Neman (lidn)

**Neman** (, , ; edel 1947. vot — *Ragnit*, ) om Venäman lidn valdkundröunanno, Kaliningradan agjan pohjoižpäivnouzmas. Se om Nemanan ümbrikon (edel vn 2022 vilukud — lidnümbrikon) administrativine keskuz da pala.

## Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan Prussijan aigkirjas kuti amuine *Raganit*-lidnuz, kudambad Tevtonan ordenan ricarid poltiba vl 1277. Orden sauvoi ut lidnust vanhan sijas vl 1289, panihe mantazole vl 1355. Lidnuz om saudud tošti kivespäi vl 1409. Pidihe zamkad hüvin, eskai Suren sodan jäl'ghe se oli läz kogonaine. Nügüd' vaiše jändused oma olmas. Žilo sai lidnan statusad vl 1722.

Suren sodan aigan vn 1945 19. päiväl vilukud Rusked Armii anasti lidnad. Udesnimitihe lidnad jogen mödhe vl 1947. Vll 1909−1992 cellülozbumagaine kombinat radoi Nemanas, pästli bumagad i sen tegesid, kartonad, cellülozad.

Neman-lidn šingotase sömtegimišton edheotandoil, mecan ümbriradmižel i turizmal. Baltijan AES oli sauvomas vižtoštkümnes kilometras suvipäivnouzmha lidnaspäi vspäi 2010, litii-ionižiden akkumulätoriden fabrik elektrolikkuimiden täht om sauvomas AES:an sijas vspäi 2023, se radaškandeb vl 2026 ezimeletaden.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbrikon pohjoižes, Nämunas-jogen hural randal (), 20 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Kaliningradhasai om 120 km suvipäivlaskmha. Lähembaine lidn om Sovetsk (passažirine raudtestancii) seičemes kilometras lodeheze kaikil teil.

Neman om röunanverižeks lidnaks, Litvanma levitase Nämunasan vastrandal. Ei ole valdmoid jogel. *Uz' Neman*-raudtestancii () radab vaiše jüguiden täht.

## Tobmuz

Vll 2006−2016 Nemanan lidnankund oli olmas. Kaik 49 žilod mülüdas ümbrikho Nemanan ližaks. Municipaližen ümbrikon pind — 699,3 km².

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 11 798 ristitud, ümbrikon nell' seičemendest, vn 2021 — 9 255 ristitud. Kaik 10 931 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 13 821 eläjad vl 1989.

Rahvahad (lidnan eläjad, enamba 0,4 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 88,4 %, vaugedvenälaižed — 3,2 %, litvalaižed — 2,8 %, ukrainalaižed — 2,7 %, totarlaižed — 0,7 %, armenijalaižed — 0,5 %, saksalaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,3 %.

Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma avaitud lidnas: kaks' jumalanpertid i časoun'.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma severz'-se päivkodid, kaks' keskškolad (nomer 1 i 2), sauptud toižendan škol lapsiden täht deviantiženke (varuliženke) ičtazvedandanke, laps'aigan da nor'aigan pert', čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähembaižiš lidnoiš.

## Galerei

Замок Рагнит в 2021 году.jpg|Ragnit-zamkan olend vl 2021
Ehemalige evangelische Kirche zu Ragnit.jpg|Kul'tan honuz i ühthižkodi (enzne evangeline jumalanpert', 1517, saudud tošti 1771, saudud toižin 1960-nzil vozil), vn 2018 nägu
Neman. Recruitment office (WR).tif|Sodakomissariat vl 2001 (ende Magistrat)
Дом Дружбы- Haus der Begegnung.JPG|«Sebrusen pert'»-adivpert' (2008)
Neman. Palace of Culture of Pulp and Paper Mill (WR).tif|Cellülozbumagaižen kombinatan Kul'turan pert'kulu (2001)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Municipaližen ümbrikon tobmuden sait (''neman.gov39.ru''). 
* Nemanan ümbrik Kaliningradan agjan ohjastusen ''gov39.ru''-saital.