open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Krasnoperekopsk

**Krasnoperekopsk** (, , ) om lidn da lidnümbrik Kriman pohjoižes. Se om Krasnoperekopskan rajonan administrativižeks keskuseks mugažo, ei mülü sihe.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1932 sauvomha bromtegint sijaližel torhudel. Nimitadas nügüdläižikš vspäi 1938. Radnikžilo sai lidnan statusad vl 1966. Vn 2016 semendkus Ukrainan parlament udesnimiti lidnad, sen uz' nimituz linneb *Jani Kapu* (, ) tobmuden pördumižen jäl'ghe Ukrainale.

Krasnoperekopsk šingotase himižel tegimištol (bromtegim i kal'ciniruidud sodan tegim), sauvondmaterialiden pästandal (plastiktorved) i mašinansauvomižel (vilugoitimed, sidä kesken oludtegimiden täht).

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbärdajan rajonan keskuzpalan päivlaskmas, Perekopan kaglhan suves, «Džankoi — Herson»-raudtekeskustal, viž metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Pohjoižkriman kanal om lidnan päivnouzmaižeks röunaks.

Matkad Simferopolihesai om 114 km suvhe orhal vai 124 km avtotedme, 155 km raudtedme. Lähembaine lidn om Armänsk kaks'kümnes kilometras pohjoižhe-lodeheze.

## Tobmuz
Krasnoperekopsk om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.

## Eläjad
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 29 564 ristitud, se poleni vl 2014 (26 268 ristitud) ukrainalaižiden palan sirdandan tagut Ukrainan toižihe agjoihe. Vl 2021 lidnan ristitišt oli 25 569 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli läz 30 tuhad eläjid vll 1989−2013 (31 143 rist. vl 1989).

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2014): venänikad — 57,3 %, ukrainalaižed — 28,9 %, totarlaižed — 2,5 %, krimantatarlaižed — 1,8 %, korejalaižed — 1,5 %, vaugedvenälaižed — 0,9 %, toižed rahvahad — 1,8 %, rahvahuden ozutandata — 5,3 %.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma saudud lidnas.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma seičeme nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1, 4, 7, 9..11, 13), viž keskškolad (nomer 1..5), lapsiden da norišton sädamižen keskuz, muzikškol, lapsiden da norišton sportškol.

Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähembaižiš lidnoiš.

## Galerei

Вознесенский храм (Красноперекопск).jpg|Sündun Voznesenjan pühäpert', vn 2012 nägu
Стадион Химик, Красноперекопск (2018, 4).jpg|*Himik*-stadion (vn 2018 olend)
Krasnoperekopsk railway station.jpg|*Krasnoperekopsk*-päraudtestancii vl 2012


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''krp.rk.gov.ru'')  da sen vanh versii (''krp-rk.ru'') .
Džankoi

**Džankoi** (, , , libub necen kelen *джанъы кой*-sanoišpäi «uz' külä») om lidn da lidnümbrik Kriman pohjoižes. Lidn om ümbärtud Džankoin rajonal, sen administrativižeks keskuseks (vspäi 1923) i ei mülü sihe.

## Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan krimantatarlaižiden küläks vl 1855. Vll 1860−1865 krimantatarlaižed oliba deportiruidud Osmanan imperijan territorijha. Vl 1874 raudte läbiti küläd, vspäi 1892 Džankoi om raudtesol'meks. Sai lidnan statusad vn 1917 3. päiväl kezakud. Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistižen Germanijan sodavägil (31. reduku 1941 — 11. sulaku 1944).

Džankoi šingotase mašinansauvomižen tegimel, raudbetonan pästandal, sömtegimištol (villän i voikul'turoiden elevator, lihakombinat, leibänkombinat, maidtegim, konditerine fabrik), kombisötken tegimel.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbärdajan rajonan keskuzpalan suves, Pohjoižkriman kanalan ojandehel, 20 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Simferopolihesai om ühesakümne kilometrad suvhe avtotel vai raudtedme.

## Tobmuz
Džankoi om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.

## Eläjad
Vn 2014 rahvahanlugemižen mödhe Džankoin eläjiden lugu oli 35 700 ristituid. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 51 000 eläjid vl 1987.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2014): venänikad — 66,8 %, ukrainalaižed — 16,6 %, krimantatarlaižed — 7,3 %, totarlaižed — 2,2 %, čiganalaižed — 1,3 %, vaugedvenälaižed — 1,1 %, korejalaižed — 0,7 %, toižed rahvahad — 2,2 %, rahvahuden ozutandata — 1,8 %.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.

Džankoin professionaline tehnikum om lidnan specialižen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

Джанкойский кафедральный собор в честь Покрова Пресвятой Богородицы в 2017 году.jpg|Pühän Jumalanmaman Katken kafedraline päjumalanpert' (ortodoksine hristanuskond), vn 2017 elokun nägu
Центр культуры.JPG|Lidnan kul'turan da joudan keskuz (vn 2009 olend)
Залізничний вокзал Джанкой.JPG|*Džankoi*-päraudtestancii vl 2007


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''dzhankoy.rk.gov.ru'').
Belogorsk (Krim)

**Belogorsk** vai **Bilohirs'k** (, ,  «torguz Karasu(-jogel)») om lidn Kriman keskuzpalan suves. Se om Belogorskan rajonan administrativine keskuz, mülüb sihe lidnankundaks.

## Istorii
Eländpunkt mainitase 13. voz'sadaspäi. Edel 1944. vot lidnan oficialine nimi oli *Karasubazar* (). Se oli järed tranzitpunkt, Kriman orjidenpidajiden torguz radoi lidnas.

Belogorsk šingotase maižanduzrajonan keskuseks, sömtegimištol i sauvondmaterialiden edheotandoil (mouckiven samine), mecedheotandal.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Bijuk-Karasu-jogen randal ( 86 km pitte, Azovmeren bassein), 180 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Simferopolihesai om nell'kümne kaks' kilometrad päivlaskmha «Simferopol' — Feodosii»-avtotekeskustadme.

## Tobmuz
Belogorsk om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

## Eläjad
Vl 2013 Belogorskan eläjiden lugu oli 18 220 ristitud, vn 2014 Venäman rahvahanlugemižen mödhe — 16 354 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 18 790 eläjad vl 2001.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2014): venänikad — 59,0 %, krimantatarlaižed — 27,3 %, ukrainalaižed — 7,1 %, totarlaižed — 3,0 %, vaugedvenälaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,8 %, rahvahuden ozutandata — 1,4 %.

## Galerei

Администрация города и горсовет Белогорска (2018).jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (nevondkund i administracii, 2018)
Свято-Нікольский храм 1793 р. м.Білогірськ (Карасубазар) Крим.JPG|Ph. Mikulain jumalanpert' (1793, ortodoksine hristanuskond), vn 2013 nägu
Соборна мечеть, Білогірськ 03.JPG|Islaman Keskuzline *Džuma Džami*-pühäpert', vn 2016 nägu
Дом культуры в Белогорске (2018).jpg|Kul'turkeskuz (vn 2018 olend)
Автовокзал Белогорска (2018).jpg|Belogorskan avtovagzal vl 2018


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''belogorsk.rk.gov.ru'').
Foros

**Foros** (, ukr. i ) om lidnanvuitte žilo Kriman suves. Sijadase suvhe Sevastopolišpäi i päivlaskmha Alupkaspäi. Om alištunu Jalt-lidnan tobmudele.

## Istorii
Nügüdläine eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan 1360-nziden voziden Genujan Kafan rahakirjuteses *Fovi*-nimitusenke. Vspäi 1475 mülüi Osmanan imperijha koume voz'sadad, sid' oli Venäman imperijan peneks küläks.

Nece om populärine kurort.

## Geografijan andmused
Žilo sijadase Mustmeren randal, 32 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

## Eläjad
Vl 2012 Forosan kaikenaigaižiden eläjiden lugu oli 1 982 ristitud. Kaikiš suremb žilon ristitišt oli 2 810 eläjad vl 1989.

Kodikelen mödhe (2001): ukrainan kel' — 14,1 %, venän kel' — 84,9 %, toižed keled — 1,0 %.

