Orsk

**Orsk** () om Venäman lidn da lidnümbrik Orenburgan agjan päivnouzmas, röunatab Kazahstananke. Se om agjan kahtenz' surtte lidn.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 1735 kuti *Orenburg*-lidnuz langenijan Or'-jogen mödhe ( 332 km pitte). Vl 1741 panihe nügüdläižen Orenburgan alust Ural-jogen alemba mödvedhe (hot' Orenburg sijadase Sakmar-jogensunno, eile Or'-jogen), olijad lidnust udesnimitihe *Oren lidnuseks*. Se sai lidnan statusad vl 1865. Vn 2024 5. päiväl sulakud sur'vezi Ural-jogel mureni pudotadud kaičijad dambad, lidnan severz'-se tahoid upsiba.

Orskan ižandusen päsarakod oma mujumetalloiden tehmine, mašiništonsauvomine, kivivoin ümbriradmine. Sömtegimišton i elektroenergetikan edheotandad oma šingotadud, järed päiväiželektrostancii om saudud lidnümbrikos.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase Uralan suvižel ezimägištol, 200 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Orskan vanh pala (nüg. Nevondkundaline rajon) sijadase Ural-jogen hural azijalaižel randal, uz' pala — oiktal evropižel randal.

Matkad Orenburghasai om 240 km orhal, 270 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed järedad lidnad oma Novotroick päivlaskmha (om nell' kilometrad röunoiden keskes) i Kazahstanan Aktobe (170 km suvipäivlaskmha). Lidnümbrik röunatab Kazahstananke, röunpäličmänendtaho radab koumekümnes kilometras suvhe lidnan keskuzpalaspäi.

Klimat om terav kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +3,3 C°, kezakun-elokun +19,1..+21,4 C°, tal'vkun-uhokun −12..−16 C°. Paneb sadegid 322 mm vodes, läz tazomäras kuidme, enamba heinkus (41 mm), vähemba vilukus-keväz'kus (17..20 mm kus).

## Tobmuz

Orsk jagase koumeks territorialižeks rajonaks vspäi 1972, niil ei ole ičeze administracijoid. Kahesa žilod mülüdas lidnümbrikho mugažo, niiden ühthine ristitišt oli 4 204 eläjad vl 2010. Lidnümbrikon pind — 1 426,54 km².

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed lidnümbrikon pämehed oma Vasilii Kozupica (semendku 2019 — heinku 2024), Andrei Odincov (viluku 2017 — sulaku 2019), Sergei Suharev (kül'mku 2015 — kül'mku 2016). Lidnan Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Timofei Čirkov vn 2023 sulakuspäi. Edeližed nevondkundan ezimehed oma Galina Verenicina (reduku 2020 — sulaku 2023), Viktor Franc (reduku 2015 — reduku 2020, ende Administracijan pämez' vll 1990−1996, 2010−2015).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahalugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 239 800 ristitud, lidnümbrikon — 244 004 ristitud, vn 2021 lidnan — 189 195 ristitud. Kaik 230 414 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 276 tuh. eläjid vl 1995.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 81,7 %, kazahlaižed — 5,3 %, totarlaižed — 3,9 %, ukrainalaižed — 2,7 %, baškiralaižed — 1,7 %, saksalaižed — 1,1 %, mordvinalaižed — 0,7 %, azerbaidžanlaižed — 0,5 %, armenijalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 1,9 %.

Ortodoksižen hristanuskondan koumekümne pühäpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Iverin naižjumalankodi (kahesa jumalanpertid, kodijumalanpert' i časoun'), ph. Jurgii-vägestusenkandajan kafedraline päjumalanpert' (om saudud vll 2008−2014), koumetoštkümne jumalanpertid, seičeme časounäd. Kivine pämečet' om islaman üks'jäine pühäpert' lidnas, se om letud vl 1900, eli rekonstrukcijas läbi vl 1990.

## Transport
Avtobusad da tramvaid oma kundaližeks transportaks lidnas.

Rahvahidenkeskeine civiline *Orsk*-lendimport (*OSW / UWOR / ОСК*, 149 tuh. passažiroid vl 2023) sijadase seičemetoštkümnes kilometras suvhe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Orenburgan agjadme, Moskvhasai, sezonreisid Simferopolihesai.

## Galerei

Views of Orsk 8.jpeg|Lidnümbrikon administracijan sauvuz Komsomol'skai-torgul (2021, tagamal)
Орский краеведческий музей.jpg|Orskan kodirandantedištandmuzei (2018)
IMAG 0220.jpg|Sündun Toižetamižen jumalanpert' (kellčuhunduz 1894, pühäpert' om udessündutadud vll 1996−1998), vn 2012 nägu
Мечеть Орск Старый город.jpg|Orskan pämečet' vanhas lidnas, vn 2020 nägu
Views of Orsk 60.jpeg|Orskan kivivoinümbriradai tegim (Orsknefteorgsintez) vl 2021
Orsk PWS.jpg|Orskan päiväiželektrostancii vl 2017
Texnikum.jpg|Orskan kivivoitehnikum (2010)
Орский государственный драматический театр имени А. С. Пушкина.jpg|Orskan valdkundaline dramteatr A. Puškinan nimed (2018)
ДС "Юбилейный".jpg|«Jubileinii»-sportpert'kulu (2009)
Аэропорт Орск.jpg|*Orsk*-lendimportan sauvuz vl 2014
St.Orsk.jpg|*Orsk*-päraudtestancijan sauvuz vl 2005


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan Nevondkundan oficialine sait (''orsk-gorsovet.ru''). 
* Lidnan Administracijan oficialine portal (''orsk.orb.ru'').