open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sal'to (znamoičendad)

**Sal'to** voib znamoita:

## Tärtused
* Sal'to — hibjan hüpke ühtenaigaiženke käroudusenke il'mas 360 gradusaks da sen enamba. Surmaline tego potencialižikš, tegese vaumičendan jäl'ghe sijaspäi tügita, päspäi zavodiden.
* Sal'to — vändon kakuzihe toižend.

## Toponim
* Sal'to () — lidn Urugvain lodehes, valdkundan kahtenz' surtte lidn.
* Sal'to — Argentinan lidn Buenos Airesan agjas.

## Kacu mugažo
* Saltu ()
Kurunegal

**Kurunegal** ( *Kuruṇǣgala*,  *Kurunākal*, ) om lidn Šrilankan keskuzpalan päivlaskmas. Se om Lodehližen agjan administrativine keskuz.

## Istorii
Lidnan endevanh nimituz om *Hasthishaila-pura* («lidn Elefant-kall'onno»). Se oli viden sijaližen kunigahusen pälidnaks vižkümnen voden hätkemba 13.-14. voz'sadal. Šrilankan pälidn vll 1300−1341.

Kurunegal šingotase tekstiližel tegimištol i juvelirižiden tegesiden edheotandoil. Valdkundan äjiden päkompanijoiden palakundad ratas lidnas.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase tazangištol, 116 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kahesa kall'od seištas lidnas kesked tazosijad, niišpäi Ethagal-kall' om kaikiš znamasižemb (*Ethagala* 325 m kortte, «Elefant-mägi»), Buddan kuvapatshanke päl. Kuz' kall'od nimitasoiš sen pojavan živataks: elefant, katussamba, oblezjan, bumbak, koza, ugar'; toine kaks' oma noid- i havad-kall'od.

Kurunegal om ümbärtud kokospähkmiden i räzinan plantacijoil. Matkad ekonomižhe Kolombo-pälidnhasai om 94 km suvipäivlaskmha.

## Eläjad
Vl 2001 lidnan eläjiden lugu oli 28 401 ristitud, vl 2011 — 30 315 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.

Rahvahad (2015): singalad — 73,0%, larakalla
(islamanuskojad) — 16,1%, tamilad — 8,0%, toižed rahvahad — 2,9%.

## Galerei

Town Hall Kurunegala.JPG|Lidnan ohjastusen sauvuz (2010)
Athkanda Raja Maha Viharaya.jpg|Amuine kunigahan pühäpert', vn 2018 nägu
SL Kurunegala asv2020-01 img05.jpg|Elefant-mägi vl 2020
Teaching Hospital Kurunegala.png|Läžundkodi personalan opendusenke (2020)
SL Kurunegala asv2020-01 img10.jpg|Päraudtestancijan sauvused vl 2020


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''kurunegala.mc.gov.lk'').
Sjudad de la Kost

**Sjudad de la Kost** ( «randišton lidn») om lidn Urugvain suvirandal. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Montevideon päivnouzmaine ezilidn, mülüb Kanelonesan agjaha kaikiš surembaks lidnaks.

## Istorii
Montevideo-pälidnan šingotez vedi ezilidnoiden ližadusennoks. Pened lidnad i kurortad päivnouzmha pälidnan ezilidnoišpäi kazvoiba mugažo kümneks kilometraks i ühtištuiba aigan mändes. Eländpunkt sai lidnan röunoid da oiktusid vn 1994 19. päiväl redukud nügüdläiženke nimitusenke.

Sjudad de la Kost šingotase lebuturizmal kül'bendrandanno. Letud avtodrom abutab sile i rahvahidenkeskeižen *Karrasko*-lendimportan sijaduz Paso Karrasko-lidnas ani lodeheze.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan suves, vedase pidust' Atlantižen valdmeren randad kuz'toštkümneks kilometraks, sijadase 15 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Toižiden kurortlidnoiden Kosta de Oro-rajon («kuldaine rand») levitase seičemekümneks kilometraks päivnouzmha lidnaspäi.

Klimat om subtropine valdmeren. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +16,8 C°, tal'vkun-keväz'kun +20,8..+22,6 C°, kezakun-elokun +10,6..+12,1 C°. Ekstremumad oma −7,4 C° (kezaku) i +39,9 C° (tal'vku-uhoku). Ei voi panda halad redukus-sulakus (sulakun minimum om +1,3 C°). Il'man lämuz voib ületada +28 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 1163 mm vodes, kuidme läz tazomäras (88..112 mm). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 68..72 % röunoiš redukus-uhokus, 78..79 % semendkus-heinkus, 74..75 % toižiš kuiš.

## Eläjad
Vn 2011 Urugvain rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 95,178 ristitud, vn 2023 — 116,501 ristitud. Lidnan ristitišt ližadui läz pol'tošt kerdad vspäi 1996 (66,402 ristitud).

## Galerei

CddelaCosta-CAN-UY.jpg|Lidnan tobmuden holitišiden sauvuz i *Costa Urbana Shopping*-moll (2012)
Instituto de Formación Docente - panoramio.jpg|Lidnan opendajiden vaumičendan institut (2008)
Airport (235599585).jpeg|Rahvahidenkeskeižen *Karrasko*-lendimportan terminal vl 2017 vai sen aigemba


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''ciudaddelacosta.imcanelones.gub.uy''). 
* Lidnan lehtpoled ''municipios.gub.uy''-saital.
Paisandu

**Paisandu** ( [pai̯.sanˈdu]) om lidn Urugvain päivlaskmas, valdkundröunanno. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Paisandun agjan (departamentan) administrativižeks keskuseks da palaks.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1772 kuti lidnut (). Se sai todesižen lidnan statusad (isp. *ciudad*) vn 1863 8. päiväl kezakud.

Paisandu-lidn šingotase sömtegimištol (olud, sahar, citruskazmusiden ümbriradmine), cementantegimel, mecan ümbriradmižel, villkanghiden tehmižel, nahkedheotandoil i lebuturizmal.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan suvipäivlaskmas, Urugvai-jogen hural randal, 34 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Montevideohosai om 378 km suvipäivlaskmha. Vspäi 1975 avtotesild Artigas-jenaralan nimed 334 m pitte ühtenzoitab Argentinan Kolon-lidnanke Urugvai-jogen vastrandal.

Klimat om subtropine neps. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +18,6 C°, kezakun-elokun +12,0..+13,9 C°, tal'vkun-uhokun +23,7..+25,1 C°. Ekstremumad oma −7,4 C° (kezaku) i +44,0 C° (viluku). Ei voi panda halad redukus-sulakus (redukun i sulakun minimum om 0 C°). Paneb sadegid 1292 mm vodes, enamba tal'vkus-uhokus (132..141 mm kus) i sulakus (154 mm), vähemba kezakus-sügüz'kus (55..79 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 75..78 % röunoiš sulakus-kezakus, 62..67 % kül'mkus-uhokus, 70..74 % toižiš kuiš.

## Eläjad
Vn 2011 Urugvain rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 76 412 ristitud (agjan kaks' koumandest), ezilidnoidenke 90 tuhad ristituid. Se om kaikiš suremb lidnan ristitišt, läz kaikenaigaine vspäi 1996 (sil vodel oli 74 568 eläjad).

Vspäi 1969 Paisandun universitetine keskuz radab lidnas, se alištub Tazovaldkundan universitetale.

