open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Người Khmer

**Người Khmer** ( ; phiên âm tiếng Việt phổ biến: **Khơ-me**) hay **Cao Miên** (高棉), là một dân tộc cư trú phần lớn ở Campuchia và một số ở nửa phía nam bán đảo Đông Dương.

Người Khmer chiếm khoảng 97% dân số tại Campuchia, số tại Việt Nam, Thái Lan, Lào... Ngôn ngữ của người Khmer là tiếng Khmer, một ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Môn-Khmer trong ngữ hệ Nam Á, có mặt khắp Đông Nam Á.

Tại Campuchia, chính phủ phân loại công dân làm ba nhóm Khmer. Người Khmer đa số được gọi là người *[[Khmer Kandal]] (Khmer trung tâm)*, phân biệt với các sắc tộc Khmer thiểu số là *[[Khmer Islam]]* (Khmer Hồi giáo) và *[[Khmer Lơ|Khmer Loeu]]* (Khmer vùng cao). ''Điều tra dân số năm 2008'' của Campuchia không hề đề cập đến sắc tộc của công dân.

## Phân bố
Ngoài Campuchia, nhiều người Khmer định cư như người bản địa ở các vùng lân cận tại Thái Lan (Khmer Surin), và đồng bằng sông Cửu Long ở Việt Nam (Khmer Krom). Ở Việt Nam, người Khmer cư trú chủ yếu ở tỉnh Sóc Trăng (406.595 khẩu thời điểm 1/7/2015)), Trà Vinh (326.653), và Kiên Giang (210.879).

## Tôn giáo
Đa số người Khmer là tín đồ Phật giáo Khmer - một kiểu Phật giáo hòa trộn nhiều thành phần của Ấn Độ giáo, thuyết vật linh (tục thờ cúng thần sông núi, cây cỏ...), và tục thờ cúng tổ tiên. Cụ thể hơn, Phật giáo của người Khmer là Phật giáo nguyên thủy, tên phổ thông là Phật giáo Nam tông. Phật giáo Nam tông là Phật giáo gốc mà đức Phật Thích ca khai sinh và các quan niệm Phật giáo, giáo lý cũng được người Khmer bảo tồn nguyên vẹn.

## Văn hóa
Một số lễ hội chính của người Khmer ở Campuchia và Việt Nam là: 

# Lễ hội Pchum Ben (tên gọi ở Campuchia) hay lễ hội Đôn ta (tên gọi theo người Khmer Krom ở đồng bằng Mekong). Đây là lễ báo hiếu ông bà, mang ý nghĩa gần giống với lễ Vu Lan ở Việt Nam. Đặc biệt trong lễ Sen Đôn ta ở vùng An Giang, hằng năm diễn ra một hoạt động rất nổi tiếng là lễ hội đua bò Bảy Núi.
# Tết Chol Chnam Thmay, tết mừng năm mới ở các nước ảnh hưởng văn hoá Khmer và Phật giáo Ấn: Thái Lan, Lào, Miến Điện. Trong tết có 3 ngày lễ chính, sẽ có 1 ngày gọi là ngày Songkran.
# Lễ hội Ok Om Bok (Đút cốm dẹp hay còn gọi là lễ cúng trăng). Trong lễ cúng trăng sẽ diễn ra Hội đua ghe Ngo truyền thống.

Các lễ hội Phật giáo:
# Song-ka-tun (Trai Tăng)
# Ka-thina (Dâng Y)
# Maggha Bochea (Rằm tháng Giêng)
# Vesakha Bochea (Rằm tháng Tư)
# Vassa (An cư kiết hạ)

## Xem thêm
* Tiếng Khmer
* Người Khmer Loeu
* Người Khmer (Việt Nam)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Center For Khmer Studies
Thường Tín (xã)

**Thường Tín** là một xã thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

## Địa lý
Xã Thường Tín có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp xã Ngọc Hồi.
*Phía đông giáp xã Hồng Vân.
*Phía nam giáp các xã Dân Hòa, Thượng Phúc.
*Phía tây giáp xã Tam Hưng.

## Lịch sử
Thị trấn Thường Tín được thành lập năm 1988 trên cơ sở một phần diện tích tự nhiên và dân số của các xã Văn Bình, Văn Phú và Hà Hồi.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Quốc hội Việt Nam quyết định sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Thường Tín, các xã Tiền Phong Hiền Giang, Hòa Bình, Nhị Khê, Văn Bình, Văn Phú, một phần xã Khánh Hà (huyện Thường Tín), và một phần xã Đại Áng huyện Thanh Trì thành xã mới có tên gọi là xã Thường Tín.

## Kinh tế
Nền kinh tế xã chủ yếu là kinh doanh dịch vụ. Ngành dịch vụ, thương mại, xây dựng chiếm 90%, nông nghiệp và công nghiệp chiếm 10%.

Trên địa bàn xã Thường Tín có tuyến Quốc lộ 1 đi qua, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kinh doanh buôn bán. Xã Thường Tín có chợ Vồi là chợ đầu mối cung cấp lương thực thực phẩm, hàng hoá cho thủ đô Hà Nội và các vùng lân cận.

## Xã hội
### Giáo dục
#### THPT
* Trường THPT Thường Tín.
* Trường THPT Phùng Hưng
* Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Giáo dục nghề nghiệp huyện Thường Tín

#### THCS
* Trường THCS thị trấn Thường Tín 
* Trường THCS Nguyễn Trãi A
* Trường THCS Thường Tín - cơ sở 2 
* Trường THCS thị trấn Thường Tín - cơ sở 3 (đang xây dựng).
* Trường THCS Văn Bình 

#### Tiểu học
* Trường Tiểu học Nguyễn Du (tên cũ: Trường Tiểu học thị trấn Thường Tín).

#### Mầm non
* Trường Mầm non Hoa Sen.

### Y tế
Có Bệnh viện Thường Tín nằm trên đường tỉnh lộ 427 và là bệnh viện chữa trị chuyên khoa chung của huyện Thường Tín và các địa phương lân cận.

## Giao thông

Tại đây có nhà ga xe lửa đầu tiên nằm ngoài phạm vi nội thành Hà Nội trên tuyến đường sắt Bắc - Nam có tên là ga Thường Tín. Thị trấn được tạo bởi thành phần chính là hai tuyến giao lộ cắt nhau ngay cạnh ga Thường Tín là tỉnh lộ 427 - đường 71 và Quốc lộ 1.

Hai tuyến đường chính của xã Thường Tín là đường Trần Phú và đường Trần Nhật Duật. Đường Trần Phú bắt đầu từ ngã ba Thường Tín (Quốc lộ 1) cắt tuyến đường sắt Bắc - Nam cho đến ngã ba Văn Phú thì tách ra. Đường này còn cắt với các tuyến đường ở thị trấn, bao gồm: Danh Hương, Tả Môn, Nguyễn Du, Nguyễn Trãi và có tuyến xe buýt 94 (BX Giáp Bát - TT Kim Bài) và 125 (BX Thường Tín - Tế Tiêu). Điểm đầu của đường Trần Nhật Duật tại cầu Dừa, gần Khu đất dịch vụ Nhà ở Văn Bình và kết thúc ở Quốc lộ 1 (gần đường vào ga Thường Tín, còn gọi là ngã ba Phố Ga). Có tuyến xe buýt 06B (BX Giáp Bát - Hồng Vân) và tuyến 206 (BX Giáp Bát - Phủ Lý) chạy qua.

## Đặc sản
*Bánh dày Quán Gánh

## Tham khảo
Họ Trứng cá

**Họ Trứng cá** (danh pháp khoa học: **Muntingiaceae**) là một họ nhỏ mới được tách ra từ họ cũ là họ Đoạn (Tiliaceae) với chỉ 3 loài, phân bổ trong 3 chi.

Họ Trứng cá có thể được nhận ra nhờ các phiến lá có răng cưa, mọc thành 2 hàng với gốc lá không đối xứng và các lá gốc (*prophyll*) tựa như các lá bắc dị hình. Hoa của chúng là chùm ngoài nách lá, tràng hoa dạng mở bằng mảnh vỏ, đài hoa khi ở dạng chồi bị gập nếp và có vấu, nhị hoa nhiều.

Một số đặc trưng của họ Trứng cá (thiếu lá kèm; hạt không có vỏ bọc) có thể gợi ý rằng họ này có thể thuộc về nhóm cơ bản trong bộ Cẩm quỳ (Malvales). Các đặc trưng của mô thứ cấp non trong chi Muntingia, như các hoa phía ngoài của cụm hoa xòe rộng, libe phân tầng v.v, là tương tự như của các thành viên khác trong bộ Cẩm quỳ. Chi Petenaea có thể có quan hệ gần với nhánh này (Bayer và ctv. 1999).

*Chi Dicraspidia có các lá gốc không đối xứng rõ nét; trên phía gần trục thì chúng dạng tròn, giống như lá và không rụng, trong khi ở phía xa trục thì chúng lại thẳng, mỏng và sớm rụng.
*Chi Muntingia chỉ có các lá gốc gần trục và nó là hẹp (Karima Gaafar). Sensarma (1957) cho rằng các nốt ở chi Muntingia là dạng 3 lỗ.

Chi trứng cá có bầu nhụy thượng, đài hoa sớm rụng và thực giá noãn rủ xuống, hai chi kia có bầu nhụy hạ, thực giá noãn dạng phiến và đài hoa không rụng. Cây trứng cá có các lông đơn tính mọc thẳng đứng bổ sung thêm cho các lông mọc thành búi.

Họ Trứng cá được Takhtajan (1997) đặt trong họ Đoạn - phân họ Neotessmannioideae.
## Các loài
**[[Dicraspidia donnell-smithii]]* (Standl.): Panama, Costa Rica
**[[Trứng cá (thực vật)|Muntingia calabura]]* (L.): Cây trứng cá, Trung và Nam Mỹ.
**[[Neotessmannia uniflora]]* (Burret): Peru

IPNI còn liệt kê 2 loài khác thuộc chi Muntingia là:
**Muntingia glabra* (Spreng.): Brasil
**Muntingia rosea* (H. Karst.)

## Hình ảnh

Tập tin:Muntingia calabura Blanco2.425.jpg
Tập tin:Munting calab 070609 214 ipb.jpg
Tập tin:Common Jay (Graphium doson) on Singapur Cherry (Muntingia calabura) W IMG 9602.jpg
Tập tin:Muntingia calabura (2).JPG


## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Muntingiaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu.
Lương Sơn Bạc

**Lương Sơn Bạc** (梁山泊) là một địa danh trong tác phẩm *[[Thủy hử]]*, là căn cứ của lực lượng nổi dậy do 108 anh hùng Lương Sơn Bạc lãnh đạo. Đó là một vùng đầm, hồ mà theo sự mô tả trong tác phẩm rộng tới 800 dặm.

Trong thực tế, đúng là trước đây quanh núi Lương (tiếng Trung: 梁山, bính âm: Liáng Shān, *Lương Sơn*) có nhiều đầm, hồ nước. Núi Lương vốn là một ngọn núi thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Sơn Đông cao 197,9 m so với mực nước biển. Năm 1289, sông Hoàng Hà đổi dòng đi qua vùng này nhấn chìm hầu hết các hồ. Đến thời nhà Minh, chỉ còn lại năm hồ nước. Năm 1853, sông Hoàng Hà lại đổi dòng lên hướng Bắc; các hồ bị thu nhỏ lại do phù sa, do rác thải và do lấp hồ. Ngày nay ở vùng này chỉ còn một hồ nước gọi là hồ Đông Bình (東平) ở huyện Lương Sơn (梁山縣) thuộc thành phố Tể Ninh (濟寧市), tỉnh Sơn Đông được coi là dấu tích của vùng đầm, hồ rộng lớn mà *Thủy hử* đã hư cấu thành căn cứ Lương Sơn Bạc xưa kia.

## Tham khảo
Độc lư thương

**Độc lư thương** là bài thương (giáo) được Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam chọn lựa từ những năm đầu thế kỷ XXI đưa vào hệ thống 10 bài quốc võ Việt Nam.

## Lịch sử
Theo lời kể lại của các lão võ sư vùng Tây Sơn Thượng Đạo (An Khê, Gia Lai), trong khoảng những năm 1770, khi dựng cờ khởi nghĩa, lập căn cứ địa nhằm chiêu mộ anh hùng hào kiệt bốn phương, ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ đã biên soạn bài Độc lư thương cho binh sĩ luyện tập. Độc lư ngụ ý tượng trưng cho sự đoàn kết một lòng và ý chí không gì chuyển lay của ba anh em nhà Tây Sơn khi đứng lên phất cờ khởi nghĩa, vững chắc như thế 3 chân của một chiếc lư hương. Độc lư còn hàm nghĩa thể hiện ý thức tôn thờ một chủ, đồng lòng quyết tâm ủng hộ nghĩa quân Tây Sơn của từng chiến binh cũng như của toàn thể nhân dân.

Sau khi Tây Sơn suy vi, Độc lư thương vẫn âm thầm được truyền dạy trong chi phái Tây Sơn võ đạo Bình Định tại An Khê. Tuy nhiên, trải những biến thiên dâu bể, nhiều đời lưu truyền trong các võ đường khác nhau nên khó tránh khỏi có những sai lạc trong chiêu thức cũng như những điểm chưa hợp lý trong tính khoa học của bài.

## Đặc điểm
Mô phỏng hoàn hảo thần thái của chiếc độc lư ba chân cắm cây hương trên các bệ thờ, bài thương thể hiện sự vững chắc liền lạc và kín đáo khi phòng thủ, thần tốc và bất ngờ khi tấn công. Đòn thế của bài liên hoàn hỗ trợ nhau, biểu hiện sự kết hợp hài hòa của binh khí là cây trường thương trong tay người thi triển các đòn thế với thập tam pháp: thủ pháp, nhãn phàp, thân pháp, yêu pháp, bộ pháp, thức pháp, đảm pháp, khí pháp, thần pháp, kình pháp, cước pháp, thế pháp, tâm pháp. Bởi vậy, uy lực của bài chỉ thực sự được phát huy tại những địa thế rộng rãi, nơi chiến địa, và tỏ ra hiệu quả trong quân đội Tây Sơn khi đánh trên lưng ngựa, trên thuyền hay dưới đất.

## Tham khảo

*video clip bài Độc lư thương
Ngày Anzac

Úc và New Zealand kỉ niệm **Ngày ANZAC** vào ngày 25 tháng 4 hàng năm để tưởng nhớ những thành viên của Quân đội Úc và New Zealand đổ bộ vào Gallipoli của Thổ Nhĩ Kỳ trong Thế chiến I. Ngày ANZAC cũng là ngày nghỉ lễ công cộng của Quần đảo Cook, Niue, Samoa và Tonga.

Ngày ANZAC - 25 tháng 4 - đánh dấu kỉ niệm của hành động quân sự lớn đầu tiến của quân lực Úc và New Zealand trong suốt Thế chiến I. ANZAC viết tắt từ tiếng Anh của Quân đội Úc và New Zealand. Những người lính trong các lực lượng này được gọi là những người Anzac, và lòng tự hào họ sớm có được trong danh hiệu đó tồn tại cho đến ngày nay.

Khi chiến tranh bùng nổ vào năm 1914, Úc là nhà nước liên bang chỉ mới 15 năm, và chính phủ mới này mong muốn thiết lập danh tiếng trên trường quốc tế. Năm 1915 Úc và New Zealand tham gia cuộc viễn chinh của lực lượng Đồng minh nhằm chiếm giữ bán đảo Gallipoli làm cửa ngõ vào Biển Đen cho hải quân Đồng minh. Kế hoạch lúc đó là chiếm giữ thủ đô Istalbul của Đế quốc Ottoman - đồng minh của Đức. Họ đổ bộ đến Gallipoli vào 25 tháng 4 và gặp sự kháng cự mãnh liệt của quân Thổ Nhĩ Kỳ. Vì vậy kế hoạch tấn công hạ gục Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi cuộc chiến nhanh chóng gặp bế tắc, và chiến dịch kéo dài trong 8 tháng. Cuối năm 1915 quân Đồng minh rút lui sau khi 2 bên chịu nhiều thương vong và gian khổ. Hơn 8000 lính Úc và 2700 lính New Zealand bị giết. Tin tức về chiến dịch Gallipoli tạo ấn tượng sâu sắc đến người dân Úc tại quê nhà và ngày 25 tháng 4 nhanh chóng trở thành ngày người Úc tưởng nhớ về sự hi sinh của những người đã chết trong chiến tranh.

Mặc dù chiến dịch Gallipoli không đạt được mục tiêu chiếm giữ Constatinople và đánh bật Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi cuộc chiến, hành động của quân đội Úc và New Zealand trong chiến dịch đã để lại di sản vô hình nhưng mạnh mẽ. Sự hình thành cái được gọi là "huyền thoại Anzac" trở thành bộ phận quan trọng của căn cước dân tộc cho cả hai quốc gia. Điều này định hình cách thức họ nhìn vào quá khứ và tương lai.

