Segni zodiacałi

El **segno zodiacałe** o **astrołòzego** el ze, sia par l'astrołozia osidentałe che par cueła indiana (in sanscrito: राशि, *rāśi*), una de łe dódaze sudivizion in parte conpagne del zodìaco.

Par tradision, ogni segno zodiacałe el tołe el nome da na costełasion, sevindo el sevente órdene: Ariete, Toro, Zemełi, Cancro, Leon, Vèrzene, Bałansa, Scorpion, Sazitàrio, Capricorno, Acuàrio, Pesi.
thumb|upright=0.5|Ariete
thumb|upright=0.5|Toro
thumb|upright=0.5|Zemełi
thumb|upright=0.5|Cancro
thumb|upright=0.5|Leon
thumb|upright=0.5|Vèrzene
thumb|upright=0.5|Bałansa
thumb|upright=0.5|Scorpion
thumb|upright=0.5|Sazitàrio
thumb|upright=0.5|Capricorno
thumb|upright=0.5|Acuàrio
thumb|upright=0.5|Pesi

In Osidente se tende a far destinsion in du tipi de zodìaco, una che divide l'eclìtega in 12 segni de conpagna longhesa, o sia 30 gradi par un totałe de 360°, un altro bazà invese su łe costełasion. L'asociasion intrà łe costełasion e ła pozision del Sołe in confronto a łe stełe fise ła cànbia inte el tenpo, par colpa de ła precesion dei ecuinosi: de consevensa, el zodìaco dei segni e cueło de łe costełasion oncó i rezulta sfazai intrà lori. L'astrołozia osidentałe ła se baza escluzivamente sul zodìaco dei segni, cusita cofà che i zera stai ideai miłeni fa.

Inte el costumar popołan se dòpara el dire "nàsar soto del segno de..." seguio dal nome de un segno zodiacałe. El signifegà el canbia in baze a ła tradision astrołòzega: inte el dòparo osidentałe se intende el segno zodiacałe inte el cuało se cata el Sołe inte el momento de ła nasimento de ła persona, mentre inte el dòparo indian se intende el segno zodiacałe sul cuało se cata ła Luna.

## Sudivizion del zodìaco

La sudivizion del zodìaco in dódaze parte ła se orìzena inte l'astrołozia babiłoneze; łe dódaze sudivizion łe vien ciamae "segni" in cuanto łe ze raprezentae cadauna da un sìnboło.
Dopo de łe concuiste de Lisandro Magno l'astrołozia babiłoneze ła ze entrada in contato sia co ła cultura ełenìstega sia co cueła indiana, fazendo influensa so łe astrołozie locałi in vàrie magnere.

Par tradision cadaun segno zodiacałe el tołe el nome da na costełasion piasada drio del pian de l'eclìtega:

### Zodìaco tropegałe
Inte ła tradision osidentałe se dòpara ła sudivizion denomenada tropegałe del zodìaco, che  ła ga rełasion col moto de revołusion de ła Tera da torno del Sołe; primadetuto el zodìaco el ze dividesto in cuatro setori in corispondensa dei du ecuinosi e dei du solstisi, dopo cadauni dei cuatro setori che in sta magnera i se forma i vien oncor-pì sudividesti in tre parte conpagne. Sta sudivizion ła se ciama "tropegałe".

Par tradision, el primo segno zodiacałe el ze l'Ariete. Par colpa de ła precesion dei ecuinosi che el ze de sirca un grado ogni 72 ani, ła cołocasion dei segni zodiacałi no ła coinside co cueła de łe costełasion.

