open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Suzdal'

**Suzdal**' () om Venäman lidn-muzei Vladimiran agjan pohjoižes. Se om Suzdalin rajonan administrativine keskuz da üks'jäine lidnankund.

## Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 999 Uz'lidnan kodeksas. Lidnuz oli siš ümbri 10. voz'sadal jo arheologižiden kaivandusiden mödhe. Sidä mainitadas kahtenden kerdan vl 1024 Nestoran aigkirjas Suzdalin völhoiden torokan aigan kuti *Suždal*' lidnan statusanke.

Vozil 1238−1341 Suzdal' oli ühtennimižen ruhtinazkundan keskuseks. Vspäi 1778 se sai oficiališt lidnan statusad.

Suzdalin ižandusen päsarakod oma turizm da holituzsfer (jumalanpertid, puižen sauvondan muzei, vižkümne adivpertid), sömtegimišt (kundaline sömine, maidtegim, mezijoman tegim, konditerine fabrik), mugažo suvenirceh omblendfabrikanke ratas lidnas.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalan pohjoižes, Kamenk-jogen molembil randoil ( 47 km pitte, Nerlin ližajogi, Kläz'm-jogen bassein). Matkad Vladimiran röunhasai om kaks'kümne kuz' kilometrad suvhe avtotedme. «Vladimir — Ivanovo»-avtotekeskust ümbärdab lidnad päivnouzmaspäi.

Klimat om ven. Keza om läm', tal'vel om pakašt. Paneb sadegid 547 mm vodes, oleleb niid kaikiš vähemb vilukus-sulakus (26..32 mm kus).

## Tobmuz
Suzdal' om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Nevondkundan ezimez'. Edeline lidnan Nevondkundan ezimez' om Larisa Majorova (sügüz'ku 2016 — sügüz'ku 2020). Lidnan Administracijan pämez' (sitimenedžer) panese radnikusele Nevondkundan pätandal kahteks vodeks, hän om Sergei Saharov vn 2015 redukuspäi (vll 2011−2015 Vladimir-lidnan pämez').

## Eläjad
Vl 1856 kaik 6 100 eläjad elihe lidnas. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 10 535 ristitud, rajonan videndez, vn 2021 — 9 286 ristitud. Nügüdläižen lidnan kaikiš suremb ristitišt oli 12 100 eläjad vl 1992.

Suzdalin Kreml' (om saudud 11.-12. voz'sadal, puvarmtesed paloiba lophu vl 1719), ortodoksižen hristanuskondan viž jumalankodid da koumekümne jumalanpertid oma kaičenus lidnas, niiden pala om muzejaks vaiše i seižub kaikenaigaižeta kävutandata uskojil.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškol. Suzdalin industrialiž-gumanitarine kolledž i Piterin valdkundaližen kul'turinstitutan Suzdalin filial oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Суздальский ЗАГС.jpg|Lidnan ZAGS (2021)
Воскресенская церковь (Суздаль).jpg|Sündun Eläbzdusen jumalanpert' i torguindrived, vn 2008 nägu
Турцентр, Суздаль - panoramio.jpg|Turkeskuz vl 2013
Суздальский кремль в мае.jpg|Lidnan Kremlin ühthine nägu (ezimal) vn 2019 semendkus
Спасо-Евфимиев монастырь Крепостные стены.JPG|Spasan i ph. Evfimii Suzdalilaižen mez'jumalankodi (2015, om väges, kivižed seinäd 1670−1680)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan sijaližen tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''gorodsuzdal.ru'').
Väznikad

**Väznikad** () om Venäman lidn Vladimiran agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Väznikan rajonan da lidnankundan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1608 külähä läz amuišt Jaropolč-Zalesskii-lidnad. Külä sai lidnan statusad vl 1778. Vspäi 2005 enzne lidnanvuitte Novoväznikad-žilo mülüb lidnha sen laptaks. Nimituz libub jalaimiden () mecaspäi.

Väznikad šingotasoiš avtoiden da traktoriden fariden, pidatezarmaturan i toižiden paloiden tehmižel, pölvazkanghiden i brezentan pästandal, sömtegimištol (leibtegesed, maidprodukcii, mineralvezi, konservad, «Maggi»-keitozkubuded), mugažo koume omblendfabrikad da plastikprofil'ne tegim oma saudud lidnas.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, läz Kläz'm-jogen oiktad randad (Volgan oigedpol'ne bassein), 130 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Vladimirhasai om ühesakümne koume kilometrad päivlaskmha avtotedme. Lähembaine järed lidn om Kovrov lodeheze, matkad om 45 km orhal vai 60 km avtotedme. Ühtennimine *Väznikad*-raudtestancii radab «Vladimir — Alauz'lidn»-keskustal.

## Tobmuz
Kaik 62 eländpunktad mülüdas lidnankundha (municipaline ühtnik) Väznikan ližaks: nell' žilod, 57 küläd da üks' tarh. Lidnankundan pind om 801,86 km².

Lidnankundan pämez' om Rahvahaližiden deputatoiden nevondkundan ezimez'. Edeline lidnan pämez' om Galina Starodubova (reduku 2016 — reduku 2021). Lidnan erigoittud Administracii om likvidiruidud vn 2016 tal'vkus, rajonan Administracii tegeb sen velgusidme.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 41 248 ristitud, lidnankundan — 46 959 ristitud, vn 2021 lidnan — 36 203 ristitud. Kaik 36 635 ristitud elihe lidnas i 41 655 ristitud kaikes lidnankundas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 45..46 tuhad eläjid vozil 1979−1992.

Ortodoksižen hristanuskondan kümne pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas, niiden kesken Blagoveščenjan naižjumalankodi (oli mehiden täht vll 1641−1916) i Jumalanmaman Tulendan Pühäpertihe mez'jumalankodi: kaks' päjumalanpertid, kuz' jumalanpertid i kaks' časounäd.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad. Väznikan tehniž-ekonomine kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

Vyazniki asv2019-05 img03 Fire Depot.jpg|Lämoipalonvastaine palakund Päjumalanpertin torgul (2019)
Vyazniki asv2019-05 img07 Annunciation Convent.jpg|Blagoveščenjan päjumalanpert' ühtennimižes naižjumalankodiš, vn 2019 nägu
Vyazniki asv2019-05 img04 SovStreet.jpg|Istorižed torguindrived vl 2019
Вид на город Вязники с реки Клязьмы.jpg|Lidnan nägu Kläz'm-jogelpäi (2012)
Vyazniki asv2019-05 img01 Railway station.jpg|*Väznikad*-päraudtestancii vl 2019


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan i Väznikan rajonan tobmuden sait (''adm-vyaz.ru''). 
* Lidnan informacine portal (''вязники.рф''). 
* Lidnan i rajonan turizman sait (''вязники.народы33.рф'').
Jur'jev Pol'skii

**Jur'jev Pol'skii** (, harv. *Ю́рьев-Польско́й*) om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan lodehližen palan pohjoižes. Se om Jur'jev Pol'skijan rajonan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1152 Jurii Dolgorukii-ruhtinasen käskön mödhe lidnuseks lidnan statusanke. Nimitihe lidnad Dolgorukijan nimen mödhe. Eziauguižešti mainitihe aigkirjoiš *Gürgev*, *Gergev*, ližazihe *Pol'skii* erištamha Tartuspäi (enččel *Jur'jev*) i Ivanovon agjan Jur'jevecaspäi. Lidn oli penen Jur'jevan ruhtinazkundan keskusen vozil 1213−1340, oli Vladimiran ruhtinasiden poles, vspäi 1340 Moskvan ruhtinazkundan palaks. Oli mülünu Vladimiran gubernijha makundan lidnaks vspäi 1796.