## Homaičendad
Saki

**Saki** (, , ) om lidn-kurort da lidnümbrik Kriman suvipäivlaskmas. Se om Sakin rajonan administrativižeks keskuseks, no ei ole rajonan palaks.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 14. voz'sadal. Se sai lidnan statusad vl 1952.

Sakin ižandusen päsarakod oma turizm (äiluguižed sanatorijad da pansionatad), sömtegimišt (leibänkombinat, maidtegim, mineraližen jondveden edheotand), mugažo raudbetontegesiden pästand om olmas, londuseližen kor'kiven i letken samine tegese. Vhesai 2002 himine tegim radoi (pästli nenid substancijoid: kalijan permanganat, brommetil, persol, keitandsol). Sättutoitud himijan tedoinstitut om avaitud, sen specializacii om jodan, broman i margancan ühtnendad.

## Geografijan andmused

Lidn seižub ümbärdajan rajonan suves. Sakinjärv sijadase lidnan da Mustmeren keskes, 10 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lidn otab järven pohjošt randad.

Matkad Simferopolihesai om nell'kümne viž kilometrad suvipäivnouzmha raudtedme. Lähembaine Jevpatorii-lidn da port sijadase kaks'kümnes kilometras päivlaskmha raudtedme vai avtotedme. *Saki*-raudtestancii radab «Simferopol' — Jevpatorii»-jonol vspäi 1915.

Klimat om ven meren kuivahk päipaštokaz. Voden keskmäine lämuz om +11,8 C°, heinkun +22,7 C°, vilukun +1,3 C°. Paneb sadegid 443 mm vodes, kuidme läz tazomäras. Kovad tulleid stepišpäi oleskeldas paksus.

Saki om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.

## Eläjad
Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 23 400 ristitud, vl 2021 — 24 285 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 31 990 eläjad vl 1989.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2014): venänikad — 69,0 %, ukrainalaižed — 15,9 %, krimantatarlaižed — 5,3 %, totarlaižed — 1,8 %, vaugedvenälaižed — 1,4 %, armenijalaižed — 0,6 %, toižed rahvahad — 1,6 %, rahvahuden ozutandata — 4,4 %.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma koume nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 2, 4, 11), nell' keskškolad (nomer 1..4), gimnazii nomer 1, škol-licei nevondkundaližen F. F. Stepanov-vägimehen nimed, muzikškol Ju. Bogatikovan nimed.

Sakin tehnologine tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Transport
Avtobusad (kuz' maršrutad lidnadme) da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''saki.rk.gov.ru'').
Bahčisarai

**Bahčisarai** (, ,  «sad-pert'kulu») om lidn Krim-pol'saren suves. Se om Bahčisarain rajonan administrativižeks keskuseks da palaks.

## Istorii
Kuldaižen ordan aigaspäi koume eländpunktad oli nügüdläižen lidnan territorijal: Kirk-Er-lidnuz (nüg. Čufut-Kale), Salačik i Eski-Jurt. Vl 1532 panihe Bahčisarain alust Kriman hankundan pälidnaks, i se oli pälidnan vhesai 1783, konz Krim oli mülünu Venäman imperijha.

Bahčisarai šingotase sömtegimištol (vin, leibänproduktad), sauvondal, istorižel turizmal i kurortaks.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalan lodehes, Sevastopol' — Simferopol' pol'tel, Kriman mägiden ezimägištol, 150..300 m ü.m.t. korktusil.

Matkad Simferopolin keskuzpalhasai om koumekümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha.

## Tobmuz
Lidnanvuitte Naučnii-žilo observatorijanno (, , , 704 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Bahčisarain ližaks.

## Eläjad
Vl 2010 lidnan eläjiden lugu oli 26 144 ristitud, rajonan koumandez, vn 2021 rahvahanlugemižen mödhe — 28 609 ristitud. Kaik 27 188 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 28 500 eläjad vl 1998 i om nügüd'.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2014): venänikad — 59,2 %, krimantatarlaižed — 22,5 %, ukrainalaižed — 10,1 %, totarlaižed — 3,8 %, vaugedvenälaižed — 0,7 %, armenijalaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,8 %, rahvahuden ozutandata — 1,5 %.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.

Bahčisarain sauvondan da transportan tehnikum i Bahčisarain sauvondan, arhitekturan da dizainan kolledž oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

## Galerei

Горсовет - panoramio (1).jpg|Lidnan nevondkundan sauvuz (2012)
Bakhchysarai 04-14 img15 Palace Grand Mosque.jpg|Hanan pert'kulun tanaz i Sur' mečet', vn 2014 sulakun nägu
Храм в честь иконы Божией Матери Федоровская в Бахчисарае, 2022, 06.jpg|Jumalanmaman Feodoran jumalaižen pühäpert' (ortodoksine hristanuskond), nägu vn 2022 heinkus
Бахчисарайский районный дом культуры (2012, 3).jpg|Bahčisarain rajonan kul'turkeskuz (vn 2012 olend)
Автостанция Бахчисарай, май 2022, 02.jpg|Bahčisarain avtostancii vl 2022
Вокзал в Бахчисарае, 2022, 01.jpg|*Bahčisarai*-päraudtestancijan sauvuz vl 2022


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''bahchisaray.rk.gov.ru'').
Armänsk

**Armänsk** (, , ) om lidn Kriman pohjoižes. Se om Armänskan lidnümbrikon administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1736 pagenuzil Ottomanan imperijaspäi grekalaižil i armenijalaižil. Oli olmas *Armänskii Bazar*-nimitusenke, vl 1921 udesnimitihe venäks nügüdläižikš. Sai lidnan statusad vl 1993.

Armänsk šingotase himižel tegimel, se pästab nenid substancijoid: titanan hapanduz, rikmuiktuz, mineraližed heretused, rusked raudpigment, nozol natriistökol.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase Perekopan kaglhal, Krim-regionan röunanno, viž metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Pohjoižkriman kanalan ojandeh läbitab lidnan keskust.

Matkad Simferopolihesai om 133 km suvhe orhal, 143 km avtotedme vai raudtel. Lähembaine lidn om Krasnoperekopsk kaks'kümnes kilometras suvhe-suvipäivnouzmha orhal da kaikil teil.

## Tobmuz
Kaik koume žilod mülüdas lidnümbrikho Armänskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 162,4 km², se röunatab Krasnoperekopskan rajonanke suves i päivnouzmas.

## Eläjad
Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 21 987 ristitud, lidnümbrikon — 24 415 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 24 833 eläjad vl 1989.

Rahvahad (lidnan eläjad, enamba 0,4 % vl 2014): venänikad — 57,9 %, ukrainalaižed — 27,3 %, totarlaižed — 1,3 %, krimantatarlaižed — 1,1 %, vaugedvenälaižed — 0,7 %, azerbaidžanlaižed — 0,5%, korejalaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 2,0 %, rahvahuden ozutandata — 8,8 %.

## Galerei

Церковь в Армянске, 2019 (1).jpg|Časoun' avtostancijanno, vn 2019 nägu
Крымский ЧАО "Титан".jpg|*Krimskii Titan*-tegimen nägu vl 2011 vai sen aigemba
Автобусная станция в Армянске, 2019, 03.jpg|Armänskan avtostancii vl 2019
620M-025.jpg|Rel'sobus *Armänsk*-raudtestancijan platformanno vl 2012


## Irdkosketused
* Armänskan lidnümbrikon oficialine sait (''armgov.ru''). 
* Lidnümbrikon lehtpoled Kriman oficialižel portalal (''armyansk.rk.gov.ru'').
Alušt

**Alušt** (ven. i , ) om lidn-kurort Kriman suves. Se om Aluštan lidnümbrikon administrativižeks keskuseks da palaks.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 6. voz'sadal meiden erad kuti *Aluston*-lidnuz vizantižen Justinian I-imperatoran (ohjasti vll 527−565) käskön mödhe. Nimitaškanzihe nügüdläižikš 15. voz'sadaspäi. Žilo sai lidnan statusad vl 1902 kurortan sauvomiženke. Toižen mail'man sodan aigan Germanijan okkupacii jätkustui vll 1941 (4. kül'mku) — 1944 (15. sulaku), nevondkundaline krimantatarlaižiden deportacii (18. semendku 1944) toi sured vigad mugažo.

