open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Thiết bị đầu cuối

Trong viễn thông (*telecommunication*), từ **thiết bị đầu cuối** có những nghĩa sau đây:

* Thiết bị truyền thông ở hai đầu dây liên kết mối giao thông, giúp cho các trạm thông nối hoàn thành nhiệm vụ định trước.
* Thiết bị, trong các hệ thống tiếp âm radio, dùng để thu và phát số liệu. Nên phân biệt sự khác nhau của thiết bị này với các thiết bị dùng để tiếp các tín hiệu đã được giải điều biến lại để khôi phuc tín hiệu gốc. 
* Các tổng đài điện thoại và điện tín (*switchboards - trung tâm chuyển mạch*) cùng những linh kiện trung tâm khác, nơi mạch truyền thông kết thúc.
## Tham khảo
Chi Cá buồm

**Chi Cá buồm** (danh pháp khoa học: ***Istiophorus***) là một loài cá sống trong tất cả các đại dương trên thế giới. Chúng có màu xanh lam hay xám và có vây lưng giống như một cánh buồm thu nhỏ đặc trưng trên lưng, thông thường kéo dài trên toàn bộ phần lưng. Cá buồm là loại cá lớn nhanh, đạt tới 1,2-1,5 m trong một năm. Chúng là loại cá bơi nhanh nhất dưới biển, với vận tốc có thể lên tới 109&nbsp;km/h (68 dặm Anh/h). Chúng kiếm ăn dưới bề mặt biển hoặc ở độ sâu trung bình và tìm bắt những con cá hay mực nhỏ.

Cá buồm đôi khi bị nhầm lẫn với cá marlin trắng (*[[Tetrapterus albidus]]*) hoặc cá marlin xanh (*[[Makaira nigricans]]*) loại nhỏ, nhưng nói chung chúng được phân biệt khá dễ dàng nhờ bộ vây lưng giống như cánh buồm đẹp mắt.

## Các loài
* *[[Istiophorus albicans]]* (syn. *Istiophorus americanus*): Cá buồm Đại Tây Dương. Loài cá này dài tới 1,7 m và cân nặng tới 20&nbsp;kg. Sinh sống trong khu vực Đại Tây Dương, có thể sống tới các vĩ độ thuộc vùng ôn đới ấm.
* *[[Istiophorus platypterus]]*: Cá buồm. Loài cá này dài tới 3,6 m và cân nặng tới 125&nbsp;kg. Sinh sống trong cả Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương, trong khu vực biển quanh vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.

## Lưu ý
Một số tài liệu gọi cá buồm là ***cá cờ***, nhưng tên gọi này dễ gây nhầm lẫn, do cá cờ còn là một trong các tên gọi của ít nhất là một trong số các loài sau:
*Cá cờ mặt trăng: *[[Velifer hypselopterus]]* họ *[[Veliferidae]]*.
*Cá cờ Ấn Độ (cá maclin đen): *[[Cá cờ Ấn Độ|Makaira indica]]* (tên gọi khác: cá cờ gòn) cùng họ *Istiophoridae*.
*Cá lia thia: *[[Macropodus opercularis]]* (các tên gọi khác: cá cờ, cá thia thia, cá thia lia v.v), một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá tai tượng *[[Osphronemidae]]*.

## Chú thích

## Tham khảo

* Schultz, Ken (2003) ''Ken Schultz's Field Guide to Saltwater Fish'' pp.&nbsp;162–163, John Wiley & Sons. .
* Hình ảnh cá buồm
* *[[National Geographic]]* story on sailfish
Động vật có quai hàm

:*Đối với động vật da gai, xem bài [[Gnathostomata (da gai)]]*

**Động vật có quai hàm** (danh pháp khoa học: ***Gnathostomata***) là một nhóm động vật có xương sống với quai hàm.

Nhóm này theo truyền thống được coi là một siêu lớp, bao gồm các lớp rất quen thuộc là cá, chim, động vật có vú v.v, và nó là nhóm có quan hệ chị-em với các động vật có xương sống nhưng không có quai hàm là Agnatha. Tuy nhiên, các nghiên cứu di truyền học gần đây đã đặt ra vấn đề đánh giá lại Gnathostomata như là một nhóm.

Người ta cho rằng quai hàm đã tiến hóa từ các vòm phía trước để hỗ trợ mang đã có được vai trò mới, được biến đổi để bơm nước qua mang bằng cách đóng và mở miệng cố hiệu quả hơn. Miệng sau đó có thể phát triển to và rộng hơn, làm cho nó có khả năng bắt được những con mồi nhỏ hơn. Cơ chế đóng và mở miệng này với thời gian trở nên mạnh và bền bỉ hơn, và dần đã chuyển thành quai hàm thực thụ. Các xương đã biến đổi trên bề mặt của lớp da có thể di chuyển vào trong miệng và trở thành các răng nguyên thủy. Cá giáp có hàm cổ đại (Placodermi) đã sử dụng các tấm xương sắc bén thay vì có răng.

Các đặc trưng phân biệt khác của động vật có quai hàm còn tồn tại là các màng bọc myelin cho các nơron, cũng như hệ miễn dịch có khả năng thích ứng.

## Phân loại & Phát sinh loài
* Phân ngành **[[Động vật có xương sống|Vertebrata]]**
* (không phân hạng) Gnathostomatomorpha
:* **Cận ngành Gnathostomata**
::::::* Lớp Placodermi - *tuyệt chủng* (cá da phiến)
::* Tiểu ngành **[[Eugnathostomata]]** (động vật có quai hàm thực thụ)
::::::* Lớp Chondrichthyes (cá sụn)
:::* (không phân hạng) Teleostomi (Acanthodii, Tetrapoda & Osteichthyes)
::::::* Lớp Acanthodii - *tuyệt chủng* ("cá mập gai")
::::* Siêu lớp Osteichthyes (hay Teleostomi) (cá xương)
::::::* Lớp Actinopterygii (cá vây tia)
::::::* Lớp Sarcopterygii (cá vây thùy)
::::* Siêu lớp Tetrapoda
::::::* Lớp Amphibia (động vật lưỡng cư)
:::::* (không phân hạng) Amniota (động vật có màng ối)
::::::* Lớp Reptilia hay Saurosida (bò sát)
::::::* Lớp Aves (chim)
::::::* Lớp Synapsida
::::::* Lớp Mammalia (động vật có vú)
## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Thảo luận về cây sự sống của Gnathostomata
* Vòm mang: Sụn Meckel
Tống (định hướng)

**Tống** có thể chỉ： 
* **[[Tống (nước)|Nước Tống]]** (thế kỉ 11 TCN – 286 TCN)，một nước chư hầu của nhà Chu Trung Quốc.
***Nhà [[Lưu Tống]]** hay **Nam Triều Tống** (420-479), triều đại đầu tiên của Nam triều Trung Quốc.
* **[[Tống (Tùy mạt Đường sơ)|Nước Tống]]** (623-624), chính quyền của Phụ Công Thạch thời Tùy mạt Đường sơ
* **[[Nhà Tống|Tống]]** (960-1279), hoàng triều Trung Quốc, cựu đế quốc vùng Đông Á, được phân làm 2 thời kỳ:
**Bắc Tống 960-1126
**Nam Tống 1227-1279
* **Đại Tống**, chính quyền của cuộc khởi nghĩa Lưu Phúc Thông cuối thời nhà Nguyên
* Một họ người tại các nước Đông Á, gốc từ Trung Quốc, Triều Tiên, **[[Tống (họ)]]**.
Minh

**Minh** có thể chỉ:
*Triều đại Minh (1368–1644) trong lịch sử Trung Quốc
**Nam Minh (1644–1662), Triều đại kế thừa nhà Minh
*Một thể văn vần: minh (văn học)
*Một đơn vị hành chính của Nội Mông Cổ: minh (Nội Mông Cổ)
*Tên một giáo phái: Minh giáo
*Họ người: Minh (họ)
*Tên người: Hồ Chí Minh, Dương Văn Minh, Minh Nhí,...
Nguyên

**Nguyên** trong tiếng Việt có thể chỉ các đối tượng:
* Đơn vị tiền tệ của Trung Hoa, xem Yuan Trung Quốc
*Nước Nguyên, một nước chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc, thủy tổ là Nguyên Bá, em Chu Vũ Vương
*Đại Nguyên Quốc, một quốc gia do Cao Vĩnh Xương thành lập.
*Nhà Nguyên, một triều đại của phong kiến Trung Quốc.
*Bắc Nguyên, triều đại tồn tại ở phương Bắc Trung Quốc suốt thời nhà Minh, sau bị nhà Thanh tiêu diệt.
*Sông Nguyên, tức Nguyên Giang hay Nguyên Giang (sông Hồng): một con sông tại Trung Quốc
*Số nguyên trong toán học
*Bên nguyên, chỉ bên (hoặc người) đi kiện
*Họ Nguyên, họ người Á Đông

Xem thêm: Yuan
Đại học Victoria

**Viện Đại học Victoria** hay **Đại học Victoria** (tiếng Anh: *University of Victoria*, thường gọi tắt là *UVic*) là một viện đại học nằm về phía đông bắc của thành phố Victoria, British Columbia, Canada. UVic được thành lập năm 1963. Đây là viện đại học đứng thứ 20 của Canada năm 2004, 2005 về khía cạnh nghiên cứu.

