open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
28 panfilovecad

**«28 panfilovecad»** () om vn 2016 venämalaine fil'm vägitegos Moskvan sodakaičendan aigan. Ezmäine ozutez Venämas oli vn 2016 kül'mkun 24. päiväl.

Režissörad oma Andrei Šal'opa, Kim Družinin.

## Rolid
* *Politine Vasilii Kločkov-ohjandai* — Aleksei Morozov
* *Ivan Dobrobabin-seržant* — Jakov Kučerevskii
* *E. M. Rešetnikov-major* — Anton Kuznecov
* *Ivan Moskalenko-saldat* — Aleksandr Ustügov
* *Daniil Kožebrgenov-saldat* — Kim Družinin
* *Grigorii Bezrodnih-saldat* — Sergei Agafonov
* *Jakov Bondarenko-saldat* — Dmitrii Girev
* *Grigorii Šemjakin-saldat* — Oleg Födorov
* *Pötr Dutov-saldat* — Mihail Pšenko
* *Grigorii Konkin-saldat* — Dmitrii Murašev
* *Alikbai Kosaev-saldat* — Amadu Mamadakov
* *Musabek Sengirbaev-saldat* — Azamat Nigmanov
* *Dmitrii Timofev-saldat* — Anton Filipenko
* *Ivan Šepetkov-saldat* — Vitalii Kovalenko
* *Grigorii Petrenko-saldat* — Nikolai Klämčuk
* *Nikolai Maksimov-saldat* — Vladimir Zaharenko
* *Abram Krüčkov-saldat* — Aleksandr Plaksin
* *Narsutbai Esebulatov-saldat* — Vladislav Pogiba
* *Gavriil Mitin-saldat* — Oleg Senčenko
* *Dmitrii Kalenik-saldat* — Maksim Belborodov
* *Ivan Natarov-saldat* — Pavel Gončarov
* *Nikita Mitčenko-saldat* — Ivan Efremov
* *Duišenkul Šopokov-saldat* — Askar Tleugobilov
* *Pötr Emcov-saldat* — Anton Paderin
* *Illarion Vasil'jev-saldat* — Andrei Nekrasov
* *Nikolai Trofimov-saldat* — Anton Filipenko
* *Nikolai Belašev-saldat* — Nikolai Ivanov
* *Nikolai Anan'jev-saldat* — Dmitrii Cuckin
* *Ivan Šadrin-saldat* — Andrei Bodrenkov
* *Pavel Gundilovič-kapitan* — Aleksei Longin
* *Vasilii Ugrümov-leitnant* — Andrei Šal'opa
* *Bulatov-leitnant* — Aziz Beišenalijev

## Homaičendad


## Irdkosketused
* «28 panfilovecad»-fil'man oficialine sait (''28panfilovcev.com'').
Kurosava Akira

**Akira Kurosava** ( [kɯɾosawa aꜜkiɾa] *Kurosava Akira*; sünd. 23. keväz'ku 1910, Tokio, Japonijan imperii — kol. 6. sügüz'ku 1998, Setagai, Tokio, Japonii) oli tutab japonine režissör, scenarist, fil'miden prodüser. Lahjoitud nevondkundaližel Rahvahiden kožundan ordenal (1991).

Kurosava pästi koumekümned znamasišt fil'mad 57-voččes kar'jeras (1936−1993), neniden fil'miden enambust lugetas mail'man kinon klassikaks. Sai kaks' «Oskar»-arvlahjad parahimas verazkel'žes fil'mas: 1951. vodes («Rašömon») da 1975. vodes (venäkel'ne «Dersu Uzala»). Oli tetab mail'mas enamba, mi Japonijas. Läheni Päivnouzmman i Päivlaskmman veroid toštmatomiš fil'miš, erased süžetad oma sätud mail'man literaturan klassižiden kirjoiden mödhe (Dostojevskijan «Idiot», Lev Tolstoin «Ivan Il'jičan surm», Gor'kijan «Pohjas»-pjes, Šekspiran «Makbet» i «Lir-kunigaz»).

Mez' oli sündnu Tokioho, Isamu da Šima Kurosavan kanzha, oli norembaižen kahesan lapsen keskes. Ozuti čomamahton mahtoid noressai, pirdi kuvid. Vl 1945 naiži, japonine Joko Jaguči-aktris oli hänen ak, elihe ühtes hänen surmhasai vl 1985. Sünduihe kaht last.

## Valitud fil'mografii
* «Dzüdon genii» ( *Sugata sansiro:*, 1943)
* «Koditoi ižakoir» (野良犬 *Nora inu*, 1949)
* «Rašömon» (羅生門 *Rasö:mon*, 1950)
* «Idiot» (白痴 *Hakuči*, 1951)
* «Eläda» (生きる *Ikiru*, 1952)
* «Verev tron» (蜘蛛巣城 *Kumonosu dzö:* «häpein pezan zamk», 1957)
* «Koume pahatukad peittud lidnuses» (隠し砦の三悪人 *Kakusi toride-no san akunin*, 1958)
* «Pahad mehed magadas tünäs» (悪い奴ほどよく眠る *Varui jacu hodo joku nemuru*, 1960), vai «Käredad mehed jädas elegiš» nevondkundaližiš kinoteatriš
* «Rusked bard» (赤ひげ *Akahige*, 1965)
* «Dersu Uzala» (デルス・ウザーラ *Derusu Udza:ra*, 1975)
* «Sodamehen kuvahaine» (影武者 *Kagemusä* «sodamez'-kuvahaine», 1980)
* «Elokun rapsodii» (八月の狂詩曲 *Hačigacu-no rapusodi*, 1991)
* «Völ ei» (まあだだよ *Ma:dadajo*, 1993)

## Homaičendad
Mori Klaudia

**Klaudia Mori** (; sünd. 12. uhoku 1944, Rim, Italii) om italijalaine aktris da pajatai, Adriano Čelentanon ak.

## Biografii
Klaudia om sündnu Rim-lidnha. 

Klaudia om lähtnu mehele vodel 1964, Adriano Čelentano-pajatale da akt'orale. Heil om kaks' tütärt da üks' poig: Rosita, Rosalinda da Džakomo. Tähäsai üks'jäine Samuel'-poiganpoig om Adrianol Klaudianke.

## Valitud fil'mografii
* «*Rokko da hänen velled*» (1960) — himižen puhtastandan edheotandan radnik
* «*Ülävarghuz Milanas*» (1965) — Vanda
* «*Emigrant*» (1973) — Rozita Flores
* «*Juppi-du*» (1975) — Adelaide
* «*Džeppo-meletoi*» (1978) — Gilda
* «*Džoan Lui*» (1985) — Tina Foster

## Diskografii
* 1974 — Fuori tempo
* 1977 — È amore
* 1984 — Claudia canta Adriano / Chiudi la porta
* 1994 — Claudia Mori e i ragazzi del Clan

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Linnei Karl

**Karl Linnei** ( ['kɑ:ɭ 'fɔn: lɪ'ne:], edel 1761 vot *Carl Linnaeus*, *Carl Linné*; , jäl'ghe 1761 vot mugažo *Carolus a Linné*; sünd. 23. semendku 1707, Roshul't-külä, Ročinma — kol. 10. viluku 1778, Uppsal-lidn, Ročinma) oli ročilaine londusentedoidai (botanikantedai, zoolog, mineralog), fiziolog da lekar'.

## Biografii da tedotöd
Openui Lundan i Uppsalan universitetoiš. Vozil 1735−1738 oli ajanu Alamaihe, sikš miše Ročinman ižanduz oli väll' Pohjoižen sodan kilan tagut, i pästi äi kirjoid, ezmäi «Londusen sistem»-tedotön (1735, latin. *Systema naturae*). Necen radon 10nz' pästand (1. viluku 1758, Stokhol'm) andoi zoologižen nomenklaturan augunpanijan datan. Linnein pästnuded Alamaiš kirjad paniba nügüdläižen biologijan alusen.

Vl 1738 Linnei ajeli Parižha, sid' pörzihe tatanmaha da oli siš surmhasai, voib olda verhiden keliden i sur'il'man vajagiden mahtoiden taguiči. Karl Linnei (vanhemb) linni ročin kirjkelen ühteks alusenpanijoišpäi. Vspäi 1741 surmhasai oli Uppsalan universitetan professoran. Vl 1761 mülüi bajarišton kundha.

Linnei sai medicinan doktoran arvnimen Harderveikan universitetas (1735, Alamad), vahvišti tedotöd malärijan sündundas.

## Kanz
Vn 1739 sügüz'kuspäi tedomez' oli nainu, sündutihe seičeme last, kaks' poigad da viž tütärt, heišpäi üks' poig da nell' tütärt oliba elänuded täuz'igäižushesai. Karl Linnei-noremb poig linni tatan jäl'ghetulijaks.

