3 de setenbre

El **3 de setenbre** el ze el 246° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 247° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 119 dì.

## Avegnimenti
*401 v.C. – Ła se conbate ła bataja de Cunassa intrà l'ezèrsito de Ciro el Zóvane e cueło là del re persian Artaserse II
*36 v.C. – Inte ła bataja de Naulochus, Agripa, merajo de Otavian, el dèzema Sesto Ponpeo, fioło de Ponpeo, metindo finmente a l'opozision ponpejana al Secondo triumvirà
* 301 – Tradisionałe data de nasimento de ła comunità del Monte Titan, dopo Repùblega de San Marin.
* 568 – Alboin re dei Longobardi el concuista Miłan orizenando el Regno dei Longobardi
* 590 – Elesion de Papa Gregòrio I
* 1189 – Ricardo I de Inghiltera el vien incoronà a Westminster
* 1260 – I Móngołi i gnen sconfizesti dai Mamełuchi inte ła bataja de Ayn Jalut
* 1458 – Vèneto, Bełun: Canal el se destaca da l'arcidiaconałe de Àgordo devegnindo Pieve de Canałe
* 1651 – Guera siviłe ingleze: bataja de Worcester – Carlo II de Inghiltera el vien desfà inte l'ùltema granda bataja de ła guera
* 1658 - De sevente de ła morte de Oliver Cromwell, so fioło Richard el erèdita ła liderajo de ła Gran Bretagna
* 1783 – Guera de indipendensa americana: el Tratà de Parize, firmà da Stati Unii e Regno Unio, el finałiza a ła guera
*1791 – Aprovasion da parte de l'Asenblea nasionałe costituente franseze de ła costitusion che ła sancise el nasimento de ła monarchia costitusionałe
* 1860 – Scumìsia ła prima conferensa mondiałe de chìmega, el Congreso de Karlsruhe
* 1861 – Guera de secesion americana: el zenerałe confedarà Leonidas Polk el invade el neutrałe Kentucky, spinzendo łe autorità del Stato a dimandar asistensa a l'Union
* 1914 – Giacomo della Chiesa el divien Papa co nome Benedito XV
* 1929 – El Dow Jones el riva al vałore màsimo del tenpo (381,17), seguio poco dopo dal croło de ła borsa del 1929
* 1935 – Sir Malcolm Campbell el riva a 304,331 mìlia oràrie sul Bonneville Speedway inte el Utah, devegnindo ła prima persona che ła guida un'automòbiłe sora de łe 300 mìlia oràrie
* 1939 – Seconda guera mondiałe: Fransa, Austràlia e Regno Unio i ghe declara guera a ła Zermània; *Doménega de sàngue* de Bydgoszcz
* 1941 – Seconda guera mondiałe: inte el Canpo de consentramento de Auschwitz i nazisti i dòpara par ła prima volta ła gas tòsego Zyklon B par stermenar i prezonieri
* 1943 – Seconda guera mondiałe: l'Itàlia continentałe ła vien invadesta da łe trupe liae, par ła prima volta inte el corso de ła guera. El zenerałe Giuseppe Castellano firma a Cassibile l'armistìsio curto
* 1954 – L'Ezèrsito Popołare de Libarasion el scumìsia el bonbardamento de l'ìzoła de Quemoy e de łe ìzołe Matsu, controłae da ła Repùblega Cineze
* 1967
**Dagen H ("Dì H") in Svèsia: el tràfego pasa da ła guida inte ła sanca a cueła inte ła drita
** Nguyễn Văn Thiệu el vien ełezesto presidente del Vietnam del Sud
* 1971 – El Qatar el se reciapa l'indipendensa dal Regno Unio
* 1976 – Programa Viking: ła sonda Viking 2 ła atera a Utopia Planitia, su Marte e ła taca retraer łe prime foto darente a cołori de ła superfise del pianeta
* 1978 - Santa Mesa de scumìsio pontifegà de Papa Joani Poło I (Albino Luciani): ła ze ła prima volta che un Papa el òpta de no vegner incoronà
* 2004 – La Straje de Beslan ła cùlmena co ła morte de sirca 344 persone, prinsipalmente putełi
*2010 – Dezastro aèreo del Voło UPS Airlines 6

## Nasesti
## Morti
## Feste e recorense
### Internasionałi
* Dì Mondiałe de l'Izene

### Nasionałi
*  - Dì de ła bandiera
*  - Dì de l'indipendensa (1971)
*  - Festa Nasionałe (Fondasion de ła Repùblega)
*  - Dì de ła Memòria dei Cascai
*  - Dì de Levy Mwanawasa
### Rełijoze
#### Santi catòłeghi
#### Festa del patrono de łe sità
### Làeghe

## In altri projeti