open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bronzola

**Bronzoła** ła xe a frasion pì cea del comun de Canpodarsego.

Ła conta 1&nbsp;328 abitanti, che i ze l'11,13% de ła popołasion de tuto el comun. Ła ze traversà dal Tèrgoła, torenteło che el nase da ła Pałù de Onara (PD). Inte el so teritòrio xe prexente un vècio logo cristian: ła cezeta de Panigae (*Campanigalli*), vècia cofà ła cexa de San Màsimo a Borgheto de San Martin de Łùpari (PD).

Ła via pì inportante ła xe via Straełe, che ła parte da ła cexa parochiałe e ła more a Fimizeło, altra frasion de Canpodarsego. Davanti a ła cexa parochiałe i ga fato inte ła nova piaseta, se festeja l'omònema sagra, ła cuała ła ga na intaresante riłevansa teritoriałe par via de łe serae del bało e łe orchestre che se ezibise.

Ła trativa pì nomenà de Bronzoła ła xe el Parco de Tergołàndia: na rasegna de òpare d'arte inte ła natura che łe conpagna łe rive de ła Tèrgoła, partindo da ła Cezeta de Panigae finemente a ła ceza de Bronzoła.

## Notasion


## Łinganbi foresti
* Scheda so ła storia de ła locałità
Det sjunde inseglet

***Det sjunde inseglet*** ("El setimo sigiło") el xe un film del 1957 direto da Ingmar Bergman, traspoxision par el cine del drama teatrałe *[[Trämålning]]*, che el steso Bergman el gheva scrito inte el 1955 pa' ła so conpagnia de atori teatrałi.

Prexentà in concorso al 10º Festiva de Cannes el film el ga vinto el Premio Spesałe de ła Xuria, *ex aequo* co *[[Kanał]]* de Andrzej Wajda.

## Date de insida e titołi internasionałi

## Note
Simiiformes

**Simiiformes** el xe un infraordine de Primati del sotordine dei Haplorrhini, conprendente łe **simie**, sia quełe del Novo Mondo che quełe del Vecio Mondo (fra cui l'omo), ma nò i tarsi.

Łe prime simie propiamente łe ga scominsià a diferensiarse sirca 40 miłioni de ani fa, quando łe platirine se ga stacà da łe catarine, andando a cołonixar łe Americhe e evolvendo carateri comuni come ła coda prensiłe o el muxo piato. 25 miłioni de ani fa, invese, avien ła diferensiasion de łe simie antropomorfe (Hominoidea) in seno a łe catarine.

L'infraordine xe cussì organixà:

**Simiiformes** (279 specie)
* **Parvordine [[Catarrhini]]** o "simie del Vecio Mondo" (151 specie)
** Superfaméja Cercopithecoidea (131 specie)
** Superfaméja Hominoidea (20 specie)
* **Parvordine [[Platyrrhini]]** o "simie del Novo Mondo" (128 specie)
** Superfaméja Ceboidea (128 specie)

## Varda anca
* Clasificasion sientìfega

## Altri projeti
Sophie Marceau

thumb|right|300 px|'''Sophie Marceau'''
[thumb|right|250 px|Sophie Marceau in na foto risałente al [1993]]
[thumb|right|250 px|Sophie Marceau al [Festival del Cinema de Cannes del 2009]]
**Sophie Marceau**, ała nagrafe **Sophie Danièle Sylvie Maupu** (Parixe, 17 de novenbre 1966), ła xe na atora, regista e senegiatora francexe.

Diventà famosa recitando da adołescente inte el ruoło de Vic, ła protagonista dei film *[[La Boum]]* (1980) e *[[La Boum 2]]* (1982), la ga parteçipà a na quarantina de film.

La xe stà sposà col regista Andrzej Żuławski e ła xe ła conpagna de l'atore Christopher Lambert.

## Filmografia parsiałe

### Atora
* *[[La Boum]]*, regia de Claude Pinoteau (1980) - ruoło: Vic Beretton
* *[[La Boum 2]]*, regia de Claude Pinoteau (1982) - Vic Beretton
* *[[Joyeuses Pâques]]* (1984) - Julie
* *[[L'Amour braque]]*, regia de Andrzej Żuławski (1985) - Marie
* *[[Descente aux enfers]]* (1986) - Lola Kolber
* *[[L'Étudiante]]*, regia de Claude Pinoteau (1988) - Valentine
* *[[Fanfan]]* (1993) - Fanfan
* *[[La Fille de d'Artagnan]]*, regia de Bertrand Tavernier - Eloïse d'Artagnan
* *[[Braveheart]]*, regia de Mel Gibson (1995)
* *[[Al di là delle nuvole]]*, regia de Michelangelo Antonioni (1995)
* *[[Anna Karenina (film 1997)|Anna Karenina]]* (1997) - Anna Karenina
* *[[Marquise]]*, regia di Vera Belmont (1997) - Marquise
* *[[The World Is Not Enough]]* (1999) - Elektra King
* *[[Belphégor, le fantôme du Louvre]]*, regia de Jean-Paul Salomé (2001) - Lisa
* *[[Alex & Emma]]*, regia de Rob Reiner (2003)
* *[[À ce soir]]* (2004) - Nelly
* *[[LOL (Laughing Out Loud)]]* (2009) - Anne

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

*  Biografia e filmografia de Sophie Marceau su Allmovie
*  Biografia e filmografia de Sophie Marceau su Première
*  Biografia e filmografia de Sophie Marceau su Pure People
*  Biografia e filmografia de Sophie Marceau su MyMovies.it
*  Biografia e filmografia de Sophie Marceau  su La Repubblica/Trova Cinema
*  Biografia e filmografia de Sophie Marceau su Allo Ciné
*  Scheda su Sophie Marceau  de l'Internet Movie Database
*  Filmografia de Sophie Marceau Biography su Film Reference
Francesco Guidolin

**Francesco Guidolin** (Castèło, 3 de otobre 1955) el xe un alenador del xugo del bałon e na olta el xugava in mexo al campo, deso l'é drio alenare a Udinexe.

El xe el decimo alenador 'Talian che gà alenà tra cuei che gà alenà de pì: el gà alenà ben 478 partide en Serie A.

## Biografia

El xe un gran pasionà dei curidori. 

El gà maridà Michela Pietribiasi, tosa de Raul Pietribiasi, su primo paròn; el gà do fioi Riccardo e Giacomo.

## Altri projeti
Rejon aministrativa I (Braxiłia)

**Braxiłia** (in portoghexe *Brasília*) ła xe una de łe rejon aministrative del Distreto Federałe del Braxiłe. Ła xe formà dal piano piłota (area tutełà dal UNESCO) e dal parco nasionałe.
Chris Pine

**Chris Pine** (Los Angeles, 26 de agosto 1980) el xe on ator merican.
## Filmografia
### Film

### Tełevixion

### Videoxùghi

### Vìdei muxegałi

### Teatro

## Discografia

### Trase muxegałi

### Smisto

## Notasion
## Altri projeti

## Linganbi foresti
Jeremy Renner

**Jeremy Renner** (Modesto, 7 de genaro 1971) el xe on ator merican.

## Filmografia
### Film

### Tełevixion

## Discografia
**EP**

*The Medicine* (2020)

**Sìngułi**

"Main Attraction" - 2019

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Zugo da toła

thumb|Xughi da toła Nordamericani
Un **xugo da toła** el xe un xugo che richiede na ben definia superfise de xugo, che ła vien dita de sołito *tabełon* o *plansa* ladove nò i existe termini pì specifisi ligai al  spesifego xugo in question (par exenpio scachiera o damiera); so ła superfise i vien solitamente piasi e/o spostai i *tochi* che, senpre in asensa de termini pì spesifici, i vien ciamai *segnałini*. Oviamente nò ła xe na categoria de cui se posa dar na definision tanto precixa; par exenpio, el conseto de tabełon pol essar anca intexo in senso pitosto lato (includerà el caxo de planse individuałi pà i xugadori, tabełon asenblai via via come parte del xugo, evc.). In sostansa, se podarìa includare in questa categoria quałunque xugo richieda na toła o superfise anałoga, ma escludendo i xughi de carte tradisionałi, che i xe un mondo a sé stante; opùr se pol rifarse all'espresion (tuto somato nò cussi vaga) "xughi in scatoła".