## Các ngành học

## Các viện trưởng
* W. Harry Hickman, 1963-1964, quyền 
* Malcolm G. Taylor, 1964-1968
* Robert T. D. Wallace, 1968-1969, quyền 
* Bruce J. Partridge, 1969-1972
* Hugh E. Farquhar, 1972-1974
* Stephen A. Jennings, 1974, quyền 
* Howard E. Petch, 1975-1990
* David F. Strong, 1990-2000
* David H. Turpin, 2000-hiện tại

## Chú thích

## Liên kết ngoài

*Trang nhà của Uvic
*www.researchinfosource.com
Đại học Laval

**Viện Đại học Laval** hay **Đại học Laval** (tiếng Pháp: *Université Laval*) là một trong số những viện đại học lớn nhất của Québec và Canada. Đây là viện đại học được thành lập sớm nhất ở Canada và thứ tư ở Bắc Mỹ, sau Viện Đại học Tự trị St. Domingue, Viện Đại học Tự trị Quốc gia Mexico, và Viện Đại học Harvard. Laval có trụ sở chính đặt tại quận Sainte-Foy & Sillery, Thành phố Québec, bang Québec, Canada.

## Lịch sử
Viện Đại học Laval được thành lập năm 1663 dưới tên *[[Tiểu chủng viện Québec]]* bởi cha François de Montmorency-Laval, đức Giám mục đầu tiên của vùng Tân Pháp (*La Nouvelle France*). Trong giai đoạn quản lý của người Pháp, đây là cơ sở đào tạo của các thầy tu cho các làng của vùng Tân Pháp. Sau cuộc chinh phục của người Anh, năm 1759, người Anh mở rộng các đào tạo ra chuyên ngành nghề tự do.

Năm 1852, nữ hoàng Anh Victoria ra quyết định chính thức thành lập trường Đại học Laval, đặt dưới quyền quản lý của nữ hoàng. Năm 1878, Đại học Laval mở phân hiệu đầu tiên tại Montréal. Năm 1920, phân hiệu này tách ra trở thành Đại học Montréal.

## Tham khảo
DTE

**DTE**, nguyên là chữ viết tắt của *Data Terminal Equipment* trong tiếng Anh, hay **[[Thiết bị đầu cuối|Thiết bị cuối]] xử lý [[số liệu]]** (hoặc dữ liệu). Từ này ám chỉ đến một thiết bị cuối (*end instrument*) sử dụng để biến tư liệu sang tín hiệu truyền thông, hoặc biến những tín hiệu thu được sang tư liệu. Thiết bị cuối xử lý số liệu (DTE) giao thông với thiết bị kết cuối kênh số liệu (*Data Circuit-terminating Equipment* - DCE). IBM là công ty giới thiệu sự phân loại thiết bị cuối xử lý số liệu (DTE) và thiết bị kết cuối kênh số liệu (DCE).

DTE là một đơn vị xử lý (*functional unit*) trong một trạm dữ liệu (*data station*) hoặc một bồn lưu trữ dữ liệu (*data sink*), nhằm hỗ trợ tính năng điều khiển truyền thông dữ liệu, vận hành trong quy định của một giao thức liên kết (*link protocol*) nhất định.

Thiết bị cuối xử lý số liệu (DTE) có thể chỉ đơn giản là một thiết bị hoặc một hệ thống liên thông kết nối phụ, bao gồm nhiều bộ phận thiết bị nhỏ, thao tác tất cả những chức năng cần thiết để người dùng có thể truyền thông. Hoặc là người dùng tương tác với DTE (ví dụ thông qua một giao diện người-máy (*Human-Machine interface*)), hoặc chính DTE trở thành người dùng nữa.

Thông thường, thiết bị DTE là một thiết bị đầu cuối (hoặc một máy tính mô phỏng thiết bị đầu cuối), và DCE là modem.

DTE thường được coi là một giắc đực (*male connector*) và DCE là một giắc cái (*female connector*).

Theo quy tắc chung, DCE cung cấp một cái đồng hồ (đồng hồ nội hành - *internal clocking*) và thiết bị DTE đồng bộ hóa với đồng hồ của DTE (đồng hồ ngoại hành - *external clocking*). Các giắc cắm D-sub tuân theo một quy chế riêng trong việc bố trí đầu cắm. Các thiết bị DTE thường truyền tin dùng đầu cắm số 2 và nhận nhận tin dùng đầu cắm số 3. Các thiết bị DCE thì ngược lại, đầu cắm số 2 dùng để nhận tin trong khi đầu cắm số 3 dùng để truyền tín hiệu.

## Xem thêm
* Federal Standard 1037C, MIL-STD-188
* RS-232
## Tham khảo
Truyền tin (viễn thông)

Trong viễn thông (*telecomunications*), **truyền tin** (*transmission*) là một hành động phát những thông điệp điện tín (*electrical messages*) - liên quan cả đến hiện tượng bức xạ năng lượng (*radiant energy*) thông qua phương tiện truyền thông (*media*). Các thông điệp có thể là một chuỗi các đơn vị số liệu (*series of data units*), như các ký số nhị phân, hoặc các nhóm của chúng được gọi bằng những cái tên khác nhau như khung dữ liệu (*frames*), hay khối dữ liệu (*blocks*).

Quá trình truyền thông có thể được phân ra làm hai phần:
# Việc phát tín hiệu, thông điệp, hoặc bất cứ một dạng thức thông tin nào do bên gửi gửi đi để thông tin đó được thu nhận ở một nơi nào đó.
# Việc truyền một tín hiệu (*propagation of a signal*) bằng các phương tiện như điện báo (*telegraph*), điện thoại, đài rađiô, máy truyền hình, hoặc bằng cách sao chép (*facsimile*) thông qua những môi giới như dây điện, cáp đồng trục (*coaxial cable*), sóng cực ngắn (*microwave*), sợi quang (*optical fiber*), hoặc tần số rađiô.

Trong lý thuyết thông tin nói chung, truyền tin nói đến quá trình giao thông tin tức thông qua một kênh truyền thông.

## Xem thêm
*Truyền thông
*Kênh truyền thông (*communication channel*)
*Byte

## Tham khảo
Kênh nhị phân đối xứng

Trong lý thuyết mã hóa (*coding theory*), **Kênh [[hệ nhị phân|nhị phân]] đối xứng** (tiếng Anh: *binary symmetric channel*, viết tắt là BSC), là một mô hình lý tưởng của một kênh truyền thông truyền tín bit qua lại. Trong kênh nhị phân đối xứng, xác suất (*probability*) của một con số 1 trở thành số 0, hay một con số 0 trở thành số 1 là tương tự như nhau (*[[đối xứng]]* là như vậy). Vì số 1 và 0 có thể được đại diện bởi nhiều hình thức khác nhau (có xung điện (*pulse*) hoặc không có xung điện chẳng hạn), trên thực tế, giả định này thường không có giá trị. Tuy nhiên giả định giúp cho việc phân tích trở nên dễ dàng hơn.

Theo phương pháp chính quy, giả thử *p* p\leq 1/2 , mà không sợ mất chính xác vì tính tổng quát (*without loss of generality*) của nó, vì nếu không, chúng ta có thể chỉ cần hoán vị ký hiệu nhận được (0 thành 1 hoặc ngược lại), tạo xác suất sai số bằng 1-p . Vấn đề này còn trở nên tế nhị hơn nữa nếu đầu nhận hoàn toàn không biết *p* là gì.

## Tham khảo
Tôn Sĩ Nghị

**Tôn Sĩ Nghị** (, 1720-1796), tự **Trí Dã** (智冶), một tên tự khác là **Bổ Sơn** (补山), người tỉnh Chiết Giang, là một đại thần của nhà Thanh, Trung Quốc., và là một trong những bại tướng dưới tay vua Quang Trung của Đại Việt.

Ông nguyên là quan văn, đỗ tiến sĩ đời Càn Long; trải qua các chức vụ như nội các Trung thư, Thị độc, Biên tu, Thái thường tự Thiếu khanh. Sau đó tới Sơn Đông làm bố chính sứ rồi đổi sang làm tuần phủ Quảng Tây. Ông cũng hai lần làm tổng đốc Lưỡng Quảng trong thời kỳ trị vì của hoàng đế Càn Long. Lần thứ nhất, từ ngày 26 tháng 2 năm 1785 tới ngày 1 tháng 9 năm 1785, phụng chỉ dụ của hoàng đế Càn Long đến thay thế Thư Thường làm tổng đốc Lưỡng Quảng với chức danh là *Tổng đốc Lưỡng Quảng cùng địa phương đề đốc quân vụ, lương thảo kiêm tuần phủ sự*, là chức quan cao cấp nhất tại hai tỉnh Quảng Tây và Quảng Đông. Sau đó Phú Lặc Hồn thay thế ông từ ngày 1 tháng 9 năm 1785 tới ngày 2 tháng 5 năm 1786. Từ ngày này ông lại tiếp tục làm tổng đốc Lưỡng Quảng cho tới ngày 19 tháng 2 năm 1789 và người thay thế ông là Phúc Khang An (?-1796), sau khi đội quân do ông chỉ huy nhằm giúp Lê Chiêu Thống quay lại ngai vàng của Đại Việt bị quân đội của Nguyễn Huệ đánh bại trong trận chiến tại Thăng Long dịp tết Kỷ Dậu 1789.

Năm 1787, ông chỉ huy việc phòng ngự tại Triều Châu đề phòng quân khởi nghĩa của Lâm Sảng Văn (林爽文) tại Đài Loan tiến vào Quảng Đông. Năm sau, ông chỉ huy quân đội nhà Thanh tiến vào Đại Việt theo yêu cầu của Lê Chiêu Thống nhằm giúp ông này phục hồi nhà Hậu Lê. Chiến dịch hành quân này của Tôn Sĩ Nghị là một trong mười chiến dịch hành quân lớn (Thập toàn võ công) trong đời hoàng đế Càn Long, được ghi lại trong *Thập toàn ký* (1792) của vị hoàng đế này. Cũng nhân đó mà Càn Long tự xưng là *Thập toàn lão nhân*. Chi tiết cụ thể xem bài Chiến thắng Kỷ Dậu.

Mặc dù không thành công trong việc phục hồi nhà Hậu Lê nhưng sau đó ông vẫn được phong là Nhất đẳng Mưu Dũng công, là quân cơ đại thần và đảm nhận chức vụ Binh bộ Thượng thư. Năm 1791, đổi sang làm tổng đốc Tứ Xuyên, cung ứng quân nhu cho đội quân của Phúc Khang An trong chiến dịch trừng phạt quân đội của người Gurkha tại khu vực ngày nay là Gorkha thuộc Nepal (sử sách Trung Hoa gọi là 廓尔喀之乱 - *Khuếch Nhĩ Khách chi loạn*). Thời gian sau đó ông còn dẫn quân trấn áp khởi nghĩa của người Miêu và Bạch Liên giáo. Ông mất năm Gia Khánh thứ nhất (1796).

## Trong văn hoá đại chúng

## Xem thêm
*Nguyễn Huệ 
*Phú Lặc Hồn (富勒渾)
*Phúc Khang An (福康安)
*Thư Thường (舒常)

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* Tôn Sĩ Nghị tại baike.baidu.com (tiếng Trung)
Nyasaland

**Nyasaland**, hay **Xứ bảo hộ Nyasaland**, là xứ bảo hộ của Anh tại châu Phi được thành lập năm 1907 sau khi Xứ bảo hộ Trung Phi thuộc Anh (*British Central Africa Protectorate*) đổi tên. Từ năm 1953 tới 1963, Nyasaland thuộc Liên bang Rhodesia và Nyasaland. Sau khi Liên bang tan rã, Nyasaland giành độc lập từ Anh vào ngày 6 tháng 7 năm 1964 và đổi tên thành Malawi.

Lịch sử Nyasaland được đánh dấu bởi sự thất thoát một lượng lớn ruộng công tại châu Phi vào đâu thời thuộc địa. Vào tháng 1 năm 1915, Đức cha John Chilembwe tổ chức một cuộc nổi loạn nhằm phản đối sự phân biệt đối với người châu Phi, buộc các chính quyền thực dân phải đánh giá lại các chính sách của họ. Tầng lớp thượng lưu trí thức người châu Phi dần có tiếng nói và tích cực tham gia vào các hoạt động chính trị từ thập niên 1930, ban đầu thông qua các hiệp hội, và sau 1944, thông qua Đại hội Phi Nyasaland (NAC).

Các cuộc kích động dân sự gia tăng đáng kể kể từ khi Nyasaland bị ép phải gia nhập Liên bang với Nam và Bắc Rhodesia vào năm 1953. Sự thất bại của NAC trong việc khống chế đã dẫn tới sự sụp đổ. Không lâu sau đất nước này được khôi phục nhờ một thế hệ trẻ trung và giàu sưc chiến đấu hơn, góp phần đưa Hastings Banda trở lại quê hương và lãnh đạo đất nước giành độc lập.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
* 1911 Encyclopedia – Nyasaland Protectorate
* The British Empire – Nyasaland
100 (số)

**100** hay **một trăm** (số La Mã: **C**) là một số tự nhiên ngay sau 99 và ngay trước 101.

## Tính chất trong toán học
* 100 là số tự nhiên nhỏ nhất có 3 chữ số
* Là số chính phương (102 = 100)
* Thể hiện tỷ lệ tuyệt đối (100%)
*100 là tổng của chín số nguyên tố đầu tiên, cũng như tổng của một số cặp số nguyên tố như 3 + 97, 11 + 89, 17 + 83, 29 + 71, 41 + 59 và 47 + 53.
*100 là tổng của các lập phương của bốn số nguyên dương đầu tiên (100 = 13 + 23 + 33 + 43). Điều này có liên quan đến định lý Nicomachus với thực tế là 100 cũng bằng bình phương của tổng của bốn số nguyên dương đầu tiên: 100 = 102 = (1 + 2 + 3 + 4)2
* 26 + 62 = 100, nên 100 là một số Leyland.

## Trong khoa học

* 100 là số nguyên tử của Fermi
* Trên thang độ C, 100 độ là nhiệt độ sôi của nước cất ở mực nước biển
* Đường Kármán nằm ở độ cao 100&nbsp;km so với mực nước biển của Trái đất và thường được sử dụng để xác định ranh giới giữa bầu khí quyển của Trái đất và không gian bên ngoài vũ trụ.

## Trong chính trị
Thượng viện Hoa Kỳ có 100 thượng nghị sĩ.

## Trong tiền tệ
Hầu hết các loại tiền tệ trên thế giới được chia thành 100 đơn vị con; ví dụ, một euro là một trăm cent.

## Tham khảo
Chủ nghĩa sô vanh

**Chủ nghĩa sô vanh** (tiếng Anh: *chauvinism*) là một chủ nghĩa dân tộc cực đoan cho rằng nhóm hoặc dân tộc của mình là thượng đẳng và chính nghĩa còn những dân tộc hay nhóm khác là yếu đuối, hạ đẳng và đáng khinh. Thuật ngữ này có nguồn gốc từ tên của Nicolas Chauvin, một người lính cuồng tín của Napoléon Bonaparte mà sự tôn thờ cuồng loạn của ông ta đối với Hoàng đế đã khiến ông ta liên tục chiến đấu cho nước Pháp ngay cả khi đã bị thương 17 lần trong các cuộc chiến tranh xâm lược của Napoléon. Tương truyền, trong trận đánh quyết định tại Waterloo khi quân Pháp đã bị thất bại nặng nề, Chauvin đã thét lên rằng *"Đội Cựu Cận vệ có chết nhưng không đầu hàng!"*, hàm ý một nhiệt huyết mù quáng đối với Tổ quốc hay một hội nhóm của mình.