Alušt šingotase turizmal, sömtegimištol (maidtegim, vinedheotandad) i raudbetonan tegimel.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbrikon suvipäivlaskmas, Mustmeren randal, 50 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Simferopolin keskuzpalhasai om koumekümne ühesa kilometrad lodeheze orhal vai 47 km avtotedme.

## Eläjad
Vl 2012 Aluštan eläjiden lugu oli 28 642 ristitud (lidnümbrikon pol'), vl 2014 — 29 078 ristitud, vl 2021 — 31 364 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 36 413 eläjad vl 1989.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2014): venänikad — 68,2 %, ukrainalaižed — 16,0 %, krimantatarlaižed — 2,6 %, vaugedvenälaižed — 1,0 %, totarlaižed — 0,8 %, armenijalaižed — 0,7 %, toižed rahvahad — 1,8 %, rahvahuden ozutandata — 8,9 %.

## Transport
Avtobusad, trolleibusad, maršruttaksid i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Trolleibus ühtenzoitab Simferopolinke i Jaltanke. Merivaldmad ratas.

## Galerei

Центр Алушта.JPG|Nevondkundaline torg (2013), lidnan tobmuden sauvuz om oiktalpäi tagamal
2014. Алушта 062.jpg|Kriman Kaikiden pühämehiden i Feodor Statilatan pühäpert' (1837−1842, ortodoksine hristanuskond), nägu vn 2014 redukus
Crimean trolleybus 8007 2010-02 Skoda 14tr Alushta.jpg|Aluštan trolleibusstancii vl 2010
Unnamed2 - panoramio (816).jpg|Aluštan vintegim vl 2013
Алушта баннер.jpg|Lidnan ühthine nägu vn 2019 sügüz'kus


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnümbrikon oficialine sait (''alushta-adm.ru''). 
* Lidnümbrikon lehtpoled Kriman oficialižel portalal (''alushta.rk.gov.ru'').
Alupk

**Alupk** (ven. i , ) om lidn-kurort Kriman suves. Mülüb Jaltan lidnümbrikho, sen penemb lidn kahtespäi i nellänz' eländpunkt eläjiden lugun mödhe.

## Istorii
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan hazaran tobmuden aigan vl 960 *Alubik* (*Alubika*)-nimitusenke. Vll 1475−1774 oli Ottomanan imperijan palaks. Vl 1938 kurort sai lidnan statusad.

Alupk šingotase vinan tehmižel i kurortaks.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbrikon keskuzpalan suves, Mustmeren randal, Ai-Petri-mägen (1234 m) pohjanno, 67 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad ümbrikon Jalt-keskushesai om seičemetoštkümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha avtotedme. Lähembaižed žilod oma mererandištol: Korejiz ani päivnouzmha i Simejiz ani suvipäivlaskmha.

Klimat om subtropine kuivahk päivoikaz, poud oleskeleb 2300 časud vodes. Voden keskmäine lämuz om +13,6 C°, elokun +26 C°, vilukun-uhokun +4..+6 C°. Paneb sadegid 500 mm vodes. Kül'bendsezon jätkustub semendkuspäi redukuhusai, veden kezaline keskmäine lämuz vajehtase +22..+27 C° röunoiš.

## Eläjad
Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 8 520 ristitud, vl 2014 — 7 771 ristitud, vl 2021 — 9 063 ristitud. Kaik 8 017 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 11 404 eläjad vl 1979.

Ortodoksižen hristanuskondan koume jumalanpertid oma kaičenus i saudud lidnas. Om baptizman i islaman kundoid lidnas mugažo.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodi nomer 12, kaks' keskškolad (nomer 1 i 2), tazovaldkundan sanatorine škol-internat, čomamahtoiden škol (ende muzikškol).

## Transport
Avtobusad ajeltas rengazmaršrutadme lidnas, ned-žo ühtenzoittas lidnad Jaltanke.

## Galerei

Vorontsovsky Palace in Alupka, Crimea - panoramio (317).jpg|Voroncovan pert'kulun kompleks (2012)
Храм Святого Архангела Михаила, Алупка.jpg|Ph. Mikoi-arhangelan jumalanpert' (1903−1908), vn 2013 nägu
Ab kanatnaya doroga 03.jpg|Kervačte Ai-Petri-mägenpäle vl 2006


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan turizman informacine sait (''alypka.su'').
Sakinjärv

**Sakinjärv** (, , ) om pen' järv Kriman suvipäivlaskmaižel randal.

Nece om solakaz järv, kudamb om läz Saki-lidnad. Pind om 9,7 km². Madal järv, kaikiš znamasižemb süvüz om pol'tošt metrad.

Limanan augotižlibundanke, om erigottud Mustmerespäi, vedhudetoi. Jagoihe järved seičeme palaha padoseinil. Ottas järvespäi eriližid reduid, kävutadas niid lekarinmetoile.
Koktebel'

**Koktebel**' (, ukr. i ) om lidnanvuitte žilo Kriman suvipäivnouzmas, läz Feodosijad.

Vll 1945−1992 žilon nimituz oli *Planerskoje*.

Vl 2012 Koktebelin eläjiden lugu oli 2 833 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 2 902 eläjad vl 1979.

Sijaližed kül'bendrandad tehtas žilod lujas populärižeks turistoiden kesked.
Viborg (Danii)

**Viborg** (mugažo danijan kelel, virktas [ˈviˌpɒˀ]) om lidn Danijan pohjoižpalas. Se om Keskjutlandii-agjan administrativine keskuz da pala.

## Istorii
Eländpunkt om kaikiš amuižembišpäi Danijas, mainitase 8. voz'sadan lopuspäi kut vikingiden žilo. Lidnan nimituz libub amuižskandinavijan kelespäi i kogoneb kahtes palaspäi: *[[ve (pühäsija)|vé]]* «pühäsija» i *borg* «lidnuz».

Danijan kaikiš amuižemb opendusen aluzkund radab lidnas, se om Viborgan kafedraline škol (gimnazii keskopendusenke, , 1150 openikad), vspäi 1060. Päjumalanpertin aluz om pandud 12. voz'sadal (), nügüd'aigan se om lüteranižen Danijan jumalankodikundan Viborgan eparhijan keskuseks.

Lidn eli lämoipaloiš läbi vll 1501, 1567 i 1726. Jäl'gmäižes statjas paloi lophu pol'lidnad, i se udessündutihe vitkos. *Viborg*-raudtestancii om avaitud vl 1863.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase kundan keskuzpalas, agjan pohjoižes, 51 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Kopenhagenhasai om 214 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal vai 324 km avtoteidme.

## Eläjad
Vl 2022 lidnan eläjiden lugu oli 41 239 ristitud, kaiken Viborgan kundan — 96 847 ristitud 1474 km² pindal.

## Galerei

Viborg gamle rådhus.JPG|Lidnan tobmuden sauvuz (2009, om saudud vl 1728)
Viborg Kraftvarmeværk NW view 2014-07-06.jpg|Viborgan LEK vn 2014 kezal
Viborg Katedralskole Symmetrical.jpg|Viborgan kafedraline škol (nügüdläine sauvuz om sätud vll 1922−1926), sulaku 2015
Viborg Stadion (1).jpg|Lidnan stadion vn 2011 semendkus
Bahnhof Viborg 2019.jpg|*Viborg*-päraudtestancii vl 2019


## Sebruzlidnad
*  Porvoo, Suomenma
*  Dal'vik, Islandii
*  Hamar, Norvegii
*  Lund, Ročinma
*  Lüneburg, Alasaksonii-federacijanma, Saksanma (vspäi 1992)
*  Kečkemet, Mad'jaranma
*  Marijampole, Litvanma

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''viborg.dk'').
Bruks Amanda

**Amanda Keit Bruks** (; sünd. 21. kezaku 1981, Nju Jork, Nju Jork (štat), AÜV) om amerikalaine aktris.

## Biografii
Om sündnu vl 1981 Nju Jork-lidnha, Džozef Bruks-muzikantegijan kanzha. Hänel om mugažo Nikolas-veik.

Fil'mdase vlpäi 2002. Hänen kaikiš tetabambad kinoradod oma «Dinozavroiden soda»- da «Kadotud perandad»-fil'miš.

