23 de apriłe

El **23 de apriłe** xe el 113° dì de l'ano secondo el całendàrio gregorian e el 114° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 252 dì.

## Avegnimenti
*215 a.C. – Un ténpio dedegà a Vènere el vien fato inte ła sima del cołe del Canpidojo a Roma in ricordo de ła Repùblega romana sconfizesta al lago Trasimen in Ùnbria
*1348 – Inghiltera: rè Edoardo III el proclama el dì de San Zorzi e el fonda l'Òrdene de ła Giaretiera
*1467 – I venesiani i sconfize i otomani che i fałise l'Asèdio de Kruja in Albania Vèneta.
*1521 – Bataja de Villalar: Carlo V d'Asburgo, sovran todesco e rè de Spagna cofà Carlo I el sconfize i Comuneros
*1616 – Steso dì de morte dei scritori William Shakespeare, Miguel de Cervantes e Garcilaso de la Vega motivasion par ła cuała l'UNESCO el ga proclamà sto dì cofà "Dì mondiałe del libro e del derito d'autore"
*1661 – Rè Carlo II d'Inghiltera, Scòsia e Irlanda el vien incoronà inte l'Abasia de Westminster
*1702 – Ana de Gran Bretagna ła devien regina
*1775 – Wolfgang Amadeus Mozart mùzica el testo metastazian *[[El rè pastore (Mozart)|El rè pastore]]*
*1799 – El ducà de Kent el ze sta dato al cuarto fioło de Zorzi III, el prìnsipe Edoardo Augusto
*1827 – Bataja de Camacuã: l'ezèrsito arzentin el buta fora i braziłegni
*1836 – Dopo ła sconfizesta del 21 apriłe, el zenerałe mesegan Santa Ana el scanpa travestio da contadin, ma el vien brincà dai texani de Sam Houston par le aclamasion dei prizonieri davanti de eło
*1859 – Ultimàtum de Francesco Giuseppe a Cavour; Nepomuceno Bolognini el se refuza in Lonbardia e el entra cofà ufisałe inte l'ezèrsito sabàudo
*1867 – William Wallace Lincoln el breveta el Zoetrope, strumento precursor del proietore par el sìnema
*1868 – Parize: su *[[Le Moniteur universel|Le Moniteur]]* vien publegà un artìcuło so ła mitrajadora da poco inventada
*1915 – Armenia: inte ła note intrà el 23 e el 24 de apriłe i scritori, intełetuałi, ómani połìteghi i vien prełevai inte łe so caze e deportari; el ga scumìsio el Zenosìdio armen
*1918 – Ła Guatemała ła declara guera a ła Zermània (Par ła Prima guera mondiałe)
*1920 – El Consejo Nasionałe de ła Turchia el refiuta el goerno del sultan Mehmet VI e el anunsa na tenporànea costitusion
*1941 – Seconda guera mondiałe: a Sałònego (Gresa) le forze ìtało-todesche łe firma l'armistìsio co ła Gresa agredia
*1942 – Seconda guera mondiałe: raid aèrei todeschi so l'Inghiltera in risposta al *raid* so Lubeca. Bonbe todesche łe colpise forte łe sità inglezi de Exeter, Bath e York
*1945
**Le trupe statunitensi de ła 90th Infantry Division i lìbara el Canpo de consentramento de Flossenbürg
* 1946 – Ła Piaggio ła breveta ła Vespa.
*1948 – Guera arabo-israeliana: el prinsipałe porto israelian, Haifa, ła vien concuistada da łe forse pałestinezi
*1956
**USA: el cantante Elvis Presley el fa el so primo spetàcoło a Las Vegas, Nevada
**Itàlia: sentada inaugurałe de ła Corte costitusionałe italiana
*1967 – Lanso in òrbita de ła Sojuz 1: a bordo un soło cosmonàuta, el cołoneło Vladimir Komarov, che el morirà inte el mezo de łe oparasion de re-entrada de ła veìcoło spasiałe
*1968 – USA: manifestasion scołaresche ła Colunbia University contro ła Guera del Vietnam
*1979 – Viene adotada ła bandiera de łe Ìzołe Marshall
*1982 – Viene prezentà el computer Sinclair ZX Spectrum
*1985 – Arzentina, a Buenos Aires se varze el proceso so ła fin dei *[[Desaparecidos]]*
*1990
**La Namìbia ła divien el sentosesantèzemo Stato apartegnente a łe Nasion Unie e el sincuantèzemo del Commonwealth inglezo
*1993 – Eritrea: referendum par l'indipendensa da l'Etiòpia
*1994 – Inportante paso in vanti inte ła fìzega: vien publegada ła descuerta sperimantałe del cuark top, na partezeła subatòmega, de ła cuała se ghea prevedesto l'ezistensa dal Modeło Stàndar
*2001 – La Intel ła comerciałisa el procesador Pentium 4
*2005 – Nase YouTube: a łe 8.27 de ła sera se nota el primo account e vien cargà el primo vìdeo, intitołà *Me at the zoo*
*2017 – Primo turno de łe ełesion presidensiałi in Fransa
*2018 – Atentato a Toronto

## Nasesti
## Moresti

## Feste e recorense

### Sivili
Internasionali:
*Dì mondiałe del libro e del derito d'autore, promovesta da l'UNESCO
*Dì internasionale de ła łéngua inglese, promovesta da l'UNESCO
*Dì internasionale de ła łéngua spagnola, promovesta da l'UNESCO

Nasionali:
*Sità del Vategan: San Giorgio, onomàstego de Papa Francesco (al sècolo Jorge Mario Bergoglio)
*Inghiltera: Dì nasionale (San Giorgio)
*Spagna: Dì de l'Aragona (sèlebra l'autonomia de l'Aragona, inte el dì del Santo patrono)
*Spagna: Dì de Casteja e León (sèłebra l'autonomia de Casteja e León in comemorasion de ła bataja de Villalar, 1521)
*Spagna: Dì de san Zorzi (*Giornada de Sant Jordi*) in Catełogna
*Turchia: dì dei putełi i e de ła Sovranità Nasionale (segna la fondasion de l'Asenblea Nasionałe inte el 1920)

### Rełijoze
Cristianèzemo:
*Sant'Adalberto de Praga, véscovo e màrtire
*San Zorzi, martire de Lydda, patrono de Zeorza, Inghiltera, Lituània, Malta e de un mùcio de comuni
*Santi 48 màrtiri mersedari fransezi
*Sant'Etelredo del Wessex, re dei Sasoni
*Sant'Eulogio de Edessa, véscovo
*San Gerardo de Toul, véscovo
*San Zorzi de Suelli, véscovo
*San Jón Ögmundsson, véscovo
*San Marolo, arcivéscovo
*Beato Egidio d'Assisi, terso compagno de San Francesco d'Assisi
*Beata Elena Valentinis, rełijoza
*Beata Maria Gabriella Sagheddu, rełijoza
*Beato Sebastiano de Riccafont, mersedaro
*Beata Teresa Manetti (Tereza Maria de ła Croze), fondatora delle Suore carmelitane de Santa Teresa

Rełijon romana antiga e moderna:
*Vinalia (*Vinalia priora Iovi*)
*Nadałe de Vènere Erycina

Ásatrú:
*Festa de Ingeld e de Sigurd, eroi nòrdeghi, sìnbolo de corajo
## In altri projeti