Učali

**Učali** (, bašk. i ) om Venäman lidn da lidnankund Baškortostanan Tazovaldkundan päivnouzmaižes čogas. Se om Učalin rajonan administrativine keskuz (vspäi 1930).

## Istorii
Amuine «Pen' Učali II»-seižutez om löutud lidnan territorijal (6 tuh. vozid tagaz).

Učali-žilo mainitase 19. voz'sadaspäi. 1930-nzil vozil löutihe kuldad Pen' Učali-järvenno, i vspäi 1940 kaivuzžilo oli olmas samha kuldad. Vozil 1955−1968 saudihe cinkan (Venäman samižen kaks' koumandest) da vas'ken küllästamižtegint, sadas toižid-ki metallid penil lugumäril. Lidnan aluz om pandud kaivuzžiloiden ühtenzoitusel vodes 1963.

Učali šingotase kaivuztegimištol, sadas nenid substancijoid: cink, vas'k, kuld, hobed, platin, diorit, ozrikkivi i rugižkivi.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalan päivnouzmas, Suviuralan päivnouzmaižil pautkil, mägidenkeskeižes tahondas, 525 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Enččed Pen' Učali-järved kätihe kaivuzkombinatan vezištoikš i mülüdas lidnan territorijha, Sur' Učali- (, 3,06 km²) i Karagaili-järved (, 3,84 km²) oma lidnan pohjoižen röunan taga, mülüdas Ural-jogen basseinha ().

Matkad Uralan joginiškhasai om kümne kilometrad suvhe, Čeläbinskan agjhasai om 10 km päivnouzmha vai suvhe, Ufahasai — 225 km päivlaskmha orhal vai 350 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Üläural'sk (Čeläbinskan agj) 50 km suvhe orhal vai 65 km avtotedme i Beloreck suvipäivlaskmha 95 km avtotedme.

## Tobmuz
Učali om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed lidnan Administracijan pämehed oma Il'mir Gazizov (reduku 2020 — reduku 2023), Il'jas Kil'muhametov (sulaku 2012 — reduku 2020). Lidnan nevondkundan ezimez' om Aigul' Gimazitdinova vn 2020 redukuspäi. Edeline nevondkundan ezimez' om Hadis Nasibullin, radoi vn 2020 redukuhusai.

## Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 37 788 ristitud, rajonan ristitišton pol', vn 2021 — 36 175 ristitud. Kaik 37 715 eläjad oli lidnas vl 2017. Vspäi 1996 ristitišton lugu om stabiline, 37..39 tuhad eläjid (39 623 rist. vl 2009).

Rahvahad (enamba 1 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): baškiralaižed — 50,2 %, venälaižed — 26,6 %, totarlaižed — 20,9 %, toižed rahvahad — 2,3 %.

Mamankelen mödhe (2010): baškiran kel' — 46,8 %, venän kel' — 34,8 %, totaran kel' — 16,3 %.

Islaman kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: «Nur»-pämečet' i mečet' Zainulla Išanan nimed. Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid ratas Učališ: ph. Panteleimonan i Jumalanmaman «Rigomanahin'»-jumalaižen.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma seičeme nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1, 3, 4, 7, 9, 15, 18), nell' keskškolad (nomer 2, 5, 10, äikeline äiprofil'ne nomer 9), kaks' liceid (nomer 3 i baškiran nomer 1), korrekcine škol-internat lapsiden täht tervhuden röunatud voimusidenke, sädamižen pert'kulu, lapsiden da norišton sportškol, lapsiden da norišton turizman, ekskursijoiden i kodirandantedištandan tervehtamižopenduzkeskuz. Učalin kaivuztegimišton kolledž, Učalin čomamahton i kul'turan kolledž oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Здание администрации города Учалы.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (2010)
Мечеть г. Учалы.jpg|Učalin «Nur»-pämečet', vn 2010 nägu
Церковь иконы Божией Матери "Скоропослушница" (Учалы).jpg|Jumalanmaman «Rigomanahin'»-jumalaižen jumalanpert', vn 2019 nägu
Площадь им. Ленина, филармония (город Учалы).JPG|Filarmonii torgul Leninan nimed (2010)
Uchaly Tashbiek mountain 2.jpg|Eländpertišt Taštbiik-mägenke tagamal (2014)
2014-08-04 Monument to fallen soldiers.jpg|Lidnan nägu monumentanke pölištunuzile sodamehile vn 2014 elokus


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan da Učalin rajonan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''uchaly.bashkortostan.ru'').