Verhoturje

**Verhoturje** () om Venäman lidn Sverdlovskan agjan keskuzpalan lodehes. Se om agjan kaikiš amuižemb da penemb lidn, Verhoturjen ümbrikon (edel 2025. vot lidnümbrikon, edel 2006. vot — rajonan) administrativine keskuz da pala.

## Istorii
Ende mansiden *Neromkar*-lidnut oli lidnan sijas, nimitase muga komin kelel tähäsai. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Venäman valdkundaližel ekspedicijal vl 1598 kuti Verhoturjen lidnuz da lidn (), nimitihe jogen mödhe. Vspäi 1600 muit oli olmas lidnas, üks'jäine oficialine te Sibirinnoks läbiti lidnust. Voziden 1674 i 1738 lämoipalod mureniba lidnad lujas. 18. voz'sadan kahtendel polel tühjitihe muitad. 19. voz'sadal lidn kadoti torguindznamoičendad-ki, saudihe surid teid edahan suves lidnaspäi. Vll 1926−1947 Verhoturje oli žilon statusanke.

Verhoturje šingotase mecan ümbriradmižel i turizmal, mugažo Verhoturjen pen' GES radab (7 MVt).

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbrikon pohjoižröunanno, Tur-jogen hural pohjoižel randal (Obin hurapol'ne bassein), Keskmäižen Uralan päivnouzmaižen pautken taga, 115 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Jekaterinburghasai om 220 km suvhe orhal, 300 km avtotedme vai «Alatagil — Serov»-raudtedme. Lähembaine lidn om Uz' Läl' kaks'kümne viž kilometrad lodeheze orhal vai raudtel, 41 km avtol. *Verhoturje*-raudtestancii om saudud vspäi 1906, sijadase municipaližen ümbrikon Privokzal'nii-žilos ani lodeheze lidnaspäi.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 8 820 ristitud, ümbrikon pol', vn 2021 — 6 706 ristitud. Kaik 8 651 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 10 917 eläjad vl 1959.

Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 95,0 %, totarlaižed — 1,4 %, toižed rahvahad — 3,6 %.

Ortodoksižen hristanuskondan järedad kivižed pühäpertid sijadasoiš lidnas, ned oma pühämatkoiden objektoikš: Venäman kaikiš penemb Kreml' Stroican päjumalanpertinke (1703−1709) lidnan päivnouzmas, ph. Mikulai-čudonsädajan mez'jumalankodi (vspäi 1604) Ristan Zdviženjan päjumalanpertinke (koume surtte Venämas, 1905−1913), Jumalanmaman katken naižjumalankodi (1621−1782, 1896−1926, vspäi 1991 om avaitud möst). Kaik om kaks' päjumalanpertid i ühesa jumalanpertid lidnas.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma viž nomeruidud päivkodid (nomer 3, 17, 19, 24, 25), aluzškol nomer 2, kaks' keskškolad (nomer 2 i 3), Verhoturjen gimnazii, lapsiden sädamižen keskuz, čomamahtoiden škol, sportškol.

Üläturan mehanižen tehnikuman filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

VerkhoturyeKremlin 006 2760.jpg|Verhiturjen Kreml' Eläban Eziauguižen Stroican päjumalanpertinke Tur-jogen randal, vn 2019 nägu
Verkhoturye StNicholasMonastery Cathedral 006 2563.jpg|Ristan Zdviženjan päjumalanpert', vn 2019 nägu
Верхотурье, Советская улица, 10 (2).jpg|Verhoturjen gimnazii vl 2008 (oiktalpäi, istorine naižgimnazii, om saudud vl 1906)
The House With Shops on Karl Marx st., 5, Verkhoturie.JPG|Eländpert' laukoidenke Karl Marksan irdal (2015)
Verkhoturye TrainStation 006 3161.jpg|*Verhoturje*-päraudtestancijan sauvuz vl 2019


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Municipaližen ümbrikon Duman oficialine sait (''duma-verhoturie.ru''). 
* Municipaližen ümbrikon Administracijan oficialine sait (''adm-verhotury.ru''). 
* Lidnan valdkundaližen muzejan-kel'dtahon sait (''vgiamz.ru'').