Montevideo

**Montevideo** (mugažo ispanijan kelel, virktas: [monteβiˈðe.o], kändase: «mägen nägen», täuz' nimi: *San Felipe y Santiago de Montevideo*) om Urugvain pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om Montevideon agjan administrativižeks keskuseks, agj om Montevideo-lidn praktižešti.

Lidn om valdkundan ižandusen, kul'turan da politikan keskuz, opendusen aluzkundoiden keskuzsija.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud ispanijalaižil vl 1724 tulendanno La Plat-lahthe heitmaha tavaroiden kontrabandad lähižes Kolonija-del'-Sakramento-lidnusespäi Buenos Airesha. Montevideo oli Päivnouzmaine Rand-agjan keskuseks (Ispanijan pala). Vodele 1800 lidnuden ristitišt oli 10 tuh. eläjid. Vozil 1809−1839 Fortaleza General Artigas-lidnuz om saudud Serro-kukhan päs, sen mödhe nimitihe-ki lidnad. Vl 1816 lidn oli anastadud portugalijalaižil i vozil 1822−1828 mülüi Brazilijan imperijha.

Vn 1828 elokuspäi lidn om ripmatoman Urugvain pälidnaks.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase valdkundan suves, Atlantižen valdmeren randal. Reljef om kukhikaz. Keskuz sijadase 43 m ü.m.t. korktusel. Serro-kukkaz om kaikiš korktemb londuseline čokkoim, 136 m. Znamasine Santa-Lusii-jogi jokseb lidnan päivlaskmas.

Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +17,3 C°, tal'vkun-keväz'kun +21,2..+23,3 C°, kezakun-elokun +11..+12,6 C°. Ekstremumad oma −5,6 C° (kezaku) i +42,8 C° (viluku). Kezaaigan minimum om +5 C° (tal'vku), tal'vaigan maksimum om +32,6 C° (eloku). Ei olele haloid kül'mkuspäi sulakuhusai. Paneb sadegid 1142 mm vodes, tazomäras vodes läbi (83..111 mm kuidme). Meriveden lämuz om +11,3..+24,2 C° voden aigan.

## Tobmuz

Montevideo jagase kahesaks municipalitetaks () decentralizuimha lidnad vspäi 2010, znamoitas niid kelen suril kirjamil. Municipaližed ühtnikad alajagasoiš 62 nimitadud ümbrikoks (isp. *barrio*).

Lidnan tobmuden pämez' om intendant (). Edeližed lidnan pämehed oma Karolina Kosse (*Carolina Cosse*, kül'mku 2020 — heinku 2024), Kristian di Kandia (*Christian Di Candia*, sulaku 2019 — kül'mku 2020), Daniel' Martines (*Daniel Martínez*, heinku 2015 — keväz'ku 2019).

## Eläjad
Vn 2011 Urugvain rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1 305 082 ristitud, agjan (departament) — 1 319 108 ristitud (valdkundan ristitišton koumandez). Läz 1,95 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas 1350 km² pindal, Urugvain koume ristitud videspäi elädas siš.

Ristitišton enambuz oma immigrantoiden jäl'gelaižed Ispanijaspäi i Italijan maišpäi, hristanuskondan polenpidajad (katolikad da protestantad).

## Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Ezilidnelektrojonused ajadas koumedme raudtedme. Sur' meriport radab lidnas jüguiden da matknikoiden täht.

Rahvahidenkeskeine civiline *Karrasko*-lendimport (*MVD / SUMU*, 2,1 mln passažiroid vl 2017) sijadase ühesatoštkümnes kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi. Sišpäi tehtas reisid Suviamerikan maihe, Buenos Aires-lidnha enamba kaiked, mugažo Madridha da Majamihe.

## Galerei

Intendencia de Montevideo 01.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (2021)
Iglesia Matriz Montevideo - panoramio.jpg|Montevideon päjumalanpert' (riman katoline), vn 2010 nägu
World Trade Center Montevideo.jpg|Mail'man torguindan keskuz Montevideo vl 2010
ElTeatroSolis.JPG|*Solís*-teatr (2013, radab vspäi 1856)
Aeropuerto carrasco.jpg|Rahvahidenkeskeine *Karrasko*-lendimport vl 2013
Harbor Bay (234291873).jpeg|Telekommunikacijoiden čuhunduz sen kompleksanke i port merikaranke vl 2017


## Valitud sebruzlidnad
*  Barselon, Ispanii (vn 1985 sulakuspäi)
*  Brazilia, Brazilii (sulaku 1997)
*  Piter, Venälaine Federacii (1990)
*  San Paulu, Brazilii (kezaku 2007)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan ohjastusen oficialine portal (''montevideo.gub.uy'').