5 de lujo

El **5 de lujo** el ze el 186° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 187° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 179 dì.

## Avegnimenti
* 1294 – Dopo 27 mezi de Conclave el vien ełezesto Papa Cełestin V
* 1610 – John Guy el salpa da Bristol, co altri 39 cołoni, verso Teranova
* 1687 – Publegà el *[[Philosophiae Naturalis Principia Mathematica]]* de Isaac Newton
* 1803 – La Convension de Artlenburg ła porta a l'ocupasion franseze de Hannover (che ła zera goernada dai monarchi britàneghi )
* 1811 – El Venesueła ła ze ła prima nasion sudamericana a declarar l'indipendensa da ła Spagna
* 1813 – Guera del 1812: łe scumìsia trè stimane de incursion britàneghe su Fort Schlosser, Black Rock e Plattsburgh (New York)
* 1814 – Guera del 1812: bataja de Chippawa – El zenerałe major statunitense Jacob Brown el dèzema el zenerałe britànego Phineas Riall a Chippewa (Ontario)
* 1830 – I fransezi, desbarcai a  Sidi Ferrudj el 14 de zugno, i entra in Algeri e i ciapa el podere fazendo ła Alzeria franseze
* 1841 – Nàsita del turismo organizà: Thomas Cook el organiza el primo pacheto turìstego cofà che el ze intendesto uncó
* 1865 - Inghiltera prima leje al mondo sui lìmiti de vełosità
* 1884 – La Zermània el se inposesiona del Camerun
*1938 - L'Itàlia, el Japon e el Manchuko i firma a Tokyo un acordo de comèrcio
* 1940 – Seconda guera mondiałe: el Regno Unio e ła Fransa de Vichy i finise łe rełasion diplomàteghe
* 1941 – Seconda guera mondiałe: łe trupe todesche łe riva al fiume Dnepr
* 1943
** Seconda guera mondiałe: bataja de Kursk – Scumìsia el pì grando scontro intrà cari armai de ła stòria
** Seconda guera mondiałe: ła flota de invazion liada ła nàvega verso ła Sicìlia
* 1945 – Seconda guera mondiałe: declarada ła libarasion de łe Fiłipine
* 1946 – Nase el bikini
* 1950
**Guera de Corea: primo scontro intrà forse statunitense e nordcoreane (Task Force Smith)
** Sionismo: a ła Kneset pasa ła *[[Leje del retorno]]* che ła garantise a tuti i ebrei el derito de imigrare in Israełe
* 1951 – William Shockley el inventa el transistor a zunsion
* 1958 – Prima scałada del Gasherbrum I, 11ª sima pì alta del mondo
* 1962 – L'Alzeria ła ciapa l'indipendensa da ła Fransa.
* 1971 – L'età minima par votare inte i Stati Unii ła vien portada da 21 a 18 ani
* 1975 - Cao Verde el ciapa l'indipendensa dal Portogało
* 1986 – La Stàtua de ła Libartà ła vien reverzesta al pùblego dopo de na granda restaurasion
*1994 - Jeff Bezos el fonda a Seattle Amazon, ła pì granda e-commerce del mondo.
* 1995 - la Costitusion de l'Armènia ła vien aprovada par referéndum nasionałe
* 1996 – Edimburgo: nase ła piègora *[[Dolly (piègora)|Dolly]]*, el primo mamìfaro nasesto da na clonasion
* 1998
** In Alzeria ła entra in vigore na dura leje su l'arabizasion
** El Japon el lansa na sonda spasiałe verso Marte, zontàndose a ła corsa spasiałe
* 2003 – Taiwan el ze l'ùltemo teritòrio a vegner cavà da ła lista de łe àree infete da ła SARS scrivesta da l'Organizasion Mondiałe de ła Sanità
* 2004 – Prime ełesion presidensiałi in Indonèzia
* 2005 – *[[The Independent|The Indipendent]]* el pùblega el stùdio su łe trase de *[[Homo sapiens]]* catae arente del lago Valsequillo, a Puebla in Mèsego, inte el novenbre del 2003. I resercatori de l'Università de Liverpool e Bournesmouth i declara che łe peche łe deriva da 38-39&nbsp;000 ani fa, co invese se zera senpre credesto che l'Amèrica no ła fuse stada cołonizada prima de 11.500 ani fa
* 2007 – Ła vien mesa in véndita ła nova Fiat 500 
*2012 – El vien inaugurà The Shard a Londra 
* 2015 - Referéndum grego del 2015: Grando refudo a łe condision inponeste da l'Union Eoropea, el Fondo Monetàrio Internasionałe e Banca Sentrałe Eoropea.
* 2016 – La sonda spasiałe Juno ła entra inte l'òrbita de Zove. Prima volta che un veìcuło spasiałe el riva tanto arente al pì grando pianeta del Sistema sołare
* 2018 – 
**La Lituània ła divien el 38° menbro de l'OCSE
**Spagna: El Partido Popular el organiza łe so prime primàrie par ła ełesion del presidente del partio.

## Nasesti
* 1810 – El nasa in Connecticut Phineas Taylor Barnum

## Morti
* 2021 - Raffaella Carrà prezentadora, cantante, showgirl italiana

## Feste e recorense
### Nasionałi
* : Dì de ła Costitusion.
* : Dì de ła Indipendensa.
* : Dì de ła Indipendensa.
* : Dì del Parlamento.
* : Dì de ła Indipendensa.
* : Dì de ła Defeza, Dì de ła Daireaux.
* : Dì del Fizioterapèuta

### Rełijoze
#### Santi catòłeghi
#### Festa del patrono de łe sità
### Làeghe
## In altri projeti