Ngày 25 tháng 4 chính thức được đặt tên Ngày ANZAC vào năm 1916. Năm đó nó được đánh dấu bằng nhiều hình thức lễ lạc tại Úc, một cuộc diễu hành đi qua Luân Đôn, và ngày thể thao ở doanh trại Úc tại Ai Cập.

Trong Thế chiến II, Ngày ANZAC trở thành ngày tưởng niệm các sinh mạng người Úc đã mất trong cuộc chiến đó. Vào những năm tiếp theo ý nghĩa của ngày này được mở rộng để bao gồm những người Úc hi sinh trong mọi hoạt động quân sự của Úc.

Ngày ANZAC được kỉ niệm lần đầu tại Đài tưởng niệm chiến tranh Úc vào năm 1942, nhưng do lệnh của chính phủ ngăn cản tập họp công chúng rộng lớn đề phòng quân Nhật không kích, nó là sự kiện nhỏ, không là cuộc diễu hành cũng không phải lễ tưởng niệm. Kể từ đó ngày này được kỉ niệm tại Đài tưởng niệm chiến tranh Úc.

Người Úc và New Zealand công nhận ngày 25 tháng 4 là ngày kỉ niệm quốc gia. Các lễ kỉ niệm được tổ chức lúc bình minh - là lúc cuộc đổ bộ bắt đầu, trên toàn quốc. Sau đó các cựu quân nhân - nam và nữ - gặp và gia nhập vào các cuộc diễu hành qua các thành phố lớn và nhiều trung tâm nhỏ hơn. Các lễ kỉ niệm được tổ chức ở các đài tưởng niệm chiến tranh trên khắp đất nước.

## Tham khảo
Huỳnh long độc kiếm

**Huỳnh long độc kiếm** (còn gọi là **Huỳnh long kiếm pháp**, **Huỳnh long đơn kiếm** hay **Huỳnh long thảo pháp**) là bài đơn kiếm được Hội nghị chuyên môn toàn quốc lần 3 do Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam tổ chức năm 1995 lựa chọn đưa vào danh sách các bài quốc võ. Sau hội nghị, các võ sư và các huấn luyện viên đã dần đưa bài vào giảng dạy và thi đấu bắt buộc tại các võ đường võ cổ truyền trên toàn quốc.

## Lịch sử
Theo võ sư Phạm Đình Trọng ở Lâm Đồng, bài Huỳnh long độc kiếm có nguồn gốc như sau: trong thời Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương, có ông Trương Tam Phong (chỉ trùng tên, không phải Trương Tam Phong của phái Võ Đang) tinh thông văn võ, đã vẽ tặng bạn là Âu Dương Phương 9 bức họa đồ, trong đó có hai bức Ngũ long nhập động (5 rồng vào động) và Ngũ long xuất động (5 rồng rời động). Đến thời Hậu Lê, ở Việt Nam võ sư Sa Viên, hiệu là Sơn Nhân, sau khi xem hai bức họa trên đã diễn tả thành hai bộ quyền kiếm là Ngũ long quyền và Ngũ long kiếm. Hai bộ quyền kiếm nói trên thuộc sở hữu của môn phái Sa môn võ đạo, trong đó bài Huỳnh long độc kiếm thuộc bộ Ngũ long kiếm được Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam lựa chọn.

## Lời thiệu
Lời thiệu của bài viết bằng thể thơ lục bát gồm 16 câu. Một số câu chưa được tiệp vần cho thấy rất có thể lời thiệu đã ít nhiều bị thiếu sót, sai lạc qua thời gian:

::Diện tiền bái tổ kính sư
:Hồi thân thủ bộ vẽ người hiên ngang
::Kiếm ôm theo bộ xung thiên
:Tả hữu song chỉ mình nghiêng thế chào
::Phụng đầu thế kiếm dương cao
:Thối lui hạ bộ nhập vào chém ngang
::Chém rồi bên tả tránh sang
:Hữu môn thượng mã kiếm ngang chân mày
::Kiếm loan long ẩn vân phi
:Sơn đầu hạc lập đâm ngay hạ đàn
::Rút về phong tỏa đôi bên
:Dùng đòn hạc tấn tiến lên chớ chầy
::Xà hành nghịch thủy cho hay
:Tàng đầu lộ vĩ chém bay qua đầu
::Thoái hồi đơn phụng quang châu
:Chân theo xà tấn kiếm hầu tổ sư.

## Đặc điểm
Sử dụng trường kiếm có độ dài khoảng 0,8m đến 1m.

## Tham khảo

*Video clip bài Huỳnh long độc kiếm trên website Võ cổ truyền Việt Nam
Câu lạc bộ bóng đá Ngân hàng Bangkok

**Câu lạc bộ bóng đá Ngân hàng Bangkok** (tiếng Thái: สโมสรฟุตบอลธนาคารกรุงเทพ, tiếng Anh: **Bangkok Bank FC** là một câu lạc bộ bóng đá đã giải thể có trụ sở tại Bangkok, Thái Lan.

## Thành tích
* **[[Thai League]]**: 12
1964, 1966, 1967, 1969, 1970, 1981, 1984, 1986, 1989, 1994, 1996, 1997
## Tham khảo
Câu lạc bộ bóng đá Army United

**Câu lạc bộ bóng đá Army United** (tiếng Thái: สโมสรฟุตบอลอาร์มี่ ยูไนเต็ด) là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại Băng Cốc, Thái Lan. Câu lạc bộ này chơi ở giải hạng nhất Thái Lan, Thai League. Sân vận động nhà của câu lạc bộ này là Sân vận động Thể thao Quân đội Thái Lan.

## Thành tích
* **[[Thai League]]**: 1
**1983

## Tham khảo
Câu lạc bộ bóng đá Ngân hàng Nông nghiệp Thái Lan

**Câu lạc bộ bóng đá Ngân hàng Nông nghiệp Thái Lan** (tiếng Thái: **สโมสรฟุตบอลธนาคารกสิกรไทย** tiếng Anh: **Thai Farmers Bank FC** từng là một câu lạc bộ bóng đá Thái Lan. Câu lạc bộ đã 2 lần vô địch AFC Champions League vào các năm 1994 và 1995, là câu lạc bộ Thái Lan và Đông Nam Á duy nhất làm được điều này.

## Danh hiệu

## Tham khảo
Câu lạc bộ bóng đá Bangkok United

**Câu lạc bộ bóng đá True Bangkok United** () là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Thái Lan có trụ sở tại tỉnh Pathum Thani. Ban đầu đội có tên là **Câu lạc bộ bóng đá Đại học Bangkok** cho đến năm 2009. Câu lạc bộ đã bị rớt hạng khỏi Giải Ngoại hạng Thái Lan 2010 chỉ 4 năm sau khi giành chức vô địch giải đấu đầu tiên vào năm 2006. Năm 2012, họ giành quyền thăng hạng lên Thai League 1, sau khi đứng thứ 3 tại Giải bóng đá Thái Lan 2012.

## Thành tích
* **[[Giải bóng đá vô địch quốc gia Thái Lan]]**: 1 (2006)
* **[[Cúp FA Thái Lan]]**: 1 (2023–24)
* **[[Cúp vô địch Thái Lan]]**: 1 (2023)

## Cầu thủ
### Đội A

 

### Thành tích quốc tế

## Tham khảo
Văn Chủng

**Văn Chủng** () là một quân sư của nước Việt trong thời kì Xuân Thu. Ông quê ở Dĩnh (ngày nay là Kinh Châu, tỉnh Hồ Bắc). Từng là người giúp Câu Tiễn phục dựng lại nước Việt. Sau khi chiến thắng quân Ngô, ông được phong làm chức thừa tướng, là chức hơn vạn người chỉ dưới một người.

