Nojabr'sk

**Nojabr'sk** ( [nɐˈjabrʲsk], , , , sijaline ) om Venäman lidn da lidnümbrik Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon suviröunanno. Se om ümbrikon kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, om ümbärtud Puran rajonan territorijal.

## Istorii
1975. voz' lugetas lidnan oficialižen alusenpanendan vodeks, sen voden sulakul ezmäine desant ištutihe Itujah-jogen () jäle otmaha Holmogoran kivivoin löudmižsijad kävutamižhe. Zavottihe eländpunktan i *Nojabr'skai*-raudtestancijan sauvondad vn 1976 kül'mkus (ven. *ноябрь*) kuti kivivoin samižen radnikoiden žilo. Nimitihe *Nojabr'skii*-žiloks sauvomižen zavodindan kun mödhe. Vn 1978 lopus lendimport (*NOJ / USRO / НОЯ*, 233 tuh. passažiroid vl 2022) radaškanzi kahesas kilometras päivlaskmha lidnaspäi. Žilo sai lidnan statusad nügüdläiženke nimenke vn 1982 28. päiväl sulakud.

Nojabr'sk šingotase kivivoin da sen gazan samižel («Gazprom») i Vingapuran gazanümbriradajal tegimel («SiburTümen'Gaz»), kivivoikompanijoiden holitusen edheotandoil i sauvondkompanijoil, Nojabr'skan purugazelektrostancijal, maižanduzkompleksal i sömtegimištol (leibän i pol'fabrikatoiden tehmine, veden pakuitez).

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbärdajan rajonan suviröunanno, Nankpöh-jogen randoil ( 32 km pitte, vanh. Pösl'-Nan *Пёсль-Нана*, Pur-jogen bassein), 115 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Obin i Puran vezijagandanno. Om taigad i penid järvid lidnan ümbrištos, kaikiš suremb om Tetu-Mamontotäi-järv (31 km²) kahesas kilometras suvipäivnouzmha.

Matkad Hantin da Mansin avtonomižen ümbrikon röunhasai om kümne kilometrad suvhe, Salehardhasai om 557 km lodeheze orhal vai 1140 km avtotedme. Lähembaižed lidnad oma Muravlenko 80 km lodeheze orhal vai 119 km avtol, i Kogalim (Hantin da Mansin avtonomine ümbrik) 120 km suvhe orhal, raudtedme i avtotedme.

Klimat om ven subarktižen i teravan kontinentaližen röunal. Tal'v om sorav da hätkeline, vilunke tulleinke. Keza om lühüd vihmoikaz. Voden keskmäine lämuz om −3,4 C°, kezakun-elokun +12..+16 C°, tal'vkun-uhokun −18..−23 C°. Ekstremumad oma −55 C° (viluku, uhoku) i +34 C° (heinku). Kezaaigan minimum om −9 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +3 C° (uhoku, kül'mku). Ei voi panda halad heinkus vaiše (minimum om +2 C°). Sulasä tal'vkus-vilukus om harv lujas. Paneb sadegid 623 mm vodes, enamba kezakus-redukus (63..87 mm kus), vähemba vilukus-uhokus (29..31 mm kus). Kaikenaigaine lumikate mahusel i jäkate vezištoil panesoiš redukun keskes.

## Tobmuz
Nojabr'sk om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Se kogoneb znamoitud projektirujil mikrorajonišpäi (oz., Д-1, И-2, Ц-1, Е, К) i edahaižes Vingapurovskii-mikrorajonaspäi (žilo edel 2004. vot, 80 km päivnouzmha avtotedme pidust' ümbrikoiden röunad). Lidnümbrikon pind — 189,05 km².

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez' (vn 2019 redukuspäi). Edeline lidnan Administracijan pämez' om Žanna Belockaja, radoi vn 2016 uhokuhusai. Lidnan Duman ezimez' om Alla Umeckaja vn 2024 redukuspäi. Edeližed Duman ezimehed oma Gennadii Korolöv (reduku 2020 — reduku 2024), Viktor Gordijenko (sügüz'ku 2019 — reduku 2020).

## Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 110 620 ristitud, se oli kaikiš suremb lidnan ristitišt, vn 2021 — 100 188 ristitud. Kaik 106 879 eläjad oli lidnas vl 2017.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2010): venälaižed — 65,5 %, ukrainalaižed — 12,3 %, totarlaižed — 6,7 %, azerbaidžanlaižed — 2,9 %, baškiralaižed — 2,3 %, vaugedvenälaižed — 1,5 %, moldovalaižed — 1,1 %, lezgilaižed — 0,6 %, čuvašalaižed — 0,6 %, uzbekad — 0,5 %, tadžikalaižed — 0,4 %, čečenalaižed — 0,4 %, kirgizlaižed — 0,4 %, kumikad — 0,4 %, toižed rahvahad — 3,4 %, rahvahuden ozutandata — 1,0 %.

Ortodoksižen hristanuskondan nell' jumalanpertid oma saudud lidnas. Baptizman pühäpert' om letud. Islaman pämečet' om avaitud vspäi 2004.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma koumekümne päivkodid, kaks' školanedelišt palakundad, kaks'toštkümne keskškolad, kaks' gimnazijad (klassine i ortodoksižen hristanuskondan), specialine (korrekcine) škol.

Professionaližen opendusen aluzkundad oma Nojabr'skan professionaližiden da informacižiden tehnologijoiden kolledž, Jamalan äiprofil'žen kolledžan (Salehard) filial, Nojabr'skan gumanitariž-ekologine institut (Tümenin valdkundaližen universitetan filial) i Nojabr'skan kivivoin da gazan institut Viktor Gorodilovan nimed (Tümenin industrialižen universitetan filial), mugažo üläopendusen nell' filialad (Moskv, Tomsk, Novosibirsk, Jekaterinburg). Kaik viž sportkompleksad ratas lidnas.

## Galerei

City center of Noyabrsk.jpg|Te lidnan administracijan sauvusennoks (2006)
Noyabırsk yamal i nenitski otonom bölgesinin en büyük şehiri rusyanında petrol ve gaz yataklarınında merkezi -62derece sıcaklık by ismail soytekinoğlu - panoramio.jpg|Nojabr'skan pämečet', vn 2008 nägu
Noyabrsk, Yamal, West Siberia - panoramio.jpg|«Sibneft'»-kompanijan kontor vl 2005
Noyabrsk teleport.jpg|*Teleport* — lidnan TV- da radioänetoitandan keskuz (vn 2006 olend)
Noyabrsk Airport.jpg|*Nojabr'sk*-lendimportan terminal vl 2018


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan Duman oficialine sait (''gorod-noyabrsk89.testportal.yanao.ru''). 
* Lidnan Administracijan oficialine sait (''admnoyabrsk.ru'').