## Fil'mografii (serialoid da massižid scenoid lugemata)
* *«Jorik»* (2002)
* *«[[Lendusen illüzii]]»* (2005)
* *«[[Sigä, kus jogi vaumičese]]»* (2005)
* *«[[Kadotud perandad]]»* (2006)
* *«[[Dinozavroiden soda]]»* (2007)
* *«[[Teran te]]»* (2008)
* *«[[Minun paremban sebranikan adiv]]»* (2008)
* *«[[Elladan sodamehed]]»* (2009)
* *«Hüvä čas»* (2009)
* *«[[Čilleram]]»* (2011)
* *«[[Se tö Saranke]]»* (2013)
* *«[[Kan'jonad]]»* (2013)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Varghuz (lidn)

**Varghuz** (suom. i , edel 1929. vot *Warkaus*) om Suomenman lidn da lidnankund valdkundan suvipäivnouzmas. Se sijadase Pohjoižsavo-agjan suvižes čogas, agjan koumanz' lidnankund eläjiden lugun mödhe.

## Istorii
Lidnan nimi znamoičeb «järvekesk» vanhal suomen kelel, nimitihe sijadusen mödhe. Sauvoškanzihe tegimid eländpunktas 19. voz'sadan lopuspäi. Vl 1929 sätihe erižen kundan, se sai lidnan statusad vl 1962. Mülütihe Kangaslampi-kundad sihe vspäi 2005.

Varghuz-lidn šingotase energetižel sarakol, Stora Enso-kompanijan cellülozbumagaižel kombinatal i mecpilindan tehmižel.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Saiman järvekesken i Saiman kanalan randoil.

Matkad Hel'sinki-pälidnhasai om 286 km suvipäivlaskmha orhal vai 318 km avtoteidme. Lähembaižed lidnad oma Suonenjogi 52 km lodeheze orhal vai 66 km avtol i Pieksämägi (Suvisavo) 42 km päivlaskmha da kaikil teil.

Vn 2022 andmusiden mödhe lidnankundan pind om 524,48 km², sidä kesken kuivma — 385,62 nellikkilometrad, vezi i sokaz tahond ottas nelländest (138,86 km²).

## Tobmuz
Lidnankund jagase 22 nimitadud i nomeruidud rajonaks. Varghuden municipaline suim kogoneb 43 ezitajaspäi.

Edeližed lidnan pämehed oma Hannu Cupari (*Hannu Tsupari*, 2007−2021), Matti Reijonen (2001−2006).

## Eläjad
Vozil 1980−1995 lidnankundan eläjiden lugu oli läz 26 tuh. ristituid, vl 2000 — 24 890 ristitud, vl 2010 — 22 777 ristitud, vl 2020 — 20 562 ristitud. Kaikiš suremb kundan ristitišt oli 26 714 eläjad vl 1985.

Vn 2016 andmusiden mödhe suomen kel' oli mamankeleks 96,7 % täht lidnalaižišpäi, ročin kel' — 0,2 %, toižed keled — 3,1 %.

## Sebruzlidnad

## Galerei

Varkaus city hall.jpg|Lidnan ohjastusen pert' (2018)
Varkauden kirkko.jpg|Varghuz-lidnan lüteranine päjumalanpert', vn 2001 nägu
Varkaus2.jpg|Cellülozbumagaine kombinat vl 2007
ABC Varkaus.jpg|ABC-verkon benzintäutimstancii (2018)
Varkaus water tower 2006 07.jpg|Vezičuhunduz-eländpert' vl 2006
Varkaus Railway Station 20190807.jpg|Varghuden päraudtestancijan sauvuz vl 2019


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''varkaus.fi'').
Kornelius Kurt (akt'or)

**Kurt Kornelius** (; sünd. 22. kezaku 1973, Hantington Bič (Kalifornii), AÜV) om amerikaine akt'or.

## Biografii
Mez' om sündnu Kalifornii-štatan Hantington Bič-lidnha, Robert i Sandra Korneliusoiden kanzha. Fil'mzihe ühesavoččes igäspäi erazvuiččiš serialoiš epizodižil rolil. Openzihe sijaližes teatrkolledžas. 1990-nziš vozišpäi ezini *South Coast Repertory*-teatran päscenal. Edelespäi jätksi fil'matas kut jo professionaline akt'or Gollivudan fil'miš da TV-serialoiš draman, komedijan i melodraman žanroiš, mugažo radoi kut änetoitandan akt'or.

Kurtan kaikiš tetabambad rolid oliba televizijan serialoiš: «Matk taivhidennoks» (1984−1989, , Genri), «Beverli Hillz 90210» (1990−2000, Kit), «Sodajuridine radnikoičend» (1995−2005, *JAG*, Lens Korporal), «V.I.P.» (1998−2002, Dodž), «Meripolicii: specpalakund» (2003—, Metro P.D. Kodi Ouks-leitnant), «Ken Samanta om?» (2007−2009, , Trei Uells).

Akt'or om naižiš, Sara Kornelius om hänen ak (neiččel Džonson).

## Valitud fil'mografii (serialoid lugemata)
* *«[[Haosan faktor]]»* (2000) — Jang Vanhorn
* *«Velgused»* (2001) — Rič
* *«[[Nägusen vändod]]»* (2004) — Rendi
* *«Pul'kad da lipkaižed»* (2008) — Džoi
* *«Tarbhaižused»* (2011) — Klemens
* *«Pidab abud»* (2012) — Maikl van Orden
* *«Ičekäzil»* (2012, lühüdpiduzline) — Kun Šin
* *«Kunigazližed kirjutesed»* (2013) — Bridžer Nilson
* *«Kändand täuz'kaznudeks»* (2014, lühüdpiduzline) — tat
* *«Tarbiž tehništ holitust»* (2015, lühüdpiduzline) — Piter
* *«Piikoi pimeduz»* (2016, lühüdpiduzline) — Kempbell-detektiv
* *«XX»* (2017) — Doktor Roman
* *«Pol'tel»* (2018) — Bredi Uorf
* *«Ole hüvä, ala lö mindai»* (2020, lühüdpiduzline) — Kurt

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Varghuz

**Varghuz** voib znamoita:
* Varghuz — peitol'ne anastuz.
* Varghuz — Suomenman lidn Pohjoižsavo-agjas.
Marijampole

**Marijampole** (, vozil 1955−1989 nimitihe *Kapsukas*, mž. litv.) om lidn Litvanman suvipäivlaskmas. Se om Marijampolen municipalitetan administrativine keskuz, statistižen Marijampolen agj-regionan keskuz mugažo.

## Istorii
Lidnan istorii vedase Pašepulis-küläspäi, se mainitase dokumentoiš vspäi 1667. Kostöl radoi siš 18. voz'sadaspäi. Kvetiškis-usadib oli saudud läz küläd vl 1717, sen Butler-graf kändi küläd torguindsijaižeks *Staropole*-nimenke. Butlerene-grafanak pani toižen lidnan alust läheli, andoi umad manahoile-marianoile jumalankodin sauvondan täht. Jumalankodi i kostöl oliba saudud sil vl 1758. Ühtištuihe kaht sijašt oficialižikš da anttihe lidnan oiktusid vl 1792, nimitihe nügüdläižikš.

Marijampole šingotase sömtegimištol (maidkonservad, sahartegim), sauvondmaterialiden edheotandal (puižed iknad da uksed), turizmal (muzejad, usadibad, lebu), vanhiden avtoiden torgusel.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Šešupe-jogen molembil randoil. Kuz' sildad ühtenzoittas jogen randoid lidnas. Matkad Vil'nüshasai om 139 km päivnouzmha, Kaunashasai om 50 km pohjoižpäivnouzmha.

