Usman'

**Usman**' () om Venäman lidn da lidnankund Lipeckan agjan suves. Se om Usmanin rajonan administrativižeks keskuseks da palaks.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1645 kuti puine lidnuz makundan lidnan statusanke. Lidnuz oli tarbhaine i oli udessündutadud vl 1684, vaiše rova i pudotez jäiba sišpäi 1780-nzil vozil. Torgovanoiden istorine pertišt om kaičenus hüvin.

Usman' šingotase valamižmašiništon tegimel, tabakfabrikal, sömtegimištol (leibänkombinat), mugažo mebel'- i omblendfabrikad ratas lidnas. Ende pühävoin tegim oli mugažo, tuli bankrotnendannoks.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan suves, ühtennimižen jogen randal ( 151 km pitte, Donan hurapol'ne bassein), 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Voronežan agjhasai om vižtoštkümne kilometrad suvhe i päivlaskmha orhal. Matkad Lipeckhasai om 62 km pohjoižhe orhal, 74 km avtotel vai 70 km raudtel. Toižed lähembaižed lidnad oma Voronež (Voronežan agj) 55 km suvipäivlaskmha orhal, 72 km avtotedme vai 61 km raudtedme, Zadonsk 67 km lodeheze orhal vai 84 km avtotedme, i Gräzi 52 km pohjoižhe orhal, 58 km avtol vai 53 km raudtel. *Usman*'-raudtestancii radab lidnas «Gräzi — Voronež»-keskustal vspäi 1868.

## Tobmuz
Usman' om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 12,66 km².

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed lidnan Administracijan pämehed oma Denis Vasil'čenko (keväz'ku 2019 — keväz'ku 2024), Aleksei Bokarev (kül'mku 2015 — keväz'ku 2019). Lidnan Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Galina Kitaeva vspäi 2020. Edeližed nevondkundan ezimehed oma Sergei Malii (*Сергей Малый*, 2005−2015 i 2018−2020), Svetlana Ternovih (2015−2018).

## Eläjad
Vl 1897 lidnan ristitišt oli kümne tuhad eläjid, vl 1931 — 13 600 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 18 685 ristitud, rajonan kaks' videndest, vn 2021 — 19 662 ristitud. Kaik 19 958 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 20..21 tuhad eläjid vll 1970−2003 (21 tuh. rist. vl 1992).

Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 98,2 %, toižed rahvahad — 1,8 %.

Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Jumalannägundan päjumalanpert' (om udessündutadud vll 2000−2015), Jumalanmaman Emäganpäivän jumalanpert' (om saudud tošti vll 1905−1907, enččen Ph. Sofijan naižjumalankodin pala) i ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' (om saudud vozil 2016−2020). Niiden ližaks kaks' jumalanpertid ei ole kaičenus.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma seičeme nimitadud päivkodid, licei (nomer 1), koume keskškolad (nomer 2, 3 i 4), čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol.

Usmanin äiprofil'ne kolledž i Usmanin tegimištoliž-tehnologine kolledž oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Усмань значок герб 1781.jpg|Rindazznam vn 1781 versijan lidnanznamanke
Usman img 001.JPG|Jumalanmaman Emäganpäivän jumalanpert', vn 2010 nägu
Реальное училище Усмань.jpg|Lidnan äiprofil'ne kolledž (2015), realižen školan istorine pert'
Railway station usman lipetsk region russia 2020.jpg|*Usman*'-raudtestancii vl 2020


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden aluzkundoiden sait (''usmcity.ru''). 
* Lidnan informacine portal (''usman48.ru'').