Čapajevsk

**Čapajevsk** () om Venäman lidn da lidnümbrik Samaran agjan keskuzpalan päivlaskmas. Se om agjan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud voziden 1909/1910 tal'vel kuti žilo sauvomha da holitamha poukahtuzsubstancijoiden tegint. Raudtesarak tuli tegimennoks vn 1911 sügüz'kus. Nimitihe žilod *Ivaščenkovo* sauvondan Vladimir Ivaščenko-pämehen kanzannimen mödhe. Vn 1918 tal'vkuspäi udesnimitihe *Trock*-žiloks. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1927. Vl 1929 udesnimitihe nügüdläižikš Rusttan armijan Vasilii Čapajev-käskijan kanzannimen mödhe. Tehtihe himižazegištod lidnas pit'kan aigan, ka lidnan territorii om redustadud morijoil substancijoil (dioksinad, geksahloran, lüizit, iprit), vajehtadas mahust.

Čapajevsk šingotase himižen tegimišton edheotandoil (substancijad, polimerad, himižen azegišton utilizacii), sauvondmaterialiden sarakol (silikatine savič, metalližed i raudbetonkonstrukcijad, elektrodad), mehanižel tegimel.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase Čapajevk-jogen alajoksmusen oiktal randal (ende  298 km pitte, Volgan hura ližajogi), 50 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Samaran röunhasai om kaks'kümne viž kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal vai 30 km raudtedme, keskuzpalhasai om 36 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 45 km avtotedme. Toine lähembaine lidn om Novokuibiševsk viž kilometrad pohjoižpäivnouzmha. *Čapajevsk*-raudtestancii radab lidnan keskuzpalas «Samar — Sizran'»-keskustal.

## Tobmuz
Ribačii-žilo (üks'jäiženke eläjanke vl 2017) mülüb lidnümbrikho Čapajevskan ližaks. Lidnümbrikon pertišton pind om 112,95 km², ühthine pind — 200,50 km².

Edeline lidnümbrikon pämez' om Vitalii Aščepkov (keväz'ku 2017 — sulaku 2022).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 72 692 ristitud, lidnümbrikon — 72 705 ristitud, vn 2021 lidnan — 70 228 ristitud. Vl 2017 kaik 72 944 ristitud elihe lidnas i 72 945 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 97 984 eläjad vl 1989.

Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 86,1 %, totarlaižed — 1,7 %, azerbaidžanlaižed — 1,3 %, mordvinalaižed — 1,0 %, ukrainalaižed — 1,0 %, toižed rahvahad — 8,9 %.

Ortodoksižen hristanuskondan seičeme jumalanpertid oma saudud lidnümbrikos, sidä kesken Sergii Radonežalaižen-pühämehen jumalanpert' om vspäi 1916 (vll 1926−2000 kävutihe Kaičendan, sid' Pioneroiden pertikš).

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma seičemetoštkümne päivkodid, nell' aluzškolad (nomer 5, 12, 21, 23), kümne keskškolad (nomer 1, 3, 4, 8..13, 22), gimnazii guberniženno kolledžanno, škol-internat nomer 1, specialine (korrekcine) škol, lapsiden sädamižen pert', kaks' muzikškolad (nomer 1 i 2), čomamahtoine škol, kaks' lapsiden da norišton sportškolad (nomer 1 i 2).

Čapajevskan gubernine kolledž i  Čapajevskan himižtehnologine tehnikum oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Жилой дом по улице Ленина, 28.jpg|Eländpert' Leninan i Pionerskai-irdoiden risttenno (2016)
Церковь Сергия Радонежского в Чапаевске.jpg|Ph. Sergii Radonežalaižen jumalanpert', vn 2020 nägu
Чапаевск, ДК имени Горького.jpg|Kul'turkeskuz A.M. Gor'kijan nimed (2016)
Чапаевск, ДК имени Чапаева 1.jpg|Kul'turkeskuz Vasilii Čapajevan nimed (2016)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''chapadm.ru'').