Michael Douglas

**Michael Douglas** (New Brunswick, New Jersey, 25 de setenbre 1944) el ze un ator e produtor sinematogràfego merican.

Fiol de l'ator Kirk Douglas, el ga ezordìo inte'l 1969 co'l film *[[Hail, Hero!]]*, resevendo na candidatura a'l Golden Globe par el mejo ator debutante. Da'l 1971 a'l 1976 el ga otenjùo el suceso co ła serie TV *[[Le strade di San Francisco]]*. Inte'l steso ano el ze stà produtor de'l film ''cult'' *[[Qualcuno volò sul nido del cuculo]]*, vinsendo l'Oscar al mejo film, el Golden Globe par el mejo film dramatego e el Premio BAFTA a'l mejo film.

Drioman el ga produzesto e el ga interpretà insieme a Jane Fonda e Jack Lemmon el film *[[Sindrome cinese]]*. Inte'l 1985 el ga resevesto na candidatura ai Golden Globe par el film *[[All'inseguimento della pietra verde]]*, de Robert Zemeckis. El ga resevùo altre cuatro candidature ai Golden Globe par i film *[[La guerra dei Roses]]*, *[[Il presidente - Una storia d'amore]]*, *[[Wonder Boys]]* e *[[Wall Street - Il denaro non dorme mai]]*. Inte'l 1987 el ga interpretà Gordon Gekko inte l'aclamà *[[Wall Street (film)|Wall Street]]* de Oliver Stone, azùdegandose l'Oscar al mej ator, el Golden Globe par el mejo ator in un film dramàtego e el National Board of Review.

Deventà conosùo par el roło de Gordon Gekko, el ga drioman resità in vari sucesi come *[[Attrazione fatale]]*, *[[La guerra dei Roses]]*, *[[Basic Instinct]]* e *[[Rivelazioni (film)|Rivelazioni]]*, inte i cuałi el ga otenjùo grandi consensi inte i pani de'l "marìo fedifrago, sesualmente dèbołe e bastansa tosto da poder farghe zirar ła testa a ła prima dona de turno", consacrandose come novo sex symbol dei ani novanta. Inte'l 2004 A ghe ze stà conferìo el Golden Globe a ła carièra, inte'l  2009 l'AFI Life Achievement Award e inte'l 2014 el Golden Globe e el Premio Emmy par el roło de Liberace inte'l film TV *[[Dietro i candelabri]]* de Steven Soderbergh.

## Biografia
### Zoventù e inisi

Nasùo inte el New Jersey, só fiol de'l séłebre ator statunitense Kirk Douglas e de l'atora britànega Diana Dill, el ga ła resitasion inte'l sangue. I só zenitori i devorsia co Michael el gavea sete ani e cusì el ze ndà vivar co só mare e só fradèło Joel inte'l Connecticut, dovendo védar só pare soło durando łe vacanse e a'l sinema.

El ga tacà suito intaresarse a ła cariera de atore, desizion so ła cuała el ga avùo i primi ràdeghi co'l pare, contrario a ła sielta de'l fio. Tutavia Michael, convinto de ła só desizion el ze rivà a pagarse i studi de resitasion a New York co l'insenjante Michael Howard. El se ga łaureà a ła Univarsità de ła Całifornia, Santa Barbara in Dramaturzìa, el se ga trasferìo a New York par dedicarse a tenpo pien a ła resitasion. Só conpanji de resitasion i ze stà Danny DeVito, Jack Johnson e Ossie Beck. El só primo roło el ze stà inte'l 1966 come conparsa inte'l film *[[Combattenti della notte]]* de Melville Shavelson, in cui só pare el jera el protagonista. Inte'l 1969 el ga ezordìo cofà protagonista inte'l dramàtego *[[Hail Hero!]]* e, l'ano drioman, co *[[Adam at Six A.M.]]*, mentre inte'l 1972 in *[[Due ragazzi e un leone]]* el ga resità co altre do future stełe de'l sinema, Johnny Whitaker e Jodie Foster.

'Sti primi film, anpò, no i ga avesto el suceso sperà, anca se el ga otenjùo na *nomination* come mejo promesa mascołina ai Golden Globe par el film *[[Hail, Hero!]]*. Inazonta, el ga tacà frase conósar anca so'l picoło schermo, fazendo picołi camei in serie de suceso cofà *[[CBS Playhouse]]*, *[[F.B.I. (serie tełeviziva)|F.B.I.]]* e *[[Medical Center]]*. Inte'l 1970 A ghe ze stà ofrìo el roło de Oliver inte'l film *[[Love Story (film 1970)|Love Story]]* ma daspò ła rechiesta da parte de l'aor  de'l 10% dei incasi, ła caza produtora de'l film ła refiutà.

