Marco Masini

**Marco Masini** (Firense, 18 de setenbre 1964) el ze un cantante e muzeghista itałian.

## Biografia
Nasùo a Firense, inte'l 1964 co el gaveva vinti ani el resta orfano de só mare.

### I ezordi
El se visina a ła mùzega fin da zòvane: durando el parìodo de'l łiceo el forma el grupo muzegałe “Errata Corrige”. Tra i só insenjanti el ga avùo Walter Savelli.

### L'ezordio a Sanremo
Nonostante el gavese reałizà tanti brani, Masini el gaveva dificoltà inte'l catar na caza discogràfega che ło suportase.

Grasie a Bob Rosati, arangiador e propietario de un studio a Sesto Fiorentino, Masini el ga tacà far i primi provini: el ga conosùo Beppe Dati, conpozidor e poeta col' cuało el ga reałizà alguni brani. Inte'l 1986 A ze rivà l'incontro inportante co Giancarlo Bigazzi; Masini el ga cołaborà cuindi a ła reałizasion de cołone sonore (*[[Mediterraneo (film)|Mediterraneo]]*, *[[Mery par sempre]]*, *[[Ragazzi fuori]]*), el ze stà ła voze guida de *[[Si può dare di più]]*, portada a Sanremo da'l trio Morandi, Ruggeri e Tozzi, e consertista da'l vivo inte ła tournée de Tozzi a ła Royal Albert Hall de Łondra.

El ze partio par el primo tour inte'l 1987, po' el  ze stà oncora in tournée co Raf, de'l cui àlbun *[[Cosa resterà...]]* el ze stà responsàbiłe de reałizasion e arangiamenti. Inte'l 1988 A ze venjesto fora un 45 ziri intitołà *Uomini* par inisiativa de Mario Ragni, co'l cuało Masini  el gavarìa dovesto partesipar a Sanremo de cuel'ano, ma po' el ze stà sostituìo. Senpre inte'l 1988 A ze venjesto fora un 45 ziri contenjente el brano *Dal tuo sguardo in poi*, cantà in doto con Rosita Celentano.

Inte'l 1990 el ga partesipà a'l 40º Festival della Canzone Italiana de Sanremo co ła canson *[[Disperato]]*, scrivesta co Bigazzi e Dati, rivando primo tra i zòcani inte ła sesion Novità.

L'àlbun che ne fa seguito el otien un suceso ecesionałe de vendita (pì de 800.000 copie vendeste) stasionando inte łe pozision pì alte de ła clasìfega de vendite fin a tuta l'istà 1990.

### Segondo àlbun
El ga partesipà al Festival de Sanremo 1991 co'l brano *[[Perché lo fai]]*, che se ga pozisionà al terso posto, dopo Riccardo Cocciante e Renato Zero. Ła canson ła gavarìa dovesto èsar cantada da Umberto Tozzi, co un altro titoło e un altro testo, ma cheł'ano Bigazzi el ga preferìo dar ła canson a Masini, mentre Tozzi ga cantà ''Gli altri siamo noi''. 
Suito drìoman xe usìo el segondo àlbun, da'l titoło *[[Malinconoia]]* (paroła provenjente da l'union dei termeni “malinconia” e “paranoia”), che'l ga vendesto oltra 1.000.000 de copie in Itałia, rezultando l'àlbun pì vendùo de tuto el 1991. 
A partir da'l 18 de avril,el cantante el ga fazesto el so primo tour de artista sołista, che ło ga vedesto ezibirse in diverse tape de talmente grando suceso da dover replicar respetivamente i concerti de Firense e de Roma. Par st'ùltema sità, ła prima ezibision ła ze avenjesta a'l Teatro Tendastrisce, mentre ła segonda a'l Palazzo dello Sport. El so grupo de conpanjamento el zera costituìo da Mario Manzani e Massimo Rastrelli a łe ghitare, Marcello De Toffoli a łe tastiere, Bruno Illiano e Cesare Chiodo al baso ełètrego, infin Alfredo Golino a ła bataria; Andrea Corsellini el ze fegurà inte łe vesti de fònego, ròło che daspuò gavarìa ricoverto anca inte łe future tournée.

