ukraina, người Do Thái và người Đức.

## Ghi chú

## Liên kết

* Saratov 
* SaratovLive - Big site of the Saratov 
* Saratov.Ru
* Old photos of Saratov 
* Radischev Art Gallery
* Catalogue of the Radischev Gallery 
* Cultural guide of Saratov
* Saratov city streets views
Voronezh

**Voronezh** (tiếng Nga: Воронеж) là một thành phố lớn ở tây nam Nga, cách Ukraina không xa. Nó nằm ở 2 bên bờ của sông Voronezh, cách 12&nbsp;km từ nơi con sông chảy vào sông Đông. Voronezh là trung tâm hành chính của tỉnh Voronezh. Thành phố này là một trung tâm điều hành của tuyến đường sắt Đông Nam (kết nối phần châu Âu của Nga với Ural và Siberi, Kavkaz và Ukraina), cũng như trung tâm của đại lộ Don (Moskva-Rostov-on-Don). Dân số: 848.752 (điều tra dân số năm 2002); 886.844 (điều tra dân số năm 1989); 660.000 (1970); 447.000 (1959); 344.000 (1939); 120.000 (1926). Thành phố được chia thành 6 khu hành chính: Kominternovsky, Leninsky, Levoberezhny, Sovetsky, Tsentralny, và Zheleznodorozhny.

## Nhiệt độ




## Ghi chú

## Liên kết

*Voronezh State University - City page 
*Voronezh.Net City site  
*Voronezh City Аdvertising 
*Voronezh News  
*Big Voronezh forum "U Antona" 
*Voronezh city churches 
*Site about old Voronezh
Krasnodar

**Krasnodar** (tiếng Nga: Краснодар) là một thành phố ở miền Nam nước Nga, bên sông Kuban, cách cảng Novorossiysk ở biển Đen khoảng 80&nbsp;km (50 dặm) về phía đông bắc. Đây là trung tâm hành chính của Vùng Krasnodar (còn gọi là Kuban).
## Lịch sử
Nguồn gốc của thành phố bắt đầu từ một pháo đài do người Cossack xây dựng để bảo vệ biên giới đế quốc và xác nhận sự chi phối của Nga đối với Circassia, nơi mà Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman cũng đòi. Trong nửa đầu của thế kỷ XIX, Yekaterinodar phát triển thành một trung tâm sầm uất của người Cossack Kuban rồi được công nhận là thị trấn vào năm 1867. Vào năm 1888, có khoảng 45.000 người sống trong thành phố và nó đã trở thành một trung tâm thương mại quan trọng của miền Nam nước Nga. Năm 1897, một đài kỷ niệm 200 năm lịch sử cũ của chủ nhà Cossack Kuban được xây dựng ở Yekaterinodar.

Trong cuộc nội chiến Nga, thành phố đổi chủ nhiều lần giữa Hồng quân và Quân Tình nguyện. Nhiều người Cossack Kuban đã cam kết chống lại những người Bolshevik, ủng hộ phong trào Bạch vệ. Lavr Kornilov, một vị tướng Bạch vệ, chiếm được thành phố vào ngày 10 tháng 4 năm 1918, nhưng rồi chỉ một tuần sau bị giết chết khi một quả đạn pháp của phe Bolshevik bắn trúng và làm nổ tung trang trại nơi ông đặt bộ chỉ huy.

Trong chiến tranh thế giới II, Krasnodar bị quân Đức chiếm từ ngày 12 tháng 8 năm 1942 đến 12 tháng 2 năm 1943. Thành phố chịu thiệt hại nặng nề trong cuộc chiến, nhưng được xây dựng lại và đổi mới sau chiến tranh.

Trong mùa hè năm 1943, Liên Xô bắt đầu xét xử các công dân của mình tội thông đồng với Đức quốc xã và dính líu vào các tội ác chiến tranh. Các cuộc xét xử đầu tiên được tổ chức tại Krasnodar ngày 14-17 tháng 7 năm 1943. Tòa án Krasnodar đã tuyên 8 người án tử hình và cho hành quyết tại quảng trường thành phố trước một đám đông khoảng 30.000 người.

## Khí hậu




## Ghi chú

## Liên kết

* Official website of Krasnodar City Administration and City Duma 
* Krasnodar photographs 
* Krasnodar news
Ulyanovsk

**Ulyanovsk** (tiếng Nga: Ульяновск, trước đây là *Simbirsk* (Симбирск)) là một thành phố nằm trên sông Volga ở Nga, cách Moskva 893&nbsp;km về phía đông. Đây là trung tâm hành chính của tỉnh Ulyanovsk, và là nơi sinh của Vladimir Lenin (ban đầu có họ là Ulyanov), dân số: 635.947 (điều tra dân số năm 2002); 625.155 (điều tra dân số năm 1989).

## Khí hậu




## Ghi chú

## Liên kết

*Ulyanovsk City Portal 
*The history of Simbirsk  
*High resolution satellite photos of Ulyanovsk
Izhevsk

**Izhevsk** (; , *Iž*, hay , *Ižkar*) là thủ đô của Cộng hòa Udmurt, Nga, nằm dọc theo sông Izh ở mạn tây dãy Ural. Dân số thành phố là khoảng 629.455 người (ước tính 2012), tăng lên so với thống kê 627.734 người được ghi nhận năm 2010. Đây là thành phố lớn nhất Cộng hòa Udmurt và lớn thứ 19 trên toàn Nga.

Từ năm 1984 đến 1987, thành phố mang tên **Ustinov** (). Đây là một trung tâm công nghiệp, tài chính, chính trị, văn hóa và giáo dục ở vùng Volga. 
## Khí hậu
Izhevsk có khí hậu lục địa ẩm (phân loại khí hậu Köppen *Dfb*) với mùa đông dài, lạnh và mùa hè ấm.

## Ghi chú

## Liên kết ngoài

*Official website of Izhevsk 
*Official website of Izhevsk  
*Kalashnikov Museum 
*Udmurt State University 
*Website of Izhmash
*Informal blog in English about everyday life in Izhevsk
*A guide to the contemporary art, music and culture of Izhevsk  
*National Library of Udmurt Republic
Vĩnh Tân

**Vĩnh Tân** là một phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. 

## Địa lý
Phường Vĩnh Tân nằm ở phía Bắc của Thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Bình Dương khoảng 10&nbsp;km về phía Đông Bắc và cách phường Sài Gòn khoảng 45&nbsp;km về phía Bắc, có vị trí địa lý:
*Phía Đông giáp với phường Bình Cơ
*Phía Đông Nam giáp với phường Tân Hiệp
*Phía Tây Nam giáp với phường Bình Dương
*Phía Tây giáp với các phường Hòa Lợi và Chánh Phú Hòa
*Phía bắc giáp với xã Phước Hòa

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường **Vĩnh Tân** sau sắp xếp có diện tích 61,35&nbsp;km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 61.865 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

## Hành chính
Phường Vĩnh Tân được chia thành 6 khu phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6.

## Lịch sử
Sau năm 1975, địa bàn phường Vĩnh Tân hiện nay là một phần xã Tân Phú Hiệp thuộc huyện Châu Thành cũ.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, huyện Châu Thành giải thể, xã Tân Phú Hiệp chuyển sang trực thuộc huyện Tân Uyên.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, xã Tân Phú Hiệp được chia thành hai xã Phú Chánh và Vĩnh Tân.

Ngày 29 tháng 12 năm 2013, xã Vĩnh Tân trực thuộc thị xã Tân Uyên mới thành lập.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 857/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, thành lập phường Vĩnh Tân trên cơ sở toàn bộ 32,41&nbsp;km² diện tích tự nhiên và 22.212 người của xã Vĩnh Tân.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của của phường Vĩnh Tân (thành phố Tân Uyên) và thị trấn Tân Bình (huyện Bắc Tân Uyên) thành phường mới có tên gọi là **phường Vĩnh Tân**.

