Lagos

**Lagos** (mugažo kirjutadas anglijan kelel, no virktas [ˈleɪɡɒs], toine amerikaine virkand [ˈlɑːɡoʊs], ) om Nigerijan kaikiš suremb lidn da port, mülüb ühtennimižhe štatha. Se om kahtenz' surtte Afrikan lidn Kairan jäl'ghe.

Lidnan aglomeracii otab ühtent sijad Afrikas ristitišton lugun mödhe (21 mln vl 2014).

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1472.

Vozil 1960−1991 Lagos oli ripmatoman Nigerijan pälidnaks, sid' sirtihe pälidnad Abudžha. 1970:nzil vozil lidn šingotihe lujas, sikš miše port sijadase täs vemha kivivoid verhiže maihe.

Lagos šingotase Nigerijan rahaazjoiden, tegimišton (valdkundan tegimišton pol') da kinoindustrijan päkeskuseks. Znamasižed meriportad ratas, torguindan i logistikan keskuz (*Lekki Free Trade Zone*). Ezilidnoidenke tegimišton päižed sarakod oma kivivoinümbriradmine, farmaceftine (kaiken Afrikan znamasine pala), mineraližiden heretusiden pästand, avtoiden ühthekeradamine (*Nord Automobiles Ltd*, kaks' tegint), kompjuterprogramiden kompanijad, om punümbriradmižen edheotandoid, sömtegimišt (oluden, saharan i risan pakuitesen tegimed). Valdkundan äjiden korporacijoiden päfaterad sijadasoiš neciš lidnas.

## Geografijan andmused

Lagos seižub Atlantižen valdmeren Gvinejan lahten suvirandištol, Lagos-lahten randal da saril, valdkundan suvipäivlaskmpoles, 41 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vezi otab läz 26 % lidnan territorijad, kuivma — vaiše 738 km².

Klimat om subekvatorialine neps, pil'vekaz, heinkus-elokus eriližešti. Kun keskmäine lämuz om +25,9..+29,5 C° vodes läbi. Ekstremumad oma +13,7 C° (tal'vku) i +39,0..+40,1 C° (uhoku, keväz'ku). Il'man lämuz voib ületada +33 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 1703 mm vodes, enamba semendkus-heinkus (209..434 mm kus) i sügüz'kus-redukus (189..218 mm kus), lühüd kuiv sezon oleskeleb tal'vkus-vilukus (20 mm pordos). Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 78..89 % röunoiš voden aigan.

## Tobmuz

Lagos-lidn otab 16 kaks'kümnes Lagos-štatan sijaližen ičeohjandusen territorijaspäi.

Lidnan ühthižen tobmuden oficialižed organad ei ole olmas vspäi 1976, vaiše štatan om. No lidnan veroline pämez' om, sen arvnimi om , vai *Eleko of Eko*, i Rilvan Akiolu otab hänen valdištint vn 2003 semendkuspäi (vencastuz mäni sen-žo voden 9. uhokud). Oba valičese joruba-rahvahaspäi, hänen valatoituz lidnalaižiden eloho om znamasine kacmata politižen tobmuden olmatomudehe.

## Eläjad
Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 13 400 000 ristitud. Kaik 21,3 mln eläjid (2015) om ezilidnoidenke 2707 km² pindal. Kaikiš suremb lidnan ristitišt ezilidnoidenke om nügüd'.

Znamasižed üläopendusen aluzkundad oma valdkundaližed Lagosan universitet (, alusenpanend 1962, 55 tuhad üläopenikoid vl 2017) i Lagos-štatan universitet (, alusenpanend 1983, 35 tuhad üläopenikoid vl 2021).

## Transport
Kiruhavtobusad, minibusad i ehtatimed oma kundaližeks transportaks lidnas. Kebnan metron ezmäižen jonon ezmäine keskust radaškanzi vn 2023 sügüz'kus (*Lagos Rail Mass Transit*, viž stancijad), toine jono om sauvomas. Päraudtestancii om Moboladži Džonson (*Mobolaji Johnson*).

Rahvahidenkeskeine civiline lendimport Nigerijan enččen Murtala Mohammed-prezidentan nimed (*LOS / DNMM*, 7,5 mln passažiroid vl 2019) om kaikiš suremb valdkundas. Se sijadase lidnas sen päivlaskmaiženno röunanno Ikedž-territorijal (Lagos-štatan enzne administrativine keskuz), oigendab reisid Afrikadme i valdkundan südäimehe, mail'man erasihe-se järedoihe lidnoihe: London, Pariž, Stambul, Dubai, Frankfurt, Nju Jork, Atlant.

## Galerei

State House, Alausa.jpg|Lagos-štatan suiman sauvuz Ikedžan territorijal (2019)
City Hall Lagos Island.jpg|Municipalitetan sauvuz Lagos-sarel (2022)
The Cathedral Church of Christ Marina..jpg|Hristan kafedraline päjumalanpert', vn 2019 nägu (anglikanine, om saudud vll 1924−1946)
NSE Headquarters.jpg|Nigerijan fondbirž (*NSE*) vl 2008 vai sen aigemba
University of Lagos2.jpg|Lagosan universitet (2007)
National Theater in Lagos State-Nigeria.jpg|Nacionaline teatr (2019). Se om Varnan sportpert'kulun surenzoittud nell'hä kerdha kopijaks
Lagos Airport Iwelumo-5.jpg|Lagosan rahvahidenkeskeine lendimport Murtala Mohammedan nimed vl 2011
Aerial-shot-of-makoko-community-in-lagos-3-third-mainland-bridge-aview2.jpg|Koumanz' kontinentaline avtotesild vl 2018 (11,8 km pitte)
Mobolaji Johnson Station A.jpg|*Moboladži Džonson*-päraudtestancii vl 2021


## Sebruzlidnad
*  Atlant, Džordžii, AÜV (vspäi 1974)
*  Geri, Indian, AÜV (1991)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lagos-lidnan da štatan ohjastusen oficialine portal (''lagosstate.gov.ng'').