A conferma de'l straordenario suceso otenjesto cueł 'ano, Masini el ga vinsesto sia a'l Festivalbar par el mejo àlbun, sia a Vota la voce come mejo cantante mascołin, mentre el video de *Malinconoia*, rezistrà in un conserto al Pałaso de'l Sport de Roma, el ga vinsesto come mejo videolive de Riminicinema ‘91.

### Sucesi e połèmeghe
El 14 de zenaro 1993, Masini el publega *[[T'innamorerai]]*. L'àlbun el contien el brano *[[Vaffanculo (sìngoło)|Vaffanculo]]*, che'l ga susità połèmeghe e rimàrchi in tełevizion sia in radio. El disco el vede ła cołaborasion de'l rezista bołonjeze Stefano Salvati. L'àlbun el vien publegà anca in spanjoło (*Te enamorarás*). In italian el zera venjesto fora anca in Zarmania e Fransa, otenjendo boni rezultadi de vendite

Inte el zenaro de'l 1995 A ze venjesto fora el cuarto àlbun, *[[Il cielo della vergine]]*, publegà in Itałia, Zvisara, Belzo, Paezi Basi, Zarmania e, in varsion spanjoła (*[[El cielo de virgo]]*), in Spanja e America Łatina. Anca 'sto àlbun el zera stà ogeto de criteghe, par łe do canson *[[Bella stronza]]* e *[[Principessa (sìngoło)|Principessa]]*, tute do un mucio direte ed esplisite a tratando algune custion. Par *Principessa*, Stefano Salvati el dirizarà un videoclip omagio a Federico Fellini, morìo poco tenpo prima.

### 1996-2000
Inte'l 1996 A ze venjesto fora *[[L'amore sia con te]]*, na compilation de alguni brani di Masini, co  ła zonta de'l brano inedito che'l dazeva el titoło a ła rancura e de *[[Disperato/Meglio solo|Meglio solo]]*, un vecio brano de'l 1989 insidesto inte'l lado B de'l 45 ziri de *Disperato*. Ła rancura ła ze stà publegà contenporaneamente inte i paezi in łengua spanjoła co'l titoło *[[Mi amor allí estará]]* e co na tracklist łeziermente difarente. In istà A ze partio el tour *L'amore sia con te*.
Inte el 1997, Enrico Ruggeri el ga ciamà Masini par intarpretar co łu el brano *La gente di cuore*, contenjùo inte l'àlbun *[[Domani ze un altro dì (Enrico Ruggeri)|Domani ze un altro dì]].*

Inte'l 1997 el inside na nova varsion de ''Ci vorrebbe il mare'' in doto co Montserrat Caballé, prezente inte l'àlbun *Friends for Life* de'l sopran spanjoło.

Dopo scuaxi cuatro ani de siłensio, el 12 de novenbre 1998 xe usìo l'album *[[Scimmie (album)|Scimmie]]*, publegà da l'etichetta Ma.Ma., fondada da łu steso, da Mario Manzani e Marco Poggioni. L'album, anca se apresà da ła critica, l'è stà un insuceso comerciałe respeto ai cuatro presedenti album co sołe 100.000 copie vendùe inte i primi do mexi. Anca sta volta el cantaudor toscan ga subìo rimàrchi (censure), in cuanto Publitalia se ga rifiutà de mandar in onda el video del sìngoło Scimmie par ła presenza, in una sena, de na simia łigà a na croxe . 
Inte el 2000 el ga partesipà al Festival de Sanremo co ła canson *[[Raccontami di te (sìngoło)|Raccontami di te]]*, rivando al cuindexexemo posto. Contenporaneamente a ła manifestasion, el 22 de febraro 2000 xe usìo l'album *[[Raccontami di te]]*, contegnente anca ła canson sanremexa.

El 27 de marso 2000, Masini ga scominisià anca el novo tour *Raccontami di te*, desvolxesto in do sesion : una primaveriłe, teatrałe, e una estiva, inte łe piase de tante sità de Itałia.