## Homaičendad
Čakraborti Mithun

**Mithun Čakraborti** (, , ), todesine nimi om **Gourang Čakraborti** (sünd. 16. kezaku 1950, Kolkat, Indii) om indijalaine ak'tor, TV-vedai da politikanmez'.

## Biografii
Gourang om sündnu Kolkat-lidnha.

Om naižiš kahtenden kerdan. Jogita Bali om hänen nügüdläine ak, aktris. Heil nell' last om olmas: Mahaakšai-poig (om sündnu vl 1984), Rimoh-poig, Namaši-poig da Dišani-tütär.

Hänel om ičeze «Mithun's Dream Factory»-kompanii.

## Fil'mografii (serialoid da massižid scenoid lugemata)
* «*Kunigazline mectuz*» (1976) — Ghinua
* «*[[Diskon kargaidai]]*» (1982) — Anil / Džimmi
* «*Koumen mušketöran kartte*» (1984) — Sanga
* «*Kargaida, kargaida*» (1987) — Ramu / Romeo
* «*Kriminal*» (1989) — Šankar Bos
* «*Lämoite*» (1990) — Krišnan Ijer M.A.
* «*Laki. Sättumatoi aig armastada*» (2005) — Pindi Das Kapoor
* «*Guru: Te satusennoks*» (2007) — Manik Dasgupta
* «*Vägelaižed*» (2008) — Nakuvi-lekar'
* «*Jäl'gnikad*» (2008) — Sikander Mirza
* «*Čandni Čoukanke Kitaihe*» (2009) — Dada
* «*Vir*» (2010) — Prithvi Singh
* «*Täuz' pert' 2*» (2012) — Dž.D (Džagga Dakku)
* «*Boss*» (2013) — Satijakant Šastri
* «*Išk*» (2014) — Ratan Lal Singh

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Cunku

**Cunku** (), todesine nimi om **Micuo Terada** ( *Terada Micuo*; sünd. 29. reduku 1968, Higašiosak, Osak, Japonii), om japonijalaine pajatai, prodüser da muzikankirjutai.

## Biografii
Cunku om sündnu Osak-lidnha.

Vozil 1988–2000, 2006–2015 Cunku oli «Sharam Q»-gruppan solistan. 

Vspäi 2006 om nainu, Kanako Idemicu om hänen ak. Heil om kaks' tütärt da üks' poig.

## Diskografii
* 2000 — *A Hard Day's Night* (Ö jügedan päivän jäl'ghe)
* 2004 — *Take 1*
* 2005 — *Type2*
* 2006 — *V3~Seishun Cover~*
* 2007 — *Sharam Q ~ Morning Musume~Tsunku 15 Years in Entertainment Commemoration Album~*
* 2007 — *Tsunku Best Work Collection* (Cunkun parahimiden töiden kogoduz)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Cunkun oficialine sait (''tsunku.net'').
Faradei Maikl

**Maikl Faradei** ( [maɪkl 'fæ.rəˌdeɪ]; sünd. 22. sügüz'ku 1791, Njuington Batts-külä (nüg. Sur' London), Anglii, Sur' Britanii — kol. 25. eloku 1867, Hempton-Kort-erižpert', Anglii, Sur' Britanii) oli anglijalaine fizikantedomez'-londusentedoidai, himik da melestegii.

## Tedosädamine
Mez' sauvoi elektrolikutimen ezmäižen modelin (1821), sid'päi eciškanzihe sen modelin otandoid kävutamižhe. Avaiži elektromagnitižen indukcijan nägusen (1831), se kävutase nügüd' kaikel sijal tehmaha elektrust. Faradein toižed avaidused: joksusen ezmäine transformator, elektrojoksusen himine tegend, elektrolizan ohjandimed, magnitkendan valatoituz elektrolämoihe, diamagnetizm da paramagnetizm. Nened tärtused vasttas Faradein tedotöiš ezmäižen kerdan mail'mas: ion, katod, anod, elektrolit, dielektrik.

Faradei om opendusen elektromagnitižes kendas alusenpanii, kudambad Džeims Maksvell šingoti matematižikš. Endusti elektromagnitižid lainhid. Vajehti Njutonan «loithotegend»-tärtust fizižen kendan modelil, sädi melel ičekeskentegijoid substancijanke «vägipirdoid» avaruden rattematomas ümbrištos.

Aiglehtesiden 450 kirjutusen ližaks, Faradei pästi vit kirjad vozil 1827−1861.

## Mušt
Oma nimitadud Faradein muštoks:
* elektromülün märičendühtnik — farad
* elektrižen täutken märičendühtnik elektrohimijas — faradei
* Kudmaižen krater (Faradei) i avaitud vl 1990 37582-asteroid Marsan i Jupiteran keskes (Faradei).

## Homaičendad
Maksvell Džeims Klerk

**Džeims Klerk Maksvell** (; sünd. 13. kezaku 1831, Edinburg, Šotlandii, Sur' Britanii — kol. 5. kül'mku 1879, Kembridž, Anglii, Sur' Britanii) oli šotlandijalaine fizikantedomez', matematikantedomez', mehanikantedai da melestegii.

## Biografii
Džeims Klerk openui Edinburgan i Kembridžan universitetoiš. Radoi opendajan Aberdinan universitetas (1856−1860), sid' Londonan Kings-kolledžas (1860−1865). Ühtni Komitetha etaloniš (1861−1863), tariči elektromäričemižühtnikoid, kudambid (om, amper, vol't) Rahvahidenkeskeine elektrikoiden kongress vahvišti vl 1881. Vozil 1871−1879 oli professoran Kavendišal nimel nimitadud fizikan laboratorijas Kembridžan universitetas.

## Tedotöd
Maksvell pani klassižen elektrodimanikan alusid (Maksvellan tazostused), ližazi «sirdandan joksuz»- da «elektromagnitine kend»-tärtusid. Om gazoiden kinetižen teorijan alusenpanijoiden keskes. Tedomez' sai molekulärižen fizikan i termodinamikan tarbhaižid rezul'tatoid (Maksvellan termodinamižed korreläcijad, Maksvellan ohjandim «nozoluz — gaz»-fazsirdandan täht).

Vl 1861 Džeims Maksvell ozuti ezmäižen mujufotokuvan, koumen mujun kävutandan fotografijas melestegii, mujun kvantitativižen teorijan sädai. Jäti meile tedoidusid mehanikas (Maksvellan teorem kinktusen/elastižusen teorijas, tedotöd seižujas likundas), optikas, matematikas. Oli ezinenas statistikan mahtusiden kävutandas ümbrikirjutamha fizižid processid. Oli tehnu tedon populärižeks, sauvoi severz'-se tedoladimid.

## Personaline elo
Vspäi 1859 oli nainu, eli Ketrin-akanke (neiččel Devar-kanzannimenke, 1824−1886), ei olend lapsid naimiželos. Navedi Šotlandijan runoištod, kirjuti da pästi ičeze runoid.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* «James Clerk Maxwell Foundation»-organizacijan sait, Edinburg (''clerkmaxwellfoundation.org'').
Plazma

**«Plazma»** (*plazm* venän kelespäi) om tutab Venäman anglijankel'ne muzikgrupp, kudamb edestab muzikad sintipop- da poprok-stiliš.

## Istorii
Gruppan aluz om pandud Volgogradha vl 1990, i vhesai 1999 sen nimituz oli Slow Motion («vitk likund»). Kollektiv sai taholišt tetabut i päti sada sidä kaikes valdkundas, sen tagut vajehti nimitust vl 2000. Ezmäine gruppan prodüser oli Dmitrii Malikov vll 2000−2005, jätksihe ühthižtöid hänenke möhemba-ki. Gruppan mülükund jäb vajehtamata.