I xughi da toła i raprexenta un fenomeno pitosto difondesto infra i paexi osidentałi come momento de agregasion, anca se ła łoro inportansa inte ła vita sociałe dipenda anca da łe tradision nasionałi. In Xermania e inte i paexi de łéngua todésca, par exenpio, ła cultura del xugo da toła xe tanto pì difondesta che in Itałia. Nò a caxo propio ła Xermania ospita el premio *Spiel des Jahres* (*xugo dell'ano*), che xe el pì inportante del mondo.

Sto xenare de xughi gà na notevołe inportansa come intratenimento pà ła famèja, spesalmente par quełi che i se presta a essar xugai a tute łe età; ma nò i manca xughi da toła łe cui regołe łe pol rixultar masa conplicae parsin par tanti adulti (come alcuni wargame), o che i richiede un raxonamento atento e aprofondìo (come tanti clasici xughi astrati cuałi i scachi e ła dama).

## Bibliografia esensiałe
* R.C. Bell (1979), *Board and Table Games from Many Civilizations*, Dover, New York
* R.C. Bell (1986), *Il libro dei giochi da tavolo [The Boardgame Book]*, Idealibri, Milano
* Giampaolo Dossena (1999), *Enciclopedia dei giochi*, Utet, Torino
* E. Falkener (1961), *Games Ancient and Oriental and How to Play them*, Dover, New York
* W. Fiske (1905), *Chess in Iceland and in Icelandic Literature*, "Florentine Typographical Society", Firenze
* E. Glonnegger (1999), *Das Spiele-Buch*, Drei Magier, Uehlfeld (D)
* J.M. Lhôte (1994), *Histoire des jeux de société*, Flammarion, Paris
* H.J.R. Murray (1952), *A History of Board-Games Other than Chess*, Oxford University Press, Oxford
* D. Parlett (1999), *The Oxford History of Board Games*, Oxford University Press, New York
* S. Sackson (1992), *A Gamut of Games*, Dover, New York, ISBN 0-486-27347-4
* R.W. Schmittberger (1992), *New Rules for Classic Games*, Wiley, New York, ISBN 0-471-53621-0

## Altri projeti
Family Guy

***Family Guy*** (*Uma Família da Pesada* in Braxil, *I Griffin* in Itałia, *Padre de familia* inte i paexi isponofoni) 'a xe na serie TV de cartoni animadi creada da Seth MacFarlane inte el 1999, par el network FOX. La fameja protagonista del carton xe la disacrante rapresentasion de 'a tipega *[[American way of life]]*.

## Altri projeti
Gran Baja Austrałiana

Ła **Gran Baja Austrałiana** (in inglexe *Great Austalian Bight*) el xe una porxion  del'Osèano Indian.

Ła se cata tra le coste meridionałi de l'Austrałia a nord chełe de ła Tasmania a est. Ła comunica a est co el Mar de Tasman tramite el Streto de Bas, a sud e ovest diretamente co l'Osèano Indian. 

Łe so' całanche pì grande łe xe el Golfo de Spenser e el Golfo de San Vincenso, entranbe łe se cata 'nteła so' porxion nordoriental.

## Zeografia fixica
L'area che ła coverse ła xe tanto granda, cofà ła so' profondità. I so fondałi i xe costituii prevałentemente da crosta osèanica. Inteła so parte meridional se cata el Basin de l'Austrałia meridional (che inte el Osèano Indian riva a 5708 m).

Ła Gran Baja Austrałiana ła coverse da nord verso sud ła piataforma continental austrałiana e un fianco de ła Dorsal de l'Indian Sudoriental. El fondo marin ga tacà a formarse xà intel Mesosoico par l'apertura de na nova dorsal che ga separà ła piataforma continental de l'Austrałia a nord e cheła de l'Antartide a sud.

Ła xe atraversada in superfisie da ovest a est dal fluxo caldo de ła Corente de Lèuin , e in fondità de est verso ovest da do fluxi fredi: ła **Corente de Flinders** e el **Fluso de Tasman**.

El fiume pi importante che el se jeta intełe so acue el xe el Mari.

Al so interno se cata l' Arsipełago de ła Riserca e l' Ixoła dei Canguri.

## Zeografia umana
L' unico paexe che el se cata su łe so coste el xe l'Austrałia.

Łe so sità pi grande łe xe Adelaide, Porto Augusta el xe un groso porto indusrial, un inportante sentro de pesca el xe Porto Łiṅcen.

No ła xe particołarmente pescoxa, ma se pol catar sardełe e tòni inte ła so' parte sentral e crostacei łongo łe coste sudorientałi e a l'estremo ovest.

## Note


## Altri Projeti

## Linganbi foresti

*  Parco marin de ła Gran Baja Austrałiana
Canal de Siciłia

El **canal** o *streto* de **Siciłia** *(Canałe de Siciłia in [[Lengua siciłiana|siciłian]], in [[łengua-araba|مضيق صقلية]])*, *Canal de Sicile* o *Canal de Tunis* in fransexe) xe el trato de mar del Mediteraneo conprexo tra ła Siciłia (Trapani) e ła Tunixia.

Divide el Mediteraneo orientałe da queło osidentałe.

Pròpio al centro del canałe steso se cata l'ìxoła de Pantełerìa. Inte el so ponto pì streto, tra Cao Feto, 'rente Maxara del Vało e Cao Bon, darente de El Haouaria, xe łargo sirca 145 chiłometri.

## El nome
Plinio Il Vecchio aferma che gera dito "mare Sicuło" el trato de mar Mediteraneo conprexo infra l'ìxoła de Siciłia e Creta.

In inglexe xe ciamà *[[Streto]] de Siciłia*, in fransexe xe conosùo anca cofà "Canałe de Cao Bon" o "Canałe de Kelibia", co riferimento rispetivamente a ła penìxoła e ałe sità tunixine che sera ła riva meridionałe del canałe.

Ła difarensa infra łe nomenclature streto e canałe dipende dal tipo de mase d'aqua coinvolte. Se questa prexenta carateristeghe chimico-fixiche (fisésa, sałinità, tenperatura) conparabiłi intrà łori ałora se parlarà de "canałe" se invese łe carateristiche xe disimiłi se parla de "streto".

Queste difarense xe notevołi infra el basin mediteraneo osidentałe e queło łevantin par tałe raxon xe coreta ła denominasion de "Streto de Siciłia", al roverso de l'uxo comùn.