Sau khi nước Việt của Việt Vương Câu Tiễn bị đánh bại năm 494 TCN, ông đã hối lộ Bá Hi nhằm giữ hòa hiếu để mưu đồ đại sự với Ngô. Trong thời gian Việt Vương Câu Tiễn đang bị bắt làm con tin ở Ngô Quốc, ông là người cai trị Việt. Sau khi về Việt Quốc, Câu Tiễn đã tiến hành cải cách sâu rộng, phục hưng Việt Quốc. Cuối cùng Việt Quốc đủ mạnh để đánh bại Ngô Quốc. Đóng góp vào thành công này còn có công rất lớn của Phạm Lãi.
Phạm Lãi xem tướng mạo của Câu Tiễn và biết được đây là người chỉ chung lưng đấu cật trong hoạn nạn chứ không thể cùng hưởng vinh hoa phú quý nên đã khuyên Văn Chủng bỏ Câu Tiễn mà đi để tránh hậu hoạ, Văn Chủng không nghe theo, cuối cùng một ngày nọ Câu Tiễn đến gặp Văn Chủng cầm theo cuốn sách mà Văn Chủng đã viết là Quang Giám, đây là cuốn sách của trí tuệ. Sau khi nói chuyện với Văn Chủng một hồi và nghe lời van xin của ông, Câu Tiễn không nỡ xuống tay. Sau đó ông hỏi về Văn Chủng nghĩ thế nào về Ngũ Tử Tư. Khi Văn Chủng nói Ngũ Tử Tư là bậc trung thần thì làm cho Câu Tiễn tức giận và đã dùng kiếm, thanh Thuộc Lâu kiếm, mà Phù Sai đã ban chém chết Ngũ Tử Tư. Sau đó, ông nói hãy nhớ câu "Diệt Ngô thất thuật" mà về chín suối. Trước khi chết ông hồi tưởng lại những người đã kêu ông bỏ Câu Tiễn mà đi từ thuở xưa như Phù Sai và Tây Thi, kể cả bạn thân nhất của ông là Phạm Lãi nhưng ông vẫn không nghe nên bây giờ mới phải chuốc họa vào thân. Còn một thuyết khác là ông tự sát.

## Chú thích
Độ cứng

**Độ cứng** có thể chỉ mức độ chịu đựng của vật liệu rắn đối với lực tác dụng vào. Trên thực tế, đặc điểm này được quyết định bởi vi cấu trúc của chất liệu. Lưu ý khái niệm này khác với khái niệm độ cứng của vật đàn hồi như lò xo, cao su.

## Xem thêm
*Thang độ cứng Mohs

## Chú thích
Sukhoi Su-26

**[[Sukhoi]] Su-26** là một máy bay biểu diễn nhào lộn trên không một chỗ của Liên Xô trước đây, động cơ của nó là loại động cơ chuyển động thuận nghịch xuyên tâm. Su-26 có cánh thẳng và khung máy bay cố định được gắn vào chính giữa, hộp số chính gắn trên một cung titanium cứng. Sukhoi Su-26 bay lần đầu tiên vào tháng 6-1984, mẫu gốc có 2 cánh quạt ở mũi. Việc sản xuất được chuyển đến loại **Su-26M**, với những cánh đuôi đã được cải tiến và 3 cánh quạt. Những cải tiến hơn nữa đã được thực hiện, và model này đã giành chiến thắng trong cả giải nam và nữ tại Giải vô địch nhào lộn trên không thế giới năm 1986. Su-26 được các chuyên gia đánh giá là một trong những máy bay nhào lộn trên không tốt nhất trên thế giới. Vào những năm 1990, nó được xuất khẩu tới Argentina. Phiên bản sửa đổi Su-26M3 với động cơ M9F 430 mã lực mới đã thống trị tại Giải vô địch nhào lộn trên không 2003 và 2005, cũng như Giải vô địch châu Âu 2004.

## Thông số kỹ thuật Su-26)
*Dữ liệu *

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 1
***Chiều dài**: 6.83 m (22&nbsp;ft 5 in)
***[[Sải cánh]]**: 7.80 m (25&nbsp;ft 7 in)
***Chiều cao**: 2.89 m (9&nbsp;ft 6 in)
***Diện tích cánh**: 11.83 m² (127&nbsp;ft²)
***Trọng lượng rỗng**: 736&nbsp;kg (1619&nbsp;lb)
***Trọng lượng cất cánh**: n/a
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 1206&nbsp;kg (2653&nbsp;lb)
***Động cơ**: 1× Vedeneyev M-14P, 270&nbsp;kW (360&nbsp;hp)
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 450&nbsp;km/h (281&nbsp;mph)
***Vận tốc hành trình**: 310&nbsp;km/h (193&nbsp;mph)
***[[Tầm bay]]**: 800&nbsp;km (500&nbsp;mi)
***[[Trần bay]]**: 4.000&nbsp;m (12.120&nbsp;ft)
***[[Vận tốc lên cao]]**: 18&nbsp;m/s (3.543&nbsp;ft/min)
***[[Lực nâng của cánh]]**: n/a
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: n/a

## Tham khảo

## Nội dung liên quan
### Máy bay có cùng sự phát triển
*Sukhoi Su-29
*Sukhoi Su-31

### Máy bay có tính năng tương đương
*Yakovlev Yak-50
*Yakovlev Yak-54
*Yakovlev Yak-55
*Extra 300
Sukhoi Su-29

**[[Sukhoi]] Su-29** là máy bay thể thao nhào lộn 2 chỗ của Nga với động cơ cánh quạt 360&nbsp;hp. Nó được thiết kế dựa trên máy bay Su-26 và được thừa hưởng những thiết kế và công nghệ hiện đại của mẫu Su-26. Nó sử dụng hỗn hợp vật liệu bao gồm 60% cấu trúc máy bay, tải trọng rỗng được tăng lên khoảng 50&nbsp;kg so với Su-26. Su-29 được coi như một sự khởi đầu lý tưởng cho những bài học nhào lộn trên không, bay huấn luyện, cạnh tranh của các phi công bay nhào lộn và các triển lãm hàng không, cũng như duy trì các kỹ năng của phi công quân sự và dân sự.

## Các quốc gia sử dụng
;
*Không quân Argentina
;
*DOSAAF

## Thông số kỹ thuật (Sukhoi Su-29)

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 2
***Chiều dài**: 7.29 m
***[[Sải cánh]]**: 8.20 m
***Chiều cao**: 2.74 m
***Diện tích cánh**: 12.24 m²
***Trọng lượng rỗng**: 735&nbsp;kg
***Trọng lượng cất cánh**: 860&nbsp;kg
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 1204&nbsp;kg
***Động cơ**: 1× Vedeneyev M-14P, 266&nbsp;kW (360&nbsp;hp)
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 385&nbsp;km/h
***[[Tầm bay]]**:
***[[Trần bay]]**: 4000 m
***[[Vận tốc lên cao]]**: 3.150 fpm
***[[Lực nâng của cánh]]**: n/a
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: n/a

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Su-29 Pilot's Guide (in Russian)

## Nội dung liên quan
### Máy bay có cùng sự phát triển
*Sukhoi Su-26
*Sukhoi Su-31

### Máy bay có tính năng tương đương
*Yakovlev Yak-50
*Yakovlev Yak-54
*Yakovlev Yak-55
*Extra 300
AK-101

**AK-101** là loại súng trường tự động trong dòng súng AK. Nó được thiết kế để phục vụ xuất khẩu. Súng AK-101 sử dụng loại đạn tiêu chuẩn của NATO 5,56×45mm. Một số phần của súng được chế tạo từ chất liệu composite, bao gồm cả nhựa, nhờ đó giảm được khối lượng (3,4&nbsp;kg), tăng được độ cơ động và độ chính xác. AK-101 có thể bắn theo cả chế độ bán tự động lẫn tự động. Nó sử dụng hộp tiếp đạn 30 viên.

## Thiết kế
AK-101 là vũ khí chọn chế độ, bắn có thể được bắn ở chế độ bán tự động hoặc hoàn toàn tự động. Quy trình lắp ráp AK-101 giống hệt với AK-74. AK-101 có một thanh ray được lắp ở bên cạnh thân súng để gắn kính ngắm, nó tương thích hầu hết các loại ống kính AK của Nga và châu Âu. AK-101 cũng tương thích hầu hết các hộp tiếp đạn AK-74 tổng hợp và kim loại có sức chứa 30 viên. AK-101 có nòng dài 415&nbsp;mm (16,3 in) với chụp bù giật kiểu AK-74 được gắn vào nòng súng.

AK-102, AK-104 và AK-105 là tên gọi được đặt cho các biến thể súng Súng carbine nhỏ gọn hơn của loạt súng trường AK-10x, bắn các loại đạn súng trường 5,56×45mm NATO, 7,62×39mm M43 và 5,45×39mm M74. Những khẩu carbine này khác với các khẩu súng trường bình thường của sê-ri ở chỗ chúng có nòng ngắn hơn nhiều, chỉ dài 314&nbsp;mm (12,4 in). Những khẩu súng carbine AK-100 này, như các khẩu súng trường của chúng, được sản xuất chủ yếu để xuất khẩu.

### Bản sao chép của [[Trung Quốc]]
Norinco đã sản xuất một bản sao của AK-101 là AK-2000, với cổ phần của Type 56-2. Nó đã được phục vụ với các đơn vị Cảnh sát Indonesia.

