Aleksandrovsk Sahalinal

**Aleksandrovsk Sahalinal** () om Venäman lidn Sahalinan agjan Sahalin-saren keskuzpalan päivlaskmas. Se om «Aleksandrovskan Sahalinal rajon»-lidnümbrikon administrativine keskuz (vspäi 2005).

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Venäman imperijha kaičendsodapostaks, tetas *Aleksandrovskii*-postaks vspäi 1862. Nimitihe Aleksandr II-imperatoran mödhe, šingotihe mecan varhapanendal i kivihilen samižel, kävutihe katargan türmatud mehiden töid. Anttihe lidnan statusad vl 1917. Vozil 1920−1925 lidn oli okkupiruidud Japonijal. Vl 1926 udesnimitihe nügüdläižikš i kätihe Sahalinan ümbrikon keskuseks Edahaižen Päivnouzmpolen randas. Vll 1932−1947 oli Sahalinan agjan administrativižen keskusen.

Aleksandrovsk Sahalinal šingotase kivihilen samižel i sömtegimištol (leibänkombinat, kalanpüdand), mugažo meriport radab.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbrikon keskuzpalan suves, Tünen valdmeren Tataran sal'men pohjoižpäivnouzmaižel randal, 31 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Suvisahalinskhasai om 440 km suvhe orhal vai 550 km avtotel. Lähembaižed lidnad om Poronaisk i Uglegorsk 200 km suvhe orhal. Avtote ühtenzoitab lidnad lähembaiženke Timovskoje-raudtestancijanke (), se om kuz'kümnes kilometras päivnouzmha.

Klimat om ven. Lidnan tahondan londuseližed arvoimižed om Edahaižen Pohjoižen arvoimižihe tazostadud. Voden keskmäine lämuz om +1,2 C°, heinkun-elokun +15,5..+16,7 C°, tal'vkun-uhokun −12,0..−15,4 C°. Ekstremumad oma −41,0 C° (viluku) i +32,0 C° (heinku). Kezaaigan minimum om −2,4 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +5,7 C° (tal'vku). Ei voi panda halad heinkus-elokus (heinkun minimum om +0,5 C°). Paneb sadegid 706 mm vodes, enamba elokus-redukus (88..96 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (31..35 mm kus). Meriveden lämuz om −1,5..+0,5 C° kül'mkus-sulakus, +13,8..+16,7 C° heinkus-sügüz'kus. Il'man keskmäine vozne relätivine nepsuz om 78 %. Meriveden keskmäine lämuz vajehtase −0,1..−1,5 C° röunoiš tal'vkus-sulakus, +13,8..+16,7 C° heinkus-sügüz'kus.

## Tobmuz
Kaik 13 žilod mülüdas lidnümbrikho Aleksandrovskan Sahalinal ližaks. Lidnümbrikon pind — 4 777,4 km².

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez' (mer). Edeline lidnümbrikon pämez' om Vladimir Il' (*Владимир Иль*, uhoku 2018 — eloku 2021). Lidnümbrikon Suiman ezimez' om Vladimir Dobrodomov vn 2023 redukuspäi. Edeline lidnümbrikon Suiman ezimez' om Oleg Salangin (kül'mku 2018 — reduku 2023).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 10 613 ristitud, lidnümbrikon — 13 404 ristitud. Vn 2021 rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 8 854 eläjad. Kaik 9 504 ristitud elihe lidnas i 11 143 ristitud kaikes lidnümbrikos vl 2018. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 24 905 eläjad vl 1939 i 19 400 eläjad vl 1992.

Ortodoksižen hristanuskondan Pühän Jumalanmaman Katken jumalanpert' om udessaudud vll 1993−2012.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1..4), kaks' keskškolad (nomer 2 i 6), lapsiden sädamižen *Raduga*-keskuz («Jumalanbembel'»), čomamahtoiden škol, sportškol V.S. Oščepkovan nimed.

Sahalinan bazižen medicinižen kolledžan filial i Sahalinan valdkundaližen universitetan filial oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Администрация Александровск-Сахалинского района 1.jpg|Rajonan-lidnümbrikon administracijan sauvuz (2016)
Церковь Покрова Пресвятой Богородицы в Александровск-Сахалинске.jpg|Pühän Jumalanmaman Katken jumalanpert', vn 2011 nägu
Медицинский колледж в Александровск-Сахалинске.jpg|Sahalinan bazižen medicinižen kolledžan filial (2005)
Anton Chekhov monument Alexandrovsk-Sakhalinsky file 2.jpg|Monument Anton Čehovan muštoks (2005)
Дом Чехова А.П.jpg|Anton Čehovan muzei (2018)
Библиотека в Александровске-Сахалинском.png|Lidnan kirjišt vl 2022


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan da lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''aleks-sakh.ru''). 
* Lidn da lidnümbrik Sahalinan agjan ohjastusen oficialižel ''sakhalin.gov.ru''-saital.