## Note
Scachiera

right|thumb|150px|Toła dopàra pà'l xugo
Ła toła dopàra inte el xugo de i scachi xe ciamà **scachiera** e consiste de oto righe e oto cołone de quadrati (caxełe) sistemai in modo tałe che i cołori i se alterne intrà de łori. Ła denominasion coreta dei quadrati xe caxe.

## Descrision
Łe oto fiłe verticałi de caxe łe se ciama cołone, łe oto fiłe orixontałi traverse. Łe fiłe de caxe del steso cołor, coinsidenti a i angołi, se ciama diagonałi.

I cołori distintivi i xe el bianco e el nero, anca se de frecuente i cołori reałi uxai i xe difarenti (a seconda del materiałe de costrusion dopàra par fabricar ła toła). Par exenpio, na scachiera in legno uxa legno ciaro pà'l bianco e legno scuro pà'l nero. Alcune scachiere łe ga anca ell bianco e el rosso (dopàra anca pà ła dama).

Ła scachiera xe senpre poxisionada in modo tałe che ognuno dei do xugadori gabia l'ultima caxa a destra de ła prima traversa de cołor bianco.

right|thumb|160px|Tipica scachiera

Łe cołone łe xe denominae co na litera che va da **a** a **h** scuminsiando da ła sinistra del xugador bianco, mentre łe traverse łe xe denominae co i numari da **1** a **8** senpre scuminsiando da ła poxision del xugador bianco. Questa denominasion parmete de descrivare in modo univoco ogni caxa prexente so ła scachiera e fa parte de ła notasion algebrica.

## Disposision dei tochi
Na scachiera regołamentare (queła dopàra inte i tornei) ła ga par forsa łe caxełe co lato conprexo tra 5 sm e 6,5 sm.

Cò che taca ła partia, i tochi del xugador bianco e del xugador nero i vien sistemai so ła scachiera inte łe prime do traverse (traversa **1** e **2** pà el bianco e traversa **8** e **7** pà'l nero) inte el modo seguente:
* Ła traversa **1** ła ga (da sinistra a destra) tore, cavało, alfière, donn, re, alfiere, cavało e tore.
* Ła traversa **2** ła ga i oto pedòn.

I tochi neri so łe righe **8** e **7** i se dispone in modo simetrico a quełi bianchi. In particołare, i do re i condivide ła stesa cołona (**e**), cussita come łe do done (cołona **d**). Ło steso conseto se esprime dixendo che ogni dona ocupa na caxa del so cołor.

I tre tochi a destra de ła dona i xe anca ciamai "tore de dona", "cavało de dona" e "alfière de dona". Ło steso vałe pà i tre tochi a destra del *re*, "tore de re" evc.

## Scachiere monumentali

* Ła scachiera (o damiera) fisa pì granda d'Europa se cata a Pogio Inperiałe, inte el nord Gargano, andove ogni ano xe inscenà el Palio de Dama Vivente.
* Inte la sità de Maròstega ghe ze na piasa fata come na scachiera dove che ogni do ani se fa un evento ciamà "La partìa a scachi"

## Łigadure foreste
*  Standards of Chess Equipment and tournament venue for FIDE Tournaments

## Altri projeti
UTC-3

**UTC-3** el xe un fuxo orario, in ritardo de tre ore rispeto a UTC.

## Xone
El vien doparà inte i seguinti paixi e teritori:
* 
*  :
** Alagoas
** Amapá
** Bahia
** Ceará
** Distreto Federałe
** Espírito Santo
** Goiás
** Maranhão
** Minas Gerais
** Pará (est)
** Paraíba
** Paraná
** Pernambuco
** Piauí
** Rio de Janeiro
** Rio Grande do Norte
** Rio Grande do Sul
** Santa Catarina
** San Poło
** Sergipe
** Tocantins
*  :
** Groenlandia (gran parte)
*  :
** Guyana fransexe
** Saint-Pierre e Miquelon
* 
* 

## Zeografia
In teoria UTC-3 el rivarda na xona del globo conprexa infrà 52,5 ° W e 37,5 ° W e l'ora inisialmente doparà ła corispondeva a l'ora sołare media del 45º meridian ovest (riferimento sostituio dal UTC inte el 1972).

## Ora legałe
Diverse xone del fuxo orario łe dopara l'ora legałe, pasando a UTC-2: Braxiłe (Distreto Federałe, Espírito Santo, Goiás, Minas Gerais, Paraíba, Paraná, Rio de Janeiro, Rio Grande do Sul, Santa Catarina e San Poło), Saint-Pierre e Miquelon e Uruguay.

Resiprocamente, i paixi de UTC-4 che i dopara l'ora legałe i se cata a UTC-3.

## Ligamenti foresti

*  UTC-3
Natalie Portman

**Natalie Portman** (ebr. **נטלי פורטמן**), a ła nagrafe **Natalie Hershlag** (ebr. **נטלי הרשלג**) (Gerusałeme, 9 de zugno 1981) ła xe na atora, produtora cinematrogràfega, senejatora e diretora sinematogràfega israeliana naturałixada statunitense.

Cofà atora, ła xe in atività finmente da l'età adołesensiałe e complesivamente la gà resità, partendo da ła metà dei ani novanta a na quarantina de film.

La ga vinsesto vari premi cinematogràfeghi, intrà sti cuà on Golden Globe cofà mejora atora mia protagonista e on Premio Oscar cofà mejora atora protagonista.

## Biografia

### Vita privata
Ła xe insieme dal 2009 al bałarin James Millepied, dal cuało ła ga avesto on fioło inte el zugno del 2011, che el se ciama Aleph.

## Filmografia parsiałe

### Atora
* *[[Developing]]* (1994) - ruoło: Nina
* *[[Léon (film)|Léon]]*, regia de Luc Besson (1994) - Mathilda
* *[[Star Wars: Episode I - The Phantom Menace]]* (1999) - Regina Padmé Amidala
* *[[Anywhere But Here (film)|Anywhere But Here]]* (1999) - Ann August
* *[[Where the Heart Is (film 2000)|Where the Heart Is]]* (2000) - Novalee Nation
* *[[Star Wars: Episode II - Attack of the Clones]]* (2002) - Regina Padmé Amidala
* *[[Cold Mountain (film)|Cold Mountain]]* (2003)
* *[[Closer (film)|Closer]]* (2004)
* *[[Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith]]* (2005) - Regina Padmé Amidala
* *[[V for Vendetta]]* (2005) - Evey
* *[[Goya's Ghosts]]* (2006) - Inés/Alicia
* *[[The Darjeeling Limited]]* (2007)
* *[[Hotel Chevalier]]* (2007)
* *[[Mr. Magorium's Wonder Emporium]]* (2007) - Molly Mahoney
* *[[Love and Other Impossible Pursuits]]* (2009) - Emilia Greenleaf
* *[[Brothers (film 2009)|Brothers]]* (2009)
* *[[Black Swan (film)|Black Swan]]* (2010)
* *[[No Strings Attached]]* (2011)
* *[[Your Highness]]* (2011)

### Produtora
* *[[Love and Other Impossible Pursuits]]* (2009)
* *[[Hesher]]* (2010)
* *[[No Strings Attached]]* (2011)

## Premi (lista parsiałe)
* 2011: Premio Oscar come miglior atora par *[[Black Swan (film)|Black Swan]]*

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Natalie Portman.com - Sito uficiałe 
* N-Portman.org - Sito non uficiałe 
* Natalie Portman su Allmovie
* Natalie Portman su MyMovies
* Biografia e filmografia de Natalie Portman su Yahoo! Cinema
* Scheda su Natalie Portman  de l'Internet Movie Database
* Biografia di Natalie Portman su Biography.com
* Biografia di Natalie Portman su Filmscoop
* Biografia di Natalie Portman su Eco del cinema
* Biografia e filmografia di Natalie Portman  su La Repubblica - Trova Cinema
* Biografia di Natalie Portman su Biografie Online
Streto de Gibiltera

El **Streto de Gibiltera** (arabo: مضيق جبل طارق, inglexe: *Strait of Gibraltar* spagnoło: *Estrecho de Gibraltar*) xe un streto che mete in comunicasion l'Osèano Atlàntico e el Mar Mediteraneo.

