Jurüzan' (lidn)

**Jurüzan' ** (, ,  «sur' alangišt») om Venäman lidn da lidnankund Čeläbinskan agjan päivlaskmaižes sarakos. Mülüb Katav-Ivanovskan rajonha.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1758 kuti žilo sauvomha da holitamha kaugedraudan Jurüzan'-Ivanovskii-tegint (radoi vhesai 1908), sai nimed jogen mödhe. Vl 1928 nimitihe *Jurüzanskii Tegim*-žilod nügüdläižikš da kätihe radnikžiloks. Suren sodan aigan sirtihe sihe Tulan patrontegint. Radnikžilo sai lidnan statusad vn 1943 18. päiväl kezakud. NSTÜ:n aigan mehanine tegim pästi «Jurüzan'»-vilugoitimid, ambluzvaroid vedenalaižiden pistoliden täht, traktorpompid i erazvuiččid čepid.

Jurüzan' šingotase stökoltegesiden edheotandal, se tegeb mugažo sauvondmaterialid (raudbeton, segoitused, kivižed tegesed) i ratud korundad, lähižen Tröhgornii-SATÜ:n «magaduzsijaks» i torguindkeskuseks.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan pohjoižpäivnouzmas, Jurüzan'-jogen üläjoksmuses (Kaman hurapol'ne bassein), 378 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vezivaradim Jurüzan'-jogel levineb lidnan päivnouzmas. Matkad Čeläbinskhasai om 192 kilometrad päivnouzmha orhal, 235 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Tröhgornii (SATÜ) 5 km suvhe orhal vai avtotel, Katav-Ivanovsk-rajonkeskuz 19 km suvipäivlaskmha orhal, 23 km avtotedme vai raudtedme, i Ust'-Katav 19 km päivlaskmha orhal, 30 km avtotedme vai raudtedme.

«Čeläbinsk — Uf»-mante (M5-trass) ümbärdab lidnad ühtes kilometras pohjoižpolespäi. *Jurüzan' *-raudtestancii om sätud vspäi 1905 sarakol «Čeläbinsk — Uf»-keskustaspäi, edel 2008. vot radoi passažiroiden-ki täht.

## Tobmuz
Pervuh-külä (, 9 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Jurüzanin ližaks.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnankundan pämez' om Jurii Bobilev (*Юрий Бобылев*, semendku 2018 — heinku 2021). Lidnan Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Aleksei Kuranov vn 2015 redukuspäi. Edeline nevondkundan ezimez' om Petr Gareht, radoi edel vn 2015 redukud.

## Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 10 800 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 12 571 ristitud, lidnankundan — 12 578 ristitud. Vn 2021 rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 10 284 eläjad. Kaik 11 685 ristitud elihe lidnas i 11 694 ristitud kaikes lidnankundas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 17..18 tuhad eläjid vll 1959−1992 (18 294 rist. vl 1989).

Rahvahad (2010): venälaižed — 81,7 %, totarlaižed — 7,9 %, baškiralaižed — 6,9 %, toižed rahvahad — 3,5 %.

Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: kaks' jumalanpertid i časoun'.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma severz'-se päivkodid, aluzškol (nomer 2), keskškol (nomer 1), lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol. Jurüzanin tehnologine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

Церковь Рождества Христова в г. Юрюзань.jpg|Raštvoiden jumalanpert', vn 2022 nägu
Детский дом творчества в г.Юрюзань.jpg|Lapsiden sädamižen pert' (2022)
МОУ СОШ №2 г. Юрюзань на Советской 22.jpg|Keskškol nomer 2 vl 2022
Здание детской школы искусств в г. Юрюзань.jpg|Lapsiden čomamahtoiden škol (2022)
Станция Юрюзань.jpg|Raudte Jurüzaniš vl 2010


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnankundan oficialine sait (''yuryuzan.ru''). 
* Jurüzan'-lidnan informacine sait (''yu-news.ru'').