San Antonio

**San Antonio** (mugažo anglijan i ispanijan kelil, anglijan virkand [ˌsæn ænˈtoʊnioʊ]) om AÜV:oiden lidn Tehas-štatan suves. Se om štatan kahtenz' lidn (Hjustonan jäl'ghe) i federacijan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, om Beksar-ümbrikon administrativižeks keskuseks.

Meksikan generaline konsuluz sijadase lidnas.

## Istorii
Amussai indejalaižiden pajaija-heim eli täs da nimiti tahondad *Janaguana* — «verestajad veded». Vl 1691 ispanijalaižiden missii tuli neche tahondha ph. Antonijan Padujalaižen päiväl (13. kezaku), nimitihe pühämehen mödhe tahondad da joged-ki.

Eländpunktan aluz om pandud vn 1718. Aigan mändes ühtištadihe lähižid missijoid da Alamo-lidnust da anttihe lidnan oiktusid vn 1837 5. päiväl kezakud. Vl 1877 raudte tuli lidnha.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase San Antonio-jogen randoil (Meksikan lahten bassein) da sen oiktan Medin-ližajogen hural randal (), 198 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lidnan ühthine pind om 1307 nellikkilometrad, sidä kesken vezi otab 14,98 km². Matkad štatan Ostin-pälidnhasai om 100 km pohjoižpäivnouzmha orhal, raudtel vai avtoteidme.

Klimat om subtropine räk, valdmeren valatoitusenke, päivoikaz, kezal eriližešti. Voden keskmäine lämuz om +20,9 C°, kezakun-sügüz'kun +26,6..+29,7 C°, tal'vkun-uhokun +11,2..+13,5 C°. Ekstremumad oma −18 C° (viluku) i +44 C° (sügüz'ku). Kezaaigan minimum om +5 C° (sügüz'ku), tal'vaigan maksimum om +38 C° (uhoku). Ei voi panda halad semendkus-sügüz'kus. Paneb sadegid 823 mm vodes, enamba semendkus-kezakus (83..112 mm kus) i sügüz'kus-redukus (95..99 mm kus), toižil kuil 44..61 mm kus. Läz ei olele lunt, paneb lunt üht päiväd koumes vodes. Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 64..70 % röunoiš voden aigan.

## Tobmuz

San Antonio jagase nell'toštkümneks lidnanlaptaks, ned alajagasoiš rajonikš.

Lidnan tobmuden pämez' om mer (). Valitas händast kahteks vodeks, strokuiden lugu om röunatud nell'-lugul. Edeline mer om Aivi Teilor (*Ivy Taylor*, heinku 2014 — kezaku 2017).

## Eläjad
Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1,327,407 ristitud, heišpäi 63,2 % ispaniženke vai latinamerikaiženke augotižlibundanke, vn 2021 — 1,434,625 ristitud. Kaik 1,511,946 eläjad oli lidnas vl 2017, sil aigal ristitišt oli i om nügüd' kaikiš suremb. Läz 2,6 mln ristituid elädas ezilidnoidenke (2020), lidnaglomeracii otab 24. sijad valdkundas.

Augotižlibundan mödhe (lidnan eläjad vl 2020): latinamerikalaižed i ispanijalaižed — 63,9 %, evropalaižed — 23,4 % (ispanijalaižita), afroamerikalaižed — 6,5 %, azijalaižed — 3,2 %, indejalaižed — 1,2 %, segoitadud augotižlibundanke — 2,3 %.

San Antonio om järedaks openduzkeskuseks, läz 100 tuhad openikoid 31 üläopendusen aluzkundas. Sen ližaks, AÜV:oiden armijan medicinine openduzkeskuz pästab 24 tuhad specialistoid vodes.

## Ižanduz
Lidnan kogosüdäiprodukt oli 121 mlrd US$ vl 2018.

San Antonio šingotase sodategemišton kompleksal, kivivoin ümbriradmižel, avtosauvomižen edheotandoil, tervhudenkaičendan keskusil, turizmal. Läz 20 mln turistoid tuldas lidnha joga vodel, päine mel'heižtaho om Tehasan ripmatomuden sandan Alamo-lidnuz-simvol. Nacionaližiden kollkeskusiden sijaduz.

Nened järedad kompanijad rahvahidenkeskeižes *Fortune 500*-nimikirjutesespäi baziruišoiš lidnas: Valero Energy Corp (kivivoinümbriradmine), Andeavor (vai Tesoro Petroleum Corp edel vn 2018 redukud, nügüd' Marathon Petroleum-kompanijan pala, kivivoinümbriradmine), USAA (sodamehiden banking i varmituz), iHeartMedia (media, radiooigendused), NuStar Energy (kivivoin da gazan transportiruind). Mugažo järed privatine H-E-B Grocery Company (sömän supermarketoiden verk) om päfateranke täs.

## Transport
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Tramvain kaks' jonod ratas lidnan keskuzpalas. Kaik om 219 km velotehuzid, velosipedoiden kortoman verk šingotase vspäi 2010.

Rahvahidenkeskeine civiline *San Antonio*-lendimport (*SAT / KSAT*, 10,3 mln passažiroid vl 2019) sijadase kaks'toštkümnes kilometras pohjoižhe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid AÜV:oiden i Meksikan äjihe surihe lidnoihe.

## Galerei

San Antonio City Hall.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (2013)
San Fernando Cathedral.jpg|Riman katoline kafedraline San Fernando-päjumalanpert', vn 2009 nägu
SATX Downtown.jpg|Lidnan azjaline keskuz vl 2023
Valero campus (2).JPG|*Valero Energy Corp*-kompanijan päfater vl 2007
SAMA (1).JPG|San Antonion čomamahton muzei (2008, ende oludentegim)
San Antonio International airport.JPG|Rahvahidenkeskeine *San Antonio*-lendimport vl 2009


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden oficialine sait (''sanantonio.gov'').