Chủ nghĩa Sô vanh là một hình thức cực đoan của chủ nghĩa dân tộc, dẫn đến chủ nghĩa dân tộc lệch lạc, dân tộc nước lớn, dân tộc hẹp hòi, bài ngoại, tự cho dân tộc mình là dân tộc siêu đẳng có sứ mệnh lãnh đạo các dân tộc khác.

Trong bài *[[Chủ nghĩa đế quốc|Imperialism]], [[Chủ nghĩa dân tộc|Nationalism]], [[Chauvinism]]* (Chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa Sô vanh), đăng tại tạp chí *The Review of Politics* **7**.4, (tháng 10 năm 1945), tr. 457, Hannah Arendt mô tả khái niệm này như sau:

:"*Chủ nghĩa Sô vanh gần như là một sản phẩm tự nhiên của khái niệm quốc gia khi nó xuất phát trực tiếp từ quan niệm cũ về 'sứ mạng quốc gia'... Sứ mạng của một quốc gia có thể được hiểu là mang ánh sáng của nó đến cho các dân tộc kém may mắn hơn mà vì lý do nào đó đã bị lịch sử bỏ lại. Khi khái niệm này chưa phát triển thành hệ tư tưởng Sô vanh chủ nghĩa và nằm yên trong lĩnh vực khá là mơ hồ về niềm tự hào dân tộc, nó thường dẫn đến kết quả là một tinh thần trách niệm cao đối với chất lượng cuộc sống của những người mà theo ý của nó là 'tụt hậu'.*"

Miêu tả trên không đánh giá một người theo chủ nghĩa Sô vanh là đúng hay sai, chỉ là người đó đã mù quáng khi đến với chủ nghĩa đó và lờ đi các thực tế có thể làm thay đổi quyết định của mình. Tuy nhiên, trong cách dùng hiện đại, người ta thường có ý rằng người theo chủ nghĩa Sô vanh vừa mù quáng vừa sai lầm.

## Tham khảo
101 (số)

**101** (**một trăm linh một**) là một số tự nhiên ngay sau 100 và ngay trước 102. Đây là một số nguyên tố

## Tham khảo
Buran (định hướng)

**Buran** có thể là:
* Chương trình Buran - chương trình phát triển tàu con thoi của Liên Xô
* Tàu con thoi Buran - tàu vũ trụ đầu tiên và độc nhất của Chương trình Buran
* Gió Buran - thổi ngang Đông Á
* Tên lửa Buran
* Vùng nhiệt Buran của các súng xe tăng
Kính áp tròng

**Kính áp tròng** là loại thấu kính mỏng làm từ chất dẻo được đặt trực tiếp lên bề mặt con ngươi để điều chỉnh các tật khúc xạ của mắt. Kính áp tròng được coi là thiết bị y tế và được dùng để điều chỉnh các tật của mắt, dùng để đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ hay chữa bệnh về nhãn khoa.

Năm 2004, theo thống kê có tới 125 triệu người (2%) sử dụng kính áp tròng trên toàn cầu, trong đó có 28 tới 38 triệu người dùng tại Mỹ. Năm 2010, thị phần toàn thế giới ước đạt $6.1 tỉ, trong đó thị phần kính áp tròng mềm tại Mỹ là $2.1 tỉ. Theo ước tính doanh thu thị trường này trên toàn thế giới sẽ đạt $11.7 tỉ vào năm 2015. Theo đó năm 2010, độ tuổi trung bình của người sử dụng kính áp tròng toàn cầu là 31 tuổi và 2/3 trong số đó là nữ giới.

## Lịch sử

Lịch sử kính áp tròng bắt đầu từ ý tưởng của Leonardo da Vinci, một trong những con người toàn tài nhất trên thế giới này đã có những nghiên cứu ban đầu về kính áp tròng từ những năm 1500. Bức họa ở trên được Leonardo da Vinci vẽ vào năm 1508 với một thấu kính nằm ở phía cuối của một ống và nước sẽ được sử dụng để tạo mặt cong tạo ra cảm giác y như đang nhìn bằng mắt thường. Ý tưởng kiểu như vậy được lặp lại vào năm 1820 khi Sir John Herschel, một nhà thiên văn học người Anh cho rằng có thể thu nhỏ thấu kính vẫn được sử dụng vào các công việc khác thành loại kính có thể đặt được vào mắt người thường. Phải tới năm 1887, kính áp tròng đầu tiên đã được sản xuất bởi nhà vật lý người Đức có tên là Adolf Eugen Fick. Kính này đã được thử nghiệm trên thỏ và sau đó là trên chính mắt của Fick. Tuy vậy, kính áp tròng thời kỳ này vẫn còn tương đối rộng và chưa thực sự vừa với mắt nên không thể dùng được trong một thời gian lâu mà chỉ dùng được trong khoảng thời gian ngắn. Tới thập niên 1930s, kính được làm bằng nhựa plastic cùng với thủy tinh đã được phát minh ra và sau đó là kính áp tròng thế hệ mới được sử dụng rộng rãi hiện nay (được chế tạo bởi nhà hóa học người Tiệp Otto Wichterle).

Trên thực tế, kính của Leonardo da Vinci vẽ ra không thể coi là kính áp tròng mà chỉ được coi là thiết bị quang học được sử dụng sát với mắt để tăng thị lực. Tuy vậy, tầm nhìn về khoa học của Leonardo da Vinci thì không phải bàn cãi. Tiếp theo phát minh có tính đột phá của Otto Wichterle làm cho kính áp tròng thuận tiện và dễ sử dụng hơn thì ngày nay kính áp tròng vẫn được cải tiến liên tục. Không chỉ cải thiện thị lực, kính áp tròng giúp mắt chống lại tia cực tím/tử ngoại có hại và giúp cho người sử dụng có thể đổi màu mắt một cách dễ dàng.Kính áp tròng ngày càng được hoàn thiện về cấu trúc hoá học, thời gian sử dụng, độ an toàn và thuận tiện nhất trên thị trường. Hiện nay các loại kính áp tròng dài ngày đã dần được thay thế bằng kính áp tròng sử dụng 1 ngày bởi sự tiện lợi của nó.

Hiện nay có 140 triệu người trên thế giới (31-42 triệu người ở Mỹ và 15 triệu người ở Nhật) sử dụng kính áp tròng.

## Tham khảo
Columbia College (Vancouver, British Columbia)

**Trường Cao đẳng Columbia** (*Columbia College*, viết tắt là CC) là một trong những trường cao đẳng tư thục lâu đời nhất tại Vancouver, British Columbia, Canada. Trường được thành lập vào năm 1936. Đây là trường đại học hệ hai năm, cung cấp các khóa học bậc đại học cho sinh viên năm thứ nhất và thứ hai, cấp bằng cao đẳng trong các ngành khai phóng và khoa học, và có chương trình dự bị đại học.

Địa chỉ: 438 Terminal Avenue Vancouver, BC Canada V6A 0C1.

## Chương trình
* Anh văn(ESL)
* Chuyển tiếp đại học
* Trung học

## Các hiệu trưởng
* Ph.D T.Toone (hiện tại)

## Thư viện CC

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
*Columbia College 
*Thư viện của CC
Mác

**Mác** trong tiếng Việt có thể là:
*Mác (vũ khí), một loại vũ khí dài có đầu nhọn.
*Mác (đơn vị đo lường), đơn vị đo trọng lượng cổ dùng để cân vàng hoặc bạc, tương đương 8 ounce hay 244,75 gam; từ đó có tên của đơn vị tiền tệ mác tại một số nước châu Âu.
*Phiên âm từ tên của Karl Marx.
*Mác (tiếp thị), từ có gốc từ tiếng Pháp *marque* để chỉ nhãn hiệu.
*Phúc âm Mác
Columbia College

**Columbia College** có thể là một trong các trường sau đây:

*Columbia College (California), một trường đại học cộng đồng ở Sonora, California
*Columbia College (thuộc Columbia University), một trường đại học dạy sinh viên bậc đại học của Viện Đại học Columbia
*Columbia College tại Chicago, một trường đại học ở Chicago, Illinois
*Columbia College (Missouri), một trường đại học ở Columbia, Missouri
*Columbia College (Columbia, Nam Carolina), một trường đại học ở Columbia, Nam Carolina
*Columbia College tại Hollywood, một trường về điện ảnh tại Tarzana, Los Angeles, California
*Columbia College (Vancouver, British Columbia), một trường đại học hệ hai năm ở Vancouver, British Columbia
Cá măng

**Cá măng** trong tiếng Việt có thể là:
* Một trong số các tên gọi của cá chó, họ *[[Cá chó|Esocidae]]*, chi *[[Cá chó|Esox]]* với 5 loài sinh sống trong môi trường nước ngọt.
* Tên gọi dân dã của cá măng giả, họ *[[họ Cá chép|Cyprinidae]]*, chi *[[chi Cá măng giả|Luciocyprinus]]* với hai loài (theo ITIS) là *[[Luciocyprinus langsoni]]* (Vaillant, 1904) và *[[Luciocyprinus striolatus]]* (Cui và Chu, 1986), sinh sống trong môi trường nước ngọt.
* Một trong số các tên gọi của cá măng sữa (hay cá chẽm, cá măng biển), sinh sống trong môi trường nước mặn, có danh pháp khoa học *Chanos chanos*, là loài duy nhất thuộc chi *Chanos* và họ *Chanidae*.
* Trong tên gọi của loài cá măng vây vàng *[[Elopichthys bambusa]]* Richardson, 1845 (đồng nghĩa: *Elopichthys dahuricus* Basilewsky, 1855), loài duy nhất của chi *Elopichthys*, sinh sống trong khu vực Siberia, Trung Quốc, bắc Việt Nam. Tên tiếng Anh: Yellowcheek.
102 (số)

**102** (**một trăm linh hai**) là một số tự nhiên ngay sau 101 và ngay trước 103. 102 là độc nhất vô nhị

## Tham khảo
99 (số)

**99** (**chín mươi chín**) là một số tự nhiên ngay sau 98 và ngay trước 100.

- 99 là số tự nhiên lớn nhất có hai chữ số.

## Tham khảo
103 (số)

**103** (**một trăm linh ba**) là một số tự nhiên ngay sau 102 và ngay trước 104.

## Tham khảo
104 (số)

**104** (**một trăm linh bốn**) là một số tự nhiên ngay sau 103 và ngay trước 105.

## Tham khảo
105 (số)

**105** (**một trăm linh năm**) là một số tự nhiên ngay sau 104 và ngay trước 106.

## Tham khảo
106 (số)

**106** (**một trăm linh sáu**) là một số tự nhiên ngay sau 105 và ngay trước 107.

## Tham khảo
107 (số)

**107** (**một trăm linh bảy**) là một số tự nhiên ngay sau 106 và ngay trước 108.

## Tham khảo
108 (số)

**108** (**một trăm linh tám**) là một số tự nhiên ngay sau 107 và ngay trước 109.

## Tham khảo
109 (số)

**109** (**một trăm linh chín**) là một số tự nhiên ngay sau 108 và ngay trước 110.

## Tham khảo
95 (số)

**95** (**chín mươi lăm**) là một số tự nhiên ngay sau 94 và ngay trước 96.

## Trong toán học
95 là:
* Số nửa nguyên tố thứ 30 phân biệt.
* Số 11-giác
* Số Thabit

## Trong thiên văn học
* Thiên thể Messier M95, thiên hà xoắn ốc có cấp sao biểu kiến bằng 11.0, nằm trong chòm sao sư tử

## Các cách dùng khác
* Số nguyên tử của nguyên tố Americium.
* Nằm trong trong tên phiên bản Windows 95.
* "95 Poems" (95 bài thơ) của E.E.Cummings.
* Bộ phim 95 Miles to go có sự góp mặt của Ray Romano.
* Điện thoại thông minh Nokia N95 của hãng Nokia.

## Tham khảo
111 (số)

**111** (**một trăm mười một**) là một số tự nhiên ngay sau 110 và ngay trước 112.

## Trong hóa học
*Là số hiệu nguyên tử của nguyên tố Roentgeni (Rg)

## Tham khảo
ActionScript

**ActionScript** là một ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng (*object-oriented programming language*) với các đối tượng như class, interface và packages được dùng cho các văn lệnh kịch bản (*script*) cho các phim dùng Adobe Flash. Việc sử dụng ActionScript sẽ dễ dàng hơn nếu biết JavaScript.

## Các đặc điểm
*Khai báo chặt chẽ: khai báo rõ ràng về biến, tham số hàm, kiểu hàm trả về. Ví dụ sau khai báo một biến tên username với kiểu String:
:*var userName:String = "";*

*Trình biên dịch có thể báo lỗi: Nếu có sai sót trong quá trình thực hiện, trình biên dịch sẽ cảnh báo và đưa ra thông báo lỗi chính xác. Điều này nhanh hơn nhiều so với việc tìm lỗi thủ công.

## Tham khảo
Mac OS

**Mac OS** (viết tắt của *Macintosh Operating System*) là hệ điều hành có giao diện hình ảnh và được phát triển bởi công ty Apple Computer cho các máy tính Apple Macintosh. Phiên bản đầu tiên ra đời năm 1984.

## Phiên bản
Phiên bản đầu của hệ điều hành Mac chỉ tương thích với Motorola 68000 dựa trên máy Apple Mac. Khi Apple giới thiệu máy tính với PowerPC phần cứng, hệ điều hành đã được chuyển để hỗ trợ kiến trúc này. Mac OS 8.1 là phiên bản cuối cùng có thể chạy trên một bộ xử lý "68k" (68040). Mac OS X, đã thay thế "cổ điển" Mac OS, tương thích với bộ vi xử lý PowerPC từ phiên bản 10.0 ("Cheetah") đến phiên bản 10.3 ("Panther"). Bộ vi xử lý PowerPC và Intel được hỗ trợ trong phiên bản 10.4 (Tiger ", Intel chỉ hỗ trợ sau khi cập nhật) và phiên bản 10.5 (Leopard). 10.6 ("Snow Leopard") phiên bản 10,7 ("Sư tử"), phiên bản mới nhất 10.8 ("Sư tử núi") và sau đó chỉ hỗ trợ bộ vi xử lý Intel.

Các hệ điều hành Macintosh đầu ban đầu bao gồm hai phần của phần mềm, được gọi là "hệ thống" và "Finder", mỗi với số phiên bản riêng của mình. Hệ thống 7.5.1 là người đầu tiên bao gồm hệ điều hành Mac OS biểu tượng (một biến thể trên. Mac khởi động ban đầu Chúc mừng biểu tượng), và hệ điều hành Mac OS 7,6 là người đầu tiên được đặt tên là "Mac OS".

Trước khi giới thiệu các hệ thống dựa trên PowerPC G3 sau đó, các bộ phận quan trọng của hệ thống được lưu trữ trong ROM vật lý trên bo mạch chủ. Mục đích ban đầu của điều này là để tránh sử dụng lưu trữ giới hạn của ổ đĩa mềm trên hệ thống hỗ trợ, cho rằng các máy Mac không có đĩa cứng. (Chỉ có một mô hình của Mac bao giờ thực sự có khả năng khởi động bằng cách sử dụng ROM một mình, năm 1991 mô hình cổ điển Mac.) Kiến trúc này cũng cho phép một giao diện hệ điều hành hoàn toàn đồ họa ở mức thấp nhất mà không cần một giao diện điều khiển văn bản chỉ hoặc chế độ dòng lệnh. Lỗi thời gian khởi động, chẳng hạn như việc tìm kiếm không có ổ đĩa hoạt động, đã được thông báo cho người dùng đồ họa, thường là với một biểu tượng hoặc bitmap Chicago phông chữ đặc biệt và một Chime of Death, một loạt tiếng bíp. Điều này trái ngược với máy tính của thời gian, hiển thị thông báo như vậy trong một phông chữ mono-khoảng cách đều nhau trên một nền đen, và yêu cầu sử dụng của bàn phím, không phải là một con chuột, cho đầu vào. Để cung cấp các niceties như ở một mức độ thấp, Mac OS phụ thuộc vào phần mềm hệ thống cốt lõi trong ROM trên bo mạch chủ, một thực tế là sau này đã giúp đảm bảo rằng máy tính Apple chỉ bắt chước được cấp phép (với các ROM bảo vệ bản quyền của Apple) có thể chạy hệ điều hành Mac OS

## Hình ảnh

Tập tin:300px-Apple Macintosh Desktop.png|Mac 1984
Tập tin:250px-Extensions Manager Mac OS 9.1.png|Mac 9
Tập tin:Dashboardanim.gif|Dashboard trong Mac OS X Tiger
Tập tin:MacOS mojave Scrren.jpg|Giao Diện MacOS X mojave

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Mac OS X
Nghệ sĩ dương cầm (hồi ký)

***Nghệ sĩ dương cầm*** (tiếng Anh: *The Pianist*) là một cuốn hồi ký của tác giả người Do Thái Wladyslaw Szpilman. Cuốn hồi ký kể về cuộc đời của tác giả là một nghệ sĩ dương cầm trong Chiến tranh Thế giới thứ 2, trong khu tập trung người Do Thái tại Warszawa, Ba Lan. Câu chuyện được bắt đầu từ năm 1939 đến 1945. Cuốn hồi ký đã vẽ lên cuộc sống khốn khổ trong trại tập trung và sự đàn áp của Đức Quốc xã. Cuốn hồi ký cũng kể về việc lẩn trốn phát xít Đức và việc được giúp đỡ bởi một sĩ quan quân đội Đức (Wilm Hosenfeld) của tác giả. Quan trọng hơn cả cuốn hồi ký đã nói lên tình yêu âm nhạc của tác giả trong hoàn cảnh mà mạng sống có thể mất bất cứ lúc nào.