## Phiên bản cạc-bin AK-102

AK-102 là phiên bản súng cạc-bin của súng trường tấn công AK-101. Cũng như AK-101, AK-102 dùng cỡ đạn 5,56x45mm NATO. Nòng súng và hộp tiếp đạn được rút ngắn so với AK-101 để làm giảm trọng lượng.

## Các nước sử dụng

*
*
*
* – Một nhóm nhỏ của Quân đội Syria đã được nhìn thấy khi sử dụng AK-101 ở Aleppo
* – được sử dụng hạn chế vì AK-74M vẫn là súng trường phục vụ chính của Nga.

## Xem thêm

## Tham khảo
RPK-74

**Súng máy RPK-74** (tên tiếng Nga: Ручной пулемёт Калашникова образца 1974 года, РПК-74) là một loại súng máy tự động của tổ được phát triển bởi hãng thiết kế Kalashnikov Design Bureau của Liên xô trong năm 1974. RPK-74 là loại súng máy hạng nhẹ bắn đạn M74 (5,45mm x 39&nbsp;mm), nó rất giống súng AK-74, tuy nhiên nó có nòng dài và nặng hơn, có giá đỡ chân và một vài đặc điểm khác. Nó có thể bắn được cả băng đạn loại 45 hay 30 viên/băng.

## Xem thêm
* AK-74, AK-47, PK,PKM, RPK, RPD và RTK-74
* Súng máy
* Súng bộ binh
* Súng trường
* Danh sách súng máy

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*RPK-74 at Modern Firearms 
*Giới thiệu RPK-74
Thiếu cân

**Suy dinh dưỡng** (**người gầy** hoặc **người dưới cân**) là thuật ngữ để chỉ những người không đủ cân nặng hay không đủ sức khoẻ, không đủ cân tiêu chuẩn so với chiều cao. Khái niệm này liên quan đến việc sử dụng chỉ số cân nặng của cơ thể (BMI) để xác định một người nào đó bị suy dinh dưỡng. Hầu hết người ta xác định một người bị suy dinh dưỡng khi chỉ số BMI < 18,5. Tuy nhiên cũng có nơi xác định một người bị suy dinh dưỡng khi BMI < 20. Một điều quan trọng là chỉ số BMI chỉ là cách ước lượng thống kê cũng tuỳ thuộc vào vùng, miền và giới tính. Trong một số trường hợp, một người có BMI < 18,5 nhưng có thể có sức khoẻ rất tốt.

## Nguyên nhân
Nguyên nhân cơ bản của suy dinh dưỡng là sự thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết ban đầu cho cơ thể trong các thức ăn, nguyên nhân này chiếm hơn 50% số trong các vùng ở Châu Phi và phía nam Châu Á. Hệ quả của sự kém dinh dưỡng hay thiếu ăn có thể tiếp tục bị phát triển việc suy dinh dưỡng do bệnh tật, ngay cả những bệnh dễ xử lý như tiêu chảy, và có thể dẫn đến cái chết.

Ngoài nguyên nhân nguồn dinh dưỡng, việc thiếu cân có thể là do kết quả của các bệnh về thể chất cũng như tinh thần. Có rất nhiều nguyên nhân khác dẫn đến việc suy dinh dưỡng. Nhìn chung các nguyên nhân gồm:
* Nghèo
* Đói ăn
* Ăn không đủ chất
* Ăn uống thiếu cân bằng
* Bẩm sinh sức khoẻ kém
* Chán ăn
* Ung thư
* Bệnh lao
* Tiểu đường
* Suy nhược thần kinh
* Mất ngủ
* Bệnh ở các cơ quan tiêu hoá
* HIV/AIDS
* Viêm gan
* Các nguyên nhân khác

## Biện pháp phòng ngừa và khắc phục
### Suy dinh dưỡng và chế độ ăn uống
Sử dụng tháp dinh dưỡng cân đối để đảm bảo dinh dưỡng cần thiết

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
Khải hoàn môn (định hướng)

**[[Khải hoàn môn]]** hay **cổng chiến thắng** là một công trình kiến trúc mang tính chất như một tượng đài, được xây dựng ở nhiều nơi trên thế giới.

*Khải Hoàn Môn Paris
*Khải Hoàn Môn Bình Nhưỡng
*Cổng Brandenburg tại Berlin.
*Khải hoàn môn Carrousel ở Paris
*Khải hoàn môn Orange
*Khải hoàn môn Constantinus
*Khải Hoàn Môn (Bình Nhưỡng)
*Khải Hoàn Môn (München)
*Khải hoàn môn Admiralty
*''Khải Hoàn Môn'' (tiểu thuyết)
*Patuxai
Sukhoi Su-31

**[[Sukhoi]] Su-31** là một loại máy bay biểu diễn nhào lộn trên không một chỗ được nhiều người ưu thích tại các triển lãm hàng không. Nó là sự phát triển xa hơn của Su-29. Nó có hiệu suất bay gây ấn tượng mạnh, và có những đơn đặt hàng từ Anh, Australia, Mỹ và nơi khác. Cánh mới có 70% là vật liệu composite. Ghế phi công có góc nghiêng 35°, cho phép các phi công lão luyện bay cùng Su-31 với sự chịu đựng gia tốc lên đến +12/-10.

Mẫu đầu tiên bay vào tháng 6-1992. Bắt đầu sản xuất vào năm 1994.

## Các phiên bản
***Su-31T** - phiên bản mẫu còn được biết đến với tên gọi Su-31.
***Su-31M** - phiên bản có ghế phòng.
***Su-31X** - phiên bản xuất khẩu.
***Su-31U** - phiên bản có hệ thống bánh có thể rút vào.

## Thông số kỹ thuật

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 1
***Chiều dài**: 6.90 m
***Sải cánh**: 7,80 m
***Chiều cao**: 2.76 m
***Diện tích **: 11,80 m²
***Trọng lượng rỗng**: 670&nbsp;kg
***Trọng lượng cất cánh**: 968&nbsp;kg
***Trọng lượng cất cánh tối đa**: 968&nbsp;kg
***Động cơ**: 1x động cơ pít-tông cánh quạt M-14PF, 300&nbsp;kW
### Hiệu suất bay
***Vận tốc cực đại**: 450&nbsp;km/h
***Tầm bay**: 740–1200&nbsp;km
***Trần bay**: 4000 m
***Vận tốc lên cao**: 1.440 m / phút

## Nội dung liên quan
### Máy bay có cùng sự phát triển
*Sukhoi Su-26
*Sukhoi Su-29

### Máy bay có tính năng tương đương
*Yakovlev Yak-50
*Yakovlev Yak-54
*Yakovlev Yak-55
*Extra 300

## Tham khảo
Sukhoi Su-28

**[[Sukhoi]] Su-28** (tên ký hiệu của NATO: **Frogfoot B**) là một phiên bản giáng cấp của Su-25UB/Su-25T, với hệ thống điện tử và kích thước máy bay thu nhỏ, cùng với khả năng mang vũ khí cũng bị thu hẹp.

Su-28 được dự định dùng cho việc huấn luyện kỹ năng kỹ thuật chuyên môn, thao tác bay và hình thành bay huấn luyện. Nó cũng được sử dụng như một máy bay thao diễn cao cấp.

## Thiết kế và phát triển
Su-28 là một máy bay có tính cơ động cao và mạnh mẽ với khả năng thực hiện cất cánh và hạ cánh với chỉ một động cơ hoạt động. Động cơ của máy bay có thể chạy bằng nhiên liệu dựa trên dầu diesel, ngược lại với nhiên liệu chuyên dụng dành cho các loại máy bay khác. Giống như MiG-29, nó có thể vận hành từ các đường băng dã chiến trong khi vẫn đạt được độ tin cậy cao và nhu cầu duy trì hoạt động thấp. Tầm bay có thể tăng thêm với 4 thùng nhiêu liệu phụ vứt được PTB-800, mỗi thùng chứa 800 lít nhiên liệu.

Sự khác nhau giữa Su-28 và Su-25UB bao gồm việc thiếu hệ thống ngắm bắn mục tiêu, hệ thống vận hành vũ khí, súng bên trong, các giá treo ở cánh (được sử dụng trên các máy bay quân sự để gắn các vũ khí như bom và đạn tự hành). Nó cũng thiếu giáp bảo vệ cho động cơ, hệ thống điều khiển fly-by-wire tiên tiến, hệ thống đối phó điện tử và các hệ thống khác dành cho các nhiệm vụ cường kích.

