Kuritib

**Kuritib** ( [kuɾiˈtʃibɐ] «pedaipähkmen tahond» tupi-indejalaižiden kelespäi) om lidn-millioner Brazilijan suves. Se om Paran-štatan administrativine keskuz da sen kaikiš suremb lidn, valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1693 29. päiväl keväz'kud. Kaks' voz'sadad šingotihe kaivuziden radol i oli maižanduzrajonan torguindan keskuseks. Sai lidnan statusad vl 1842.

Raudte ühtenzoiti Paranagua-meriportanke vl 1885. Vl 1912 ezmäižen braziližen universitetan aluz om pandud Kuritibha, se om Paranan federaline universitet.

Kuritib om avtoiden tegijoiden kahtenz' surtte keskuz Latinižes Amerikas. Vodes läz 2 mln turistoid tuldas neche puhthaze ekologižešti lidnha.

## Geografii da klimat

Lidn sijadase štatan päivnouzmas, Paranan mägiplatol, nellän penen jogen vezivaradimidenke randoil, 864..1021 m korktusil, 934 metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel, 110 km päivlaskmha Atlantižen valdmeren randpolespäi.

Klimat om meren da mägiden subtropine neps, pil'vekaz vodes läbi. Voden keskmäine lämuz om +17,8 C°, tal'vkun-keväz'kun +20,3..+21,4 C°, kezakun-elokun +13,8..+14,9 C°. Ekstremumad oma −5,4 C° (sügüz'ku) i +35,5 C° (reduku, kül'mku). Il'man lämuz voib ületada +28 C° miččel taht kul. Ei voi panda halad vilukus-keväz'kus (keväz'kun minimum om +3,9 C°). Paneb sadegid 1631 mm vodes, enamba redukus (161 mm) i tal'vkus-uhokus (152..226 mm kus), vähemba sulakus-elokus (81..112 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 77..83 % röunoiš voden aigan.

## Tobmuz

Kuritiban lidnümbrikon pind — 435,9 km², sidä kesken lidnanlaptoiden — 319,4 km².

Lidnan tobmuden pämez' om prefekt (), kaik rahvaz valičeb händast i hänen varamest nelläks vodeks. Edeline prefekt om Rafael' Greka (*Rafael Greca*, 1993−1996, viluku 2017 — tal'vku 2024).

## Eläjad
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 1,848,943 ristitud, vl 2017 — 1,908,359 ristitud. Vn 2022 Brazilijan rahvahanlugemižen mödhe kaik 1,773,718 ristitud om lidnas i 3,559,366 ristitud kaikes lidnaglomeracijas 15 417 nellikkilometrad pindal, ühesanz' surtte valdkundas (vl 2013 oli 3 210 tuh. eläjid, oli seičemenz' surtte). 

Augotižlibundan mödhe (lidnan eläjad, 2022): evropalaižed — 74,4 %, pardu (segoitadud augotižlibundanke) — 20,1 %, afrikalaižed — 4,1 %, azijalaižed — 1,3 %, indejalaižed — 0,1 %.

Religijan mödhe (2010): riman katolikad — 62,4 %, protestantad — 24,0 %, religijatomad — 6,7 %, spiritistad — 2,8 %, toižed uskojad — 3,7 %.

## Transport
Avtobusad (niiden kesken pit'kad), kiruhavtobusad (*Rede Integrada de Transporte*, verk radab vspäi 1974, kahtenz' amutte mail'mas) i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Velotehuziden piduz om sada kilometrad. Metrod ei ole, hot' tender sauvomha ezmäšt jonod oli tedotadud vl 2014.

Rahvahidenkeskeine civiline lendimport Afonsu Pena-prezidentan nimed (*CWB / SBCT*, 5,5 mln passažiroid vl 2023 i 20 tuh. tonnoid jüguid vl 2021) sijadase kahesatoštkümnes kilometras suvipäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi lähižes San-Žoze-dus-Pinjais-municipalitetas. Tehtas passažirreisid Suviamerikan erasihe-se pälidnoihe (Buenos Aires, Montevideo, Santjago, Lim), Brazilijan äjihe surihe lidnoihe. Om jügureisid Evropha (Lüksemburg, Milan, Frankfurt), Santjagoho, Majamihe, Brazilijan erasihe-se surihe lidnoihe.

## Galerei

Palácio 29 de Março Curitiba Paraná Brasil.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (2008)
CURITIBA, (Catedral Metropolitana de Curitiba, Nossa Senhora da Luz dos Pinhais), Paraná, Brasil by Ude Dalcomuni Cit - panoramio (1).jpg|Vauktusen Pin'jaisas Pühän Maria-neiččen kafedraline bazilikjumalanpert', vn 2013 nägu (riman katoline, om saudud vll 1876−1893)
CuritibaTradeCenterSkyline.jpg|Azjaline keskuz vl 2012
CPM 1.jpg|Kuritiban sodaškol (2011)
Opera de Arame Interior.jpg|Operteatran metallprofiläspäi südäin (2007, *Ópera de Arame*)
Arenadabaixada2.jpg|*Ligga Arena*-futbolstadion (vai *Estádio Mário Celso Petraglia*) vl 2014
Afonso Pena International Airport (CWB), Curitiba, Brazil (37303022604).jpg|Kuritiban rahvahidenkeskeižen lendimportan terminal vl 2009


## Sebruzlidnad

*  Aküreiri, Islandii (vspäi 2013)
*  Asunsjon, Paragvai (1999)
*  Džeksonvill, Florid, AÜV (2009)
*  Gvadalahar, Halisko, Meksik (1999)
*  Hančžou, Čžeczän, Kitai (1999)
*  Himedzi, Japonii (1984)
*  Koimbr, Portugalii (1975)
*  Krakov, Pol'šanma (1992)
*  Montevideo, Urugvai (1990)
*  Santa Krus de la Sjerr, Bolivii (1989)
*  Suvon, Suvikorei (2009)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden oficialine sait (''curitiba.pr.gov.br'').