Vl 2008 eläjiden lugu oli 47 010 ristitud, heišpäi 97% oma litvalaižed. Kaikiš suremb ristitišt oli 52 100 eläjad vl 1991.

## Sport
* Suduva (futbolklub)

## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden oficialine sait (''marijampole.lt'').
Son Džegi

**Son Džegi** (, ; sünd. 11. sügüz'ku 1967, Tegu, Suvikorei — kol. 26. heinku 2013, Seul, Suvikorei) oli suvikorejalaine antifeminizman aktivist da liberalizman ideolog.

Vl 2013 ičtazrikoi rahoiden olmatomuden tagapäi valdkundmaksoiden maksmižen täht. Jäl'ges hänen surmad sijaline kund kändi händast todesižeks vägimeheks.

## Homaičendad
Samoilova Tat'jana

**Tat'jana Jevgen'jevna Samoilova** (; sünd. 4. semendku 1934, Leningrad, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 4. semendku 2014, Moskv, Venäma) oli nevondkundaline i venämalaine teatran da kinon aktris.

## Biografii da kinokar'jer
Tat'jana oli sündnu vl 1934 Leningradha (nüg. Piter), Jevgenii Samoilov-akt'oran kanzha. Vl 1937 hän sirdi Moskvha kanzanke.

Debütirui aktrisaks «Meksikalaine»-fil'mas (1955) Marijan roliš. Vl 1957 fil'mzihe «Kur'ged lendas»-fil'mas i oti sur'kulud satust kinofestivalil Kannoiš, kus kändihe «Apel'sinpu»-premijan laureataks (fil'm-žo hänenke päroliš oti «Kundaline pal'mveza»-premijad). Samoilovan toižed znamasižed rolid oliba «Oigendamatoi kirjeine»- da «Anna Karenina»-fil'miš.

Vl 2014 aktris om kolnu 80. sündundpäivän ühtes moskvižiš läžundkodišpäi.

## Kanz
Tat'jana oli lähtnu mehele nell' kerdad; ezmäine naimiželo oli Vasilii Lanovojanke. Hänel om poig (Sergei, s. 1969) koumandes naimiželospäi, dai poigantütär. Tat'jana Samoiloval läz ei ole fil'mdandoid kinos kanzproblemoiden tagapäi.

## Valitud fil'mografii
* *«[[Meksikalaine (fil'm)|Meksikalaine]]»* (1955) — Maria
* *«[[Kur'ged letas]]»* (1957) — Veronika
* *«[[Oigendamatoi kirjeine]]»* (1959) — Tanä
* *«[[Leon Garros ecib sebrad]]»* (1960) — Nataša-pajatai
* *«[[Al'ba Regii]]»* (1961) — Al'ba
* *«[[Mäniba Päivnouzmpolehe]]»* (1964) — Sonä-kollaboracijalaine
* *«[[Anna Karenina (fil'm, 1967)|Anna Karenina]]»* (1967) — Anna Arkad'jevna Karenina
* *«[[Pit'k te lühüdan päivän]]»* (1972) — Jekaterina Zolotarenko
* *«[[Ei ole pördmišt]]»* (1973) — Nastä Ševcova
* *«[[Valdmeri (fil'm, 1973)|Valdmeri]]»* (1973) — Maša
* *«[[Brill'jantad proletariatan diktaturan täht]]»* (1975) — Marija Oleneckaja-šifrantegii
* *«[[24 časud (fil'm)|24 časud]]»* (2000) — Šalamovad-velliden mam
* *«[[Nirvan (fil'm, 2008)|Nirvan]]»* (2008) — Margarita Ivanovna

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Nazarova Margarita (cirkartist)

**Margarita Petrovna Nazarova** (; sünd. 26. kül'mku 1926, Lapsenžilo, Leningradan gubernii, Venäman NFST, NSTÜ — kol. 25. reduku 2005, Alauz'lidn, Alalidnan agj, Venäma) oli nevondkundaline i venälaine cirkartist (tigriden dressirui) da aktris. Naine sai Venäman NFST:n rahvahan artist-arvod vl 1969.

Aktris kändihe populärižeks jäl'ges «Jonoikaz reis»-fil'man pästandad, kus hän oli päroliš. Nazarova oli naimiželos Konstantin Konstantinovskijanke (k. 1970), poig da poigantütär jäiba heiden jäl'ghe.

## Fil'mografii
* *«[[Tigriden dressirui]]»* (1954)
* *«[[Jonoikaz reis]]»* (1961)
* *«[[Stüardnaine (lühüdpiduzline fil'm)|Stüardnaine]]»* (1967)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Nazarova Margarita

**Nazarova Margarita** om NSTÜ:n i Venäman tetabad ristitud:
* Margarita Nazarova (1926−2005) — nevondkundaližen cirkan artist i aktris, tigriden dressirui.
* Margarita Nazarova (sünd. 1976) — Venäman sportkävundan sportnik.
Oiged sektor

**«Oiged sektor»** () om ul'traoiged nacionalistine organizacii da politine partii, kudamb om tehmas Ukrainas. Erased purtked, eriližin Venämas (ozutesikš, «RT»-kanal), arvoitas «Oiged sektor» kut neofašistine ekstremistine gruppiruind.

Pämez' — Dmitrii Jaroš. Ühtnijoiden lugu om 5—10 tuhad ristutuid; ei kaik heišpäi oma ukrainalaižed (heiden kesked, päivlaskmaižen pressan erazvuiččiden tedotusiden mödhe, om äi evrejalaižid-ki).

## Radmine
Tegihe tetabaks ičeze kauktan pozicijan tagapäi ukrainižen krizisan aigan. Organizacijan tegendad venälaižes SMI:s kuctas erasišti „aznoičendakcijoihe“.
* Provenälaižed aktivistad tedotiba, miše tal'vkun 1. päiväl organizacijan ühtnijad tegiba provokacii sijaližen milicijan mödradajiden vaste.
* Semendkun 2. päiväl hö-žo, ezimeletaden, rikoiba läz 50 profederalizman kožundališt demonstrantoid (poltiba eläbalaz vai ambliba heihe). Ukrainas nece indicent ei sidolgoi arni «Oiktan sektoranke», i lugedas sid patriotizman aktaks.
* Evromaidanan vedandan aigan «Oiktan sektoran» aktivistad voiba anastada administrativižed sauvused Kijevas.
* Vn 2014 semendkul organizacijan aktivistad hogahtiba blokpostoihe röunal Venämanke.

## Kacu mugažo
* Ukrainine nacionalizm
Mors

**Mors** om estilaižen da venälaižen keitandoiden gaziruimatoi i verestai jom marjoišpäi.

Jom mainitase Venämas 16. voz'sadaspäi (babarmmors «Domostroiš»). Nimituz libub garblon saksan *Moosbeere*-nimespäi ezimeletaden. Voib kaita astjoid morsanke pertin vilus karzn'as kuiš läbi.

Kävutadas morsad muite räkän sän aigan päpaloin. Tehtas mugažo alkogoližid jomid vodkan ližadusenke.

## Tehmine
Tehtas mecmarjoišpäi (tobjimalaz bolaspäi —  bolvezi, da/vai garblospäi), mugažo babarmaspäi, oblepihaspäi i višnän ploduišpäi vai fruktoišpäi (harvašti lujas, kc. fruktmors), saharsiropan da jondveden ližadusenke. Ottas marjoid veresikš (parahim variant), niiden südäivet, südäiveden koncentratad.

Erasiden receptoiden mödhe, keittas morsad i sid' vilugoittas. Erasti ližatas met i limonsüdäivet edel kehuškoičendad.

Ende tegihe bolvet muga: valatihe veresid marjoid kehujal vedel purtkespäi i sid' jättihe päiveseks muite. Sanu jom om ruskedvauvhan mujun i muigedmagedan magun. Nügüd'aigaižil tegimil tehtas morsad südäivezišpäi kupažiruindal saharsiropanke i jondvedenke, erasti ottas kävutamižhe plodmarjekstraktoid südäiveden sijas ližadusidenke.

## Homaičendad
Vašington

**Vašington** voib znamoita:
* Vašington (lidn) — AÜV:oiden pälidn.
* Vašington (štat) — AÜV:oiden štat.

Vašington om mugažo familii; sen kaikiš tetabamb kandai oli **[[Vašington Džordž|Džordž Vašington]]**.
Doneckan Rahvahaline Tazovaldkund

**Doneckan Rahvahaline Tazovaldkund** (ven.: *Донецкая Народная Республика*, ukr.: *Донецька Народна Республіка*) om valdkundaline formiruind Evropas rahvahidenkeskeižeta tundištuseta. Pälidn om Doneck. Om olmas kut Ukrainan Doneckan agjan pala, kudamban sijaližed aktivistad (polkmehed) kontroliruitas.

Doneckan Tazovaldkundan pämez' om Aleksandr Zaharčenko. Rahvahan nevondkundan ezimez' om Denis Pušilin.
Luganskan Rahvahaline Tazovaldkund

**Luganskan Rahvahaline Tazovaldkund** (ven.: *Луганская Народная Республика*, ukr.: *Луганська Народна Республіка*) om valdkundaline formiruind Evropas rahvahidenkeskeižeta tundištuseta. Pälidn om Lugansk. Om olmas kut Ukrainan Luganskan agjan pala, kudamban sijaližed aktivistad (polkmehed) kontroliruitas.

Luganskan Rahvahaližen Tazovaldkundan pämez' om Igor' Plotnickii.
Jun Hen Sik

**Jun Hen Sik** (; sünd. 7. eloku 1984, Inčhon, Suvikorei — kol. 26. sulaku 2003, Seul, Suvikorei), baptine nimi oli *Antonio*, oli suvikorejalaine runokirjutai da LGBT- (gei-) aktivist.

Hän kirjuti **Jukvudang**- (*육우당*), **Sol'geon**- (*설헌*) da **Midong**- (*미동*) psevdonimiden al. Sulakun vl 2003 Jun Hen Sik rikoi ičtaze protestuides gejiden diskriminacijad vaste.

## Kirjad
* (kut Jukvudang) *«Minun heng lanksi änikvihmanke»* (vl 2013 surm.-jäl'g.)

## Homaičendad
Morris Anna Mersedes

**Anna Mersedes Morris** (; sünd. 6. kül'mku 1977, Šarlott (Pohjoižkarolin), AÜV), om mugažo tetab kut **Mišel' Daimond** (angl.: *Michelle Diamond*), om amerikalaine professionaline kaskadör da Gollivudan aktris.

## Kar'jer
Ezini kaskadöran ningoiš TV-serialoiš da fil'miš kut «Rindhankatuz», «Noid Beverli Hillzaspäi», «CSI», «Forsaž 2» i m. e.. Hän mugažo om aktrisan-ki.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Kein Tailer

**Tailer Kein** (; sünd. 20. viluku 1982, Čattanug, Tennessi, AÜV) om amerikalaine aktris.

## Fil'mografii (serialoid da massižid scenoid lugemata)
* *«[[Čudokaz istorii Džekkil-doktoraspäi da Haid-misteraspäi]]»* (2006)
* *«Inehmoid»* (2008)
* *«[[Sambumatoi]]»* (2008)
* *«[[Pakutud pul'k (fil'm)|Pakutud pul'k]]»* (2011)
* *«Seižuteseta»* (2013)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Soitoine

**Soitoine** om populärine kaikes mail'mas il'msoit. Sen rol' om znamasine mail'man kul'turas.

Üks' kaikiš amuižembiš soitoišpäi, sündui pismäižespäi. Pismäižen torvut kändihe pidemb i reiguidenke, muga soitoine tuli 37..42 tuhad vozid tagaz vai sen aigemba, soit om löutud kaivandusil.

Soitoižen reigud oma tehtud kulundoiden pordhišton mödhe. Köläidusiden eziauguine purde om iškii soiton seinüden röunha il'mvalu. Sen seinüden nimituz om *labium* («hul'» latinaks). Köläidusiden purde likutab il'man seibast soitoižen kanalas, muga märitud korktusen kulund sädase.

Soitoižed jagasoiš kandmižen mahtusen mödhe: mödsoitoižed, poiksoitoižed, diagonaližed-pol'poikpoližed. Mödsoitoižed oleldas pismäižladimenke (mundštukanke) vai sita. Kävutadas mugažo kaksitadud i äikanaližid soitoižid. Soiton form om oiged tor'venvuitte päpaloin.

Umbištadud soitoine (kanalan vastal'ne agj om saubaline) vändab korktembid ühteks oktavaks kulundoid, mi mugoi-žo surtte avol'jaine soitoine (avoinudenke agjanke). Vändon aigan korpusan reigud sauptas klapanoil vai muzikantan sor'mil muite.

## Homaičendad
Uz'venäman Konfederacii

**Uz'venäman Konfederacii (Tazovaldkund)** ( vai *Конфедеративна республіка Новоросія*,  vai *Конфедеративная Республика Новороссия*), vai **Rahvahaližiden Tazovaldkundoiden Ühtištuz** (**RTÜ**; ) oli konfederativine valdkundanvuitte formiruind rahvahidenkeskeižeta tundištuseta. Oli olmas datoil: 24. semendku 2014 — 18. semendku 2015. Sijazihe Evropan suvipäivnouzmas. Oli Ukrainan palaks faktižišti.

Meletuz Uz'venäman sädandas šingotihe aktivižin massinformacijan sarakon pästandoiš, Internetas da kundaližes mel'pideges. Ottihe nimed Uz'venäma-istoriž-geografižes agjaspäi. «Valdkund» kogoni muga nimitadud Doneckan Rahvahaližes Tazovaldkundaspäi dai «Luganskan Rahvahaližes Tazovaldkundaspäi». Ei olend valdkundoid mail'mas, kudambad tundištižiba Uz'venämad. Čihozi nenihe-žo «tazovaldkundoihe».

Ezini toižid projektoid — Uz'venäman olnuded territorijaližed pretenzijad: Har'kovan, Odessan, Dnepropetrovskan, Zaporožjen, Hersonan i Nikolajevan Rahvahaližed Tazovaldkundad.

## Kacu mugažo
* Uz'venäman agj
* Ukrainan Suvipäivnouzmaine Avtonomine Tazovaldkund
* «Doneckan Rahvahaline Tazovaldkund»
* «Luganskan Rahvahaline Tazovaldkund»

## Homaičendad
Mikus Tomas

**Tomas Mikus** (saks. i ; sünd. 24. reduku 1970, Ven, Avstrii) om avstrijalaiž-amerikalaine kino-, televizijan da änetoitandan akt'or. Edestab rolid komedijan fil'miš.

Sirdi Los Andželesha vl 2004. Änetoitab erazvuiččid personažid kompjutervändoišpäi dai mul'tfil'mišpäi.

## Valitud fil'mografii
* «*Efraim*» (lühüdpiduz'line, 2004) — Mark Anderson
* «*Tedištelend / Intellekt*» (lühüdpiduz'line, 2006) — Gelhen
* «*Minun oza*» (lühüdpiduz'line, 2008) — Bolduin Gregor
* «*Sebranikad elon täht*» (2008) — Pinkus Goldman
* «*Freddi Hainekenan varghuz*» (2014) — Vig Zeller

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Tomas Mikusan oficialine sait (''thomasmikusz.com''). 
* Artistan lehtpoled ''tvitter.com''-saital.
* 
* Akt'oran polhe ''kinopoisk.ru''-saital.
Sirin Väčeslav

**Väčeslav Aleksandrovič Sirin** (, ; sünd. 3. sügüz'ku 1924, Moskv, NSTÜ — kol. 12. sügüz'ku 1970, Tallidn, Estinman NST, NSTÜ) oli nevondkundaline (estilaiž-venälaine) teatr- da kinoakt'or.

## Biografii
Väčeslav Sirin oli sündnu vl 1924. 1950—1960-nzil vozil radoi Estinman NST:n valdkundaližes venälaižes dramteatras, dai tegihe Estinman NST:an arvostadud artistaks.