### El suceso co ''Le strade di San Francisco''

El primo vero roło che ło ga fazesto conósar a'l gran pùblego el ze rivà inte'l 1971 co ła serie połisiesca *[[Le strade di San Francisco]]*, in cui el jera protagonista, insenbre a'l caraterista Karl Malden. Inte 'sta serie, inte i pani de l'ispetor de połìsia Steve Keller che in conpanjìa de'l vècio cołega Stone (Malden) el ga da mantenjer ła zustisia inte ła sità całiforniana e inte'l contempo el fa i conti co'l só frecuente coinvolzimento emotivo inte łe indàzeni, el reseve grandi consensi da'l rimàrco e da'l pùblego, podendo cusì łibararse par ła prima volta da l'onbra de'l pare. El reseve numaroze *nomination* ai Golden Globe e ai Premi Emmy.

El ga łasà ła serie inte'l 1976 inte'l momento de'l màsemo suceso, łasándoghe cusì el posto a Richard Hatch, par reciapar a resitar in anbito sinematogràfego sfrutando ła fama otenjùa so'l picoło schermo. El só primo roło dopo  *Le strade di San Francisco' el ze stà inte'l 1978 in *Coma profondo*, che'l se ga revełà el só primo suceso comersiałe a'l *box-office*. Anca el sucesivo *Sindrome cinese*, venjùo fora l'ano drioman, de'l cuało el jera anca produtor e protagonista, insieme a [[Jack Lemmon]] e [[Jane Fonda]], l'è stà un suceso a'l boteghin e el ga otenjùo pluzore *nomination* ai [[Premio Oscar|Oscar]].

I do sucesivi *Running - Il vincitore* e *Amarti a New York* no i ga avesto el suceso sperà, otenjendo consensi fredi da ła critica e rezultadi finansiari non ezaltanti. Inte'l 1980 Douglas el ga avùo un serio insidente so i sii e, nonostante el fuse riusìo a varìr conpletamente e a no reportar ferìe gravi, el ze stà costreto a zbandonar par tre ani, a cauza de l'inpenjo rechiesto par ła riabiłitasion fìzega. El ze tornà so i schermi solche inte'l 1983 co'l połisiesco *Condannato a morte par mancanza di indizi* de [[Peter Hyams]].

=== Ła carièra de produtor ===

A difarensa de só pare, Douglas el ga invià anca na cariera in floris de [[produtor sinematogràfego|produtor]]. Za inte i scominsi dei ani setanta el ga tacà capir che el mondo de'l sinema, màsime de ła [[New Hollywood]], el zera drìo canbiar e el se ga intaresà a l'industria de'l sinema vedesta dadrìo łe cuinte.

Dopo che'l ga zbandonà *Le strade di San Francisco*, el ga fondà ła [[Big Strick Productions]], co ła cuała inte'l 1975 el ga sostituìo, cofà produtor, só pare [[Kirk Douglas|Kirk]] inte'l film cult *Qualcuno volò sul nido del cuculo* de [[Miloš Forman]], co [[Jack Nicholson]], [[Louise Fletcher]] e [[Danny DeVito]]; el film el ga vinseto el [[Premio Oscar]] e el [[Golden Globe]] par el mejo film.

Drioman al suceso otenjesto, el ga produzesto *Sindrome cinese* e *All'inseguimento della pietra verde*, in cui el ze stà anca interprete prinsipałe, oltra a *Starman* (1984), *Linea mortale* (1990) co protagonista [[Kiefer Sutherland]] e *Face/Off - Due facce di un assassino* (1997). El se ga autoproduzesto nantre tre volte, inte'l 2001 in *Un corpo da reato*, inte'l 2006 in *The Sentinel - Il traditore al tuo fianco* e inte'l 2010 in *Wall Street - Il denaro non dorme mai* de [[Oliver Stone]], anca se no co i stesi rezultadi dei film presedenti.

=== Ła consacrasion ===

El vero suceso come ator el ze rivà inte'l 1984 co *All'inseguimento della pietra verde*, insieme a [[Kathleen Turner]] e [[Danny DeVito]]. A l'inisio visto come un sotoprodoto de ła saga de *Indiana Jones*, el film el ze riusìo a otenjir un gran suceso, vinsendo un [[Golden Globe]] come megio comedia e zbaragiando a'l *box office* aversari temibiłi cofà *Beverly Hills Cop - Un piedipiatti a Beverly Hills* e *Ghostbusters - Acchiappafantasmi*. El trio Douglas-Turner-DeVito el ze tornà l'ano drio inte'l *sequel* *Il gioiello del Nilo*, che'l ga otenjùo un anàłogo rezultado pozitivo a'l *box-office*.

Senpre inte'l 1985 el ga resità inte'l poco fortunà *Chorus Line* de [[Richard Attenborough]], ma ła critica no ła ga vedesto de bon òcio ła só interpretasion. El ga spetà altri do ani prima de rivar a l*'exploit* intarpretando el roło de'l marìo fedifrago, sesualmente dèbołe e stranamente pien de angòsa co'l cuało el pùblego e'l *star system* i ło identifegarà daspuò in avanti. El 1987 infati el ze l'ano de *Attrazione fatale*, inte'l cuało el ga resità a'l fianco de [[Glenn Close]]. El film  el ga otenjù un gran resàlto.

Senpre in chel steso ano el ga otenjesto ła consacrasion intarnasionałe co'l roło de l'avido e sprejudicà finansier [[Gordon Gekko]] inte'l film de [[Oliver Stone]] *Wall Street*. Ła só interpretasion ła deventarà na icona de ła sinematografia contenporanea, rendéndoło protagonista de na pàjina de ła rivista *Forbes*. Co 'sto film Douglas el se ga azudegà l'[[Oscar a'l mejo ator]], el [[Golden Globe]], el [[David di Donatello (premio)|David di Donatello]] e el [[Nastro d'argento]] come mejo ator forèsto.

Sicome che'l se ga consacrà sia come ator che come produtor, inte'l 1989 el ga resità par  [[Ridley Scott]] in *Black Rain - Pioggia sporca*, e ga el catà [[Danny DeVito]] e [[Kathleen Turner]] inte ła comedia nera *La guerra dei Roses*, direto da'l steso DeVito, che'l ga riconfermà el suceso de łe só cołaborasion presedenti. Par 'st'ùltemo el ga otenjesto na *nomination* ai [[Golden Globe]].

=== Anni novanta ===

Inte i primi [[Ani 1990|ani novanta]], a cauza de problemi łigài a l'a [[alcołizmo|alcool]], Douglas el ze stà costrenzesto a zlontanarse da novo da łe sene par calche ano. El ze tornà inte łe sałe inte'l 1992, resitando in *Basic Instinct* de [[Paul Verhoeven]], insenbre a [[Sharon Stone]]. Douglas el interpreta el problemàtego detective Nick Curran, inamorà de ła sospetada de un sasinio che ła fa de tuto par confóndarghe łe idèe. Critegà da pì parte par łe nùmaroze sene de [[raporto sesuałe|seso]] e nùo, el film l'ha incasà oltra 300 miłion de dołari, grasie anca a l'inpato otenjùo e a łe połèmeghe. Par tałe roło el ga resevesto anca na *nomination* ai [[Razzie Awards]] come pezo ator protagonista. Inte l'isteso ano el ga resità co [[Melanie Griffith]] inte'l poco convinsente *Vite sospese*.

Inte'l 1993 el ze stà protagonista de'l grotesco *Un dì di ordinaria follia*, che'l se zonta a ła łista de łe só interpretasion pì riusìe. Inte'l 1994 el ga interpretà, insieme a [[Demi Moore]], el dramàtego *Rivelazioni*, che'l reciapa algune temàteghe de'l presedente *Attrazione fatale*, e che'l ze deventà nantro grando suceso comersiałe. Inte i ani sucesivi Douglas el ga resità in vari zènari: el ga interpretà el romàntego *Il presidente - Una storia d'amore*, co'l cuało l'a otenjesto nantra *nomination* ai [[Golden Globe]], el dramàttego *Spiriti nelle tenebre*, i *thriller* *Delitto perfetto* e *The Game - Nessuna regola*. Pur otenjendo criteghe favorévołi, 'sti film no i ga otenjesto el steso òtemo inpato dei rołi presedenti. Ciò nonostante, inte'l 1998 ghe ze stà asenjà el [[Premio Cèsar]] a ła cariera.

=== I ani domiłe ===

Inte'l 2000 Douglas el ga resità in do film, *Wonder Boys* e *Traffic*, tuti do apresài da ła critega. In partegołar *Traffic* el ga otenjesto 4 premi Oscar, oltra a èsar el primo film indove Michael el resita co só mujer [[Catherine Zeta Jones]]; el film el ghe ga frutà anca un premio par el mejo *cast*. Co *Wonder Boys* invese el ga otenjùo na candidatura ai premi BAFTA e ai [[Golden Globe]].

Daspò che'l ga produzesto e intarpretà *Un corpo da reato*, inte'l 2002 Douglas el ga resità in *Don't Say a Word*, che'l se ga revełà un suceso. Inte'l sucesivo *Vizio di famiglia* el resita co'l pare  [[Kirk Douglas]] e el fioło [[Cameron Douglas]]. El film, che'l ze produtor, el ze insentrà so ła storia de na fameja newyorkeze, e el vede confrontarse inte n'ùnego film i stiłi de resitasion de tre diverse zenarasion de ła fameja Douglas. Anpò el film no'l ga convinsesto intieramente ła crìtega.
 

Drioman el ga intarpretà ła comedia *Matrimonio impossibile* e, inte'l 2006, el ze stà produtor e interprete de'l *thriller* *The Sentinel - Il traditore al tuo fianco*, che'l ga otenjesto un rezultado  modesto a'l *box office*. El ga concuistà majori consensi pozitivi co łe comedie *Tu, io e Dupree*, *Alla scoperta di Charlie* e *La rivolta delle ex*, ndove che'l resitava in parti segondarie. El ze tornà da protagonista inte'l 2009 so'l *set* de *Un alibi perfetto*, un insuceso de pùblego, mentre co [[Susan Sarandon]] e [[Danny DeVito]] l'è stà protagonista de *Solitary Man'', definìo da'l crìtego Roger Ebert una de łe só mejo intarpretasion,, ma i incasi i ze comuncue dełudenti. Inte l'isteso ano el reseve el Life Achievement Award da l'American Film Institute.

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti