Woody Allen

**Woody Allen**, (30 de novenbre 1935), el ze un rezista, ator, senejador, comico, scritor, comediògrafo statunitense.

Grasie a l'intensa produsion sinematogràfega (co na media de scuazi un film a l'ano), ai testi comici e a łe gag che'l ga inisià a conponer za in età adołesensiałe, el ze uno dei comici pì presai a łiveło intarnasionałe. El stiłe rafinà e speso serebrałe ło ga rendesto uno dei autori piasè respetai, ponto de refarimento de ła comedia statunitense moderna: el ze considarà «el pì europeo»tra i rezisti statunitensi, sia par łe temàteghe afrontàe sia par el suceso dei só film, da senpre major inte'l vecio continente che in patria.

I temi afrontài da Allen, che i spasia da ła crize ezistensiałe dei anbienti intełetuałi a ła raprezentasion speso autoirònega de ła comunidà abràega newyorkese, da ła critica a ła borghezìa fin a ła critica del capitałizmo, i respecia ła só pasion par ła łetaradùra, ła fiłozofìa, ła psicoanàłizi, ła mùzega jazz, el sìnema europeo, e soratuto par ła só sità nadae, New York, andove ch'el vive e da ła cuałe el ciapa continua ispirasion.

Vinsidor de cuatro premi Oscar, inte'l 1995 el ga resevùo el Leone d'oro a ła cariera a ła Mostra intarnasionałe d'arte sinematogràfega de Venesia.

## Biografia
### Łe orizene
thumb|left|Woody Allen a 18 ani

Woody Allen nase co'l nome de Allan Stewart Königsberg el 30 de novenbre  1935, anca se ła nasìta ła ze stà rezistrà soło el zorno drìo, inte'l cuartiere del Bronx (New York) da na fameja àbrea de orizene rsso-austriago-todesca e de modesta condision sosiałi. I noni del pare, imigrai da ła Zarmània 
a ła fin del XIX sècoło, i zera àbrei orientałi aschenaziti de łengua todesca, ebràega e yiddish.

Drìo l'opinion de alcuni ła fameja ła ze orizenaria de l'Ungarìa, anca se el conjome el ze un topònemo zarmànego, derivà da un nome de sità cofà tanti conjomi ebràeghi, e el par refarìrse a Königsberg, inte ła Prusia Orientałe, ancùo denomenada Kaliningrad e situaada inte l'exclave russa. Só pare, Martin Königsberg (1900-2001), el łaora prima cofà insizor de zogełi da un oreze, drìoman cofà camarier a Manhattan e infin cofà tasista; só mare, Nettea Cherry (1908-2002), dita Netty, ła ze inpiegada cofà contabiłe da un fiorer ed entranbi i provien da fameje ebràeghe resentemente emigràe da l'Europa.

Inte'l 1943 A nase só soreła, Letty, co ła cuała da senpre el ga un streto raporto anca de tipo profesionałe (el ze produtora dei só film). A l'età de tre ani só mare ła ło porta al sìnema a véder *[[Biancaneve e i sette nani (film 1937)|Biancaneve e i sette nani]]* (1937), film che fasina e senja indełebilmente el picoło Woody; da ałora, come che'l ga contà drìoman in diverse intarviste, ła sała sinematogràfega ła deventa ła só segonda caza. Da tozo el só film prefarìo el zera *[[La fiamma del peccato]]* (1944) de Billy Wilder.
[thumb|I titołi de testa orizenałi del film ''[La fiamma del peccato* (1944) de [[Billy Wilder]], el prefarìo de Allen da adołesente]]
Inte'l primo ano de scoła el vien insarìo in una clase avansà, grasie al só ełevà [[cuosiente de intełizensa]], ma el zviłupa suito un odio par l'anbiente scołàstego, deventando un ribełe, non zvolzendo i conpiti a caza, respondendoghe małe ai insenjanti e desturbando continuamente in clase. Sorprendentemente el se mostra tanto àbiłe inte i [[spor]] e el pràtega [[bałacanestro]], [[football merican]], [[baseball]], [[stickball]], sia a scoła che inte'l cuartier; uno dei só favorìi A ze el [[puziłà]] , ma dopo diversi mezi de ałenamento i só zenidori ghe chiede de mołàrghe.