## Quốc gia sử dụng
;
*Không quân Nga

## Thông số kỹ thuật (Su-28)

### Đặc điểm riêng
***Phi đoàn**: 2
***Chiều dài**: 15.36 m (50&nbsp;ft 5 inch)
***[[Sải cánh]]**: 14.36 m (47&nbsp;ft 1 in)
***Chiều cao**: 4.80 m (15&nbsp;ft 9 in)
***Diện tích cánh**: 33.70 m² (362.7&nbsp;ft²)
***Trọng lượng rỗng**: 12000&nbsp;kg (26.455&nbsp;lb)
***Trọng lượng cất cánh**: n/a
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 17222&nbsp;kg (37.968&nbsp;lb)
***Động cơ**: 2× TRD R-95Sh, 40&nbsp;kN (4100 kgf) mỗi chiếc
***Sức chứa nhiên liệu**:
****Bên trong**: 2750&nbsp;kg
****Bên ngoài**: 4 thùng nhiên liệu phụ x 1150&nbsp;kg

### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 950&nbsp;km/h (590&nbsp;mph)
***[[Tầm bay]]**: 1050&nbsp;km (652 dặm)
***[[Trần bay]]**: 7000&nbsp;m (22.966&nbsp;ft)
***Giới hạn g**: 6 g (60&nbsp;m/s²)
***[[Vận tốc lên cao]]**:
***[[Lực nâng của cánh]]**:
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**:

## Tham khảo

 
## Liên kết ngoài
*AirWar.ru

## Nội dung liên quan
### Máy bay có cùng sự phát triển
*Sukhoi Su-25

### Máy bay có tính năng tương đương
*A-10 Warthog
*Northrop YA-9
*Ilyushin Il-102
Phùng Văn Tửu (định hướng)

Trong lịch sử Việt Nam, có 4 anh em ruột cùng tên gọi **Phùng Văn Tửu**, trong đó ba người được liệt kê dưới đây:

* Phùng Văn Tửu (1923-1997), còn gọi là **Tửu anh**, Phó Chủ tịch Quốc hội khóa VIII, Huân chương Hồ Chí Minh năm 2011.
* Phùng Văn Tửu (sinh 1935 mất 2022), còn gọi là **Tửu em**, nhà giáo, dịch giả, nhà nghiên cứu phê bình văn học Pháp và văn học phương Tây, Giải thưởng Nhà nước năm 2005.
* NGƯT Phùng Văn Tửu (sinh 1937), còn gọi là **Tửu ba**, nguyên Hiệu trưởng (1986 - 1997) của Trường công nhân cơ khí nông nghiệp (nay là Trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp, Vĩnh Phúc).
Khuếch đại (định hướng)

**Khuếch đại** có thể đề cập đến
## Khuếch đại điện tử
* Khuếch đại điện tử
* Khuếch đại âm thanh (Audio power amplifier)
* Khuếch đại chuyển điện tích (Charge-transfer amplifier)
* Khuếch đại lớp D (Class-D amplifier)
* Khuếch đại vi sai (Differential amplifier)
* Khuếch đại nối trực tiếp (Direct coupled amplifier)
* Khuếch đại phân tán (Distributed amplifier)
* Khuếch đại trung thực (Faithful amplification)
* Khuếch đại tai nghe (Headphone amplifier)
* Khuếch đại nhạc cụ (Instrument amplifier)
** Khuếch đại nhạc cụ bass (Bass instrument amplification)
** Khuếch đại guitar (Guitar amplifier)
** Khuếch đại bàn phím (Keyboard amplifier)
* Khuếch đại đo lường hoặc Khuếch đại đo đạc (Instrumentation amplifier)
* Khuếch đại tiếng ồn thấp (Low-noise amplifier)
* Khuếch đại đa cấp (Multistage amplifier)
* Khuếch đại phản hồi âm (Negative feedback amplifier)
* Khuếch đại thuật toán (Operational amplifier)
* Tiền khuêch đại (Preamplifier)
* Khuếch đại có độ lợi lập trình (Programmable-gain amplifier)
* Khuếch đại công suất RF (RF power amplifier)
* Khuếch đại van (Valve amplifier)
** Khuếch đại van âm thanh (Valve audio amplifier)
** Khuếch đại van RF (Valve RF amplifier)
## Các loại khuếch đại khác
* Khuếch đại chất lỏng (Fluidic amplifier)
* Khuếch đại từ (Magnetic amplifier)
* Khuếch đại cơ học (Mechanical amplifier)
* Khuếch đại quang học (Optical amplifier)
* Khuếch đại khí nén (Pneumatic amplifier)
* Khuếch đại mô-men xoắn (Torque amplifier)

## Sử dụng khác
* Amplifier (band)
* ''Amplifier'' (Amplifier album)
* ''Amplifier'' (Dance Exponents album)
* "Amplifier", bài hát của dB trong album *[[Repercussion]]*
Chóc máu

**Chóc máu** hay **chóp máu**, **chóp mào** (danh pháp hai phần: ***Salacia chinensis***), là một loài dây leo cao 1–2 m, cành nhỏ có cạnh, mặt dưới lá màu lục nâu; quả mọng, hình quả lê, chóp quả màu đỏ, thuộc họ Dây gối (Celastraceae).
## Y học
Được xem là loài biệt dược có khả năng hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư, chóc máu đang được nhiều nhà khoa học nghiên cứu. Tại Việt Nam, ngoài Vườn quốc gia Bạch Mã, nơi đang bảo tồn nguồn gen chóc máu thì ở núi Kim Phụng, thôn Hải Cát, xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, thành phố Huế người dân cũng đã phát hiện loài dược liệu này.

## Chú thích

## Tham khảo
*
Sukhoi Su-80

**[[Sukhoi]] Su-80** là một máy bay vận tải 2 tua bin phản lực, hai xà dọc ở cánh máy bay và có thể thực hiện khả năng STOL của Nga.

## Phát triển
4 mẫu máy bay S-80 đã được xây dựng, một khung máy bay thử nghiệm tĩnh, một mẫu có thể bay, một mấy đúng kích thước và một khung máy bay thí nghiệm độ bền cơ học. Máy bay 01-02 thực hiện chuyến bay đầu tiên của nó vào ngày 4 tháng 9-2001.

Thiết kế của máy rất giống với Scaled Composites ATTT và Rockwell OV-10 của Mỹ.

## Phiên bản
 
Có 2 mô hình khác của Su-80. bốn máy bay đầu tiên của một thiết kế thân máy bay ngắn, trong khi những mẫu thứ 5,6,7 được làm dài ra 4&nbsp;ft 7 in (1.4 m) cho phép tăng thêm chỗ cho hành khách.
***Su-80GP**:
***Su-80PG**:
***Su-80GP-100**:
***Su-80P**:
***Su-80PT**:
***Su-80TD**:
***Su-80M**:
***Su-80A**:
***Su-80R**:
***Su-80GR**:

## Hoạt động
8 máy bay trong giai đoạn sản xuất thứ 2 (quyết định đầu tiên), lô đầu tiên được đánh riêng để giao đến những khách hàng.

### Các hãng hàng không dân dụng
Blagoveshchensk Airlines, ChukotAvia, Dalavia, Petropavlovsk-Kamchatski Aviation Enterprise, và Polar Airlines có thỏa thuận sơ bộ được ký để mua những máy bay này. Xưởng chế tạo máy bay hàng không KnAAPO được mong sẽ cho ra mắt những chiếc Su-80 đầu tiên đến khách hàng.

### Các đơn vị quân đội
Biên phòng Kazakhstan có một hợp đồng mua 10 chiếc Su-80, trong khi Không quân Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc, Không quân Jordan, Không quân Hoàng gia Malaysia và Không quân Hàn Quốc đều đang biểu thị sự quan tâm đến loại máy bay này.

## Thông số kỹ thuật (Su-80GP)
*Dữ liệu {Sukhoi}*

### Đặc điểm riêng

***Phi đoàn**: 2
***Sức chứa hành khách**: 26-30
***Chiều dài**: 16.86 m (55&nbsp;ft 4 in)
***[[Sải cánh]]**: 23.16 m (75&nbsp;ft 12 in)
***Chiều cao**: 5.58 m (18&nbsp;ft 4 in)
***Diện tích cánh**: 44.36 m²
***Trọng lượng rỗng**: 6.500&nbsp;kg
***Trọng lượng tải**: 2.730&nbsp;kg
***[[Trọng lượng cất cánh tối đa]]**: 14.200&nbsp;kg
***Động cơ**: 2× động cơ tua bin General Electric CT7-9B, công suất 1400&nbsp;kW mỗi chiếc
### Hiệu suất bay
***[[Vận tốc V|Vận tốc cực đại]]**: 535&nbsp;km/h
***[[Tầm bay]]**: 700&nbsp;km
***[[Trần bay]]**: 6000 m
***[[Vận tốc lên cao]]**: n/a
***[[Lực nâng của cánh]]**: n/a
***[[Tỷ lệ lực đẩy-trọng lượng|Lực đẩy/trọng lượng]]**: n/a

## Tham khảo

## Nội dung liên quan
Boston-Maine Airways

**Boston-Maine Airways** (BMA) là một hãng hàng không Mỹ ở Porstmouth, New Hampshire. Hãng mở những chuyến bay thường xuyên dưới tên *Pan Am Clipper Connection*. Sân bay chính của hãng là Sân bay quốc tế Pease ở Porstmouth.

