Jelabug

**Jelabug** (, ) om Venäman lidn Tatarstanan Tazovaldkundan pohjoižpäivnouzmas. Se om tazovaldkundan seičemenz' surtte lidn, Jelabugan rajonan da sen lidnankundan administrativine keskuz.

## Istorii
Ezmäine lidnanvuitte žilo oli olmas 11. voz'sadaspäi (oficialižikš vspäi 1007). Nügüd'aigaižen eländpunktan aluz om pandud 17. voz'sadal kuti *Trehsvätskoje*-külä (mž. *Jelabug*). Se sai Vätkan gubernijan makundan lidnan statusad vl 1780 nügüdläiženke nimenke. Sur' lämoipalo tegihe vn 1850 elokus, se vedi čomaha kivižhe pertištho, kudamb om kaičenus tähäsai. Mülüb Tatarstanan Tazovaldkundha sen alusenpanendaspäi vl 1921.

Jelabugan ižandusen päsarakod oma kivivoin samine (vspäi 1961), avtosauvomine, sauvondmaterialiden tehmine (raudbetonkonstrukcijad, savič), koditehnikan pästand, sömtegimišt. NSTÜ:n aigan planiruihe sauda sur'kulud traktortegint, sen sijas vspäi 1988 kebnavtoiden järedad tegint Tol'jattin VAZ:an kartte, no valdkund čihozi. Projekt jäi, jo saudihe kommunikacijoid, i eriližen ižandusen Alabug-zon om olmas vn 2005 tal'vkuspäi, sijadase pohjoižhe lidnaspäi.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase Kamanjogen oiktal korktal randal (Alakaman vezivaradim), läz Toim-jogensud. Jelabugan keskuzpala sijadase 70 m korktusel ülemb valdmeren pindad.

Matkad Kazanihesai om 200 km päivlaskmha avtotedme. Lähembaižed lidnad om Jarčalli 20 km suvipäivnouzmha «Volg»-avtotedme (M7) i Mendelejevsk 22 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 28 km avtoteil.

## Tobmuz
Tarlovk-žilo (*Тарловка*, 442 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Jelabugan ližaks.

Vll 2006−2022 Jelabug-lidnan erigoittud radonoigendai komitet oli olmas. Sen jäl'gmäižed pämehed oliba Alöna Minebajeva (vn 2020 elokuspäi), Ol'ga Mihailova (vn 2020 uhoku-eloku), Kirill Mokšin (heinku 2018 — uhoku 2020), Ramil' Mardanov (vn 2018 heinkuhusai). Lidnan nevondkund radab tähäsai, sen pämez' om mer. Nügüdläine mer om Rustem Nuriev vn 2020 redukuspäi (om rajonan-ki nevondkundan pämehen siš-žo aigaspäi, oli Jelabugan rajonan radonoigendajan komitetan pämehen vn 2019 sügüz'kus — vn 2020 redukus). Edeližed merad oma Mihail Roždaev (vn 2020 uhoku-reduku), Gennadii Jemel'janov (radoi vn 2020 uhokuhusai, oli rajonan nevondkundan pämehen mugažo vn 2019 sügüz'kuhusai).

## Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 70 728 ristitud, rajonan ristitišton 85 %, vn 2021 — 73 630 ristitud. Kaik 73 817 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 74 031 eläjad vl 2018. Mülüb Alakaman lidnaglomeracijha (1,1 mln rist.).

Rahvahad (enamba 0,8 % vl 2010): venälaižed — 51,7 %, totarlaižed — 42,6 %, čuvašalaižed — 1,0 %, udmurtalaižed — 0,8 %, toižed rahvahad — 3,9 %.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kaks'kümne kuz' nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1, 3, 5, 12..14, 16..18, 20, 22, 24..26, 28..36, 38..40), aluzškol (nomer 11), viž keskškolad (nomer 1, 2, 3, 6, 8), koume gimnazijad (nomer 1, 2, 4), kaks' liceid (äiprofil'ne nomer 10 i inženeriž-tehnologine), Kazanin federaližen universitetan Jelabugan institutan *Universitetine*-škol, äikel'ne *Adimnar-Alabuga*-openduzkompleks, škol nomer 7, korrekcine škol-internat, privatine *Ihsan*-keskškol («hüvämel'žuz»).

Ližaopendusen aluzkundad oma rajonan lapsiden sädamižen keskuz, lapsiden tehnižen sädamižen keskuz, lapsiden da norišton turizman i ekskursijoiden *Juldaš*-keskuz, lapsiden ekologiž-biologine keskuz, Junarmijan pert', lapsiden estetižen kazvatandan keskuz, školanirdpol'žen radon keskuz, kaks' muzikškolad (nomer 1 i 2), kaks' čomamahtošt školad (nomer 1 i 2), koume sportškolad (nomer 1 i 2, *Olimp*).

Kaik nell' specialižen keskopendusen sijališt aluzkundad oma avaitud lidnas: kul'turan da čomamahton i politehnine kolledžad, Suvorovan sodaškol, medicinine škol. Ende privatine ekonomiž-juridine kolledž radoi mugažo (2001−2018).

## Transport
Avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.

Lähembaine raudtestancii om *Tihonovo* Mendelejevskan rajonas, sišpäi om raudteid Alabug-zonha jüguiden täht vaiše. Lähembaine rahvahidenkeskeine lendimport om *Begiševo* 27 km suvipäivlaskmha Jarčallišpäi.

## Galerei

Администрация Елабуги (зимой) - panoramio.jpg|Lidnan da sen rajonan tobmuden sauvuz (2005)
Jamig Mosque (Elabuga)-1.jpg|«Džamig»-mečet', vn 2020 nägu
Alabuga airview 2017.jpg|Ekonomižen «Alabug»-zonan ühthine nägu vl 2017
Elabuga Institute-14.jpg|Kazanin federaližen universitetan Jelabugan institut (2020)
Ворота Елабужского Казанско-богородичного женского монастыря.jpg|Kazanin Jumalanmaman Jelabugan naižjumalankodi, vn 2015 nägu


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Jelabug-lidnan lehtpoled Jelabugan rajonan tobmuden aluzkundoiden oficialižel saital (''городелабуга.рф'').