Lidn eli lujas lämoipalos läbi vl 1871, sen jäl'ghe palanuded torguindrived oma udessaudud kivespäi. *Jur'jev Pol'skii*-raudtestancii radab vspäi 1898. Kaik 13 kanghiden edheotandad radoiba lidnas 20. voz'sadan augotišes.

Jur'jev Pol'skii šingotase elektromašiništon tegimel sidon sarakon täht, kanghiden «Avangard»-fabrikal (ribuikahad, meblin täht i kebnad kanghad), sömtegimištol (razvitoman maidon tegim, lihakombinat).

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Kolokš-jogen molembil randoil (, Kläz'man hura ližajogi), maižanduzrajonan keskuses, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Vladimiraspäi om kuz'kümne kilometrad lodeheze orhal vai 68 km avtotedme. Lähembaižed lidnad om Kol'čugino 30 km suvipäivlaskmha orhal vai avtotedme i Gavrilov Posad (Ivanovon agj) 28 km päivnouzmha orhal vai 42 km avtotel/raudtel.

Jur'jev Pol'skii om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 19 595 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 22 096 eläjad vl 1970 i 22 247 eläjad vl 1989.

Ortodoksižen hristanuskondan nened pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: ph. Jurgii-vägestusenkandajan päjumalanpert' (1230−1234), Mikoi-arhangelan mez'jumalankodi i muzei (17. voz'sada, ühtennimine päjumalanpert' i koume jumalanpertid), Jumalanmaman Tulendan Nikonovskii-mez'jumalankodi (kaks' jumalanpertid), phh. Pedroin da Pauloin naižjumalankodi (19. voz'sada, jumalanpertinke, völ kaks' jumalanpertid tarbhaitas restavracijad), ph. Stroican päjumalanpert' i kuz' jumalanpertid.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad. Industrialiž-gumanitarine kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

Здание Пожарного депо, город Юрьев-Польский.JPG|Lämoipalonvastaine palakund (2015)
Юрьев-Польский. Михаило-Архангельский монастырь.jpg|Mikoi-arhangelan mez'jumalankodi i muzei amuižen Kremlin sijas, vn 2018 nägu
Торговые ряды грод Юрьев-Польский.JPG|Torguindrived vl 2015
Реальное училище, 1911 год.JPG|Keskškol nomer 1 (2015)
Покровская и Никитская церкви.JPG|Jumalanmaman Katken (huralpäi) i ph. Nikita-moknikan (oiktalpäi) jumalanpertid vl 2015


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Jur'jev Pol'skii-lidnan tobmuden sait (''gorod.yp33.ru'').
Kameškovo

**Kameškovo** () om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan pohjoižes.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1892 tekstil'fabrikan radnikžiloks. Kameškovo om Kameškovon rajonan administrativižeks keskuseks vspäi 1940, sen alusenpanendan aigaspäi Ivanovon agjaha. Vn 1944 elokun 14. päiväspäi panihe Vladimiran agjan alust, i sirdihe lidnad rajonanke sihe. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1951.

Kameškovo šingotase mehanižel tegimel, tekstil'fabrikal da lavakrepindoiden tegimel päedheotandoikš. Kompressorstancii radab «Alauz'lidn — Dmitrov»-gazanveimel.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, tazangištol Kläz'm-jogen (kuz' kilometrad suvhe) i Naromš-jogen (kuz' kilometrad pohjoižhe) keskes, 100 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Lähembaine järed lidn om Kovrov, matkad sihesai om 25 km päivnouzmha avtotedme vai 20 km raudtedme. Matkad Vladimirhasai om 40 km suvipäivlaskmha.

## Tobmuz
Kameškovo om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks, rajonan üks'jäine lidnankund.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Deputatoiden nevondkundan ezimez'.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 13 103 ristitud, rajonan kaks' videndest, vn 2021 — 12 028 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli läz 15 tuhad eläjid vozil 1989−1998.

Ortodoksižen hristanuskondan Sündun Voznesenjan jumalanpert' om saudud vozil 1904−1906. Ph. Panteleimon-spravitajan kodijumalanpert' om avaitud rajonan läzundkodiš vspäi 2014.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma severz'-se päivkodid, keskškol. Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähembaižiš lidnoiš.

## Galerei

Kameshkovo, Vladimir Oblast, Russia - panoramio.jpg|Puine pertišt i lämoipalonvastaine palakund (2010)
Церковь Вознесения Христова 9544 03.jpg|Sündun Voznesenjan jumalanpert'
Рынок - panoramio (2).jpg|Lidnan torguz vl 2010
Камешково, здание суда, Либкнехта, 3.jpg|Käskuzkundan sauvuz (2023)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Municipaližen «Kameškovo-lidn»-ühtnikan lehtpoled Kameškovon rajonan tobmuden saital (''admkam.ru'').
Karabanovo (Vladimiran agj)

**Karabanovo** () om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan päivlaskmas, sen Aleksandrovan rajonas.

## Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1630, om nimitadud sodabajarišton ezitajiden, pidajan Karabanovad-kanzan mödhe. Vl 1846 Baranovad-torgovanad sauvoiba kudondfabrikad külänno. Vl 1871 raudte tuli külähä Aleksandrovaspäi i vedihe vagonoid hebovägel, vl 1893 ezmäine jonuz vedimenke ajoi küläs läbi. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1938.

Nügüd'aigan (vl 2022) puvillkombinat seižub radmata. «Spartak»-omblendfabrik radab lidnas (sobad magaduzsijiden täht i koditekstil').

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan suves, Hahkjogen randoil ( 60 km pitte, Kläz'man hurapol'ne bassein). Matkad Aleksandrov-rajonkeskushesai om ühesa kilometrad pohjoižhe.