### Giao thông
Phường Vĩnh Tân có Đường tỉnh 742 chạy qua theo hướng Bắc - Nam và Đường tỉnh 741 chạy theo hương Đông - Tây. Ngoài ra trên địa phường có Nút giao Cổng Xanh là đầu mối giao thông quan trọng của phía Bắc thành phố khi là giao điểm của Đường tỉnh 742, Đường tỉnh 741 và Đường tỉnh 747.

Đồng thời, phường cũng có  Đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Chơn Thành - Hoa Lư đi theo hướng Bắc - Nam và  Đường Vành đai 4 (Thành phố Hồ Chí Minh) đi theo hướng Đông - Tây. Đồng thời 2 tuyến cao tốc này sẽ giao nhau trên địa bàn phường.

## Chú thích

## Tham khảo
Gerd Faltings

**Gerd Faltings** (sinh ngày 28 tháng 7 năm 1954 ở Gelsenkirchen-Buer) là một nhà toán học người Đức với các công trình về hình học đại số số học.

Từ 1972 đến 1978, ông học toán học và vật lý tại Đại học Münster. Năm 1978 ông nhận bằng tiến sĩ toán học và vào năm 1981 ông nhận được chức danh *venia legendi* (Habilitation) trong toán học, cả hai đều ở đại học Münster. Cũng trong thời gian này ông là trợ lý giáo sư tại đại học Münster. Từ 1982 đến 1984, ông là giáo sư tại đại học Wuppertal. Sau đó ông trở thành giáo sư tại đại học Princeton (1985-1994).

Faltings được trao huy chương Fields năm 1986 nhờ chứng minh được phỏng đoán Mordell, nói rằng: bất kì đường cong xạ ảnh không kỳ dị với giống *g* > 1 xác định trên trường số *K* chỉ chứa hữu hạn các điểm *K-hữu tỉ*.
 
Từ năm 1995 ông trở thành giám đốc viện toán học Max Planck (Max-Planck-Institut für Mathematik) ở Bonn. Năm 1996, ông được tặng Giải Gottfried Wilhelm Leibniz của Deutsche Forschungsgemeinschaft (Quỹ Nghiên cứu Đức), là giải thưởng cao nhất trong nghiên cứu khoa học ở Đức.

## Giải thưởng
* Huy chương Fields (1986)
* Guggenheim Fellowship (1988/89)
* Giải Gottfried Wilhelm Leibniz (1996)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 
* 
* Faltings' home page at the University of Bonn
Chụp cắt lớp vi tính

**Chụp cắt lớp vi tính** (thường được viết tắt là **chụp CT**; trước đây được gọi là **chụp cắt lớp trục vi tính** hoặc** quét CAT**) là một kỹ thuật hình ảnh dùng trong y tế được sử dụng để có được hình ảnh bên trong chi tiết của cơ thể. Nhân viên thực hiện chụp CT được gọi là kỹ thuật viên chụp X quang hoặc kỹ thuật viên X quang.

Máy quét CT sử dụng một đèn phát tia X quay và một dãy đầu dò được đặt trong khung cổng để đo độ suy giảm tia X của các mô khác nhau bên trong cơ thể. Nhiều phép đo tia X được thực hiện từ các góc độ khác nhau sau đó được xử lý trên máy tính bằng thuật toán tái tạo chụp cắt lớp để tạo ra hình ảnh chụp cắt lớp (mặt cắt ngang) ("lát cắt ảo") của cơ thể.

CT scan có thể được sử dụng ở những bệnh nhân cấy ghép kim loại hoặc máy điều hòa nhịp tim, những người bị chống chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI).

Kể từ khi được phát triển vào những năm 1970, chụp CT đã được chứng minh là một kỹ thuật hình ảnh linh hoạt. Mặc dù CT được sử dụng phổ biến nhất trong chẩn đoán y tế, nhưng cũng có thể được ứng dụng để tạo hình ảnh của các vật thể không còn sống.

Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 1979 được trao chung cho nhà vật lý người Mỹ gốc Nam Phi, Allan MacLeod Cormack và kỹ sư điện người Anh là Godfrey Hounsfield "vì sự phát triển của kỹ thuật chụp cắt lớp có sự hỗ trợ của máy tính"

## Từ nguyên
Thuật ngữ này trong tiếng Anh gọi là **computed tomography scan** (quét hình cắt lớp dùng máy tính), thường viết tắt là CT scan, nên ở Việt Nam thường gọi  nôm na là **chụp xi-ti**.  Trong lịch sử y học, thuật ngữ này cũng còn gọi là  **computed axial tomography** (chụp cắt lớp vi tính theo trục) hoặc **computed axial tomographicy** **scan** (viết tắt là CAT scan).

## Nguyên lý
Máy CT quay vòng quanh thân thể bệnh nhân, phát tia X quang và đo độ hấp thụ năng lượng tia X của các cấu trúc khác nhau của cơ thể. Sau đó sử dụng các thông tin này và ráp lại bằng vi tính hình ảnh của cơ thể trên không gian 2 hoặc 3 chiều.

**Phép chụp cắt lớp vi tính** tận dụng sự kết hợp của nhiều phép đo bằng tia X được chiếu từ nhiều góc độ để tạo nên hình cắt mặt ngang của vật được chụp, từ đó cho phép người chụp có thể nhìn được bên trong của vật mà không cần phẫu thuật. Các thuật ngữ khác bao gồm chụp cắt lớp trục (CAT scan) và chụp cắt lớp điện toán.

Xử lý kĩ thuật số được sử dụng để tạo ra thêm một khối ảnh ba chiều bên trong vật thể từ một loạt lớn các hình ảnh X quang hai chiều được chụp xung quanh một trục xoay đơn.

Tạo ra những hình ảnh trong Y học là ứng dụng phổ biến nhất của máy CT. Hình ảnh cắt ngang của nó được sử dụng cho mục đích chẩn đoán và điều trị trong các ngành y tế khác nhau.

Thuật ngữ "chụp cắt lớp vi tính" (CT) thường được dùng để chỉ phương pháp chụp bằng tia X-quang, bởi vì nó là dạng phổ biến nhất được biết đến. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều loại CT khác tồn tại, như chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) và chụp cắt lớp vi tính phát xạ đơn photon (SPECT). Chụp X quang là một dạng sơ khai của CT.

## Tham khảo
Trần Mộng Bạch

**Trần Mộng Bạch** (1903-1931) tên thật là **Trần Đình Thanh**, là một nhà cách mạng Việt Nam. Là một trong những người sáng lập nên Hội Phục Việt, tổ chức tiền thân của Tân Việt Cách mạng Đảng, ông là Hội trưởng đầu tiên của Hội Phục Việt và là một trong những lãnh đạo của Tân Việt Cách mạng Đảng sau này

## Tiểu sử
Quê ông ở làng Trung Tiết, huyện Thạch Hà, nay là phường Nam Hà, Thành phố Hà Tĩnh.

Sau này học tại trường Quốc học Huế. Sau khi tốt nghiệp, ông về Vinh làm giáo viên tại trường Quốc học Vinh, sau này ông là hiệu trưởng tại trường tiểu học Cao Xuân Dục.

Trong thời gian làm hiệu trưởng trường Cao Xuân Dục, ông đã cùng với một số giáo viên trẻ tại trường như Trần Phú, Hà Huy Tập,... cùng một số sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội như Tôn Quang Phiệt, Đặng Thai Mai và các sĩ phu Nho học như Lê Văn Huân, Nguyễn Đình Kiên,... đã thành lập Hội Phục Việt vào ngày 14 tháng 7 năm 1925 tại Vinh. Trong hội nghị thành lập này, ông được cử làm Hội trưởng. Ông cũng là người soạn thảo bản *Dự án 10 điểm* của hội.