El ciapa el nome da Tariq Ibn Ziyad, el condotier berbero che gà conquistà ła Spagna inte el nome de l'Islam. Quindi Jabal Ţāriq (جبل طارق) che signifega "Monte de Tariq".

Xe dełimità a nord da l'estremità meridionałe de ła penìxoła iberica e in particołàr da Gibiltera e a sud Itałia da ła parte setentrionałe del Maroco e pì precixamente da l'exclave spagnoła de Ceuta.

La larghésa minima del streto xe guałìva a 14&nbsp;km (intra Ponta de Tarifa e Ponta Cires) e queła masima xe de 44&nbsp;km; in tuto xe łongo sirca 60&nbsp;km. Ła fondità masima xe de sirca 286 m.

## Storia
Ne l'antighità łe do locałità che se frontegia ae do bande del streto (łe Cołone d'Ercołe) se ciamàva *Abyla* (ancùo Ceuta) e *Calpe* (ancùo) Gibiltera) sia Ceuta che Gibiltera xe ancùo inportanti porti.

Prima de ła vertadùra del canałe de Suez el streto de Gibiltera costituiva el soło sbòco del Mediteraneo. Pròpio par sta raxon el gà na granda inportansa miłitàr e comerciałe e ła Gran Bretagna ghe mantien el poseso de ła roca de Gibiltera mentre ła Spagna controła el teritòrio de ła sità de Ceuta.
## Atuałità
Par alcuni ani i governi de ła Spagna e del Maroco gà esplorà ła posibiłità de costruìr un tunel soto el streto. Dal 2003 xe in corso un novo studio trienałe.

Un grupo de inxegneri statunitensi e britanici gà anałixà ła posibiłità de costruìr un ponte sol streto. Łe condision de fondésa, łe corenti e ła łonghésa gà fato mołàrghe.

Atualmente xe in corso l'axornamento de ła sołusion soteranea de atraversamento inte el ponto de minor fondità (infra Tangeri e Tarifa. El studio xe stà fidà a un grupo de inxegneri sviseri, spagnołi, itałiani e marochini.

## Altri progeti
Andrew Garfield

**Andrew Garfield** (Los Angeles, 20 de agosto 1983) el xe on ator merican.
## Filmografia

### Film

### Tełevixion

### Stage

## Notasion

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Claudio Baglioni

**Claudio Enrico Baglioni** (Roma, 16 de majo 1951), l'é un cantautore italian, in atività da ła metà dei ani sesanta.

In cariera, el ga publicà na trentina de àlbun, el primo dei cuałi xe stà l'àlbun eponimo del 1970, e el ga vendù 30 milioni de dischi.

Tra łe so' canson pì famose, ricordemo *Acqua nell'acqua*, *Amore bello*, *Avrai*, *Da me a te*, *E tu*, *E tu come stai?*, *Io me ne andrei*, *Isolina*, *Mille dì di te e di me*, *Notte di Natale*, *Poster*, *Questo piccolo grande amore*, *Sabato pomeriggio*, *Strada facendo*, *La vita ze adesso*, ecc.

## Discografia parsiałe

### Àlbun
* *Claudio Baglioni* (1970)
* *Un cantautore dei giorni nostri* (1971)
* *Questo piccolo grande amore* (1972)
* *Gira che ti rigira amore bello* (1973)
**E tu…* (1974)
* *Sabato pomeriggio* (1975)
* *Solo* (1977)
* *E tu come stai?* (1978)
* *Strada facendo* (1981)
* *Alè-oò* (1982, live)
* *La vita è adesso* (1985)
* *Assolo* (1986, live)
**Oltre* (1990)
**Assieme* (1992, live)
**Io sono qui* (1995)
**Viaggiatore sulla coda del tempo* (1999)
**Acustico* (2000, live)
**Sono io* (2003)
**Tutti qui* (2005)
**World tour* (2010, live) 
**Con voi* (2013)
**In questa storia che è la mia* (2020)

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Claudio Baglioni - Sito uficiałe
* Baglioni Fansite - Sito non uficiałe
* Ancorassieme.net - Sito non uficiałe
* Claudio Baglioni  su Leocata.it
* Claudio Baglioni su Allmusic
* Biografia e discografia de Claudio Baglioni su Rockol.it
* Biografia e discografia de Claudio Baglioni  su Archivio Raiuno
* Biografia de Claudio Baglioni su Biografie Online
* Biografia de Claudio Baglioni  su Il Mediterraneo
* Biografia e discografia de Claudio Baglioni  su Arte Motore
* Discografia de Claudio Baglioni su Discogs
Parco naturałe de Stupinigi

El **Parco naturałe de Stupinigi** xe na area naturałe proteta de ła Rejon Piemonte.
Ocupa na superfise de 1611.26 etari ne ła provincia de Torin.

## Storia
El parco naturałe el ze stà istituìo co Łeze Rejonałe 14 Zenaro 1992, n. 1, ai sensi de l'artigoło 6 de ła Łeze Rejonałe 22 marso 1990, n. 12.

## Fauna
Se segnała intra i mamiferi prexenti nei boschi del parco: numaroxi i schirati grixi paraltro ałoctoni e quindi infestanti, i minilievri, łe donołe, łe fuìne, volpi e numaroxi sengiałi. Infra i oxełi se segnała numaroxi paseriformi, pìchi, faxani, nonchè numaroxi rapaci sia diurni che noturni. Interesante par quanto rivarda i inseti ła prexensa de varie specie de lepidoteri.

## Flora
Inportante bosco de tipo planisiałe che ospita exenplari de farnia, rovare, querce anca de notevołe dimension.

## Ponti de interese
A l'interno del parco se łeva ła Pałasina de cassa de Stupinigi dichiarà patrimonio de l'Umanità da l'UNESCO inte el 1997.

## Note

## Voxe łigàe
* Stupinigi

## Łigadure foreste
* El Parco naturałe de Stupinigi wwww.parks.it, el portałe dei Parchi itałiani (URL vixità el 1 lujo 2009).
* Lexe regionałe de istitusion del Parco Naturałe de Stupinigi, 1992  (URL vixità el 1 lujo 2009)
La Boum

***La Boum*** ("Ła festa") xe un film francexe del 1980, direto da Claude Pinoteau e con protagonista l'atrice Sophie Marceau.
Inte el cast ghe xe anca Claude Brasseur e Brigitte Fossey.

Considerà un "cult" del çinema ani otanta, el film ga segnà el debuto sul grande schermo de Sophie Marceau, a l'epoca gnancora quatordicene.