## Lịch sử
Boston-Maine Airways được thành lập vào tháng 3 năm 1999 và bắt đầu đi vào hoạt động vào tháng 5 năm 2000. Hãng được thành lập như là một công ty nhánh của Pan American Airways và cũng bay một số máy bay thuê BAe Jetstream 31 tới thành phố Atlantic, New Jersey. Hãng được sở hữu bởi Pan Am System (trước đây là Guilford Transportation Industries), công ty sở hữu thương hiệu Pan Am.

Với cái tên Pan Am Clipper Connection, Boston-Maine Airways mở 6 chuyến bay khứ hồi hàng ngày từ Sân bay Trenton-Mercer ở Ewing, New Jersey và Sân bay Hanscom ở Bedford, Massachusetts. Boston-Maine Airways cũng mở một chuyến bay khứ hồi hàng ngày từ Trenton-Mercer và Sân bay quốc tế Pease ở Portsmouth, New Hampshire.

Guilford chấm dứt hoạt động Pan Am vào ngày 1 tháng 11 năm 2004 và chuyển giao toàn bộ việc hoạt động cho Boston-Maine Airways, trở lại việc sử dụng Boeing 727 với cái tên Pan Am Clipper Connection từ 17 tháng 2 năm 2005.

Vào tháng 8, 2005, một cuộc điều tra liên bang về dữ liệu tài chính không trung thực trình ra bởi Boston-Maine Airways đã gác lại kế hoạch mở rộng đội bay và hệ thống tuyến đường. Vào cùng thời điểm đó, hiệp hội phi công của hãng đã khẳng định rằng hãng không đạt tiêu chuẩn để hoạt động và thuyết phục Ban Vận tải từ chối giấy chứng nhận của hãng cho việc mở rộng. Boston-Maine Airways sau đó tuyên bố hãng đang tạm ngưng hoạt động từ ngày 6 tháng 9 đến ngày 16 tháng 11, trích dẫn về giá nhiên liệu đang tăng và mức độ đăng ký chuyến bay đang giảm đi. Vào giữa tháng 10 năm 2006, hãng tạm ngưng các chuyến bay Boeing 727 vô hạn định từ một số sân bay hãng phục vụ, trong đó có cả sân bay chính ở Portsmouth.

## Tham khảo
Ma Kết

**Ma Kết **hay** Nam Dương** trong thiên văn học và các ngành liên quan còn gọi là **Ma Yết**, **Ma Kiết**, **Kết Toà**, **Sơn Dương Tòa, Nam Dương**.

**Ma Kết** có thể là:
* Chòm sao Ma Kết
* Cung chiêm tinh Ma Kết
Ma Kết (chòm sao)

Chòm sao **Ma Kết** (摩羯) hay **Nam Dương** (南羊) (tiếng La Tinh: ***Capricornus***), biểu tượng  là một trong mười hai chòm sao hoàng đạo, nằm phía tây đối với chòm sao Nhân Mã, phía đông nam đối với chòm sao Bảo Bình, là một trong 48 chòm sao Ptolemy.
Chòm sao này còn có tên **Ma Kết**, **Kết Toà**, **Sơn Dương Tòa**, **Nam Dương**.

## Tên gọi

Người Hy Lạp cổ gọi thần của rừng, của đồng cây, đàn thú và của những người chăn thú là Pan, người Roma gọi là Faun. Vì hình dáng của Pan ghê sợ, nên Pan thường lẩn tránh nơi rừng núi và hay chơi kèn. Pan hay chơi nhạc cho các nữ thần Nymfa (tiếng Hy Lạp: *Nymfai*) nhảy múa vào những đêm sáng. Hình thù của Pan với bộ râu dài, đầu có sừng làm con người sợ hãi, nhưng Pan là biểu tượng của lòng mến khách hiền hòa. Khi ở một mình trong rừng hay nơi vắng, Pan còn hay hãi sợ vô lý, vì thế ngày nay trong một số ngôn ngữ có từ hãi sợ có nguồn gốc từ tên Pan (tiếng Anh: panic, tiếng Slovak: panický v.v...). Trong các bản đồ sao cổ, Pan thường xuất hiện như một con thú đuôi cá, đầu và mình dê. Người Babylon gọi là Cá Dê. Có thể giải thích sự xuất hiện của hình ảnh này có từ 2000 năm trước, khi mùa mưa của các miền Cận Đông và Địa Trung Hải bắt đầu khi Mặt Trời đi ngang qua chòm sao này.

Truyền thuyết kể rằng, ngày xưa khi Pan đang uống rượu với bạn bè thì con quỷ Typhon trăm đầu nhảy đến. Vì sợ quá mỗi người chạy trốn một nơi và biến thành một con thú nào đó. Pan muốn biến thành cá, nhảy xuống nước, nhưng sợ quá nên không nhúng hết mình xuống nước. Vì thế phần thì thành cá, phần thì thành dê. Zeus tống quỷ Typhon xuống núi lửa Etna còn Pan được đưa lên trời.

## Đặc điểm
Sao sáng nhất trong chòm sao Ma Kết, Deneb Algedi (α Cap) là sao đôi quang học, bao gồm sao alfa1 với tên riêng Giedi, Algiedi hay Prima Giedi và sao alfa2 với tên riêng Secunda Giedi. Alfa1 có cấp sao biểu kiến 4,2m, alfa2 sáng hơn, với cấp sao biểu kiến 3,6m, nằm ở khoảng cách biểu kiến cách alfa1 khoảng 6′ (độ cung). Trong điều kiện quan sát tốt, hai sao thành phần này của sao đôi Deneb Algiedi có phân biệt bằng mắt thường. Cả hai sao có cùng hạng phổ G. Thực tế hai sao này không có quan hệ vật lý với nhau, alfa1 nằm xa hơn nhiều so với khoảng cách của alfa2 đến Trái Đất.

Sao β Cap trong tiếng La Tinh là Dabih, tiếng Ả Rập là Sadalzabih. Những sao sáng khác trong chòm sao này cũng có tên riêng như γ Cap mang tên Nashira, δ Cap là Deneb Algiedi.

Trong chòm sao này không có nhiều các thiên thể sáng đặc biệt ngoại trừ cụm sao cầu M30, nằm cạnh ζ Cap, cách Trái Đất 40000 ly với nhân cầu có mật độ sao cao. Cấp sao biểu kiến chung của M30 khoảng 8m.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*The Deep Photographic Guide to the Constellations: Capricornus
*Star Tales – Capricornus
*Capricornus Constellation at Constellation Guide
Kim Vân Kiều (định hướng)

**Kim Vân Kiều** có thể là:

**[[Kim Vân Kiều]]*, tác phẩm của Thanh Tâm Tài Nhân
**[[Kim Vân Kiều (phim)|Kim Vân Kiều]]*, bộ phim truyện đầu tiên được thực hiện ở Việt Nam vào năm 1924

## Xem thêm
*Kiều
Cá thu

**Cá thu** là tên thông thường áp dụng cho một số loài cá khác nhau chủ yếu là thuộc họ Cá thu ngừ. Chúng sinh sống cả ở các vùng biển nhiệt đới và biển ôn đới. Phần lớn các loại cá thu sống xa bờ ở môi trường đại dương nhưng có một số, ví dụ Cá thu Tây Ban Nha (tiếng Anh: *Spanish mackerel*, tên khoa học *Scomberomorus maculatus*) vào gần bờ và có thể tìm thấy ở gần các cầu và cầu tàu. Loại cá thu lớn nhất là Cá thu Vua (tên khoa học *Scomberomorus cavalla*) có thể dài tới 1,68 m. Đặc điểm chung của các loại cá thu là thân dài, thon (khác với cá ngừ đại dương là loài có thân bầu), có nhiều vây nhỏ nằm sau các vây lớn ở lưng và bụng. Cá thu nếu có vẩy thì cũng rất nhỏ.

