Zucchero Fornaciari

Zucchero, pseudònemo de Adelmo Fornaciari (Reggio Emilia, 25 de setenbre 1955), el ze un cantaudor e muzicante italian.

Anoverà fra i prinsipałi esponenti del blues in Italia, inte'l arco de pì de trent'ani de carièra el ga otenjùo un respetabiłe suceso comersiałe, vendendo pì de 60 milion di dischi tra àlbun e sìngołi; łe so tournée mondiałe e łe frecuenti cołaborasion co artisti afermai a łiveło intarnasionałecofà Andrea Bocelli, Eric Clapton, Joe Cocker, Miles Davis, B.B. King, Luciano Pavarotti, Sting e Paul Youngga contribuìo in mezura considerevołe a zlargar ła so popołarità oltre i confini italiani.

## Biografia
Adelmo Fornaciari ze nasesto a Reggio Emilia, pì presizamente inte ła frasion (po' cuartier perifèrego) de Roncocesi, el 25 de setenbre 1955, da Giuseppe Fornaciari e Rina Bondavalli (1929-2001). El pseudonemo Zucchero deriva dal soranome che ghe ze stà dazesto da na mestra de łe ełementari.

Cresùo in una realtà rurałe de provinsia, el ze stà tesarà da ła sosietà calcistega de'l Calcio Reggiana come portier inte ła scuadra dei pulsini. Inte'l 1968 ła fameja se ga trasferìa da Roncocesi a Forte dei Marmi, indove Adelmo frecuenta ła scòła media infarior. Tre ani pì tardi, inte'l 1971, ła fameja Fornaciari se ga trasferìa da novo, sta vòlta ad Avenza, un cuartier de Carara, indove Zucchero el ga frecuentà l'I.T.I.S. "Galileo Galilei".

Diplomato cofà perito ełetrònego, ła so grandda pasion par i anemałi ło gaveva spenzesto a iscrivarse a l'univarsità inte ła facoltà de veterinaria; dopo aver suparà trentanove ezami so sincuantun el ga abandonà i studi par dedicarse a ła mùzega. A insenjarghe i primi rudimenti de chitara ze stà un só conpanjo de univarsità statunitense. Durante ła łonga gaveta el ga zvolzesto vari łaori tra i cuałi el tornidor, el ługanegher e il fornaio.

### 1968-1981: I scominsi e ła vitoria al Festival de Castrocaro
Tra el 1968 e'l 1978 el ga sonà co racuanti grupi: "I Duca" (1968), primo grupo da èło fondà, el trio "Amici del mare" (1971), che ga cołaborà come coristi a'l 45 ziri *Vorrei volare/Risposta non c'è* de "Paolo Barberi e'l Piano Verticale", ezordio asołuto in sała d'insizion, "I Monatti", "Le Nuove Luci" (*Juanita/Canto di maggio*, City, c 6256), "Sugar & Daniel", "I Decals" (*Un'ora*, Atlas Records, AT 075) e "Sugar & Candies" (*Voulez vous danser/My Woman*, Up 10019, *Mi vida/Something in My Life*, Up 10024, e *Donna o bambina/Marylou*, Harmony H 6069). De 'ste canson drioman el ga reciapà alcuni versi de *Juanita*, inte'l ritorneło de *Quasi quasi* (in *[[Zucchero & The Randy Jackson Band]]*) e *My Woman*, co un testo in italian e'l tìtoło canbià in *Bambino io, bambino tu* (in *[[Blue's]]*).

Inte'l 1979 el ga scrivesto ła mùzega de ła canson *Il gallo*, par l'àlbun del cantaudor Rinaldo Del Monte e *Tutto di te* par Fred Bongusto. Inte'l 1980 el ga formà el grupo "Taxi" e inte'l 1981, ano de nasita de ła primozenita Alice, el se ga clasifegà primo a'l Festival de Castrocaro co'l brano *Canto te*, a par merito co Fiordaliso. Ła só prima cołaborasion inportante ła ze stà Michele Pecora, insénbre al cuało el ga reałizà el brano de gran suceso *Te ne vai*.
ó
Zucchero ga ripercoresto tuti i avenimenti pì senjifegadivi de ła só infansia e adołesensa, che speso i ga portà a ła stezura de na partegołar canson, oltre a cuełi rełativi a ła só sucesiva cariera de cantante afermà, inte'l łibro autobiogràfego *[[Il suono della domenica - Il romanzo della mia vita]]* del 2011.

