Jon Bon Jovi

**Jon Bon Jovi** el ze un cantante, muzicista statunitense

## Biografia
Jon Bon Jovi el ze nasesto a Perth Amboy (New Jersey), co'l nome de **John Francis Bongiovi Jr**, da pare statunitense de orizene itałiane (el biznon el ze nasùo a Sciacca, ła biznona a Cianciana, Agrigento) e zlovache e da mare statunitense de orizene todesche e ruse. Só mare, Carol Sharkey, ła ze sta na *Playboy Bunny* (na camariera inte i Playboy Club co ła famoza diviza), mentre só pare, John Bongiovi, un barbier. John Francis, primo de tre fradèłi (i altri do i ze Anthony e Matt), fin da picoło el ga mostrà un carater forte e ribełe e un forte deziderio de métarse in mostra; inazonta nisun el ze mai riusìo a disuaderlo da'l tenjer i cavełi costantemente łonghi.
[thumb|left|upright=1.3|Jon Bon Jovi a [Dublin inte'l 2006]]

El ga resevesto ła só prima ghitara a sete ani, ma soło a dieze el ga tacà sonarla co serietà, ciapando łesion da un mestro de'l só cuartier. A trèdeze ani el ga fondà el só primo grupo *band*, che ła se ciamava "Starz"; ma el ze riusìo a tenjir un soło conserto anca parchè za ezisteva na*band* un asé pì popołar co'l steso nome. John el ga canbià ałora el nome in "Raze", ma l'espariensa l'a portà comuncue a un fałimento.

Drioman, Jon el ga partesipà a un provin par el film *[[Footloose (film 1984)|Footloose]]* e l'è stà siełesto par el ròło de protagonista da ła Paramount, che ła gaveva intension de canbiar ła senejadura da bałarìn a steła de'l rock. Cui John el ga fazesto ła só prima vera sièlta, refudando el ròło: infati el ga afermà che no'l vołeva nàser cofà ator co aspirasion da *rockstar*, A jera ła mùzega el só mondo. Daspuò chel momento el ga tacà crédare pì concretamente a na carièra da cantante e, suportà da ła fameja, spesialmente da só mare Carol, el ga desidesto de sełier un pseudònemo pì fàsiłe da pronunsiar: nase cusì Jon Bon Jovi, utiłizà par ła prima volta co'l ga firmà el contrato co ła prima caza discogràfega. Oltra a ła ghitara ełètrega, el sona l'armònega, el pianoforte e ła ghitara acùstega, anca se'l só ròło prensipałe el ze cueło de cantante.

El ga frecuentà ła Sayreville War Memorial High School in Parlin, New Jersey, indove el ga conosesto David Bryan, atuałe tastierista de'l *grupo*, e Dorothea Hurley (29 de setenbre 1962), ła só atuałe mujer. Ła cubia ła se ga maridà el 29 de avril 1989 a ła Graceland Chapel a Las Vegas e ga avesto cuatro fiòłi: na femena, Stephanie Rose (nasùa el 31 de magio 1993), e tre masci, Jesse James Louis (nasùo el 19 de febraro 1995), Jacob Hurley (nasùo el 7 de magio  2002) e Romeo Jon (nasùo el 29 de marso 2004). Bon Jovi el zera stà scriturà par alguni film e el ga fazesto racuante conparse in serti tełefilm, tra i cuałi *[[Sex and the City]]* e *[[Ally McBeal]]*.

[thumb|Jon Bon Jovi a'l [Chief's Ball 2009]]

Oltra ai dischi co'l *grupo*, Jon Bon Jovi el ga rezistrà do àlbun da sołista: *[[Blaze of Glory]]* (1990) e *[[Destination Anywhere]]* (1997), oltra a un àlbun non ofisiałe, publegà in Itałia co'l nome John Bongiovi, intitołà *[[The Power Station Years: The Unreleased Recordings|The Power Station Years]]*. L'àlbun el contien 14 inediti rezistrài tra el 1980 e el 1983, remixài e remasterizài inte'l 1997. Fin deso, Jon, el ga vendesto pì de cuaranta miłion de copie co ła  *band* Bon Jovi.