## Mülükund
* Roman Černicin — än', muzikan i tekstan kirjutai
* Maskim Postel'nii — alaän', koskimsoitoiden vändai, muzikankirjutai, aranžurui

;Kuctud akkompanirujad muzikantad
* Aleksandr Lučkov — violižnik, gitarist
* Nikolai Trofimov — gitarist

## Al'bomad
### Studijanal'bomad
;kuti Slow Motion
* 1991 — *Falling in Love* (Lankten armastushe)
* 1998 — *Prologue* (Ezisanad)

;kuti Plazm
* 2000 — *[[Take My Love]]* (Ota minun armastust)
* 2002 — *607*
* 2006 — *Black & White* (Must da vauged)
* 2017 — *Indian Summer* (Indine keza)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Plazma-muzikgruppan oficialine sait (''plazma.ru'').
Linneb homnine päiv vai ei

**«Linneb homnine päiv vai ei»** (, ) om vn 2003 indine dramfil'm. Režissör — Nikhil Advani.

## Rolid
* *Aman Mathur* — Šahruh Han
* *Naina Katrerin Kapur / Patel* — Priti Zinta
* *Rohit Patel* — Saif Ali Han
* *Džennifer «Dženni» Kapur, Nainan mam* — Džaja Baččn
* *Laddžo Kapur, Nainan baboi* — Sušma Seth
* *Pritam Čaddha, Amanan däd' * — Dara Singh
* *Amanan mam* — Rima Lagu
* *Gia Kapur* — Džhanak Šukla
* *Šiv Kapur* — Athit Naik
* *Džasvinder «Džaz» Kapur* — Lilett Dubi
* *Džasprit «Svitu» Kapur* — Delnaaz Irani
* *Sarlaben Patel, Rohitan mam* — Ketaki Deiv
* *Karsanbhai Patel, Rohitan tat* — Satiš Šah
* *Prija* — Sonali Bendre
* *Kantaben* — Sulbha Arija
* *Kamilla* — Simon Singh
* *Kammo* — Šoma Anand
* *Vimmo* — Kamini Hanna
* *Guru* — Radžpal Jadav
* *Frenki* — Dhipeš Bhatt
* *Abha, Prijan mužik* — Sandžai Kapur

## Fil'mdand
Fil'mdihe kinod Nju Jorkas i Torontos.

## Fil'man muzik

## Homaičendad
Matondkar Urmila

**Urmila Matondkar** (mugažo anglijan kelel; marathi i ; sünd. 4. uhoku 1974, Bombei, Maharaštr, Indii) om indijalaine aktris, TV-vedai da kargadai. Ezineb Bollivudan hindikel'žid rolid tobjimalaz.

## Biografii
Urmila om sündnu Mumbai-lidnha, opendajan kanzha. Fil'mzihe händast kinos ezmäižen kerdan lapsen völ, vl 1977.

Vll 2015−2017 aktris tegi keskustad kar'jeras.

## Kanz
Vspäi 2016 om lähtnu mehele. Mohsin Akhtar Mir om hänen mužik, enzne model' da biznesmen. Urmilan vanhemb Kedar-vell' om Indijan sodavägiden lendai, noremb Mamta-sizar radoi aktrisan enččes.

## Valitud fil'mografii
* «*Narasimha*» (1991) — Minu Singh
* «*Noidan magii*» (1992) — Mala Kumar
* «*Ilopä*» (1995) — Mili Džoši
* «*Indijalaine*» (1996) — Sapna
* «*Hüväšt'jätand*» (1997) — Džanhvi Sahni
* «*Bukoi*» (2003) — Svati
* «*El'gendamha toine tošt*» (2003) — Tehzib Mirza
* «*Oli čomakulu naine*» / «*Manitadud naižen aznoičend*» (2004) — Sarika Vartak
* «*Deli Safari*» (2012) — Begum (änetoitab)
* «*Toštmatoi*» (2014) — Purva Rao-emänd

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Abe Sindzo

**Sindzo Abe** (; sünd. 21. sügüz'ku 1954, Nagato, Jamagučin prefektur, Japonii — kol. 8. heinku 2022, Kasihar-lidn, Naran prefektur, Japonii) oli japonijalaine politikanmez', 57. Japonijan päministr (2006−2007, 2012−2020), 90., 96., 97. i 98. ohjastusiden pämez'. Oli Japonijan liberaliž-demokratižen partijan lideraks niil-žo aigoil.

## Biografii
Sindzo oli sündnu Nagato-lidnha. Hänen dedoi Nobucuke Kisi (mamoin kanzaspäi) oli ranu päministran (1957−1960), hänen tat Sintaro Abe, oli Japonijan ohjastusen ministran.

Vl 1977 Sindzo openzihe Seikei-universitetha. Vl 1979 hän openzihe Suvikalifornijan universitetha. Vspäi 1982 radoi Japonijan valdkundan hüvüdeks, ohjastusen ministran (hänen tatan) sekretarikš.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Japonijan päministran da ministrišton oficialine sait (''japan.kantei.go.jp'').   
* Sindzo Aben enzne oficialine sait (2006, arhiv, ''s-abe.or.jp'').
Colours

**«Colours»** (*Mujud*) om japonižen Ajumi Hamasaki-pajatajan 15. al'bom. Se om pästtud vl 2014.

## Pajoiden nimikirjutez

 *Feel the love* (5:19, Muja armastust)
 *XOXO* (4:18)
 *What is forever love* (4:14, Mi znamoičeb armastuz kaikeks igäks)
 *Hello new me* (4:14, Holl'oo uz' minä)
 *Pray* (6:17, Loičend)
 *Angel* (3:44)
 *Terminal* (5:41)
 *Merry-go-round* (5:08, Karusel')
 *Lelio* (3:35)
 *NOW & 4EVA* (4:35, Nügüd' i kaikeks igäks)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* «Colours»-muzikal'bom Ajumi Hamasakin oficialižil lehtpolil, ''avex.jp''-sait.
Hičkok Al'fred

**Al'fred Džozef Hičkok**-ižand ( [ˈælfrɪd ˈʤəʊzɪf ˈhɪʧkɒk]; sünd. 13. eloku 1899, Leitonstoun, Sur' London, Anglii, Sur' Britanii — kol. 29. sulaku 1980, Bel' Eir, Los Andželes, Kalifornii, AÜV) oli britanine da amerikaine fil'miden režissör, prodüser, scenarist.

Kinon režissöran sädamine om sidodud «triller»-žanrha (-sanaspäi — «säru») da «saspens»-tärtushe (angl. *suspense* — «kingitez»). Mez' mahtoi säta holdujan märhapanmatomuden da kingitadud varastusen atmosferad ičeze fil'miš. Sädandan aigas fil'mzi 55 kinofil'mad da 17 fil'mad «Al'fred Hičkok ezitab»-TV-serijha. Erašti ozutihe fil'miš kameo-roliš.

## Biografii
Laps'aigas Al'fred kazvoi burkol. Openui Londonan kahtes kolledžas, sid' Inženerijan da navigacijan školas i ühtes kävui kundelta lekcijoid čomamahtontedos Londonan universitetas. Sädi kar'jerad vozil 1921−1976. Täuz'igäižen harjeni ozutada ümbärdajile, mi «must jumor» om.

Edel 1939. vot Al'fred radoi Sures Britanijas, sai kahtent (AÜV:oiden) rahvahanikust vl 1955. Sai «Oskar»-premijad «Rebekka»-fil'mas 1940 vodes (voden parahim fil'm). Ei voind kacta ičeze fil'mid, sikš miše opak oli.

## Kanz
Vspäi 1926 mez' oli nainu, eli Al'ma Revil'-akanke surmhasai. Üks'jäine laps' Patricija-tütär om sündnu vl 1928, vll 1950−1978 om ranu aktrisaks, koume tütrentütärt om hänespäi.

## Valitud fil'mografii
* «*Magitusiden sad*» (1925, laman fil'm)
* «*Šantaž*» (1929)
* «*[[Rebekka (fil'm, 1940)|Rebekka]]*» (1940)
* «*Heilün pil'vez*» (1943)
* «*Nor*» (1948)
* «*Ikun tanhaspäi*» (1954)
* «*Pänpunotand*» (1958)
* «*[[Psiho (fil'm, 1960)|Psiho]]*» (1960)
* «*Lindud*» (1963)
* «*Komplot kanzas*» (1976)

## Homaičendad


## Irdkosketused
*
Dekart Rene

**Rene Dekart** ( [ʁəne dekaʁt], ; sünd. 31. keväz'ku 1596, Lae-lidn, nüg. Dekart, Francijan kunigahuz — kol. 11. uhoku 1650, Stokhol'm, Ročinman kunigahuz) oli francijalaine filosof, matematikantedomez' da fizikantedai.

## Tond tedoho
Racionalizman filosofijan toižendan — kartezianižusen — alusenpanii, se om nimitadud hänen kanzannimen adjektivižes latinižes formaspäi: *Cartesian*. Filosofijan *radikaližen heilün metodan* sädai.

Analitižen geometrijan alusenpanii, tegi melel Dekartan koordinatsistemad. Tariči algebran nügüdläšt simvolištod. Todesti ohjandimen vauktuses kahten ümbrišton röunal, sädi «likundan lugumär»-tärtust, avaiži virtualižiden piguziden ohjandint. Tedoiži iškun londuseližohjandimid. Lugi, miše materii, sidä kesken hoikad substancijad, om mail'man aluseks, no hän oli atomišt teorijad vaste.