Karabanovo om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 14 868 ristitud, vn 2021 — 13 150 ristitud. Kaik 14 817 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 19 tuhad eläjid vl 1967.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma saudud lidnas: Eläban Eziauguižen Stroican jumalanpert' i pen' časoun'. Se jumalanpert' oli saudud vozil 1876−1880, muretihe mantazole vl 1937, om udessündutadud vll 1991−2011.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma koume nomeruidud päivkodid (nomer 28..30), koume keskškolad (nomer 7, 8, 9), ližaopendusen *Dar*-keskuz («Lahj»), muzikškol, sportškol N. T. Maninan nimed.

Lähembaižed professionaližen opendusen aluzkundad ratas Aleksandrov-rajonkeskuses.

## Transport
Maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas. *Karabanovo*-raudteplatform (oli stancijaks edel 2008. vot) om Moskvan raudten Surel renghal, sen «Aleksandrov — Orehovo-Zujevo»-pidustal.

## Galerei

Holy Trinity Church in Karabanovo.JPG|Pühän Stroican jumalanpert', vn 2013 nägu
Клуб в городе Карабаново.jpg|Kul'turkeskuz Torgovai-torgul (vn 2016 olend)
KarabanovoPlatform 2015.jpg|*Karabanovo*-raudteplatform Moskvan raudten Surel renghal vl 2015


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''городкарабаново.рф'').
Kol'čugino

**Kol'čugino** () om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan lodehes. Se om Kol'čuginon rajonan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1871 kut radnikžilo läz vas'kentegint. Se sai lidnan statusad vn 1931 20. päiväl keväz'kud.

Kol'čugino šingotase mujumetalltegesiden pästandal (mujumetalližtorved, metalližed kodiastjad), elektrotehnižel sarakol (elektrolikutimed i dizel'elektrostancijad, kabeläd), hobedaižtegesiden koumel tegimel, specialižiden ühthesuladusiden tegimel, raudbetonantegimel, sömtegimištol (leibänkombinat, lihakombinat, maidproduktad i jähine, kalapreservad), omblendfabrikal, meblin fabrikal (laudad da ištmed).

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Pekš-jogen oiktal randal ( 127 km pitte, Kläz'man hura ližajogi, Volgan bassein), 175 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vl 1977 Kol'čuginon vezivaradim om täuttud necil jogel, vedase ani pohjoižhe lidnaspäi.

Matkad Vladimirhasai om 74 km suvipäivnouzmha. Lähembaižed lidnad oma Jur'jev Pol'skii 29 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 32 km avtol vai raudtel, Kiržač 35 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai 37 km avtotel, Aleksandrov 42 km päivlaskmha-lodeheze orhal vai 47 km mantedme.

## Tobmuz
Litvinovo-žilo (100 rist. vl 2021) da kahesa pen't küläd mülüdas lidnankundha Kol'čuginon ližaks. Lidnankundan pind — 40,72 nellikkilometrad.

Lidnankundan pämez' om Rahvahan deputatoiden nevondkundan ezimez'. Edeline lidnankundan pämez' om Jelena Savinova (reduku 2013 — reduku 2021). Lidnan erigoittud Administracii om tühjitadud vn 2018 uhokus, sen jäl'gmäine pämez' i likvidator oli Tat'jana Čeburova vn 2017 uhokuspäi.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 45 776 ristitud, lidnankundan — 46 236 ristitud. Kaik 43 543 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 47 100 eläjad vl 2003.

Rahvahad (lidnalaižed, enamba 0,4 % vl 2021): venälaižed — 89,1 %, tadžikalaižed — 2,9 %, armenijalaižed — 0,9 %, ukrainalaižed — 0,5 %, totarlaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 2,4 %, rahvahuden ozutandata — 3,8 %.

Ortodoksižen hristanuskondan seičeme pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Jumalanmaman Katken jumalanpert', Jumalanmaman Vladimiran jumalaižen jumalanpert' (om sauvomas), viž časounäd.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma 19 päivkodid, kuz' keskškolad (nomerad 1, 2, 4, 5, 6, 7), čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Kol'čuginon politehnine kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Transport
Avtobusad (ühesa maršrutad) da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.

Ühtennimine *Kol'čugino*-raudtestancii sijadase «Aleksandrov — Ivanovo»-raudtekeskustal.

## Galerei

Водонапорная башня г.Кольчугино Владимирская обл..jpg|Vezičuhunduz (2012)
Успенская церковь вид с востока.jpg|Jumalanmaman Katken jumalanpert', vn 2019 nägu
IQJb382OM48.jpg|Istorine Beliševad-torgovanoiden pert' (2019)
Госпиталь Вид с запада.jpg|Keskškol nomer 6 vl 2018
Parkrun Kolchugino 67 — 17.04.2021 01.jpg|Suksiden da biatlonan stadion (2021, parkran)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnankundan tobmuden sait (''gorod.kolchadm.ru'').
Gorohovec

**Gorohovec** () om Venäman lidn Vladimiran agjan päivnouzmas. Lidn om Gorohovecan rajonan administrativine keskuz, mülüb sihe lidnankundaks.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1168 lidnuseks Vladimiran da Suzdalin ruhtinazkundan röunal tehmaha londoid Volgan Bulgarijha. Se mainitase ezmäižen kerdan Lavrentijan aigkirjas vl 1239 kuti *Pühän Jumalanmaman lidn*, kudambad anastajad poltiba. Edel socializman aigad lidnan metallanradoiden mastarid burlakoičiba valdkundadme, äi raudtesildoid om saudud heiden ühtnendanke.

Gorohovecan tegimišton edheotandad oma libutimiden da konvejeroiden tegim, stökoltegim, lihakombinat. Mecan i metallan ümbriradmižen cehad oma Gorohovecan kolledžan bazaks (Väznikan tehniž-ekonomižen kolledžan filial). 20. voz'sadal laivansauvomižen tegim oli olmas (3500 radnikad oleskeli). Kaikiš järedamb Evropas Gorohovecan artillerine poligon sijadase päivnouzmha lidnaspäi, agjoiden röunal.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan pohjoižpalas, Kläz'man oiktal randal, 80 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.

Matkad Vladimirhasai om 157 km päivlaskmha «Volg»-avtotedme (M7). *Gorohovec*-raudtestancii sijadase üks'toštkümnes kilometras suvipäivnouzmha lidnaspäi «Kovrov — Alauz'lidn»-raudtekeskustal, radab vspäi 1862.

## Tobmuz
Gorohovec om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnfartaliden pind om 13 km², kaiken municipalitetan — 14,75 km².

Edeline lidnankundan pämez' (Nevondkundan ezimez') om Jelena Romanova (sügüz'ku 2015 — reduku 2020). Lidnankundan Administracii om likvidiruidud vn 2020 redukule, Nina Beläkova radoi sen jäl'gmäižen pämehen vn 2015 redukuspäi.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 14 016 ristitud, rajonan ristitišton koume videndest. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 16 600 eläjad vl 1992.