## Trama
Vic Beretton (Sophie Marceau) xe na quatordicene che vive i so' primi amori. I so' genitori, inte el fratenpo, i xe in crisi.

## Cołona sonora
La cołona sonora xe firmà dal compositore franco-rumen Vladimir Cosma.

El tema d'amore del film xe *[[Reality (Richard Sanderson)|Reality]]*, scrita da Vladimir Cosma e Jeff Jordan interpretà dal cantante britanico Richard Sanderson.

## Titołi del film inte i vari Paexi
* *La Boum* (Fransa, titoło originałe)
* *Ready for Love* (Fiłipine)
* *La Boum - Die Fete* (Germania)
* *Il tempo delle mele* (Italia)
* *A Primeira Festa* (Portogało)
* *La fiesta* (Spagna)
* *The Party* (Stati Unii)
* *A házibuli* (Ungheria)

## Sequel
* *[[La Boum 2]]* (1982)

## Note


## Linganbi foresti

* Scheda su Il tempo delle mele (La Boum)  de l'Internet Movie Database
* Scheda su Il tempo delle mele (La Boum) su MyMovies
* Scheda su Il tempo delle mele (La Boum) su Film.tv.it
Dwight Schultz

**Dwight Schultz**, el cui nome conpleto xe **William Dwight Schultz** (Baltimora, 24 de novenbre 1947, xe un ator e dopiator statunitense.

El gà resità in difarenti serie tełevixive cofà *[[Perry Mason]]*, *[[Star Trek: The Next Generation]]* e *[[Start Trek: Voyager]]* (inte el roło de ten. Reginald Barclay e *Stargate SG-1* ma el personajo che ło gà rendesto pì famoxo xe stà cueło del capitàn Murdock (*Murdock el mato)* inte ła serie tełevixiva *[[A-Team]]*. El gà anca inprestà ła voxe a Dingodile e Fake Cash inte el videoxugo Cash Nitro Kart.

Spoxà dal 1983 co Wendy Fulton, el gà na fioła de nome Ava.

## Filmografia
* *[[Soli inte el buio]]* (1982)
* *[[L'ombra di mille soli]]* (1989)
* *[[Maledetta ambizione]]* (1993)
* *[[A-Team]]*(Cameo) (2010)

## Tełefilm
* *[[Star Trek: The Next Generation]]* (1987)
* *[[Star Trek: Voyager]]* (1995)

## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Scheda so Dwiight Schultz  de l'Internet Movie Database
Tania Cagnotto

thumb|right|300 px|'''Tania Cagnotto'''
**Tania Cagnotto** (Bolzan, 15 de majo 1985) ła xe na tufatrice italiana.

Fioła d'arte (del tufatore Giorgio Cagnotto e de l'ex-tufatrice Carmen Casteiner ), ła detien el record de esere stà ła prima tufatrice italiana a vinçere na medaja ai campionati mondiałi.

Complessivamente ła ga vinto, tra ł'altro, 10 ori, 2 argenti e 4 bronxi ai Europei, 1 argento e 4 bronxi ai Mondiałi, 4 ori e 5 argenti ai Mondiałi giovaniłi e 9 ori, 5 argenti e 1 bronxo ai Europei giovaniłi.

La fa parte de łe Fiame Xałe.

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Tania Cagnotto - Sito uficiałe 
* Tania Cagnotto Fan  - Sito no uficiałe
* Biografia de Tania Cagnotto su Biografie Online
* Biografia de Tania Cagnotto  su Al Femminile.com
Pitusso

El **pitùso** el xe el ceo de łe galìne (o meio gałinasei); el nome italian "pulcino" el deriva dal latin *pullus* (che el sarìa el ceo de un animałe: el pitùso jera *pullus gallinaceus*, invese el puliero el jera *pullus equi*).thumb|Un pitùso de gałina

## Come i slèva i pitùsi
Te poi catar i pitùsi inte i stabiłimenti de incubasion, indòe dopo la cova, i pitùsi i vien selesionà co el nastro trasportatore. Ma siccome i pitùsi gà organi flessibili, no i se fà gninte e i soporta anca i trasporti bruschi sensa tante storie. Sirca la metà de sti scricioleti i xe maschi, e visto che no i se pol mia utiłixare par l'alevamento, i li manda al macello. Ma xe mìa tanto fasile vardarghe soto a un pitùso: i stà mai fermi! Eòra i ga catà dei operai specialisà che i xe boni de distinguar i maschi dae femane. Sti operai co l'ocio bono i xe ciamà "sesatori"
Batarìa (eletrotècnega)

__HIDDENCAT__

'Na **batarìa** in elitronega e chìmega la xe un dispoxidivo che converte energia chìmega in energia eletrega, dopàra tipicamente cofà generator de corente o de tensione. De frecuente vien dopàra el termine *batèria* come sinonimo de *piła*.

Łe tension de łe batèrie ormai de uxo comun łe va solitamente in clase da: Volt 1,5; 3; 9; 12.
In xenere łe batérie łe vien doparà scuaxi dapartuto, basta pensare a dispoxitivi cofà tełefonin, relojo, machina, radiosveja; xugatułi pai boce, computer portatili, balanse, calcołatrisi, tuto queło cha va sensa spina de ła corente.

Ancò se pol dire che sensa batarie sarisimo a piè de un saco de strumenti che uxemo tuti i dì.

Ła batèria na olta che ła vien messa inte un sircuito eletrico, soto carico ła và finche non ła se scarica. Se la xe ricaricabile co un caricabataria, ła se ricarica.

## Tipi de batarìa

* al pionbo
* alcalina
* al xinco-carbon
* a ioni de litio
* a liquido co elementi soto miscela asida
* metal idrato
* a ioni de sodio 

### A ioni de sodio
'Na batarìa a ioni de sodio (indicà anca co le sigle *NIB* e *SIB*) la xe 'na batarìa ricaricabile che la utiliza ioni sodio (Na+) come portadori de carga. In alcuni caxi, el so prinsipio de funzionamento e la strutura de le cele i xe simili a chei de le batarìe a ioni de litio (LIB), senplisemente sostituendo el litio co el sodio come ione intercalante. El sodio apartien a el steso grupo del litio inte la tavola periòdega e donca el ga proprietà chimeghe simili.

## Altri projeti
Artemis Fowl

***Artemis Fowl*** la ze na serie de libri fantasy de lo scritor irlandese Eoin Colfer. Eoin l'ha srit fin ora oto libri e raconta le avventure de an grupp de personaggi: Artemis Fowl II, an genio, al Capitan Spinella Tappo, al Julius Tubero, Domovoi Leale e an nano, Bombarda Sterro.
Solo Artemis e Leale son umani gli altri del sotosuol.
Łéngua rusa

El **ruso** (nome nativo **русский язык**, *russkij jazyk* ) el xe na łengua slava oriental. El xe ła lengua uficial de ła Rusia e el xe parlà da 180 miłioni de àneme cofà łéngua mare, 120 miłioni cofà seconda łéngua.

Ła xe parlada da ła maxor parte de ła popołasion de ła Rusia, e da de łe minoranse in scuaxi tuti łi paexi che łi faseva parte de ła Union Sovietega.
Ła xe łengua ofisial in Rusia, Rusia bianca, Cosachia, Kirghisia e Tagikia.

Ła xe stada na łengua de gran inportansa inte el XX secoło.
Ła xe una de łe łengue ofisiałi de ła Organisasion de łe Nasion Unìe.

