Ačhoi-Martan

**Ačhoi-Martan** (, ) om Venäman lidn da lidnankund Čečenijan Tazovaldkundan päivnouzmas. Se om Ačhoi-Martanan rajonan administrativine keskuz, mülüb rajonha.

## Istorii
Eziauguine Ačhoi-eländpunkt oli muretud čečenan i carin sodavägiden toran aigan vl 1840.

Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud kuti *Ačhoiskoje*-varmitez vl 1846, sid' *Ačhoi-Martan* oficialižikš. Žilo sai nimed kahten jogen mödhe: Ačho (Ačhu,  26 km pitte) jokseb lidnan päivnouzmaižeks röunaks, Fortang-jogi ( 69 km pitte, ) läbitab lidnan keskuzpalad. Rahvahan deportacijan aigan žilon nimituz oli *Novosel'skoje* vll 1944−1957, sid' pördihe endišt nimed. Žilo sai lidnan statusad vn 2023 6. päiväl uhokud, edel se oli tazovaldkundan kaikiš järedambaks külähižeks eländpunktaks.

Ačhoi-Martan šingotase torguindan keskusil, plasmassan tegimel, sauvondmaterialiden järedal bazal i tehmižel (raudprofil', iknad, uksed), meblin edheotandal, konditerižiden tegesiden pästandal, semniden ümbriradmižen tegimel. Valdkundaline maižandusen edheotand om otnus villänkul'turoiden, saduiden i kabjživatišton kazvatushe.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan pohjoižpalan päivlaskmas, Kavkazan ezimägištol, 247 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Nohčiin-Kort-mägi om lidnan suves.

Matkad Grozniihasai om koumekümne kuz' kilometrad päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha orhal vai 49 km avtoteidme, «Kavkaz»-avtotrass mäneb kudes kilometras pohjoižhe. Lähembaine lidn om Urus-Martan 21 km päivnouzmha orhal vai 23 km avtotedme.

## Tobmuz

Ačhoi-Martan om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 74,59 km², sen ližaks kaik rajonan suvipala alištub lidnan tobmudele.

Edeline Ačhoi-Martanan küläkundan Administracijan pämez' om Mohadi Hačukaev (heinku 2019 — kül'mku 2020). Ačhoi-Martanan küläkundan Deputatoiden nevondkund om olmas.

## Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eländpunktan eläjiden lugu oli 20 172 ristitud, vn 2021 — 30 739 ristitud. Vl 2017 sen aigan žilon ristitišt oli 23 282 eläjad, rajonan nelländez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Rahvahad (2010): čečenalaižed — 99,7 %, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 0,3 %.

Islaman pämečet' Batal-Hadži Belhoroev-šeihan nimed (voib mülütada viž tuhad uskojid) om letud lidnas vll 2013−2014.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' järedad nimitadud päivkodid, Ačhoi-Martanan aluzškol, ühesa keskškolad (nomer 1..9), rajonan lapsiden sädamižen pert', rajonan čomamahtoiden škol, rajonan sportškol nomer 1, olimpižen varan sportškol boksas Turpal-Ali Kukaevan nimed, fizkul'turine *Akhmat*-sportkompleks (boks, üks'borcuindad).

Privatine Ačhoi-Martanan kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

Марта (Ӏаьс-хин га).jpg|Fortang-jogen randird sildaspäi (2018, )
Центральная мечеть в селе Ачхой-Мартан.jpg|Pämečet', vn 2018 nägu
IMG 20180614 152526ТӀехьа-Мартанара тӀекӀелайина туькнаш.jpg|Uudimiden lauk vl 2018
IMG 20180614 152537ТӀехьа-Мартанан кӀоштан административан гӀишлош.jpg|Kul'turkeskuz (2018)
IMG 20180614 151750СОШ №5 Ачхой-Мартан.jpg|Keskškol nomer 5 vl 2018


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnankundan oficialine sait (''amartanchr.ru''). 
* Lidnan i rajonan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''achkhoy-martan.ru'').