Ortodoksižen hristanuskondan nell'toštkümne pühäpertid oma kaičenus lidnas: kaks' päjumalanpertid, seičeme jumalanpertid i viž časounäd. Koume jumalankodid (17. voz'sada) da Blagoveščenjan päjumalanpert' (1700) vedatadas turistoid, vl 2017 Gorohovec tuli UNESCO:n Mail'man jäl'gusen ezinimikirjuteshe. 1900-nziden voziden erižpertid čomitadas lidnad, ned oma puspäi Evropan modern-stilinke.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.

## Galerei

Администрация г.Гороховец (2009.09.13) - panoramio.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (2009)
Gorokhovets asv2019-05 img07 Nikolsky Monastery.jpg|Pühän Stroican Nikol'skii-mez'jumalankodi, vn 2019 nägu
Сретенский монастырь - г.Гороховец (2009.09.13) - panoramio.jpg|Sretenjen naižjumalankodi lidnan keskuztorgul, vn 2009 nägu
Больница 06810 01.jpg|Gorohovecan rajonan keskuzläžundkodi (2021)
Gorokhovets asv2019-05 img25 railway station.jpg|*Gorohovec*-raudtestancii Velikovo-küläs vl 2019


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan da rajonan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''gorohovec.ru''). 
* Lidnan turistine sait (''gorokhovets.ru'').
Gus' Hrustal'nii

**Gus' Hrustal'nii** ( «hrustaline hanh'», edel 1926. vot — **Gus' ** i **Gus'-Mal'cevskii**) om Venäman lidn da lidnümbrik Vladimiran agjan suves. Se om Gus' Hrustal'nijan rajonan administrativižeks keskuseks, no ei mülü rajonha.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1756 kuti *Gus' *-žilo sauvomha stöklantegint Mal'covad-torgovanoiden pätandan mödhe, sirdihe kaikid stöklantegimid Moskvan gubernijaspäi ohjastusen käskön mödhe mecan mairhen tagut. Om nimitadud Gus'-jogen mödhe (Okan hura ližajogi). Vl 1931 radnikžilo sai lidnan statusad.

Gus' Hrustal'nijan ižandusen päsarakod oma mašiništonsauvomine (veimiden armaturan «Gusar»-tegim), stöklantegimišt (hrustal', stökolkuid), sauvondmaterialiden pästand (stökol, savič), sömtegimišt (maidtegim, leibän edheotand).

## Geografijan andmused

Lidn sijadase Meščoran alangištos, 125 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Lidnan vezivaradim om olmas Gus'-jogel vspäi 1756, sen pind om 0,86 km². Matkad Vladimirhasai om 51 km pohjoižhe.

Klimat om ven. Voden keskmäine lämuz om +4,4 C°, kezakun-elokun +17..+19 C°, tal'vkun-uhokun −7..−10 C°. Paneb sadegid 626 mm vodes, enamba kezakus-elokus (70..74 mm kus), vähemba uhokus-keväz'kus (30..31 mm kus).

## Tobmuz
Lidnanvuitte Gusevskii-žilo (2768 rist. vl 2017) da pen' Panfilovo-žilo (108 rist. vl 2017) mülüdas lidnümbrikho Gus' Hrustal'nijan ližaks.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 60 784 ristitud, lidnümbrikon — 64 050 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 75..76 tuhad eläjid vozil 1986−1996 (76 360 rist. vl 1989).

Ortodoksižen hristanuskondan nell' jumalanpertid, hengeline škol i ph. Varvaran pühäpert'-časoun' oma avaitud lidnas.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad. Professionaližen opendusen aluzkundad oma stöklan kolledž, tehnologine kolledž, Vladimiran universitetan i Vladimiran ekonomikan da oiktusen tehnikuman filialad.

## Transport
Avtobusad, maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas.

*Gus'-Hrustal'nii*-raudtestancii om olmas vspäi 1899 «Vladimir — Tum-žilo»-raudtel (Räzanin agjahasai), ezilidnjonused ajadas Vladimirhasai. Toižen «Moskv — Murom»-raudten Nečajevskai-stancii sijadase 14 km suvhe lidnaspäi, voib sadas taksil sihesai.

## Galerei

Gus-Khrustalny 9 (7740815304).jpg|Lidnan tobmuden pert' (2011, istorine Mal'cov-torgovanoiden erižpert')
Georgivky sobor 1.jpg|Hrustalin muzei (2011, ende ph. Jurgii-vägestusenkandajan päjumalanpert', om saudud vll 1892−1903)
Torgovie ryadi.jpg|Torguindrived vl 2007
Almaz kino.jpg|«Almaz»-bobuštuzkeskuz (2007)
Железнодорожный и автовокзал в Гусь-Хрустальном.jpg|*Gus'-Hrustal'nii*-raudtestancii i avtostancii ühtes sauvuses vl 2016


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden sait (''gusadmin.ru'').
Volgogradan agjan lidnad

Kaik om ühesatoštkümne lidnad () i 17 lidnanvuittušt žilod (ven. *посёлок городского типа*) **[[Volgogradan agj]]as**.

## Lidnad

 lidnan ristitišt erineb lidnümbrikon ristitišton luguspäi.

## Homaičendad
Krasnoslobodsk

**Krasnoslobodsk** () om toponim. Se voib znamoita nenid Venäman lidnoid:
* Krasnoslobodsk (, ) — lidn Mordovijan Tazovaldkundan lodehes.
* Krasnoslobodsk — lidn Volgogradan agjan suves, Volgogradan päivnouzmaine ezilidn.
Dubovk

**Dubovk** () om Venäman lidn Volgogradan agjan keskuzpalan suves. Se om Dubovkan rajonan administrativižeks keskuseks da palaks.

## Istorii
14. voz'sadan Kuldaižen Ordan lidnan jändused (Vodänan lidneihut) sijadasoiš kahtes kilometras pohjoižhe Dubovkaspäi vezivaradimen randal.

Eländpunktan aluz om pandud kozakoil vl 1734 Venälaižen imperijan ohjastusen käskön mödhe elänzoitmaha da kaičemha tahondad ümbrištonke. Stanic kätihe posadaks vl 1785, sai lidnan statusad vl 1803. Dubovk oli torgovanoiden lidnaks, om kaičenus äi vanhid pertid heišpäi. 1860-nzil vozil saudihe raudted Caricinhasai, i lidnan znamoičend poleni, no se-žo tegimišt šingotihe. Ristitišt poleni Rahvahanikoiden sodan jäl'ghe i Caricinan lähembusen tagut. Suren voinan aigan lidn jäi nevondkundaližen, varaväged da sodagospitalid sijazisoiš lidnas.