## Carateristiche de ła łengua
Sta łengua łe se ga desviłupà dal slavonico, del cual ła ga mantegnuo ła strutura sintatica-infesionale łe raixe del łesico, ma el ga integrà molte parołe del łesico internasional. 
El ruso el ga de łe carateristeghe tipeghe de łe łengue slave orientałi, cofà ła *epntesi* (o in ruso полногласие, *polnoglasie*): el inserimento de vocałi intra łi grupi consonanteghi, che łi evita ła pronunsia de do consonanti tacae; sto fenomeno el xe scominsià inte el XV secoło, anca se el ga subio de łe modifeghe sia ziogràfeghe che diacroneghe.

El xe na łengua non tonal; łe vocałi miga asentae łe xe brevi e ridote.

### Alfabeto e pronunsia
El vien scrito co łe 33 łetare del alfabeto siriłico.
 

## Łiteratura
Intra łi autori che łi ga scrito in sta łengua se ricorda Puškin, Gogol, Dostoevskij e Tolstoj.

## Cołegamenti esterni
* SIL.org
* Łista de risorse in łinia
* Tavoła de trasliterasion .
* Trasliterasion in łinia 
* Tastiera rusa virtual
Keira Knightley

**Keira Christina Knightley** (pron.: /ˌkɪərə ˈnaɪtli/; Teddington, Łondra, 26 de marso 1985) ła xe na atora inglexe.

Fioa d'arte (de Will Knightley e Sharman Macdonald), ła ga partesipà, a partir da ła fin dei ani novanta, o sia fin da cuando che ła zera na toxatea, a pì de na cuarantina de produxion, tra sinema e tełevixion.

Tra i so ruołi pì conosudi, figura chel de Juliette Paxton inte el film *[[Bend It Like Beckham]]* (2002), cheo de Elizabeth Swann inte el siclo *Pirates of the Caribbean*, cueo de Elizabeth Bennet inte el film *[[Pride & Prejudice (film 2005)|Pride & Prejudice]]* (2005), ecc.

[thumb|right|250 px|Keira Knightley inte el [2007.]]

## Filmografia parsiałe

### Cinema
* *[[Star Wars Episode I: The Phantom Menace]]* (1999)
* *[[Princess of Thieves]]* (2001)
* *[[The Hole]]* (2001)
* *[[Bend It Like Beckham]]* (2002)
* *[[Pure (film)|Pure]]* (2002)
* *[[New Year's Eve (film)|New Year's Eve]]* (2002)
* *[[Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl]]* (2003)
* *[[Love Actually]]* (2003)
* *[[King Arthur (film)|King Arthur]]* (2004)
* *[[The Jacket]]* (2005)
* *[[Pride & Prejudice (film 2005)|Pride & Prejudice]]* (2005)
* *[[Domino (film)|Domino]]* (2005)
* *[[Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest]]* (2006)
* *[[Pirates of the Caribbean: At World's End]]* (2007)
* *[[Silk (film)|Silk]]* (2007)
* *[[Atonement]]* (2007)
* *[[The Edge of Love]]* (2008)
* *[[The Duchess]]* (2008)
* *[[Never Let Me Go (film)|Never Let Me Go]]*, regia de Mark Romanek (2010)
* *[[Last Night (film 2010)|Last Night]]*, regia de Massy Tadjedin (2010)
* *[[London Boulevard]]*, regia de William Monahan (2010)
* *[[A Dangerous Method]]*, regia de David Cronenberg (2011)
* *[[Seeking a Friend for the End of the World]]*, regia de Lorene Scafaria (2012)
* *[[Anna Karenina (film 2012)|Anna Karenina]]* (2012)
* *[[The Imitation Game]]* (2014)

### Tełevixion
* *Coming Home* - film TV (1998)
* *Oliver Twist* - miniserie TV (1999)
* *Doctor Zhivago * - film TV (2002) - ruoło: Lara Antipova

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

*  Keira Knightley.org  - Sito no uficiałe
*  Keira Knightley.com  - Sito no uficiałe
*  Keira Knightley Fan  - Sito no uficiałe
*  Sweet Keira.net - Sito no uficiałe
*  Scheda su Keira Knightley  de l'Internet Movie Database
*  Biografia e filmografia de Keira Knightley su MyMovies
*  Biografia de Keira Knightley su Screen Online
*  Biografia de Keira Knightley su Eco del Cinema
*  Biografia de Keira Knightley  su Al Femminile.com
Diego Armando Maradona

thumb|right|250px|Diego Maradona, 1986.

**Diego Armando Maradona** (Lanús, 30 de otobre 1960 - Tigre, 25 de novenbre 2020) el xe stà on alenadore e xugadore de bałon argentin, considerà tra i pì grandi xugadori de bałon de tuti i tenpi.

Sopranominà el "Pibe de oro" ("toxo de oro") el gaveva xugà in Argentina inte l'Argentinos Juniors, inte el Boca Juniors e inte i Newell's Old Boys, in Spagna inte el Barcełona e inte el Siviglia, in Italia inte el Napołi e co ła nasionałe argentina.

Da xugadore, el gaveva vinto, tra l'altro, on mondiałe (1986), on mondiałe U-20 (1979), na Copa UEFA, do canpionati italiani, na Copa Italia e na Copa de Spagna e el se gaveva axudegà on Bałon d'Oro come el mejo xugadore del momento e on Bałon d'oro a ła cariera. Da alenatore, el gaveva guidà, tra l'altro, ła nasionałe argentina ai Mondiałi del 2010.

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

*  Diego Armando Maradona - Sito uficiałe 
*  Biografia de Diego Armando Maradona  su Portal Planeta Sedna
*  Biografia de Diego Armando Maradona su Biografie Online
*  Biografia de Diego Armando Maradona su Biografía y vidas
*  Diego Armando Maradona  su Neongenesis

.
Giacomo Puccini

**Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini** (Łuca, 22 de diçenbre 1858 - Bruxelles, 29 de novenbre 1924) l'é stà un conpositore italian, considerà tra i masimi autori de opere liriche de tuti i tenpi.

Tra łe so' opere pì famose ricordemo *La bohème*, *La fanciulla del West*, *Madama Butterfly*, *Manon Lescaut*, *[[Tosca (òpara)|Tosca]]*, *Turandot*, ecc.

Tra le arie pì famose conposte da Pucini, ricordemo *Un bel dì vedremo*, *Che gelida manina*, *E lucevan le stelle*, *Nessun dorma*, *Vissi d'arte*, ecc.

## Note


## Voxi corełà
* Giuseppe Verdi

## Altri projeti

## Linganbi foresti
*  Centro Studi Giacomo Puccini
*  Biografia de Giacomo Puccini su Biografie Online
*  Biografia de Giacomo Puccini  su Windoweb
*  Biografia de Giacomo Puccini su 8notes
*  Biografia de Giacomo Puccini  su Italica
*  Biografia de Giacomo Puccini  su Musica Colta
*  Spartiti da opere de Giacomo Puccini
Pałaso Nervi-Scattolin

**Pałaso Nervi Scattolin** xe na architetura de Venesia, che se cata inte el sestièr de San Marco, in Canpo Manin. Xe sede centrałe de ła Casa de Risparmio de Venesia.

## Storia
Na strutura preexistente a queła atuałe e risałente al 1883 gera stà xà pensà cofà sede de ła Casa de Risparmio de Venesia.

