5 de zugno

El **5 de zugno** el ze el 156° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 157° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 209 dì.

## Avegnimenti
* 1224 – Federico II de Svèvia a Nàpułi el fonda l'Università degli Studi de Napoli
* 1288 – Inte ła bataja de Worringen i se scontra i ezèrsiti de Joani I de Brabante e de l'arcivéscovo de Colònia Siegfried II de Westerburg, una de łe bataje pì sanguinàrie del Medioevo.
* 1561 – Straje dei valdezi de Guàrdia Piemonteze, pòpoło de łéngua ocitana
* 1741 – Vitus Jonassen Bering el dasa ła Kamčatka par esplorar l'Alaska
* 1783 – I fradełi Montgolfier i demostra in pùblego ła so Montgolfière
* 1829 – La HMS ''Pickle'' ła se catura ła nave negriera *[[Voladora]]* arente de Cuba
* 1832 – Movense popołari a Parize inte el ndar dei funerałi del zenerałe inperiałe Jean Maximilien Lamarque, morto el 1º de zugno par via de l'epidemia de cołera che ła se ghea slargà inte ła sità. L'insuresion ła finise el 6 de zugno, dopo un dì e na note de scontri so łe baricae
* 1833 – Ada Lovelace ła se cata co Charles Babbage
* 1837 – Houston ła ciapa un statuto sitadin
* 1849 – La Danemarca devien na monarchia costitusionałe dopo de ła firma de ła nova Costitusion
* 1864 – Guera de secesion americana: bataja de Piedmont
* 1895 – La mosion de Nicholas Flood Davin par dare el voto a łe done ła vien respenzesta da ła Caza dei comuni canadeze
* 1900 – Guere boere: i soldai britàneghi i se tołe Pretoria
* 1914 – Finise el proceso a Firense par Vincenzo Peruggia, che el ghea robà *[[Ła Joconda]]* dal Muzeo del Louvre inte el 21 de agosto del 1911.
* 1917 – Prima guera mondiałe: i Stati Unii i ataca ła coscrision
* 1940 – El gabineto canadeze el declara iłegałi łe organizasion naziste, fasiste e comuniste e ła ghene inprezona i cai
* 1944 – Seconda guera mondiałe: pì de 1.000 bonbardieri britàneghi i 5.000 tonełae i bonbarda l'artijeria todesca de ła costa de Normandia cofà preparasion par el D-Day
* 1945 – El crimenałe fasista Pietro Koch el vien fuzilà a Roma
* 1947 – Pian Marshall: el Segretàrio de Stato dei Stati Unii George Marshall el propone el juto econòmego par i paezi d'Eoropa
* 1959 – El primo goerno de Singapore el fa zuramento
* 1963 – El Segretàrio de Stato a ła Guera del Regno Unio, John Profumo, el se dimete dopo del scàndało sesuałe
* 1967 – Guera dei sie dì: l'aviasion israeliana ła lansa atachi contenporànei contro łe forse aèree de Ezito, Zordània, e Sìria
* 1968 – Sirhan Sirhan spara a Robert Kennedy a l'Ambassador Hotel de Los Angeles, California. Kennedy el morirà el dì dopo
* 1975 – El Canałe de Suez el vien riverzesto par ła prima volta dopo de ła Guera dei sie dì
* 1976 – Inte l'Idaho (Stati Unii d'Amèrica) se ronpe ła diga de Teton; more 11 àneme.
* 1977
** El personal computer Apple II el vien metesto in vendita
** Colpo de Stato a łe Seychelles
* 1981 – Inìsio ufisałe de l'epidemia de AIDS
* 1984 – El primo ministro de l'India, Indira Gandhi, el órdena un ataco al Ténpio d'Oro, el logo santo dei Sikh
* 1989 – Durante ła Protesta de piasa Tienanmen, el *Rebeło Sconosesto* el se para davanti ai cari armai par blocarli. El divegnarà el sinboło de ła revolta.
* 1991 – Lanso del Space Shuttle Columbia, mision STS-40
* 1995 – El vien creà par ła prima volta el Condensà de Bose-Einstein
* 2002 – Ła vien pùblegada ła suite Mozilla 1.0, ła prima version "ufisałe"
* 2006 – Irac: in un'esplozion a łe 21.35 (19.35 in Itàlia) a Nassiriya more el caporal majore de l'ezèrsito Alessandro Pibiri de ła Brigada "Sasari", e i resta ferii altri altri 4 miłitari italiani
* 2012 – Aterajo del rover Curiosity su Marte, lansà el 26 de novenbre 2011.

## Nasesti
## Morti
## Feste e recorense
### Nasionałi
### Rełijoze
#### Santi catòłeghi
#### Festa del patrono de łe sità
### Làeghe
## In altri projeti