Dubovk šingotase sömtegimišton keskuseks (villänpurnud, lihakombinat, leibtegim, mineraližen veden edheotand), mugažo punümbriradai tegim, gofriruidud kartonan pästandan kompanii i sauvondmaterialiden minikombinat ratas.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Volgogradan vezivaradimen (Volgan) oiktal randal, Volgaveren ülüden päivnouzmaižil pautkil, 50 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Volgogradhasai om 37 km suvhe avtotedme vai mödvedhe, keskushesai — 52 km. Toine lähembaine lidn om Volžskii.

## Tobmuz
Dubovk om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 409,83 km².

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Duman ezimez'. Lidnankundan Administracii om likvidacijan pordhal vn 2023 tal'vkuspäi, Vladimir Novičenko radoi sen jäl'gmäižen pämehen vn 2013 sügüz'kuspäi.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 14 347 ristitud, rajonan pol', vn 2021 — 14 779 ristitud. Kaik 14 165 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 18 203 eläjad vl 1913.

Ortodoksižen hristanuskondan kahesa pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Voznesenjan naižjumalankodi (Joann-endustajan jumalanpert' i nell' časounäd), kaks' jumalanpertid i časoun'. Niiden ližaks kaks' päjumalanpertid i kaks' jumalanpertid ei ole kaičenus.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma koume nomeruidud päivkodid (nomer 3, 4, 7), koume keskškolad (nomer 1, 2, 3), lapsiden sädamižen keskuz, čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Dubovkan zooveterinarine i pedagogine kolledžad oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Дом Бауэра.jpg|Dubovkan tobmuden sauvuz (2015, ende Bauer-edheotajan konditerine lauk)
Church of St. John the Forerunner in Dubovsky Ascension Monastery 2016.jpg|Joann-endustajan jumalanpert' Voznesenjan naižjumalankodiš, vn 2016 nägu
Магазины в дубовке.jpg|Torguindkeskuz vl 2015
Усадьба Грязева (ныне педагогический колледж).JPG|Pedagogine kolledž (2013)
Holy Trinity Church in Dubovka 001.jpg|Pühän Stroican jumalanpert', vn 2015 nägu


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnankundan tobmuden sait (''admdubovka.ru'').
Kalač Donal

**Kalač Donal** () om Venäman lidn Volgogradan agjan suvipäivlaskmas. Se om Kalačun rajonan i lidnankundan administrativine keskuz. Om sodahoštusen lidnan arvnimenke vspäi 2010.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1708 kuti kozakoiden *Kalač*-futor. Vl 1862 saudihe raudted Caricinaspäi (Venäman kahtenz' raudte), i Kalač šingotaškanzihe torguindžiloks. Toižen mail'man sodan aigan Kalač oli okkupiruidud nacistižen Germanijan sodavägil vn 1942 1. päiväl sügüz'kud. Kätihe futorad radnikžiloks vn 1948 15. keväz'kud. Vn 1951 1. päiväl keväz'kud se sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke erištamha Voronežan agjan Kalač-lidnaspäi. Vl 1952 Volgan-Donan kanal mäni läz lidnad (jäl'gmäine šlüz edel Donad).

Kalačun Donal ižandusen päsarakod oma laivansauvomine da laivoiden kohenduz, turizm da sömtegimišt. Metalližkonstrukcijoiden tegim i mebel'fabrik oma saudud mugažo. 

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Don-jogen kändman hural randal läz Cimlänskan vezivaradint (ani suvipäivlaskmha), 40 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.

Matkad Volgogradan röunhasai om 62 km päivnouzmha orhal, 72 km avtotedme.

## Tobmuz
Pen' Lebupert'-žilo (, 104 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Kalačun Donal ližaks. Lidnankundan pind — 74,2 km².

Edeline lidnan pämez' om Vladimir Krištal' (kezaku 2010 — heinku 2019).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 26 910 ristitud (kaikiš suremb ristitišt), rajonan nell' ühesandest, vn 2021 — 24 277 ristitud. Kaik 24 237 eläjad oli lidnas vl 2017. Vozil 2002−2013 lidnan ristitišt oli enamba 26 tuhad.

Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid oma avaitud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan kafedraline päjumalanpert' (om saudud vll 1990−2011), Mikulai-čudonsädajan i Sündun Eläbzdusen jumalanpertid, kaumžoman časoun'. Niiden ližaks koume jumalanpertid ei ole kaičenus.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma severz'-se päivkodid, keskškolad. Professionaližen opendusen aluzkundad: tehnikum-internat ristituiden röunatud voimusidenke täht i profškol.

## Transport
Vspäi 1976 avtotesild ühtenzoitab Donan randoid. *Donskai*-raudtestancii om lopstancijaks «Volgograd — Kalač Donal»-keskustal.

Volgan da Donan kanalan agj sijadase ani suvhe lidnaspäi. Jogiport om saudud lidnas.

## Galerei

Kalach-na-donu svyatitelya nikolaya chudotvortsa 7.jpg|Ph. Mikulai-čudonsädajan kafedraline päjumalanpert', vn 2013 nägu
Здание Коммунистического Союза Молодежи.jpg|Komsomolan ezmäižen suiman sauvuz (2018)
House of Culture of the town of Kalach-on-Don during the reconstruction 17.jpg|Kul'turkeskuz i sportškol torgun rekonstrukcijan aigan (2017)
RR5714-0044R.jpg|Lidnanznam muštrahudel (2015)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnankundan tobmuden sait (''калачгорадмин.рф'').
Petuškad

**Petuškad** () om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan suvipäivlaskmas. Se om Petuškan rajonan administrativine keskuz i kahtenz' lidn koumespäi eläjiden lugun mödhe.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1861 kuti žilo uden *Petuškad*-raudtestancijanno, kudambad nimitihe lähižen külän mödhe (nüg. Vanhad Petuškad, , om olmas 17. voz'sadaspäi). Vozil 1910−1915 saudihe tekstil'fabrikad, kämuiden fabrikad, savičuntegint. Vl 1926 kätihe küläd lidnanvuiččeks *Uded Petuškad*-žiloks (). Vn 1965 11. päiväspäi kül'mkud om lidnan statusanke da nügüdläiženke nimenke.

Petuškan ižandusen päsarakod oma sauvondmaterialiden tehmine (lämuzizoläcii, silikatine savič, katusenmaterialad), metallan ümbriradmine (tulkmen renghad, eriline mašiništ sauvondan täht), sömtegimišt (maidproduktad, kalakonservad da preservad meren produktoišpäi), mugažo trikotažfabrik i mecanümbriradai edheotand oma saudud.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalan suves, Kläz'm-jogen hural pohjoižel randal (Volgan oigedpol'ne bassein).

Matkad Vladimirhasai om kuz'kümne seičeme kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal vai raudtedme/«Volg»-avtotedme. Lähembaine lidn om Pokrov kahesatoštkümnes kilometras päivlaskmha niil-žo teil.

