open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Modern Talking

**«Modern Talking»** (*Nügüd'aigaine lodu* anglijan kelespäi) oli legendine saksalaine anglijankel'ne sintipopduet, muzikgrupp Hamburgaspäi, vodelpäi 1984 da vodehesai 2003. Kaks' mest oli mülükundas: *[[Tomas Anders]]*-vokalist da *[[Bolen Diter|Diter Bolen]]*-prodüser. Molembad jätkustadas ičeze soližid muzikkar'jerid tähäsai (2021).

Se oli kaikiš satusekahambiš muzikkollektivišpäi mail'mas i kaikiš znamasižemb kommertižikš Saksanman augotižlibundan gruppiden keskes. «Modern Talking»-duetan änetused oma mödud tiražal enamba mi 190 millionad egzemplärid mail'mas (voden 2020 olendas).

## Diskografii

### Al'bomad
* 1985 — *[[The 1st Album]]*
* 1985 — *[[Let's Talk About Love]]*
* 1986 — *[[Ready for Romance]]*
* 1986 — *[[In the Middle of Nowhere]]*
* 1987 — *[[Romantic Warriors]]*
* 1987 — *[[In the Garden of Venus]]*
* 1998 — *[[Back for Good]]*
* 1999 — *[[Alone]]*
* 2000 — *[[Year of the Dragon]]*
* 2001 — *[[America]]*
* 2002 — *[[Victory]]*
* 2003 — *[[Universe]]*

### Singlad
* 1984 — *[[You're My Heart, You're My Soul]]*
* 1985 — *[[You Can Win If You Want]]*
* 1985 — *[[Cheri, Cheri Lady]]*
* 1986 — *[[Brother Louie]]*
* 1986 — *[[Atlantis Is Calling (S.O.S. for Love)]]*
* 1986 — *[[Geronimo's Cadillac]]*
* 1986 — *[[Give Me Peace on Earth]]*
* 1987 — *[[Jet Airliner]]*
* 1987 — *[[In 100 Years...]]*
* 1998 — *[[We Take the Chance]]*
* 1999 — *[[You Are Not Alone]]*
* 1999 — *[[Sexy, Sexy Lover]]*
* 2000 — *[[China in Her Eyes]]*
* 2000 — *[[Don't Take Away My Heart]]*
* 2001 — *[[Win the Race]]*
* 2001 — *[[Last Exit to Brooklyn]]*
* 2001 — *[[Juliet]]*
* 2002 — *[[Ready for the Victory]]*
* 2003 — *[[TV Makes the Superstar]]*

## Kacu mugažo
* Blue System

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Muzikgruppan oficialine kanal ''youtube.com''-saital.
Mustmeri

**Mustmeri** (,  *Šavi zgva*, , , , ;  *Euksenos Pontos* «adivoičetai meri»,  *Maure Falassa*, ) om Atlantižen valdmeren basseinan kontinentansüdäimine meri Evropan da Azijan keskes. Pezeb Venäman, Gruzijan, Turkanman, Bolgarijan, Romanijan da Ukrainan territorijad.

Pind om 422 000 km². Randanpird om 3400 km pitte. Ühtenzoitase Keskmeren Egeiženke merenke Bosfor-sal'men, Mramorižen meren i Dardanellad-sal'men kal't, mugažo Azovmerenke Kerčin sal'men kal't. Meri om znamasine transportine rajon. Basseinan pind om enamba mi 2 mln km².

Meren veden mülü om 555 tuhad km³. Mustmeri om 2210 metrad süvütte, keskmäine süvüz om 1240 m. Znamasižed langenijad joged: Dnepr, Dnestr, Dunai. Vedhuden kontinentaspäi nell' videndest tuleb meren lodeheze.

## Gidrologii
Mustmeren vezibalans mülütab nenid komponentoid:
* atmosferižed sadeged (+230 km³ vodes);
* vedhuz kontinentaspäi (+310 km³ vodes);
* veden tulend Azovmerespäi (+30 km³ vodes);
* veden purustuz meren pindaspäi (−360 km³ vodes);
* veden lähtend Bosfor-sal'men kal't (−210 km³ vodes).

## Homaičendad
Venäma Evrovizijal

**[[Venäma]] [[Evrovizii]]-konkursal**:

## Rezul'tatad

## Galerei

Fail:ESC 2007 Russia - Serebro - Song No 1.jpg|«Serebro» vn 2007 Evrovizijal
Fail:Russia in the 2008 Eurovision Song Contest.jpg|Dima Bilan vn 2008 Evrovizijal
Fail:Anastasiya Prykhodko.jpg|Anastasija Prihod'ko vn 2009 Evrovizijal
Fail:Russia at ESC 2011.jpg|Aleksei Vorobjov vl 2011
Fail:ESC2013 - Russia 06.jpg|Dina Garipova vl 2013
Fail:ESC2014 - Russia 15.jpg|«Tolmačov-sizared» vl 2014
Fail:20150515 ESC 2015 Polina Gagarina 7348.jpg|Polina Gagarina vl 2015
Fail:ESC2016 - Russia 07.jpg|Sergei Lazarev vl 2016


## Homaičendad
Globus

**Globus** ( «šur») om pen' Man model' koumes märičemižes. Toižiden planetoiden, niiden kaimdajiden i taivhaližen sferan globusad oma sätud mugažo.

Globus om planetan šurunvuiččusen kuvaduz, sättub samha ühthišt nägud kontinentiden i valdmeriden sijaduses, niiden naturaližes surudes, geografižiden kartoiden erineden. Sil-žo aigal järgeližen globusan masštab om hen i ei voi ozutada tahondoiden detalid. Notked metalline jonoštim om tarbhaine keskustoiden märičendan täht. Kalutadas erasid globusoid bemblenvuiččil jonoštimil.

Tähthaižiden (taivhaline) globus ozutab tähthiden sijadust kuvadamižes realižusen rindataden.

## Istorii
Ezmäižed globusad oliba tehtud Amuižes Grekanmas edel meiden erad. Man modelid oliba tetabad Päivnouzmman valdoičijoil. Kaikiš vanhemb kaičenus globus om tehtud vll 1493−1494 «Man jablok» (), sen pindal ei ole Amerikad i Antarktidad. Se globus om sätud saksalaižel Martin Behaim-geografal da navigatoral Nürnberg-lidnan nevondkundan ezipakitoitusen mödhe. Kuvadaškanzihe Amerikad globusal vspäi 1504. Toihe ezmäšt globusad Venämaha Sur' Petr-carin aigan.

Nügüd'aigažed globusad oma erazvuiččed suruden i toižendan mödhe. Ozutesikš, tehtihe digitališt globusad AÜV:oiš, ezmäine interaktivine (mul'titač) globus om sätud Saksanmas.

## Homaičendad
Makkein Džon

**Džon Sidni Makkein Koumanz**' (; sünd. 29. eloku 1936, Koko Solo-sodameribaz läz Kolon-lidnad, Panaman kanalan zon, AÜV — kol. 25. eloku 2018, Kornvill'-kund, Arizon-štat, AÜV) oli amerikaine politikanmez', 2008-nden voden prezidentkandidat (Barak Obama oti vägestust).

Mez' oli Tazovaldkundaližen partijan ühtnijan vspäi 1982. Vs 1987 vilukun 3. päiväspäi oli AÜV:oiden Senatan ühtnijan (valitihe tošti vozil 1992, 1998, 2004 da 2010), oli ezitanu Arizon-štatad.

## Biografii
Tuleban aigan politikanmez' oli sündnu sodamehiden kanzha, tat i ded eliba AÜV:oiden sodamerilaivišton admiralad arvonke. Džon Makkein jäl'gesti heid i lopi AÜV:oiden sodameriakademijad vl 1958 laivoiden aviacijan lendajan. Ühtni sodaha Vjetnamas lendajan. Vl 1967 nevondkundaline raket mureni hänen lendint Hanoin taivhas. Makkein putui vjetnaman plenha da oli sigä viž vot polenke, joudutadud Parižan kožundkirjutesen mödhe vl 1973. Läksi erindha armijaspäi vl 1981 i zavodi politišt kar'jerad. Oli radikaližeks rusofobaks. Senator koli rakaspäi i om mahapandud Arlingtonas läz vaumitud hänel norudes sodameriakademijad.