Oli harvas fil'mzihe. Üks' tetabiš kinoradoišpäi om Motä-matrosan rol' «Jonoikaz reis»-fil'mas (1961).

Om kolnu vl 1970. Hänen ak oli Vera Födorova-Sirina, oli mugažo Estinman NST:n arvostadud artistan. Poig om Aleksandr Sirin (Venäman rahvahan artist).

## Fil'mografii
* *«[[Jonoikaz reis]]»* (1961)
* *«[[Virineja]]»* (1968)
* *«[[Lübov' Jarovaja]]»* (1970)
* *«[[Ambund röunal]]»* (1970)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Armastusen tippud

**«Armastusen tippud»** () om meksikaine TV-serial dram-žanras, om tetab *Čabelita*-nimenke Azijan erasiš tahondoiš. Se om vn 1978 braziližen serialan () rimeik.

Kaik om 75 epizodad serialas. Se om üks'sezonine, läksi ekranoile Meksikan Televisa-verkos, vn 1998 elokuspäi kül'mkuhusai.

## Rolid
### Pärolid
* *Isabela Šabelita Arredono de Santjago* — Andrea Lagunes
* *Maria Fernanda de Santjago* — Laura Flores
* *Džesus Garsija Čaves* — Alehandro Ibarra
* *Lukresia Samaniego de Šotomajor* — Mersedes Mol'to

### Täuz'kaznuded
* *Arcel'ja Olmos* — Pilar Montenegro
* *Romo-detekiv* — Žaime Žarza
* *Koral' Martines* — Vanessa Angers
* *Gil'jermo Kontreras* — Raul' Araiza
* *Hermana Marsela* — Karmen Amezka
* *Dal'a Šotomajor* — Marta Rot
* *Madre Superiora* — Iran Eori
* *Olmos-pudencii* — Sokorro Bonilla
* *Roman Korrea* — Žuan Karlos Kasasola
* *Žilberto Robles* — Rafael' del Villar
* *Honoria Dias* — Karmelita Gonsales
* *Florencija* — Elizabet Dupeiron
* *Plasidu* — Roberto Ramirez Garza
* *Mirta* — Pilar Eskalante
* *Desdemona Maioral* — Isaura Espinoza
* *Lic Paskal* — Seržio Sančez
* *Oropeza-doktor* — Octavio Menduet

### Mugažo
* *Rosi* — Annie del Kastillo
* *Rošana* — Nataša Dupeiron
* *Leoncija-emänd* — Rosita Boučot
* *Francisko* — Žavier Herranz
* *Vilko* — Seržio Blass
* *Janka* — Estrela Barona
* *Augusto Arredondo* — Ramon Menendez
* *Octavio de Santjago* — Teo Tapia
* *Naila* — Vanessa Villela
* *Tačo* — Žoze Luis Kantu
* *Evaristo* — Rikardo Vera
* *Oskar Serrano* — Roberto D' Amiko
* *Dr. Alberto Gomez* — Hector Sobreron
* *Pilar* — *[[Karla Kegel Ana|Ana Karla Kegel]]
* *Sokorro* — [[Elena Paola Kegel]]
* *Tereza* — [[Mišaelle Maier]]
* *Rikardo Šotomaior* — [[Žerardo Murguia]]
* *Sokrates Olmos* — [[Hector Saez]]
* *Hermana Luša* — [[Traka Vilma|Vilma Traka]]
* *Žusta Kinones Monsalve* — [[Klara Zurita Maria|Maria Klara Zurita]]
* *Konstanza* — [[Niurka Markos]]
* *Clemente Tellez* — [[Gil'jermi Zarur]]
* *Paola* — [[Adriana Fonseka]]
* *Ulises Arredondo Rivera* — [[de Leon Miguel'|Miguel' de Leon]]
* *Priscila Villareal* — [[Marti Erika|Erika Marti]]
* *Žuliana* — [[Alvarez Paulina|Paulina Alvarez]]
* *Pako* — [[Korrea Rodrigo|Rodrigo Korrea]]
* *Karina* — [[Karla Ortiz]]
* *Žuez* — [[Žulijo Aleman]]
* *Kristobal-pastor* — [[Aguilar Gil'jermo|Gil'jermo Aguilar]]
* *Pantaleon* — [[Roberto Antunes]]
* *Patriarca* — [[Korderu Žoakin|Žoakin Korderu]]
* *Konstantino Kontreras* — [[Eduardo Linan]]
* *Lorena Santander* — [[Dias Pati|Pati Dias]]
* *Braulio Rei* — [[Luna Eduardo|Eduardo Luna]]
* *Daniela* — [[Lujan Daniela|Daniela Lujan]]
* *Enriketa* — [[Sarinana Šimena|Šimena Sarinana]]
* *Ženoveva* — [[Paulina Martell]]
* *Flavia / Fabiola Rivera Ostos* — [[Andrea Sobreron]]
* *Nuria* — [[Gonsales Mišelle|Mišelle Gonsales]]
* *Klara Antonia* — [[Monserrat de Leon]]

=== Kameo ===
* *Hermana Kandida* — [[Huertas Luisa|Luisa Huertas]]
* *Kandelaria* — [[Izabel Martinez]]
* *Bernarda de Santjago* — [[Morell Rakel|Rakel Morell]]
* *Dolores Lolita* — [[Munoz Evita|Evita Munoz]]

== Homaičendad ==
<references />

== Irdkosketused ==
* [https://m.imdb.com/title/tt0211808/ Serial *imdb.com''-saital.]
Suomenkel'ne Vikipedii

**Suomenkel'ne Vikipedii** (ičeze nimituz: *Suomenkielinen Wikipedia*) om joudai enciklopedii suomen kelel, Vikipedijan suomenkel'ne jaguz latinan kirjamišton pohjal.

Se jaguz om avaitud 2002-nden voden 21. päiväl uhokud.

Nügüdläine kirjutusiden lugu om  (vn   . päivän), süvüz — .

Suomen kelen Vikivajehnik zavodihe vn 2004 2. päiväl semendkud.

## Statistik
* 2002, sügüz'ku — 1000 südäimištlehtpol't (kirjutust)
* 2004, uhoku — 10 000 südäimištlehtpolid
* 2006, 21. uhoku — 50 000 südäimištlehtpolid
* 2007, 11. uhoku — 100 000 südäimištlehtpolid
* 2009, 12. sulaku — 200 000 südäimištlehtpolid
* 2012, 9. heinku — 300 000 südäimištlehtpolid
* 2016, 29. eloku — 400 000 südäimištlehtpolid
* 2020, 28. tal'vku — 500 000 südäimištlehtpolid

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Suomen Vikipedijan pälehtpol' (''Etusivu'').
Estin Vikipedii

**Estin Vikipedii** () om joudai enciklopedii estin kelel, Vikipedijan estinkel'ne jaguz.

Se jaguz om avaitud 2002-nden voden 24. päiväl heinkud.

Nügüdläine kirjutusiden lugu om  (vn   . päivän), süvüz — .

## Statistik
* reduku 2003 — 1000 südäimištlehtpol't (kirjutust)
* heinku 2004 — 5000 südäimištlehtpolid
* 15. semendku 2005 — 10 000 südäimištlehtpolid
* 4. kezaku 2008 — 50 000 südäimištlehtpolid
* 25. eloku 2012 — 100 000 südäimištlehtpolid
* 5. reduku 2016 — 150 000 südäimištlehtpolid
* 12. eloku 2019 — 200 000 südäimištlehtpolid
* 1. viluku 2025 — 250 000 südäimištlehtpolid

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Estin Vikipedijan pälehtpol' (''Esileht'').
Mad'jaran Vikipedii

**Mad'jaran Vikipedii** (ičeze nimituz: *Magyar Wikipédia*) om joudai enciklopedii mad'jaran kelel, Vikipedijan mad'jarankel'ne jaguz.

Se jaguz om avaitud 2003-nden voden 8. päiväl heinkud.

Nügüdläine kirjutusiden lugu om  (vn   . päivän), süvüz — .