## Tobmuz
Petuškad-lidn om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 15 148 ristitud, rajonan ristitišton videndez, vn 2021 — 13 317 ristitud. Kaik 13 382 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan eläjiden lugu oli 20 144 ristitud vl 1989.

Ortodoksižen hristanuskondan koume jumalanpertid om kaičenus i saudud lidnas: Jumalanmaman Emäganpäivän (1910), ph. Afanasii Kovrovalaižen (2002) i Jumalanmaman Iveran jumalaižen jumalanpert' (om sätud vll 2016−2018) sen pühämehen muzejanno.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma viž nomeruidud päivkodid (nomer 1, 3, 5, 45, 46), viž keskškolad (nomer 1, 2, 3, 17 i rajonan avoin), lapsiden sädamižen pert', rajonan čomamahtoiden škol, rajonan kompleksine sportškol.

Lidnan professionaližen opendusen aluzkundad: Petuškan tegimištoliž-gumanitarine kolledž i Vladimiran ekonomikan da oiktusen tehnikuman filial.

## Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos, avtostancii radab.

Federaline «Volg»-avtote (M7) läbitab lidnan pohjošt. *Petuškad*-raudtestancii sijadase lidnan keskuzpalas.

## Galerei

Church of Dormition of the Theotokos at Petushki.jpg|Jumalanmaman Emäganpäivän pühäpert', vn 2011 nägu
Petushki church of Athanasius of Kovrov 01.jpg|Ph. Afanasijan jumalanpert', vn 2010 nägu
Petushki center.jpg|Lidnan keskuzpalas vl 2010
Макдоналдс в Петушках - panoramio.jpg|Torguindkeskuz (2011)
Petushki station building.jpg|*Petuškad*-päraudtestancijan sauvuz vl 2010


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Municipaližen «Petuškad-lidn»-ühtnikan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''petushki33.ru'').
Kotovo

**Kotovo** () om Venäman lidn da lidnankund Volgogradan agjan pohjoižes. Se om Kotovon rajonan administrativine keskuz da üks'jäine lidn.

## Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vozil 1710..1720 kuti *Kotovo*-slabad, ezmäižen tulnuden elämižhe kanzan nimen mödhe. 1950-nzil vozil saudihe kivivoin samižen radnikžilod. Vl 1966 Kotovo sai lidnan statusad.

Kotovon ižandusen päsarakod oma londuseližen gazan ümbriradmine (Korobkovon tegim) i buraudamižmašiništon eksperimentaline pästand. Varuline tegimištzon sijadase kümnes kilometras lidnan röunaspäi, ühtenzoitase raudteverkonke. Sadas kivivoid da londuselišt gazad lidnan ümbrištos.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Pen' Kazank-jogen randal ( 53 km pitte, Donan hurapol'ne bassein), 150 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.

Matkad Volgogradhasai om 180 km suvhe orhal vai 225 km avtotedme. Lähembaine järed lidn om Kamišin, 55 km suvipäivnouzmha avtotedme.

## Tobmuz
Kotovo om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind om 41,62 km².

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed lidnan pämehed oma Sergei Lesničenko (tal'vku 2021 — keväz'ku 2023), Vasilii Golosov (eloku 2020 — kül'mku 2021), Miron Pjankov (uhoku 2018 — heinku 2020), Svetlana Kalinina (sügüz'ku 2015 — tal'vku 2017). Lidnan Duman ezimez' om Irina Novomlinova vn 2018 sulakuspäi. Edeline Duman ezimez' om Viktor Kitlär (kezaku 2016 — sulaku 2018).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 24 115 ristitud, rajonan ristitišton kaks' koumandest, vn 2021 — 21 028 ristitud. Kaik 22 450 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 28 600 eläjad vl 2000.

Ortodoksižen hristanuskondan ph. Mikoi-arhangelan pühäpert' om avaitud lidnas, letihe vl 1791.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma kuz' päivkodid, viž keskškolad (nomer 1, 2, 3, 4, 6), čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Kotovon tegimištoliž-ekonomine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden sait (''котово34.рф''). 
* Lidnan informacine sait (''котовчанин.рф'').
Kotel'nikovo

**Kotel'nikovo** () om Venäman lidn Volgogradan agjas, suvipäivlaskmaiženno röunanno. Se om Kotel'nikovon rajonan administrativine keskuz da lidnankund.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1897 kuti *Nikolajevskii*-žilo läz *Kotel'nikovskai*-raudtestancijad «Caricin — Sal'sk»-keskustal. 20. voz'sadan augotišespäi žilon nimi oli *Kotel'nikovskai*-stanic. Vspäi 1929 stanic kändihe *Kotel'nikovskii*-radnikžiloks. Vl 1955 radnikžilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke.

Kotel'nikovo šingotase leibäntegimel i sauvondmaterialiden tehmižel. Kaliisolan järed Gremäčinskii-küllästamižtegim om sauvomas läz lidnad.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Aksai Kurmojarskii-jogen hural randal läz Cimlänskan vezivaradint (Donan bassein), 49 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.

Matkad Volgogradhasai om 190 km pohjoižpäivnouzmha avtotedme. Lähembaižed lidnad sijadasoiš Rostovan agjas: Volgodonsk 76 km päivlaskmha orhal vai 110 km avtotedme i Cimlänsk 130 km päivlaskmha avtotedme.

Klimat om läm' kuivahk. Voden keskmäine lämuz om +10,7 C°, kezakun-elokun +22,7..+25,7 C°, tal'vkun-uhokun −1,1..−3,7 C°. Paneb sadegid 385 mm vodes, läz tazomäras kuidme (28..48 mm kus).

## Tobmuz
Kotel'nikovo om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Lidnan Rahvahandeputatoiden nevondkundan ezimez' om Svetlana Kuvikova vn 2009 sulakuspäi.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 20 428 ristitud, rajonan ristitišton viž ühesandest, vn 2021 — 22 016 ristitud. Kaik 20 381 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 20 800 eläjad vozil 1996−2001 i om nügüd'.

Ortodoksižen hristanuskondan ph. Serafim Sarovalaižen jumalanpert' om avaitud lidnas.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma severz'-se päivkodid, nell' keskškolad (nomer 1..4), čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Biznesan kolledž i profškol oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

NASA FIRMS 2024-10-13 Kotelnikovo.png|*Kotel'nikovo*-il'mbazan fotokuva amerikaižen NASA:n kaimdajaspäi (2024. voz' vai sen aigemba)
Kotelnikovo - monument 01.JPG|MiG-21 Kačan lendajiden školan alajagusen muštoks (oli olmas vhesai 1998)
Coat of Arms of Kotelnikovo (Volgograd oblast) (1967).png|Nevondkundaline lidnanznam (1967)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden sait (''akgp.ru'').
Krasnoslobodsk (Volgogradan agj)

**Krasnoslobodsk** () om Venäman lidn Volgogradan agjan suves. Se om Volgogradan päivnouzmaine ezilidn, mülüb Volgogradan lidnaglomeracijha (1,4 mln. rist.). Lidn rajonan alištusenke om lidnankundan keskuseks Keskmäižen Ahtuban rajonas, sen kaikiš suremb eländpunkt da üks'jäine lidn.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1870 kuti *Bukatin-futor*, ezmäižen tulnuden elämižhe kanzan nimen mödhe. Vl 1923 futor nimitaškanzihe *Rusttaks Slabadaks* (*Rusked Slabad* — ). Vl 1938 slabad' kändihe radnikžiloks. Vl 1955 Rusked Slabad sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke.

Ei ole surid edheotandoid lidnas, privatine leibänedheotand radab. Krasnoslobodsk om kottedžpertišton rajon. Ende laivansauvomižen tegim, kalategim i kaks' mebel'fabrikad oliba lidnas.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Volg-jogen hural randal, se om vastrand Volgogradaspäi. Matkad Volgogradhasai om üks' kilometr päivlaskmha, Keskmäine Ahtub-radnikžilhosai (rajonkeskuz) — 24 km päivnouzmha avtotedme. Volgogradan avtotesild ühtenzoitab jogen randoid vspäi 2009.

Kaks' pen't žilod mülüdas lidnankundha Krasnoslobodskan ližaks. Lidnankundan pind om 66,19 km².

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 15 998 ristitud, lidnankundan — 17 254 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 19 tuhad eläjid vozil 1957 i 1967. Vl 2017 kaik 17 405 ristitud elihe lidnas i 18 786 ristitud kaikes lidnankundas.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid oma avaitud lidnas: Mikulai-čudonsädajan (vspäi 2003) i Eläban Eziauguižen Stroican (vspäi 2007).

Volgogradan vezitransportan tehnikuman Krasnoslobodskan filial (ende proflicei Aleksandr Nevalaižen nimed) om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

Edeline lidnankundan pämez' om Vladimir Surkov (2016−2020).

## Galerei

Krasnoslobodsk, Volgograd Oblast 001.jpg|Venäman kazmuzvodindan tedoinstitutan Vavilovan nimed eksperimentaline stancii vl 2012
House of culture in Krasnoslobodsk 2021.jpg|«Klub rečnikov»-kul'turkeskuz (2021, *Jogimehiden klub*)
Дебаркадер в Краснослободске, Волгоградской области.jpg|Debarkader lidnan valdmoidenno vl 2011


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden oficialine sait (''krasnoslobodsk-admin.ru'').
Leninsk (Volgogradan agj)

**Leninsk** () om Venäman lidn da lidnankund Volgogradan agjan suvipäivnouzmas. Se om Leninskan rajonan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1776 tehmaha šuukkanghid. Vl 1802 pühästihe jumalanpertid (oficialine alusenpanendan dat), i tetaškanzihe küläd kuti *Prišib*-žilo. Vl 1919 se sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke. Vl 1942 oli Rusttan armijan varastuzbazaks.

Leninsk om maižanduzrajonan keskuseks. Lidnan edheotandad: mašiništ veden- i gazanveimiden täht, sömtegimišt (paštandsija, maploduiden konservtegim), villänpurnud, tipografii.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Ahtub-jogen hural randal (Volgan hijam), mail'man valdmeren tazopindal (0 m).

Matkad Volgogradhasai om 49 km päivlaskmha, Astrahanin agjan röunhasai — läz 20 km suvipäivnouzmha orhal. Lähembaižed lidnad oma Volžskii 38 km lodeheze i Znamensk (Astrahanin agj) 45 km päivnouzmha kaikil teil. Ühtennimine *Leninsk*-raudtestancii radab «Volgograd — Vladimirovk»-keskustal vspäi 1884.

## Tobmuz
Leninsk om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed lidnankundan pämehed oma Oleg Nekrasov (tal'vku 2005 — heinku 2019) i Daniil Semenkov (reduku 2019 — sulaku 2022). Lidnan Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Irina Čurzina vn 2019 redukuspäi. 

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 15 504 ristitud (kaikiš suremb Rahvahanikoiden sodan jäl'ghe), rajonan pol', vn 2021 — 13 391 ristitud. Kaik 15 149 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb istorine lidnan ristitišt oli 25 380 eläjad vl 1914.

Ortodoksižen hristanuskondan ph. Andrei Rublövan jumalanpert' om avaitud lidnas.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma viž päivkodid (nomer 1, 3, 4, 5, 7), kaks' keskškolad (nomer 1 i 3), čomamahtoiden škol, LNSŠ (lapsiden i norišton sportškol). Leninskan agrotegimištoline tehnikum i Volgogradan biznesan institutan filial oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Ленинск (Волгоградская обл.) - панорама с угла ул. Ленина и ул. Чапаева.jpg|Lidnan administracijan i rajonan kodirandantedištandmuzei (2021, istorine Konäkinad-torgovanoiden pert')
Дом купчихи Клюевой.jpg|Federaližen Rahalugendan palakund rajonas (2019, ende bank, istorine Klüjeva-torgovanan pert')
Интересное здание.jpg|Kommertine sauvuz vl 2019
Детский спортивный клуб (бывший синематограф).jpg|Lapsiden sportklub (2019, ende sinematograf)
Дом купцов Коноваловых.jpg|Lapsiden da norišton keskuz (2019, ende sodakomissariat i Konovalovad-torgovanoiden pert')


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan sijaližen tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''leninsk34.ru'').
Mihailovk (lidn)

**Mihailovk** () om Venäman lidn Volgogradan agjan lodehes. Se om agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Mihailovkan lidnümbrikon (edel 2012. vot — rajonan) administrativine keskuz, mülüb sihe.

## Istorii
Nügüd'aigaižen eländpunktan aluz om pandud vl 1762 Medvedic-jogen hural randal kuti *Mihail Sebräkovan slabad*, *Mihailovk* lühüdaks, polknikan-alusenpanijan nimen mödhe. Vl 1948 Mihailovk sai lidnan statusad.

Mihailovkan ižandusen päsarakod oma sauvondmaterialoiden pästand (cement, raudbetontegesed, savič, azbesttorved) da sömtegimišt, mugažo pörkičimiden tegim da mebel'fabrik oma saudud.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Medvedic-jogen oiktal randal (Donan ližajogi), 83 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.

Matkad Volgogradhasai om 178 km suvipäivnouzmha orhal vai 192 km avtotedme. Lähembaine lidn om Frolovo 50 km suvipäivnouzmha.