Mez' oli naižiš kahtišti. Kazvatihe seičeme last: ezmäižen akan Duglas- i Endrü-poigindamad, Sidni-tütär ühtendes naimiželospäi, Megan-tütär, Džon Sidni IV- i Džeims-poigad kahtendes naimiželospäi, Bridžit-tütrindam Bangladešaspäi.

## Homaičendad
Vepsän tätüine

**Vepsän tätüine** (ven.: *вепсская кукла*) om populärine vepsän bobaine da kaičez.

## Eriližed toižendad

### Mučak
*Mučak* («mučuine akaine» sanoišpäi) om ripaktätüine. Lugetas, miše rahkoi kucub polunočnicad penile lapsile ka muga telustab uinota. Samha rahkoin tarkust, Änižrandal vagahaižen örigad vaste kävutihe noidhasai. Hän oli omblenu mugošt tätüšt da azotanu itketesen sanoid. Sid' mučakod panihe kätkehe (bajuhu) pölusen alle, i rahkoi vändiži sil, läksi lapsennopäi.
Vepsän mec

**Vepsän mec** () om Venäman londuseline puišt Leningradan agjan päivnouzmas, eriližešti kaitud londuseline territorii regionaliženke znamoičendanke.

Kel'dtaho om vahvištadud Leningradan agjan gubernatoran käsköil: 14. sügüz'ku 1999 № 302-pg, 25. viluku 2001 № 16-pg i 14. semendku 2003 № 81-pg.

Puišt sijadase Baltijan i Kaspijan meriden vezijagandal, agjan nellän rajonan territorijoil: Kos'kenaluižen, Tihvinan, Boksitogorskan da Pöudon rajonil.

Pind om 189 100 gektarad. Mülütab kavag'mecan i sodunuziden maiden territorijoid. Rezervat om sätud istoriženke, kul'turiženke da londusenkaičijanke znamoičendanke.

## Irdkosketused
* Londuseližen puišton sait (''vepsles.spb.ru''). 
* Tal'veline ajeluz kel'dtahoze ''youtube.com''-saital. 
* «Vepsän mec»-puišton lehtpoled Leningradan agjan eriližešti kaitud londuseližiden territorijoiden (EKLT:oiden) saital (''ooptlo.ru'').
Spenser Uinston Bolduin

**Uinston Bolduin Spenser** (; sünd. 8. reduku 1948, Greis-Grin-kund, Antigua da Barbud) om ranu 3. Antiguan da Barbudan päministran (24.03.2004—13.06.2014), sil-žo aigal tegi valdkundan röunantagaižiden azjoiden ministran-ki velgusidme (06.01.2005-dataspäi).

Vspäi 1992 om *Ühtenzoittud Progressivižen partijan* vajehtamatoi lider.

## Homaičendad
Mohammed ibn Rašid al'-Maktum

**Mohammed ibn Rašid al'-Maktum** (), lühüdas **Mohammed-šeih** (sünd. 15. heinku 1949, Al' Šindagh-rajon, Dubai-lidn, AÜE) om 4. da nügüdläine Araban Ühtenzoittud Emiratoiden päministr, 3. Dubain emir.

## Homaičendad
Tanzwut

**«Tanzwut»** ([ˈtantsvuːt], «karguiden manii» saksan kelespäi) om germanine muzikgrupp, kudamb edestab muzikad Neue Deutsche Härte i keskaigaine metal-stiliš. Se om tehtud Berlinas vl 1997 Corvus Corax-gruppan ühtnijoil. Pajod oma saksan kelel päpaloin.

## Mülükund
* Teufel
* Der Zwilling
* Thrymr
* Ardor
* Shumon
* Jackbird
* Martin Ukrasvan

## Diskografii
### Al'bomad
* 1999: *Tanzwut*
* 2000: *Labyrinth der Sinne* (Mujandoiden labirint)
* 2003: *Ihr wolltet Spaß* (Tö tahtoit ilod)
* 2006: *Schattenreiter* (Pimed raccastai)
* 2011: *Morus et Diabolus* (Surm i oiged mez')
* 2011: *Weiße Nächte* (Vauktad öd)
* 2013: *Höllenfahrt* (Laskend adunnoks)
* 2014: *Eselsmesse* (Osljarmank)
* 2015: *Freitag der 13* (Videnz'päiv 13nz')
* 2016: *Schreib es mit Blut* (Kirjuta necidä verel)
* 2019: *Seemannsgarn* (Merimehenlang)
* 2021: *Die Tanzwut kehrt zurück* (Tanzwut pördub)

### Singlad
* 1998: *Exkremento / Tanzwut (Remix)* (10" Vinyl)
* 1999: *Augen zu* (Sil'mad oma umbištadud)
* 1999: *Weinst Du?* (feat. Umbra et Imago)
* 1999: *Verrückt* (Psih)
* 2000: *Tanzwut*
* 2000: *Bitte bitte*
* 2001: *Götterfunken* (Jumalankibin)
* 2001: *Eiserne Hochzeit (Eisern Union)* (Raudasine sai (Raudasine ühtnend))
* 2001: *Feuer und Licht* (feat. Umbra et Imago, Lämoi i vauktuz)
* 2003: *Nein nein* (Promo)
* 2003: *Hymnus Cantica* (feat. Corvus Corax)
* 2005: *Immer noch wach* (feat. Schandmaul, Ed magada völ)
* 2011: *Weiße Nächte* (kormadamižsingl, Vauktad öd)
* 2013: *Das Gerücht* (Paginad)
* 2013: *Der Himmel Brennt* (Taivaz palab)
* 2014: *Unsere Nacht*
* 2014: *Der Eselskönig* (feat. Entr'Act)
* 2015: *Freitag der 13* (Videnz'päiv 13nz')
* 2016: *Stille Wasser* (feat. Liv Kristine)
* 2019: *Gib mir noch ein Glas* (feat. Kärbholz, Anda minei stokanan völ)
* 2019: *Galgenvögel* (Linduiden rippui sija)

### Live
* 2004: *Tanzwut — Live* (DVD)

### DVD
* 2004: *Live* (DVD + Doppel-Live-CD)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Muzikgruppan oficialine sait (''tanzwut.com''). 
* Muzikgruppan pajoiden tekstad i venäkel'žed kändused ''De.lyrsense.com''-saital.
Windir

**«Windir»** oli norvegine muzikgrupp. Se edesti must- da vikingmetal-žanroiš.

Grupp oli tehnus Sogndalas (Norvegii) vl 1994. Sen muzikas blekmetal garmoniruib fol'kloran da mifologijan motivoidenke. Ezmäine studijanal'bom om pästtud vl 1997, kaik om pästtud nell' studišt al'bomad. Pajoiden znamasine pala om kirjutadud norvegijan kelen sogndaližel dialektal.

Grupp čihozi vl 2004, konz sen vokalist Valfar om kolnu. Enččed ühtnijad sädiba Vreid- da Cor Scorpii-gruppid.

## Mülükund
### Jäl'gmäine mülükund
* Val'far (*Valfar, Terje Bakken*) — än', akkordeon, ližasoitod
* Hvall' (*Hvàll, Jarle Kvåle*) — basgitar
* Steingrim (*Jørn Holen*) — barabansoitod
* Sture Dingsöir (*Sture Dingsøyr*) — ritmgitar
* Strom (*Stian Bakketeig*) — lidgitar
* Rig (*Righ, Gaute Refsnes*) — koskimsoitod

### Enččed ühtnijad
* Sorg — gitar
* Kosmokrator (*Cosmocrator*) — än'
* Vegard — än'

## Diskografii
* 1994: *[[Sogneriket]]* (Demo)
* 1995: *[[Det gamle riket]]* (Demo)
* 1997: *[[Sóknardalr]]*
* 1999: *[[Arntor]]*
* 2001: *[[1184 (al'bom)|1184]]*
* 2003: *[[Likferd]]*
* 2004: *[[Valfar, ein Windir]]* (Kompiläcijanal'bom)
* 2005: *[[SognaMetal]]* (DVD)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* [Windir-muzikgruppan kumardelijoiden lehtpoled ''[Feisbuk]''-verkos.]
Regalado Tomas (politikanmez', AÜV)

**Tomas Pedro Regalado** (isp. i angl.: *Tomás Pedro Regalado*), täuz' nimi — **Tomas Pedro Regalado i Val'des** (; sünd. 24. semendku 1947, Havan, Kuba) om edeline, 42. Majami-lidnan pämez' (11.11.2009—15.11.2017). Sirdi leten Havanaspäi AÜV:oiden Floridha vn 1962 sulakus ičeze tädinnoks. Amerikalaine lehtezmez' enččel.