## Biografii
Vhesai 1612 openui sodakolledžas Francijan päivlaskmas. Sid' eli Parižas, oli otnus matematikan tedoidusihe. Vll 1617−1628 služi Alamaiden, sid' Saksanman armijoiš, ühtni severdoihe-se sodoihe da torihe, oz. tora Pragan tagut, Lä Rošelin blokad. Vozil 1628−1649 eli Alamaiš, pästi siš kaikid ičeze tedotöid, radoi Leidenan universitetan opendajan.

Katoližen jumalankodikundan radnikoičijad ei navedigoi Dekartan tedotöid, kudambiš Ülähäine om ozutadud vaiše mail'man sädajan (eskai todesti Hänen olendad olmas), ei ole ohjastajan; no kunigahad ozutiba pid'oitelendad Dekartale.

## Kanz
Üks'jäine illegitimine Fransina-tütär oli sündnu (1635−1640).

## Homaičendad
Lokk Džon

**Džon Lokk** ( [dʒɒn 'lɒk]; sünd. 29. eloku 1632, Rington-külä läz Bristolid, Anglijan kunigahuz — kol. 28. reduku 1704, Hai Lever-külä pohjoižpäivnouzmha Londonaspäi, Anglijan kunigahuz) oli anglijalaine filosof da lekar'. Lugetas händast «liberalizman tataks», kirjuti sekulärizacijas da tolerantižuses.

## Biografii
Koumen ristitun meled valatoitiba tedomest: Rene Dekartan i Isaak Njutonan filosofii, Tomas Gobbsan psihologii. Vl 1671 Lokk kirjutaškanzi elon «Kodv ristitun hamas»-pätedotön (angl. *Essay Concerning Human Understanding*), pästi sidä vl 1690. Tegi tond opendusen teorijha *[[tabula rasa]]*-ohjandimenke — «puhtaz leht»: mez' sündub mel'pidegita (Dekartan filosofijan erineden), tedoidab ümbrištod mujandoiden organoil (refleksii), i muga hänen haman sistem sauvose da elon mahtod ližadasoiš. Vozil 1672, 1679 i 1690 Lokk oli sanu radnikusid Anglijan ohjastusen aluzkundoiš. Kirjuti kaks' traktatad ohjanduses, oiktuzližen valdkundan ezmäine ümrbikirjutai, kundaližen kožundaktan teorijan üks' sädajišpäi. Ližazi «londuseline oiktuz»-tärtust. Amerikalaižed revolücionerad otiba radho Lokkan politižid idejoid da sauvoiba ut valdkundad.

Lokk oli Vestminsteran školan hüvän openikan, sid' openui Oksfordan universitetas (1652−1658), sai magistran arvnimed. Eli naimatoman, jäi lapsetoman. Koli ičeze Ledi Demeris Mešem-sudaruškan kodihe astman tagut.

## Homaičendad
Rasputina Maša

**Maša Rasputina**, todesine nimi om **Alla Nikolaevna Ageeva** (; sünd. 13. semendku 1964, Inskoi-žilo, Belovon rajon, Kemerovon agj, Venäman NFST, NSTÜ) om venämalaine pajatai.

## Biografii
Alla om sündnu Inskoi-žilho.

Maša äneti ezmäine soline studine «Городская сумасшедшая»-al'bom vl 1991.

## Kanz
Pajatai naine om lähtnu mehele kaks' kerdad. Viktor Zaharov om hänen nügüdläine mužik (vspäi 1999). Mašal kaks' tütärt oma olmas: Lidija-tütär (om sündnu vl 1985) da Marija-tütär (om sündnu vl 2000).

## Diskografii
### Al'bomad
* 1991 — Городская сумасшедшая (*Lidnalaine meletoi naine*)
* 1993 — Я родилась в Сибири (*Om sündnu Sibirihe*)
* 1994 — Синий понедельничек (*Sinine ezmäžnärg*)
* 1996 — Я была на Венере (*Olin Veneral*)
* 1998 — Ты меня не буди (*Ala nouze mindai*)
* 2000 — Поцелуй меня при всех (*Čukoida mindai kaikiden aigan*)
* 2001 — Живи, страна! (*Elägha, ma!*)
* 2003 — Роза чайная (*Čaimujun roz*)
* 2008 — Маша Распутина. The Best (*Maša Rasputina. Parahim*)

## Mel'hetartujad faktad
* Rasputina ei sö lihad.
* Maša Rasputina kumardelese Bollivudan fil'mile.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Maša Rasputinan oficialine sait (''masharasputina.com'').
Smit Adam

**Adam Smit** (; sünd. 16. kezaku 1723, Kerkoldi-lidn, Šotlandii, Sur' Britanii — kol. 17. heinku 1790, Edinburg, Šotlandii, Sur' Britanii) oli šotlandijalaine ekonomist, filosof, tedotöiden tegii. Nügüd'aigaižen ekonomižen teorijan (politine ekonomii) üks' alusenpanijoišpäi.

## Biografii
Adam Smit openui Glazgon universitetas (vspäi 1737), sid' Oksfordan Balliol-kolledžas (1740−1746). Oli ranu anglijalaižen literaturan da londuseližen oiktusen opendajan Edinburgan universitetas (1748−1751), sid' oli pandud logikan professoran Glazgon universitetha (1751−1763), radoi sen rektoran elon lopus (1787−1789).

## Tedoradmine
Smit kirjuti znamasižid tedotöid, kaikiš tetabad oma «Moral'mujandoiden teorii» (1759, kudenz' pästand 1790, angl. *The Theory of Moral Sentiments*) da «Tedoiduz rahvahiden elokahusen süiš» (1767−1776, vižpalaine, videnz' pästand 1789, angl. *An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations*). Adam Smitan «torgusen nägumatoi käzi»-virkand tegihe paksus kävutadud aforizmaks: hot' edheotajad napridas egoistižikš sada ližad täutten kulutajiden tarbhaižusid, ka todesižikš se vedab kaikid änikoičendale.

Adam Smit oli tundmusiš elänuzidenke Glazgos Devid Jumanke (filosof), Džozef Blekanke (edelmatkai himijas), Džeims Uattanke (melestegii-mehanikantedomez'), Robert Foulisanke (pästandkodin pämez', dizainer), pagiži šotlandijalaižidenke edheotajidenke, kudambad ühtniba Anglijan torguindha kaiked mail'madme ühtenzoittud britanižen kunigahusen sädandan jäl'ghe vspäi 1707.

## Personaline elo
Filosof eli naimatoman, jäi lapsetoman, navedi šotlandišt kul'turad.

## Homaičendad
Sobral Salvador

**Salvador Vilar Bramkamp Sobral** ( [salvɐˈðoɾ viˈlaɾ βɾɐ̃ˈkɐ̃p suˈβɾal]; sünd. 28. tal'vku 1989, Lissabon, Portugalii) om portugalijalaine pajatai.

## Biografii
Salvador om sündnu Lissabon-lidnha. Luiza-sizar' om Salvadoral, mugažo pajatai. Hö oma portugaližen bajarišton Sobral-rodul.

Vl 2009 pajatai läbiti «Ídolos»-TV-šoun kastingad, sen aigan hän eziti Stivi Uanderan, Leonard Koenan da Rui Veloson pajoid. Vl 2016 Sal'vador pästi ičeze ezmäine studine «Excuse Me»-al'bom.

Vl 2017 hän ezini Evrovizii-konkursal, kus pajati *[[Amar pelos dois]]*-pajon («Armastada kahtes»), oti vägestust rekordsatusenke (758 čokkoint) i sai ezmäižen vägestusen Portugalijan täht sen ühtnendan 53 vodes.

## Diskografii
;Studijanal'bomad
* 2016 — *Excuse Me* (Pakičen armahtust)
* 2019 — *Paris, Lisboa* (Pariž, Lissabon)
* 2021 — *bpm*

## Homaičendad
Činoi Ališa

**Ališa Činoi** (,  *Ališa Činoi*, ), todesine nimi om **Sudžata Činoi** (angl. *Sujata Chinai*; sünd. 18. keväz'ku 1965, Ahmedabad, Gudžarat, Indii), om indijalaine pajatai.