Soranomenà dai conpanji *Red*, "roso", par el cołor de ła só cavełada, A se distinuge tra i studenti par el só strazordenario tałento inte i zoghi de carte e inte i truchi de [[iłuzionizmo|mazìa]], pasion che ła recorarà speso inte łe só òpare. A l'età de 15 ani el partesipa do volte a na audision par el programa tełevizivo *The Magic Clown*, par el cuałe el reałiza un truco  ciamà *Passe-Passe Bottles*, che tutavia no'l vien meso in onda poiché el programa el zera destinà ai putełii e venjeva utłizàe bose de alcołisi. Inte'l fratenpo el inisia a sonar el [[clarineto]].

Dopo aver frecuentà ła scoła ebràega par oton ani e cueła pùblega, ła Public School 99 (drìoman renomenà *Isaac Asimov School*) Allen el vien iscrivesto a ła Midwood High School de [[Brooklyn]], andove el conose [[Mickey Rose]], futuro coautor de alcune de łe só prime  [[senejadura|senejadure]], co'l cuało el condivide i intaresi par el [[Bałacanestro|basket]], el [[baseball]], el [[sìnema]] e ła [[mùzega]] [[jazz]]. Durante cuełi ani el vive so ła Avenue K, tra ła 14ª e ła 15ª Est. El frecuenta anca ła [[sinagoga]] e i anbienti rełigiozi ebràeghi, ma par poco tenpo: el se zlontana cuindi da ła [[rełigion]] devenjendo  [[Ateizmo|ateo]], na caratarìstega che ła recore in un gran nùmaro de só batùe. El sèvita a demostrar poco intarese par el studio e ła łetura, prefarìndo de gran łonga ła scritura de gag e barzełette, che'l spedise ai zornałisti umorìsteghi [[Walter Winchell]] e [[Earl Wilson (giornalista)|Earl Wilson]], i cuałi, entuziasti del materiałe resevesto, i deside de contatar l'autor e de trovarghe un azente.

=== I scominsi in tełevizion e el primo matrimonio ===

Inte'l [[1952]], a l'età de dizisete ani, el ciapa el pseudònemo de  *'Woody Allen**, in onor del séłebre clarinetista [[jazz]] [[Woody Herman]]. El cołegamento fra el só nome d'arte e el clarinetista el vien zmentìo da l'isteso Allen inte ła só autobiografia “A proposito di niente”. El canbia cuindi el só nome łegałe da "Allan Stewart Königsberg" a **Heywood Allen*', nome che'l uzarà calche volta a teatro, anca se mai in maniera ofisiałe., e el scrive batùe par cołosi del spetàcoło cofà [[Ed Sullivan]] e [[Sid Caesar]]. Do ani drìo, inte'l [[1954]], el vien asumesto da ła rede tełeviziva nasionałe [[ABC (Stati Uniti d'America)|ABC]], de ła cuała el deventa l'autor de punta, scrivendo par séłebri programi come el *The Ed Sullivan Show* e *The Tonight Show*.
[[Imàjine:Johnny Carson Woody Allen The Tonight Show 1964.jpg|thumb|Woody Allen co [[Johnny Carson]] al *The Tonight Show* (1964)]]
Inte'l [[1955]] el inisia ła só prima rełasion sentimentałe stabiłe co Harlene Susan Rosen, studentesa de [[fiłozofìa]]; i do i se incontra cazualmente par formar un trio [[jazz]] insenbre a l'amigo de Allen [[Elliot Mills]]; inte'l grupo, che'l sona insenbre in t'ùnega ocazion, Allen el sona el [[sasofono soprano]], ła Rosen el [[pianoforte]] e Mills łe [[percusion]]. Inte'l [[1955]] el pasa a ła rede tełeviziva [[NBC]] e el se trasferise ad [[Hollywood]], sensa Harlene, par unirse ad un grupo de scritori par el programa *The Colgate Comedy Hour*. L'autor prensipałe del show el ze [[Danny Simon]], fradeło major de l'autor teatrałe [[Neil Simon]], al cuało Allen drìoman el sarà senpre reconosnete par l'ajuto resevesto inte'l zviłupo del só clàsego stiłe de scritura.

El 15 de marso [[1956]], a l'età di vinti ani, Woody spoza Harlene, ałora dizisetene a [[Hollywood]], e insenbre i ze tornà a [[New York]] par andar a vivar a [[Manhattan]]. I do i ga divorsià bełocozamente dopo sìe ani inte'l [[1962]]. Harlene Rosen, a ła cuała Allen se referiva speso inte i só spetàcołi de [[cabaret]] definendoła *"ła teribiłe siora Allen"* ("the dread Mrs. Allen"), drìoman el ga cuerełà l'ex-marìo e ła NBC stesa par [[difamasion]], chiedendo un miłion de dołari. Allen inte'l só àlbun*Standup Comic*, che rancura i só mejo pesi comici dei [[ani 1960|ani sesanta]],el declara che l'ato presedente ła denunsia ła ze stà na batùa che'l gaveva dito durante na intarvista.

In un'intarvista sucesiva al *The Dick Cavett Show*, Allen el ga renpisà ła połèmica ripetendo i propi comenti, pur refarìndose a ła Rosen come a ła só "segonda mujer", e refarìndo che l'amontar de ła suma rechiedesta par ła cauza ła jera de 1 miłion de dołari. I zenitori i ło spontona a studiar a l'[[univarsità]], e Allen frecuenta ła [[New York University]], indove el  studia [[comunicasion|comunegasion]] e [[sìnema]]. Dopo un soło semestre, paraltro sensa grandi rezultadi, el vien espulso da ła stesa; el frecuenta cuindi par un curto parìodo el [[City College of New York]], ma i rezultadi i ze i stesi de l'espariensa presedente, mentre ła só cariera, invese, no ła conose sosta.

Come autor el scrive i tochi par numarozi comici al preso die 100$ al minuto, e tra el [[1956]] e'l [[1958]] el łaora al [[teatro]] *Tamiment*, indove el fa granda espariensa cofà autor e rezista; el teatro, infati, el produzeva setimanalmente novi musical e sketches comici, che Woody el scrive e dirize. De nesun de st'altri spetàcołi eziste pì el copion, fata ecesion par el spetàcoło de ła serada de vertura del 1956, ła cui senejadura ła ze venjesta po' catada inte i archivi del teatro. Inte'l novenbre [[1958]] el taca łaorar come coautor co [[Larry Gelbart]] par el *The Chevy Show* de ła [[NBC]]. El programa, prezentà da ła séłebre steła tełeviziva [[Sid Caesar]], dura par oltra 10 ani, par cui oltra a vinser un Sylvania Award el venjarà anca candidà par l'Emmy.

=== El cabaret, el teatro e el segondo matrimonio ===
[[Imàjine:Woody Allen - Kup.JPG|thumb|Woody Allen inte i [[ani sesanta]]]]
In 'sti ani Allen el se incontenta del só łaor par ła TV, che ghe fruta pì de 1.700 dołari a setimana. Tutavia, dopo aver asistìo a uno spetàcoło de [[Mort Sahl]] e avendo perdesto intarese par el łaoro de autor tełevizivo, el tołe ła desizion de inisiar na propia cariera come cabaretista.

Inte'l [[1958]] el canbia azenti, pasando inte łe man de [[Jack Rollins]] e [[Charles H. Joffe]], che i sarà drìoman i produtori de tuti i só [[film]], anca se co i do curiozamente Allen no'l ga mai  siglà un contrato ofisiałe, ma soło na "streta de man", nonostante i só manager i gabia inte'l tenpo negosià par łu contrati da miłion de dołari, sensa che ghe sia mai stà ła mìnema controversia. I do manager i ło sperona a portar so'l palco el só steso materiałe. El ga debutà al Blue Angel inte'l 1959 e inte'l 1960 el ga otenjesto un gran suceso de pùblego.

Inte'l 1959 inisiando a sentirse małincònico sensa capirghene el motivo, par ła prima volta el deside de consultar un [[psicoanałista]]. Da ałora, e par pì de trent'ani, ła terapia ła deventa un apontamento fiso a ła media de na sentada a setimana, co curti parìodi de pauza e co parìodi pì intensi co anca 3 apontamenti a setimana. Ła [[psicoanałizi]] ła sarà un ełemento portante dei só film e del só parsonajo.

Inte'l [[1960]] el ga tacà ofisialmente ła só cariera de *stand-up comedian*, co ezibision de gran suceso in numarozi *night club* [[New York|newyorchesi]]. Inte'l fratenpo el sèita vanti a scrivar par ła [[tełevizion]], in partegoałar par el popołar  programa *Candid Camera*, inte'l cuało el aparise parfin in serti epizodi. El conose, inte'l fratenpo, [[Marshall Brickman]], co'l cuało el cołabora come autor TV e co'l cuało in futuro el scrivarà alcune de łe só mejo senejadure.

Insenbre ai só manager el riese a trasformar łe só debołese inte'l só ponto de forsa, zviłupando ła só clàsega imàjine nevròtega, serebrałe e spàvia che ła deventarà na costante dei só film. El ze devenjesto in poco tenpo tanto popołar come comico, e i só spetàcołi i ze deventài senpre pì rechiesti e frecuenti. El scominsia a scrivar storie curte par serte riviste (ła major parte de łe cuałe par el prestijozo *The New Yorker*) ed òpare teatrałe; el primo suceso el riva co *Don't Drink the Water* ([[1966]]), ła só prima òpara teatrałe che ła vien raprezentada al [[Morosco Theatre]], (New York); che ła andarà in sena par 598 repliche.

El 2 de febraro [[1966]] el se ga respozà, 'sta volta co l'atora e comica [[Louise Lasser]]. El sełie só mujer cofà una de łe voze par el [[dopiajo]] de'l só primo film da rejista, *Che fai, rubi?* ([[1966]]), e el ghe asenja un ròło menor inte'l só segondo film, *Prendi i soldi e scappa* ([[1969]]). Ła Lasser ła sarà da cuel momento co-protagonista de nantri do dei primi film de Allen, *Il dittatore dello stato libero di Bananas* ([[1971]]) e *Tutto quello che avreste voluto sapere sul sesso* (*ma non avete mai osato chiedere)* ([[1972]]), oltra che del [[curtometrajo]] *Men of Crisis: The Harvey Wallinger Story* ([[1971]]), prima de ła fin de ła só rełasion, inaugurando cueło che drìoman par Allen el deventarà na sorta de costumansa. Ła copia ła ga divorsià inte'l [[1969]]; Allen no'l se respozarà fin al [[1997]].

Allen el sèvita ła só cariera de comico fin al [[1968]], deventando senpre pì popołar onji ano; so i scominsi inte'l  [[1960]] el vadanjava noma che 75 dołari ła setimana, ma za inte'l [[1964]] el zera un comico afermà e rechiesto in tuto el paeze, e i só vadanji setimanałi i rivava ad oltra 5.000 dołari. Inte'l só parìodo come *showman* el pùblega tre àlbun co i só sketch, *Woody Allen*, *Woody Allen Volume 2* e *The Third Woody Allen Album*. L'ùnega rezistrasion reparibiłe ła ze el CD del [[1978]] *Woody Allen: Standup Comic*, na rancura dei mejo brani. Tra st'altri el pì séłebre A ze el famozo monołogo *I shot a Moose Once* ("una volta ho sparato ad un [[alce]]"):



=== L'aprodo al sìnema ===

Inte'l [[1965]] el firma ła só prima [[senejadura]] sinematogràfega: *Ciao Pussycat*, direto da [[Clive Donner]], inte'l cuało el aparise in un ròłor menor da rénte a [[Peter Sellers]], [[Peter O'Toole]], [[Romy Schneider]], [[Capucine]] ed [[Ursula Andress]]. Inte'l [[1966]] el reałiza el só primo [[łongometrajo]], *Che fai, rubi?*, par el cuało el firma ła [[senejadura]] e ła [[rezìa sinematogràfega|rezìa]], e inte'l cuało el aparise in veste de [[ator]].

El film el utiłiza diverse clip de'l [[film]] japoneze *Kokusai himitsu keisatsu: Kagi no kagi* ([[1965]], noto anca co el tìtoło ingleze intarnasionałe de *International Secret Police: Key of Keys*) de [[Senkichi Taniguchi]], na sòrta de parodia de un film de [[James Bond]], i cui diàłoghi i vien dupià in ingleze conpletamente reinventài in ciave comica e sureałe da Allen: ła storia de'l film de Taniguchi ła se trasforma in una łota par el poseso de na riseta de na sałata de vovi. De'l [[1967]] ła ze ła só partesipasion al [[film]] cołetivo *James Bond 007 - Casino Royale*, na parodia "non ofisiałe" de ła saga dedicà a [[James Bond]].

=== L'incontro co Diane Keaton ===
[[Imàjine:Diane Keaton, Woody Allen, Jerry Lacy Play it Again, Sam Broadway.JPG|thumb|Woody Allen e [[Diane Keaton]] a [[Broadway]] in *Provaci ancora, Sam* (1972)]]
Dopo aver divorsià da [[Louise Lasser]], inte'l [[1969]], durante i provini par ła mesa in sena a partir dal 13 de febraro de'l steso ano a [[Broadway]] de ła só séłebre e fortunada òpara teatrałe *Provaci ancora, Sam*, che ła deventarà un [[film]] direto da [[Herbert Ross]] inte'l [[1972]] co'l steso Allen protagonista, el incontra [[Diane Keaton]]. El spetàcoło el otien anca eło un gran suceso e el vien meso in sena par 453 repliche.

Durante ła só cołaborasion, i do i da inisio a na rełasion duraùra che darà vita anca ad un proficuo sodałisio artìstego; Allen, infati, sernirà senpre ła conpanja come protagonista de tuti i só film, tra łe cuałe *Io e Annie* ([[1977]]), che fruta ad Allen do premi ai [[Premi Oscar 1978|Oscar 1978]] par ła "mejo rezìa" e ła "mejo senejadura orizinałe", e a ła Keaton cueło par ła "mejo atora protagonista". El film el ze par intiero dedegà a ła Keaton: el parsonajo de Annie Hall, ła protagonista, ła ga el vero conjome de [[Diane Keaton]], che ła interpreta, el cui vero nome el ze propio Diane Hall. Annie ła ze in azonta el soranome co cui Woody Allen ciamava ła só conpanja.

La cubia no ła se ga mai spozà, ma ła ga soło convivesto par un serto  parìodo. Allen, anca dopo el só matrimonio co [[Soon-Yi Previn]], ga senpre definìo [[Diane Keaton]] come el grando amor de ła só vita. I do i ga cołaborà speso, anca dopo ła separasion, ed insenbre i ga zirà 8 film: *Provaci ancora, Sam* ([[1972]]), *Il dormiglione* ([[1973]]), *Amore e guerra* ([[1975]]), *Io e Annie* ([[1977]]), *Interiors* ([[1978]]), *Manhattan* ([[1979]]), *Radio Days* ([[1987]]) e *Misterioso omicidio a Manhattan* ([[1993]]).

=== I primi film ===
[[Imàjine:Zelig poster.JPG|thumb|Poster publisidario de *Zelig*]]

Inte'l [[1969]] el ze el só primo film "convensionałe" come rezista, el finto [[documentario]] *Prendi i soldi e scappa*, senejà in cołaborasion co l'amigo [[Mickey Rose]]. Do ani dopo, inte'l [[1971]], Allen reałiza uno dei só primi film co un tema połìtego in evidensa, *Il dittatore dello stato libero di Bananas*, inte'l cuało el resita a fianco de ła ex-mujer [[Louise Lasser]], e *Tutto quello che avreste voluto sapere sul sesso* (*ma no gavé mai olsà chiedar)* (in 'st'ùltemo A ze prezente un epizodio anbinentà in [[Itałia]], omajo a [[Federico Fellini]] e [[Michelangelo Antonioni]], resità in itałian inte ła varsion orizenałe). Inte'l [[1972]] el partesipa a ła varsion sinematogràfega de ła só comedia *Provaci ancora, Sam*, direto da [[Herbert Ross]].

Pur no zbandonando par intiero l'atività teatrałe, Allen el se dedefa soratuto al [[sinema]], e ła só cariera, senjada da'l łigame sentimentałe e profesionałe co [[Diane Keaton]], el ze  inarestabiłe; in pochi ani el zira *Il dormiglione* ([[1973]]) e *Amore e guerra* ([[1975]]), e el reseve un [[Orso d'Argento]] al [[Festival intarnasionałe de'l sinema de Berlin|Festival de Berlin]] in reconosimento de l'atività dezvolzesta cofà sineasta par sołi cuatro film. Tuti i primi film de Allen i ze comedie pur che łe ponta tanto so na comisità fìzega *slapstick*, protagonista de tuti 'sti só film A ze l'isteso Allen, che'l ponta asé so ła fegura parfeta par el só stiłe de comisità.

=== El gran suceso ===

Inte'l [[1976]] el resita in *Il prestanome* de[[Martin Ritt]], na ponzente satira so łe "łiste nere" de ła [[Hollywood]] [[Macartizmo|macartista]] dei [[ani 1950|ani sincuanta]]. I mazori sucesi de Allen, critici e comersiałi, i riva inte'l desenio che'l scominsia inte'l [[1977]] co l'usida inte łe sałe de *Io e Annie*, che'l vinse cuatro premi ai [[Premi Oscar 1978|Oscar 1978]] ("mejo film", "mejo rezìa", "mejo senejadura orizenałe" e "mejo atora protagonista" a ła Keaton) e un [[Golden Globe]] ("mejo atora protagonista musical/commedia", senpre a ła Keaton). El film el ga influensà ła [[moda]] de'l tenpo co'l partegołar  sti e dei àbiti sernìi da ła Keaton par el só parsonajo; el film el ze par cuanto che ghe revarda un omajo a ła só conpanja.  Anca daspò ła fine de ła rełasion, Allen e ła Keaton i ze restà amisi. Al film ghe ze seguìo in breve tenpo altri do sucesi, el sofistegà *Interiors* ([[1978]]), só primo film dramàtego e primo film inte'l cuało no'l aparise in veste de ator, ispirà ad uno dei idołi de Allen, [[Ingmar Bergman]], e *Manhattan* ([[1979]]), co łe mùzeghe de [[George Gershwin]]. Inte i [[Anni 1980|ani otanta]] Allen el scumisia a insarir inte i só film arcuanti rifarimenti [[Filosofia|fiłozòfeghi]]. A'l [[Festival di New York|Festival de New York]] de'l [[1980]] el prezenta *Stardust Memories*, da ła forte conponente autobiogràfega ispirà a'l [[Cinema europeo|sinema europeo]] ed in partegołar a [[Federico Fellini]] ed [[Ingmar Bergman]], resevesto fredamente dai critici. L'ano sucesivo el scrive e dirize *Zelig*, trazicòmega parodia idiosincràrtega de un [[documentario]] dei [[Anni 1920|ani vinti]] e [[Anni 1930|trenta]], da tanti considarà uno dei só caòłaori.

=== Ła rełasion co Mia Farrow e el scandało Soon Yi Previn - Dylan Farrow ===
[[Imàjine:Mia_Farrow_-1980.jpg|sinistra|miniatura|[[Mia Farrow]], so'l prensipio de ła só rełasion co Woody Allen inte'l 1980]]

Verso el [[1980]], Allen el ga scumisià na łonga rełasion, durada oltra dòdaze ani, co l'atora [[Mia Farrow]], ła cuała, come [[Louise Lasser]] prima e [[Diane Keaton]] drioman, ła gavarà da chel momento i ròłi da protagonista in diversi só film, cofà ad ezenpio in *Una commedia sexy in una notte di mezza estate* ([[1982]]). Ła Farrow ed Allen no i se ga spozà né i ga convivesto mai par łonghi parìodi. La Farrow ła ga adotà altri do putełi, Dylan Farrow (inte'l [[1985]]) e Moses Amadeus Farrow (inte'l [[1980]], nasesto in [[Corea del Sud|Corea de'l Sud]] inte'l [[1978]]); Allen łi ga adotà come propi fiołi inte'l [[1991]]. Łori i ga avùo un fio biołòzego inte'l [[1987]], Satchel Ronan O'Sullivan Farrow Allen (noto po' come [[Ronan Farrow]]). Drio declarasion de ła Farrow, in realtà Ronan el podarìa non èsar fio naturałe de Allen (come eła ła gaveva presedentemente declarà soto zuramento inte ła cauza de separasion), ma de l'ex marìo de l'atora, [[Frank Sinatra]], co'l cuało no ła ga mai mołà de frecuentarse inte vint'ani drio daspò el devorsio.

Allen e la Farrow i se separa inte'l [[1992]], daspò che l'atora ła desoverto serte someje pornogràfeghe de [[Soon-Yi Previn|Soon-Yi Farrow Previn]] - orfana [[corea]]na de 19 ani afeta da un dezòrdene de aprendimento, adotata da ła Farrow e da l'ex-marìo [[André Previn]] - scatàe da Allen inte'l meze de zenaro. Daspò ła descòerta da parte de Mia Farrow, Allen, segondo eła, el ga dichiarà de amar Soon-Yi e de vołerla spozar, po' el ga canbià idèa e el ga sconuzurà ła Farrow de spozarlo, definindo ła rełasion co Soon-Yi "na tepida rełasion de poco conto", ma a'l rifiuto de ła Farrow el ze ndà via de caza co Soon-Yi. In sèito a ła separasion Allen el ga sità in zudisio ła Farrow, dimandando ła custodia dei fiòłi adotivi Dylan e Moses e de'l fio biołòzego Satchel, dazendo inisio a na łonga e pùblega bataja łegałe.

Prima de'l scominsio de'l prosedimento, parò, el pediatra  de  affia adotivaDylan Farrow, die7 ann, iin sèito a na vizita ael gaeeva contatà łe autorità acuzando Allen de abuzo sesuałe inte i confronti de ła puteła, portando na rejistrasion de łe declarasion de 'st'ùltema fornìa da Mia Farrow e come conseguensa el pùblego Frank Maco el ghe ga dimandà un team de spesiałisti de'l Yale-New Haven Hospital de ezamenar el cazo. Inte'l fratenpo Allen el ga dizesto che i łegałi de ła Farrow i ghe ga chiedesto sete miłion de dołar par łasar cascar łe acuze, ma łu el ga refudà. El team, dapò sie mezi, el ga prezentà na rełasion indove el afermava de non retenjer che ghe fuse stà na viołensa sesuałe, ametendo parò – da parte de'l rezista – "un problema de confini inte i só raporti co ła fia Dylan" e ła tendensa "a gaver co eła un conportamento co marcàe inplegasion sesuałe. Inte ła mente de ła puteła, l'amor tozo-toza el ecuivałe a bazarse e abrasarse. El pare, co eła, el ga fato ezatamente cuesto, a volte co granda intensidà, e el ze anca deventà l'amante de só soreła Soon-Yi", definindo infin entranbi i zenidori "profondamente instàbiłi" e incapasi de un raporto ecuiłibrà co i fiòłi.

Invese ła połisia de'l [[Connecticut]], che ła gaveva resevùo ła denunsia e indagà tramite na unidà investigativa spesiałe, ła ga re rełasà  ła declarasion drioman:

Allen el ze notoriamente claustrofòbego e el aferma che mai el sarìa andà so na soffitta (el łogo indegà come teatro dei abuzi) e  el sostien che ła storia  adsipia derivà da na cansonDde ory Previn (ex moujerdieAndré Previn ed ex amicgadi Mia Farrow), intitołada *With My Daddy in the Attic* ("Co me pupà in sofita"), ła cuała ła conta na storia sìmiłe; ła canson ła ze de'l 1970 e ła ze contenjùa in un àlbun in cui ła Previn ła contava anca de'l tradimento subìo da Mia cuando che ła ga tacà ła rełasion co André (inte'l brano *Beware the Young Girls'', cioè "Atension a łe toze zòvane"), na storia anàłoga a cueła avenjesta co Soon-Yi. Drio Allen Dylan el gavarìa negà inisialmente łe mołestie parlando co'l mèdeco, e el gavarìa amese soło dapò insistense de ła mare. Allen el se gavea sotoponesto a ła màchina de ła verità, suparando el test, mentre Mia Farrow ła  ło ga refudà (segondo Farrow e Dylan, el test efetuà da Allen el sarìa stà na varsion non vałida). Allen inte'l 2014 el ga fazesto anca notar che Stacey Nelkin, che łu el gaveva frecuentà ani prima, el gaveva contà a ła stanpa de èsar stà ciamada da Mia Farrow a l'èpoga de ła cauza par ła custodia dei fiòłi, inte'l 1993. Par ła dona, ła Farrow ła ga dimandà de testimoniar  a'l proseso e di dir che ła zera menorene a l'èpoga de łe frecuentasion, anca se no'l zera vero.

El zùdeze Elliot Wilk, incargà de désidar de l'afidamento de Dylan, no'l gavea retenjùo credibi eiel raporto de'l team de spesiałisti par el refiudo de do dei tre spesiałisti firmadari a testimoniar (i ùneghi, pare, a aver efetivamente fato cołocui co ła puteła e co ła mare) e a cauza de l'indisponibiłità dei apunti rełativi a łe reserche dei menbri de'l team, che łe jera stà destruzeste prima de'l proseso. Allen, credendo che łe acuze  łe fuse asurde, el gavea nomenà un defensor penałista soło drìo insistensa de'l propio łegałe siviłista, mentre ła Farrow ła ga avudo tra i so consułenti łegałi anca el noto avocato Alan Dershowitz.

Dopo aver stabiłìo che no ghe jera prove credibiłi a suporto de na tezi de Allen de un plagio escozità da amar par vendeta inte i só confronti refarindose a ła prezunta mołestia sesuałe, el zùdeze el gavea scrivesto inte ła sentensa: "probabilmente no savaremo mai cosa che ga nasesto el 4 agosto 1992. Łe declarasion credibiłi de Ms. Farrow, de'l Dr. Coates, de'l Dr. Leventhal e de Mr. Allen i prova comuncue che l'atejamento de Mr. Allen verso Dylan el ze stà scandałozamente inapropià e che mezure łe ga da èsar tołeste par protézarla". Ła custodia dei fiołi de ła cubia ła jera stà cuindi concesa in escluziva a ła Farrow, mentre ad Allen l'è stà negà el parmeso de vizitar Dylan; da chel momento el ga podesto védar Ronan, che inte'l 1992 el gaveva sincue ani, soło soto suparvizion, mentre Moses, a l'època cuatordezene, el ga desidesto non frecuentar só pare. Inte'l setenbre de'l 1993 el pùblego ministero Frank Maco el ga declarà publegamente che, d'acordo co Mia Farrow e nonostante el gavese "prove de colpevołesa", no'l gavarìa parseguìo Allen par łe acuze de mołestia sesuałe par sparanjar a ła fia adotiva, retenjùa masa fràziłe, el trauma de un sìmiłe proseso.

Allen, i só famejari, i só amisi e i só łegałi i ga senpre negà onji acuza, parlando de manipołasion psicołòzega de ła mare so ła fia e scrivendo el tuto a na vendeta da ła Farrow, mentre Soon-Yi, da'l canto suo, ła ga acuzà ła mare adotiva de averla agredìa e petufada e de altri abuzi fìzeghi e morałi. Ronan, l'ùnego prezunto fio biołòzego de Allen, e che'l se considara fio naturałe de Allen e non de Sinatra, ancùo el ze un noto avocato e ativista par i deriti umani e el ga tacà publegamente el rezista sirca łe prezunte mołestie subìe da ła soreła Dylan, ła cuałe, inte'l 2014, a 28 ani, ła ga ribadìo łe acuze de viołensa sesusałe da parte de'l pare e defendesto ła mare inte na łétara publegada so'l blog de'l New York Times. Allen el ga respondesto tramite el só łegałe definindo Dylan "buziàra" e łe acuze "false e vargonjoze", in cuanto "a l'època na indàzene minusioza ła zera stà condota da esperti independenti incargài da'l tribunałe", che i gavea afermà che "non ghe jera prove credibiłi de l'agresion; che Dylan Farrow ła zera incapase de distinguer tra imazinasion e realtà; che Dylan Farrow ła jera stà fursi manipołada da ła mare Mia Farrow". D'altro canto el rezista el sostien che Dylan el posa anca èsar in bona fé e ła sia stà daseno convinsùa da ła mare  de èsar stada mołestada da łu, e el ghe ga scrito inte i ani algune łétara e cui ła toza no ła ga mai respondesto.

Moses, che inte'l fratenpo el gaveva intaroto i rapporti co ła mare, el ga reciaparà da adulto i contati co Allen e el ga declarà de èsar stà petufà speso da ła Farrow e de non crédarghe a łe acuze de mołestie a ła soreła. Drìo Moses eła ła ło ga spenzesto insistentemente a odiar me pare par aver destuzesto ła fameja e aver mołestà sesualmente me soreła. A ze ovio che Woody no'l ga mołestà me soreła. Eła ła ghe vołeva ben e no ła vedeva l'orda de védarlo, cuando  łu el venjiva catarla. No ła se ga mai scondesta da łu finché nostra maare no ła ze stà bona a crearghe datorno na atmosfera de paura e odio». Par Moses non A zera Woody, ma Mia el zenidor dedito ad abuzi e A ze inposibiłe ch'A fuse avenjùa na mołestia sesuałe, dao che ghe jera racuante parsone durando łe vizite de Allen, e nisuni el se spartava; łu isteso el zera prezente e mai el se ga incorzesto de nuła, pur avendo scuazi 15 ani.
[thumb|left|Woody Allen e [Soon-Yi Previn al Tribeca Film Festival 2009]]
Revardo a Soon-Yi, cuando che ła ze stà adotà da Mia Farrow e André Previn, l'orfanotrofio che'l ła ospitava, daspò l'abandon da parte de na mare viołenta e dedita a ła prostitusion, no ła conoseva ła só età, e łe só condision de zbandon łe  jera tałe che ła zera scuazi reduzesta a un stadio salvàdego: no ła conoseva nisuna łengua, ła mostrava paura a ła vista de na piàvoła, inte'l véder un specio ła reaziva co repulsion e ła tentava de calciarlo, ła provava desgusto par i òmeni tanto da emeter sìgołi cuando che un se ghe visinava. Iscrita da ła Farrow a na scoła privada, ła ga mostrà desturbi de aprendimento e, nonostante i grandi mejoramenti, ga permanesto dificoltà de aprendimento e sosiałizasion. A l'època de ła scoverta de ła prezunta rełasion de Allen co Soon-Yi l'età de ła toza ła zera stimada intrà i 19 e i 22 ani, sirca 35 ani manco de Woody Allen. Seben Allen e ła Farrow no i fuse spozà e Soon-Yi no ła fuse stà adotada da Allen, ła notisa ła gaveva dazesto scandało so ła stanpa e so i media, visto el roło de Allen inte łe vesti de conpanjo de ła Farrow e de pare de tre dei só fiołi e A se ga discuso a łongo so łe inplegasion e so ła posibiłità che ła rełasion ła fuse da considararse incestuoza.

## Notasion