Frensis Suares radab hänen jäl'ghetulijaks, Majami-lidnan pämehen.

## Homaičendad
Lurkmore.to

**lurkmore.to**, vai **Venän larkmoar** (, ) om venäkel'ne jumoristine sait MediaWiki-likutimel, kudamb ümbrikirjutab ičtaze kut «nügüd'aigaižen kul'turan, fol'kloran da subkul'turiden, mugažo kaiken toižen enciklopedii».

Saitan aluz om pandud kuti *lurkmore.ru* vn 2007 heinkus. Zavodihe kut Internet-memiden enciklopedii. Nügüd'aigan server sijadase Amsterdamas. Kirjutusiden lugu om 9,381 (11. sulaku 2021; 27. kül'mku 2017 — 8,481), uziden kirjutusiden sädand om kel'tud. Ende se oli ühteks populärižiš Venäman saitoišpäi (352-nz' sija kacundoiden mödhe vn 2017 kül'mkus).

Äiluguižiden blokiruindoiden jäl'ghe saitan pidajad sirdiba Venämaspäi. Sait om blokiruidud Vaugedvenäman territorijal vn 2017 uhokus kuti ekstremistine.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Enciklopedijan pälehtpol' (''lurkmore.to'').
Breivik Anders Bering

**Anders Bering Breivik** (; sünd. 13. uhoku 1979, Oslo, Norvegii) om norvegijalaine terrorist da nacionalist. Rikoi 77 ristitud Oslos da läz sidä 2011-ndes vodes, heinkun 22. päiväl.

## Homaičendad
Nuori Karjala

**Nuori Karjala** (, ) om Venäman Karjalan Tazovaldkundan norišton kundaline organizacii. Om olmas vspäi 1993.

Voden 2015 heinkulpäi Venäman ohjastuz mülüi organizacijad «röunantagaižiden agentoiden» nimikirjuteshe, i se oli pästtud radmaspäi.

Vl 2016 vilukun 21. päiväl uz' organizacii udenke nimenke om registriruidud Karjalan Tazovaldkundas: «Igähižiden rahvahiden pid'oitelendan da kundaližen diplomatijan Nuori Karjala-keskuz». Valitihe ut ezimest, Aleksei Cikarev () radab organizacijan ezimehen vspäi 2016.

Edeližed ezimehed: Natal'ja Antonova (2006−2011), Alina Čuburova (2011−2015).

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Organizacijan oficialine sait (''nuorikarjala.ru'').
Joy

**«Joy»** («ihastuz» anglijan kelespäi, virktas: *Džoi*) om avstrijalaine sintipopgrupp. Keratihe muzikgruppad ezmäižen kerdan penes Bad Ausze-lebutahos (Štirii-federacijanma) vl 1984. Grupp edestab pajoid anglijan kelel.

Kaikiš tetabad gruppan pajod oma «Touch By Touch», «Valerie» i «Hello».

## Mülükund
Mülükund om Freddi Jaklič, Manfred Temmel', Endi Švaicer.

## Diskografii
### Al'bomad
* *Hello* (1986, Holl'oo)
* *Joy & Tears* (1986, Ihastuz i kündled)
* *Joy* (1989, Ihastuz)
* *Enjoy* (2011, Magita)

### Singlad
* *Lost In Hong Kong* (1985, Kadonu Honkongha)
* *Touch By Touch* (1985, Kosketuz kosketusen jäl'ghe)
* *Hello* (1986, Holl'oo)
* *Japanese Girls* (1986, Japonižed neiččed)
* *Touch Me My Dear* (1986, Kosketa mindai minun sula)
* *Destination Heartbeat* (1987, Satuz om südäikeranlönd)
* *It Happens Tonight* (1987, Putub ehtal)
* *Black Is Black* (1987, Must om must)
* *Kissin' Like Friends* (1988, Čukoiden sebranikoiden kartte)
* *She 's Dancing Alone* (1989, Hän tancuib üksnäze)
* *Born To Sing A Lovesong* (1990, Om sündnu pajatamha armastuzpajoid)
* *Hello, Mrs. Johnson* (1994, Holl'oo, Džonson-emänd)
* *Felicidad* (1995, *isp.* Oza)
* *Love Is All Around* (2011, Armastuz om kaik ümbri)
* *Sunshine Boogie* (2011, Bugi päipaštol)
* *Megamix 2014* (2013, Megamiks 2014)
* *Lunapark* (2017, Lunapark)
* *Mas, Mas, Mas* (2020, *isp.* Enamba, enamba, enamba)

### Kompiläcijad
* *Best* (1986, Parahim)
* *The Very Best Of Joy* (1987, Joy:n parahim)
* *Touch Re-Mix 87* (1987, Kosketuz remiks 87)
* *Best Of Joy* (2000, Joy:n parahim)
* *Hits & More - Best Of* (2011, Hitad da enamba - Parahim)
* *Hits & More - The Remixes & Rarities* (2011, Hitad da enamba - Remiksad da harvuded)
* *The Original Maxi-Singles Collection and B-Sides* (2015, Maksi-singloiden originaline kogoduz i B-poled)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Muzikgruppan oficialine sait (''joy.or.at'').
Hibbert Eleanor

**Eleanor Elis Hibbert** (), edel lähtendan mehele — **Eleanor Elis Berford** (; sünd. 1. sügüz'ku 1906, London, Sur' Britanii — kol. 18. viluku 1993, matkan aigan Keskmeredme Afinoiden da Port Saidan keskes) oli britanine (anglijalaine) kirjutai naine. Todesine sündundan dat i elon detalid ei olgoi tetabad ühtei.

Naine kirjuti istorižid, gotikaižid da armastuzromanoid. Sädamizen vozil (1941−1993) kirjuti 200 kirjad, pästtihe 100 mln egzemplärid 20 kelel kaiked mail'madme.

## Psevdonimad
* Eleonor Baford ()
* Džin Pleidi (*Jean Plaidy*)
* Elbar Ford (*Elbur Ford*)
* Ketlin Kellou (*Kathleen Kellow*)
* Ellalais Teit (*Ellalice Tate*)
* Anna Persival' (*Anna Percival*)
* Viktorija Holt (*Victoria Holt*)
* Filippa Karr (*Philippa Carr*)

## Homaičendad
Poliščuk Lübov'

**Lübov' Grigor'jevna Poliščuk** (; sünd. 21. semendku 1949, Omsk, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 28. kül'mku 2006, Moskv, Venäma) oli nevondkundaline i venämalaine teatran da kinon aktris, pajatai, teatran šingotai i pedagog. Venäman rahvahan artist (1994).

## Biografii
Naine oli sündnu järgeližiden radnikoiden kanzha. Pästandan jäl'ghe školaspäi radoi Omskan filarmonijas «Omskalaižed estradal»-sebras. Neiččel openui Kaiken Venäman estradan čomamahton sädamižradhonuses Roskoncertanno (suline žanr) filarmonijan toižidenke artistoidenke. Vaumiči opendust vl 1967 i pördui Omskha, siš radoi suližen žanran artistan, vedi teatraližid programid. Hänen pämez' sirdi Moskvha i kucui sihe severz'-se artistoid Omskaspäi, heiden kesken Poliščuk.

Ičeze kar'jeras aktris fil'mzihe enamba mi sadas fil'mas vll 1974−2006, ezmäižen aigan vändi sekundarižid rolid, sidä kesken «12 ištint»-romanan ekranizacijas (1976), kudamban tangon jäl'ghe sai tetabut.

## Valitud fil'mografii
* «*12 ištint*» (1976) — tangon kargaidai
* «*Kuldaine min*» (1977) — Larisa Kovalöva
* «*Vavilon XX*» (1979) — Mal'va
* «*Pästuz ičeze mänetamal*» (1981) — neižne pirganlaukas
* «*Ezop*» (1981) — Kleja
* «*«Mustoiden pihllinduiden» peituz*» (1983) — Adel' Forteskju
* «*Üks'jäižen kommersantan saliž*» (1984) — Bambarella
* «*Tarbhaižed ristitud*» (1986) — trener aerobikas
* «*Hristanuskojad*» (1987) — Pelageja Karaulova
* «*Interneižne*» (1989) — Zina Meleiko
* «*Kanzanpidai*» (1991) — Kolivanovan Liza-ak
* «*Uz' Odeon*» (1992) — balerin / Baklanovan ak
* «*Kuvitelendan vänd*» (1995) — Rita Sergejevna
* «*Ul'timatum*» (1999) — rajonpoliklinikan lekar'
* «*Vänd kilhasai*» (2000) — Galina Dorofeevna
* «*Venälaižed amazonkad*» (2003) — Jekaterina Vladimirovna Voronovskaja
* «*Stepaničun tailandine matk*» (2005) — Lüsä Okopova
* «*Rikta karpad*» (2005) — Lidija Mihailovna
* «*Stepaničun ispanine matk*» (2006) — Lüsä Okopova

## Homaičendad
Ranevskaja Faina

**Faina Georgijevna (Grigor'jevna) Ranevskaja** (), todesine nimi — **Faina Girševna Fel'dman** (; sünd. 15. eloku 1896, Taganrog, Venäman Imperii — kol. 19. heinku 1984, Moskv, NSTÜ), oli tetab nevondkundaline i venämalaine aktris, NSTÜ:n rahvahaline artist (1961).

## Biografii
Faina oli sündnu elokahaze evrejalaižiden kanzha, hänel oli koume velled i Bella-sizar. Openui Taganrogan Mariinskai-naižgimnazijas, sai kodikazvatust mugažo (muzikan, pajatandan i verhiden keliden mahtod). Neižne oli otnus teatraha 14-voččes igäspäi, oli pästtud A. Jagellon (A. N. Govbergan) privatižes teatraližes studijaspäi vl 1914. Sirdi Moskvha vl 1915 i tegi tundmusid Venäman Hobedan aigan runokirjutajidenke (Cvetaeva, Mandel'štam, Majakovskii) i V. Kačalov-akt'oranke. Revolücijan jäl'ghe kaik aktrisan perehnikad sirdiba Pragha, i Fainan mam abuti hänele rahoil, sikš miše naižen teatraližed rolid Venäman teatroidme ei togoi surt sališt.

Aktris edesti rolid Moskvan teatroiš vspäi 1931. Vl 1934 debütirui kinos. Ičeze kuz'kümnevoččes kar'jeras vändi kümenikoid rolid teatras i enamba mi koumekümnes fil'mas.

Naine ei olend lähtnu mehele, koli lapsetoman.

## Valitud fil'mografii
* «*Turptaine naine*» (1934) — Luazo-emänd
* «*Meled Golota-kozakas*» (1937) — papinnaine
* «*Taivhal'ne vitkoskävui*» (1945) — medicinan professor
* «*Keväz*'» (1947) — Margarita L'vovna-ekonomnaine
* «*Zolušk*» (1947) — Zoluškan emindam
* «*Heil Kodima om*» (1949) — frau Vurst
* «*Kebn elo*» (1964) — Margarita Ivanovna-spekuläntnaine, hän-žo «Margo-kunigaznaine»

## Homaičendad
Ferland Džodel'

**Džodel' Ferland** (angl. i franc.: *Jodelle Micah Ferland*; sünd. 9 reduku 1994, Nanaimo, Britanine Kolumbii, Kanad) om kanadalaine aktris, "Emmy"-TV-premijan nominant, Kanadan nacionaližen Džini-kinopremijan nominant "Parahim aktris"-kategorijas i prestižižen "Saturn"-premijan nominant.

Džodelil om järgeližusetoi aktrisankar'jer — hän vändleb tobjimalaz horroriš i trilleriš, a hänen rolid oma nägused, kolnuded neičukaižed, demonad i m.e.

## Mel'hetartujad faktad
* Džodel' tartub melel pirdandha, ujundha i sportgimnastikha. Laps'aigan hänele oli mel'he vänd skripkal, a nügüd' hän opendab gitaral vändmaha.
* Džodel' om Džonni Deppan kumardelii.
* «Pimedusen»-fil'mdandan aigan Džodelile lasketihe lugeda «Brin Tenneran lühüd toine elo»- muštkirjutused, kudambiš starinoičend mäneb hänen gerojan modospäi. Jäl'ges lugendad muštkirjutused oliba polttud, miše ümbärta informacijan kado (kut oli «Keskön päiväiženke»). Bumagan rouhint ei olend, sid' pättihe poltta ekzemplärad.
* «Selin»-fil'mas (TV, 2008) kaik pajod, kudambad pajatab Džodelin geroi, toine ristit pajatab todesižikš.
* Džodelin navettüd kirjad oma "Nä'ghižed vändod"- i "Garri Potter"-serijoišpäi, mugažo S. Majeran "Adiv".

## Tetabad fil'mad
* «Pertine mecas» *(The Cabin in the Woods)* (2011)
* «Hämär. Sag. Pimeduz» *(The Twilight Saga: Eclipse)* (2010)
* «Sur'oigenuded (fil'm)» *(The Messengers)* (2007)
* «Azj 39» *(Case 39)* (2007)
* «Hüväd ozad, Čak» *(Good Luck Chuck)* (2007)
* «Ujundan urokad» *(Swimming Lessons)* (2006)
* «Sailent Hill» *(Silent Hill)* (2006)
* «Vezinouzendoiden ma» *(Tideland)* (2005)
* «Merinoid» *(Mermaid)* (TV) (2000)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Oficialine sait (''jodelle-ferland.net''). 
* Toine sait Džodelin polhe (''beautifuljodelle.com''). 
* Džodel' ''Kinopoisk.ru''-saital. 
* Džodel' Tvitteras.
Savičeva Julija

**Julija Stanislavovna Savičeva** (; sünd. 14. uhoku 1987, Kurgan, Kurganan agj, Venäman NFST, NSTÜ) om Venäman estradan tutab pajatai naine.

Vl 2004 hän ezini Venämad "Evrovizii"-konkursal, kus pajati "Believe Me"-pajon. Julija sai 11-nden sijan (67 čokkoint).

## Al'bomad
* *Высоко* (2005) (Ülähan)
* *Магнит* (2006) (Magnit)
* *Оригами* (2008) (Origami)
* *Первая любовь* (2009) (Ezmäine armastuz)
* *Сердцебиение* (2013) (Südäikeranlönd)
* *Личное* (2015) (Personaline)

## Homaičendad
Budu Amado

**Amado Budu** ( [aˈmaðo βuˈðu]; sünd. 19. kül'mku 1962, Buenos Aires, Argentin) om ranu Argentinan 35. varaprezidentan (10. tal'vku 2011 — 10. tal'vku 2015). Edel sidä radoi kaks' vot Argentinan ekonomikan ministran.

Mez' om Hustisialistižen partijan ühtnijan vspäi 1995.

Vn 2017 3. päiväl kül'mkud panihe Budud arestan alle rahoiden «puhtastandan» i reketan tagut. Käskuzkundaline azjan kaclend tuli lophu vn 2018 elokus, anttihe värnikale türmadandan viž vot i kümne kud radon valdkundradnikusil kel'donke. Budu sanui, miše hänen goluušin om politine pakitoituz.

## Homaičendad
Sargsän Tigran

**Tigran Surenovič Sargsän (Sarkisän)** (; sünd. 29. viluku 1960, Kirovakan, Armenijan NST, NSTÜ) om armenine ekonomist i valdkundan šingotai. Mez' radoi 12. Armenijan päministran (9. sulaku 2008 — 3. sulaku 2014).

## Biografii
Profškolan lopindan jäl'ghe Sargsän tuli openumha Jerevanan rahvahanižandusen institutha, sen planiruindan da ekonomikan fakul'tetha vl 1978. Vll 1980−1983 tuleban aigan politikanmez' openui Leningradan finansiž-ekonomižes institutas, om sen pästnikan parahimidenke arvznamoidenke. Vl 1987 mez' lopi sen institutan aspiranturad, vahvišti ekonomižiden tedoiden kandidatan arvod «Regionaližen socialiž-ekonomižen šingotesen planiruind Armenijanke ozuteseks»-temanke.