Cuốn hồi ký gồm 18 chương.

Cuốn hồi ký đã được dựng thành phim ''Nghệ sĩ dương cầm'' và bộ phim này đã đạt giải tại Liên hoan phim Cannes năm 2002.

## Xem thêm

## Tham khảo
Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam

**Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam**, được Quốc hội Việt Nam khóa XI trong kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005 và có hiệu lực vào ngày 1 tháng 7 năm 2006, là luật quy định về quyền tác giả, quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và việc bảo hộ các quyền đó.

#Quyền sở hữu trí tuệ: quyền của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí tuệ, bao gồm quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng
#Quyền tác giả: quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu
#Quyền liên quan đến quyền tác giả: quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa
#Quyền sở hữu công nghiệp: quyền của tổ chức, cá nhân đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doanh do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu và quyền chống cạnh tranh không lành mạnh
#Quyền đối với giống cây trồng: quyền của tổ chức, cá nhân đối với giống cây trồng mới do mình chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển hoặc được hưởng quyền sở hữu
#Tên thương mại: tên gọi của tổ chức, cá nhân dùng trong hoạt động kinh doanh để phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực

## Xem thêm

* Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam
*Sở hữu trí tuệ
*Quyền tác giả
*Sáng chế
*Kiểu dáng công nghiệp
*Tổ chức sở hữu trí tuệ
*Luật sở hữu công nghiệp
*Bộ Luật Dân sự

## Tham khảo
Ngô (định hướng)

**Ngô** trong tiếng Việt có thể là:
*Một loại cây nông nghiệp là cây **[[bắp]]** (danh pháp hai phần: *Zea mays mays*) và các sản phẩm từ nó cũng như trong tên gọi của một chi thực vật là chi *[[chi Cỏ ngô|Zea]]* thuộc họ Poaceae.
*Họ hay tên người. Xem bài **[[Ngô (họ)]]**.
*Tên để chỉ vùng đất thuộc khu vực Giang Nam, Trung Quốc ngày nay. Xem bài **[[Ngô (khu vực)]]**. Từ đó mà có các tên gọi **[[tiếng Ngô]]** hay **[[ngô (nước)|nước Ngô]]** dưới đây:
****[[Ngô (phương ngôn)]]**: một phương ngôn tiếng Trung Quốc thuộc ngữ hệ Hán-Tạng, được sử dụng tại tỉnh Chiết Giang, thành phố trực thuộc trung ương Thượng Hải, miền nam tỉnh Giang Tô, một phần các tỉnh An Huy, Giang Tây, Phúc Kiến thuộc Trung Quốc
****[[Ngô (huyện)]]**: một huyện của tỉnh Tô Châu vào thời Tần Hán.
*Tên một số chính quyền trong lịch sử Trung Quốc và lịch sử Việt Nam:
**Một tiểu quốc là **[[Ngô (nước)|nước Ngô]]** (吴国), tồn tại từ cuối đời nhà Thương đến cuối thời Xuân Thu ở Trung Quốc, có kinh đô là Tô Châu.
****Nước [[Đông Ngô|Ngô (Tam quốc)]]** (222-280), còn gọi là **Đông Ngô** hay **Tôn Ngô**, thời Tam Quốc (Trung Quốc).
****Nước [[Ngô (Thập quốc)]]** (902-937), sử gọi là **Nam Ngô**, một trong mười tiểu quốc thời Ngũ Đại Thập Quốc.
****Nước [[Ngô Việt]]** (907-978), một tiểu quốc thời Ngũ Đại Thập Quốc.
****[[Nhà Ngô]]**, một triều đại của phong kiến Việt Nam, được phân làm 2 giai đoạn:
*****[[Ngô Quyền|Tiền Ngô]]** (939-944)
*****[[Hậu Ngô Vương|Hậu Ngô]]** (950-965)
****[[Trương Sĩ Thành|Nước Ngô]]** (1363-1367) chính quyền của Trương Sĩ Thành thời Nguyên mạt Minh sơ
****[[Nhà Minh]]**: lúc đầu Chu Nguyên Chương xưng là Ngô Vương, do đó sau khi Lê Lợi trục xuất nhà Minh, Nguyễn Trãi mới viết bản Bình Ngô đại cáo
*Ở Việt Nam, Ngô còn là một "biệt từ" chỉ Trung Quốc, được thể hiện qua những câu tục ngữ như: *Giặc bên Ngô không bằng bà cô bên chồng* (nói về điển tích bà Triệu thời Đông Ngô)...hoặc Truyện Kiều có câu: *Đường xa chớ ngại Ngô Lào* (Ngô là Trung Quốc, Lào là Ai Lao)
Tux

**Tux**, biểu tượng chính thức của nhân Linux được Larry Ewing tạo ra vào năm 1996, là một con chim cánh cụt mũm mĩm dễ thương trông có nét hài lòng, thoả mãn. Ý tưởng về biểu tượng chim cánh cụt cho Linux do Linus Torvalds, cha đẻ của nhân Linux, đưa ra.

Tux đã được thiết kế trong một cuộc thi về logo của Linux, các ảnh dự thi có thể tìm thấy ở đây . Biểu tượng đoạt giải được Larry Ewing vẽ bằng GIMP (gói phần mềm đồ hoạ miễn phí) và đã được ông phát hành với điều kiện sau đây:
:*Mọi người được quyền sử dụng hoặc thay đổi bức ảnh này nếu thừa nhận tôi lewing@isc.tamu.edu và The GIMP khi được hỏi.*
 
Theo Jeff Ayers, Linus Tovalds đã "ấn định một chú chim cánh cụt mũm mĩm, không biết bay" và ông nói là đã mắc "bệnh viêm từ chim cánh cụt" ("*penguinitis*") sau khi bị một con chim cánh cụt mổ: "*Bệnh viêm từ chim cánh cụt khiến bạn mất ngủ nhiều đêm chỉ nghĩ về chúng và cảm thấy yêu chúng vô cùng.*" Tất nhiên đây chỉ là một chuyện đùa nhưng quả thật là ông đã bị một con chim cánh cụt nhỏ mổ trong một chuyến đi tới Canberra, Úc. Torvalds muốn tìm một hình ảnh thân thiện và vui vẻ gắn liền với Linux và một chú chim cánh cụt đang ngồi sau khi ăn uống no nê có vẻ là phù hợp.

## Ghi chú
Tiếng Pháp Bỉ

**[[Tiếng Pháp]] tại [[Bỉ]]** được sử dụng chính thức bởi Cộng đồng dùng tiếng Pháp tại Bỉ (chiếm khoảng 40% dân số Bỉ), phân bố chủ yếu tại vùng đất nằm ở nửa phía Nam của nước này (vùng Wallonie) cũng như ở thủ đô Bruxelles. Ngoài ra tiếng Pháp còn được nói ở các vùng như Flandre, Anvers, Gand và Courtrai.

