Mosal'sk

**Mosal'sk** () om Venäman lidn da lidnankund Kalugan agjan päivlaskmas. Se om Mosal'skan rajonan administrativine keskuz.

## Etimologii
Lidn om nimitadud Možaik-jogen enččen Mosalk-nimen mödhe (). Se korreliruib -sananke «parm».

## Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1231 kuti Černigovan ruhtinazkundan *Masal'sk*-lidn. Oli penen Mosal'skan ruhtinazkundan pälidnaks vll 1377−1500. Ruhtinazkund alištui Suren Litvanman ruhtinazkundan tobmudele 15. voz'sadal. Vspäi 1776 om makundan lidnan oficialiženke statusanke, šingotihe torguindteil. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistižen Germanijan sodavägil (6. reduku 1941 — 8. viluku 1942).

Mosal'sk šingotase raudbetonan tegimel, sobiden i kengiden omblendedheotandoil, hibuztegesiden edheotandal, maidtegimel.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan suves, Možaik-jogen hural randal tobjimalaz ( 14 km pitte, Okan hurapol'ne bassein), 210 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vezivaradim om saudud jogel lidnan suvipäivlaskmas.

Matkad Kalughasai om kahesakümne koume kilometrad päivnouzmha orhal vai 95 km avtotel. Lähembaine lidn om Meščovsk 27 km suvipäivnouzmha orhal vai 30 km avtotedme. «Moskv — Roslavl'»-avtote mäneb kahesatoštkümnes kilometras lodeheze lidnaspäi, om ühtenzoittud lidnanke sijaližel avtotel.

## Tobmuz
Mosal'sk om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 4,97 km².

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Duman ezimez'. Vn 2025 redukuspäi Dum om reorganizacijan pordhal rajonan toižetamižen tagut ümbrikoks. Natal'ja Batovskaja radab lidnan Duman ezimehen vn 2015 tal'vkuspäi. Edeline Duman ezimez' om Jelena Feitullavea, radoi vn 2015 tal'vkuhusai. Lidnan Administracijan pämez' om Mihail Šurajev vn 2020 kül'mkuspäi. Edeližed lidnan Administracijan pämehed oma Jevgenii Golopolosov (tal'vku 2015 — kül'mku 2020), Jelena Andreičuk (oli radnikusel vn 2015 tal'vkuhusai).

## Eläjad
Vl 1856 lidnan ristitišt oli 3 700 eläjad, vl 1939 — 2 941 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 4 288 ristitud, rajonan pol', vn 2021 — 4 234 ristitud. Kaik 4 161 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 4 900 eläjad vl 1996, sijaline minimum oli 2 100 eläjad vl 1931.

Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 94,6 %, ukrainalaižed — 1,3 %, armenijalaižed — 1,1 %, toižed rahvahad — 3,0 %.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): venälaižed — 86,9 %, tadžikalaižed — 5,0 %, armenijalaižed — 1,3 %, ukrainalaižed — 0,6 %, gagauzalaižed — 0,4 %, uzbekad — 0,4 %, toižed rahvahad — 2,6 %, rahvahuden ozutandata — 2,8 %.

Ortodoksižen hristanuskondan nell' pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan päjumalanpert' (letihe vll 1806−1818) i koume jumalanpertid, niišpäi kaks' oma muretud paloin.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma *Raduga*-päivkodi («Jumalanbembel'»), kaks' keskškolad (nomer 1 i 2), Mosal'skan sädamižen pert', čomamahtoiden škol N. P. Budaškinan nimed, sportškol.

Suhiničin transportan da servisan kolledž — Mosal'skan filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

Мосальск Пятницкая (1).jpg|Ph. Pätničan Paraskevan jumalanpertin (1765) ruinad istorižen Mosal'skan Kremlin sijas, keväz'ku 2017
Мосальск. Никольский собор (1818)..JPG|Ph. Mikulain päjumalanpert', vn 2011 nägu
Мосальск. Троицкая церковь (1745)..JPG|Eläban Eziauguižen Stroican jumalanpert' (1745), vn 2008 nägu


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden aluzkundoiden sait (''mosalskcity.ru''). 
* Lidnankundan lehtpoled rajonan ''adm-mosalsk.ru''-saital.