Vanh Russ

**Vanh Russ** () om Venäman lidn, lidnankund da kurort Uz'lidnan agjan päivlaskmas. Se om agjan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Vanhan Russan rajonan administrativine keskuz da pala.

## Istorii
Eländpunkt om olmas 11. voz'sadaspäi kuti *Rous* (amuižvenän kelel: *Рѹса*) löutud tohesižen kirjeižen mödhe, nimitihe jogen mödhe (nüg. Porus'j). Mainitase aigkirjas ezmäižen kerdan vl 1167. Vll 1199−1201 saudihe varmitest. Lidn šingotihe keitandsolan pramozlal. Vhesai 1552 nimituz oli *Rus* (). Mülüi Ročinman okkupacijan zonha vll 1611−1617, kaik oli vargastadud. Vspäi 1785 šingotase kurortaks. Vl 1878 raudte Uz'lidnaspäi tuli lidnha (om muretud Suren sodan aigan), vl 1894 — «Pskov — Bologoje»-raudte. Lidn sai oficiališt nügüdläšt nimitust 20. voz'sadaspäi, oficialitomišt — 16. voz'sadaspäi.

Vanh Russ šingotase sömtegimišton edheotandoil, ladimensauvomižen «Staroruspribor»-tegimel (gazklapanad i gazpoltimed tegimišton täht), aviakohenduztegimel i himižen mašiništonsauvondan tegimel, mugažo turizmal.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan pohjoižes, Polist'-jogen da sen huran Porus'j-ližajogen () kaikil randoil (Lovatin i Il'mjärven bassein), 25 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Surhe Uz'lidnhasai om 59 km pohjoižhe orhal vai 97 km avtotedme ümbri Il'mjärves. Toine lähembaine lidn om Sol'ci 64 km päivlaskmha orhal vai 79 km avtol.

## Tobmuz
Dubovici- (1 107 rist. vl 2010) i Roščino- (kaikenaigaižeta ristitištota vl 2010) küläd mülüdas lidnankundha Vanhan Russan ližaks. Lidnankundan pind — 34,87 km².

Lidnankundan tobmuden pämez' om Deputatoiden nevondkundan ezimez'. Edeline nevondkundan ezimez' om Aleksandra Džumaeva, radoi vspäi 2005.

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 31 809 ristitud, lidnankundan — 32 816 ristitud, rajonan seičeme kümnendest, vn 2021 lidnan — 27 487 ristitud. Vl 2017 kaik 29 019 ristitud elihe lidnas i 30 081 ristitud kaikes lidnankundas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 40..41 tuh. eläjid vll 1979−2001 (41 600 rist. vl 1992). Edel 2005. vot lidnan pind oli 24 nellikkilometrad, sid' poleni.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): venälaižed — 87,4 %, ukrainalaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,8 %, rahvahuden ozutandata — 10,4 %.

Ortodoksižen hristanuskondan üks'toštkümne pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Hristan Eläbzdusen päjumalanpert', nell' jumalanpertid, kaks' časounäd i Spasan Toižetamižen jumalankodi (kaks' päjumalanpertid i kaks' jumalanpertid). Niiden ližaks ühesa jumalanpertid i seičeme časounäd oma pandud mantazole.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma üks'toštkümne nimitadud päivkodid i edelškolišt palakundad, koume keskškolad (nomer 2, 5, 8), gimnazii, adaptiruidud škol nomer 3, lapsiden sädamižen keskuz, čomamahtoiden škol S.V. Rahmaninovan nimed, sportškol.

Vanhan Russan agrotehnine kolledž i Borovičin medkolledžan filial oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Staraya Russa asv2018-07 various09 SobornayaSq3.jpg|Päjumalanpertin torg (2018)
Staraya Russa asv2018-07 various41 Resurrection Cathedral.jpg|Hristan Eläbzdusen päjumalanpert', vn 2018 nägu
Staraya Russa asv2018-07 various25 Staroruspribor.jpg|«Staroruspribor»-tegim vl 2018
Staraya Russa asv2018-07 aerial view1 resort.jpg|Lebutaho lidnas spavitajan redun uitonke, 2018
Старая Русса, Железнодорожный вокзал.jpg|*Vanh Russ*-päraudtestancijan sauvuz vl 2021


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan Deputatoiden nevondkundan oficialine sait (''sovetrussa.ru''). 
* Vanhan Russan lidnankundan da rajonan ühthižen administracijan oficialine sait (''admrussa.gosuslugi.ru''). 
* Lidnan administracijan endevanh sait (''admgorod.admrussa.ru'').