Možg

**Možg** (ven. i ) om Venäman lidn da municipaline ühtnik (lidnümbrik) Udmurtijan Tazovaldkundan suvipäivlaskmas. Sijadase Možgan rajonan keskuses, om sen administrativižeks keskuseks, ei mülü rajonha.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1835 kuti *Süginskii tegim* (, ) pästamha stökoltegesid sijaližes kvarcletkespäi. Saudihe tegint Jelabugan Fedor Černov-torgovanan rahoil da tahtol.

Vozil 1924−1929 radnikžilon nimi oli *Krasnii*-žilo (, ). Vl 1924 sirtihe Možgan makundan keskust sihe, sikš miše luja lämoipalo tegihe enččes keskuses — Možg-küläs (kahesas kilometras suvhe lidnaspäi). Žilo sai lidnan statusad vl 1926. Vspäi 1929 lidn nimitase nügüdläižikš Možg-külän da udmurtalaižiden rodun mödhe. Vspäi 1963 alištub tazovaldkundan tobmudele oikti.

Možgan ižandusen päsarakod oma valamiž- da räkänvastaižiden tegesiden edheotandad, metallan ümbriradmine, stökol- da plastikpakuitesen tehmine, meblin i kanctavaroiden pästand puspäi, sömtegimišt.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase Süganjogen oiktal randal tobjimalaz (, Vätkanjogen hurapol'ne bassein), 150 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Om ümbärtud mecoil.

Matkad Iževskhasai om seičemekümne kuz' kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal vai 94 km R320-avtotedme (läbitab lidnad suvipäivnouzmas).

## Tobmuz
Možg om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed Administracijan pämehed oma Mihail Trofimov (eloku 2018 — keväz'ku 2023), Aleksei Šišov (reduku 2015 — sulaku 2018). Lidnan Dum kogoneb 26 deputataspäi. Nadežda Vdovina radab Duman ezimehen vn 2023 uhokuspäi (radoi mugažo heinku 2019 — reduku 2020 pordol). Edeližed Duman ezimehed oma Andrei Černov (reduku 2020 — uhoku 2023), Valerii Korol'kov (reduku 2015 — heinku 2019), Andrei Krükov (radoi vn 2015 redukuhusai).

## Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 47 961 ristitud, vn 2021 — 44 345 ristitud. Kaik 49 617 eläjad oli lidnas vl 2017. Vspäi 1992 vhesai 2020 lidnan ristitišt vajehtihe 47..49 tuhad eläjid röunoiš, kaikiš suremb oli 49 841 eläjad vl 2014.

Rahvahad (vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 56,5 %, udmurtalaižed — 25,8 %, totarlaižed — 15,6 %, toižed rahvahad — 2,1 %.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Mikoi-arhangelan i Mikulai-čudonsädajan. Protestantizman severz'-se kundoid oma lidnas. Islaman pühäpert' (om saudud vll 1988−1992) i hengeline škol oma avaitud.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell'toštkümne nomeruidud päivkodid (nomer 5, 6, 8, 9, 13..15, 17..20, 22, 26, 27), seičeme keskškolad (nomer 1, 3..6, 9, 10), gimnazii nomer 8, korrekcine škol nomer 7, lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Professionaližen opendusen aluzkundad: pedagogine kolledž, agrotegimištoline kolledž, Tazovaldkundan medkolledžan Možgan filial.

## Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos.

Vspäi 1916 Kazan' — Jekaterinburg raudte läbitab lidnad. *Možg*-raudtestancijan nimi oli *Süginskai*-stancii Toižen mail'man sodan lophusai.

## Galerei

Музей (28.09.2011) - panoramio.jpg|Lidnan istorijan i kodirandan tedištandmuzei (2011)
КСК "Свет".jpg|Kul'turan da sportan «Svet»-keskuz (2016, *Vauktuz*)
Улица Наговицина.jpg|Keskuztorgusen tahos vl 2016
ТЦ "Рояль".jpg|«Rojal'»-torguindkeskuz (2016)
Mozhga. Russian city, Udmurtia region. Railroad station.jpg|*Možg*-päraudtestancijan sauvuz vl 2007


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Municipaližen «Možg-lidn»-ühtnikan tobmuden sait (''mozhga-gov.ru'').