Novovoronež

**Novovoronež** () om Venäman lidn da lidnümbrik Voronežan agjan lodehes. Se om agjan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, om ümbärtud Kaširskojen i Hohol'skijan rajoniden territorijal.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1957 kuti lidnanvuitte *Novo-Gresovskii*-žilo (), sid' *Novovoronežskii*, sauvomha da holitamha atomelektrostancijad. Atomstancii om rados vn 1964 sügüz'kuspäi, vl 2020 nell' reaktorad radoiba. Vll 1959−1963 žilo oli Novovoronežskijan rajonan keskuseks. Se sai lidnan statusad vn 1987 23. päiväl keväz'kud nügüdläiženke nimitusenke. Lidnümbrik om sätud vl 2008.

Novovoronež šingotase AES:al (elektrusen i lämuden tehmine) da sidodud sihe edheotandoil, niiden kesken radiacižjändusiden ümbriradmine, kalankazvatuz. Mugažo villänkuivadimiden tegim radab lidnas.

## Geografijan andmused

Lidn vedase pidust' Don-jogen hurad randad i sijadase AES:an vilugoitajan uiton (läz kut nellikkilometrad) randal Don-jogenno, 110 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. AES:an rad zavodiše koumes polenke kilometras suvhe lidnan keskuzfartaloišpäi.

Matkad Voronežhasai om 39 km pohjoižhe orhal, 47 km avtotel vai 62 km raudtel. Toine lähembaine lidn om Liski 41 km suvipäivnouzmha-suvhe orhal, 80 km avtotedme vai 54 km raudtedme.

*Novovoronežskai*-jügustancii () radab lidnan suves vspäi 1963 ühesakilometrižen sarakon lopstancijaks «Voronež — Rossoš»-raudtekeskustaspäi, sarak läbitab kaiked lidnad. «Don»-avtote (M4-trass) mäneb 25 km päivnouzmha orhal lidnaspäi.

## Tobmuz
Novovoronež om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnümbrikon pind — 46,13 km².

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om lidnan Duman ezimez'. Valitas Duman 24 deputatad kerdan vides vodes. Lidnan Administracijan pämez' om Roman Jefimenko vn 2023 kezakuspäi. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Vladimir Leščenko (tal'vku 2018 — keväz'ku 2021, kezaku 2021 — kezaku 2023).

## Eläjad
Vl 1959 žilon ristitišt oli 3 011 eläjad, vl 1979 — 25 750 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 32 635 ristitud, vn 2021 — 30 658 ristitud. Kaik 31 607 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 39,8..40 tuhad eläjid vll 1996−2001 (40 tuh. rist. vl 1998).

Rahvahad (2010): venälaižed — 97,9 %, ukrainalaižed — 1,2 %, toižed rahvahad — 0,9 %.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): venälaižed — 79,3 %, ukrainalaižed — 0,6 %, toižed rahvahad — 2,0 %, rahvahuden ozutandata — 18,1 %.

Ortodoksižen hristanuskondan koume jumalanpertid oma saudud lidnas vspäi 2000.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma kahesa päivkodid (nomer 4, 5, 7, 8, 10, 12..14), nell' keskškolad (nomer 1..4), lidnümbrikon lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol V.V. Silinan nimed, lidnümbrikon lapsiden da norišton sportškol, üks'borcuindoiden keskuz. Novovoronežan politehnine institut (ende kolledž) — Nacionaližen südäitukuižen «MIFI»-tedoiduzuniversitetan filial om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

Trade center in Novovoronezh.JPG|*Novii Dom*-torguindkeskuz (2010, «uz' pert'»)
Novovoronezh, Voronezh Oblast, Russia - panoramio (3).jpg|Sündun mel'kuvan jumalanpert', vn 2014 nägu (om saudud vll 2000−2009)
Novovoronezh NPPs.JPG|Novovoronežan AES vl 2011
Дворец культуры на площади Ленина.jpg|Kul'turkeskuz (2016)
Novovoronezhskaya.jpg|*Novovoronežskai*-raudtestancii vl 2013


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden sait (''novovoronezh-20.gosweb.gosuslugi.ru'').