Tutavia, inte el 1970, ła xe stàda sostituìa par costruìr el novo pałaso, inaugurà inte el 1972: sielta non exente da połemiche, che gà portà a un dificoltoxo iter de reałixasion.

I architeti a cui xe stàda afidàda ła progetasion gera Pier Luigi Nervi e Angelo Scattolin, dei cuałi el pałaso ciapa el nome.

## Descrision
## Esterni
Ła parte pì inportante del pałaso xe ła fasàda, che dà sol canpo: ła se mostra in rotura co łe architeture dei altre bande del canpo, che xe in falso antigo, riproponendo el stiłe gotico venesian, pur esendo otosentesche.

Ła fasàda de Pałaso Nervi-Scattolin xe de granda modernità, alta tre piani, co al pian tera un'inportante cancełada bronxea, òpara del scultor Simon Benetton, e, ai do piani nobiłi, na serie ininterota de vertaùre squadràe tagiàe da piłastri.

So'l dadrìo, ła segonda fasàda da su canpo San Luca: ła mantien łe łinee orixinałi setesentesche, in armonia co łe altre łà afasàe e in archimìa co łe parti novesentesche de l'edificio.

## Interni

A l'interno, come rexultado de un progeto architetonicamente sbrixà de Nervi, se caraterixa soratuto par na maxenga scała elicoidałe inasal, legno e cemento armà, a ła baxe de ła cuała xe sistemàe do òpare scultoree de Arturo Martini: *Agricoltore co spighe*, *Ercole co la pelle del leone* (1910).

Tante łe òpare d'arte de caratere pitorico esposte ne łe sałe del pałaso:
* *San Michele Arcangelo*, scoła veneta del XVII secoło
* *La scuola di musica*, Pietro Longhi
* *Ritratto di procuratore*, Alessandro Longhi
* *Concilio degli dei*, Jacopo Tintoretto
* *Giudizio Universale*, Giambattista Tiepolo
* *Gentiluomo veneto*, Domenico Tintoretto
* *Bozzetto del Paradiso*, Domenico Tintoretto (?)

Inaxonta, inte ła biblioteca storica de ła Casa de Risparmio, xe custodìi manoscriti miniài e vołumi antighi.

## Fonti
* Schede su Palazzo Nervi-Scattolin nel sito di Intesa Sanpaolo 

## Voxe łigàe
* Pałasi de San Marco
Doliwood

**Doliwood**, el cui nome ricorda Hollywood (fondendo i do nomi Doło e Hollywood), xe na asociasion de persone che par divertirse inte el 2010 gà tacà dopiare i film 'mericani uxando el diałeto del Brenta, e pì precixamente del Doło.
Ła so forsa xe che el diałeto no'l xe mai masa streto, poco conprensibiłe, ma pì che altro queło "regionałe" che ajuta ben co xe ora de butar xo na batuta e de scrivare na sorta de copion.

L'idea de dopiàre alcuni tòchi de grandi film 'mericani xe de Giorgio Brugnone, un programator informàtego de Doło, basista e che un dì ghe piaxarìa scrivare un film suo.
Nato come pur divertimento, ła cui ispirasion riva da ła quotidianità, deventa senpre più serio e i video mesi so Youtube otien senpre più suceso raxonxendo anca 500&nbsp;000 visuałixasion.
Tanti dopiatori che deso fa parte del progeto prima jera fans.

El so primo film dopià se ciama "Forrest Gump e le verze di Bubba" e otien 440&nbsp;000 vixite so YouTube.

El sinboło "Doliwood" che apare so i video de You Tube o so' e majete disponibiłi come gadget xe un canpanìłe, el canpanìłe de Doło stòrto come xe considerà storigamente i abitanti de sta sitadina.

## Alcuni dei film
* Avatar : 1,2,3
* Bubba & Gump Verze 
* Un Jack di Troppo : 1,2
* Tutto il Veneto ze Paese
* Via col Veneto
* L'amore ze una garanzia
* No ne resta che bevare
* Spa Wars
* Il Grigliatore
* Goldrake 
* Up (El Censimento del Doło)
* Titanic in cołaborasion co MiVago Production
* Ritorno al Futuro co MiVago Production

## Partesipasion iłustri
Alcune partesipasion de alcuni personaji famoxi ga fato 'ver oncora più suceso de vixite so You Tube.

Federica Pełegrini, gà partesipà a un dopiagio fasendo ła parodia sol spot de ła Enel che ła gà vista personalmente protagonista.

Natalino Balasso che partesìpa a un spot "fondi pa'l Veneto" (ispirà dal film Karatè Kid in seguito a l'Ałuvion che ghe xe stà inte el 2010. El xe protagonista anca de altri sinpàteghi dopiagi.

## Siti da vardàre
* Fenomento Doliwood
* The Blog of Sambruson DOLIWOOD - Attività di doppiaggio 
* Pagina so Facebook
* Video so Youtube vixibiłi so Google
* El sito de Doliwood
Madonna (cantante)

thumb|right|300 px|Madonna inte el 1985
[thumb|right|300 px|Madonna con [Íngrid Betancourt e Cristina Fernández de Kirchner inte el 2008]]
[thumb|right|300 px|Madonna al [Super Bowl del 2012]]
**Madonna Louise Veronica Ciccone** in arte **Madonna** (Bay City, Michigan, 16 de agosto 1958) ła xe na cantante e atora statunitense de origine italiana, in atività da ła fin dei ani setanta-inisio ani otanta. Ła xe anca stiłista, bałerina, regista e scritrice.

In cariera, ła ga publicà na ventina de àlbun, el primo dei cuałi xe stà l'àlbun eponimo del 1983.
Tra łe so' canson pì conosude, ricordemo *4 Minutes*, *Celebration*, *Cherish*, *Express Yourself*, *Frozen*, *La isla bonita*, *Like a Prayer*, *Like a Virgin*, *Live to Tell*, *Material Girl*, *Open Your Heart*, *Papa Don't Preach*, *Take a Bow*, *True Blue*, *Vogue*, *Who's That Girl*, ecc. , oltre a ła cover de *Don't Cry for Me Argentina*.

Ła xe stà so' mojere de l'atore Sean Penn e del regista Guy Ritchie.

## Discografia
### Àlbun
* *[[Madonna (àlbun)|Madonna]]* (1983)
* *[[Like a Virgin]]* (1984)
* *[[True Blue]]* (1986)
* *[[You Can Dance]]* (1987)
* *[[Like a Prayer]]* (1989)
* *[[The Immaculate Collection]]* (1990)
* *[[Erotica (àlbun)|Erotica]]* (1992)
* *[[Bedtime Stories]]* (1994)
* *[[Something to Remember]]* (1995)
* *[[Ray of Light]]* (1998)
* *[[Music]]* (2000)
* *[[GHV2]]* (2001)
* *[[Remixed & Revisited]]* (2003)
* *[[American Life]]* (2003)
* *[[Confessions un a Dance Floor]]* (2005)
* *[[I'm Going to Tell You a Secret]]* (2006)
* *[[The Confessions Tour]]* (2007)
* *[[Hard Candy (àlbun Madonna)|Hard Candy]]* (2008)
* *[[Celebration (àlbun Madonna)|Celebration]]* (2009)
* *[[Sticky & Sweet Tour (album)|Sticky & Sweet Tour]]* (2010)
* *[[MDNA]]* (2012)
* *[[Rebel Heart]]* (2015)
* *[[Madame X]]* (2019

