Malgobek

**Malgobek** (, ) om Venäman lidn da lidnümbrik Ingušetijan Tazovaldkundan lodehes. Om Malgobekan rajonan administrativižeks keskuseks, ei mülü rajonha. Vn 2007 redukuspäi om Venälaižen Federacijan sodahoštusen lidnaks.

## Istorii
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1934, *Voznesenskoje*-žilo kändihe *Malgobek*-radnikžiloks samha kivivoid. Vn 1939 elokun 27. päiväspäi se om lidnan statusanke. Suren sodan aigan nacistižen Germanijan sodaväged napriba anastada lidnan strategišt tahod i sen löudmižsijid, frontan pird mäni lidnan territorijadme vn 1941 redukuspäi, päzutihe vihanikoišpäi vn 1943 3. vilukud. Vll 1944−1957 Malgobek mülüi Pohjoižosetijha čečenalaižiden i ingušoiden deportacijan tagut. Sen jäl'ghe lidn alištui Čečenijad da Ingušetijan avtonomižen tazovaldkundan tobmudele oikti. Om Ingušetijan palaks tazovaldkundan jagon aigaspäi vl 1992.

Malgobek šingotase kivivoin samižen edheotandal, lämuzdiodižiden lampoiden tegimel i sömtegimištol (leibtegim, jauhkombinat). Nevondkundaližen aigan savičuntegim radoi mugažo.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase lidnümbrikon suvipäivlaskmas, ümbärdajan rajonan lodehes, Alhančurt-alangištos, 409 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Om ümbärtud mägil: Terekan mägisel'g om pohjoižes, Sunžan mägisel'g om severziš-se kilometriš lidnaspäi suvhe.

Matkad Magashasai om nell'kümne kilometrad suvipäivnouzmha orhal. Alhančurtan kanalan päivlaskmaine sarak jokseb pidust' lidnan röunad suvipäivnouzmas.

## Tobmuz
Malgobek om ümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Kaik nevondkundaližed žilod ümbri lidnas oma hudrad kivivoin samižen da reduvaluiden tagut, pidab sirta niiden eläjid lidnha.

Edeližed Lidnan Administracijan pämehed (municipaližen ühtnikan pämehed) oma Suleiman Egiev (kül'mku 2018 — sügüz'ku 2019) i Šarpudin Mamilov (*Шарпудин Мамилов*, tal'vku 2016 — kül'mku 2018). Lidnan Nevondkundan ezimez' om Usman Jevloev vn 2016 tal'vkuspäi. Edeline Nevondkundan ezimez' om Šarpudin Mamilov (2013−2016).

## Eläjad
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 31 018 ristitud, vn 2021 — 36 480 ristitud. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 36 870 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 55 200 eläjid vl 2000 (lühüdaks aigaks).

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2010): ingušad — 89,7 %, čečenalaižed — 6,6 %, venälaižed — 1,6 %, turkad — 1,0 %, toižed rahvahad — 0,4 %, rahvahuden ozutandata — 0,7 %.

Kaik kuz' islaman pühäpertid oma avaitud lidnas.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kaks' päivkodid vagahaižiden täht (nomer 1 i 3), seičeme nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1..7), aluzškol nomer 11, kahesa keskškolad (nomer 1, 3, 5, 6, 9, 13, 18, 20), gimnazii nomer 1, Malgobekan rajonan škol-internat, rajonan lapsiden da norišton sädamižen keskuz, lidnan lapsiden tehnižen sädamižen keskuz, muzikškol, koume sportškolad (joudjas borcuindas I. Tumgoevan nimed, *Angušt* futbolas, *Denal*).

Ingušan Islamine universitet Hamathan-Hadži Barzievan nimed, sen kolledž i privatine Pohjoižkazvkazan sarakoidenkeskeine kolledž (vspäi 2022) oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Coat of Arms Malgobek (2013–2020).svg|Edeline lidnanznam (2013−2020)
Heydar Aliyev Alley in Malgobek.jpg|Allei Geidar Alievan nimed (2018)
Mass grave of Soviet soldiers fallen in WWII, Malgobek 2.jpg|Nevondkundaližiden sodamehiden velleskaum (Suren sodan pölištunuded), vn 2018 nägu
IS-3 monument in Malgobek.jpg|IS-3-tank monumentaks Malgobekan kaičijoile Suren sodan aigan (1942−1943), 2011. voz'


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden aluzkundoiden sait (''malgobek.gosuslugi.ru'') i sen vanh versii (''malgobek.ru'', edel vn 2023 elokud).