## Từ ngữ
Những từ chỉ được sử dụng trong tiếng Pháp tại Bỉ gọi là *belgiscismes*, các từ này đồng thời cũng được sử dụng trong tiếng Đức tại Bỉ nhưng không có trong tiếng Hà Lan tại Bỉ. Một người Bỉ nói tiếng Pháp vừa có thể dùng được các từ ngữ trong tiếng địa phương vừa dùng được các từ trong tiếng Pháp cơ bản. Có thể kể đến những khác biệt về từ như:
*Người Bỉ sử dụng *septante* cho 70 và *nonante* cho 90, trong khi ở tiếng Pháp căn bản, 70 **chỉ** được dùng dưới dạng *60 cộng với 10 (soixante-dix)* và 90 là *4 nhân 20 cộng với 10 (quatre-vingt-dix)*. Tuy nhiên, ở Bỉ vẫn sử dụng *quatre-vingt* cho 80 *(4 nhân 20)*.
*Các từ để chỉ bữa ăn trong ngày:
:
*Những từ ảnh hưởng từ tiếng Đức
**Trong tiếng Pháp cơ bản, *s'il vous plaît* mang nghĩa là *làm ơn*, *voilà* là *ở đây, như thế đó*. Trong tiếng Pháp ở Bỉ, 2 cấu trúc này lại đổi nghĩa cho nhau do ảnh hưởng từ tiếng Đức *alstublieft*.
*****Savoir*** (biết) được dùng thay thế cho ***pouvoir*** (có thể). Ví dụ: người Pháp nói *"Je *'peux** faire cette exercice""'' ''(tôi có thể làm bài tập này)'', trong khi người Bỉ dùng ''"Je **sais** faire cette exercice"''.

== Ngữ pháp ==
Cũng bị ảnh hưởng chủ yếu từ [[tiếng Đức]]:
****Ça me goûte*** (điều đó làm tôi hài lòng), tiếng Pháp cơ bản là ***ça me plaît***, ảnh hưởng cấu trúc ***Dat smaakt*** của [[tiếng Hà Lan]].
****Tu viens avec?*** (bạn theo tôi chứ?), tiếng Pháp cơ bản là ***Tu m'accompagnes?***, ảnh hưởng cấu trúc ***Kom je mee?*** của tiếng Hà Lan.
****Jouer poker*** (chơi bài), tiếng Pháp cơ bản là ***Jouer au poker***, ảnh hưởng cấu trúc ***Poker spelen*''' của tiếng Hà Lan.
Một số ví dụ về sự khác nhau giữa tiếng Pháp cơ bản và tiếng Pháp ở Bỉ
:

## Xem thêm
*Tiếng Wallon

## Tham khảo
Tọa độ đồng nhất

**Tọa độ đồng nhất**, được đưa ra bởi August Ferdinand Möbius, cho phép các phép biến đổi Affine có thể được biểu diễn dễ dàng bằng một ma trận. Đồng thời, nó giúp cho việc tính toán có thể thực hiện trong không gian xạ ảnh, giống như là hệ tọa độ Descartes trong không gian Euclide. Hệ tọa độ đồng nhất của một điểm trong không gian xạ ảnh với *n* chiều thường được viết thành (*x*: *y*: *z*:...: *w*), một vector hàng với kích thước *n*&nbsp;+&nbsp;1, hay (0: 0: 0:...: 0). Hai tập tọa độ tỉ lệ với nhau, thì cùng cho ra một điểm trong không gian xạ ảnh, nghĩa là: với bất kì giá trị khác 0 *c* nào từ trường *K*, thì (*cx*: *cy*: *cz*:...: *cw*) quy ước là cùng một điểm trong không gian xạ ảnh. Vì thế, hệ tọa độ này có thể được giải thích như sau: nếu không gian xạ ảnh được tạo từ không gian vector *V* với *n*&nbsp;+&nbsp;1 chiều, để tạo ra tọa độ trong *V* bằng cách chọn một cơ sở, và dùng chúng trong *P*(*V*), một lớp tương đương các vector khác không tỉ lệ với nhau trong *V*.

## Trường hợp chung

## Ứng dụng trong đồ họa máy tính

## Xem thêm
* Tọa độ Barycentric (toán học)
* Không gian xạ ảnh

## Tham khảo
Aishwarya Rai

**Aishwarya Rai** (IPA: //; tiếng Tulu: ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ; tiếng Tamil: ஐச்வர்யா; tiếng Hindi: ऐश्वर्या राय; sinh ngày 1 tháng 11 năm 1973) là một nữ diễn viên Ấn Độ và người trình diễn thời trang, hiện tại là một người nữ diễn viên có giá cao nhất ở Ấn Độ. Cô là Hoa hậu Thế giới 1994.

Năm 2000, Aishwarya Rai được bầu là Hoa hậu đẹp nhất mọi thời đại với số điểm kỉ lục 9.911, và năm 2005 cô được bầu là hoa hậu thế giới có sắc đẹp vĩnh cửu, vượt thời gian. Julia Roberts gọi cô là người phụ nữ đẹp nhất thế giới, David Letterman đã giới thiệu cô như là "ngôi sao điện ảnh lớn nhất thế giới". Tên của cô đã được đặt cho một loài hoa ở Hà Lan,"Loài hoa này là biểu tượng cho mọi vẻ quyến rũ nhất của Hà Lan"

Năm 2007, cô đã kết hôn với Abhishek Bachchan, một ngôi sao điện ảnh Bollywood kém cô 3 tuổi.

Năm 2010, cô lại được tạp chí Global Beauties bầu chọn là hoa hậu thế giới đẹp nhất từ trước tới giờ lần nữa.

## Tuổi thơ
Aishwarya Rai là con của nhà hải dương học Krishnaraj Rai và nhà văn Vrinda Rai. Cô có một anh trai, Aditya Rai, người đã cùng hợp tác với cô trong phim Dil Ka Rishta năm 2003.

Sau khi sinh Aishwarya, bố mẹ cô di cư đến Mumbai, nơi cô theo học Arya Vidya Mandir ở Santa Cruz. Cô tiếp tục học Jai Hind College ở Churchgate một năm, sau đó chuyển đến Ruparel College tại Matunga để hoàn thành nốt bằng sau trung cấp của cô. Cô đã đặt mục tiêu học trở thành một kiến trúc sư, nhưng sự nghiệp này bị dang dở khi cô bước chân vào nghề người mẫu quảng cáo. Khi đó, cô nhận quảng cáo cho mặt hàng bột trẻ em làm từ tan dưới sự đạo diễn của Kailash Surendranath, sau đó là cho hãng Pepsi và Palmolive.

Cô có khả năng giao tiếp bằng 5 ngôn ngữ: tiếng Tulu, Hindi, tiếng Anh, tiếng Marathi và Tamil.

## Thi hoa hậu
Tại cuộc thi hoa hậu Ấn Độ năm 1994, Aishwarya Rai chiếm giải Á hậu. Hoa hậu Ấn Độ năm đó là Sushmita Sen, người đoạt giải hoa hậu Hoàn vũ 1994. Còn Rai được gửi đi tham dự giải Hoa hậu Thế giới và đoạt giải Hoa hậu Thế giới 1994.

## Đời sống cá nhân

Aishwarya Rai là một người tín ngưỡng Ấn Độ giáo.

Cô bắt đầu hẹn hò với nam diễn viên điện ảnh Ấn Độ Salman Khan sau khi cùng đóng trong phim *[[Hum Dil De Chuke Sanam]]* năm 1999. Họ chia tay nhau cuối năm 2001.

Năm 2007, cô đính hôn với nam diễn viên trẻ hơn cô 3 tuổi Abhishek Bachchan vào tháng 1 và tổ chức đính hôn vào tháng 4. Abhishek Bachchan từng được tạp chí *Eastern Eye* bình chọn là người đàn ông quyến rũ nhất châu Á năm 2006.

Rai hạ sinh một bé gái vào ngày 16 tháng 11 năm 2011, được đặt tên là Aaradhya Bachchan, nhưng các người hâm mộ còn gọi là "Beti B" 

## Tham gia điện ảnh

## Sự nghiệp điện ảnh

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Aishwarya Rai trả lời câu hỏi
* 
* Trang chủ
* Aishwarya-rai.in 
* Aishwarya Rai đóng phim "Điệp vụ Báo Hồng 2" 
* Hôn lễ thế kỷ đầy kịch tính của Hoa hậu Thế giới 
* Aishwarya Rai - niềm tự hào của nước Ấn Độ 
* Aishwarya Rai và một gia đình Bollywood
Bồng Lai (định hướng)

**Bồng Lai** có thể là:

## Truyền thuyết
*Bồng Lai tam đảo, còn gọi là **núi Bồng Lai** () hay **tiên đảo Bồng Lai** (), là một vùng đất truyền thuyết tìm thấy trong thần thoại Trung Quốc.