Termenà el tour, el 26 de xenaro 2001 el ga faxesto usir *[[Uscita di sicurezza (Marco Masini)|Uscita di sicurezza]]*, un disco contegnente 14 nuove canson, scriveste durante tuto l'arco de ła so carièra.

### Ritiro e ritorno
El 17 de avril 2001 Masini el gaveva anuncià el só retiro da ła carièra de cantaudor, zustifegandoło co cueło che el definiva un acanaménto de ła critica e de ła censura che ła gavarìa reservà un tratamento parsecutorio inte i só confronti, inpedéndoghe de divulgar i so àlbun inte i prensipałi canałi promosionałi. Masini el ze partio comuncue a fin de avril par el só tour de'l 2001. El 17 majo, ospede de Adriano Celentano inte'l só programa *[[125 milioni di caz..te]]*, el ga ribadìo el tuto in un'intarvista par po' omagiar Mia Martini cantando *[[Gli uomini non cambiano]]*.

L'utuno 2003 el ga senjà el ritorno de Marco Masini co l'eticheta independente MBO Music di Mario Ragni, só scopridor ai tenpi de ła Dischi Ricordi. El łaor, prezentà a ła stanpa el 7 de otobre, el ga come titoło *[[...il mio cammino]]*, el reparcore ła só istòria co novi arangiamenti e el se verze co tre canson inedite (''Generation'', *[[Io non ti sposerò]]* e *Benvenuta*).

### Dal 2004 a uncò

Masini el se ga prezentà, par ła cuarta volta, so'l palco de'l Teatro Ariston de Sanremo par ła sincuantacuatreèzema edision de'l festival co ła canson *[[L'uomo volante]]*, che ła vinsarà. In concomitansa co l'evento A ze venjùo fora so'l marcà discogràfego l'àlbun *[[Masini (album)|Masini]]*, o sia na nova edision de *...il mio cammino* co ła zonta de 2 brani inediti, aponto *L'uomo volante* ed *[[E ti amo]]*, che'l ze venjesto fora come singoło inte'l meze de majo. Da ła fine de setenbre, co ła publegasion de *Masini*, el ga cominsià el só tour intarnasionałe inte i paezi europèi: Itałia, Paezi Basi, Belzo, Łusenburgo, Zvisara, Zarmania e Austria.

El 2005 el ga vedesto Masini partesipar a'l 55º Festival de Sanremo co'l brano *[[Nel mondo dei sogni]]*. El 10 zunjo 2005 A ze venjìo fora, a distansa de 4 ani e mezo da l'ùltemo àlbun in studio de sołi inediti, *[[Il giardino delle api]]*. L'11 novenbre el ze venjìo fora inte i negosi un singoło estrezesto da tałe àlbun, *[[Rimani così]]*, contenjnte ła sigla de łe àneme *[[Shaman King]]* (in onda so Italia 1) conponesta e interpretada da'l steso artista. Inte'l 2006 el ga insidesto un brano escluzivamente par el só fan club, da'l titoło *Cosa rimane*, scrito da Andrea Amati come dedica dai stesi fan arcuanti ani prima.

Dopo un tour bienałe, che'l se ga dezvolzesto in istà inte łe piase e in inverno inte i teatri itałiani e inte i club de l'Europa sentrałe (Zvisara, Zarmania e Belzo), inte'l novenbre de'l 2006 Masini el ze stà inpenjà co Umberto Tozzi inte ła produsion de l'àlbun *[[Tozzi Masini]]*, contenjente tre nove canson scriveste a cuatro man, un doto so *[[T'innamorerai (sìngoło)|T'innamorerai]]* pì sìe brani de Tozzi reinterpretài da Masini e sìe de Masini reinterpretài da Tozzi. El 27 otobre 2006 A zera stà publegà ła rancura *[[Ci vorrebbe il mare|Caro Babbo]]*.

Inte'l 2008 Masini el ga promovesto un tour inte i teatri itałiani par prezentar el só spetacoło resità, scrivesto insenbre a Beppe Dati, da'l titoło *[[Il brutto anatroccolo]]*. Ispirandose łibaramente a ła favoła de Hans Christian Andersen, Masini el ga reparcoresto ła propia vita, łigando a onji momento i brani che mejo i se spozava co'l fiło narativo.