## Diskografii
;Studižed al'bomad
* 1985 — Jadoo (*Magii*)
* 1986 — Aah... Alisha!
* 1988 — Babydoll (*Tätüine*)
* 1989 — Madonna
* 1990 — Kamasutra (*Kamasutr*)
* 1994 — Bombay Girl (*Bombeilaine neižne*)
* 1995 — Made In India (*Sätud Indijas*)
* 1998 — Om
* 1999 — Dil Ki Rani (*Kunigaznaižen südäikera*)
* 2001 — Alisha

## Valitud pajoiden nimikirjutez
* «*Kargaida, kargaida*» (1987) — «*Zooby Zooby*», «*Yaar Mera Kho Gaya*», «*Dance Dance*» (duetal Vidžai Benedicktanke), «*Super Dancer*» (duetal Bappi Lahirinke), «*Aapke Aamne Pehli Baar*», «*Dil Mera Todo Na*», «*Zindagi Meri Dance*» (duetal Vidžai Benediktanke), «*Romeo*» (duetal Vidžai Benediktanke)
* «*[[Indii-ižand]]*» (1987) — «*Kaate Nahin Katate*» (duetal Kišor Kumaranke)
* «*Koume*» (1989) — «*Raat Bhar Jaam Se*»
* «*Armastuz, armastuz, armastuz*» (1989) — «*Disco Dandia*» (duetal Vidžai Benediktanke)
* «*Ram da Lakhan*» (1989) — «*Main Hoon Hero*»
* «*Ala napri väta mindai vaste*» (1994) — «*My Adorable Darling*» (duetal Anu Malikanke)
* «*Poikeidusiden pörtkes*» (2005) — «*Ishq Mein*» (duetal KK), «*Mera Jaisa Koi Nahin*» (duetal Sunidhi Čauhanke), «*Hot Hot / Kalyug Ki Laila*», «*No Entry / Ishq Ki Galli Mein*» (duetal Sonu Nigamanke)
* «*Banti da Babli*» (2005) — «*Kajra Re*»
* «*Baikerad 2*» (2006) — «*Touch Me*»
* «*Don. Mafijan pämez' *» (2006) — (2006) — «*Aaj Ki Raat*»
* «*Armastuz 2050*» (2008) — «*Lover Boy*»
* «*Vähäižin armastust, vähäižel magijad*» (2008) — «*Lazy Lamhe*»
* «*[[Uskmatoi armastuz]]*» (2009) — «*Bebo Main Bebo*»
* «*Krriš 3*» (2013) — «*Dil Tu Hi Bata*» (original da remiks-versii), «*You are My Love*» (duetal Mohit Čauhanke)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Ališa Činoin oficialine sait (''alishachinai.com'').
Vidov Oleg

**Oleg Borisovič Vidov** (; sünd. 11. kezaku 1943, Filimonki-külä, Moskvan agj, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 15. semendku 2017, Uestleik Villidž läz Los Andželesad, Kalifornii, AÜV) oli nevondkundaline, venämalaine da amerikalaine akt'or.

## Biografii
Oleg oli sündnu Filimonki-külähä (nüg. Moskvan territorijal), Boris Garnevič-ekonomistan i Varvara Vidova-opendajan kanzha. Tat läksi toižhe pereheze Olegan laps'aigan. Mam i Nüta-tädi kazvatihe Olegad, oleli mamanke nevondkundaližen blokan maiš (Mongolii, Saksanman Demokratine Tazovaldkund). Prihaine eli Nüta-tädil Alma-Atas vll 1951−1954, tädi ohjasti ičesämižteatral i ištuti Olegha mel'hetartust čomamahtos. Oleg openui kändmahas akt'oraks Kinematografijan Nevondkundaližes valdkundaližes institutas vll 1962−1966.

Vodel 1985 Oleg Vidov sirdi Avstrijha, sid' Italijha, i sen-žo voden sügüz'kul sirdi AÜV:oihe. Koli päaivoiden rakaspäi Uestleik Villidž-lidnha.

Olegal oli ičeze «Films by Jove»-kompanii.

## Kanz
Akt'or oli nainu nell' kerdad. Džoan Borsten (angl. *Joan Borsten*) oli jäl'gmäižen akan vspäi 1989 Olegan surmhasai. Kaks' poigad sündutihe: kahtendes naimiželos — Väčeslav (sünd. 1971), naindata — Sergei (eläb AÜV:oiš).

## Valitud fil'mografii
* «*Tuho*» (1964) — Vladimir
* «*Rusked mantii*» (1967, Danii, Ročinma, Islandii) — Hagbard-princ
* «*[[Vaterloo (fil'm)|Vaterloo]]*» (1969) — Tomplinson
* «*Missii Kabulas*» (1970) — Skazkin-dipkur'jer
* «*Jonusen seižmine — kaks' minutad*» (1971) — Igor' Pavlovič Maksimov
* «*Satusen džentel'menad*» (1971) — Vladimir Nikolajevič Slavin-leitnant
* «*Tekumze*» (1972) — Elliot
* «*[[Moskv, oled minun armastuseks]]*» (1974) — Volod'a
* «*Legend Tilas*» (1976) — De Lüme-admiral
* «*Transibirine ekspress*» (1977) — Andrei
* «*Rusked räk*» (1988) — Jurii Ogarko
* «*Mecorhidei*» (1989) — Otto

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
AOA

**«AOA»** (*Ei-O-Ei*, , , akronim -sanoišpäi «angeloiden baz») om neiččiden suvikorejine muzikgrupp. Edestab muzikad kei-pop- da džeipop-stiliš.

Gruppan aluz om pandud Seulha FNC Entertainment-kompanijal vl 2012. Sai tetabut Korejas vn 2014 hitoiden serijan jäl'ghe. Kaik minial'bomad oma sätud korejan kelel.

## Mülükund
;Nügüdläine
* Hedžon (혜정, Šin Höčžon) — pään', kargnik, vižual
* Čanmi (찬미, Im Čanmi) — päkargnik, reppajatai, alaän', makne

;Enččed ühtnijad
* Čoa (초아, Pak ČoA) — pään' (—2017)
* Čimin (지민, Šin Čžimin) — gruppan lider, reppajatai, alaän' (—2020)
* Juna (유나, So Juna) — pään' (—2021)
* Jukön (유경, So Jukön) — barabananvändai (—2016)
* Mina (민아, Kvon MinA) — alaän', reppajatai (—2019)
* Sol'hön (설현, Kim Sol'hön) — än', päkargnik, gruppan mod (—2022)

## Al'bomad
### Korejankel'žed studijanal'bomad
* 2017 — Angel's Knock (*Angelan kolkotez*)

### Japonankel'žed studijanal'bomad
* 2015 — Ace of Angels (*Angeloiden baz*)
* 2016 — Runway (*Lendahtamižsarg*)

### Minial'bomad
* 2014 — Short Hair (*Lühüd sugičuz*)
* 2014 — Like a Cat (*Kažin kartte*)
* 2015 — Heart Attack (*Südäimenkuro*)
* 2016 — Good Luck (*Satuz*)
* 2018 — Bingle Bangle / 빙글뱅글
* 2019 — New Moon (*Uz' ku*)

### Kompiläcijanal'bom
* 2014 — AOA Best Songs for Asia (*AOA:n parahimad pajod Azijan täht*)

## Homaičendad
Girls' Generation

**«Girls' Generation»** (vepsäks «neiččiden pol'v»,  *sonö side*) om tetab neiččiden suvikorejalaine muzikgrupp, kudamb edestab muzikad kei-pop- da džeipop-stiliš.

Gruppan aluz om pandud Seulha vl 2007. Ühtnijad pajatadas, mugažo fil'mzihe TV-serialoiš, fil'miš, bobuštuzšouiš.

## Mülükund
Kogoneb kahesas neiččespäi, oma sündnuded vll 1989−1991:
* Thejön (Kim Thejön, 김태연) — gruppan lider
* Sanni (Li Sungü, 이순규)
* Tiffani (Stefani Hvan, todesine nimi om Hvan Mijön, 황미영)
* Höön (Kim Höön, 김효연)
* Juri (Kvon Juri, 권유리)
* Sujön (Čhve Sujön, 최수영)
* Juna (Im Juna, 임윤아)
* Sohön (So Čžuhön, 서주현)

### Enččed ühtnijad
* Džessika (Džessika Čon, todesine nimi Čon Su Jön, 정수연) (2007−2015)

## Al'bomad
### Korejankel'žed al'bomad
* 2007 — *Girls' Generation*
* 2010 — *Oh!* (Voi-voi)
* 2011 — *The Boys* (Prihad)
* 2013 — *I Got a Boy* (Minai priha om)
* 2015 — *Lion Heart* (Levan südäikera)
* 2017 — *Holiday Night* (Praznikjo)

### Japonankel'žed al'bomad
* 2011 — *Girls' Generation*
* 2012 — *Girls & Peace* (Neiččed i kožund)
* 2013 — *Love & Peace* (Armastuz i kožund)

## Homaičendad
Karleuša Jelena

**Jelena Karleuša-Tošič** (; sünd. 17. eloku 1978, Belgrad, Serbijan ST, Jugoslavii), paksus **JK** vai **Jelena Karleuša** (*Karleuša* oli kanzannimi edel mehelust), om serbalaine pajatai da TV-vedai.