### Zodìaco siderałe
Inte ła tradision indiana se dòpara ła sudivizion denomenada siderałe del zodìaco, ła cuała ła ze fisa e no ła ga influensa da ła precesion dei ecuinosi; el zodìaco el ze dividesto in dódaze parte conpagne partindo dal "ponto de Ariete" (che no el va confondesto col "ponto vernałe" ciamà anca sto cuà de łe volte "ponto de Ariete" ma sto cuà in realtà el raprezenta el ponto de scumìsio del zodìaco tropegałe) o sia el ponto de scumìsio convensionałe de ła costełasion de l'Ariete.
La diferensa intrà el ponto vernałe e el ponto de Ariete (o sia intrà zodìaco tropegałe e zodìaco siderałe) in sanscrito se ciama *ayanamsa* e ghe ze vàrie scołe astrołòzeghe che le dà vałori vari dipendindo de andove che el vien considarà el scumìsio del segno de l'Ariete.
L'astrołozia indiana ła ze oncora oncó intemamente ligada a ła rełijon induista e partindo dal 1957 l'isteso goerno indian el ghea cura ła publegasion de un almanaco astrołòzego bazà sul vałore proponesto inte el 1952 dai astròłoghi Saha e Lahiri; sto vałore el zera de 23°51'21" inte el 2000 e el se inalsa de sirca 50" a l'ano.

Par tradision el segno zodiacałe che scumìsia inte el "ponto de Ariete" el ze ciamà Ariete; oncó, par colpa de vari movimenti de l'ase de rotasion terestre, ogni segno zodiacałe siderałe no el coincide pì co ła costełasion da ła cuała i ga tolto el nome.

## Clasifegasion de l'astrołozia osidentałe
L'astrołozia osidentałe ła prezenta pì clasifegasion dei segni, bazai sui insiemi.

### Par ełemento
La prima ła ze ligada ai 4 ełementi (fogo, tera, àrìa, àcua):

* Segni de fogo: Ariete, Leon, Sazitàrio. L'ełemento el raprezenta el desidèrio e l'enerzia creativa;
* Segni de tera: Toro, Vèrzene, Capricorno. L'ełemento el raprezenta łe resorse materiałi e i gaveri;
* Segni d'àrìa: Zemełi, Bałansa, Acuàrio. L'ełemento el raprezenta l'intełeto e ła capasità comunicativa;
* Segni d'àcua : Cancro, Scorpion, Pesi. L'ełemento el raprezenta l'imazenasion, i sentimenti e l'amore.

I segni i ze divise anca in "mascułini" (fogo e àrìa) e "femanini" (tera e àcua), co asociasion a estroversion e introversion.

### Par tipo
La seconda ła se baza su ła pozision in confronto ai 4 ponti cardenałi:

* Segni cardenałi: Ariete, Cancro, Bałansa, Capricorno (scumìsio stajon). I ze asociai a inisiativa e creatività;
* Segni fisi: Toro, Leon, Scorpion, Acuàrio (sentro stajon). I ze asociai a stabiłità e determinasion;
* Segni mòbiłi: Zemełi, Vèrzene, Sazitàrio, Pesi (fine stajon). I ze asociai a inzegno e adatasion.

In baze a łe date convensionałi, se połe notar cofà el pasajo dal segno mòbiłe al cardenałe el avegne in coincidensa de l'ecuinòsio o sanò del solstìsio: l'avegnimento el segna, de fato, el pasajo da na stajon a cheła dopo.

### Par stajon
In baze a ła stajon de partegnensa, se ła ga ła sevente destinsion:

* Primavera: Ariete, Toro, Zemełi
* Istà: Cancro, Leon, Vèrzene
* Autuno: Bałansa, Scorpion, Sajitàrio
* Inverno: Capricorno, Acuàrio, Pesi

Se veda cofà che in ogni stajon el rezùltee asente un ełemento: l'àcua in primavera (stajon ùmida), l'ària in istà (stajon calda), ła tera in autuno (stajon seca), el fogo in inverno (stajon freda).

### Par segno oponesto
La clasifegasion par **oponesto** ła ze n'altra destinsion, bazada su ła corispondensa de ła cuałità e su l'opozision dei ełementi:

L'opozision ła consta, de fato, inte el conbinar el fogo a l'ària (elementi lejeri) e l'àcua a ła tera (elementi pezanti): da ła parspetiva de łe stajon, ła primavera ła ze oponesta a l'autuno mentre l'istà el ze oponesta a l'inverno. Da tegner conto, in pì, che el domisiłio de un segno corisponde al bando del so oponesto.

## La secuensa
La secuensa el nase da l'intersesion intrà i 4 elementi e i 3 tipi, finindo sensa de ogni pusìbiłe conbinasion.

## Notasion

## Altri projeti

## Linganbi foresti