Concìlio de Èfezo

El **concìlio de Efeso**, terso concìlio ecumènego, el ze sta convocà da l'inperator Teodòzio II e el se ga avesto inte el 431 a Èfezo, in Àzia Menor, soto del regno de l'inperator d'Oriente Teodòzio II (408-450).

Ghea partesipà sirca 200 véscovi e el ga discoresto sol nestorianèzemo.

## Càuze

### Dèsputa intrà Nestòrio e Ciriło d'Alesàndria
L'unità de ła Ceza ła zera menasada da un debatimento duro so ła persona e ła divinità de Jezù Cristo. Łe se confronteva do scołe: cueła antiòchena del patriarca Nestòrio, e cueła alesandrina, de Ciriło de Alesàndria. Se Nestòrio el sostegneva che Cristo el gavese sì do nature, ma no łe fuse unie intrà lore inte el vìncolo ipostàtego, Ciriło el sotolineava invese co forsa ła natura divina de Cristo. Conetesta a sta dèsputa ghe zera anca cheła ligada a l'apełativo *[[Theotókos|Theotokos]]* rełasionà a ła Madona: i nestoriani i afermava che Maria ła fuse solché *Christotokos*, Mare de Jezù-Omo e no Mare de Dio (o sia cueła che ła ga avesto drento l'Omo-Mesia e el Fioło de Dio unio a l'Omo). La dèsputa teołòzega intrà łe do scołe ła zera divegnesta pì viołenta co Nestorio el zera divegnesto Patriarca de Costantinòpułi inte el 428, mantegnendo łe so pozision teołòzeghe, El rè Ciriło incołerà par sto avegnimento, el ghea parlà de ła cuestion co papa Cełestin I (422-432) e co l'inperator Teodòzio II, pendendo st'ùltemo a convocar un concìlio che el metese paze paze inte ła cristianità intiera.

### Partisipasion
Al concìlio i zera stai invitai tuti i metropułiti de l'inpero roman, anca papa Celestin, che el ghea invià cofà so ligai do véscovi e el presbìtaro Fiłipo, e Agostino d'Ipona, st'ùltemo no el ga partesipà parché moresto prima del scumìsio del concìlio. Par via de łe difìcoltà del viajo, i ligai romani i zera rivai a debatiminti verti, ma anca el patriarca Joani de Antiòchia e i véscovi sirìaghi, o sia i majori sostegnidori de łe teze de Nestòrio, i zera rivai retardi,

### Evołusion

#### La prima sesion: ła condana de Nestòrio e ła definision dogmàtega de ła [[Theotókos]]
El 22 de zugno 431 Ciriło, in cualità de presidente, el ghea dimandà par tre volte al latitante Nestòrio de conparir davanti al concìlio par desculparse. Ponesto che Nestòrio el refudava de conparir, Ciriło el ghea dimandà ai pari del concìlio de confrontar łe do declarasion de fede proponeste da lù-medèzemo (suportae da papa Celestin I) e da Nestòrio, e decìdare cuale de łe do łe fuse più arente a ła declarasion de Nicea. Par de pì, i pari i ghea fato soa ła teze contegnesta inte ła Seconda létara de Ciriło a Nestòrio, inte ła cuała el patriarca alesandrin el afermava che Maria ła zera “zenitora de Dio”, *[[Theotókos]]*, parché ła ghea cronpà Jezù miga cofà un omo, ma Dio cofà omo. Acolzendo ła dotrina de Ciriło, 197 pari del Concìlio i ghea condanà i insegnamenti del nestorianèzemo e i ghea stabilio che Jezù el ze na persona soła e no do persone difarente, totalmente Dio e totalmente omo,  co un corpo e na ànema rasionałe.

#### La reasion dei nestoriani e ła concluzion del concìlio
Co Joani de Antiòchia el zera rivà el 26 de zugno a Efezo par controbàtar a łe pozision de Ciriło, el se ghea rendesto conto che zera masa tardi. Suito, el patriarca antiòcheno el ghea organizà un contro-sìnodo par respóndare a łe definision dogmàteghe dei filo-niceni, deponendo e scomunegando Ciriło. Siben-ché i ùltemi cànoni za i fuse stai sotoscriti dai pari el 31 de lujo sol finir de łe sincue sesion, łe contìnue tension pułìteghe e i stati de ràbia intrà ła popolasion de Efezo e de Costantinòpułi no łe ghea permetesto na concluzion efetiva dei lavori sinodali, ponesto che a Teodòzio II ghe ghea cofà inponerse co autorità proclamando el Concìlio desolvesto inte l'otobre del medèzemo ano.

## Concìlio inte l'Istòrego del cristianèzemo

## Notasion

## Altri projeti

## Linganbi foresti