Inte'l 2009 el se ga prezentà a'l Festival de Sanremo co ła canson *[[L'Italia (singoło)|L'Italia]]*, zonzendo finałista. Indrioman el ga publegà l'àlbun *[[L'Italia... e altre storie]]*, che'l contien el brano de Sanremo e altri 9 inediti, 8 dei cuałi scrivesti in cołaborasion co Beppe Dati, mentre *Gli anni che non hai* ła ze stà scrivesta in cołaborasion co Giorgio Faletti. El 17 de avril a Roma A ze scomisià el tour 2009 de'l cantaudor.

Inte'l 2010 el ze tornà so'l palco de l'Ariston conpanjando Povia inte ła cuarta serada de'l 60º Festival de Sanremo inte na varsion acùstega de'l brano *[[La verità (Povia)|La verità]]*. El 23 novenbre 2010, par festejar i 20 ani de cariera de'l cantaudor, A zera venjùa fora ła rancura live *[[Un palco lungo... 20 anni!]]*, contenjente ła rezistrasion de'l conserto che'l se ga zvolzesto el 14 majo 2009 a'l Nelson Mandela Forum de Firense.

Inte'l 2011 Masini el ga comunegà l'intarusion tenporanea de ła cołaborasion co Beppe Dati, el cuało el firma soło che do brani de 'sto novo àlbun de'l 2011, e a'l contenpo, l'inisio de na nova cołaborasion co'l conpozidor Antonio Iammarino. El 27 de setenbre 2011 A ze venjùo fora el novo àlbun da'l titoło *[[Niente d'importante]]*, che'l ezordise diretamente a l'8ª pozision de ła Clasifega FIMI Album. Inte'l łujo de'l 2012 el reseve, a Marina di Carrara, el Premio Lunezia par el tributo a Giancarlo Bigazzi e mension spesiałe par el vałor muzegałe e łetarario de l'àlbun *[[Niente d'importante]]*.

Inte'l 2013 el ze stà parte de'l cast dei artisti in sfida inte'l *Speciale Canzonissima* de ła trazmision *[[I migliori anni]]* so Rai 1 de ła cuała el ga vinsesto ła finałe co na interpretasion de *[[Cosa resterà degli anni '80]]* de Raf. Ad avril de'l 2013 el ga publegà el só novo àlbun da'l titoło *[[La mia storia piano e voce]]*, contenjente el primo singoło *[[Io ti volevo]]*, che'l ezordise a l'81ª pozision de ła Clasifega FIMI Album, ma che'l ze montà de pozision ła setemana sucesiva inte ła pozision nùmaro 15. Inte'l meze de apriłe A ze partio el novo tour.

El ga partesipà a'l Festival de Sanremo 2015 co'l brano *[[Che dì è]]*, piasà a'l 6º posto. Inte'l febraro 2015, soto l'eticheta Sony Music, l'artista el pùblega *[[Cronołozia (àlbun)|Cronołozia]]*, na rancura par sełebrar i só vintisincue ani de cariera. L'àlbun conponesto da tre dischi el contien 5 brani inediti tra i cuałi i singołi *[[Che dì è]]* e *[[Non ze vero che l'amore cambia il mondo]]*, st'ùltemo publegà el 10 de avril de'l steso ano.

Inte'l febraro del 2017 el ga partesipà a'l sesantasetezemo Festival de Sanremo co'l brano *[[Spostato di un secondo (singoło)|Spostato di un secondo]]*, zonzendo in finałe e che el se ga piasà a'l tredezèzemo posto.

El 29 de setenbre 2017 A vien publegà *[[Marco Masini in concerto]]*, l'àlbun live contenjente ła cover prezentada a'l Festival *[[Signor tenente]]* (singoło zlansà in radio el 15 de setenbre) e ła só varsion de'l brano scrito par Noemi *[[La borsa di una donna]]*.

A febraro el ga partesipà a'l Festival de Sanremo 2018, durante ła serada dei doti, par ła reinterpretasion de *[[Ognuno ha il suo racconto]]*, brano in gara interpretà da Red Canzian.

