Grenad

**Grenad** ( [ɡrɪˈneɪdə]), se om täuz' oficialine nimituz, om valdkund ühtennimižel sarel da Grenadinad-sariden suvipalad Kariban meren päivnouzmpoles. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Sent Džordžes.

## Istorii
Vn 1974 7. päiväl uhokud Grenad tedištoiti ičeze ripmatomudes Sures Britanijaspäi. Valdkundan üks'jäine Konstitucii tuli väghe sil-žo päiväl, se om väges vn 1992 vajehtusidenke.

## Geografijan andmused

Valdkund om meriröunoiš Sent Vinsentanke da Grenadinoidenke pohjoižpoles. Trinidadha da Tobagohosai om 120 km matkad suvipolehe, Venesuelhasai — 160 km. Randanpird om 121 km.

Grenad-sar' om vulkaniženke augotižlibundanke. Randišt om alangoikaz, saren südäin om mägikaz. Kaikiš korktemb čokkoim om Sent Katerin-mägi, 840 metrad kortte valdmeren pindan päl. Sarel om äi ojid.

Klimat om tropine passatine neps. Kuiv sezon oleskeleb tal'vkus-semendkus, vihm sezon vedase kezakuspäi redukuhusai. Tropižed ciklonad oma paksud heinkuspäi kül'mkuhusai, no vaiše koume lujad tropišt ciklonad oliba jäl'gmäižiden 50 voden aigan. Kaikuččen kun keskmäine lämuz +26 C°. Paneb sadegid 1500 mm vodes.

Londuseližed varad oma mec, kala, süväd meripohtad.

## Politine sistem

Ohjandusen form om unitarine konstitucine parlamentine monarhii äjiden partijoiden sistemanke Suren Britanijan ezikuvan mödhe. Valdkundan pämez' om britanine Karl Koumanz'-kunigaz. Hän vahvištab ičeze ezitajad — jenaral-gubernatorad — Grenadan päministran nevondan mödhe. Jenaral-gubernator paneb radsijha Ülembaižen käskuzkundan päsudijad päministran da oppozicijan lideran nevondan mödhe.

Parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Senat () koumetoštkümnenke ühtnijanke, jenaral-gubernator paneb kümned heišpäi radsijha, oppozicijan lider — toižid koumid ristituid. Alakodi om Ezitajiden Kodi (angl. *House of Representatives*) 15 ühtnijanke, kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Päministr (angl. *Prime Minister of Grenada*) om parlamentan ezipartijan lider tobjimalaz. Ohjastuz andab vastust alakodin edes.

Vn 2018 19. päiväl keväz'kud Grenadan järgenduseližed valičendad oliba valdkundan parlamentan alakodihe. Vn 2013 7. päiväl semendkud Sesil' La Greneid-emänd om pandud radsijha nügüdläižeks jenaral-gubernatoraks. Kit Mitčell radoi päministran vll 1995−2008 i radab vn 2013 uhokun 20. päiväspäi, videnz' strok vspäi 2018.

## Administrativiž-territorialine jagand
&nbsp;&nbsp;&nbsp;*Kacu kirjutuz: [[Grenadan administrativiž-territorialine jagand]].*

Grenad jagase kudeks administrativižeks tulendaks () Grenad-sarel, i üks' rippui territorii om Grenadinad-saril (Karriaku da Pen' Martinik).

## Eläjad
Grenadas elädas grenadalaižed. Vn 2014 heinkus valdkundan ristitišt oli 110,152 eläjad. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt om nügüd'.

Augotižlibundan mödhe (2011): afrikalaižed — 82,4 %, segoitadud augotižlibundanke — 13,3 %, indijalaižed — 2,2 %, toiženke augotižlibundanke — 1,3 %, märhapanendata — 0,9 %.

Uskondan mödhe (2011): protestantad — 49,2 %, riman katolikad — 36,0 %, Jehovan tundištajad — 1,2 %, rastafarilaižed — 1,2 %, toižed uskojad — 5,5 %, religijatomad — 5,7 %, märhapanendata — 1,2 %.

Läz 40 tuhad ristituid eläb pälidnan aglomeracijas. Toižed znamasižed lidnad (2..4 tuh. ristituid) oma Gujav i Grenvil'. Vl 2005 kaik oli kuz' eländpunktad enamba üht tuhad kaikenaigaiženke ristitištonke. Lidnalaižiden pala om 36,5 % (2020).

## Ižanduz
Grenad om keskmäižen šingotesen industrialiž-agrarine valdkund. Vl 2018 valdkundan nominaline kogosüdäiprodukt oli 1,18 mlrd. US$ ekvivalentas (US$10,939 ühtele hengele) vai 1,73 mlrd. US$ tazostadud ostmižmahtusen mödhe (US$15,996 ühtele hengele). Maižanduz, turizm i torguind oma ižandusen alusikš. Industrijad oma sömtegimišt (muskatpähkmed, bananad, kakao, fruktad, maplodud) i sobiden pästand. Finansine voz' zavodiše 1. vilukud.

Kogosüdäiproduktan palad (2015): maižanduz 6,2 %, tegimišt 14,3 %, holitišiden sfer 79,5 %. Radajiden järgenduz sektoroidme (vn 2008 andmused): maižanduz 11 %, tegimišt 20 %, holitišiden sfer 69 %.

Valdkundan päeksport om kala (30 %), muskatpähkmed (21 %), tualetbumag (8 %); toine eksport — jahtad (5 %), kakao (3 %), T-paidad (3 %). Importan tavarad oma söndtavarad, tegimišton tavarad, mašinansauvomižen produkcii, himižed substancijad, poltuz. Vl 2015 import ületi eksportad seičemehe kerdha. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2021) oma AÜV (Grenadan eksportan 29,9 % i importan 34,6 %), Trinidad da Tobago (eksportan 5,3 % i importan 16,6 %), Sent Vinsent da Grenadinad (eksportan 11,6 %), Kaimanan Sared (importan 8,2 %), Francii (eksportan 7,0 %), Saksanma (eksportan 5,4 %).

## Galerei

Government House Grenada.jpg|Ohjastusen pert' (*Government House*) om Grenadan jenaral-gubernatoran rezidencijaks, Sent Džordžes, kezaku 2023
Royal Grenadian Police station in Grand Anse, Grenada.jpg|Kunigazližen Grenadan policijan stancii, Grand Anse (pälidnan suvi), heinku 2009
Grenada Co-operative Bank C IMG 0177.JPG|Grenadan Kooperativine bank (*Grenada Co-operative Bank*), Sent Džordžes, viluku 2012
St George Hospital C IM0449.JPG|Grenadan päine läžundkodi i Fort Džorž (Sent Džordžes, viluku 2012)
Grenada National Museum C IMG 0488.JPG|Grenadan Nacionaline muzei Monkton-irdal, Sent Džordžes (uhoku 2012)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Grenad-valdkundan oficialine portal (''gov.gd'').