Tutajev

**Tutajev** () om Venäman lidn da lidnankund Jaroslavlin agjan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas. Se om agjan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Tutajevan rajonan administrativine keskuz, mülüb Venäman istorižiden eländpunktoiden nimikirjuteshe.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Volgan oiktal randal pagenuzil Jaroslavlišpäi vn 1238 mongoližen londan jäl'ghe kuti *Borisoglebskai slabad*, i 13. voz'sadan kahtendel polel kuti *Romanov*-lidn Volgan hural randal, om nimitadud ugličulaižen Roman Vladimirovič-ruhtinasen nimen mödhe. Vspäi 1345 15. voz'sadan augotišhesai erine Romanovan ruhtinazkund oli olmas. Vl 1563 sirtihe totarlaižid Romanov-lidnha hristianizacijan ramuziš Ivan Grazijan käskön mödhe. Vspäi 1761 sirtihe heid Kostroman alle i rušihe saudud mečetid, no kazvatadas sijališt romanovišt lambhiden sugud tähäsai.

Vl 1777 *Borisoglebskai*-slabad kändihe *Borisoglebsk*-lidnaks, Romanov i Borisoglebsk saiba makundoiden lidnoiden statusad. Vl 1822 ühtištadihe lidnoid da anttihe *Romanov-Borisoglebsk*-nimed (). Vn 1918 tal'vkun 9. päiväspäi lidn om olmas *Tutajev*-nimenke Rusttan armijan Il'ja Tutajev-rivičun (1896−1918) kanzannimen mödhe, hän pölištui Jaroslavlin vasthalibundan kačustelendan aigan. Nügüd'aigan lidnan hurapol'ne pala nimitaze Romanovan, oigedpol'ne — Borisoglebskan.

Tutajev šingotase likutimtegimel (dizel'likutimed, ajaimkonor'ad, avtolebötkad), pölvhankombinatal (brizent da toižed tehnižed kanghad), sömtegimištol (sagud, kolbas, lihaproduktad) i turizmal. Jaroslavlin kezikarvfabrik radab läz lidnad.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalan suves, Volgan Gor'kijan vezivaradimen molembil randoil, kukhikahas tahondas, 130 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Voib sadas Volgan toižhe randha ehtatimel vai venehel, soraval tal'vel — jädme, lähembaine sild joges päliči om Jaroslavliš.

Matkad lähembaižen Jaroslavl'-lidnan röunhasai om kaks'kümne viž kilometrad suvipäivnouzmha orhal, avtol vai Volgadme, keskuzpalhasai — 35 km. Toine järed lähine lidn om Ribinsk 45 km lodeheze avtotedme vai Volgan ülezjogen.

## Tobmuz

Lidn om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Municipaližen nevondkundan ezimez', nevondkund om registriruidud vn 2007 vilukus. Lidnan Administracii om likvidiruidud vn 2019 kezakus, likvidator Natal'ja Bičenkova. Jäl'gmäine Administracijan pämez' oli Vladimir Födorov (kül'mku 2015 — heinku 2018).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 41 005 ristitud, rajonan seičeme kümnendest, vn 2021 — 39 643 ristitud. Kaik 40 441 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 45 tuhad eläjid vll 1996−2001 (45 700 rist. vl 1996).

Ortodoksižen hristanuskondan koumetoštkümne pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Sündun Eläbzdusen i Ristan Zdviženjan päjumalanpertid, seičeme jumalanpertid, nell' časounäd. Niiden ližaks kaks' jumalanpertid ei ole kaičenus.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kaks'toštkümne päivkodid, viž keskškolad (Hurarandaline, nomer 3, 4, 6, 7), licei nomer 1, lapsiden sädamižen keskuz, koume sportškolad (nomer 1, 4, «Start»).

Tutajevan politehnine tehnikum i Ribinskan aviatehnižen universitetan filial oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Tolbukhin Monument In Tutayev.jpg|Monument Tolbuhin-maršalan muštoks (2019)
Ансамбль Воскресенского собора на улице Соборной в Тутаеве.jpg|Sündun Eläbzdusen päjumalanpertin ansambl', vn 2018 nägu
ТМЗ. Строительство..jpg|Tutajevan likutimtegimen sauvomine 1980-nzil vozil
Назад в СССР.jpg|«NSTÜ»-puišt lidnan istorižes keskuses vl 2014
Школа номер 3(Я Люблю Тутаев) - panoramio.jpg|Keskškol nomer 3, vn 2012 nägu


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan municipaližen nevondkundan lehtpoled rajonan tobmuden oficialižel ''admtmr.ru''-saital.