Sau nhiều lần đổi tên, tới tháng 7 năm 1928 đổi tên thành Tân Việt Cách mạng Đảng, ông cũng là người viết Cương lĩnh của Đảng Tân Việt. Trong thời kỳ lãnh đạo là Bí thư Tổng bộ, ông đã lần lượt cử Trần Phú, Lê Duy Điếm,... sang Trung Quốc gặp Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên nhằm tìm kiếm giải pháp hợp nhất giữa hai tổ chức.

Trong thời gian hoạt động cách mạng của mình, ông bị chính quyền thực dân Pháp coi là một đối tượng nguy hại tới an ninh chính trị tại Đông Dương. Do quen biết nhiều sĩ phu yêu nước, nên khi Hội Phục Việt ra đời đã nhận được sự ủng hộ của các nhân vật có uy thế. Theo báo cáo của Sở Mật thám Pháp: *Bạch được các bậc lão thành trong nhóm ủng hộ..* và *Mục tiêu của Bạch là hợp nhất hai đảng tồn tại song song và theo đuổi một mục đích chính tống cổ người Pháp*. Để ngăn chặn các hoạt động của ông, chính quyền thực dân Pháp đã buộc ông vào dạy học ở Kon Tum, tuy không có mặt tại các trung tâm đấu tranh như Huế, Vinh, Hà Nội nhưng ông vẫn tham gia từ xa các hoạt động của Đảng.

Tới năm 1929, nội bộ Đảng Tân Việt phân hóa ra thành hai nhóm, ông thuộc nhóm công bố đề án thành lập *Liên đoàn Quốc gia*. Cũng trong thời gian này, chính quyền thực dân đẩy mạnh việc bắt giữ các thành viên trong Đảng, ông bị bắt và kết án 7 năm tù khổ sai, ông bị tra tấn trong tù, sau đó được trả về quê và mất vào ngày 30 tháng 06 năm 1931.

## Tham khảo
**Tân Việt Cách mạng Đảng*, Trần Đình Dương
**Lịch sử 80 năm chống Pháp*, Trần Huy Liệu
**Đại cương Lịch sử Việt Nam*, Đinh Xuân Lâm (chủ biên)
## Chú thích
Quan hải tùng thư

**Quan hải tùng thư** là một cơ quan xuất bản của Tân Việt Cách mệnh Đảng do Đào Duy Anh sáng lập và phụ trách có trụ sở tại Huế

## Lịch sử
Sau khi được Trần Mộng Bạch, một trong những người sáng lập ra Hội Phục Việt, về sau đổi tên sang Tân Việt Cách mạng Đảng kết nạp ông vào Đảng Tân Việt năm 1927. Ông được phân công tìm kiếm các tài liệu về các học thuyết cách mạng để nhằm bổ sung cho đường lối hoạt động của Đảng Tân Việt, lúc này Đảng Tân Việt thường có những cuộc gặp thường xuyên với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do Nguyễn Ái Quốc sáng lập nên những ảnh hưởng của tư tưởng cộng sản và chủ nghĩa Mác cũng đã tác động vào các thành viên của Đảng Tân Việt

Trên cơ sở đó, ông đã đề xuất với Đảng cho thành lập Quan hải tùng thư xuất bản các cuốn sách với mục đích *việc xuất bản hợp pháp mà gieo rắc vào tâm trí của thanh niên ta một ít kiến thức sơ đẳng về chủ nghĩa Mác, lẫn với một ít kiến thức mới về khoa học, nhất là khoa học xã hội để nhằm các độc giả của tùng thư mà phát triển đảng..*

***Về hình thức**: Quan hải tùng thư tương tự *Đông Dương văn khố* ở Trung Quốc lúc đó, cho xuất bản ra những tập sách nhỏ dưới 100 trang. 
***Về nội dung**: Xuất phát từ truyền thống là tư tưởng Nho giáo, Tam giáo của người Việt, nên các tác phẩm của Quan hải tùng thư bắt đầu cho độc giả làm quen bằng tư tưởng khoa học và tư tưởng duy vật, rồi từ đó các tác phẩm sau nâng cấp dần lên để độc giả hiểu được tư tưởng duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác
***Về tổ chức**: Ngoài Đào Duy Anh phụ trách chính, còn có các thành viên khác tham gia công việc biên tập là Trần Đình Nam, Trần Mạnh Nhẫn, Võ Liêm Sơn, Phan Đăng Lưu

Sau khi xuất bản được 13 tập sách theo thứ tự thời gian, đến tháng 7 năm 1929 Đào Duy Anh bị chính quyền thực dân Pháp bắt, Quan hải tùng thư bị đình bản

## Các tác phẩm xuất bản
**Trí khôn*, Trần Đình Nam
**Lịch sử các học thuyết kinh tế, quyển thượng*, Đào Duy Anh dich
**Đông Tây văn hóa phê bình*, Võ Liêm Sơn dịch
**Thế giới cường quốc chính thể*, Trần Mạnh Nhẫn dịch
**Hài văn*, Võ Liêm Sơn
**Phụ nữ vận động*, Đào Duy Anh dịch
**Lịch sử nhân loại*, Đào Duy Anh dịch
**Xã hội luận*, Phan Đăng Lưu dịch
**Lịch sử các học thuyết kinh tế, quyển hạ*, Phan Đăng Lưu dịch
**Tôn giáo là gì? Xã hội là gì? Dân tộc là gì?*, Đào Duy Anh soạn
*...

## Tham khảo

**Nhớ nghĩ chiều hôm*, hồi ký Đào Duy Anh
**Đại cương Lịch sử Việt Nam, tập 2*, Đinh Xuân Lâm chủ biên
Samsung Galaxy Tab

:*Đối với dòng sản phẩm 'thế hệ thứ ba' hiện tại của Samsung Galaxy Tab xem [[Samsung Galaxy Tab 3 7.0]].*

**Samsung Galaxy Tab** là thiết bị máy tính bảng chạy trên nền Android được sản xuất bởi công ty Samsung. Sản phẩm này được ra mắt vào ngày 2 tháng 9 năm 2010 tại IFA 2010, Berlin, Đức.

Thiết bị này được trang bị một màn hình cảm ứng TFT LCD 7 inch (180&nbsp;nm), một bộ xử lý 1.0 Ghz ARM Cortex-A8. Thiết bị hỗ trợ Wi-Fi và hệ thống nhập liệu Swype. Thiết bị này được trang bị 2 camera: một camera 3.2MP phía sau và một camera 1.3 MP phía trước để hỗ trợ cuộc gọi hình ảnh.

Galaxy Tab sẽ được phát hành với hệ điều hành Android 2.2 (Froyo).

## Tham khảo
Meifumadō

**Kozure Ōkami Meifumadō** (子連れ狼 冥府魔道, tạm dịch là "Sói mang con, Minh phủ ma đạo") là một tác phẩm Jidaigeki Nhật Bản do Katsu Production chế tác vào tháng 8 năm 1973 và đồng thời là tác phẩm thứ 5 trong series Kozure Ōkamiđược dựng từ Manga cùng tên do nam tài tử Wakayama Tomisaburō thủ vai chính.
Cũng từ tháng 4 năm này, mạng lưới truyền hình Nhật Bản bắt đầu khởi chiếu series phim truyền hình Kozure Ōkami do tài tử Yorozuya Kinnosuke thủ diễn.

