Ozörsk (Čeläbinskan agj)

**Ozörsk** (, mugažo totaran i baškiran kelil) om Venäman sauptud lidn Čeläbinskan agjan pohjoižes. Se om agjan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Ozörskan lidnümbrikon administrativine keskuz.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vn 1945 9. päiväl kül'mkud kuti *sauvondrajon nomer 11*, *Baz-10* () i *tegim № 817* sädamha ezmäšt nevondkundališt atombombad. Žilo valdkundaliženno himižtegimenno Mendelejevan nimed sai lidnan statusad vn 1954 17. päiväl keväz'kud *Čeläbinsk-40*-nimitusenke, edel sidä ei olend lähtendad sauvondan zonaspäi. Möhemba himižkombinat sai «Majak»-nimitust.

Vn 1957 sügüz'kus tehnopolis eli läbi radioaktivižes avarijas, se oli ezmäine mugoine sur' avarii NSTÜ:s, redusti šoidud 300 km pitte i viden..kümnen kilometrad levette. Nimitihe lidnad *Čeläbinsk-65* vll 1966−1994. Vspäi 1994 lidn om olmas nügüdläiženke nimenke oficialižikš, sijadusen mödhe järviden keskes.

Ozörsk šingotase «Majak»-tehmižühtelmasel (südäitukuižen poltusen tehmine da utilizacii, radioaktivižiden izotopoiden sädand), mašinansauvomižen edheotandoil (mašiništ kivivoinhimižen, atomižen, metallurgižen i sömtegimišton täht), sauvondedheotandoil.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase ümbrikon pohjoižes, Suviuralan päivnouzmaižel ezimägištol, 240 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Nene järved oma lidnas: Irtäš-järv-vezivaradim (, 227 m ü.m.t., 53,5 km²) om lidnan pohjoižrandaks, Pen' i Sur' Nanog-järved () oma lidnan lodehes, Kiziltaš-järv-vezivaradim (, 18 km²) — pohjoižpäivnouzmas, pen' Tatiš-järv om suves.

Matkad Čeläbinskhasai om 77 km suvipäivnouzmha orhal vai 103 km avtotel. Lähembaižed lidnad oma Kištim (raudtestancijanke) nelläs kilometras päivlaskmha i Kasli 15 km pohjoižhe.

## Tobmuz
Novogornii-žilo (6 733 rist. vl 2010), Metlino-žilo (3 694 rist. vl 2010), koume pen't žilod i külä mülüdas lidnümbrikho Ozörskan ližaks. Lidnümbrikon pind — 657,3 km².

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez', edel vn 2017 elokud oli Deputatoiden suiman ezimez'. Edeline lidnümbrikon Administracijan pämez' om Jevgenii Ščerbakov (reduku 2015 — sügüz'ku 2024). Deputatoiden suiman ezimez' om Andrei Kuznečenkov vn 2024 heinkuspäi, hän oli sil-žo radnikusel vn 2018 sügüz'kuspäi vn 2020 redukuhusai). Edeližed suiman ezimehed oma Sergei Gergenreider (reduku 2020 — heinku 2024), Oleg Kostikov (reduku 2015 — sügüz'ku 2018).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 82 164 ristitud, lidnümbrikon — 93 044 ristitud, vn 2021 lidnan — 76 896 ristitud. Kaik 79 265 eläjad oli lidnas i 89 731 eläjad kaikes lidnümbrikos vl 2017. Vspäi 1996 kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 91 tuhad eläjid vll 2002−2005 (91 800 rist. vl 2003).

Rahvahad (2010): venälaižed — 89,6 %, baškiralaižed — 3,8 %, totarlaižed — 3,3 %, ukrainalaižed — 1,5 %, toižed rahvahad — 1,8 %.

Ortodoksižen hristanuskondan koume pühäpertid oma saudud lidnas 2000-nzil vozil: kivine Pühän Jumalanmaman Katken jumalanpert' i kaks' časounäd puspäi. Islaman mahallä-mečet' nomer 916 om avaitud lidnas mugažo.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad. Professionaližen opendusen aluzkundad oma: keskopendusen — Ozörskan tehnine kolledž i Ozörskan čomamahtoiden kolledž, üläopendusen oma Ozörskan tehnologine institut — Nacionaližen MIFI-südäitukuižtedoiduzkeskusen filial i Suviuralan valdkundaližen universitetan filial.

## Galerei

Администрация города. Проспект Ленина, 30а, Озерск, Челябинская область.jpg|Lidnan administracijan sauvuz (2007)
Храм в городе Озерске.jpg|Pühän Jumalanmaman Katken jumalanpert', vn 2013 nägu (om saudud vll 2000−2012)
Mayak-FMSF-Cetac-36.jpg|Südäitukmaterialiden konteinervaražom «Majak»-ühtelmasel vl 2009 vai sen aigemba
Аграяшская ТЭЦ.jpg|Agrajašan LEK Novogornii-žilos vl 2006
Здание филиала Московского инженерно-физического института. Проспект Победы, 48, Озерск, Челябинская область.jpg|Ozörskan tehnologine institut — MIFI:n filial (2007)
Южно-Уральский политехнический колледж.jpg|Ozörskan tehnologižen institutan kolledž (ende erine Suviuralan politehnine kolledž, 2013, päkorpus)
Куольный театр.JPG|Tätüižteatr (2013)
Поликлиника стоматологическая. Проспект Победы, 2а, Озерск, Челябинская область.jpg|Stomatologine poliklinik (2007)
Больница детская. Проспект Победы, 1а, Озерск, Челябинская область.jpg|Lapsiden läžundkodi (2006)
20161114 Bus station in the city of Ozersk.jpg|Enččen *Ozörsk*-päraudtestancijan (sid' avtostancijan) sauvuz vl 2016


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden sait (''ozerskadm.ru'').