## Biografii
Jelena om sündnu Belgrad-lidnha. Okai skolad sädamha muzikantan kar'jerad.

Om lähtnu mehele kaks' kerdad. Duško Tošič om hänen nügüdläine mužik (vspäi 2008), futbolist. Jelena sünduti kaht tütärt: Atina-tütär (om sündnu vn 2008 sügüz'kun 7. päiväl) da Nika-tütär (om sündnu vn 2009 sügüz'kun 7. päiväl).

## Diskografii
* 1995 — Ogledalce (1995)
* 1996 — Ženite se momci (1996)
* 1997 — Veštice, vile (1997)
* 1998 — Jelena Karleuša (1998)
* 1999 — Gili, Gili (1999)
* 2001 — Ludača (2001)
* 2002 — Samo za tvoje oči (2002)
* 2005 — Magija (2005)
* 2008 — JK Revolution (2008)
* 2012 — Diva (2012)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Jelena Karleušan oficialine sait (''karleusa.com''). 
* Jelena Karleuša — Instagram.
Makron Emmanuel'

**Emmanuel' Žan-Mišel' Frederik Makron** ( [emanɥɛl ʒɑ̃ miʃɛl fʁedeʁik makʁɔ̃]; sünd. 21. tal'vku 1977, Am'jen, Francii) om nügüdläine 25. Francijan prezident, valdkundan azekhiden vägiden päkäsknik da 67. Andorran ruhtinaz vs 2017 semendkun 14. päiväspäi.

## Biografii
Emmanuel' om sündnu Am'jen-lidnha, nevrologijan Žan-Mišel'-professoran da Fransuaza-lekarin kanzha. Hän openzihe Pariž X — Nanteran universitetas, Politižiden tedoidusiden institutas i Nacionaližes administracijan školas. Vll 1999−2001 mez' oli Pol' Rikör-filosofan abunikan.

Makron oli inspektoran Francijan Ekonomikan ministruses vspäi 2004 vhesai 2008. Ühtni Laudkundha Francijan ekonomižes kazvandas vspäi 2007. Radoi investicijoiden bankiran *Rothschild & Cie Banque*-aluzkundas. Vll 2012−2014 oli Francijan prezidentan päsekretarin varapämehen. Sid' vll 2014−2016 hän radoi ekonomikan, finansoiden da digitaližiden azjoiden ministraks Francijan ohjastuses.

Vspäi 2007 Makron om nainu. Bridžit om hänen ak, enččel francijan kelen opendai.

## Homaičendad
SMAP

**«SMAP»** (lühenduz anglijan kelen *Sports Music Assemble People*-sanoišpäi — «sportmuzik keradab ristituid») oli tetab japonine prihoiden muzikgrupp Tokio-lidnaspäi, kudamb edestab muzikad džeipop-stiliš.

Enččed ühtnijad oma Masahiro Nakai, Takuja Kimura, Goro Inagaki, Cujosi Kusanagi, Singo Katori, Kacujuki Mori.

Gruppan aluz oli pandud vl 1988. Se čihozi oficialižikš Uden 2017-nden voden kanman.

## Mülükund
* Masahiro Nakai ()
* Takuja Kimura (木村 拓哉)
* Goro Inagaki (稲垣 吾郎)
* Cujosi Kusanagi (草彅 剛)
* Singo Katori (香取 慎吾)
* Kacujuki Mori (森 且行, läksi gruppaspäi vl 1996)

## Al'bomad
* 1992 — *SMAP 001*
* 1992 — *SMAP 002*
* 1993 — *SMAP 003*
* 1993 — *SMAP 004*
* 1994 — *SMAP 005*
* 1994 — *SMAP 006: Sexy Six* (Seksualine kuz')
* 1995 — *SMAP 007: Gold Singer* (Kuldaine pajatai)
* 1996 — *SMAP 008: Tacomax*
* 1996 — *SMAP 009*
* 1997 — *SMAP 011: Su*
* 1998 — *SMAP 012: Viva Amigos!*
* 1999 — *Birdman SMAP 013* (Mez'-lind SMAP 013)
* 2000 — *S map SMAP 014* (S kart SMAP 014)
* 2002 — *SMAP 015/Drink! Smap!* (Jo!)
* 2003 — *SMAP 016/MIJ*
* 2005 — *Sample Bang!*
* 2006 — *Pop Up! SMAP*
* 2008 — *Super Modern Artistic Performance*
* 2010 — *We are SMAP!* (Olem SMAP!)
* 2012 — *Gift of SMAP*
* 2014 — *Mr.S*

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Muzikgrupp ''allmusic.com''-saital.
Kumar Kišor

**Kišor Kumar** (, , ; sünd. 4. eloku 1929, Khandv-lidn, Keskuzprovincijad da Berar, Britanine Indii — kol. 13. reduku 1987, Mumbai, Maharaštr, Indii) oli indijalaine pajatai, akt'or, muzikankirjutai da režissör bengaliženke augotižlibundanke.

## Biografii
Kišor oli sündnu Khandv-lidnha, Kunžalal Ganguli-advokatan i hänen Gauri Devi-akan kanzha. Hän oli norembaine nelläs lapsespäi kanzas. Ašok-vell' da Anup-vell' oliba Kišoral, hö oma akt'orad mugažo.

Koli Mumbai-lidnas südäikeran kurospäi.

## Kanz
Artist oli naižiš nell' kerdad. Leena Čandavarkar oli jäl'gmäižen akan vspäi 1980. Kišoral jäihe kaks' poigad: Amit-poig da Sumit-poig. Poigad jätktas tatan radod, ratas pajatajin mugažo.

## Valitud pajoiden nimikirjutez
* «*Pühä mez' *» (1965) — «Gaata Rahe Mera Dil» (duetal Lata Mangeškaranke)
* «*[[Džonni, minun nimi]]*» (1970) — «*O Mere Raja*» (duetal Aša Bhoslenke), «*Pal Bhar Ke Liye*», «*Nafrat Karne Walon Ke*»
* «*[[Zita da Gita]]*» (1972) — «*O Saathi Chal*» (duetal Aša Bhoslenke)
* «*Kandan' südäimes*» (1973) — «*Mere Dil Mein Aaj Kya Hai*», «*Ab Chahe Ma Roothe Yaa Baba*», «*Hum Aur Tum Tum Aur Hum»
* «*Džulija*» (1975) — «*Bhool Gaya Sab Kuch*», «*Dil Kya Kare*»
* «*Aznoičend da käskusišt*» (1975) — «*Yeh Dosti*» (original da opalahine versii), «*Holi Ke Din*» (duetal [[Mangeškar Lata|Lata Mangeškaranke]]), «*Koi Haseena*» (duetal [[Malini Hema|Hema Malininke]])
* «*Mafijan pämez' *» (1978) — «*Main Hoon Don*», «*Yeh Hai Bombay Nagaria*», «*Khaike Pan Banaraswala*», «*Jiska Mujhe Tha Intezar*» (duetal [[Mangeškar Lata|Lata Mangeškaranke]])
* «*Olend velgas*» (1980) — «*Om Shanti Om*» (Meri Umar Ke Naujawanon), «*Paisa Yeh Paisa*», «*Ek Haseena Thi*» (duetal [[Bhosle Aša|Aša Bhoslenke]]), «*Main Solah Baras Ki*» (duetal [[Mangeškar Lata|Lata Mangeškaranke]]), «*Kamaal Hai*»
* «*Diskon kargaidai*» (1982) — «*Ae Oh Aa Zara Mudke*»
* «*Indii-ižand*» (1987) — «*Karte Hain Hum Pyaar Mr. India Se*» (duetal Kavita Krišnamurtinke), «*Kate Nahi Katate Ye Din Ye Raat*» (duetal [[Činoi Ališa|Ališa Činoinke]]), «*Zindagi Ki Yahin''» (original da opalahine versii)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Sakamoto Maaja

**Maaja Sakamoto** (; sünd. 31. keväz'ku 1980, Tokio, Japonii) om japonijalaine änetoitandan aktris da pajatai.

## Diskografii
* 1997 — Grapefruit
* 1998 — Dive
* 2001 — Lucy
* 2003 — Shōnen Alice
* 2005 — Yūnagi Loop
* 2009 — Kazeyomi
* 2011 — You Can't Catch Me
* 2013 — Singer-songwriter
* 2015 — Follow Me Up

## Fil'mografii (änetoitand)
* «*Bukoi azegištos: üks'päižen sindrom*» (2002) — nor' Motoko Kusanagi
* «*Makross Frontier*» (2007) — Ranse Mei
* «*[[Kobrakü: Animacii]]*» (2008-2010, OVA (originaline videoanimacii)) — Sekreto
* «*Bukoi azegištos: Arise*» (2013) — Motoko Kusanagi
* «*[[Kosmine Harlok-merirazbainik (fil'm)|Kosmine Harlok-merirazbainik]]*» (2013) — Nami
* «*Hani-čomač Maa*» (2018) — Hani Kisaragi / Hani-čomač

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Kuk Džeims

**Džeims Kuk** ( [ʤeɪmz kʊk]; sünd. 27. reduku (7. kül'mku) 1728, Marton-külä, Midlsbro, Anglii, Sur' Britanii — riktud 14. uhoku 1779, Havajad-sar' läz Kealakekua-merikarad, Havajad) oli britanijalaine edelmatkai, tedoidai, merimatkadai, sodamerimez' (kapitan). Sädi navigacijan kartoid, tedoiži Kanadan päivnouzmašt randištod (Njufaundlend) i Tünen valdmeren tundmatomid randoid.