## Khái yếu

Meifumadō là tập phim thứ 5 trong series và được dịch sang Anh ngữ là "Lone Wolf and Cub: Baby Cart in the Land of Demons" hoặc "Shogun Assassin 4: Five Fistfuls of Gold" khi được trình chiếu tại Bắc Mỹ. Bản thân cụm từ Meifumadō (冥府魔道, đọc âm Hán Việt là "Minh phủ ma đạo") vốn không có trong tiếng Nhật mà là do tác giả Konoike đặt ra. Đây cũng là một thuật ngữ được dùng xuyên suốt nội dung bộ Manga và có một tầm tác động nhất định đến tiếng Nhật. Meifu (minh phủ) là âm ty, địa ngục, nơi những linh hồn tội lỗi sau khi chết bị giam giữ. Madō (ma đạo) chính là tà đạo, con đường của ma quỷ. Cha con đao phủ Ogami Ittō vì muốn báo thù kẻ đã hại gia tộc mình mà chấp nhận làm bất cứ điều gì, kể cả phải xuống âm ty hay đi vào ma đạo, để đạt mục đích. Cụm từ này nói lên quyết tâm sắt đá của Ogami, nhất định phải báo thù bằng mọi giá và chính nó đã mở ra một mục từ mới trong từ điển tiếng Nhật vì mức độ kinh điển của nó.

## Nội dung

Trên bước đường lưu lạc giang hồ, cha con Ogami Ittō lần lượt bị năm thích khách của phiên Kuroda ám sát. Từng người một sau khi bị Ittō hạ đều đưa ra 100 lượng vàng và một ít thông tin về chính sự của phiên Kuroda. Mục đích của năm gia thần này là thử tài của Ogami Ittō trước khi quyết định thuê Ittō ám sát chúa Daimyō của phiên Kuroda.
Chúa phiên vốn yêu một người thiếp nên đã phế thế tử, bắt giam trong ngục tối và lập con gái với người thiếp lên làm thế tử. Nhưng theo lệ thì vị ấu chúa khi đủ tuổi sẽ phải lên Edo diện kiến Shōgun, và nếu bị phát hiện là gái giả trai sẽ bị tru di cả họ, phiên Kuroda bị tịch thu. Để tránh cảnh đoạn tuyệt của cả họ tộc, các gia thần trong phiên đã bí mật thuê thích khách hành thích cả chúa công của mình...

## Staff & Casting

* Hãng sản xuất: Tōhō
* Chế tác: Katsu Shintarō, Matsubara Hisaharu
* Nguyên tác: Koike Kazuo, Kojima Gōseki
* Kịch bản: Koike Kazuo
* Đạo diễn: Misumi Kenji
* Ogami Ittō: Wakayama Tomisaburō
* Ogami Daigorō: Tomikawa Akihiro
* Ayabe Ukon: Yamauchi Akira
* Mogami Shunsuke: Ōtaki Hideji
* Mawatara Hachirō: Naitō Takeshi
* Kikuchi Yamon:Suga Fujio
* Chúa Kuroda Naritaka: Yamashiro Shingo
* Yagyū Retsudō: Ōki Minoru

## Mục liên quan

* Kozure Ōkami
* Kozure Ōkami (bản Wakayama Tomisaburō)

## Tham khảo
Maksim Lvovich Kontsevich

**Maksim Lvovich Kontsevich** () (sinh ngày 25 tháng 8 năm 1964) là một nhà toán học người Nga nghiên cứu về lý thuyết nút, lý thuyết trường lượng tử. Ông được trao huy chương Fields năm 1998 tại Hội nghị Toán học Thế giới lần thứ 23 ở Berlin. Ông cũng nhận Giải Henri Poincaré năm 1997 và Giải Crafoord năm 2008.

## Tiểu sử
Maksim Kontsevich sinh ra trong gia đình bố là Lev Rafailovich Kontsevich – một nhà Đông phương học Xô viết và là tác giả của hệ thống Kontsevich. Sau khi đứng thứ hai trong cuộc thi Toán toàn Liên bang, ông vào học trường Đại học Quốc gia Moskva nhưng đã bỏ dở vào năm 1985 để trở thành nhà nghiên cứu tại Viện các vấn đề truyền tin (Institute for Problems of Information Transmission) ở Moscow http://www.berkeley.edu/news/berkeleyan/1994/1012/math.html. Năm 1992 ông nhận được bằng tiến sĩ tại Đại học Bonn dưới sự hướng dẫn của Don Bernard Zagier. Trong luận án của mình, Kontsevich đã chứng được một phỏng đoán của Edward Witten rằng hai mô hình hấp dẫn lượng tử là tương đương nhau. Hiện tại ông là giáo sư tại Institut des hautes études scientifiques (IHÉS) ở Bures-sur-Yvette, Pháp và là giáo sư đặc biệt (Distinguished Professor) tại Đại học Miami ở Coral Gables, Florida, Mỹ.

Các nghiên cứu của ông tập trung vào những khía cạnh vật lý toán, điển hình là lý thuyết nút, lượng tử hóa và đối xứng gương. Kết quả nổi bật nhất của ông là sự lượng tử hóa biến dạng hình thức mà thỏa mãn bất kỳ các đa tạp Poisson. Ông cũng đưa ra khái niệm bất biến nút xác định bởi những tích phân phức tạp tương tự như tích phân Feynman. Trong lý thuyết trường tô pô, ông đưa ra *ánh xạ ổn định của các [[Không gian mo-đu-li|không gian moduli]]*, mà có thể xem là một công thức toán học phức tạp cho tích phân Feynman của tô pô lý thuyết dây. Những kết quả này là một phần trong "những đóng góp cho bốn vấn đề của hình học" và nhờ đó mà ông được trao huy chương Fields năm 1998.

## Xem thêm
* Bất biến Kontsevich
* Đối xứng gương đồng điều
* Tích phân động lực
* Công thức lượng tử hóa Kontsevich
* Vành của các chu kỳ

## Tham khảo

* Fields Medal citation  at the website of the 2002 International Congress of Mathematicians held in Bắc Kinh.
* Taubes, Clifford Henry (1998) "The work of Maxim Kontsevich". In *Proceedings of the International Congress of Mathematicians*, Vol. I (Berlin, 1998). *Doc. Math.*, Extra Vol. I, 119–126.

## Liên kết ngoài
* 
* AMS Profile of Maxim Kontsevich
Gravity (album của Kenny G)

***Gravity*** là album phòng thu thứ ba của nghệ sĩ saxophone người Mỹ Kenny G. Album được phát hành bởi hãng thu âm BMG năm 1985, đã đạt vị trí 13 trên bảng xếp hạng Album nhạc Jazz của *[[Billboard]]*, 37 trên Album R&B/Hip-Hop, và 97 trên ''Billboard'' 200.

Đĩa đơn "Love on the Rise" cũng đã leo đến vị trí số 24 trên *Billboard* Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks.

## Danh sách nhạc phẩm
#"Love On The Rise" (hợp tác cùng Kashif) - 4:19
#"One Man Poison (Another Man's Sweetness)" - 4:18
#"Where Do We Take it (From Here)"- 4:37
#"One Night Stand" - 5:01
#"Japan" - 4:22
#"Sax Attack" - 5:03
#"Virgin Island" (Kenny G) - 4:00
#"Gravity" - 3:13
#"Last Night of the Year" (Kenny G) - 2:43

## Xếp hạng

## Chú thích
Simon Donaldson

**Simon Kirwan Donaldson** (sinh ngày 20 tháng 8 năm 1957 tại Cambridge, Anh), là một nhà toán học người Anh nổi tiếng trong nghiên cứu về tô pô của các đa tạp bốn chiều (khả vi) nhẵn (trơn). Hiện tại ông là giáo sư nghiên cứu toán học thuần túy của Hội Hoàng gia và là chủ tịch viện Khoa học Toán học ở Imperial College London.