### 1982-1986: Festival de Sanremo, primi àlbun e l'inisio de'l suceso
Inte'l 1982 el ga ezordìo al Festival de Sanremo, prezentando ła canson *[[Una notte che vola via/Canto te|Una notte che vola via]]*, co ła cuała el ze zonzesto penùltemo in finałe davanti a Vasco Rossi, ùltemo co *[[Vado al massimo/Ogni volta|Vado al massimo]]*, e anca cofà produtor de'l brano *Lisa*, cantà da Stefano Sani.

L'ano sucesivo el ga partesipà par ła segonda volta a'l Festival dei Fiori inte'l 1983, co'l brano *[[Nuvola/Perché sei bella|Nuvola]]*, ametùo a ła faze finałe, ma che no'l ga avesto suceso. El ze stà anca autor de ła segonda canson clasifegà, *Volevo dirti*, cantà da Donatella Milani e de altri tre brani de ła rasenja. Inte l'isteso ano, pochi mezi prima de ła nasita de ła segonda fia Irene Fornaciari, el ga publegà el só àlbun d'ezordio *[[Un po' di Zucchero]]*, dełudente da'l ponto de vista comersiałe e łontan da'l zènare resercà, in cuanto reałizà in parsiałe conpromeso co ła caza discogràfega PolyGram.
Dełuzo da ła situasion artìstega, inte'l 1984 el ga desidesto de inprimer un inportante canbiamento a ła só carièra ndando in Całifornia. A San Francisco el ga conosùo Corrado Rustici, só futuro produtor, e el ga rezistrà łe baze par un novo disco, orientandose verso sonorità pì intarnasionałe: el soul e 'l blues. Ne ze venjesto fora, inte'l 1985, el segondo àlbun *[[Zucchero & The Randy Jackson Band]]*, co testi de Mogol e Alberto Salerno, antisipà da un singoło *[[Donne/Ti farò morire|Donne]]*. Ła canson, co ła cuała Zucchero el ga partesipà par ła tersa volta a Sanremo, ła jera devenjesta un tormenton nonostante ła fuse stà inisialmente tacà da ła critica e injorà da łe zurìe, clasifegandose in penùltema pozision.

Inte'l 1986, despò aver partesipà par ła cuarta e ùltema volta a'l Festival de Sanremo co ła canson *[[Canzone triste/Un piccolo aiuto|Canzone triste]]*, che ła se ga piasà a łe vintunèzema e penùltema pozision cofà l'ano prima, el ga tacà łaorar co el produtor Michele Torpedine. St'ùltemo el ga credesto inte'l cantante, concedendoghe na nova ocazion daspò el parsiałe insuceso dei primi do àlbun. Ze stà cusì concepìo l'àlbun *[[Rispetto (àlbun Zucchero Fornaciari)|Rispetto]]* che, prenjo de atmosfere e sonorità rhythm and blues, el ga senjà ła zvolta de ła cariera de Zucchero.
Resałe a 'sta època ła cołaborasion co Gino Paoli, che'l ga scrivesto el testo de *[[Come il sole all'improvviso/Una ragione per vivere|Come il sole all'improvviso]]*, e ła frecuentasion de Zucchero co'l za afermà rocker Vasco Rossi, tramite el produtor de st'ùltemo: Guido Elmi.
In *[[Rispetto (àlbun Zucchero Fornaciari)|Rispetto]]*, promovesto da'l *[[Tour di Zucchero Fornaciari#Rispetto Tour (1986)|Rispetto Tour]]*, A se cata anca ła canson *Nuovo, meraviglioso amico*, dedicà da l'autor al só idoło Joe Cocker.