Inte'l steso meze el ze zurà inte ła prima edision de'l talent de Rai 1 *[[Sanremo Young (prima edision)|Sanremo Young]]*, conduzesto da Antonella Clerici.

Inte'l zunjo de'l 2018 el ze xurà e coach inte ła prima edision de *[[Ora o mai più (programa tełevizivo)|Ora o mai più]]* so Rai 1, conduzesto da Amadeus clasifegandose a'l primo posto co Lisa.

El 31 de desenbre 2019 A vien anunsià  ła só partesipasion a'l Festival de Sanremo 2020. El 6 de zenaro 2020 el anunsia che ła canson in gara ła se intitołarà *[[Il confronto]]*; el brano el se clasifegarà a'l 15º posto.

El 7 de febraro 2020 A vien fora ła rancura *[[Masini+1 30th Anniversary]]*  che'l ezordise a'l primo posto dei àlbun in viniłe pì vendesti de ła setemana.

## Discografia
## Tour

* 1991 - *Italian Tour '91* - stadi e palasport (Itałia)
* 1992 - *European Tour '92* - club (Europa)
* 1993 - *T'innamorerai Tour* - palasport, teatri e piase (Itałia), club (Europa)
* 1995 - *Il cielo della vergine Tour* - palasport (Itałia), club (Europa)
* 1996 - *World Tour '96* - teatri e club (Europa e America)
* 1997 - *Passpartour* - palasport, teatri e piase (Itałia)
* 1998 - *Tour '98* - piazze (Italia)
* 1999 - *Scimmie Tour* - teatri e piase (Itałia)
* 2000 - *Raccontami di te Tour* - teatri e piase (Itałia)
* 2001 - *Uscita di sicurezza Tour* - piase (Itałia)
* 2002 - *Tour 2002* - piase (Itałia)
* 2003 - *Tour 2003* - piase (Itałia)
* 2004 - *L'uomo volante Tour* - palasport, teatri e piase (Itałia), teatri e club (Europa)
* 2005/06 - *Il giardino delle api Tour* - palasport, teatri e piase (Italia), teatri e club (Europa)
* 2007 - *TozziMasini Tour* (co Umberto Tozzi) - teatri e piase (Itałia), teatri (Svisera), club (Canada)
* 2007 - *Tour estivo 2007* - piase (Itałia)
* 2007/08 - *Unplugged European Tour* - club (Europa)
* 2008 - *Il brutto anatroccolo (picoło ełogio de ła brutesa)* - teatri (Italia)
* 2008 - *Tour estivo 2008* - palasport e piase (Itałia)
* 2009 - *L'Italia... e altre storie in Tour* - palasport, teatri e piase (Itałia)
* 2009/10 - *European Tour* - club (Europa)
* 2010 - *Tour estivo 2010* - teatri e piase (Itałia)
* 2011 - *Tour estivo 2011* - teatri e piase (Itałia)
* 2011/12 - *European Tour* - club (Europa)
* 2012 - *Niente d'importante Tour* - palasport, teatri e piase (Itałia)
* 2013 - *La mia storia...piano e voce Tour* - teatri (Italia)
* 2013 - *Tour estivo 2013* - piase (Itałia)
* 2014 - *Tour 2014* - piase (Itałia), club (Belzo)
* 2015/16 - *Cronołozia Tour* - palasport, teatri e piase (Itałia), teatri e club (Europa), teatri (Arxentina), club (Canada)
* 2017 - *Spostato di un secondo Live* - palasport, teatri e piase (Itałia), club (Belzo)
* 2018 - *Summer Tour 2018* - piase (Itałia), club (Svisera)

## Partesipasion al Festival de Sanremo

### Autor par altri artisti
* 2016 - *[[La borsa di una donna]]* (Noemi) - 8º posto

### Ospite serada doti
* 2010 - *[[La verità (Povia)|La verità]]* (co Povia)
* 2018 - *[[Ognuno ha il suo racconto]]* (co Red Canzian)

## Łibri
* 1991 - *Il piviere* (Ponte alle Grazie)
* 1995 - *Par rabbia e par amore* (Ponte alle Grazie)
* 2011 - *Questi nostri 20 anni interminabili* (Romano Editore)

