Kivivoin eksportirujiden valdkundoiden organizacii

**Kivivoin eksportirujiden valdkundoiden organizacii** (lüh. **KEVO**, ) om sätud vl 1960 kivivoin eksportirujil rahvahidenkeskeine ohjastusidenkeskeine organizacii kontroliruimha kivivoin samižen kvotid.

Pidadas organizacijad kartelikš paksus. Kosketusiden oficialine kel' om anglijan kel'. Pojav IEA om sätud 14 vodes möhemba.

KEVO:n met om ühtnijoiden valdkundoiden radmižen koordinacii i ühthižen politikan sädand kivivoin samižes, kivivoin stabiližiden arvoiden pid'oitelend, kivivoin stabiližiden tondoiden kulutajidennoks kaičend, ližan sand rahapanendoišpäi kivivoinsarakho.

## Istorii da mülükund
Kivivoin eksportirujiden valdkundoiden organizacii om sätud konferencijal, kudamb mäni vn 1960 10.−14. sügüz'kud Bagdadas, viden šingotesen kivivoinsajan valdkundan iniciativan mödhe: Irak, Iran, Kuveit, Saudan Arabii, Venesuel. Dekolonizacijan process harakterizui 1960-nzid vozid, uded ripmatomad valdkundad tahtoiba kontoliruida ičeze varoid. Sil pordol seičeme transnacionališt kompanijad («seičeme sizart») dominiruiba mail'man kivivoin samižes: Exxon, Royal Dutch Shell, Texaco, Chevron, Mobil, Gulf Oil i British Petroleum. KEVO oli sätud sen jäl'ghe, konz «Seičeme sizart»-kartel' poleni kivivoin ostmižen arvoid ičetahtol, niiden arvoiden mödhe transnacionaližed korporacijad maksoiba kivivoinsajile valdkundoile nalogoid i rentad löudmižsijiden kävutandas. Organizacijan alusenpanijoiden valdkundoiden status om kirjutadud sen dokumentoiš erilizešti.

Vn 2020 keväz'kule kaik 13 valdkundad mülüdas KEVO:ho: Alžir (vspäi 1969), Angol (2007—), AÜE (1967—), Ekvatorialine Gvinei (2017—), Gabon (1975−1995, 2016—), Irak (1960—, alusenpanii), Iran (alusenpanii), Kongon Tazovaldkund (2018—), Kuveit (alusenpanii), Livii (1962—), Nigerii (1971—), Saudan Arabii (alusenpanii), Venesuel (alusenpanii). Enččed ühtnijad: Katar (1961−2019), Indonezii (1962−2009, vn 2016 viluku-kül'mku), Ekvador (1971−1992, 2007−2020). Organizacijan päfater sijadase Avstrijan Ven-pälidnas vspäi 1965, edel sidä oli Ženevas, Šveicarii. Vl 1998 Venäma kändihe KEVO:n kaclijan. Oficialižetoi KEVO+ format om formiruidud vn 2016 kül'mkus äjiden kivivoinsajiden valdkundoiden kül'dutomuden tagut kivivoin arvoil mail'man torguses. Kaik kümne valdkundad oliba KEVO+ ühtnijoikš vn 2020 sulakus: Azerbaidžan, Bahrein, Brunei, Kazahstan, Malaizii, Meksik, Oman, Sudan, Suvisudan, Venäma.

Ühtnijad KEVO:ho valdkundad kontroliruidas kivivoin mail'man varoiden läz kaht koumandest, tehtas mail'man samižen koumandest i eksportan pol't. Organizacijan ühtnijoiš kivivoin todištadud varad oma 1199,71 mlrd barrelid nügüd'aigan.

## Puzun arv
KEVO:n «puzu»-termin () om todud oficialižeks vn 1987 1. päiväl vilukud. «Puzun» arv märičese kut neniden kivivoinsortuiden fizižiden arvoiden keskmäine arifmetine: *Arab Light* (Saudan Arabii), *Basra Light* (Irak), *Bonny Light* (Nigerii), *Es Sider* (Livii), *Girassol* (Angol), *Minas* (Indonezii), *Iran Heavy* (Iran), *Kuwait Export* (Kuveit), *Merey* (Venesuel), *Murban* (AÜE), *Oriente* (Ekvador), *Qatar Marine* (Katar), *Saharan Blend* (Alžir).

Arvznam 140,73 US$ barreliš om KEVO:n «puzun» istorižeks maksimumaks, se om registriruidud vn 2008 3. heinkud.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Kivivoin eksportirujiden valdkundoiden organizacijan sait (''opec.org'').