### 1987-1994: Ła consacrasion e i primi tour intarnasionałi
Inte'l 1987 ze stà publegà *[[Blue's]]*, co'l cuało Zucchero el ga razonzesto un respetabiłe łeveło de popołarità e de vendite co oltra 1500000 copie in Itałia. Fra łe canson pì conosùe de 'sto parìodo: *[[Con le mani/Non ti sopporto più|Con le mani]]* e *Hey Man* (testi di Gino Paoli), *[[Senza una donna (Zucchero Fornaciari)|Senza una donna]]*, drioman devenjesto el só pì grando suceso intarnasionałe *Dune Mosse*, *[[Pippo (brano muzegałe)|Pippo]]*, *[[Con le mani/Non ti sopporto più|Non ti sopporto più]]* e *[[Solo una sana e consapevole libidine salva il giovane dallo stress e dall'Azione Cattolica]]*.
L'àlbun *Blue's* el ga vinsùo el Festivalbar 1987. Inte'l conseguente *[[Tour di Zucchero Fornaciari#Blue's Tour (1987)|Blue's Tour]]* el ga tenjesto tre conserti con Joe Cocker, durando i cuałi i do i ga cantà insenbre na varsion de'l brano *[[With a Little Help from My Friends]]*. Contenporaneamente al razonzimento de łe prime grande sodisfasion da'l ponto de vista muzegałe, tutavia, Zucchero el ga vivesto un fondo stato de depresion dovùa a l'iminente separasion da ła prima mujer Angela Figliè.

Inte'l 1988 el ga sonà a ła *Fiera internazionale del disco* de Cannes che ła ga contribuìo a zlansarlo inte'l marcà èstaro e el ga tacà el só primo tour europeo, el *[[Tour de Zucchero Fornaciari#European Tour '88 (1988)|European Tour '88]]*.
Inte l'àlbun de Gino Paoli, *[[L'ufficio delle cose perdute]]* ze stà includesto el brano *Hey Ma* firmà da Zucchero. In apriłe el ga incontrà a New York Miles Davis, co'l cuało el ga insidesto na nova varsion de *Dune mosse*, publegà soło ani pì tardi, in *[[Zu & Co.]]* In cheł'ocazion el muzicista merican, restà colpìo da ła canson, el ga proponesto de zontar na parte jazz a ła tronba. Inte'l novenbre sucesivo A ze venjùa fora *[[Snack Bar Budapest (cołona sonora)|Snack Bar Budapest Original Movie Soundtrack]]*, ła cołona sonora de'l film *[[Snack Bar Budapest]]* de Tinto Brass, firmada da Zucchero.

El suceso de Zucchero l'è stà confermà da l'àlbun *[[Oro, incenso e birra]]*, venjesto fora inte'l zunjo 1989. L'àlbun, co oltra  de copie vendùe inte'l mondo, de łe cuałe oltra  copie soło in Italia, el ze restà par sete ani l'àlbun itałian pì vendùo inte'l mondo, drioman sorpasà da *[[Romanza (àlbun)|Romanza]]* de Andrea Bocelli. Tra i brani incluzi ghe ze *[[Diavolo in me]]*, *[[Overdose (d'amore)]]*, *[[Madre dolcissima]]* e *[[Diamante (singolo Zucchero Fornaciari)|Diamante]]*, co testo de Francesco De Gregori, dedicada a ła nona de Zucchero.
Inte l'istà de'l 1989 Zucchero el ga intraprendesto ła prima parte de l*'[[Oro, Incenso e Birra Tour]]*. Da mensonar do partegoałare tape de ła tournée, che łe gaveva vedesto el cantante afiancà da ospiti cofà Joe Cocker e Miles Davis (Viareggio, 29 de zunjo) e Ray Charles e Dee Dee Bridgewater (Arena de Verona, 5 de setenbre). Charles, dopo l'ezibision, el ga dizesto de'l bluesman italian:
 El sucesivo 4 de otobre Italia 1 ga mandà in onda in prima serada un speciałe, prezentà da Red Ronnie, reałizà durante el concerto de Fornaciari a l'Ex mattatoio de Roma del 28 de  setenbre presedente, serada in parte funestà da problemi atmosferici e organizativi, ma inte ła cuała el cantante regian el ga ospità inportanti artisti intarnasionałi, cofà Eric Clapton, Paul Young, Dee Dee Bridgewater e Clarence Clemons.
Daspuò cheła volta, oltra a confermarse come uno dei majori esponenti de ła mùzega łeziera italiana, Zucchero el ga intraprendesto na frenètega òpara de cołaborasion co diversi cołeghi.
A'l Festivalbar 1989 el ze stà premià co'l "Premio Speciale Europa".
El 1989 se ga serà co un projeto nasùo co spiritio gołiàrdego: el 31 de desenbre, durante na vacansa so łe Dołomiti Anpesane, Zucchero el ga formà, insenbre a Dodi Battaglia, Fio Zanotti, Maurizio Vandelli, Michele Torpedine e Umbi Maggi, cueła che po' ła se ga trasformà in una vera e propia formasion muzegałe, Adelmo e i suoi Sorapis, che'l ga publegà cuatro ani daspò l'àlbun *[[Walzer d'un Blues]]* (1993), inçidesto in sołi nove zorni del 1989 inte i studi de rejistrasion del basista Maggi.