Toižed opendused mäniba AÜV:oiden Vašington-pälidnas: 1994. voz' — Rahvahidenkeskeine oiktusen institut, «Käskusensädai radmine»-palakund, i vll 1996−1997 openui Mail'man bankan Ekonomikan šingotesen institutas, sen «Effektivine ohjanduz bankoil»-palakundas.

Sargsän radoi nenil radnikusil ende: Armenijan Keskuzbankan ezimez' (1998−2008), Armenijan sur'oigenu AÜV:oiš (2014−2016), Evrazijan ekonomižen laudkundan Kollegijan ezimez' (2016−2020). Vspäi 2020 mez' radab Evrazijan šingotesen bankan ohjastusen varaezimeheks.

## Homaičendad
Rasizade Artur Tair ogli

**Artur Tair oglu Rasizade** (; sünd. 26. uhoku 1935, Gändž, Azerbaidžanan NST, NSTÜ) om Azerbaidžanan valdkundan šingotai.

Mez' radoi 6. i 8. Azerbaidžanan päministran vodes 1996 kül'mkun 26. päiväspäi vn 2018 sulakun 21. päivhäsai, päiči keskustas vl 2003 (4. eloku — 4. kül'mku), konz Il'ham Alijev-prezident oli päministraks pordaigaližešti.

## Biografii
Tuleban aigan valdkundmez' om sündnu opendajan kanzha, Tair Mamed-tat pölištui Suren sodan aigan vl 1942. Vl 1952 Artur lopi keskškolad nomer 4 Lenkoran'-lidnas. Mez' om Azerbaidžanan industrialižen institutan pästnikan (1957, Baku). Oli ranu inženeraks Azerbaidžanan kivivoimašinansauvomižen institutas vhesai 1975.

Vspäi 1978 Rasidaze radoi Azerbaidžanan valdkundmehen. Vll 1986−1992 oli Azerbaidžanan NST:n Ministrišton nevondkundan ezmäižen varaezimehen.

Artur Tair om naižiš, üks' tütär om sündnu.

## Homaičendad
Gillard Džulija

**Džulija Eilin Gillard** (; sünd. 29. sügüz'ku 1961, Barri (Uel's), Sur' Britanii) om ranu 27. Avstralijan päministran (24. kezaku 2010 — 27. kezaku 2013). Om kaikiš suremban valdkundas Avstralijan leiboristižen partijan ühtnijan, oli sen lideran päministraks.

## Homaičendad
Faiman Verner

**Verner Faiman** (; sünd. 4. semendku 1960, Ven, Avstrii) om avstrijalaine politikanmez', Avstrijan Socialistiž-Demokratižen partijan ühtnii noressai. Oli partijan ezimehen vspäi 2008. Radoi transportan ministran Avstrijan ohjastuses, sid' oli 12. Avstrijan federaližen kancleran (päministran, 02.12.2008-09.05.2016).

## Homaičendad
Telefon

**Telefon** vai **pagižim** ( *tēle* «edahan» + φωνή *fōnē* «än'», «kulund» sanoišpäi) om ladim kulundan sandan i oigendamižen täht keskustal elektrosignaliden kal't.

Telefonan abul kaks' mest voidas pagišta keskneze erazvuiččiš sijiš oldes. 

Elektrižen telegrafan sädand da sen kävutand tegisoiš telefonan edelkävujaks 19. voz'sadan ezmäižes poles. Vl 1860 italine amerikalaine Antonio Meučči-londusenkodvii publikoiči kirjutust Nju Jorkan italižes lugendlehteses *Teletrofono*-apparatas, vl 2002 AÜV:oiden Kongress lugi händast telefonan ezmäižeks melestegijaks. Vl 1861 saksalaine Johann Filipp Reis-fizikantedomez' ozuti *Telephone*-ladint, siš oliba mikrofon, batarei i dinamik. Britanine amerikalaine Aleksandr Bell-edheotai sai ezmäšt patentad telefonas («pagižii telegraf») vl 1876, hänen Tomas Vatson-ühtesradnik sädi kellod telefonale vl 1878.

## Kacu mugažo
* Mobiline telefon
* Kaimdajan telefon
* Taksofon
* IP-telefon
* Kodifon

## Homaičendad
Foulks Artur

**Artur Aleksander Foulks** (; sünd. 11. semendku 1928, Met'ju-Taun, Sur' Inagua-sar', Bagamad) oli 10. Bagaman Sariden jenaral-gubernatoraks vozil 2010−2014. Margerit Pindling tegihe hänen jäl'ghetulijaks.

## Biografii
Foulksan ezmäine professii om lehtezmez', hän radoi «Bahamian Times»-lehtesen päredaktoran vll 1962−1967. Mez' oli valitud parlamentan ühtnijaks ezmäižen kerdan vl 1967, eziti Progressivišt liberališt partijad i radoi Linden Pindlingan ohjastuses kommunikacijoiden da turizman ministran. Vll 1972−1982 tuleban aigan prezident oli Senatan ühtnijan, sid' vhesai 1992 eziti konservativišt Joudjališt nacionališt likundad (ühtni sen alusenpanendha vl 1971) parlamentan alakodiš.

Vl 1992 politikanmez' oli pandud valdkundan korktan komissaran radnikusele Sures Britanijas, ühten aigan oli sur'oigenuden Francijas, Saksanmas, Italijas i Bel'gijas, valdkundan ezitajan Evropan Ühtištuses i Nacijoiden ühtištuses. Vl 1999 Foulks pördui kodimale i radoi sur'oigenudeks Kitaiš i Kubas jäten Bagamoiš. Vspäi 2007 mez' oli Bagaman Sariden Informacijan radnikoičendoiden pämeheks.

## Homaičendad
Virrat

**Virrat** (mugažo suomen kelel, virktas [ˈʋirːɑt], ) om Suomenman lidn valdkundan suvipäivlaskmas. Se om Pirkanma-agjan üks'toštkümnenz' lidnankund 12:späi eläjiden lugun mödhe.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1868 kuti kund. Kätihe lidnudeks vl 1974, se sai lidnan statusad vl 1977. Municipalitetan nimi om äilugus üks'jäižeks Suomenmas.

Virrat šingotase maižandusen rajonan keskuseks sen produkcijan ümbriradmižen edheotandoidenke, mugažo turizmal.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan pohjoižröunanno, Toižvezi-järven () suvirandoil, mugažo peniden Sekkis- (suom. *Siekkisjärvi*) da Härkössel'gan (suom. *Härkösselkä*) jarviden keskes.

Kaik kuz' avtoted ühtenzoitasoiš lidnas. Matkad agjan Tampereh-keskushesai om 105 km suvhe, Jüväskülähäsai om 114 km päivnouzmha, Porihesai — 152 km suvipäivlaskmha, Seinjogihesai — 90 km lodeheze, Hel'sinkihesai — 240 km suvhe orhal vai 290 km avtotedme. Vll 1938−1985 raudte radoi lidnas, nügüd' lähembaižed raudtestancijad oma Haapamägi-küläs i Ähtäri-lidnas.

Vn 2022 andmusiden mödhe lidnan ühthine pind om 1 299,07 km², sidä kesken kuivma — 1 162,68 km², vezi i sokaz tahond ottas 136,39 nellikkilometrad. Kaik 269 järved lugetas kundas.

## Tobmuz
Kaik 15 küläd mülüdas lidnankundha. Virratan municipaline suim kogoneb 27 ezitajaspäi.

Edeližed lidnan pämehed oma Juha Viitasaari (kül'mku 2019 — viluku 2021), Vesa Haapamäki (semendku 2010 — 2019), Tapani Leppänen (radoi vozil 1993−2010).

## Eläjad
Vl 1980 lidnankundan eläjiden lugu oli 9 621 ristitud, sil aigalpäi kaik poleneb. Vl 2000 kundan ristitišt oli 8 236 eläjad, vl 2010 — 7 514 eläjad, vl 2020 — 6 536 eläjad. Rahvahantiheduz om 5,34 rist./km² vl 2024 (oli 5,98 rist./km² vl 2016).

Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 97,7 %, ročin kel' — 0,1 %, toižed keled — 2,2 %.

## Galerei

Virrat Kaupungintalo.jpg|Lidnan ohjastusen pert' (2015)
Virrat - Kirkko CIMG 2724.JPG|Virratan jumalanpert', vn 2011 nägu
Herraskosken kanava.jpg|Sild Herraskosken kanalas päliči lidnan lodehes (2017)
Virrat Library.jpg|Virratan kirjišt (vn 2015 olend)
Virrat liikuntahalli.jpg|Virratan sportzal (2015)
Virrat - playing field.jpg|Pöud vändoiden täht vl 2015


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''virrat.fi'').
Danijan kel'

**Danijan kel' ** (ičeze nimitused: *dansk* [ˈtænˀsk], *dansk sprog* [ˈtænˀsk ˈspʁɔwˀ]) om indoevropine, germanine kel'.

Reguliruindorganzacii om Danijan kel'nevondkund (dan. *Dansk Sprognævn*). Se om kul'turministrusen pala, radab penes Bogense-lidnas Danijan keskuzpalan suves vspäi 1955.

## Leviganduz
Kel' om valdkundkeleks Danijas, Fareran saril, Grenlandas da EÜ:s. Pagižijoiden lugu om kuz' millionad ristituid (2019).

Danijan kel' oli Norvegijan oficialižeks keleks 15.-18. voz'sadoil. Kel' om velgusine opendamha Islandijan školoiš 6. klassaspäi. Pagištas kelel Saksanman-ki kundoiš pohjoižröunanno (Šlezvig-Gol'štein-federacijanma).

## Ümbrikirjutand
Danijan kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal. Keles om 13 vokalid i 20 sätkulundoid. Joga vokal' om pit'k i lühüd. Ei ole pit'kid konsonantid, kaksitadud konsonant kirjkeles znamoičeb jäl'ghižen vokalin lühüdust. Painend om dinamine. Kaks' kändod: nominativ i genitiv. Artiklin koume toižendad: indefinitine, definitine suffiksanke, definitine joudai.

Paginoiden koume joukud: päivnouzmaižed, sar'hižed, päivlaskmaižed. Kirjankel' om sätud 18. voz'sadal, ottihe Zelandijan paginoid (sar'hižiden paginoiden jouk) aluseks.

## Lugusanad
* **en / et** — üks' 
* **to** — kaks' 
* **tre** — koume 
* **fire** — nell' 
* **fem** — viž 
* **seks** — kuz' 
* **syv** — seičeme 
* **otte** — kahesa 
* **ni** — ühesa 
* **ti** — kümne
* **tyve** — kaks'kümne
* **tredive** — koumekümne
* **hundrede** — sada
* **tusind** — tuha

## Frazad
* Velkommen! – Tervhen!
* Hvad hedder du? – Kut sindai kuctas?
* Hvor er du fra? – Kugalaine oled?
* Hvor bor du? – Kus sinä eläd?
* Farvel! – Nägemižhesai!
* Tak! – Kitän

## Homaičendad
Naval'nii Aleksei

**Aleksei Anatol'jevič Naval'nii** (; sünd. 4. kezaku 1976, Butin'-külä, Moskvan agj, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 16. uhoku 2024, türm Harp-žilos, JNAÜ, Venälaine Federacii) oli venämalaine jurist, tutab blogger dai politine i kundaline šingotai, oppozicioner Putinan režimale.

## Homaičendad
Vodilaižed

**Vodilaižed** (ičeze nimituz: *vad'd'alaizõd*) oma üks' Baltijan meren suomalaižiš rahvahaišpäi. Rahvahan kodima sijadase Venäman Leningradan agjan Kingiseppan rajonas, vodilaižiden tobj pala eläb siš tähäsai.

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rahvahan lugumär om 64 ristitud. Sen ližaks, vn 2000 Estinman rahvahanlugemižen mödhe 9 vodilašt elädas valdkundan pohjoižpäivnouzmas.

Rahvahan kel' om vodin kel'. Religii om ortodoksine hristanuskond.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* «VAĐĐA TODAY» — avoin privatine projekt populärizuimha vodilaižiden kul'turad Internetan rengazkundas (*vadda-today.rf.gd*).
.bg

**.bg** om Bolgarijan Internet-domen. Se om avaitud 1995-nden voden 3. päiväl vilukud. Komplimentarine domen om .бг (vn 2016 heinkuspäi) domennimiden täht kirilližel kirjamištol.

Registracii om lasktud kahtendel i koumandel tazopindoil. Evropan Ühtištusen rahvahanikad da kompanijad voidas registriruida domennimed, mugažo verazmaižed kompanijad kommertiženke alajagusenke, mitte om registriruidud Bolgarijas. Maksmine domennimen registracijas i tehnižes pid'oitelendas om €12 vodes.

Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
* **.fam.bg** — personad
* **.info.bg** — informacižed saitad.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Domenan sait (''register.bg'')  , ohjandab «Register.BG Ltd.»-organizacii
* IANA-informacii (''iana.org'').
Poltavčenko Georgii

**Georgii Sergejevič Poltavčenko** (; sünd. 23. uhoku 1953, Baku, Azerbaidžanan NST, NSTÜ) om 3-nz' da nügüdläine Piterin gubernator vs 2011 elokun 31. päiväspäi. Edel sidä radoi Venäman prezidentan täuz'valdaižen ezitajan Federaližes Keskuzümbrikos (18.05.2000—31.08.2011).

Jäi radsijal Piterin gubernatoran edelstrokuižiden valičendoiden jäl'ghe vn 2014 sügüz'kus, sai 79,3% änid.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Georgii Poltavčenkon personaline tvitter-akkaunt.
.rs

**.rs** om Serbijan Internet-domen. Se om avaitud 2007-nden voden 24. päiväl sügüz'kud, Mustmägin erigoičendan jäl'ghe. Komplimentarine domen om **[[.срб]]** domennimiden täht kirilližel kirjamištol. Vll 1989−2010 .yu-domen oli kävutamas valdkundan territorijal.

Registracii .rs-zonas om lasktud koumandel tazopindal. Vn 2018 tal'vkuspäi voib kävutada latinan kirjamišton ližakirjamid domennimes (kaik 67 znamad). Personoile sab registriruidas vaiše **.in.rs**-aladomenal.

Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad (juridižiden kompanijoiden vaiše):
* **.co.rs** — korporacijad
* **.org.rs** — civiližed organizacijad i associacijad
* **.edu.rs** — opendusen aluzkundad
* **.ac.rs** — Serbijan akademižed i tedoidusen verkod
* **.gov.rs** — valdkundaližed organad.

Registracijan kahtendel tazopindal olmatomuz Serbijas om niihe azjoihe sidodud: domennimed .rs-lopindanke oma levitadud anglijankel'žiš maiš, äi anglijan kelen sanoid oma mugomanke lopindanke; saitad programiruindan Rust-kelen polhe ottas .rs-lopindad, kuti failad-ki sen kelel; Brazilijan Rio Grande du Sul-štat kävutab sidä-žo domennimed vn 2018 elokuspäi.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Domenan sait — «Регистар националног Интернет домена Србиjе (RNIDS)» (''rnids.rs'')   (mugažo om .срб-domenan registran)
* IANA-informacii (''iana.org'').
.et

**.et** om Efiopijan Internet-domen. Se om avaitud 1995-nden voden 15. päiväl redukud. Domenal om röunatud kävutand Efiopijan territorijal.

Registracii om lasktud koumandel tazopindal. Valdkundan Internetan tehnine pid'oitelend tegese Kitaišpäi.

Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
* **.com.et** — kommertižed kompanijad
* **.gov.et** — valdkundaližed organad
* **.org.et** — kommertižetomad organizacijad
* **.edu.et** — opendusen aluzkundad
* **.net.et** — verkoihe sidodud kompanijad
* **.name.et** — personad
* **.mil.et** — Efiopijan Rahvahaližed azekhad väged.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* [Domenan registracijan sait — Efiopijan kommunikacijoiden korporacii (''myportal.ethiotelecom.et'', [Addis-Abeb]).]  
* IANA-informacii (''iana.org'').
Drozdenko Aleksandr

**Aleksandr Jur'jevič Drozdenko** (; sünd. 1. kül'mku 1964, Akžar-žilo, Džambulan agj, Kazahstanan NST, NSTÜ) om Leningradan agjan koumanz' gubernator.