## Tiểu sử

## Nghiên cứu

## Tham khảo
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Liên kết ngoài
* 
* 
* Home page at Imperial College
Agram 2000

**Agram 2000** là loại súng tiểu liên của Croatia được thiết kế trong giai đoạn đầu trong cuộc nội chiến ở Nam Tư lấy nền tảng từ khẩu Beretta M12. Chúng được sử dụng nhiều trong các lực lượng dân quân tự vệ, du kích, các đội đặc nhiệm thậm chí cả các lực lượng nổi dậy cũng sử dụng loại vũ khí này nhưng nó chỉ được dùng với một số lượng nhỏ trong quân đội Croatia (cho dù loại súng này không được chính thức đưa vào sử dụng trong quân đội). Loại súng này rất phổ biến trong thế giới ngầm ở châu Âu vì nó khá dễ sản xuất trong các xưởng cơ khí như một loại súng dùng để tự vệ.

## Thiết kế
Các mẫu đầu tiên của Agram 2000 được sản xuất năm 1992 sau đó đã được thay đổi lại một số chi tiết trong thiết kế. Đơn giản tối đa quy trình sản xuất. Cũng như cơ chế nạp đạn tự động blowback. Nó có 18 lỗ trên nòng súng có tác dụng làm mát. Nút khóa an toàn nằm phía tay trái của súng.

Các lỗ thông hơi có tác dụng làm mát cũng như làm giảm áp lực khí khi bắn giúp giảm thiểu tối đa độ giật của súng. Nếu không có các lỗ thông này thì nòng súng có thể nóng đỏ lên sau khi bắn liên tiếp nhiều băng đạn. Agram 2000 cho phép gắn thêm một ống hãm thanh ở đầu nòng súng.

Tầm bắn hiệu quả của Agram 2000 là từ 50 đến 150 m.

Agram 2000 không có báng súng nó một lỗ ở phần tay cầm nòng súng để giúp người sử dụng có thể dễ cầm súng hơn.

## Khuyết điểm
Do làm bằng vật liệu kém chất lượng (loại không thường dùng để chế tạo máy móc hay thường là các vật liệu tái chế) nên loại súng này không có độ ổn định cao. Thiếu báng súng và nòng tương đối ngắn khiến nó không chính xác cao khi bắn vào mục tiêu.

## Sử dụng
Cho dù mục đích chế tạo ban đầu của Agram 2000 là để chiến đấu trong cuộc nội chiến nhưng hiện nay nó lại được dùng nhiều trong các cuộc chiến giữa các băng Đảng tội phạm trên khắp châu Âu hay thực hiện những vụ ám sát do tính dễ chế tạo của loại súng này.

## Liên kết ngoài
*http://world.guns.ru/smg/smg38-r.htm 
*http://p-agent.ru/main/guns_n_150.html 
*http://www.janes.com/articles/Janes-Infantry-Weapons/Agram-2000-and-2002-9-mm-machine-pistol-Croatia.html
*http://www.izvestia.ru/capital/article14324/?print
*http://www.personaldefenceweapons.com/similar_weapons/_PDW__SMGs/_pdw__smgs.htm
Nghệ sĩ ưu tú

**Nghệ sĩ ưu tú** là danh hiệu do nhà nước trao tặng cho nghệ sĩ có nhiều đóng góp và cống hiến cho nghệ thuật. Danh hiệu này phổ biến ở Liên Xô, Đông Âu, hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa trước kia và hiện nay vẫn còn được trao tặng tại Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam. Danh hiệu này thấp hơn danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

## Nghệ sĩ ưu tú tại Việt Nam
Theo quy định tại Điều 64 Luật Thi đua, Khen thưởng 2003 thì điều kiện để trở thành Nghệ sĩ ưu tú tại Việt Nam là:
# Trung thành với Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa; Chấp hành tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; Điều lệ, nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, địa phương.
# Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu trong cuộc sống, tận tụy với nghề; có tài năng nghệ thuật xuất sắc; có uy tín nghề nghiệp; có tinh thần phục vụ nhân dân, được đồng nghiệp và nhân dân mến mộ;
# Có thời gian hoạt động nghệ thuật từ 15 năm trở lên, riêng đối với loại hình nghệ thuật Xiếc, Múa, DJ từ 10 năm trở lên; được tặng nhiều giải thưởng của các cuộc liên hoan, hội diễn nghệ thuật trong nước hoặc ngoài nước.
# Có ít nhất 2 Giải Vàng quốc gia hoặc 1 Giải Vàng quốc gia và 2 Giải Bạc quốc gia

Tương tự như danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú là các danh hiệu như Nhà giáo Ưu tú, Thầy thuốc ưu tú,...

## Xem thêm
* Nghệ sĩ Nhân dân
* Danh sách Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
**Những hình thức tương tự dùng để vinh danh người nghệ sĩ:**
* Đại lộ Danh vọng Hollywood (Hoa Kỳ)
* Đại lộ Ngôi sao (Hồng Kông)

## Tham khảo
Curtis T. McMullen

**Curtis Tracy McMullen** (sinh ngày 21 tháng 5 năm 1958) là nhà toán học người Mỹ, hiện là giáo sư toán học tại đại học Harvard. Ông được trao huy chương Fields năm 1998 cho những nghiên cứu trong động lực phức, hình học hyperbolic và lý thuyết Teichmüller.

McMullen được đọc diễn văn tốt nghiệp trường Williams College năm 1980 và nhận bằng tiến sĩ toán học năm 1985 tại đại học Harvard, dưới sự hướng dẫn của Dennis Sullivan. Ông tham gia nghiên cứu sau tiến sĩ tại Học viện Công nghệ Massachusetts, Viện nghiên cứu Khoa học Toán học, và Viện nghiên cứu cao cấp Princeton, sau đó ông được nhận vào làm việc tại đại học Princeton (1987–1990) và Đại học California, Berkeley (1990–1997), trước khi được mời về trường Harvard năm 1997. Ông được trao Giải Salem năm 1991 và được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ năm 2007.

## Công trình nghiên cứu
* 
* 

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Curtis T McMullen at Harvard.
* 
* .
Timothy Gowers

**William Timothy Gowers** FRS (sinh 20 tháng 11 năm 1963 tại Wiltshire) là một nhà toán học người Anh. Ông là giáo sư toán học Rouse Ball tại phòng Toán học thuần túy và Toán học thống kê của đại học Cambridge và là thành viên của trường Trinity College. Năm 1998 ông được trao huy chương Fields cho những nghiên cứu kết nối giữa các lĩnh vực giải tích hàm và toán tổ hợp.

## Giáo dục
Gowers học tại trường King's College, Cambridge, và Eton College tại đây ông nhận được học bổng (King's Scholar). Ông hoàn thành luận án tiến sĩ với tiêu đề 'Các cấu trúc đối xứng trong không gian Banach' tại Đại học Cambridge (Trinity College) năm 1990 dưới sự hướng dẫn của Béla Bollobás.

## Sự nghiệp

## Các nghiên cứu nổi bật
* 
* 
*
* 
* 

## Chú thích

## Liên kết ngoài
* Timothy Gowers's web page
* 
* 
* 1998 Fields Medalist William Timothy Gowers  from the American Mathematical Society
* Video lectures by Timothy Gowers on Computational Complexity and Quantum Computation
* Timothy Gowers &ndash; Faces of Mathematics 
* BBC News (1998): British academics Tim Gowers and Richard Borcherds win top maths awards
* "Multiplying and dividing by whole numbers: Why it is more difficult than you might think" , lecture by Timothy Gowers at Gresham College, ngày 22 tháng 5 năm 2007 (available for download as video and audio files)
* 
* 
* Listen to Timothy Gowers on The Forum, BBC World Service Radio
Bồng Khê (định hướng)

**Bồng Khê** có thể là:

## Việt Nam
* Xã Bồng Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An

## Trung Quốc
* Huyện Bồng Khê, thuộc địa cấp thị Toại Ninh, tỉnh Tứ Xuyên
Diễn Bình

**Diễn Bình** có thể là:
* Xã cũ Diễn Bình, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, Việt Nam, nay là một phần xã Minh Châu
* Tên khác của quận Diên Bình, Phúc Kiến, Trung Quốc
Phonon

Trong vật lý học, một **phonon** là một collective excitation có đặc tính lượng tử của chế độ dao động trên cấu trúc tinh thể tuần hoàn và đàn hồi của các chất rắn. Đây là một loại quasiparticle.