Inte'l 1990 ga scominsià ła segonda parte del tour co vintoto date a suporto de Eric Clapton, de łe cuałe dòdeze consecutive dezvolzeste a ła Royal Albert Hall de Łondra. In concomitansa de ła terza e ùltema parte de ła tournée, A ze venjesta fora ła rancura *[[Zucchero (Zucchero Fornaciari)|Zucchero Sings His Hits in English]]*, destinada a'l marcà intarnasionałe, andove l'artista el ga cantà i só mazori sucesi traduzesti in łengua ingleza.

Zucchero el ze stà el primo artista ocidentałe ad ezibirse a'l Cremlino de Mosca daspò ła cazùa de'l muro de Berlin, indove el ga tenjesto do ezibision consecutive, l'8 e'l 9 de disenbre 1990. Da'l segondo conserto, concluzivo de l'intiera tournée e che'l ze stà trazmetesto in direta tełeviziva mondiałe da ła Rai, A ze stà recavà *[[Live at the Kremlin]]*, publegà inte'l novenbre sucesivo.

Inte'l 1991 ze venjùo fora el singoło *[[Senza una donna (Zucchero Fornaciari)|Senza una donna (Without a Woman)]]* cantà co Paul Young, che ła rezulta ła canson pì conosùa e de mazor suceso de Zucchero in anbito intarnasionałe, nonché l'ùnego sìngoło de un cantante italian ad aver razonzesto ła sìma de ła Eurochart Hot 100 Singles, oltra a *[[Blue (Da Ba Dee)]]* dei Eiffel 65, dal 1965. Drioman, el ga partesipà, dotando co Sting, conosùo l'ano prima, al *Gran premio internazionale della televisione* e a'l tour promosionałe de l'ùltemo àlbun de'l cantante britànego, *[[The Soul Cages]]*, inte'l cuało ze contenjùa ła varsion italiana de *[[Mad About You (Sting)|Mad About You]]*, *Muoio per te*, co testo de Zucchero.

Inte'l 1992, ùnego itałian invità, el ga partesipà a'l Freddie Mercury Tribute Concert, intarpretando el brano *[[Las palabras de amor (The Words of Love)]]* insieme ai Queen, in memoria de'l cantante de'l grupo sconparìo: da chel momento A ze scumisià ła cołaborasion muzegałe e l'amighesa co el ghitarista Brian May. El 1992 l'è stà anca l'ano in cui el ga insidesto *[[Miserere (singoło)|Miserere]]* in doto co Luciano Pavarotti. Par ła parte de tenore inte i provini de'l disco omònemo, Michele Torpedine el ga ciamà el zòvane e ancora sconosùo Andrea Bocelli, che'l ze stà cusì łansà da ła cołaborasion co'l steso Zucchero inte'l panorama nasionałe e intarnasionałe, mentre tra i coristi i ga prezensià ła zovanisima Giorgia Todrani, a łe prime espariense in sała de insizion. Inisialmente riłutante, Pavarotti el se ga convinsesto ad acetar dopo ver scoltà el provin de Bocelli. El doto tra un cantante de mùzega comersiałe e un tenor łìrego el ga raprezentà na novità asołuta a ła cuała ghe n'a sevità altri doti, co l'ideasion de'l Pavarotti & Friends, nasesto da 'sta cołaborasion intrà i do artisti. El 14 de novenbre el ze stà ospite de'l primo raduno de'l fan club de Luciano Ligabue a l'Italghisa durante el *[[Neverending Tour]]*.