Radab gubernatoran vn 2012 28. päiväspäi semendkud koumanden strokun jäl'geten. Edel sidä radoi Leningradan agjan varagubernatoraks — agjan kaluišton ohjandusen komitetan ezimeheks kümne vot (vspäi 2002). Nügüd' om valitud kaiken rahvahan valičendoil vn 2020 13. päiväl sügüz'kud (sai 83,6% änid, tulend 51,52%), edeližil valičendoil vn 2015 13. päiväl sügüz'kud sai 82,1% änid (tulend 44,52%). Om «Ühthine Venäma»-partijan Ülänevondkundan ühtnijan.

## Biografii
Drozdenkon kanz sirdi Leningradan agjaha vl 1973. Mez' openui Leningradan maižanduzinstitutas, om pästnus sišpäi «maižandusen ekonomik da organizacii»-specializacijanke vl 1986. Vozil 1988−2002 radoi Kingiseppan rajonan ohjanduzkundas erazvuiččil radnikusil. Vl 2006 vahvišti dissertacijad Piterin valdkundaližes universitetas i sai ekonomikan tedoiden kandidatan arvod.

Aleksandr om naižiš, Irina Drozdenko (sünd. 1965) om hänen ak, radab «Mul'tikeskusen socialižes i radintegracijas» direktoran. Sündutihe kaht tütärt naimiželos — Julija i Sofja.

## Homaičendad
.срб

**.срб** om Serbijan komplimentarine domen. Se om avaitud 2011-nden voden uhokul, registracii zavodihe vn 2012 vilukus. Domenan punikod om *.xn--90a3ac*.

Nece om toine ülätazopindan domen kirilližel kirjamištol internetas .рф-domenan jäl'ghe. Ei sa kävutada latinan kirjamišton znamoid domennimes.

Registracii om lasktud kahtendel tazopindal oikti i koumandel tazopindal kahtenden tazopindan aladomenoil. Ned aladomenad tošttas .rs-domenan aladomenoiden strukturad.

Kahtenden tazopindan reglamentiruidud domenad:
* **.пр.срб** (.co.rs) — edheotandad, biznes
* **.орг.срб** (.org.rs) — organizacijad
* **.обр.срб** (.edu.rs) — opendusen aluzkundad
* **.од.срб** (.in.rs) — personaližed saitad
* **.ак.срб** (.ac.rs) — universitetine verk
* **.упр.срб** (.gov.rs) — valdkundaližed organad.

## Irdkosketused
* Domenan sait — «Регистар националног Интернет домена Србиjе (RNIDS)» (''rnids.rs'')   (mugažo om .rs-domenan registran)
Lidnalaine legend

**Lidnalaine legend** () om nügüd'aigaine legendan vai mifan toižend. Lidnalaižed legendad oma lühüdad tobjimalaz i nägudas todhekoskujikš ezmäižel kacegel. Konz ken-ni starinoičeb lidnalašt legendad, ka sanub, miše nece om putnu hänen sebranikale, tutabale mehele i s.v. Äjad lidnalaižed legendad oma lujas elokahad, paksus om jüged uskotoitta ristitud, miše nece om vaiše mif.

## Kacu mugažo
* Lidnalaižed legendad (fil'm)
* Legendiden murendajad

## Irdkosketused
* «Legendiden murendajad» Discovery-kanalan saital (''discovery.com''). 
* NSTÜ:n aigoiden lidnalaižiden legendiden kogoduz ''back-in-ussr.com''-saital. 
* Lidnalaižiden legendiden ozutesed (''urban-legends.ru''). 
* Blog lidnalaižiden legendiden polhe ''community.livejournal.com''-saital.
Šotlandii

**Šotlandii** (angl. i , ) om üks' Suren Britanijan administrativiž-territorialižiš paloišpäi, sen pohjoine. Röunatab Anglijanke suves kuivmadme. Pohjoine Irlandii levitase suvipäivlaskmha meren taga.

## Istorii
Tedomehed lugetas, miše ezmäižed ristitud tuliba Šotlandijan territorijha 13 tuhad vozid tagaz jäl'gmäižen jäpordon lopindan jäl'ghe. Ezmäižed sauvused oliba ühesa polenke tuhad vozid tagaz, eländpunktad — kuz' tuhad vozid (oz., neolitine Skara-Brei Orknein saril). Kirjutadud istorii zavodiše Šotlandijan suven anastandaspäi Rimalaižel imperijal. Vll 122−128 rimalaižed sauvoiba Adrianan seinäd kaičemhas pohjoižiden heimoiden londoišpäi, vll 142−154 Antoninan sein oli saudud pohjoižembas Keskšotlandijan alangištos. Rimalaižed jätiba sidä muite 3. voz'sadal. Edesižes ripmatomad kunigahused oliba Šotlandijas.

Vozil 854−1707 ripmatoi Šotlandijan kunigahuz oli olmas. Se vedi sodoid lähižidenke valdkundoidenke periodižikš (Anglii, Norvegii). Vspäi 1999 ičeze parlament om olmas, udessündutihe sidä ripmatomuden pordon jäl'ghe. Ičeze oiktuzsistem i administrativine jagand oma kaičenus avtonomijan territorijal.

## Geografijan andmused
Šotlandijan administrativine keskuz om Edinburg. Kaikiš suremb lidn om Glazgo. Atlantižen valdmeren Pohjoine meri lainištab avtonomijan päivnouzmaižid randoid, Irlandijan meri — päivlaskmaižid. Kaikiš suremb meriport i kivivoin samižen keskuz om koumanz' surtte Aberdin-lidn. Kaledonijan kanal ühtenzoitab Šotlandijan mererandoid kaidas sijas, Loh Ness-järv om sen palaks.

Pind — 78 722 km². Klimat om ven valdmeren, suvipäivlaskmaižed tulleid puhudas päpaloin. Šotlandijan mered oma elokahad biologižikš, enamba mi 40 tuhad erikoid elädas niiš. Om äi rahvahatomid tahondoid korktoiden mägiden pautkil.

## Eläjad
Vn 2011 Suren Britanijan rahvahanlugemižen mödhe Šotlandijan ristitišt oli 5,295,400 eläjad. Vl 2021 avtonomijan ristitišt oli 5,479,900 eläjad. Kaikiš suremb Šotlandijan ristitišt om nügüd'. Vl 1707 sen territorijan eläjiden lugu oli üks' million ristitud.

Rahvahad (ičeze identifikacijan mödhe vl 2011): šotlandijalaižed vaiše — 62 %, šotlandijalaižed i britanijalaižed — 18 %, britanijalaižed vaiše — 8 %, šotlandijalaižed toiženke (britanijatomanke) identižusenke — 2 %, toižed rahvahad (ei sidodud britanijalaižihe vai šotlandijalaižihe) — 10 %.

## Irdkosketused
* Šotlandijan ohjastusen sait (''gov.scot''). 
* Šotlandijan turizman sait (''visitscotland.com'').
Valaam

**Valaam** (, , ) om sar' Ladoganjärven pohjoižes palas, Venäman Karjalan territorijal, Valaaman sarišton kaikiš suremb sar'.

## Kävutand
Nened eländtahod sijadasoiš sarel: Valaam-žilo, kudamb mülüb Sortavalan lidnankundha, i Valaaman mez'jumalankodi — venälaižen sauvondčomamahton znamasine muštnik.

Sar' om populärine turistine čuraduz.

## Ümbrikirjutand
Valaaman pind om 28 km², sarišton enamba kaht koumandest. Sar' om 9,6 km pitte i 7,8 km levette. Territorii sijadase 5 m (Ladogan pind) ..58 m ü.m.t. korktusil. Kaks' südäijärved (ühthine pind om 1 km²) ühtenzoittas kanaloil keskneze i Ladoganke. Ühesa pen't mecjärved om niiden ližaks. Matkad Ladogan lähembaižhe randhasai om 22 km, Sortavalhasai om 42 kilometrad, Piterihesai om 220 km vetme vai 316 km avtotedme (Sortavalan kal't).