## Filmografia
### [[Ator]]
* *[[Cenerentolo]]*, regia de Alessandro Paci (2004)
* *Via Varsavia*, regia de Emiliano Cribari (2006)

### [[Dopiador]]
* *[[Show Dogs - Entriamo in scena]]*, regia de Raja Gosnell (2018)

## Tełevixion
* *Una cartolina da Napoli 1990* (Rai 1, 1990)
* *Marco Masini in concerto* (Italia 1, 1991)
* *[[Scherzi a parte]]* (Italia 1, 1997), cuinta pontada - Vittima
* *Festa del Disco* (Canale 5, 1998) - Concorente
* *[[7 vite]]* (Rai 2, 2009), 2×44 - Guest star
* *[[Festival di Castrocaro]]* (Rai 1, 2011) - Xurà
* *[[I migliori anni]]* (Rai 1, 2013) - Concorente
* *[[60 Zecchini]]* (Rai 1, 2017) - Interprete
* *[[Sanremo Young]]* (Rai 1, 2018) - Xurà
* *[[Ora o mai più (programa tełevixivo)|Ora o mai più]]* (Rai 1, 2018) - Coach
* *[[Tale e quale show|Tali e quali]]* (22 de novenbre 2019) - Ospite

## Premi e riconosimenti
* 1990 - Vinsidor del Festival de Sanremo col brano *[[Disperato/Meglio solo|Disperato]]*, sesion Novità
* 1990 - Premio de ła Critica "Mia Martini" par el brano *[[Disperato/Meglio solo|Disperato]]* al Festival di Sanremo, sezione Novità
* 1990 - Telegatto come "Mejo rivełasion"
* 1991 - Terso posto al Festival de Sanremo col brano *[[Perché lo fai]]*
* 1991 - Vinsidor del Festivalbar co *[[Malinconoia]]*, categoria Album
* 1991 - Telegatto come "Mejo cantante mascołin"
* 1991 - Premio "Mejo video live" par *Malinconoia* al Festival Riminicinema
* 1992 - Premio "Mejo artista itałian" ai World Music Awards
* 2002 - Premio Lunezia "Antołozia" par el vałor muxical-łeterario del brano *[[La libertà (Marco Masini)|La libertà]]*
* 2004 - Vinsidor del Festival de Sanremo col brano *[[L'uomo volante]]*
* 2004 - Premio "Volare" Mejo testo par el brano *[[L'uomo volante]]* al Festival de Sanremo
* 2004 - Premio "Sala Stampa Radio e TV" al Festival de Sanremo
* 2004 - Premio Lunezia "LatteMiele 2004"
* 2007 - Premio "Orixinałità del projeto discografego" par l'album *[[Tozzi Masini]]* ai Venice Music Awards
* 2008 - Premio "Mia Martini"
* 2009 - Premio "Mejo cantaudor" ai Venice Music Awards
* 2012 - Premio Lunezia "Mension speciałe" par el tributo a Giancarlo Bigazzi e par el vałor  muxical-łeterario de l'album *[[Niente d'importante]]*
* 2013 - Vinsidor de Canzonissima col brano *[[Cosa resterà degli anni '80]]*
* 2015 - Terso posto inte ła "Serata Cover" al Festival de Sanremo col brano *Sarà par te*
* 2016 - Premio "Canzoni d'a...Mare" par el brano ''Ci vorrebbe il mare''
* 2017 - Terso posto inte ła "Serata Cover" al Festival de Sanremo col brano *[[Signor tenente]]*
* 2017 - Premio a ła carièra "Vela del Mediterraneo"
* 2017 - Vinsidor de 60 Zecchini col brano *Lettera a Pinocchio*
* 2018 - Premio Pierangelo Bertoli "Italia d'oro"
* 2019 - Premio "Un mare di musica" al Meeting del Mare
* 2019 - Premio "Boccaccesca"
* 2019 - Premio speciałe Sony Music par łe pì de 1.000.000 de copie vendùe

## Curioxità
* El xe un apasionà de calcio e gran tifoxo de ła Calcio Fiorentina.

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti