Trénto

**Trénto** (**Trènt** in Trentin) l'è ła sità cavedal de ła Provinsia Autonoma de Trénto, in ła Region Trentin-Alto Àdexe e in Itàlia. Ła sta su łe rive del Àdexe e l'è sircondada de monti alti sirca miłesinquesénto-domiłe metri. Ła ga pasà sentomiła abitanti e l'è recordada dapertuto perché dal 1545 al 1563 gh'è stà el Conséjo de Trénto.

## Geografia fìxica
thumb|250px|left|Trénto come che se vede dal castelo.
Ła sità ła se cata sol fondoval del'Àdexe, 55&nbsp;km a sud de Bolxan e 100&nbsp;km a nord de Verona.
A ovest ła xe sorastada dal Mónte Bondon (Cima Palon 2090&nbsp;m s.l.m.), a nordovest da ła Paganeła (2125&nbsp;m s.l.m.), a nordest dal Mónte Całixio (1096&nbsp;m s.l.m.), a est da ła Marsoła (1738&nbsp;m s.l.m.) e a sudest da ła Vigołana (Becco de Fiładona, 2150&nbsp;m s.l.m.). Ghe se cata ła stasion meteorològega de Trento; ła sità ła xe stada ła pì coverta da ła "nevegada del sècoło".

Ła sità de Trénto rapprexenta el sentro un'àrea urbana conprexa longitudinalmente intrà Mexołonbardo e Roveredo e diładada a est verso ła Valsugana, oltre el comun de Pergine.

Trénto ła prexenta estreme deversidà teritoriałi e de popołasion. Ła popołasion comunal non ła xe presente soło in sità, ma anca in un mucio de sentri sparsi (soborghi), tanto difarenti l'un dal'altro e chei conserva oncora na propia identità che ła sia urbana, paexana, rural o montana. Ła sità antiga conta 55&nbsp;197 abitanti (otobre 2004). El comun corisponde al'aglomarà urban, al qualè xe qualca volta incluxo quel de Lavis (8&nbsp;000 ab.; i supera conpagni i 120&nbsp;000 abitanti). Łe altre localedà confinanti łe xe separae par motivi orogràfeghi.
left|250 px|thumb|Trento dal monte Całixio (nord-est)
Fra i soborghi, quel pì popołoxo el xe Gardoło (a nord de ła sità, 12&nbsp;449 abitanti ła sircoscrision), mentre quel manco popołado el xe Sardagna (soło 1&nbsp;106 abitanti). Ła magioransa dei soborghi ła xe distribuida sol fondoval del'Àdexe o su łe cołine a est de ła sità, mentre el paexin de Sardagna, catà a ovest el xe su un pian pieroso a 560 metri s.l.m. e el xe łigà al fondoval da na pìcena funivia; i paexi del Bondon i xe invese catai intrà i 490 metri s.l.m. de Vìgoło Baxelga ei 1650 metri de Vaxon e i fa tuti parte de ła stesa sircoscrision comunal.

Ła grandesa del teritorio comunal ła fa derivar dónca na densità de popołasion miga carateristiga de sità conpate e a forte concentrasion de popołasion (668&nbsp;ab./km² contro, par exempio, i 1&nbsp;869&nbsp;ab./km² de Bolxano).

Trénto ła tien un łigame tanto streto co ła montagna, in particołar col Mónte Bondon, ciamà anca l*'Alpe de Trénto*, parte del teritorio comunal se pol 'ndarghe so in poco tenpo dal sentro sitadin co ła strada provincial.

Visin a ła conca de łe Viote del Bondon xe posìbile vixitar el Sentro de Ecołogia Alpina e el giardin botànego e anca tacar l'escursion verso ła Rexerva Natural Integral de łe Tre Sime del Bondon (Cornet, Dos d'Abramo e Sima Vèrda).

### Sudivixion del territorio del comun de Trénto

I 15.803 ètari dei cuałi el xe conposto el comun de Trénto i xe cusì divixi (en órdene de grandesa):
* 50,62% de àrea coverta da bos-ci (7&nbsp;999,21 ètari)
* 20,09% de àrea agricoła (3&nbsp;174,12 ètari)
* 7,70% de àrea residenzial (1&nbsp;216,64 ètari)
* 3,33% de àrea data a pàscoło (525,84 ètari)
* 3,23% de àrea inprodutiva; o sia xona rocioxa e montagnoxa (510,99 ettari)
* 3,00% de àrea coverta da strade (474,33 ètari)
* 2.63% par altri servisi (416,24 ètari)
* 2,48% de àrea de vèrdo pùblico in aree rexidensiałi (392,62 ètari)
* 2,48% de àrea produtiva e industrial (391,56 ètari)
* 2,02% de àrea coverta da fiumi, laghi e biòtopi (320 ètari)
* 0,89% de àrea coverta da ferovia (140,43 ètari)
* 0,70% de àrea estrativa (111,40 ètari)
* 0,61% de àrea sciàvełe (96,37 ètari)
* 0,12% de àrea fata de parcheji (19,42 ètari)
* 0.09% altro (13,82 ètari)}

## Varda anca
* Tridentum