Enamba mi 480 kazmusiden erikod om sarel, äjad oma kazvatadud manahoil. Sadud oma kaičenus plodpuidenke 150 vot igänke da sen enamba. Kavag'mec kattab sart tobjimalaz, pedai otab kaks' koumandest.

## Irdkosketused
* Valaaman jumalankodin oficialine sait (''valaam.ru''). 
* Piterin «Valaam»-tedokeskuz (''valaam.org.ru'').
Olud

**Olud** om väll' alkogoline jom.

Olud om koumanz' populärine jom mail'mas (veden da čajun jäl'ghe) i kaikiš populärižemb alkogoline jom ičeze magun da hajun tagut. Se om kaikiš amuižembiš jomišpäi, om tetab neolitaspäi kaikes amuižes mirus, kuti mezijomad-ki, vas i vin.

Jogavozne Rahvahidenkeskeine oluden päiv () oigendase elokun ezmäižel pätničal. Zavodi sidä Džessi Avšalomov-baranpidai Santa Kruz-lidnas (Kalifornii-štat, AÜV) vl 2007, i vodele 2011 praznik kändihe rahvahidenkeskeižeks faktižikš.

## Mülünd
Torhuz tehmaha olut: ozr, nižu vai nagriž, humal, sepad. Produkt kogoneb neniš substancijoišpäi: etilspirt (1..14 %, alkogolitoman oluden erasiš sortuiš päiči), kuivad substancijad (7..10 %, hil'vezikod tobjimalaz), hil'muiktuzgaz (0,48..1 %), vezi. Tehtas idüjauhon (suloimen, paksumba ozraspäi) imelican spirtkävundal sepiden abul oluden täht, humalan ližadusenke tobjimalaz.

Kaik om läz tuhad oluden sortuid mail'mas. Erazvuiččiden toižendoiden maguozutajad erinedas lujas. Väghine olud mülütab 8,5..14 % etilspirtad, välläd sortud — 1..2 %.

## Oludhe sidodud vepsän muštatiž

* *Olut keitad, a papid savul-ki ed jo aja.*


## Irdkosketused
* Kut mijou oludon keittas // Vepsän kelen korpus. — #132.
* Kut oludon keittas // Vepsän kelen korpus. — #145.
* Uk da mamš keitiba olut // Vepsän kelen korpus. — #151.
* Kut oluden keitiba // Vepsän kelen korpus. — #163.
Desireless

**Desireless** (francine virkand: [deziʁ'lɛs]), todesine nimi — **Klodi Fritš-Mantro** (; sünd. 25. tal'vku 1952, Pariž, Francii) om tutab francine pajatai naine. Edestab pajoid francijan kelel tobjimalaz.

## Diskografii
### Al'bomad
* *[[François]]* (1989)
* *[[I Love You]]* (1994)
* *[[Un brin de paille]]* (2004)
* *[[More Love and Good Vibrations]]* (2007)
* *[[Le petit bisou]]* (2007)

### Singlad
* *[[Voyage, voyage]]* (1986)
* *[[John (Desireless:an pajo)|John]]* (1988)
* *Qui sommes-nous?* (1989, Ken mö olem?)
* *Elle est comme les étoiles* (1990, Hän om tähthiden kartte)
* *Il dort* (1994, Hän magadab)
* *I love you* (1994, Armastan sindai *anglijan kelespäi*)
* *La vie est belle* (2004, Elo om čomakulu)
* *Free Your Love* (2006, Anda valdad sinun armastusele, *angl.*)
* *Tes voyages me voyagent* (2009, Sinun matkad matkatas minunke)
* *L'expérience humaine* (2011, Ristitun elonmaht)

### EP:id
* *[[L'expérience humaine]]* (2011)
* *[[L'Œuf du Dragon]]* (2012)

### Kompiläcijad
* *[[Ses plus grands succès]]* (2003)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Desireless-pajatajan oficialine sait (''desireless.net'').
Venäman flag

**Venäman flag** (), mugažo **Venäman trikolor** (*Российский триколор*), om Venälaižen Federacijan üks' oficialižiš simvoloišpäi. Flagan proporcii om *2:3*.

Nügüdläine flag om vahvištadud voden 1993 tal'vkul, hot' analogižiš nägusiš se om olmas 17. voz'sadalpäi. Venäman flagan edeline pojav versii oli olmas vll 1991−1993, sen mujuiden ližamujud oliba toižed vähän i proporcii oli *1:2*. Venäman valdkundflagan päiv oigendase elokun 22. päiväl.

Venäman flagan mujud oma vauged ülähän, sinine keskuses dai rusked alahan. Nenil mujuil ei olgoi konkretižid znamoičendoid, faktižikš ned oliba Alamaiden flagan mujuiden «kal'k». Ezmäi 17. voz'sadal kävutihe trikolorad Venäman torguindflagaks vaiše.

## Kacu mugažo
* Venäman valdkundznam

## Homaičendad
Vepsän Vezad

**«Vepsän Vezad»** om vepsän rahvahaline norišton organizacii Venäman Karjalan Tazovaldkundas.

Organizacii om olmas vspäi 2003. Äjak-se vozid «Vepsän vezad»-sebr ei radand, siš ei olend uzid ühtnikoid da uzid melid. Vaiše 2018. vodel, konz oli küzund — midä tehta sebrale edemba, pättihe udessündutada se da kucta sebraha Petroskoin universitetan üläopenikoid, kudambad opendaba vepsän kel't. Muloi «Vepsän vezad»-sebrha tuliba uded ühtnijad, aktivižed mehed da lahjakahad ristitud. Heiden keskes om Maria Košeleva, Tatjana Martjanova, Jelizaveta Makarova da Gleb Fomin. Nügüd' hö oma «Vepsän vezad»-sebran päradjoukus. Kaik nene ristitud opendasoiš vai radaba universitetan Baltianmeren-suomalaižiden keliden kafedral.

Sebran nügüdlaine lider om Tatjana Martjanova.

Organizacii tegeb erazvuiččid azjtegoid, miččed om omištadud vepsän kel'he da kul'turha.

## Homaičendad
Venäman valdkundflagan päiv

**Venäman valdkundflagan päiv** () om Venäman oficialine praznik, kudamb om pühätadud Venäman flagale. Ei ole lebupäiv.

Praznik oigendase elokun 22. päiväl vodespäi 1994.

Vn 1994 20. päiväl elokud Venäman Boris Jel'cin-prezident allekirjuti «Valdkundflagan Päiväs Venälaižes Federacijas»-käsköd, mitte pani oigeta Flagan päiväd elokun 22. päiväl. Vn 1991 elokun kukerdusen naprind vei Venäman istorižen flagan udessündutandale, vahvišti sidä Venäman Ülembaine Nevondkund arni necil päiväl.

## Homaičendad
Vepsän ülüz

**Vepsän ülüz** () om ülüz Venäman lodehes, Päivnouzmevropižen tazangišton pohjoižes. Mülütadas Valdain ülüdehe tobjimalaz.

Ülüz levigandeb Leningradan agjan homendezbokas (Pöudon, Boksitogorskan i Tihvinan rajoniš) da Vologdan agjan lodehes (Vitegran rajon). Pohjoine agj sijadase läz Änižen suvirandad.

Korktuz om 304 metrhasai valdmeren pindan päl, kaikiš korktemb čokkoim om , Vitegran rajon. Toine korged čokkoim om Gapsel'g (ven. *Гапсельга*) Leningradan agjas, 291 m ü.m.t. kortte.

Rel'jef om kukhikaz karstan nägusinke, tahond om järvikaz. Erasiden järviden vezi kadob pordaigaližešti, i Šimjärven kel'dtaho om sätud vl 1978 kaičemha da tedoidamha niid ülüden päivnouzmas. Londuseline i kul'turine Vepsän mec-kel'dtaho om ülüden päivlaskmas vspäi 1999.

Ülüz om vezijagandaks Baltijan i Kaspijan meriden basseinoiden keskes. Nened joged augotadas ülüden pautkil da järvil: Šokš, Ojat', Kapš, Paksjogi, Tutok i Javos'm (kaik — Süvärin hurapol'ne bassein), Nožem i Kalažjogi (Sudan joginiškad).

## Homaičendad