Phonon có vai trò quan trọng trong vật lý chất rắn, giải thích nhiều tính chất vật lý của các chất rắn, như độ dẫn nhiệt và độ dẫn điện.

Hạt phonon là miêu tả của cơ học lượng tử về một dạng dao động, gọi là chế độ cơ bản trong cơ học cổ điển, trong đó mọi vị trí của mạng tinh thể đều dao động với cùng tần số. Mọi dao động bất kỳ trong mạng tinh thể đều có thể coi như sự chồng chập của các dao động cơ bản này (thông qua phân tích Fourier). Chế độ cơ bản được coi là các hiện tượng sóng trong cơ học cổ điển, nhưng thể hiện tính chất như hạt cơ bản trong cơ học lượng tử, theo lưỡng tính sóng hạt của vật chất.

Chữ *phonon* có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp *φωνή* (phonē), nghĩa là *âm thanh*, vì các phonon ở bước sóng dài chính là sự lan truyền của âm thanh. Khái niệm phonon lần đầu tiên được đề xuất bởi nhà vật lý Nga Igor Tamm. Ở một số tài liệu tiếng Việt cũ, phonon được dịch là *thanh tử*.

## Xem thêm
* Boson
* Fracton
* Độ dẫn nhiệt

## Ghi chú


## Tham khảo
Vũ Khắc Khoan

**Vũ Khắc Khoan** (27 tháng 2 năm 1917 - 12 tháng 9 năm 1986) là một nhà văn người Việt.

## Thân thế
Ông sinh tại Hà Nội, theo học trường Bưởi, nhập học trường Y khoa nhưng rồi đổi sang Cao đẳng Canh nông. Ông tốt nghiệp kỹ sư canh nông sau chuyển sang văn học và lịch sử, dạy học ở trường trung học Chu Văn An.

## Đóng góp văn học
Ông là tác giả những vở kịch *Thằng Cuội ngồi gốc cây đa* (1948), *Thành Cát Tư Hãn*, và *Giao thừa* (1949). Hai vở *Giao thừa* và *Thằng Cuội* đã được trình diễn ở Nhà hát lớn Hà Nội vào những năm 1951 và 1952. Bài vở của ông cũng được đăng trên báo *Phổ thông* và *Quan điểm*.

Sau năm 1954 ông di cư vào Nam ông đóng góp cho các báo *Tự do*, *Quan điểm* rồi chủ nhiệm nguyệt san *Vấn đề*. Ông là giám đốc kịch nghệ ở Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ ở Sài Gòn.

Ông tỵ nạn sang Mỹ năm 1975, định cư ở Minnesota nơi ông dạy Pháp văn ở đại học Minnesota rồi mất tại đó. Trong thời gian tại Mỹ ông thành lập Hội Phật giáo Việt Nam ở Minnesota.

### Tác phẩm
**Thằng Cuội ngồi gốc cây đa* (kịch nói, 1948)
**Hậu trường* (kịch nói, 1949)
**Giao thừa* (kịch nói, 1949), vở kịch phi lí đầu tiên của Việt Nam
**[[Thần tháp Rùa]]* (tập truyện, 1957) 4 truyện
**Thành Cát Tư Hãn* (kịch nói, 1961)
**Ngộ nhận* (kịch nói, 1969)
**Những người không chịu chết* (kịch nói, 1969)
**Giấc mơ Hương Cảng* (tùy bút, 1971)
**Những người không chịu chết* (kịch, 1972)
**Tìm hiểu sân khấu chèo* (khảo cứu, 1974)
**Vở chèo Quan Âm Thị Kính* (khảo cứu, 1974)
**Đọc kinh* (biên khảo, 1990)
**Đoản văn xa nước* (tập văn, 1995) 8 bài
**Ga xép* 
**Lộng ngôn* - kịch nói

## Chú thích

## Liên kết
*Vũ Khắc Khoan, con người và tác phẩm 
*Tác phẩm Vũ Khắc Khoan
*"Thời sự nhân vật Vũ Khắc Khoan" theo báo ''Người Việt''
333

**Năm 333** là một năm trong lịch Julius.
## Sự kiện
## Sinh

## Mất
*Thạch Lặc, vị vua sáng lập nước Hậu Triệu cai trị phần lớn miền bắc Trung Quốc thời Ngũ Hồ Thập lục quốc (sinh 274)

## Tham khảo
330

**Năm 330** là một năm trong lịch Julius.
## Sự kiện
* Sự phân chia giữa Đế quốc La Mã thành 2 nước độc lập: Đế quốc Tây La Mã và Đông La Mã

## Sinh

## Mất

## Tham khảo
Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội

**Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội** (tiếng Anh: *University of Science and Technology of Hanoi,* viết tắt là USTH), còn được gọi là **Đại học Việt Pháp** *(Vietnam France University*) là trường đại học công lập đạt chuẩn quốc tế được thành lập năm 2009 trong khuôn khổ Thỏa thuận hợp tác giữa Chính phủ hai nước Việt Nam và Pháp ký ngày 12/11/2009 và Quyết định số 2067/QĐ-TTg ngày 09/12/2009 của Thủ tướng Chính phủ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Website chính thức của USTH: https://usth.edu.vn/
Bò biển

**Bò biển** có thể chỉ:
* Bộ động vật có vú Sirenia
* Họ động vật có vú Dugongidae
* tên gọi loài duy nhất còn tồn tại của họ Bò biển (Dugongidae): cá cúi
Acid phosphorơ

**Acid phosphorơ** là một hợp chất được biểu diễn bởi công thức H3PO3. Đây là acid hai nấc (sẵn sàng phóng thích hai proton), không phải là ba nấc theo như công thức đã đề xuất. Acid phosphorơ là một chất trung gian trong quá trình điều chế các hợp chất phosphor khác.

## Danh pháp và sự hỗ biến
Về bản chất, acid này chỉ có hai nấc nên biểu diễn bằng công thức HPO(OH)2 có phần chính xác hơn H3PO3. Chất này tồn tại trong cân bằng với một lượng nhỏ P(OH)3 (đồng phân do hỗ biến). Theo đề xuất năm 2005 của IUPAC, chất hỗ biến nên được gọi là acid phosphorơ, trong khi đó acid hai chức thì gọi là acid phosphornic.  Chỉ có dạng oxy hóa mới được gọi tên tận cùng là "ơ". Các dạng oxyacid quan trọng khác của phosphorơ là acid phosphoric (H3PO4) và acid hypophosphorơ (H3PO2). Dạng oxy hóa của acid phosphorơ dễ bị hỗ biến do H giữa O và P chuyển dịch.

Người ta quan sát được sự có mặt của đồng phân hỗ biến P(OH)3 dựa vào sự phối trí của nó với molyben.

## Cấu trúc và trạng thái oxy hóa
Ở trạng thái rắn, HP(O)(OH)2 có dạng tứ diện với một liên kết P=O 148 pm và hai liên kết P-O(H) 154 pm dài hơn. Vì độ âm điện của H và P tương tự nhau, liên kết P-H không làm biến đổi trạng thái oxy hóa của phosphort, do đó P(II) là hóa trị hình thức.