## Filmografia parsiałe

### Atora

#### Çinema
* *[[Who's That Girl (film)|Who's That Girl]]*, regia de James Foley (1987)
* *[[Dick Tracy (film 1990)|Dick Tracy]]*, regia de Warren Beatty (1990)
* *[[Body of Evidence (film 1993)|Body of Evidence]]*, regia de Dino De Laurentiis (1993)
* *[[Evita (film)|Evita]]*, regia de Alan Parker (1996)
* *[[Girl 6]]*, regia de Spike Lee (1996)
* *[[Swept Away (film 2002)|Swept Away]]*, regia de Guy Ritchie (2002)

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

*  Madonna - Sito uficiałe
*  Madonna su Allmusic
*  Biografia di Madonna su Rockol.it
*  Biografia de Madonna su Biografie Online
*  Biografia de Madonna su Windoweb
*  Biografia de Madonna su Musicalstore
*  / Biografia de Madonna su The History of Rock
*  Discografia de Madonna su Discogs
*  Scheda su Madonna  de l'Internet Film Database
Quimper (Fransa)

**Quimper** (en bretone: ***Kemper***; 84,43&nbsp;km², 67&nbsp;000 ab. ca.) ła xe na sità francexe, situà lunga ła confluensa dei fiumi Steir e Odet, inte el departemento del Finistère, inte ła region de ła Bretagna (Francia nord-ocidentałe).

Ciamà dai Romani *Aquilonia*, la zera l'antica capitałe de ła provinsa storica de ła Cornovagia (*Cournouaille*).

## Etimołozia
El termine bretone *kemper* vołe dire "confluensa", in rełaxion a ła posixion de ła sità.

## Economia

### Artigianato
Famoso prodoto artixanałe de ła sità xe ła maiolica de Quimper.

## Personaji çełebri
* Guillaume Hyacinthe Bougeant, storico
* Max Jacob, poeta, pitore e scritore
* Diane Fleri, atora
* René Laennec, medico e fixico

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Sito de Quimper
* Quimper-Tourisme
* Mapa de Quimper  su ViaMichelin.it
Quimper

**Quimper** połe riferirse a:

* **[[Quimper (Fransa)|Quimper]]** - sità de ła Bretagna (Fransa)
* **[[Quimper (Canada)|Quimper]]** - sità de ła provinsa del Saskatchewan (Canada)
Basin Orseoło

thumb|220px|Góndołe in sosta inte'l Basin Orseoło|sinistra

El **Baçin Orseoło** el ze un zlargo d'acua situà a Venesia inte'l sestièr de San Marco, a łe spałe de l'omònema piasa.

'Sta picoła saca łagunar a forma de mezałuna ła se cata dadrìo a ła fabrica retangołar de łe Procuratie Vecie, ła ze stada verta inte'l 1863 durante na serie de restruturasion urbanìsteghe, che łe intaresava ła sità, co'l presizo fin de crear un armìzo par łe góndołe darénte el cuor de'l sentro sitadìn. Par poder razónzer 'sto fin, A se gà dovesto proséder a ła zventràda de ła zona e a ła demołision de tante costrusion preezistenti. Se gà sfantà inazonta racuanti edifisi de poco prezo, anca el stòrego albergo Cavalletto, recostruìo conforme ła só pozision e forme adate a'l novo aseto, e el pałaso drento el cuało gera spirà el scultor Antonio Canova. L'aministrasion comunal ła ło ga vosùo intitołárgheło a'l doze Pietro Orseolo che'l gaveva fondà un ospìsio in Piasa San Marco, cui trasferìo inte'l 1581 e pì tardi sopreso.

ła vertura de'l Basin Orseoło ła rentrava inte un pì zeneràl riaseto de ła sità łagunar, che inte l'Otosento, anca se in mezure netamente infariori respeto ad altre sità, ła ze stada adatada a łe nove ezigense sosiałi de cołegamento e servisi come, in 'sto cazo, ła nova stasion de Venesia Santa Łusia segondo el prinsìpio urbanìstego de l'època che'l utiłizava preferibilmente vie de sircołasion anpie. El Basin el gera donca el ponto concluzivo de un novo parcorso pedonal direto, che'l se spenzeva da Canpo San Luca ed a ła Strada Nova sostituìndose ai pì stòrti parcorsi preezistenti łongo ła Fresarìa o ła Całe dei Fabbri.

El Basin, par só pòsta indilatamente tacà a Piasa San Marco, el raprezenta anca ancùo uno dei łoghi pì carataristeghe de ła sità ed uno dei pì utiłizà inbarcaderi par le gite turìsteghe in góndoła.

## Altri projeti
Fresarìa

thumb|right|220px|La Fresarìa (Frezzaria) vista da Bocca de Piasa

Ła **Fresarìa** (scrito frezzaria come ch'A se łeze su l'omònemo nisiołéto) ła ze n'area de intarese situàda inte'l sestièr de San Marco a Venesia.

El parcorso de ła Fresarìa el parte da'l Teatro Ła Fenice e el se dezboca rivando in Piasa San Marco, co diramasion segondarie de cołegamento verso Canpo San Luca e cuindi ła zona de Rialto. Ła całe ła ze caraterizada da'l gran nùmaro in sucesion dobòto sensa interusion de atività comersiałi de alto łeveło (veri de Muràn, fornimento de marca, gałarìe d'arte) e pa'ła só pozision sentrałe e ła só funsion de cołegamento ła raprezenta una de altèrie pedonałe e turìsteghe de mazor tràfego. Fin a'l 1863, prima de ła vertura de'l Basin Orseoło e ła creasion de na nova viabiłità pì direta, ła gera ła via de cołegamento pì rapida infrà canpo San Luca e Piasa San Marco.

El nome de ła całe el riva da'l fato che inte'l Cuatrosento inte 'sta zona A sef 
fabregava e se vendeva łe frese. Algune łezi de ła Repùblega de Venesia resałenti a'l XIV sècoło łe prescriveva infati par tuti i sitadini dai 16 ai 35 ani l'obligo de ezersitarse setemanalmente inte'l tiro co ła bałestra a'l Lido de Venesia. Par 'sto tipo de ezersitasion A gera prevista na inbarcada cołetiva in Piasa San Marco e ła Fresarìa par ła só posta so'l parcorso e par la só funsion cołegamento co łe zone de Santo Stefano e Rialto ła costituiva na dezlocasion ideàl par l'acuisto de łe frese che ła gea fata dai sitadini . Co'l tenpo e co ła dezistensa de ła vendita de frese, l'area ła ga mantenjùo el só carater de altèria artezanàl e comersial.

Senpre in 'sta zona A se catava ła botega de l'insizor in rame e calcofrafo (insizor) Giacomo Franco (1550-1620), che'l ga łaorà anca par i pitori Tizianello e Palma il Giovane a'l cuało el ga łasà dei beni in redità. In pì A ghe ga sozornà George Byron inte'l só primo parìodo de permanensa in sità e cołù che'l gavea a cuel tenpo cuìndeze ani: Wolfgang Amadeus Mozart, come ch'A recorda na tavèła posta so'l pałaso indove el ze stà ospità, propio so'l scominsio de'l parcorso in banda a'l Teatro La Fenice.

## Note