## Biografii
Džeims Kuk oli sündnu gollän šotlandijalaižen manmehen kanzha viden lapsen kesken. Openui Greit Aiton-külän školas (nüg. muzei) viž vot, sid' kändihe tatan abunikaks, hän sai ferman ohjandajan radnikust sil aigal. Kahesatoštkümnevoččel pauksihe meriprihačuks kivihilen «Gerkules»-torguindlaivha, ujui Njukaslaspäi Londonha da tagaz kaks' vot, openui iče ühten aigan, lugi kirjoid.

Kändihe Britanijan kunigazližen sodamerilaivišton ühtnijan vspäi 1755, ühtni Seičemevoččehe sodaha. Radnikoiči Kanadas, šingoti navigacijan mahtoid Ph. Lavrentijan-jogen farvateras i abuti anastada Kvebekad francijalaižil.

## Merimatkad
Koume merimatkad oli mirus ümbri, kaik oficialižed, oli oigetud Britanijan Admiraludel, ujuihe tedomehidenke. Niiden aigan Kuk tedoiži Avstralijan, Uden Zelandijan, Aläskan da Britanižen Kolumbijan randoid avaron evropižen kundusen täht. Kožui sijaližidenke heimoidenke, löuzi mahtoid cingad vaste.

## Kanz
Mez' oli nainu vl 1762. Elizabet Batts-ak sünduti hänele kuz' last, Džeims-poig oli elänu kaikiš hätkemb (31 vodhesai).

## Homaičendad
Šaan

**Šaan** (, , ), todesine nimi om **Šantanu Mukherdži** (, , ; sünd. 30. sügüz'ku 1972, Khandv, Madhja Pradeš, Indii) om indijalaine pajatai, TV-vedai da akt'or.

## Pajoiden nimikirjutez
* «*Ašoka-princ*» (2001) — «*O Re Kaanchi*»
* «*Himon pimed pol' *» (2003) — «*Jaadu Hai Nasha Hai*» (duet da naižen versii) (duetal Šreja Ghošalanke)
* «*[[Linneb homnine päiv vai ei]]*» (2003) — «*It's The Time To Disco*»
* «*[[Sinä ed ole üksnäiž]]*» (2003) — «*In Pancchiyon*»
* «*Baikerad*» (2004) — «*Shikdum*» (duetal Šreja Ghošalanke)
* «*Tango Čarli*» (2005) — «*Ek Diwani Ladki*» (duetal Šreja Ghošalanke)
* «*Pahamel'ne istorii armastuses*» (2005) — «*Jhatka Maare*» (trio Udit Narajan, Kailaš Kher)
* «*[[Ala pagiže «Jä hüväšti igäks» nikonz]]*» (2006) — «*Rock 'N' Roll Soniye*» (trio Šankar Mahadevan, Mahalakšmi Ijer), «*Where's The Party Tonight?*»
* «*Soged armastuz*» (2006) — «*Chand Sifarish*»
* «*Don. Mafijan pämez' *» (2006) — «*Main Hoon Don*»
* «*Hüväd päiväd armastuz*» (2007) — «*Mera Dil*»
* «*Armastuz 2050*» (2008) — «*Mausam Achanak Ye Badla Kyun*» (duetal Alka Jagnikanke), «*Milo Na Milo*», «*Jane Kaisi Hai Teri Meri Love Story*» (ozav da pahamel'ne versijad)
* «*Läheližed sebranikad*» (2008) — «*Kuch Kum*»
* «*Tatam*» (2009) — «*Gali Mudhi Ittefaq Se*»
* «*[[Uskmatoi armastuz]]*» (2009) — «*Kyun*» (duetal Šreja Ghošalanke)
* «*Lujas varuline mez' *» (2009) — «*Dil Leke*» (original da remiks versijad)
* «*[[Koume idiotad]]*» (2009) — «*Aal Izz Well*», «*Behti Hawa Sa Tha Woh*»
* «*Pi Kei*» (2014) — «*Chaar Kadam*» (duetal Šreja Ghošalanke)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Šaan — Tvitter.
Thejön Kim

**Kim Thejön** (, ; sünd. 9. keväz'ku 1989, Čondžu, Suvikorei) om korejalaine pajatai, «Girls' Generation»-muzikgruppan solist. Tobjimalaz om tetab anglijankel'ženke **Tejön**-psevdonimanke.

## Biografii
Thejön om sündnu Čondžu-lidnha.

Vl 2017 Kim pästi ičeze ezmäine studine «My Voice»-al'bom.

## Diskografii
* 2017 — My Voice (*Minun än' *)
* 2019 – Purpose (*Met* vai *Takaind*, *Naprind*)

### Mini-al'bomad
* 2015 — I (*Minä*)
* 2016 — Why (*Mikš*)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Kim Thejönan oficialine sait (''taeyeon.smtown.com'').  
* Kim Thejön — Instagram.
Tarbajev Sangadži

**Sangadži Andrejevič Tarbajev** (, ; sünd. 15. sulaku 1982, Elist, Kalmikijan ANST, Venäman NFST, NSTÜ) om venämalaine eläi, kalmikine TV-prodüser, «Mail'mas ümbri»-programan TV-vedai.

## Biografii
Sangadži om sündnu Elist-lidnha.

Sangadži zavodi akt'oran kar'jerad «КВН»-šous RSVU-kamandan kapitanal. Oli hän olmas TV-vedajan-ki, sidä kesken «Mail'mas ümbri»-programan.

Hänel om ičeze «My Way Productions»-kompanii.

Vspäi 2012 om nainu, Tat'jana om hänen ak. Üks' poig om Sangadžil: Timudžin (om sündnu vl 2013).

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Sangadži Tarbajev — Instagram.
Vasabi (fil'm)

**«Vasabi»** (, ) om vn 2001 franciž-japonine tora-kinokomedii. Ezmäine ozutez Francijas oli vn 2001 31. päiväl redukud.

## Rolid
* *Juber Fiorentini* — Žan Reno
* *Jumi Josimido* — Röko Hirosue
* *Moris 'Momo' * — Mišel' Müller
* *Sofi* — Karol' Buke
* *Žan-Batist üks' * — Lüdovik Berthillot
* *Žan-Batist kaks' * — Jan Epstein
* *Van Ick* — Mišel' Skournu
* *Skueil* — Kristian Sinniger
* *Olivjer* — Žan-Mark Montalto
* *Iren* — Aleksandr Brik
* *Žozi* — Fabio Zenoni

## Fil'mdand
Kinod fil'mdihe Tokios. Fil'm om tehtud kožundan kul'turižiš ühthižtöiš mödhe Francijan da Japonijan keskes.

## Homaičendad
TVXQ

**«TVXQ»** (korejankel'žele muziktorgudele — **«동방신기»**, ijeroglifoil: 東方神起 *Tonbanšingi* — «Päivnouzmman ülenujad jumalad») om tetab suvikorejalaine muzikgrupp, kudamb edestab muzikad kei-pop- da džeipop-stiliš.

Gruppan aluz om pandud Seul-lidnha vl 2003. Sen ühtnijad fil'mzihe fil'miš i doram-serialoiš täudel gruppal i üksin. Soline diskografii om kaikil ühtnijoil gruppan ližaks.