El 1993 el ga vedesto Zucchero inpenjà inte *[[L'Urlo Tour Europa Italia]]*. A ła fine de l'ano 
A ze stà publegà l'àlbun *[[Walzer d'un Blues]]*, scrivesto cuatro ani prima co i Sorapis. Inte'l 1994, ùnego itałian, el ga partesipà a Woodstock '94 grasie a'l só novo manager Miles Copeland, e ła varsion live de *[[Madre dolcissima|Mama]]* ła jera stà includesta inte'l dopio CD de l'evento. Drioman Zucchero ga slansà definitivamente Andrea Bocelli co l'usida de'l primo disco de'l tenor, intitołà *[[Il mare calmo della sera]]*, in cui Zucchero el conparise cofà coautor del brano omonimo e autor de *Rapsodia*.

### 1995-2008: L'apise de ła cariera muzegałe

Inte'l 1995 A zera stà publegà l'àlbun *[[Spirito DiVino]]* che, spenzesto dai singołi *[[Per colpa di chi|X colpa di chi?]]*, *[[Così celeste]]*, e *[[Il volo (Zucchero Fornaciari)|Il volo]]*, el ga vendesto pì de 2.500.000 copie, metà de łe cuałe in Itałia. Invità da Dan Aykroyd, el se ga ezibìo a ła House of Blues inte na serada de gala par ła sełebrasion de'l 46º conpleano de John Belushi, conpanjà da ła The Blues Brothers Band. Durando l'ezecusion Jim Belushi e Dan Aykroyd i ga vestìo i pani de dei Blues Brothers. El ga vinsesto el premio cofà mejo àlbun de l'ano a'l Festivalbar 1995, poco prima de partir par ła só prima tournée intarcontinentałe: el *[[Spirito DiVino Tour Mondiale]]*.

Inte'l 1996 A ze venjesto fora *[[The Best of Zucchero Sugar Fornaciari's Greatest Hits]]* che, antisipà da'l singoło *[[Menta e rosmarino]]*, inte'l cuało video ga resità Mietta e Natalia Estrada, el ga razonzesto i 50000000 de copie inte'l mondo. L'ano drìo A ze venjesta fora na nova varsion de ła rancura che ła include ła reinterpretasion de *[[Va, pensiero]]* da parte de Zucchero e Mino Vergnaghi.
Senpre inte'l 1996 el ga cołaborà da novo co Andrea Bocelli. El tenor el ga includesto, infati, *Rapsodia* e *[[Il mare calmo della sera (singoło)|Il mare calmo della sera]]* inte l'àlbun *[[Romanza (album)|Romanza]]*, che, vendendo oltra vinti miłion de copie, el rezulta l'àlbun itałian pì vendùo inte'l mondo, avendo suparà el presedente primato de *[[Oro, incenso e birra]]*.
Ga partìo po' el *[[The Best of Tour '96|The Best of Tour]]*. Inportante zera stàe łe date de Brunico, in direta tełeviziva so un palco a 2000 metri de altitudine, e cueła a'l *Paradiso* de Amsterdam. Prima de l'usida de'l *[[The Best of Zucchero Sugar Fornaciari's Greatest Hits|Best of]]*, Zucchero el ze stà el primo artista itałian ad aparir so *The Faber Companion to 20th Century Popular Music*, ła pì autorevołe ensiclopedia de mùzega moderna de'l vintèzemo sècoło. El ze stà anca l'ùnego itałian, insenbre a Edoardo Bennato (1976 e 1992), ai Litfiba (1991) e Luciano Ligabue (1992), a partesipar a'l Montreux Jazz Festival, ezibindose dopo Little Richard.

## Notasion