## Galerei

Palacio de la Intendencia Municipal de Paysandú.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (*Palacio de la Intendencia Municipal de Paysandú*, 2011)
BasilicaPaysandu.jpg|Lidnan bazilikjumalanpert', vn 2011 nägu
Instituto de Formación Docente de Paysandú.jpg|Paisandun pedagogižen opendusen institut vl 2017 (*Instituto de Formación Docente de Paysandú*)
Teatro Florencio Sánchez.JPG|Teatr Florensio Sančes-dramaturgan nimed (2013)
Casa de Cultura de Paysandú.jpg|Lidnan kul'turkeskuz (vn 2017 olend)
Estación Paysandú (AFE).jpg|*Paisandu*-päraudtestancii vn 2011 keväz'kus


## Irdkosketused
* Lidnan da sen agjan oficialine sait (''paysandu.gub.uy''). 
* Lidnan turizman sait (''paysandu.com'').
Las Pjedras

**Las Pjedras** ( [las ˈpjeðɾas]) om toponim. Se voib znamoita:
* Las Pjedras — lidn Urugvain suves, valdkundan videnz' surtte lidn.
* Las Pjedras — lidn i municipalitet AÜV:oiden Puerto Riko-territorijan päivnouzmas.
San Lorenso (lidn, Paragvai)

**San Lorenso** ( [san loˈɾenso], mugažo kirjutadas guaranin kelel) om lidn Paragvain suvipäivlaskmas, valdkundröunanno. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Keskuzagjaha. Asunsjon-pälidnan suvipäivnouzmaine ezilidn.

## Istorii
Ende Nju Guasu-plantacii (*Ñu Guazú*), vai Kampo Grande, oli lidnan sijas. Eländpunktan aluz om pandud jezuitoil 18. voz'sadan keskes. Kükstihe jezuitoid, i Agustin Fernando de Pineda-kapitangubernator pani ut alusenpanendan datad — 10. eloku 1775. Tabaktegim radoi 18. voz'sadan lopus.

Farmaceftine tegimišt om šingotadud San Lorensos.

## Geografijan andmused

Lidn seižub 126 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Jagase 52 nimitadud *barrio:ks*. Fernando-de-la-Mor-lidn sijadase Asunsjonan i San Lorenson keskes.

## Eläjad
Vl 2002 lidnan ristitišt oli 204 356 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Asunsjonan rahvahaližen universitetan päkampus i vanhad fakul'tetad sijadasoiš siš vspäi 1889 (, 54 tuh. üläopenikoid vl 2015).

## Homaičendad
Las Pjedras (lidn, Urugvai)

**Las Pjedras** () om lidn da municipalitet Urugvain suvirandanno. Se om valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Kanelonesan agjaha, Montevideon pohjoine ezilidn.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1744 *San Isidro*-nimitusenke. Vn 1811 semendkus (nüg. 18. semendku) sodaväged Urugvain Hose Artigas-borcujan ripmatomudes ohjastusen al vägestiba Ispanijan sodavägid toras Las Pjedrasanno. Se tora kändihe sirdandan ripmatomudennoks tarbhaižeks haškuks (Urugvai sai täut ripmatomut vl 1825). Vl 1869 ezmäine valdkundas raudte ühtenzoiti pälidnanke. Žilo sai lidnan statusad (*ciudad*) vn 1925 15. päiväl semendkud.

Las Pjedras šingotase pälidnan «magaduzsijaks» i tegimišton zonal (radab vilugoitimiden sijaduses vspäi 2008). Sömtegimišton edheotandad oma avaitud zonas päpaloin: vinmarjan, toižiden fruktiden, maploduiden ümbriradmine, seniden kazvatand, lihaproduktoiden tehmine. Mugažo pezendabutusiden pästand.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan suvipäivlaskmas, 81 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Arojo-de-las-Pjedras-oja läbitab lidnad. Municipalitet röunatab Montevideon municipalitetanke suvipäivnouzmas.

Klimat om subtropine neps.

## Eläjad
Vl 1963 lidnan ristitišt oli 40 658 eläjad. Vn 2011 Urugvain rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 71 258 ristitud (se oli kaikiš suremb ristitišt), vn 2023 — 61 306 ristitud. Kaik 79 412 ristitud elihe municipalitetas vl 2010.

Vn 2013 keväz'kus sätihe 18. semendkun municipalitetad sen palaspäi i anttihe lidnan statusad vl 2017. Las Pjedrasan municipalitetan nügüdläine pind om 54 km², kaik 62 247 eläjad oli sen uziš röunoiš vl 2011.

Las Pjedrasan hippodrom radab sobatoidme tobjimalaz, se om kahtenz' znamoičendal valdkundas.

## Galerei

LasPiedras Obelisco.jpg|Toran Las Pjedrasanno muštpacaz (2012)
LasPiedras San Isidro.jpg|San Isidro-tulendan jumalanpert' (1868), vn 2012 nägu
Las Piedras Shopping.jpg|*Las Piedras Shopping*-moll vl 2018
Escuela Superior de Vitivinicultura de Uruguay.jpg|Vinan muzei (2022)
Hipódromo Las Piedras (181632637).jpeg|Lidnan hippodrom (saudihe vl 1937), vn 2016 olend
Estación de Trenes Las Piedras. Ubicada en el departamento de Canelones. Vista general.JPG|*Las Pjedras*-raudtestancii vn 2009 vilukus


## Irdkosketused
* Las Pjedras-lidnan municipalitet ''municipios.gub.uy''-saital.
Luke (lidn, Paragvai)

**Luke** ( [ˈlu.ke], ) om lidn Paragvain suvipäivlaskmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Asunsjonan päivnouzmaine ezilidn. Mülüb Keskuzagjaha, sen kaikiš suremb lidn.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud 18. voz'sadan keskes guarani-indejalaižiden territorijal. Vspäi 1781 lidn mainitase dokumentoiš kut erigoittud municipalitetan keskuz. Oli valdkundan pordaigaližeks pälidnaks vl 1868 (22. uhoku — 7. tal'vku) Paragvain sodan aigan.

Luke šingotase pälidnan lendimportal, juvelirtegesiden, matkliphiden i soitoiden (gitarad, arfad) pästandal da möndal, kaik om viž tuhad penid edheotandoid lidnas. Motocikloiden ühthekeradand, tekstilin edheotandad.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan pohjoižes, Paragvai-jogen päivlaskmaižel randal, 120 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Asunsjon-pälidnan keskuzpalhasai om koumetoštkümne kilometrad päivlaskmha.

Klimat om subtropine. Kezal om räk, tulleid Amazonasan regionaspäi ližatas uparid. Tal'v om viluhk lühüd. Paneb sadegid kezal i sügüzel päpaloin.

Luke jagase 28 rajonaks (*barrio:ks*).

## Eläjad
Vl 2002 lidnan eläjiden lugu oli 185 127 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd', agjan kahesandez.

Neniden universitetoiden päsauvused vai filialad ratas lidnas: Taivaniž-Paragvaine politehnine, Luken avtonomine, Kommercializacijan i šingotesen tehnine, Asunsjonan nacionaline (Tehnologižiden innovacijoiden keskuz), Pohjoine, Kontinentidenkeskeine tehnologine, Politehnine i čomamahtoine, Leonardo da Vinčin nimed. Toižed profopendusen aluzkundad oma Luke-lidnan municipaline muzikkonservatorii, Municipaline karguiden škol.