## Mülükund
* Čon Junho (2003—)
* Sim Čhanmin (2003—)

### Enččed ühtnijad
* Kim Džedžun (2003−2009)
* Kim Džunsu (2003−2009)
* Pak Jučhon (2003−2009)

## Al'bomad
### Korejankel'žed al'bomad
* 2004 — *Tri-Angle* (Koumesaumnik)
* 2005 — *Rising Sun* (Čirgahtai päivoi)
* 2006 — *"O"-Jung.Ban.Hap.*
* 2008 — *Mirotic*
* 2011 — *Keep Your Head Down* (Koverda pän)
* 2012 — *Catch Me* (Tabada mindai)
* 2014 — *Tense* (Kinged)
* 2015 — *Rise as God* (Ülenu jumalan kartte)
* 2018 — *New Chapter #1: The Chance of Love* (Uz' pala №1: Armastusen šans)

### Japonankel'žed al'bomad
* 2006 — *Heart, Mind and Soul* (Südäin, mel' da heng)
* 2007 — *Five in the Black* (Videnik must päle)
* 2008 — *T*
* 2009 — *The Secret Code* (Peitol'ne kod)
* 2011 — *Tone* (Ton)
* 2013 — *Time* (Aig)
* 2014 — *Tree* (Pu)
* 2014 — *With* (Kenenke-se)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Muzikgruppan oficialine sait (''tvxq.smtown.com'').
Čauhan Sunidhi

**Sunidhi Čauhan** (, ; sünd. 14. eloku 1983, Uz' Deli, Indii) om indijalaine pajatai naine.

## Pajoiden nimikirjutez
* «*«Kašmir»-missii*» (2000) — «*Bhumro*»
* «*Johtutesed*» (2001) — «*Alaap*», «*Jab Dil Miley*», «*Yaadein Yaad Aati Hain*» (naižen versii, duetal Mahalakšmi Ijeranke)
* «*Baikerad*» (2004) — «*Dhoom Machaale*»
* «*Ka midä-k, oled mel'dünu?*» (2004) — «*Main hoon*» (duetal Šaananke)
* «*Banti da Babli*» (2005) — «*Dhadak Dhadak*»
* «*Soged armastuz*» (2006) — «*Dekho Na*», «*Mere Haath Mein*»
* «*Don. Mafijan pämez' *» (2006) — «*Ye Mera Dil*»
* «*Omkara*» (2006) — *Beedi* (original da remiks versijad)
* «*36 China Town*» (2006) — *Aashiqui Main* (duetal Himeš Rešammijanke, original da remiks versijad), «*24 X 7 Think of You*» (original da remiks versijad, duetal Šaananke)
* «*Baikerad 2*» (2006) — «*Crazy Kiya Re*» (original da remiks versijad)
* «*Tom, Dik da Gerri*» (2006) — «*Chheena Re Chheena*» (original da remiks versijad)
* «*Ičekeskeine ambluz Lokhandvalas*» (2007) — «*Mere Yaar*»
* «*Kaikat ictaiž, čomad neiččed!*» (2008) — «*Lucky Boy*»
* «*Läheližed sebranikad*» (2008) — «*Desi Girl*» (triol Šankar Mahadevananke, Višal Dadlaninke), «*Shut Up & Bounce*» (duetal Višal Dadlaninke)
* «*Romeo teverespäi*» (2008) — «*Chhoo Le Na*» (original da remiks versijad)
* «*Vähäižin armastust, vähäižel noidust*» — «*Bulbula*»
* «*Voibištelend*» (2008) — «*Dekho Nashe Mein*» (original, latino da R'n'B versijad), «*Mujh Pe Jadoo*» (original da remiks versijad), «*Race Is On My Mind*» (original da remiks versijad), «*Race Saason Ki*» (original da remiks versijad)
* «*[[Uskmatoi armastuz]]*» (2009) — «*Kambakkht Ishq*» (duetal KK:nke)
* «*Tatam*» (2009) — «*Hichki Hichki*»
* «*[[Barfi!]]*» (2012) — «*Kyon*»
* «*Lämoite*» (2012) — «*Gun Gun Guna*» (duetal Udit Narajanke)
* «*Voden üläopenik*» (2012) — «*The Disco Song*»
* «*[[Čennain ekspress]]*» (2013) — «*Kashmir Main Tu Kanyakumari*» (trio Aridžir Singhanke, Niti Mohananke)
* «*Baikerad 3*» (2013) — «*Kamli*»
* «*Udenke Vodenke*» (2014) — «*Dance Like a Chammiya*» (duetal Višal Dadlaninke)
* «*Piku*» (2015) — «*Piku*» (original da remiks versijad)
* «*Holetoi*» (2016) — «*Je t'aime*»

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Sunidhi Čauhan — Instagram.
* Sunidhi Čauhan — Facebook.
Bremenan muzikantad

**«Bremenan muzikantad»** () om nevondkundaline mul'tfil'm müziklan žanras. Nece mul'tfil'm om sätud Grimm-velliden ühtennimižen sarnan mödhe.

## Rolid
* *Trudabur, razbainikad, Atamannaine, varjoičijad* — Oleg Anofrijev
* *Princess* — El'mira Žerzdeva
* *Kukoi, Kaži, Osl, Koir, varjoičendkund* — Anatolii Gorohov
* *Kunigaz* — Genadii Gladkov

## Fil'man muzik
# *Ничего на свете больше нету...* (*Ei ole mail'mas nimidä enamba...*, ezmäine versii)
# *Песня принцессы и Трубадура* (*Princessan da Trubaduran pajo*)
# *Песня Атаманши и разбойников* (*Atamannaižen da razbainikoiden pajo*)
# *Песня охранников* (*Varjoičijoiden pajo*)
# *Песня разбойников* (*Razbainikoiden pajo*)
# *Песня Трубадура* (*Trubaduran pajo*)
# *Ничего на свете больше нету...* (*Ei ole mail'mas nimidä enamba...*, toine versii)

## Kacu mugažo
* *[[Bremenan muzikantoiden ecmäs]]* (1973)
* *[[Uded Bremenan muzikantad]]* (2000)

## Homaičendad
Gladkov Gennadii

**Gennadii Igorevič Gladkov** (; sünd. 18. uhoku 1935, Moskv, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 16. reduku 2023, Moskv, Venälaine Federacii) oli nevondkundaline da venämalaine muzikankirjutai. Sai «Venälaižen Federacijan rahvahan artist»-arvod vl 2002.

## Biografii
Genadii oli sündnu Moskv-lidnha, muzikantan kanzha.

## Muzik fil'miden täht
* «*[[Kaikiš, kaikiš, kaikiš, kaikiš]]*» (1966)
* «*Laps' i Karlson*» (1968)
* «*[[Bremenan muzikantad]]*» (1969)
* «*Ei ole ted tagaz*» (1970)
* «*Karlson om pördunu*» (1970)
* «*Sinine lind*» (1970)
* «*Satusen džentel'menad*» (1971)
* «*Faeton — Päiväižen poig*» (1972)
* «*[[Pojezdan azotez — kaks' minutad]]*» (1972)
* «*[[Bremenan muzikantoiden ecmäs]]*» (1973)
* «*[[Mašan da Vit'an ozaitelemižed Uden Voden aigan]]*» (1975)
* «*Kut Levanpoigaine da Katussamba pajoiba pajon*» (1975)
* «*Sinivauvaz kužu*» (1976)
* «*[[Lujas sinine bard]]*» (1979)
* «*[[Armastusen formul]]*» (1985, ezineb akt'oraks-ki)
* «*Mez' Kapucinoiden bul'varaspäi*» (1987)
* «*Rikta drakonad*» (1988)
* «*Ostan sidä bukoid*» (1992)
* «*Don Kihot pördub*» (1997)
* «*[[Uded Bremenan muzikantad]]*» (2000)
* «*[[Bremenan muzikantad & Kompanii]]*» (2000)

## Homaičendad
Kudmaižen laps'

**«Kudmaižen laps'»** () om vn 2003 japonine draman fil'm tedoližen fantastikan žanras. Ezmäine ozutez Japonijas oli vn 2003 19. päiväl sulakud.

## Süžet
Süžet mäneb tehtud meles kitajižes Malepp-lidnas (*Maleppa*) äirahvahaliženke ristitištonke. Vl 2014 Japonijan ižanduz kollapsiruib, i sen eläjiden migracii zavodiše Kitaihe. Armotoi Šö-laps' vasttab kolematont Kei-vampirad, i hö sätas sebrust hilläšti. Sid' ozutase heiden tulii aig, grupp vargastab mafijad varuta.

## Rolid
* *Šö* — Gakt Kamui
* *Šindži, Šön vell' * — Susumu Teradzima
* *Toši* — Taro Jamamoto
* *Kei-vampir* — Hideto Takarai
* *Son* — Lihun Van
* *Ji Če* — Zenni Kvok
* *nor' Šö* — Kanata Hongo
* *Hana* — Enn Suzuki
* *Lorje* — Rö Išibaši
* *Luka* — Ecusi Tojokava

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Fil'm ''sratim.co.il''-saital.