## Statistik
* 2004, 3. kezaku — 1000 südäimištlehtpol't (kirjutust)
* 2005, 4. kezaku — 10 000 südäimištlehtpolid
* 2007, 7. uhoku — 50 000 südäimištlehtpolid
* 2008, 17. heinku — 100 000 südäimištlehtpolid
* 2011, 10. sügüz'ku — 200 000 südäimištlehtpolid
* 2015, 7. semendku — 300 000 südäimištlehtpolid
* 2016, 15. tal'vku — 400 000 südäimištlehtpolid
* 2022, 16. uhoku — 500 000 südäimištlehtpolid

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Mad'jaran Vikipedijan pälehtpol' (''Kezdőlap'').
Džekman Hju

**Hju Maikl Džekman** (; sünd. 12. reduku 1968, Sidnei, Avstralii) om avstralijalaiž-amerikalaine kino- da TV-akt'or dai prodüser.

Luja kinopublik tedab händast «Iks-Ristitud»-kinofranšizan tagapäi, kus hän oli Hahm-mutantan roliš. Äjad kinoarvostelijad lugedas Džeksonan pärol' «Tabanuded»-trilleras hänen kinokar'jeran ladvaks.

Hänel om «Kuldaline globus»- (2013), «Toni»- (2004) da «Emmi»- (2005) premijad; oli mugažo nominantan «Oskar»- (2013), «BAFTA»- (2013) da «Kuldaline globus»- (2002) premijoile.

Hänen ak om Deborra-Li Förness. Heil om üks' tütär da üks' poig: Oskar Maksimilian da Ava Eliot.

## Fil'mografii (serialoid da massižid scenoid lugemata)
* «*Iks-Ristitud*» (2000) — Džeims «Logan» Houlett / Hahm
* «*Keit da Leo*» (2001) — Leopol'd
* «*Iks-Ristitud 2*» (2003) — Džeims «Logan» Houlett / Hahm
* «*Van Hel'sing*» (2004) — Gebriel Van Hel'sing
* «*Prestiž*» (2006) — Robert Endžer
* «*Fontan*» (2006) — Tom Kreo
* «*Iks-Ristitud: Jäl'gmäine tora*» (2007) — Džeims «Logan» Houlett / Hahm
* «*[[Avstralii (fil'm)|Avstralii]]*» (2008) — Drover
* «*Iks-Ristitud: Augotiž. Hahm*» (2009) — Džeims «Logan» Houlett / Hahm
* «*Eläb teraz*» (2011) — Čarli Kenton
* «*Kükstud mehed*» (2012) — Žan Val'žan
* «*Fil'm 43*» (2013) — Devis 	
* «*Hahmoi: Kolmatoi*» (2013) — Džeims «Logan» Houlett / Hahm
* «*Ottud plenha naižed*» (2014) — Keller Dover
* «*Iks-Ristitud: Enččen tulijan aigan päiväd*» (2014) — Džeims «Logan» Houlett / Hahm
* «*[[Čappi-robot]]*» (2015) — Vinsent
* «*Piter Pen: Matk Netlandijha*» (2015) — Must bardakaz
* «*Eddi «Kotk»*» (2016) — Bronson Piri
* «*Logan*» (2017) — Džeims «Logan» Houlett / Hahm

## Homaičendad


## Irdkosketused

* 
*
Förness Deborra-Li

**Deborra-Li «Deb» Förness** (; sünd. 30. kül'mku 1955, Sidnei, Uz' Suviuel's, Avstralii) om avstraline kino- da TV-aktris, režissör dai prodüser.

## Biografii
Förness kazvoi Mel'burnas i lopi keskškolad siš. Zavodi aktrisan kar'jerad vl 1975. Openui Amerikaižes teatrčomamahtoiden akademijas (Nju Jork) i lopi sidä vodel 1981, vändi rolid amerikaižes «Felkon Krest»-serialas (lähtli efirha vll 1981−1990). Sid' pördui Avstralijha. Todhine tetabuz tuli vn 1988 «*Huiktuz*»-fil'man pästandan jäl'ghe, naine sai kaht arvlahjad roliš.

Deborra-Li om Hju Džekman-akt'oran ak vspäi 1996, kazvatihe kaht last naimiželos.

Vl 2005 aktris mužikanke i azjaliženke Džon Palermo-partnöranke paniba kinotehmižen *Seed Productions*-kompanijan alust.

## Valitud fil'mografii aktrisaks
* «*Kožumatomad unikuvad*» (1985) — Joudjuden kuvapatsaz
* «*Mürkad vajehtused*» / «*Mägikaclii*» (1986) — Li
* «*Huiktuz*» (1988) — Asta Kedell
* «*Kirgound piikoipimedas*» / «*Pahad angelad*» (1988) — aiglehtesen reportör
* «*Jäl'gmäine parahimišpäi*» (1990) — Linda Deli
* «*Matkadai*» (1991) — Aivi
* «*Uzištusiden möjad*» (1992) — Ester Jakobs
* «*Angelčočo*» (1995) — Luiza Gudman
* «*Kunigazline ara*» (1998) — Bet Girdis
* «*Džindabain*» (2006) — Džud
* «*Kävund unes*» (2008) — Danni
* «*Čomuden arv*» (2009) — Missis Tomson
* «*Blažennijad*» (2009) — Tan'a
* «*Öližiden varjoičijoiden legendad*» (2010) — Berren (än')

## Homaičendad


## Irdkosketused
* 
*
Lamborghini Estoque

**«Lamborghini Estoque»** (ispanijan virkand: [esˈtoke]) om italijalaižen «Lamborghini»-kompanijan konceptavto sedan-klassas. Sijadase kompanijan muzejas.

Vl 2008 lüksavto om ezitadud Parižan avtosalonal. Se om nell'uksine, kaik nell' kezrad oma vedajad.

Vn 2009 22. päiväl keväz'kud oli tedotadud, miše kompanii pučihe avton äikerdoičendaspäi.

## Harakteristik
* Likutim: frontaline, 5,2 litrad V10, vägevuz — 560 hebonväged vai 412 kVt
* Transmissii: 7 pigut
* Irdmärad: 5150 mm pitte, 1990 mm levette, 1350 mm korkte
* Kezroiden baz: 3010 mm
* Veduz: 1665 kg

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lehtpol' ''conceptcarz.com''-saital.
Lamborghini Egoista

**«Lamborghini Egoista»** om italižen «Lamborghini»-kompanijan koncept/sportavto kupe-klassas, superkar. Täuzin funkcionirui avto om tehtud kompanijan vižkümnevoččele jubilejale.

Projekt om ezitadud vl 2013. Üks'jäine egzemplär om pästtud vl 2014. Dizainer — Val'ter de Sil'va. Üks'jäine ištim om avtos.

Edelkävui: Lamborghini Gallardo. Jäl'ghetulii model' om Terzo Millennio.

## Harakteristik
* Likutim: 5,2 litrad (600 hebonväged) V10
* Veduz: 950 kg
* Aig sijaspäi 100 km/č-pigudehesai: 2,4 sekundad.
* Kaikiš lujemb piguz: 350 km/čas.

## Homaičendad
Jaguar XK8

**«Jaguar XK8»** om britanižen «Jaguar»-kompanijan sportavto rodster-klassas, kaks'uksine kupe. Mülüb «Jaguar XK»-avtoserijha.

Projekt X100-nimenke om ezitadud Ženevan avtosalonas vl 1996. Sen modeliden oficialižed nimitused oma XK8 i XKR. Pästtihe vspäi 1998 vhesai 2006. XK8-model' eli läbi penes restailingas vll 2001 i 2004. Avton likutim, dizain i ühthekeraduz oma tehtud Sures Britanijas. Jäl'ghetulii model' — Jaguar XK (X150).

## Harakteristikad
* Likutim: 8 cilindrad, vägevuz 219 kVt (298 hebonväged) restailingan jäl'ghe
* Kaikiš lujemb časpiguz: 250 kilometrad
* Časpiguden otandan 100 kilometrhasai aig: 6,7..7 sekundad
* Transmissii: edel 2003. vot avtomatine 5 pigut, sen jäl'ghe avtomatine 6 pigut

## Homaičendad