Cá thu được ưa thích và đánh bắt nhiều bởi cho nhiều thịt và nhiều dầu cá; chúng cũng được biết đến là loài có khả năng chiến đấu. Cá thu là đối tượng quan trọng trong ngư nghiệp công nghiệp và ngành câu cá giải trí. Thịt của cá thu dễ hư thối, chóng bị phân hủy, nhất là trong môi trường nhiệt đới nóng ẩm, và vì thế có thể gây ngộ độc nếu ăn phải cá ươn. Trừ khi được xử lý và bảo quản kỹ, cá thu phải được chế biến thành thức ăn ngay trong ngày. Bởi lý do này, chỉ có duy nhất cá thu xưa nay vẫn được bán ở London kể cả ngày Chủ nhật và đó cũng là loại cá duy nhất phải tẩm muối khi làm món sushi.
## Xem thêm
* Họ Cá thu ngừ
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

*
Danh sách chòm sao theo diện tích

**Danh sách các chòm sao theo diện tích** là danh sách 88 chòm sao hiện đại, sắp xếp theo diện tích trên thiên cầu, được đo bằng độ vuông, viết tắt deg².

Chú thích:
Phú Vinh (định hướng)

**Phú Vinh** có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

* Xã Phú Vinh, thành phố Huế
* Xã Phú Vinh, tỉnh Đồng Nai

; Địa danh cũ
* Thị xã Phú Vinh, tỉnh lỵ của tỉnh Vĩnh Bình thời Việt Nam Cộng hòa; sau là thành phố Trà Vinh.
* Xã Phú Vinh (huyện A Lưới, thành phố Huế); nay là một phần xã A Lưới 3
* Xã Phú Vinh, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai
* Xã Phú Vinh, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình
Matthew Rush

**Matthew Rush** (sinh ngày 22 tháng 12 năm 1972) là một diễn viên khiêu dâm của Hoa Kỳ. Anh tham gia đóng nhiều bộ phim tình dục đồng giới nam và là người mẫu cho các tạp chí.
## Thông tin cá nhân
* Ngày sinh: 22 tháng 12 năm 1972
* Nơi sinh: Shirleysburg, Pennsylvania
* Tên khai sinh: Gregory Grove
* Chiều cao: 1.80m
* cân nặng: 86&nbsp;kg
* Chiều dài dương vật: 20&nbsp;cm
* Màu tóc: Nâu
* Màu mắt: Nâu
* Nghề nghiệp: Diễn viên tình dục đồng giới nam
* Quốc tịch: Hoa Kỳ

## Gia đình và nghề nghiệp
### Gia đình
Matthew Rush mang trong mình dòng máu của nhiều chủng tộc khác nhau. Cha anh là người Mỹ gốc Phi. Còn mẹ anh mang hai dòng máu Đức và Italia.

### Nghề nghiệp
Khi còn học trung học, Matthew Rush từng mong muốn trở thành diễn viên hề chuyên nghiệp. Nhưng cuối cùng anh đã chọn con đường trở thành một huấn luyện viên thể dục. Sau đó, anh chuyển đến Colombus, Ohio để tiếp tục công việc này. Sau một thời gian, anh ký hợp đồng tham gia hãng Falcon Studio, một hãng chuyên sản xuất phim tình dục đồng giới nam.

Matthew Rush rất nổi tiếng với thân hình khỏe khoắn, vạm vỡ của một lực sĩ thể hình. Anh còn có một dương vật với kích thước khá lớn (7 1/2 inch - 20&nbsp;cm) và đã được cắt bao da quy đầu. Dương vật của anh đã được dùng làm khuồn đúc làm đồ chơi dương vật.

## Tham khảo
Lô Tây

**Lô Tây** (泸西) (bính âm: Lúxī) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Cáp Nê, Di Hồng Hà, tỉnh Vân Nam. Lô Tây có diện tích 1.674&nbsp;km², dân số năm 2002 là 370.000 người. Thủ phủ đặt tại thị trấn Trung Xu.

Lô Tây có hang động An Lư - Cổ Đông đẹp nổi tiếng được người Vân Nam cho là Vân Nam Đệ Nhất Động.

## Tham khảo
Đội Cấn

**Đội Cấn**, hay **Trịnh Văn Cấn** (tên thật là: **Trịnh Văn Đạt**, 1881 – 11 tháng 1 năm 1918), một thủ lĩnh trong cuộc binh biến chống chính quyền thực dân Pháp tại Thái Nguyên năm 1917.

## Tiểu sử
Ông sinh năm 1881 tại thôn Yên Nhiên, xã Vũ Di, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là xã Vĩnh Tường, tỉnh Phú Thọ). Nhà nghèo, năm 1910, ông đăng lính khố xanh thay cho anh trai với cái tên là **Trịnh Văn Cấn**, sau thăng dần lên chức đội lính khố xanh trong cơ binh Pháp đóng ở Thái Nguyên, vì thế ông được gọi là **Đội Cấn**.

Tuy đi lính cho Pháp, nhưng Đội Cấn lại là người chịu ảnh hưởng và khâm phục tinh thần yêu nước chống Pháp của nghĩa quân Đề Thám. Thời gian ông đóng tại Thái Nguyên, ông kết bạn với các đồng ngũ người Việt tại đây như Đội Trường, Đội Giá, Cai Xuyên, Cai Mãnh, Ba Chén,... thường bàn bạc việc khởi nghĩa, nổi dậy chống chính quyền của Pháp ở Thái Nguyên.
## Binh biến Thái Nguyên

Giữa năm 1917, Lương Ngọc Quyến, một thành viên của Việt Nam Quang phục Hội bị Pháp bắt giữ và đưa biệt giam tại nhà lao Thái Nguyên với mức án "Chung thân cấm cố". Tại đây, Đội Cấn và các bạn đồng chí đã có những cuộc tiếp xúc với Lương Ngọc Quyến và được cổ vũ thêm tinh thần cũng như hướng dẫn các biện pháp tổ chức binh biến cướp chính quyền.

Đêm 30 rạng 31 tháng 8 năm 1917, Khởi nghĩa Thái Nguyên bùng nổ. Các binh sĩ người Việt đã hạ sát viên giám binh Pháp Noël, phá nhà tù Thái Nguyên, giải phóng 230 tù nhân. Trịnh Văn Cấn tuyên xưng Thái Nguyên quang phục quân Đại đô đốc, ủy thác Lương Ngọc Quyến làm Quân sư. Nghĩa quân sau đó triệu tập dân chúng tại Thái Nguyên, tuyên bố Thái Nguyên độc lập, đặt quốc hiệu là Đại Hùng Đế quốc, ra Tuyên ngôn và Lời kêu gọi "*Chúng ta hãy mau chóng lợi dụng cơ hội ngàn năm có một, cơ hội thật hiếm có để rửa nhục, để trả thù*". Số quân khởi nghĩa lên tới hơn 600 người, gồm các binh lính khố xanh, các tù nhân và một số quần chúng, sử dụng quân kỳ màu vàng đề 4 chữ "Nam binh phục quốc", góc trên bên trái lá cờ có năm ngôi sao đỏ (ngũ tinh liên châu).

## Khúc bi tráng Thái Nguyên
Đội Cấn và các chiến hữu đã làm chủ Thái Nguyên được 5 ngày. Sáng ngày 5 tháng 9 năm 1917, nhà cầm quyền Pháp điều 2 ngàn quân lên Thái Nguyên đàn áp. Ngay từ trong những phút đầu Lương Ngọc Quyến bị tử thương do bị trúng mảnh đạn pháo vào đầu (có tài liệu chép ông tự sát vì bị giam giữ quá lâu nên không thể vận động và không muốn ảnh hưởng đến việc rút quân). Do lực lượng quá chênh lệch, nghĩa quân đành phải rút quân ra ngoài thị xã trong đêm đó, rút về vùng núi Tam Đảo, giáp Vĩnh Yên, xây dựng căn cứ chống giữ.

Đội Cấn và nghĩa quân cầm cự được hơn 5 tháng. Ngày 11 tháng 1 năm 1918, trong một cuộc phản kích quân Pháp tấn công lên căn cứ tại núi Pháo, nay thuộc huyện Đại Từ, nghĩa quân bị tổn thất nặng nề, bản thân Đội Cấn bị thương nặng. Để không rơi vào quân Pháp, ông đã tự bắn vào bụng tự sát.

## Xem thêm

* Lương Ngọc Quyến
* Việt Nam Quang phục quân

## Liên kết ngoài

* Bí ẩn về cái chết của Đội Cấn