## Điều chế
HPO(OH)2 là sản phẩm từ thủy phân anhydride acid:
::P4O6  +  6 H2O  →  4 HPO(OH)2
(Tương tự như H3PO4 và P4O10).

Trong công nghiệp, acid này được điều chế bằng cách thủy phân phosphor trichloride:
:PCl3  +  3 H2O  →  HPO(OH)2  + 3 HCl

Kali phosphit cũng là một nguyên liệu điều chế tốt:
:K2HPO3 + 2 HCl  →  2 KCl + H3PO3

Thực tế, kali phosphit được pha với lượng dư acid hydrochloric. Làm theo phản ứng rồi cô cạn dung dịch, kết tinh bằng alcohol, acid tinh chất sẽ được tách riêng khỏi muối.

## Chú thích

### Khác
*Holleman, A. F.; Wiberg, E. "Inorganic Chemistry." Academic Press: San Diego, 2001. ISBN 0-12-352651-5.
*D. E. C. Corbridge. "Phosphorus: An Outline of its Chemistry, Biochemistry, and Technology." 5th ed. Elsevier: Amsterdam. ISBN 0-444-89307-5.
Richard Borcherds

**Richard Ewen Borcherds** (sinh 29 tháng 11 năm 1959) là một nhà toán học người Anh nghiên cứu về lý thuyết dàn, lý thuyết số, lý thuyết nhóm và đại số số chiều vô hạn. Ông được trao huy chương Fields năm 1998.
## Cuộc sống cá nhân
## Tham khảo

## Nguồn
* Conway and Sloane, *Sphere Packings, Lattices, and Groups*, Third Edition, Springer, 1998 ISBN 0-387-98585-9.
* Frenkel, Lepowsky and Meurman, *Vertex Operator Algebras and the Monster*, Academic Press, 1988 ISBN 0-12-267065-5.
* Kac, Victor, *Vertex Algebras for Beginners*, Second Edition, AMS 1997 ISBN 0-8218-0643-2.

## Liên kết ngoài
* James Lepowsky, "The Work of Richard Borcherds", *Notices of the American Mathematical Society*, Volume 46, Number 1 (January 1999).
* Richard Borcherds, "What is... The Monster?", *Notices of the American Mathematical Society*, Volume 49, Number 9 (October 2002).
* Richard Borcherds' web site (has links to some relatively informal lecture notes describing his work)
* 
*
Bộ Bò biển

**Bộ Bò biển** hay **bộ Hải ngưu** (danh pháp khoa học: ***Sirenia***) là một bộ động vật có vú có nhiều loài đã tuyệt chủng. Hiện nay bộ này còn 4 loài sinh tồn: 3 loài lợn biển (họ Lợn biển Trichechidae) và 1 loài cá cúi (họ Bò biển Dugongidae). Đây là các loài động vật có vú ăn thực vật sinh sống ở sông, đầm lầy, ven biển.

## Miêu tả

## Phát sinh loài

## Phân loài
**Bộ Sirenia**
* Họ Dugongidae
** Phân họ Dugonginae
*** Chi Dugong: loài Dugong dugon
** Phân họ Hydrodamalinae
*** Chi Hydrodamalis: loài Hydrodamalis cuestae và Hydrodamalis gigas
** Phân họ chưa rõ ràng
*** Chi †Bharatisiren
*** Chi †Eotheroides
* Họ †Prorastomidae
*** Chi †Prorastomus
*** Chi †Pezosiren
* Họ †Protosirenidae
*** Chi †Protosiren
* Họ Trichechidae
*** Chi †Potamosiren
*** Chi †Ribodon
*** Chi Trichechus: loài Trichechus inunguis, Trichechus manatus và Trichechus senegalensis

## Chú thích

## Tham khảo
Antiochos XIII Asiaticos

**Antiochos XIII Dionysus Philopator Kallinikos**, còn được biết đến với tên là **Asiaticus**,ông là một trong những vị vua cuối cùng của vương quốc Seleukos thời Hy Lạp hóa.

Ông là con trai của vua Antiochos X Eusebes và công chúa triều đại Ptolemaios là Cleopatra Selene, người đóng vai trò nhiếp chính cho cậu bé sau cái chết của cha mình vào khoảng từ năm 92 tới 85 trước Công nguyên. Một thời gian sau khi Tigranes đã chinh phục Syria (83 TCN), bà tới thăm Roma để vận động cho con trai của bà được công nhận là vua của Ai Cập, nhưng vô ích. Họ đã được công nhận là "Vua của Syria", và "duy trì một nhà nước hoàng gia" ít nhất là giữa những năm từ 75 TCN tới 73 TCN(Bevan, trang 263). Selene cuối cùng đã bị bắt và bị giết bởi Tigranes, nhưng sau thất bại của ông ta trước Pompey, các cư dân của Antioch đã tung hô Antiochos XIII như là vị vua của mình, và Lucius Lucullus đã bổ nhiệm ông trở thành vị vua chư hầu của Syria (69 TCN).

Năm 64 TCN, ông bị lật đổ và bị giết chết bởi một tù trưởng Ả Rập tên là Sampsiceramus (Shemashgeram). Cái chết của Antiochos được cho là đã kết thúc triều đại Seleukos, nhưng đã tiếp tục được duy trì bởi Philip II Philoromaeus trong một thời gian ngắn.
## Chú thích

## Tham khảo
* Peter Green, *Alexander to Actium: The Historical Evolution of the Hellenistic Age* (1990), pp.&nbsp;552, 553, 658, 659
* Edwyn R. Bevan, *The House of Seleucus* (1902), p.&nbsp;263
## Liên kết ngoài
* Antiocus XIII Asiaticus entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith
Cyworld

**Cyworld** (Hangul: 싸이월드) là một dịch vụ Hàn Quốc mạng xã hội được điều hành bởi SK Communications (Hangul: SK 커뮤니케이션즈), một công ty con của SK Telecom (Hangul: SK 텔레콤).
Các thành viên trau dồi các mối quan hệ bằng cách hình thành Ilchon (Hangul: 일촌, Hanja: 一寸) hay "tình bạn" với nhau thông qua minihompy "của họ" (mini-trang chủ), trong đó bao gồm một bộ sưu tập hình ảnh, video, bảng tin, lưu bút, danh sách bạn bè, và bản tin cá nhân.
Người dùng cũng có thể có avatar và "" mini-phòng, nhỏ, trang trí-thể, chung cư giống như không gian trong một chiếu phương, tất cả đều làm cho một kinh nghiệm giống như Sims.
Các "Cy" trong Cyworld có thể có nghĩa là "không gian mạng", nhưng cũng là một cách chơi chữ của Hàn Quốc cho mối quan hệ (Hangul: 사이 'giữa').
Doanh thu được tạo ra thông qua việc bán Dotori (Hangul: 도토리), hay "acorns", mà sau đó có thể được sử dụng để mua hàng hoá ảo, chẳng hạn như nhạc nền, đồ gỗ pixelated và các thiết bị ảo.
Cyworld cũng đã hoạt động tại Trung Quốc và Việt Nam.

## Tham khảo
Cúp bóng đá 1000 năm Thăng Long – Hà Nội (khu vực Hà Nội)

**Khu vực Hà Nội của Giải bóng đá quốc tế Cúp 1000 năm Thăng Long – Hà Nội** là một trong hai đợt thi đấu thuộc Cúp bóng đá quốc tế 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, giải đấu giao hữu hướng tới kỷ niệm thủ đô Hà Nội của Việt Nam tròn 1000 năm tuổi. Trận đấu đầu tiên của giải đã diễn ra vào ngày 20 tháng 9 năm 2010, và hai trận đấu cuối cùng được thi đấu vào ngày 24 tháng 9.

