20 de apriłe

El **20 de apriłe** el ze el 110° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 111° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 255 dì.

## Avegniminti
* 1303 – Co ła boła papałe *[[In Supremae praeminentia Dignitatis|In Suprema praeminentia Dignitatis]]*, Papa Bonifaso VIII el istituise el Studium Urbis (uncó Università di Roma "La Sapienza")
* 1657 – I ebrei de New Amsterdam (uncó New York) i ciapa el derito de libartà rełijoza
* 1775 – Revołusion americana: le trupe britàneghe łe asèdio ła sità de Boston, Massachusetts
* 1796 – Taca ła bataja de Mondovì
* 1815 – Guera àustro-napołetana: I austrìaghi comandai da Federico Bianchi i òcupa Firense.
* 1862 – Primo test de pastorizasion termenà da Louis Pasteur e Claude Bernard
* 1879 – Russia: El scołaro rivołusionaro Alexander Soloviev el fałise el tentativo de sasìnio de zar Alesandro II de Rùsia
*1889 – Inpero àustro-ungàrego: a Braunau am Inn nase Adolf Hitler
* 1902 – Pierre e Marie Curie i purìfega e ìzoła l'ełemento ràdio
* 1914 – Stati Unii: Se ga el Masacro de Ludlow
* 1917 – Pietrogrado, Vladimir Ulianov (conosesto cofà Lenin) el pùblega ła so version de ła lota marxista, łe *[[Tezi de apriłe]]*
* 1920 – Belgio, a Anversa se verze ła VII Ołinpìade
* 1926
** USA: la Western Electric e ła Warner Bros. i anunsa l'ideamento del Vitaphone, un procedimento par zontar el sonoro ai film
** Inviada par ła prima volta traverso l'Osèano Atlàntego còpia de un asegno par radiotrasmision
* 1940
** Prima dimostrasion pùblega de un microscòpio eletrònego
** Seconda guera mondiałe: Norveza, i inglezi i sbarca inte i porti de Åndalsnes e Namsos
* 1944 – Seconda guera mondiałe: Benito Mussolini, ormai cao de ła Repùblega Sociałe Italiana, el istituise el Servìsio auziliàrio femenin de ła Repùblega Sociałe Italiana
* 1945 – Seconda guera mondiałe: i sovièteghi i entra a Berlin
* 1964 – Sbarca inte el marcà ła Nutella
* 1967
**Cipro: un aèreo de ła Swiss Britannia el casca a Nicosia: 126 morti
**Stati Unii de l'Amèrica: un tornado el devasta Chicago, fazendo 58 morti
* 1968
** Un Boeing 707 de ła South African Airways el casca el decoło a Windhoek, Africa del Sud-Ovest: 122 morti
** Canada: el Partio Liberałe del Cànada de Pierre Trudeau el vinse łe ełesion pułìteghe
* 1972 – L'Apollo 16 el se poza superfise Lunar
* 1980 – Tizi Ouzou (Algeria): ła połisia ła entra inte l'università e ła taca ła represion de ła Primavera bèrbera
* 1992 – *[[Freddie Mercury]] Tribute Concert* al Wembley Stadium: prezenti i majori cantanti del panorama mondiałe
* 1998 – Un Boeing 727-200 de l'Air France casca so na montagna pròpio dopo el decoło da l'Aeroporto de Bogotá, Cołónbia: 53 morti.
*1999
**Stati Uniti: Masacro de ła Columbine High School, inte na sparatòria more 15 persone, intrà ste cuà anca i do autori de ła straje, altre 24 łe resta ferie.
**Italia: proceso per ła Metropułitana Miłaneza: Bettino Craxi el vien definitivamente condanà a 4 anni e 6 mezi de prezon par corusion e finansiamento iłèsito.
* 2001 – Canada: manifestasion dei Movimenti no-global a Quebec City contro un *summit* de ła FTAA.
*2008 – Papa Benedetto XVI el vìzita Ground Zero a New York, liogo orizenàrio de łe Twin Towers, desfae l'11 de setenbre del 2001.
*2010 – Golfo del Mèsego: esplozion de ła petrojera off-shore Deepwater Horizon,  propietà de British Petroleum.
*2013 – Itàlia: Giorgio Napolitano el vien ełezesto par ła seconda volta drioman Presidente de ła Repùblega.

## Nasesti
* 1808 – Napoleon III de Fransa

## Morti
### Siviłi
Internasionałi:

* Dì internasionałe de ła łéngua cineze, promovesta da l'UNESCO

Nasionałi:
* Alzeria – Comemorasion de ła Primavera bèrbera ( no ufisałe)
* Stati Unii de l'Amprica – 4/20 o International Medical Marijuana Day, ricorensa de ła controcultura americana miłitante

### Rełijoze
Cristianèzemo:
* Santa Sara di Antiochia, màrtire
* Sant'Agnese Segni de Montepulciano, vèrzene
* Sant'Anastasio de Antiochia, véscovo e màrtire
* Sant'Aniceto, Papa
* Sant'Atanàzio de łe Metèore, fondator, venerà da ła Ceza ortodosa
* San Donnino de Digne, véscovo
* Sant'Elena de Laurino o (Elena Consalvo), sołitera
* Sant'Endelienda, vèrzene
* San Marcellino di Embrun, véscovo
* San Marciano di Auxerre, mònago
* San Secondino di Cordova, màrtire
* Santi Sulpicio e Serviziano, màrtiri
* San Teodoro Trichinas, mònago
* Sant'Ugo d'Anzy-le-Duc, mònago
* San Vihone, véscovo
* Beato Alfonso da Oria, fransescan
* Beato Anastazy Jakub Pankiewicz, sacerdote e màrtire a Dachau
* Beato Antonio Page, màrtire
* Beata Chiara Bosatta, vèrzene 
* Beato Domenico Vernagalli, confesore 
* Beato Francesco Page, jezuita, màrtire
* Beato Geraldo de Salis
* Beati Giacomo Bell e Giovanni Finch, màrtiri
* Beato Maurizio Mac Kenraghty, sacerdote e màrtire
* Beato Michele Coquelet, sacerdote e màrtire
* Beata Oda, mònaga premostratense
* Beati Riccardo Sargeant e Guglielmo Thomson, màrtiri
* Beato Roberto Watkinson, sacerdote, màrtire
* Beato Simone da Todi

Scientology:
* L. Ron Hubbard Exhibition Day (festeja inte el 1991, a Hollywood, ła vertura de ła mostra so ła vita del fondador de Scientology)

Taoismo:
* Festa de Chung-yueh Ti-chun, inperator de ła Montagna Sentrałe
## In altri projeti