## Transport
Pälidnan rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport Sil'vio Pettirossi-aviatoran nimed (*ASU / SGAS*, 1,2 mln passažiroid vl 2019) radab lidnas. Sišpäi tehtas reisid Suviamerikan lidnoihe.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan municipalitetan sait (''luque.gov.py'').
Fernando-de-la-Mor

**Fernando-de-la-Mor** (, mugažo guaranin kelel, ispanine virkand: [feɾˈnando ðe la ˈmoɾa]) om lidn Paragvain suvipäivlaskmas. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Keskuzagjaha, Asunsjon-pälidnan suvipäivnouzmaine ezilidn.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1939 kuti maižandusen *Zavala Cue*-keskuz. Udesnimitihe Paragvain ripmatomuden ühten sädajišpäi muštoks, Fernando de la Mora.

Fernando-de-la-Mor šingotase metallurgižen i himižen sarakoiden edheotandoil.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan pohjoižes, 143 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Asunsjonan keskuzpalhasai om ühesa kilometrad. Toine lähembaine lidn om San Lorenso ani suvipäivnouzmha. Fernando-de-la-Mor jagase 15 barrio:ks.

Vl 2002 lidnan eläjiden lugu oli 113 560 ristitud.

## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''fdm.gov.py'').
Lambare

**Lambare** (mugažo guaranin kelel,  [lambaˈɾe]) om lidn Paragvain suvipäivlaskmas. Se om valdkundan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Keskuzagjaha, Asunsjonan suvine ezilidn.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1766. Nimituz libub guaranin kelen *El'-Ambare*-sanaspäi i znamoičeb «kuvahaižiden ma», sikš miše pertišt projeciruiše kukhiže. Oli Asunsjonan palaks 19. voz'sadaspäi. Ripmatoi municipalitet vspäi 1962.

Lambare šingotase pälidnan magaduzezilidnaks. Opendusen aluzkundad i Paragvain sportklubad (jahtsport, gol'f, mäčvändod) ratas lidnas. Enamba 9 tuhad privatižid edheotandoid om registriruidud siš.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan lodehes, valdkundröunanno, Paragvai-jogen randal, 47 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Argentin om jogen taga.

Lambare jagase 28 nomeruidud i nimitadud lidnanlaptaks (*barrio:ks*).

Vl 2002 lidnan eläjiden lugu oli 119 795 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

## Homaičendad
Pedro Huan Kabal'jero (lidn)

**Pedro Huan Kabal'jero** (, mugažo guaranin kelel, ispanine virkand: [ˈpeðɾo ˈxwaŋ kaβaˈʎeɾo]; sijaline lühenduz: *Pedrojuán*) om lidn Paragvain päivnouzmas. Se om valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Amambai-agjan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud penen järven randha vll 1893..1901, 1899. om oficialine alusenpanendan voz'. Nimitihe likundan Paragvain ripmatomudes Pedro Huan Kabal'jero-vägimehen (1786−1821) muštoks.

Pedro Huan Kabal'jero šingotase torguindal Brazilijanke, voib ostta odvad elektronikad, alkogoližid jomid, tabaktegesid da toižid kulutandtavaroid, löuta kontrabandad.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase 670 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, Brazilijan valdkundröunanno. Braziline Ponta Poran-lidn (alusenpanend 1892) i municipalitet om ani röunan taga. Matkad Asunsjon-pälidnhasai om 360 km suvipäivlaskmha orhal vai 460 km avtotedme.

Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +21,9 C°, semendkun-sügüz'kun +18..+20 C°, redukun-keväz'kun +23..+25 C°. Paneb sadegid 1650 mm vodes, enamba kül'mkus-tal'vkus (191..198 mm kus), vähemba heinkus (44 mm).

Pedro Huan Kabal'jeron rajonan pind om 3698 km². Se jagase 60 kundaks: 16 *barrio:d* om lidnas i 44 kundad oma külätahondas.

## Eläjad
Vl 2002 lidnan eläjiden lugu oli 64 600 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'. Vl 2020 kaik 122 190 ristitud elihe rajonas, heišpäi 103 247 ristitud eliba lidnas.

Tatanmaine civiline aerodrom Dr. Augusto Roberto Fusteran nimed (*PJC / SGPJ*) sijadase 20 kilometras lidnan keskusespäi. Tegihe reisid Asunsjon-pälidnha i Sjudad Del' Este-lidnha.
San Lorenso

**San Lorenso** ( [san loˈɾenso] «pühä Lavrentii») om toponim ispanijankel'žiš maiš. Se voib znamoita:

## Eländpunktad
* **[[San Lorenso (lidn, Paragvai)|San Lorenso]]** — Paragvain koumanz' surtte lidn, sijadase valdkundan Asunsjon-pälidnan aglomeracijas.
* San Lorenso — lidn Gondurasan suves.

## Kacu mugažo
* San Lorenco ()
* San Lorensu ()
Sjudad Del' Este

**Sjudad Del' Este** ( [sjuˈðað ðel ˈeste] «päivnouzman lidn», ) om lidn Paragvain suvipäivnouzmas. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Al'to Paranan agjan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1957 uhokus *Puerto-Flor-de-Lis*-nimitusenke. Lidn sai nügüdläšt nimitust vn 1989 referenduman jäl'ghe.

Sjudad Del' Este šingotase kut rahvahidenkeskeižen torguindan keskuz, valdkundmaksatoi zon. Lidn ümbrištonke tegeb Paragvain kogosüdäiproduktan koume videndest. Järedan «Itaipu»-gidroelektrostancijan holitand, elektrusen eksport Brazilijha.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan keskuzpalan päivnouzmas, Brazilijan valdkundröunanno, Parananjogen oiktal randal, 185 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Asunsjon-pälidnhasai om 327 km päivlaskmha orhal. Lähembaine lidn om Brazilijan Fos-de-Iguasu jogen vastrandal, pol'kilometrine avtotesild ühtenzoitab senke vspäi 1965.

## Tobmuz

Sjudad Del' Este jagase koumekümneks rajonaks (*barrio:ks*).

## Eläjad
Vl 2019 lidnan eläjiden lugu oli 301 815 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Läz 600 tuhad eläjid om ezilidnoidenke.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''mcde.gov.py'').
Habarduz

**Habarduz** voib znamoita:
* Habarduz — om Venäman lühüd jogi Leningradan agjan Pöudon rajonas.
* Habarduz — om Venäman järv Leningradan agjan Pöudon rajonas, ühtennimine jogi lähteb sišpäi.
San Kristobal' (lidn, Venesuel)

**San Kristobal**' ( [saŋ kɾisˈtoβal]) om lidn Venesuelan päivlaskmas. Se om valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Tačir-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1561. Kukutan manrehkaiduz mureni lidnad i rikoi äi lidnalaižid vl 1875.

San Kristobal' šingotase cementan, keramikan, tekstilin i kengiden pästandal, sömtegimištol sijaližen torhuden kävutandanke (kofe, tabak, sahar, kukuruz, maplodud, lihaproduktad).

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Andiden pautkil, 810..1350 m korktusil, 900 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kolumbijan röunhasai om 57 km päivlaskmha.

Panamerikaine mante mäneb läz lidnad.

## Eläjad
Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 743 924 ristitud.

Štatan kaks' universitetad ratas lidnas: eksperimentaline (*UNET*) i katoline (*UCAT*).

## Homaičendad
San Kristobal'

**San Kristobal**' ( [saŋ kɾisˈtoβal] «pühä Hristofor») om toponim ispanijankel'žiš maiš. Se voib znamoita:
* **[[San Kristobal' (lidn, Venesuel)|San Kristobal']]** — lidn Venesuelan päivlaskmas, valdkundan seičemenz' surtte lidn.
* San Kristobal' — Argentinan lidn i municipalitet Santa Fen agjas.
* San Kristobal' — lidn Kuban päivlaskmas.
Maturin

**Maturin** ( [matuˈɾin]) om lidn Venesuelan pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Monagas-štatan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1760 tal'vkus kuti franciskalaižiden katoline missii kändmaha indejalaižid ičeze uskojikš.

Maturin šingotase kivivoin samižel da ümbriradmižel.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase 67 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Kariban meren randhasai om 50 km pohjoižpäivnouzmha.

## Eläjad
Vl 2015 eläjiden lugu oli 514 046 ristitud.

Kaikiš suremb valdkundas «Monumental' de Maturin»-futbolstadion (52 tuh. kacujid). Rahvahidenkeskeine Hose Tadeo Monagas-lendimport (*MUN / SVMT*) radab, tehtas reisid Venesuelan erasihe järedoihe lidnoihe.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan municipalitetan sait (''alcaldiadematurin.gob.ve'').
Lelidorp

**Lelidorp** (,  «Kofin hüpke») om Surinaman kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Paramaribo-pälidnan suvipäivlaskmaine ezilidn. Se om Vanik-ümbrikon administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan eziauguine nimituz oli *Kofi Djompo* (mugažo alaman kelel) orjiden pagenuden Kofi-lideran mödhe. Se nimituz om kaičenus sijaližes levitadud sranan-tongo-keles. Raudte läbiti läz okaidud küläd, i vl 1905 udesnimitihe sidä nügüdläižikš oficialižeks alamalaižen Kornelis Leli-arhitektoran oiktastuseks, hän radoi Surinaman gubernatoraks i oli äjiden suriden Alamaiden sauvondprojektoiden sädajaks.

Lelidorp šingotase torguindal, ümbrikon aluzkundoil (läžundkodi, školad), valdkundan türmal (). Lidn om jäl'gmäine znamasine eländpunkt matknikoiden täht valdkundan südäirajonihe.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan pohjoižes, ümbrikon suvipäivlaskmas, tel pälidnaspäi sen rahvahidenkeskeižennoks lendimportannoks, ühesa metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Paramaribo-pälidnhasai om 18 km pohjoižhe.

## Eläjad
Vl 2004 lidnan eläjiden lugu oli 15 576 ristitud, ümbrikon kahesandez.

Vll 1890−1939 äi paukradnikoid sirdiba lidnan ümbrištho indonezižes Jav-sarespäi, erased irdad nimitasoiš indonezijaks tähäsai. Om kreoloid, eläjid indižen i evropižen augotižlibundanke.

Kariban konferenciikeskuz (Bhai-runokirjutai pani sen alust), Matoeko-tervehtamižopenduzkeskuz i lipkaižiden puišt gavediden muzejanke ratas lidnas.

## Homaičendad
Uz' Nikkeri

**Uz' Nikkeri** ( [ˈniu̯ niˈkeːri]) om lidn Surinaman lodehližes čogas. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Nikkeri-ümbrikon administrativine keskuz.

## Istorii
Plantacijoiden šingotajad sirdaškanziba Sures Britanijaspäi nügüdläižen lidnan tahoiže britanižen tobmuden aigan 18. voz'sadal. Uz' Nikkerin aluz om pandud vl 1879 ümbrikon vanhan Uz' Rotterdam-keskusen murendusen jäl'ghe sur'vedel. Eländpunkt planiruihe pol'deral eziauguižešti vl 1869, no sirtihe sidä korktembaha maha edesižes. Nikkeri-nimituz libub sijaližen heimon vn 1596 mainitesespäi (*Neekeari*) Teenstra-matkadajal ezimeletaden.

Torguz i adivpertid ratas lidnas. Bananiden i risan kazvatand ümbrištos.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Nikkeri-jogensun i Atlantižen valdmeren randal. Ehtatim ühtenzoitab Gajanan territorijanke.

Klimat om vihmmecoiden ekvatorialine. Kun keskmäine lämuz om +27..+28 C° vodes läbi. Ekstremumad oma +18 C° i +36 C°. Paneb sadegid 1980 mm vodes, enamba semendkus-heinkus (246..316 mm kus), vähemba sügüz'kus-kül'mkus (61..79 mm kus).

Vl 2012 lidnan eläjiden lugu oli 12 818 ristitud.

## Homaičendad
Marakai

**Marakai** ( [maɾaˈkaj]) om lidn Venesuelan pohjoižes. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, Aragua-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. Faktižen lidnan znamasine pala mülüb Žirardo-municipalitetha.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud oficialižikš Diego de Banjos-episkopal vn 1701 5. päiväl keväz'kud. Ühthižen versijan mödhe, lidn om nimitadud sijaližiden indejalaižiden vejan mödhe, «marakajo»-sana znamoičeb «pen' tigr». Marakai šingotihe lujas Huan Visente Gomes-diktatoran ohjandusen aigan (1908−1935), arni se mez' käski sauda lidnas nenid objektoid: triumfaline bembelüläh, härgiden torg (ispanižen Sevil'jan torgun kopii), operteatr, zoopark, «Jardín»-adivpertin (Garden Hotel) kompleks attrakcionoidenke i saduidenke. Gomes koli Marakaiš, hänen mavzolei i muštnik oma olmas lidnas.

Nened ižandusen sarakod oma šingotadud Marakaiš: bumagaine tegimišt, cementan pästand, himikatoiden tehmine tekstilin täht, kanghiden tegijad edheotandad, sömtegimišt, muilan i parfümerijan tehmine, ambluzvaroiden i štucertuikutimiden valdkundaližed tegimed. Lidn om maižanduseližen rajonan keskuz (saharrogo, tabak, kofe, kakao, järed sar'vikaz kabjživatišt), parččomad oma levitadud.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase štatan lodehes, kaks'kümnes vides kilometras suvhe Kariban meren randaspäi, 412..894 m korktusil, 445 m keskmäižel korktusel valdmeren pindal päl. Mägisel'g om lidnan da valdmeren keskes. Matkad Karakashasai om 80 km päivnouzmha.

Klimat om ekvatorialine, päivän lämuz om +25..+27 C° vodes läbi. Paneb sadegid 920 mm vodes. Vihmsezonal (semendku-kül'mku) paneb 100..200 mm kus, kuivsezonan aigan (tal'vku-sulaku) paneb ühthemänho kümne millimetrad.

## Tobmuz
Marakai jagase kahesaks tulendaks (üks'lugu ).

Edeline lidnan pämez' om Pedro Bastidas (tal'vku 2008 — sulaku 2021).

## Eläjad
Vl 2011 lidnan ristitišt oli 407 109 eläjad, štatan nelländez. Vl 2011 kaik 1,212,981 ristitud elihe lidnaglomeracijas 915 km² pindal, vodele 2021 sen ristitišt tegihe 1,576,451 eläjad. Ühesa municipalitetad mülüdas sihe kogonaz, kaikiš suremb om Žirardo.

*UNEFA*-sodauniversitetan päkampus sijadase lidnas. Valdkundan üks' kahtes sodail'mbazaspäi, desantan openduzkeskuz i tankdivizii oma läz lidnad.

## Galerei

Palaciojusticiamaracay.jpeg|Lidnan käskuzkund (2015)
Catedral de Maracay2.jpg|Ph. Iosifan päjumalanpert' (riman katoline, om saudud vl 1701), vn 2008 nägu
Torre Sindoni5.jpg|Üläkorged ofispert' Filippo Sinfoni-biznesmehen nimed vl 2007 (letihe vl 1999)
Biblioteca Virtual - Maracay.jpg|Virtualine kirjišt (2014)
Aeropuerto fachada posterior.jpg|Marakain rahvahidenkeskeižen *Los Tacariguas*-lendimportan terminal vl 2013


## Homaičendad
Sjudad Guajan

**Sjudad Guajan** ( [sjuˈðað ɣwaˈʝana] «Guajan-lidn») om Venesuelan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om Bolivar-štatan kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, Karoni-municipalitetan administrativine keskuz da päpala.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud kahten eländpunktan ühtištusel vn 1961 2. päiväl heinkud sauvomha järedad Guri-gidroelektrostancijad Karoni-jogel 70 km suvhe lidnaspäi. Nece GES pästab valdkundan elektrusen enamba pol't, nellänz' surtte GES mail'mas (2018).

Kaks' alüminijantegint i raudan metallurgijan kompanii ratas lidnas.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase valdkundan päivnouzmas, štatan pohjoižröunanno, vedase nell'kümne kilometrad pidust' Orinoko-jogen oiktad (suvišt) randad, seižub sen kaikiš znamasižemban Karoni-ližajogen lanktendan sijas. Karoni läbitab lidnad suvespäi pohjoižhe i jagab kaks'haze: vanh San Feliks-lidn om päivnouzmas (*San Félix*, alusenpanend 1724), uz' planiruidud Puerto Ordaz ([ˈpweɾto oɾˈðas]) levitase päivlaskmas. Sjudad Guajan sijadase 13 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad štatan administrativižhe Sjudad Bolivar-keskushesai om 110 km päivlaskmha Orinokon ülezjogen. Koumen lähižen štatan čogad oma läz lidnad: Ansoategi i Monagas (ani Orinokon vastrandal), Del'ta Amakuro (mödvedhe Orinokon oiktal randal).

Klimat om ekvatorialine. Kun keskmäine lämuz om +25..+29 C° vodes läbi. Ekstremumad oma +18 C° (läz joga kus) i +37 C° (keväz'ku, semendku). Il'man lämuz voib ületada +33 C° kaikuččes kus. Paneb sadegid 1419 mm vodes, vähemba uhokus (48 mm), vihmsezon oleskeleb kezakus-elokus (200..255 mm kus).

## Tobmuz

Kaiken Karoni-municipalitetan (, alusenpanend 1817) pind om 1612 nellikkilometrad.

Municipaližen ühtnikan tobmuden pämez' om alkal'd (*Alcalde del Municipio Caroní*), valičese radnikusele nelläs vodeks, voib valitas tošti. Edeližed alkal'dad oma Tito Ovjedo (*Tito José Oviedo*, 2016−2025), Hose Ramon Lopes (*José Ramón López*, 2008−2016).

## Eläjad
Vl 2001 lidnan eläjiden lugu oli 706 736 ristitud, štatan ristitišton läz pol't.

Vodele 2006 kombiniruidud raudte- da avtotesild om saudud Orinokos päliči.

## Galerei

Eurobuilding Hotel.JPG|*Eurobuilding*-adivpert' (2013)
Orinokia Mall Center, Ciudad Guayana, Venezuela.JPG|*Orinokia*-moll vl 2009
Cte cachamay aereo.jpg|Äifunkcionaline *Kačamai*-stadionkompleks Karoni-jogen randal (2007)
2PuenteSobreElOrinoco.jpg|*Orinokia*-sild vl 2007


## Irdkosketused
* Lidnan municipalitetan tobmuden sait (''alsobocaroni.gob.ve'').
Sol (Vanuatu)

**Sol** (bislama-, francijan i anglijan kelil: *Sola*) om lidn Vanuatus, Torb-agjan administrativine keskuz.

Vl 2010 eläjiden lugu oli 1065 ristitud.
Sol

**Järgeline sol** vai **Keitandsol** (himijas — natrijan hlorid, NaCl) om ezmäižen tarbhaižusen söndtavar. Se om mujutomad kristallad. Kävutadas maguteseks.

Sol oleleb järedanke i henonke jauhosenke; puhtaz, jodiruidud, nitritine. Puhthuden mödhe jagase sortuikš: üläsort, ezmäine sort, toine sort.

Sadas kaivuzišpäi ümbriradmižeta, merespäi i soljärvišpäi veden purutusel, mareiguišpäi solsegoitusen kül'menzoitusel.

## Biologine rol'
Sol om tarbhaine ristitun da toižiden eläbiden olijoiden elonradmižen täht, se mülütab hloran i natrijan ionid. Hloran ion om solmuiktusen pämaterial, südäikoht suladab sömäd sen abul. Natrijan ion ühtneb nervimpul'soiden oigedamižhe, lihasiden kuiduiden radho toižiden mikroelementoiden ionidenke. Niiden mairiž vedab organizmad vällüdennoks i lujetadud šupštusennoks. Sil-žo aigal natrijan liig ližadab veren painut i pidestub nozoluden eritandad.

Mail'man tervhudenkaičendan organizacii rekomenduib röunatada natrijan kulutandad kahtel grammal päiväs täuz'kaznuzile, mugoine natrijan lugumär mülüb solan vidhe grammaha. Pidab muštta, miše natrii om toižiden söndtavaroiden palaks, i sol mülüb lihaproduktoihe, mineralvedhe da paštateshe, ka puhthan solan kulutand voib olda sekundarižeks.

## Solha sidodud vepsän muštatišed

* *Enččel solal ei jotanzoita.* (mi oli, ka mäni lophu)
* *Solatomad särpta da ei mel'hišt čukoida.*


## Homaičendad
Lüganvil'

**Lüganvil' ** (bislama, franc. i ) om Vanuatun kahtenz' surtte lidn. Se om Sanm-agjan administrativine keskuz.

Eländpunktan aluz om pandud vl 1942 kuti AÜV:oiden sodameribaz.

Lidn sijadase valdkundan pohjoižen Espiritu-Santo-saren suves, 8 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Vl 2009 eläjiden lugu oli 13 167 ristitud.
Isangel

**Isangel** (mugažo bislama-, francijan da anglijan kelil) om Vanuatun lidn valdkundan suves. Se om Tafea-agjan administrativine keskuz.

Lidn sijadase Tann-saren päivlaskmaižel randal, kukhal 64 m ü.m.t. korktusenke, Tukosmer-mägen lodehliženno pohjanno. Isangelan päpala ühtenzoitase mererandanke avtoteil. Matkad Korallmeren randhasai om 1 km suvipäivlaskmha orhal, Lenakel-porthasai om 2 km lodeheze.

Vl 2009 lidnan eläjiden lugu oli 1 437 ristitud. Eläjad oma melanezijalaižed, pagištas lenakel-kelel i bislamal.

## Homaičendad
Lakatoro

**Lakatoro** (mugažo bislama-, francijan da anglijan kelil) om lidn Vanuatun lodehes. Se om Malamp-agjan administrativine i torguindkeskuz.

Lidn sijadase Malekul-saren päivnouzmaižel randal, 10 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ühtenzoitase Port Vil-pälidnanke joganedal'žil laivoil. Lendimport (*NUS*) radab lähižes Norsup-küläs.

Keskmäine lämuz vajehtase +22..+30 C° röunoiš vodes läbi. Paneb sadegid 1906 mm vodes, enamba vilukus-sulakus (220..270 mm kus).

Vl 2009 eläjiden lugu oli 705 ristitud. Saren kaikiš suremb eländpunkt.

## Homaičendad
Auki

**Auki** (mugažo anglijan kelel) om lidn Solomonan Saril. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Malaitan agjan administrativine keskuz.

Eländpunktan aluz om pandud vl 1909 kuti agjan tobmuden sijaduz.

Lidn sijadase Malait-saren lodehes, 157 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Honiar-pälidnhasai om 120 km suvipäivlaskmha orhal, regulärižed reisad il'mal i merel. Klimat om neps subekvatorialine.

Vl 2009 lidnan eläjiden lugu oli 6 811 ristitud. Ristitišt kazvatab fruktoid i maploduid, om otnus kalanpüdandha.
Noro (Solomonan Sared)

**Noro** (mugažo anglijan kelel) om lidn Solomonan Saril. Se om valdkundan nellänz' eländpunkt eläjiden lugun mödhe, mülüb Päivlaskmaižhe agjaha.

Lidn sijadase Nju-Džordžii-saren randal, port merikaranno. Matkad Honiar-pälidnhasai om 350 km suvipäivnouzmha orhal. Kalanpüdandan «SolTuna»-kompanijan päfater da laivišt oma Noros.

Vl 2009 lidnan eläjiden lugu oli 3 365 ristitud. Ristitišt om otnus maižandushe, kalanpüdandha i kalan ümbriradmižhe.
Mua (lidn, Tong)

**Mua** (tong. i ) om lidn Tongan Hahake-ümbrikos.

Lidn sijadase Tongatapu-saren lagunan päivnouzmas. Mülütanuded lidnha eländpunktad oliba Tongan edeližed pälidnad voz'sadoiden aigan (1220−1851).

Vn 2006 Tongan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 4 900 ristitud, vn 1996 — 3 900 ristitud.
Neiafu

**Neiafu** (mugažo tongan kelel) om Tongan kahtenz'-koumanz' surtte lidn. Se om Vavaun ümbrikon administrativine keskuz, sen üks' kudespäi rajonaspäi.

Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan pohjoižes, Vavau-sariden suremban Vavau-saren keskuzpalas, merikaran randal, 19 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Talau-mägenpä 131 m ü.m.t. kortte om lodeheze lidnaspäi.

Vl 2006 lidnan eläjiden lugu oli 4 123 ristitud, rajonan — 5 787 ristitud. Valdkundaližed aluzkundad i meriport turizman täht (,  «port-peitsija») oma olmas lidnas. Rahvahidenkeskeine Lupepauu-lendimport radab sil-žo sarel.

## Homaičendad
Salelolog

**Salelolog** (samoaks: *Salelologa*) om Samoan lidn Savaji-saren päivnouzmas. Se om valdkundan kahtenz' lidn, mülüb Faasaleleag-ümbrikho.

Saren torguindan keskuz i meriport. Kirjišt i škol oma avaitud lidnas. Ehtatim ühtenzoitab lidnad lähiženke Upolu-sarenke (Mulifanua-žilo, sadas pol'tošt časud), severz'-se reisid päiväs. Maot-lendimport () radab 4 km päivlaskmha lidnaspäi.
Savaji

**Savaji** () om Samoan kaikiš suremb sar' pindan mödhe, toine om Upolu. 

Žan Fransua de Laperuz-merimatkadai avaiži sared evropalaižiden täht.

Saren pind om 1 694 km², kudenz' surtte Polinezijas. Savajin i kaiken valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Silisili-mägi saren keskuzpalas. Enamba mi sada vulkanižid kraterid. Sar' om kaikiš suremb vulkan Tünen valdmeren suvipalad, vaiše sen koume procentad om veden pindan päl. Jäl'geline manrehkaiduz oli vll 1905−1911.

Savaji jagase kudeks ümbrikoks (samoaks: *itūmālō*). Järedad portad: Salelolog (üks'jäine lidn) i Asau. Läz kaik eländpunktad sijadasoiš saren mererandal vai randpolel.

Vl 2006 eläjiden lugu oli 43 142 ristitud, valdkundan ristitišton nelländez.

## Homaičendad
Saratamat

**Saratamat** (bislama-, francijan i anglijan kelil: *Saratamata*) om Vanuatun žilo valdkundan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas. Se om Penam-agjan administrativine keskuz i kahtenz' surtte eländpunkt. Om planoid sirta agjan pälidnad sarespäi vulkanižen aktivižusen tagut.

Žilo sijadase Ambae (Aob)-saren pohjoižpäivnouzmaižel randal. Nened edheotandad ratas žilos: severz'-se torguindlaukad, restoran, adivpert' i sijaližiden tavaroiden torguz.

Pen' lendimport om lähižes Longan-žilos 2 km suvipäivlaskmha. Tehtas regulärižid aviareisid Port Vil-pälidnha 280 km suvhe i Lüganvil'he 90 km päivlaskmha.
Gizo (Solomonan Sared)

**Gizo** (mugažo anglijan kelel) om lidn Solomonan Saril. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Päivlaskmaižen agjan administrativine keskuz.

## Istorii
Amuižen aigan Gizo-sar' om mecnikoiden päihe näht objektaks. Lopuks, paginoiden mödhe, vaiše üks'jäine mam poiganke jäiba elegiš gizo-heimospäi. Se laski tedotada saren territorijad valdkundan ičezkaluikš.

Vl 1942 sar' oli okkupiruidud Japonijan imperijan sodavägil.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase ühtennimižel penel sarel. Matkad Honiar-pälidnhasai om 380 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal. Lujad manrehkaidused oliba vl 2007 (8,1 magnitudanke) i 2010 (7,2, 6,5).

Klimat om tropine vihmmecoiden. Kun keskmäine lämuz om +26..+27 C° vodes läbi. Paneb sadegid 3669 mm vodes, enamba vilukus (413 mm kus), vähemba kezakus (258 mm) i redukus-kül'mkus (246..247 mm kus).

## Eläjad
Vl 2005 lidnan eläjiden lugu oli 6 154 ristitud, agjan kümnendez.

Riman katoline Ph. Petran päjumalanpert' (vai Gizon päjumalanpert') om avaitud vl 1964.
Koror (lidn)

**Koror** (mugažo anglijan kelel, anglijan virkand [ˈkɔːˌrɔːr],  *Korōru*) om kaikiš suremb lidn Palaus da sen enzne pälidn vn 2006 redukun 7. päivhäsai. Lidn om Koror-štatan administrativižeks keskuseks.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1866. Vll 1919−1947 Koror oli Suvine Tün'valdmerine mandat-territorijan administrativižeks keskuseks. Se alištui Japonijan tobmudele. Tähäsai lidn om valdkundan azjaline keskuz.

Koror šingotase valdkundaližil aluzkundoil, tuncan eksportal i kokoskopran tehmižel. Turizman sarak om šingotadud: 22 adivpertid, kahesa motelid, kurortad, restoranad, öližed klubad. Lidnan port radab lähižel Malakal-sarel.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase Koror (Oreor)-sarel, otab saren suvipäivlaskmašt palad. Matkad Ngerulmud-pälidnhasai om 20 km pohjoižpäivnouzmha.

Klimat om tropine vihmmecoiden. Kun keskmäine lämuz om +27,2..+28,0 C° vodes läbi. Paneb sadegid 3758 mm vodes, enamba kezakus-heinkus (438..458 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (208..231 mm kus).

## Eläjad
Vl 2005 lidnan eläjiden lugu oli 12 676 ristitud sen ümbrištonke, valdkundan koume videndest. Lidn da ümbrišt mülüdas Koror-štatha 18 km² pindanke.

Rahvahad: mikronezijalaižed — 80 %, filippinalažed — 19 %, toižed rahvahad — 1 %.

Uskojad oma katolikad i buddistad.

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Koror-štatan oficialine sait (''kororstategov.com'').
Koror

**Koror** voib znamoita:
* Koror — Palaun kaikiš suremb lidn ühtennimižel sarel, oli valdkundan pälidnaks vhesai 2006.
* Koror — tün'valdmerine sar' Palau-valdkundas.
Nasinu

**Nasinu** (mugažo anglijaks, fidžikš da fidžin hindikš) om lidn Fidžin keskuzpalan päivlaskmas. Se om valdkundan üks' kahtes kaikiš surembas lidnaspäi eläjiden lugun mödhe (toine om Suv-pälidn ani suvipäivlaskmha), mülüb Keskuzližhe ümbrikho. Om Naitasiri-provincijan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunkt om erigoittud Suvan municipalitetaspäi vl 1999 lidnan statusanke. Fidžin indijalaižed tegiba äi rahapanendoid lidnan likumatomudhe. Nasinu om pälidnan «magaduzsijaks». Lidnan šingotez vitkotase joudjan territorijan olmatomuden tagut.

Nasinu šingotase transportan kompanijal i suril laukoil (molloil). Severz'-se Fidžin ohjastusen aluzkundad baziruišoiš lidnas, mugažo Fidžin azekhiden vägiden palakundan harjoituzlager' radab.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Viti Levu-saren suvipäivnouzmas, Suv-pälidnan i Nausori-ezilidnad keskes.

Vl 2007 eläjiden lugu oli 87 446 ristitud. Fidžin Nacionaližen universitetan päkampus om avaitud lidnas.

## Homaičendad
Lautok

**Lautok** (, ,  *Lauṭōkā*) om lidn Fidžin päivlaskmas. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Päivlaskmaižen ümbrikon administrativine keskuz.

Lidn sijadase Viti Levu-saren lodehližel randal. Lautok šingotase sömtegimištol (järed saharantegim sijaližel torhudel, vin, olud), punümbriradmižel, omblendtegimištol i valdmeriportal.

Vl 2007 eläjiden lugu lidnan oli 52 220 ristitud, läz 80 tuh. ristituid ezilidnoidenke, Mba-provincijan koumandez.

## Homaičendad
Nausori

**Nausori** (mugažo anglijan i fidžin hindi kelil) om lidn Fidžin keskuzpalan päivlaskmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Keskuzližhe ümbrikho.

Lidn sijadase Viti Levu-sarel suvipäivnouzmas, 19 km päivnouzmha Suv-pälidnaspäi, Tünen valdmeren randal. Nausorin territorii mülüb koumhe provincijha: Rev, Tailevu i Naitasiri. Avtotesild om Revanjoges päliči, sild om 425 m pitte i ühtenzoitab lidnad Suvanke vspäi 2006.

Vn 2007 Fidžin rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 47 604 ristitud ezilidnoidenke. Stadion om olmas lidnas, kahesa tuhad kaclijoid voidas kacta voibuižid (futbol, regbi).

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan oficialine sait (''nausoritowncouncil.org'').
Kadun

**Kadun** (haus. i  «krokodiloiden sija» hausan kelespäi) om lidn Nigerijan keskuzpalan pohjoižes. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, raudte- i avtotesol'm, Kadun-štatan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud britanijalaižil vl 1913. Se oli Pohjoižnigerii-protektoratan pälidnaks vll 1923−1966. Vll 2000−2002 islaman (ristitišton koume videndest) i hristanuskondan (eläjiden kaks' videndest) polenpidajad ridleba lujas, tuhad pölištuiba.

Kadun šingotase nenil sarakoil: tekstilin edheotandad (nahktegesed), mašinansauvomine (avtod, pörutüged), terasen i alüminijan tehmine, kivivoin ümbriradmižen tegim, plastikan i zelliden pästand, televizoroiden ühthekeradamine, maižanduzprodukcijan i savesižiden astjoiden torguind.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Kadun-jogen randal ( hausan *kada*-sanaspäi «krokodil», Nigeran hura ližajogi), 250 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Abudž-pälidnhasai om 163 km suvhe orhal vai 195 km avtotedme.

Klimat om subekvatorialine. Kun keskmäine lämuz om +23..+28 C° vodes läbi, ekstremumad oma +9 C° i +38 C°. Paneb sadegid 1280 mm vodes, kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-keväz'kus (20 mm pordos).

## Eläjad
Vl 2006 eläjiden lugu oli 760 084 ristitud.

Kadunan valdkundaline universitet () radab vspäi 2004, sen ližaks om kuz' tošt üläopendusen aluzkundad.

## Irdkosketused
* Kadun-štatan tobmuden sait (''kdsg.gov.ng'').
Maiduguri

**Maiduguri** (mugažo anglijan kelel, virktas [maɪˈduːɡʊri]) om lidn Nigerijan pohjoižpäivnouzmas. Se om Borno-štatan administrativine keskuz (vspäi 1976).

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud kuti britanine sodapost i Bornu-kunigahusen pälidn. Toine sijaline nimituz om **Jerv** (). Vl 1964 Transnigerijne raudte tuli lidnha. Ridad rikondhasai oleskeliba islaman i hristanuskondan polenpidajiden keskes 21. voz'sadal.

Maiduguri šingotase štatan torguindan i üläopendusen keskuseks.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Ndadd-jogen randal (), 320 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lopuline stancii raudtejonol Port Harkortaspäi.

Klimat om subekvatorialine räk pol'kuiv. Lidnan administracijan politik om puiden ištutamine kaičemha ristituid päiväižen oiktas sädegoičendaspäi. Kun keskmäine lämuz om +29..+33 C° keväz'kus-semendkus i +22..+25 C° kül'mkus-uhokus. Ekstremumad oma +5 C° i +47 C°. Paneb sadegid 552 mm vodes, enamba pol't heinkus-elokus (147 i 193 mm). Kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-keväz'kus (0,4 mm pordos), sen aigan relätivine nepsuz om 11..20 %.

## Eläjad
Kaik om läz millionad eläjid ezilidnoidenke, hö oma islamanuskojad päpaloin. Pagenijoiden lageriden severz'-se kümenikoid om läz lidnad.

Maidugurin universitet radab vspäi 1975 (), läz 25 tuhad üläopenikoid.

## Homaičendad
Zaria

**Zaria** (mugažo anglijan kelel, ) om lidn Nigerijan i sen Kadun-štatan pohjoižes. Se om valdkundan ühesanz' lidn eläjiden lugun mödhe.

## Istorii
Vspäi 1536 lidn om hausa-rahvahan Zazzau-emiratan (kunigahusen) pälidnaks, kazvoi transsaharižel torguindal, vajehtihe keitandsolad villäks i orjikš. Islam tuli lidnha torguindanke 1450-nzil vozil. Ende lidnan nimituz oli **Zazzau** mugažo, om udesnimitadud Zaria-kunigaznaižen mödhe. Zazzaun emiran rezidencii radab lidnas tähäsai.

Zaria šingotase tekstil'tegimištol, maižanduzprodukcijan torguindal (puvill, arahis, tabak), veroližil käzitöil (nahktegesed, astjoiden pästand).

## Eläjad
Vn 2006 Nigerijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 408 198 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.

Universitet Ahmadu Bellon nimed (, ende Pohjoižnigerijan, alusenpanend 1962) radab Zarias, läz 35 tuhad üläopenikoid.

## Homaičendad
Kar (lidn, Togo)

**Kar** () om lidn Togon pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Karan agjan administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunkt zavodihe sildan sauvondaspäi Kar-joges päliči saksalaižil vl 1902. Lama-Kar-žilo sijazihe kahten torguindteiden ristikoičendal. Sen industrialine šingotez zavodihe 1970-nzil vozil valdkundan Gnassingbe Eiadema-prezidentan aigan (ohjandi vll 1967−2005), hän oli sündnu Karan agjaha.

Kar šingotase cementan tehmižel, turizmal, sijaližen maižanduzprodukcijan eksportal (kofe, kakao, puvill) i üläopendusen keskuseks.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Kar-jogen randoil ( läz 200 km pitte, Vol'tanjogen hurapol'ne bassein), Kabije-mägisel'gan ezimägištol (), 312 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Keskuz levigandeb jogen pohjoižrandal. Matkad Beninan röunhasai om 25 km päivnouzmha orhal, Lome-pälidnhasai om 380 km suvhe orhal vai 413 km avtoteidme.

## Eläjad
Vn 2010 Togon rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 94 878 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.

Karan universitet radab lidnas vspäi 2004, 18 tuhad üläopenikoid (2017/18) i 715 opendajad da radnikad. Toižed profopendusen aluzkundad oma politehnine Rikardo-institut, sodakolledž, Adel'- i Šaminad-kolledžad.

Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Njamtugu-lendimport (*LRL / DXNG*) radab 26 km pohjoižhe Kar-lidnaspäi. Tehtas reisid Lome-pälidnha i čarterreisid lähižihe maihe.

## Homaičendad
Kara (Suvikorejan muzikgrupp)

**«Kara»** ( *Khara*,  *Kara*, oleleb suril kirjamil *KARA*) om tetab neiččiden suvikorejine muzikgrupp.

## Istorii
Grupp oli edestanu muzikad kei-pop- da džei-pop-stiliš vozil 2007−2016. Vn 2016 vilukus kontraktad muzikagentusenke oliba loptüd, no sil-žo vodel sulakus om tedotadud naceižes al'bomas tulijal aigal.

Gruppan nimi sündui grekan kelen «χαρά»-sanaspäi (*hara*) «ihastuz» znamoičendanke.

## Mülükund
* Pak Güri
* Han Sinön
* Ku Hara
* Ho Jondži
* Nikol' (Čon Jondžu) (2007−2014)
* Kan Džijon (2007−2014)

## Diskografii
### Korejankel'žed al'bomad
* 2007 — *The First Blooming* (Ezmäine änikoičend)
* 2009 — *Revolution* (Revolücii)
* 2011 — *Step* (Haškuz)
* 2013 — *Full Bloom* (Täuz' änikoičend)

### Japonankel'žed al'bomad
* 2010 — *Girl's Talk* (Neiččen pagin)
* 2011 — *Super Girl* (Superneižne)
* 2012 — *Girls Forever* (Neiččed kaikeks igäks)
* 2013 — *Fantastic Girls* (Fantastižed neiččed)
* 2015 — *Girl's Story* (Neiččen sanutez)

## Homaičendad


## Irdkosketused
* Muzikgruppan oficialine sait (''kara.dspmedia.co.kr''). 
* Gruppan lehtpoled ''facebook.com''-saital.
Fransistaun

**Fransistaun** () om lidn da lidnümbrik Botsvanan päivnouzmas. Valdkundan kahtenz' surtte lidn, om ümbärtud Pohjoižpäivnouzmaižen ümbrikon territorijal, om sen administrativižeks keskuseks, no ei mülü sihe.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1897, se oli Suvižen Afrikan ezmäižen kuldsäruläžundan keskuz. Nimitihe Deniel Frensis-anglijalaižen Liverpulišpäi kanzannimen mödhe, hänen kompanii möi koncessijan licenzijoid kuldan samižen tahoile.

Fransistaun šingotase kobal'tan, vas'ken i nikelin samižel läz lidnad, küllästamižtegimel i maižanduzrajonan keskuseks.

## Geografijan andmused
Lidn sijadase Tati- i Inčve-jogiden ühthejoksmusen randal (Limpopon bassein), 1001 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Gaborone-pälidnhasai om 400 km suvhe-suvipäivlaskmha. Zimbabven röunma om 15 kilometras orhal pohjoižpäivnouzmha lidnaspäi, no matkad sihesai avtotedme om 90 km, se mante ühtenzoitab Bulavaio-lidnanke (198 kilometras).

Klimat om tropine räk pol'kuiv. Kun keskmäine lämuz om +22..+25 C° päiči semendkus-elokus (+15..+18 C°). Ekstremumad oma −6 C° i +41 C°. Paneb sadegid 460 mm vodes, enamba tal'vkus-uhokus (84..99 mm kus), vähemba semendkus-sügüz'kus (18 mm pordos).

## Eläjad
Vn 2001 Botsvanan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 84 406 ristitud, vl 2011 — 100 079 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik läz 150 tuhad ristituid elädas ezilidnoidenke (2011 i 2022).

## Irdkosketused
* Lidnan tobmuden oficialine lehtpol' ''facebook.com''-saital.
Maun (lidn)

**Maun** (mugažo tsvanan i anglijan kelil) om lidn Botsvanan pohjoižes. Se om valdkundan videnz' eländpunkt eläjiden lugun mödhe, Lodehližen ümbrikon administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud batavana-rahvahal vl 1915 penen külän sijas kuti heimon keskuz.

Maun šingotase londuseližel turizmal, intensivižešti 1990-nziš vozišpäi, koume adivpertid oma avaitud. Lidn om geotedištelendan keskuseks Botsvanan pohjoižpäivnouzmaižen regionan täht. Živatvodind tegese lidnan ümbrištos (oslad, kozad).

## Geografijan andmused
Lidn sijadase ümbrikon suvipäivnouzmas, Okavango-jogen del'tan randal, 927 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Gaborone-pälidnhasai om 575 km suvipäivnouzmha orhal vai 850 km avtoteidme.

Klimat om räk pol'kuiv. Voden keskmäine lämuz om +22,4 C°, sügüz'kun-sulakun +23..+27 C°, kezakun-heinkun +15..+16 C°. Absolütine minimum om −6,4 C°, maksimum +44 C° (kaikiš korktemb lämuz valdkundas). Paneb sadegid 452 mm vodes, enamba tal'vkus-keväz'kus (81..104 mm kus), kuiv sezon oleskeleb semendkus-sügüz'kus (seičeme millimetrad pordos).

## Eläjad
Vn 2011 Botsvanan rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 55 784 ristitud.

## Transport
Oiged avtote ühtenzoitab lidnad Fransistaunanke 490 kilometras päivnouzmha (445 km orhal).

Rahvahidenkeskeine civiline Maun-lendimport (*MUB / FBMN*, 201 tuh. passažiroid vl 2008) om saudud vides kilometras päivnouzmha lidnan keskusespäi, se radab penen aviacijan täht tobjimalaz. Tehtas reisid Suviafrikan Tazovaldkundha (Keiptaun, Johannesburg) i Viktoria Folls-lidnha (Zimbabve, vezilanktendanno), mugažo Botsvanadme (Gaborone).

## Homaičendad