## Tobmuz
Mihailovk jagase kümneks lidnanlaptaks.

Edeline lidnümbrikon pämez' om Sergei Fomin (reduku 2017 — uhoku 2021).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 59 132 ristitud, vspäi 2013 — lidnümbrikon ristitišton kaks' koumandest. Vll 1979−2018 lidnan ristitišton lugu oli stabiline, vajehtihe 58..60 tuhad röunoiš (60 034 rist. vl 2002).

Ortodoksižen hristanuskondan nell' jumalanpertid oma kaičenus i saudud lidnas.

Kaik kuz' professionaližen opendusen aluzkundad ratas lidnas: Sebräkovon tehnologine tehnikum, Mihailovkan professionaliž-pedagogine kolledž, biznesan kolledž, Volgogradan medicinižen kolledžan filial i kaks' Volgogradan universitetoiden filialad.

## Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Erine avtobusstancii om tranzitavtobusoiden täht.

*Sebräkovo*-raudtestancii sijadase «Volgograd — Povorino (Voronežan agj)»-keskustal vspäi 1870.

## Galerei

Обелиск и вечный огонь.jpg|Muštpacaz i igähine lämoi Suren sodan pölištunuzile saldatoile (2009)
Razdory church, Volgogradskaya oblast, Russia.jpg|Raštvoiden jumalanpert' lidnümbrikon Razdori-futoras, vn 2011 nägu
Гостиница «Себряковская».jpg|«Sebräkovskai»-adivpert' vl 2009
Дом Культуры Цементников.jpg|Cementnikoiden kul'turkeskuz (2009)
Железнодорожная станция Себряково.jpg|*Sebräkovo*-päraudtestancijan sauvuz vl 2009


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Mihailovkan lidnümbrikon tobmuden sait (''mihadm.com''). 
* Lidnan Duman sait (''mihduma.ru'').
Nikolajevsk (Volgogradan agj)

**Nikolajevsk** () om Venäman lidn da lidnankund Volgogradan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Nikolajevskan rajonan administrativižeks keskuseks da palaks.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1747 kuti *Nikolajevskai*-slabad (). Kätihe sidä radnikžiloks vl 1936. Vl 1957 žilo oli sirtud udhe sijha vezivaradimen sauvondan tagut. Žilo sai lidnan statusad kümnes vodes päliči, vl 1967.

Nikolajevsk šingotase maižandusen rajonan keskuseks, argvoikombinat radab.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Volgogradan vezivaradimen (Volgan) hural randal, 50 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Kamišin-lidn om vezivaradimen vastrandal (vides kilometras). Erižed ehtatimed ratas jüguiden i passažoroiden täht kezaaigan. Lähembaine avtotesild Volgas päliči radab Volžskii-lidnas 167 km suvhe. Matkad Volgogradhasai om 162 km suvipäivlaskmha orhal, 179 km avtol vai 190 km jogedme.

## Tobmuz
Nikolajevsk om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 271,58 km².

Lidnan erine Administracii om likvidiruidud vn 2020 uhokule, Aleksandr Makeev oli sen pämehen (reduku 2009 — uhoku 2020). Rajonan Administracii tegeb sen velgusidme, Makeev jätktab radod lidnankundan pämeheks (Deputatoiden Nevondkundan ezimez') vn 2020 vilukuspäi.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 15 075 ristitud. Vl 2017 kaik 13 840 ristitud elihe lidnas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enččes slabadas vozil 1904−1914 (27..30 tuh. eläjid), lidnas — vozil 1989−2003 (ümbri 16 tuhas ristituid).

Ortodoksižen hristanuskondan Eläban Eziauguižen Stroican jumalanpert' om saudud lidnas vll 2001−2011.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.

Profškol nomer 44 i Žirnovskan kivivoitehnikuman filial oma professionaližen opendusen aluzkundoikš Nikolajevskas.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''gorodnikolaevsk.ru'').
Novoanninskii

**Novoanninskii** () om Venäman lidn da lidnankund Volgogradan agjan lodehes. Se om Novoanninskijan rajonan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1872 kuti *Samsonovskii-futor* läz Filonovo-raudtestancijad. Vl 1918 udesnimitihe futorad *Novo-Annenskai-stanicaks*. Vl 1936 se kätihe *Novo-Annenskii-radnikžiloks*. Vl 1956 radnikžilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke.

Novoanninskijan ižandusen päsarakod oma sömtegimišt (pühävoin tegim, pühävoinümbriradai tegim, lihakombinat, leibtegim) da elektromedicinižladimišton pästand. Ende valamižmehanine tegim i savičun tegim radoiba mugažo.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Buzuluk-jogen hural randal ( 314 km pitte, Hopran hura ližajogi, Donan bassein), 87 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. *Filonovo*-raudtestancii om «Volgograd — Povorino (Voronežan agj)»-keskustal vspäi 1870. Matkad Volgogradhasai om 254 km suvipäivnouzmha «Kaspii»-avtotedme (R22, edel 2018. vot M6), kudamb ümbärdab lidnad ani päivlaskmaspäi, vai raudtedme. Lähembaižed lidnad oma Mihailovk 75 km suvipäivnouzmha avtol i Urüpinsk 55 km lodeheze orhal.

Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +6,9 C°, kezakun-elokun +19,9..+21,8 C°, tal'vkun-uhokun −5,4..−9 C°. Paneb sadegid 453 mm vodes, enamba kezakus-heinkus (46..51 mm kus), vähemba uhokus-keväz'kus (25 mm kus).

Pen' Novoanninskijan maižanduztehnikuman učhozan žilo (kahesa ristitud vl 2017) mülüb lidnankundha Novoanninskijan ližaks. Lidnankundan pind — 63,31 km².

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 17 912 ristitud, lidnankundan — 17 920 ristitud, rajonan pol'. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 20 tuhad vozil 1967−2001 (20 932 rist. vl 1979). Vl 2017 kaik 16 436 ristitud eliba lidnas.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: ph. Feofan-eriželäjan jumalanpert' (om saudud vll 2000−2017) i Jumalanmaman Emäganpäivän časoun'.

Novoanninskijan maižanduzkolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

Edeline lidnan pämez' (Administracijan pämez') om Aleksandr Türin (reduku 2011 — sulaku 2021).

## Galerei

Братская могила участников гражданской войны и советских воинов, погибших в период Сталинградской битвы, Новоаннинский.jpg|Rahvahanikoiden sodan ühtnijoiden i pölištunuziden Stalingradan toras nevondkundaližiden sodamehiden velleskaum (2018)
Russian landscape in Volgograd Oblast.jpg|Federaline R22 «Kaspii»-trass lidnas vl 2007
Filonovo railway station 2023 1.jpg|*Filonovo*-stancijan nägu raudteiden polespäi vn 2023 sulakus


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Novoanninskijan lidnankundan tobmuden sait (''city-newanna.ru'').