Đội tuyển CHDCND Triều Tiên đã lên ngôi vô địch với 7 điểm giành được sau 3 lượt trận, Việt Nam xếp vị trí thứ hai với 4 điểm. Hai đội còn lại là U-23 Úc xếp vị trí thứ ba với 4 điểm (ít bàn thắng hơn Việt Nam) và U-23 Kuwait xếp vị trí cuối cùng.

## Các đội tham dự
* (chủ nhà)
*
*
*

## Địa điểm thi đấu
Tất cả các trận đấu đều được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội. Các trận đấu có đội chủ nhà Việt Nam được sắp xếp vào giờ muộn hơn.





## Tóm tắt giải đấu
### Lễ khai mạc và bế mạc
Lễ khai mạc của giải đã diễn ra ngay trước trận đấu mở màn của đội tuyển Việt Nam với phần giới thiệu các đội bóng tham dự, giới thiệu và bài phát biểu của các đại biểu đến xem trận đấu.

Lễ bế mạc và trao giải đã diễn ra ngay sau trận đấu cuối cùng, với chiếc cúp và vòng nguyệt quế được trao cho các cầu thủ và ban huấn luyện của đội tuyển CHDCND Triều Tiên. Việt Nam đã xếp vị trí thứ hai sau khi hòa Triều Tiên 0–0 ở lượt trận cuối cùng của giải. 

### Thứ hạng chung cuộc


### Các giải thưởng
*Đội vô địch: 
*Đội á quân: 
*Đội thứ ba: 
*Đội thứ tư: 
*Cầu thủ Việt Nam xuất sắc nhất: Nguyễn Minh Phương.

## Các trận đấu
Tất cả thời gian được liệt kê là giờ địa phương, giờ chuẩn Việt Nam (UTC+7).

----

----

## Cầu thủ ghi bàn

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*CÚP 1.000 NĂM THĂNG LONG tại VFF
Cesano Maderno

**Cesano Maderno** là một thị xã và đô có dân số khoảng 35.000 cư dân trong tỉnh Monza và Brianza, Lombardia, miền bắc Italia. Các thị trấn giáp ranh gồm thị trấn Seveso ở miền Bắc, ở miền Nam với Bovisio-Masciago, ở phía Đông giáp với Desio và Seregno, và ở phía tây với Ceriano Laghetto và Cogliate. Nó nhận được danh hiệu danh dự thành phố với một sắc lệnh tổng thống vào ngày 11 Tháng 10 năm 1999.

## Tham khảo
Carate Brianza

**Carate Brianza** là một thị xã và đô thị thuộc tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia, miền bắc Italia. Thành phố nằm ở độ cao khác nhau, từ 230 và 300 m trên mực nước biển, bên sông Lambro.

Lịch sử của Carate Brianza có từ thời kỳ đồ đá, như thể hiện bởi một khám phá làm bằng đá chạm khắc mà bây giờ được bảo quản tại Bảo tàng khảo cổ của Milano.

Nữ hoàng Lombard Theodolinda đã cho xây dựng tại thị trấn này một tháp, mà sau này được biến thành tháp chuông nhà thờ chính. Sau thế kỷ thứ 10, một bức tường được xây dựng xung quanh thị xã để bảo vệ nó khỏi sự tấn của các bộ lạc. Thời kỳ Trung cổ khu vực này óc đặc trưng bởi sự lan rộng của Cơ Đốc giáo, do đó, năm nhà thờ được xây dựng trong thời gian này.

Trong thế kỷ 19, một luật gia nổi tiếng, nhà triết học, Gian Domenico Romagnosi, sống ở Carate.

## Tham khảo
Lissone

**Lissone** là một thị xã và đô thị thuộc tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia, miền bắc Italia. Lissone có cự ly 18&nbsp;km so với Milano, thủ phủ vùng.

Lissone có dân số 41.142 người và diện tích là 9&nbsp;km², mật độ dân số là 4.500 người trên mỗi km vuông. Khu vực này nằm ở độ cao 191 mét trên mực nước biển.
Toà thị chính nằm ở phố Gramsci.

## Tham khảo
Meda (Italia)

**Meda** là một thị xã và đô thị thuộc tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia, miền bắc Italia. Dân số thị xã này là 23.000 người. Thị xã này nằm gần Milano và Como.

## Người nổi tiếng

* Giuseppe Terragni - kiến trúc sư
* Igor Cassina - vận động viên - Huy chương vàng tại Athens 2004
* Johnny Dorelli - Nam diễn viên

## Tham khảo
Cảnh Tông

**Cảnh Tông** (chữ Hán: 景宗) là miếu hiệu của một số vua chúa trong lịch sử Việt Nam, Trung Quốc và Triều Tiên.

## Việt Nam
*Mạc Cảnh Tông
*Nguyễn Cảnh Tông: Vua Đồng Khánh (1864-1889).

## Trung Quốc
*Ngũ Hồ thập lục quốc Hậu Yên Cảnh Tông
*Đường Cảnh Tông: (904-907) có miếu hiệu khác là Ai Tông 
*Mân Cảnh Tông: (939-944), Vương Diên Hy
*Liêu Cảnh Tông: (969-982), Gia Luật Hiền
*Tây Hạ Cảnh Tông: (1032-1048), Lý Nguyên Hạo 
*Đại Lý Cảnh Tông
*Nguyên Cảnh Tông

## Triều Tiên
*Cao Ly Cảnh Tông
*Triều Tiên Cảnh Tông: (1688-1724).

## Tên người
*Trương Cảnh Tông: tên một vị đại thần thời nhà Tống
## Xem thêm
*Cảnh Tổ
*Thái Tổ
*Thái Tông
*Tương Tông
*Mẫn Tông
*Quang Tổ
*Quang Tông
Đại học Milano

**Đại học Milano** (tiếng Ý: *Università degli Studi di Milano*,"Statale") là một trong những đại học lớn nhất tại Ý, với khoảng 62.801 sinh viên, đội ngũ cán bộ giảng dạy và cán bộ nghiên cứu gồm 2.455 người và một đội ngũ nhân viên không giảng dạy 2.200 người.
Trường đại học này là một thành viên của Liên đoàn các trường Đại học Nghiên cứu châu Âu.

Trường có 9 khoa, 134 các khóa học nghiên cứu (phân chia các chươgn trình cấp 1 và 2), 19 trường tiến sĩ và 92 trường học chuyên ngành. Đội ngữ 2500 giáo sư đại diện cho đội việc tập trung cao đội ngũ chuyên gia khoa học ở khu vực, trường này được xếp hạng trong số các trường đại học tốt nhất ở Ý và châu Âu.

Đại học Milan đã mở rộng lĩnh vực hoạt động trong những năm qua để đáp ứng nhu cầu của một xã hội phát triển nhanh. Số khoa đã được tăng lên, bao gồm Nông nghiệp, Dược, Thú y, Khoa học chính trị và Khoa học thể dục.
## Tổ chức
Trường đại học Milano có 9 khoa:

* Khoa Nông nghiệp
* Khoa [Nghệ thuật và Triết học 
* Khoa Luật
* Khoa Toán, Lý và Khoa học tự nhiên 
* Khoa Y và phẫu thuật 
* Khoa Dược
* Khoa Khoa học Chính trị
* Khoa Thể thao và Khoa học thể dục
* Khoa Thú y

## Tham khảo
Vimercate

**Vimercate** là một thị xã và đô thị thuộc tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia, miền bắc Italia. Đô thị này có cự ly 25&nbsp;km so với Milano và 10 so với Monza.
Đô thị này ban đầu được người La Mã cổ thành lập bên hai bờ sông Molgora.
## Chú thích