Inperatore del Sacro Roman Inpero

Ła sevente lista ła detien tuti i **inperatori del Sacro Roman Inpero** da Carlo Magno a Cesco II d'Asburgo-Lorena.

El so tìtuło justo el zera, in latin, *Romanorum inperator* (*Inperatore dei Romani*) e in todesco el zera *Römischer Kaiser* (*inperator Roman*).

## Descrision
La reasion intrà el titoło de "Re" e cheło de "Inperatore" inte ła zona zeogràfega uncó ciamada Zermània el serve soło a inasprir e conplegare ła stòria e ła strutura del Sacro Roman Inpero. Le sucesive notasion łe podarà jutar ciarire :

# El Sacro Roman Inpero (anca se el ze sta cusì ciamà racuanto pì tardi) el ze nasesto inte ła parte orientałe del Regno Franco, che inte l'843 elz zera sta separà col Tratà de Verdun (mentre ła parte osidentałe ła saria devegnesta ła Fransa). I primi sovrani de ła parte orientałe, i se ciamava de consevensa "Rè dei Franchi" *(Rejes Francorum)*. El refarimento ai "Zermani" cofà che indicasion del sòrzar de na Zermània de calche tipo, no ła ghe se stada fin al XI secoło.
# Par racuanto tenpo, almanco fin al 1508, èsare Re el zera prerecuizio par divegner Inperatore. Drio el mètodo enpìrego, dopo èsare sta incoronà Inperatore dal Papa (titoło co conotasion rełijoza), un Rè el restava Re dei Zermani (titoło pułìtego co precize funsion inte ła leje medievałe). El primo dei sovrani orientałi a divegner Inperatore ła ze sta Oton I el Grando inte el 962.
# El regno no el ze sta mai intieramente ereditàrio; invese ła disendensa dinastega ła ze sta soło uno dei fatori che i determeneva ła sucesion dei Re (e donca dei Inperatori). El Re formalmente el vegneva ełezesto dai cai de ła nobEltà del regno, continuando ła tradision Franca. Co ła Boła d'oro del 1356 ła ze stada formalmente definia na asenblea de Grandi Eletori che i ełezea el Re.
# Inte el 1508 Masimiłian I, che no el zera gnoncora sta incoronà dal Papa, el ghea anunsà che da chel momento el garia doparà el titoło de "Inperatore Eleto" che el ze sta dopo doparà da tuti i inperatori drioman. El so sostitutor Carlo V, el ze sta l'ùltemo inperatore a vegner incoronà dal Papa, drioman tuti i ze stai "Inperatori Ełezesti". Inte l'isteso tenpo, i sucesori pre-ełezesti dei Inperatori Asburgo i ghea tacà a vegner ełezesti "Rè dei Romani" co che el pare el zera oncora in vivo.

Co ła morte de l'ùltemo Re de Fransa Carołizo, Luizi el Zóvane, i nobiłi Franchi de l'Est i ghea ełezesto un sucesor. Corado el vegneva da na fameja altrotanto antiga de ła Carołìnzia e che el gaveva stabiłio inportanti lighi e rełasionaminti inte l' Est de ła Fransa.

## [[Carołinzi]]

## Guidoni (cołaterale Carolinza)

## Carolinzi

## [[Bosonidi]] (cołateral Carolinza)

## [[Unrochingi|Unrochidi]] (cołateral Carolinza)

**Note**

* Tuti i su-scrivesti inperatori, oltre al so titolo personale al cuało ghe corispondeva i teritori a ełi diretamente inservii, i ghea ciapà dal Papa ła corona inperiałe solo dopo ver in vari modi otegnesto cheła italiana.
* Par conósare i *Rejes Francorum Ocidentalis* e i *Rejes Francorum Orientalis* che no i zera rivai a ła càrega inperiałe inte el IX secolo, se vàrdee ła Lista de rè franchi.

## Interegno feudale
Mentre ła Fransa ła tacava oramai na vita totalmente indipendente, e in Italia se estingueva l'autorità inperiałe, inte el Regno Orientale ła morte de l'ultemo re Carolinzoo, Ludovico IV el Puteło, e l'elesion intrà i nobili de un sucesor che no el ga savesto dar unità e stabiłità ai so domini, ła zera stada *a posteriori* considerada cofà che l'orìzene del Regno de Zermània. I do sovrani che i se ghea sucedesto sul trono todesco, anca no esendo stai mai consacrai inperatori, i vegnarà drioman includesti inte l'inlistamento aràldego dei augusti monarchi.

* **[[Corado I di Francònia]]**, re di Zermània dal 911 al 918.
* **[[Enrico I l'Ucellatore|Enrico I di Sasònia]]**, re di Zermània dal 919 al 936.

El ze sta el fiołio e erede de Enrico, Oton, che el ghea concuistà l'Italia podendo cusita rivar a ła corona inperiałe. D cheła volta ghe ze stada na identìfegasion unitària intrà łe corone todesca, italiana e inperiałe.

## [[Dinastia otoniana|Otoni di Sasònia]]

## [[Dinastia Sàlega|Sàleghi di Francònia]]

## Suplimburgo di Sasònia

## [[Hohenstaufen]] di [[Ducà di Svevia|Svevia]]

## [[Welfen|Guelfi]] di [[Braunschweig|Brunswick]]

## [[Hohenstaufen]] di [[Regno di Sicìlia|Sicìlia]]

## [[Grande Interegno|Grando Interegno]]

* Enrico Raspe, antire 1246 - 1247
* Guglielmo II d'Olanda, antire 1247 - 1254, re 1254 - 1256
* Riccardo di Cornovaja, re 1257 - 1272
* Alfonso X di Castiglia, antire 1257 - 1273

## Periodo ełetorale

### [[Asburgo]]

### [[Casato di Nassau|Nasau]]-[[Nassau-Weilburg|WeElburg]]

### [[Asburgo]]

### [[Casada di Lussemburgo|Lusemburgo]]

### [[Wittelsbach]]

### [[Casada di Lussemburgo|Lusemburgo]]

### [[Wittelsbach]]

### [[Casada di Lussemburgo|Lusemburgo]]

## [[Asburgo]]
Co l'elesion di Alberto II, ła corona inperiałe l'è pasada *de facto* senpre inte łe man de ła fameja dei Asburgo, sovrani d'Austria.

## El finir de l'Impero

### [[Wittelsbach]]

Al finir de ła guera, cofà che conprometesto, el rango inperiałe el ze sta ofresto al mario di Mària Teresa, El duca Cesco I de Lorena.

### [[Casato di Lorena|Lorena]]

### [[Asburgo-Lorena]]

Inte el 1806, El Sacro Roman Impero el zera cołasà soto presion militare de Napoleon Bonaparte e el ze sta formalmente disolvesto.

Francesco II el ghea renunsà al titolo di inperatore dei Romani, incontentàndose del pì modesto titolo de inperatore d'Austria, za ciapà inte el 1804, col nome di Francesco I. Napoleon el ghea fondà la Confederasion del Reno (1806-1813).

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti