Lipeck

**Lipeck** ( [ˈlʲipʲɪtsk]) om lidn da lidnümbrik Venäman päivlaskmas. Se om Lipeckan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn.

## Istorii
Ezmäine eländpunkt-lidnuz mainitase vl 1283 aigkirjoiš, se oli pandud mantazole vl 1284 mongoliž-tatarižil sodavägil. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1703. Se sai lidnan statusad vl 1779. Vl 1954 sädihe Lipeckan agjad, lidn kändihe sen keskuseks.

Lipeckan ižandusen päsarakod oma täuden ciklan raudan metallurgii, sauvondmaterialiden pästand (cement, savič, raudbetontegesed), koditehnikan tehmine («Ariston»- i «Indesit»-torguindznamad), sömtegimišt (maidkombinat, leibtegesiden edheotand, südäiveziden tegim), severz'-se himižid edheotandoid i omblendfabrikad, ujelimšassiden tegim sodatehnikan täht.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Voronež-jogen randoil. Jogi jagab lidnad läz poleti pohjoižpäivnouzmaspäi suvipäivlaskmha. Pertišton fartaliden enambuz om jogen korktal oiktal randal (lidnan pohjoine), keskusen korktuz om 160 m valdmeren pindan päl. Järed metallurgine tegim sijadase madalal hural jogirandal, lidnan suves. Matiran vezivaradim ( 45 km² pindal) sijadase päivnouzmha ani lidnan röunan taga Matir-jogel (ven. *Матыра*) vspäi 1976, sen kümnekilometrižen damban üläh om lidnan ümbärten palaks.

Matkad Moskvhasai om 373 km lodeheze-pohjoižhe orhal, 428 km «Don»-avtotedme vai raudtedme. Lähembaine lidn om Gräzi kahtes kilometras suvipäivnouzmha. Lähembaižed sured lidnad (avtoteidme) oma Tambov 133 km päivnouzmha, Voronež 120 km suvhe i Jelec 78 km päivlaskmha.

Klimat om ven kontinentaline, Atlantižen valdmeren valatoitusenke. Voden keskmäine lämuz om +5,6 C°, kezakun-elokun +17,9..+19,5 C°, tal'vkun-uhokun −6,1..−9,7 C°. Paneb sadegid 567 mm vodes, enamba kezakus-heinkus (62..71 mm kus), vähemba vilukus-sulakus (30..38 mm kus).

## Tobmuz

Lipeck om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Se jagase nelläks territorialižeks ümbrikoks: Hurarandaline, Oigedrandaline, Oktäbrin ümbrik i Nevondkundaline.

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed lidnan Administracijan pämehed oma Jevgenija Uvarkina (sulaku 2019 — eloku 2024), Sergei Ivanov (keväz'ku 2016 — sulaku 2019), Mihail Gulevskii (radoi vn 2016 keväz'kuhusai). Lidnan Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Jevgenija Frai vn 2023 keväz'kuspäi. Edeližed nevondkundan ezimehed oma Aleksandr Afanasjev (sulaku 2020 — uhoku 2023), Igor' Tin'kov (radoi vn 2020 sulakuhusai).

## Eläjad
Vl 1939 lidnan ristitišt oli 66 644 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 508 887 ristitud, vn 2021 — 496 403 ristitud. Kaik 510 439 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 521 600 eläjad vl 1999.

Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 96,6 %, ukrainalaižed — 1,0 %, toižed rahvahad — 2,4 %.

Ortodoksižen hristanuskondan nened pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Sündun Raštvoiden päjumalanpert', kaks'kümne jumalanpertid, koume časounäd i Jumalanmaman Emäganpäivän mez'jumalankodi. Mugažo ortodoksižen hristanuskondan gimnazii radab. Protestantizman kaks' pühäpertid oma letud. Islaman loičendpert' om avaitud.

## Transport
Avtobusad, tramvaid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes.

Avtoümbärte i *Lipeck*-päraudtestancii oma saudud lidnas. Toižed raudtestancijad oma *Čugun-1*, *Čugun-2*, *Kazink*, i *265. km*-platform. Kaks' avtostancijad: *Lipeck* (Oigedrandaližes rajonas, päivlaskmha keskusespäi) i *Sokol* (ühtenzoittud *Čugun-1*-raudtestancijanke).

Rahvahidenkeskeine civiline *Lipeck*-lendimport (*LPK / ЛИП / UUOL*, 79,5 tuh. passažiroid vl 2018) sijadase vižtoštkümnes kilometras lodeheze lidnan keskuzpalaspäi. Sišpäi tehtas passažorreisid Venämadme (Moskv, Piter, Jekaterinburg, Soči).

## Galerei

Советская, 22 Липецк.jpg|Lipeck-lidnan Duman sauvuz (2017)
Река Воронеж в Липецке.jpg|Voronež-jogi Lipeckas (2019. voz' vai sen aigemba)
Lipetsk Cathedral 012 0993.jpg|Raštvoiden kafedraline päjumalanpert', vn 2021 nägu
Novolipezk Metallurgical Combine 1.JPG|Novolipeckan metallurgižen kombinatan administrativine sauvuz vl 2007
Lipetskcement.jpg|«Lipeckcement»-tegim vl 2007
Фасад ЛГТУ3.jpg|Lipeckan valdkundaline tehnine universitet, päkorpus (2014)
Театр Липецк.jpg|Lipeckan dramteatr L.N. Tolstoin nimed (2020)
Lipeck.jpg|Muštnik Petr I-imperatorale (2011)
Липецкий автовокзал.jpg|Lipeckan avtovagzal vl 2009
Железнодорожная станция Липецк 3.jpg|*Lipeck*-päraudtestancijan sauvuz (2019. voz' vai sen aigemba)


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lipeck-lidnan Ezitajiden Nevondkundan oficialine sait (''sovetskaya22.ru''). 
* Lidnan administracijan oficialine sait (''lipetskcity.ru'').