## Địa danh
### Việt Nam
* Phường Bồng Lai, tỉnh Bắc Ninh
* Tịnh thất Bồng Lai

; Địa danh cũ
* Phường Bồng Lai (thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh); nay là một phần phường Bồng Lai thuộc tỉnh

### Trung Quốc
*Quận Bồng Lai, địa cấp thị Yên Đài, tỉnh Sơn Đông
*
Giao hưởng số 9

**Giao hưởng số 9** có thể là một trong các bản giao hưởng sau:

*Giao hưởng số 9 của Ludwig van Beethoven
*Giao hưởng số 9 của Anton Bruckner
*Giao hưởng số 9 của Antonín Dvořák
*Giao hưởng số 9 của Joseph Haydn
*Giao hưởng số 9 của Gustav Mahler
*Giao hưởng số 9 của Wolfgang Amadeus Mozart
*Giao hưởng số 9 của Franz Schubert
*Giao hưởng số 9 của Dmitri Shostakovich
*Giao hưởng số 9 của Ralph Vaughan Williams

**[[Số 9 định mệnh]]**, cũng gọi là "Hội chứng giao hưởng số 9".

Beethoven, Schubert, Dvořák và Vaughan Williams đều qua đời sau khi sáng tác bản giao hưởng số 9 của mình.

Nhà âm nhạc học Mahler, đã cố gắng hoàn thành thật nhanh bản giao hưởng để tránh sự khủng khiếp trên, nhưng dường như không thể thoát khỏi định mệnh, ông đã mất ngay sau khi đó.

Bruckner, mặc dù đã cố gắng tránh "lời nguyền về con số 9" bằng cách đánh số hai bản giao hưởng đầu tiên của mình là 00 và 0, nhưng ông cũng đã qua đời ngay trong khi đang viết bản giao hưởng thứ 9 của mình.

Còn Jean Sibelius thì do sợ "lời nguyền" trên nên ông dừng lại ở giao hưởng số 8 và ông đã sống thêm được tới 33 năm.
Nhộng

**Nhộng** là pha thứ ba của côn trùng biến thái hoàn toàn.

Hình thái bên ngoài, nhộng có đầy đủ các phần như: đầu, ngực, bụng và các phần phụ như: râu, chân, cánh... giống như sâu trưởng thành, nhưng các phần phụ còn ngắn, mềm và luôn luôn xếp gọn về mặt bụng, chưa có lỗ miệng và lỗ hậu môn.

## Phân loại
Căn cứ vào cách sắp xếp các phần phụ người ta phân thành 3 dạng nhộng chính.

* Nhộng trần (*exarate*): là dạng có các phần phụ không dính liền vào bụng cơ thể, có thể cử động được như nhộng của bộ cánh màng, bộ cánh cứng và một số loài thuộc bộ hai cánh (như quăng, thiếu trùng muỗi).
* Nhộng màng (*obtecta*): là dạng có các phần phụ dính liền vào mặt bụng của cơ thể, có màng mỏng bao bọc, nhưng mắt thường vẫn nhận biết được chúng như nhộng của bộ cánh vẩy (như bướm), và một số loài thuộc bộ hai cánh.
* Nhộng bọc (*coarctate*): ở một số loài thuộc bộ Hai cánh như ruồi...

## Chức năng
Nhộng không ăn uống mà sống nhờ chất dinh dưỡng dự trữ từ pha sâu non. Nhìn bề ngoài có vẻ như nhộng không hoạt động. Nhưng thực chất ở pha nhộng có sự biến đổi sâu sắc cả bên ngoài lẫn bên trong cơ thể để biến thành côn trùng trưởng thành. Chức năng chủ yếu của pha nhộng là: *tiêu mô* và *phát sinh mô*, tiêu biến các cơ quan ấu trùng và hình thành các cơ quan trưởng thành (từ các tế bào đĩa mầm). Nhờ các biến đổi rất cơ bản này, nhìn bề ngoài có vẻ yên tĩnh nhưng thành trùng từ nhộng chui ra khác hẳn.

## Sử dụng

* Nhộng chủ yếu được dùng làm thức ăn.
* Trong nghiên cứu vòng đời sinh thái
* Đánh giá khả năng phát dịch bệnh của các loài côn trùng gây hại.

## Thành ngữ
* *Trần như nhộng*

## Xem thêm
* Kén
* Pha trưởng thành
* Sâu non

## Hình ảnh

Tập tin:Inachis io-02 (xndr).jpg
Tập tin:Vorroa Mite on pupa.JPG
Tập tin:Drohnenpuppen 79d.jpg


## Chú thích

## Tham khảo
Chi San hô đỏ

**San hô đỏ** là tên thường dùng để chỉ *[[Corallium rubrum]]* và một số loài san hô có quan hệ họ hàng gần. Đặc điểm nổi bật của san hô đỏ là độ bền và màu đỏ đậm, thường được dùng làm đồ trang sức và mĩ nghệ cao cấp. San hô đỏ có phân bố ở Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương.

Ở Việt Nam có hai loài san hô đỏ Nhật Bản và san hô đỏ Ko-noi, đều là các loài cần được bảo vệ.

## Nơi sinh trưởng
San hô đỏ sống ở đáy biển nhiều đá với trầm tích thấp, thường ở môi trường tối—hoặc ở dưới sâu hoặc trong các hang hốc tối. Loài nguyên thủy *C. rubrum* được tìm thấy chủ yếu ở Địa Trung Hải. San hô đỏ sống ở độ sâu từ 10 đến 300 m, trong đó những quần thể ở vùng nước nông gần như đã tuyệt diệt do sự khai thác của con người. Loài san hô này còn được tìm thấy ở một số vùng thuộc Đại Tây Dương ở gần eo biển Gibraltar và các đảo của Cabo Verde. Các loài *Corallium* là giống địa phương của vùng Tây Thái Bình Dương, đặc biệt nổi tiếng là vùng quanh Nhật Bản (*Corallium japonicum*) và Đài Loan; những loài này sống ở độ sâu từ 350 đến 1500 m trong những vùng có dòng biển mạnh.

## Danh sách loài

## Cấu tạo
Giống như các loài khác thuộc *[[bộ San hô sừng]]* (*Gorgonacea*), san hô đỏ giống như những bụi cây không lá cao đến 1 mét. Bộ xương quý giá của nó có cấu tạo từ các gai cacbonat calci cứng đan vào nhau, có màu ở các sắc đỏ do các sắc tố carotenoid. Khi còn sống, các nhánh xương san hô được phủ một lớp mềm màu đỏ tươi, trên đó thò ra vô số thể polip màu trắng có thể co lại được.

## San hô đỏ làm đá quý

Xương cứng của các cành san hô đỏ có màu óng ánh (*matte*) tự nhiên, nhưng có thể được đánh bóng để có độ sáng như thủy tinh. San hô đỏ có các sắc độ ấm của màu đỏ từ hồng nhạt đến đỏ thẫm; từ **màu đỏ san hô** cũng được dùng để chỉ những màu này.
Do có màu bền, đẹp và độ bóng, từ thời cổ đại xương san hô đỏ đã được khai thác để làm đồ trang trí. Đồ trang sức bằng san hô đỏ đã được tìm thấy trong các ngôi mộ Ai Cập cổ và mộ thời tiền sử ở châu Âu,. Ngày nay, người ta vẫn tiếp tục chế tác đồ trang sức từ san hô đỏ.

San hô đỏ có tỷ trọng riêng (*relative density*) là 3,86 và độ cứng 3,5 theo thang độ cứng Mohs. Do đặc điểm mềm và không trong suốt, san hô đỏ thường được mài thành mặt tròn (*[[Cabochon|en cabochon]]*), hoặc làm hạt cườm.

## Chú thích

 
## Tham khảo

* www.arkive.org  Hình ảnh san hô đỏ sống và xương san hô đỏ
* International Colored Gemstone Association  Extensive info on gemstone coral and jewelry photos (Accessed 02 February 2007)
* American Gem Trade Association Information on coral as a gemstone (Accessed 02 February 2007)
* Organic Gems: Red Coral Jewelry  Photos of raw coral material and coral jewelry (Accessed 02 February 2007)
* Mediterranean red coral: research team  International Research Team on Mediterranean red coral (Accessed 15 March 2007)