Šlissel'burg

**Šlissel'burg** (, ,  «avadim-lidn»; vozil 1323−1611 **Orešek** «pähkmut», edel 1702. vot **Noteburg**,  «pähkmut-lidn» tähäsai, vozil 1944−1992 **Petrokrepost' ** «Petran lidnuz», ) om Venäman lidn da lidnankund Leningradan agjan keskuzpalan päivlaskmas. Mülüb Kirovskan rajonha, sen kaikiš penemb lidn koumespäi eläjiden lugun mödhe.

## Istorii
Eländpunktan aluz om pandud Uz'lidnan Jurii Danilanpoig-ruhtinasel vl 1323 Orehovii-sar'he pulidnuseks. Vl 1353 uz'lidnalaižed udessauvoiba lidnust kivespäi. Vozil 1613−1702 lidnuz oli Ročinman palaks. Petr I Sur' anasti lidnust tagaz vl 1702, pol'vot aigemb mi Piterin alusenpanend oli, i pani posadan alust Nevan hural randal, nimiti nügüdläižikš. Posad sai makundan lidnan statusad vl 1780. Toine rahvahaline nimi oli *Šlüšin*.

Toižen mail'man sodan aigan lidn oli okkupiruidud nacistižen Germanijan sodavägil vll 1941 (8. sügüz'ku) — 1943 (18. viluku), päiči lidnust. Vozil 1996−2005 alištui Leningradan agjan tobmudele oikti.

Šlissel'burgan kaikiš järedamb edheotand om Nevan laivansauvomižen da kohendusen tegim (vspäi 1913).

## Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan päivlaskmas-lodehes, Nevan hural randal (Baltjan meren bassein) jogen lähtendanno Ladogaspäi, 15 metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Uden Ladogan kanalan agj om lidnas (Volgan-Baltijanmeren veziten pala).

Matkad Piterin keskuzpalhasai om vižkümne kilometrad päivlaskmha orhal vai avtotedme, Kirovsk-rajonkeskuz sijadase koumes kilometras suvhe. Žilo Morozovan nimed sijadase vastrandal, eriližmujuiden himtegimenke. *Petrokrepost' *-raudtestancii sijadase Nevan oiktal randal mugažo i ei mülü lidnha, voib sadas sišpäi lidnhasai ehtatimel (kaks' kilometrad) vai matkad 20 km avtotedme, «Kol»-avtoten sildadme.

## Tobmuz
Šlissel'burg om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Deputatoiden nevondkundan ezimez'. Edeližed lidnankundan pämehed oma Vladimir Nomerov (heinku 2018 — viluku 2020) i Nadežda Silajeva (sügüz'ku 2016 — heinku 2018). Lidnan Administracijan pämez' om Aleksandr Maslakov vn 2024 kül'mkuspäi. Edeližed Administracijan pämehed oma Spartak Čhetija (reduku 2023 — kül'mku 2024), Artöm Želudov (tal'vku 2020 — eloku 2023), Anatolii Rogozin (sügüz'ku 2018 — tal'vku 2020).

## Eläjad
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe 13 170 ristitud elihe lidnas, rajonan seičemendez, vn 2021 — 14 131 ristitud. Kaik 14 763 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 14 803 eläjad vl 2015.

Ortodoksižen hristanuskondan viž jumalanpertid oma kaičenus i saudud lidnas: Pühän Jumalanmaman Blagoveššenjan päjumalanpert', Joann-edelkävujan sündundan päjumalanpert' lidnuses, kaks' jumalanpertid i časoun'. Niiden ližaks kaks' jumalanpertid i kaks' časounäd ei ole kaičenus.

## Openduz
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kaks' nimitadud päivkodid, keskškol nomer 1, čomamahtoine škol, lapsiden da norišton sportškolan futbolas (Kirovsk) filial.

Vezitransportan tehnikum om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

## Galerei

4439. Shlisselburg. Zhuka Street, 5.jpg|Lidnan administracijan pert' (2015)
190. Шлиссельбург. Соборная пл.JPG|Päjumalanpertintorgun ansambl', vn 2015 nägu
4420. Nevsky Shipbuilding and Shiprepairing Plant.jpg|Nevan laivansauvomižen da kohendusen tegim vl 2015
Шлиссельбург, ул. Чекалова 4.jpg|Adivpert' (2016, ende A. Potaševan pert')
164. Шлиссельбург. Крепость Орешек. Мемориал защитникам крепости Орешек в годы ВОВ.JPG|Suren sodan memorial i Joann-edelkävujan päjumalanpertin ruinad Orešek-lidnuses vl 2015


## Homaičendad


## Irdkosketused
* Lidnan Deputatoiden nevondkundan sait (''mo-shlisselburg.ru''). 
* Lidnan Administracijan sait (''admshlisselburg.ru'').