Inte'l 2004, co l'amigo e ghitarista de'l *grupo* Richie Sambora, el ga fondà na scuadra de Arena Football, i Philadelphia Soul, vinsidori de'l titoło AFL inte'l 2008. Bon Jovi el ze anca un gran *fan* dei New York Giants. Inte'l 2007 el ga dichiarà che uno dei só pì grandi ramarichi el ze stà l'ocazion perdesta de conóser el só gran titoło, Frank Sinatra. "Pì volte me se ga prezentà l'ocazion, ma mi go senpre declinà par paura de doverme confrontar co un artista de un łiveło cusì suparior", ga dizesto Bon Jovi. El 13 de otobre 2007 el ga conduzesto ła pontada de'l *[[Saturday Night Live]]* e insieme al *grupo* el ga sonà inte l'ocazion *Lost Highway* e *Who Says You Can't Go Home*.

El 18 de zenaro 2009 Bon Jovi el ga partesipà a'l conserto par l'insediamento de'l Presidente Obama cantando *A Change is Gonna Come* in doto co Bettye LaVette. Senpre inte'l 2009 Jon Bon Jovi el ga rezitrà, insenbre a'l Washington D.C. Youth Choir, na nova varsion *gospel* de ła *hit* *Keep The Faith*, inserìa inte l'àlbun *[[Oh Happy Day: An All-Star Music Celebration]]*. El de 3 magio 2009 el ze entrà inte ła New Jersey Hall of Fame.

El 19 de desenbre 2011 el ze stà vìtema de *death hoax*, o sia de ła notisia de ła só morte che ła ga scumisià a venjir reprendesta da na stropełà de fonti online. Łu isteso el ga zmentìo ła notisia, comentando l'acadùdo co ła fraze *Heaven looks a lot like New Jersey*(El paradizo el someja el New Jersey).

## Inpenjo sosiałe e połìtego
Durando łe ełesion de'l 2004 el ga sostenjesto ła *nomination* de John Kerry. El 21 de setenbre 2005 el ga donà un miłion de dołari ad Oprah Winfrey, condutora de un famozo *talk-show* inte i Stati Unii, par ła só fondasion de beneficensa Angel Network. A ze ła pì alta sifra che na sełebrità ła gabia mai donà a Winfrey. Inte'l 2011 el ga inagurà un ristorante indove che i manco abienti i pol pagar anca co łaori sosialmente ùtiłi; tramite ła so fondasion el ga costruìo anca abitasion par i pì povari.
Inte'l 2012 el ga donà 1 miłion de dołari par ła recostrusion daspò l'Uragan Sandy che'l ga colpìo i Stati Unii.

## Vita privà
Inte'l 1989, durando na tapa de'l New Jersey Tour, Jon el ze andà de scondon a Las Vegas par spozar ła só moroza stòrega, Dorothea Hurley inte ła Graceland Wedding Chapel. Ła cubia ła ga 4 fiòłi : Stephanie Rose (1993), Jesse James Louis (1995), Jacob Hurley (2002) e Romeo Jon (2004)

Inte'l 2004, el deventa fondador e propietario prensipałe de ła scuadra de Arena Football League, i Philadelphia Soul.

El ze aparìo in vari spot publisitari par ła League, co John Elway, famozo *[[quarterback]]* par i Denver Broncos.

## Discografia
### Sołista
*1990 - *[[Blaze of Glory]]*
*1997 - *[[Destination Anywhere]]*

### Co i Bon Jovi
*1984 - *[[Bon Jovi (album)|Bon Jovi]]*
*1985 - *[[7800° Fahrenheit]]*
*1986 - *[[Slippery When Wet]]*
*1988 - *[[New Jersey (album)|New Jersey]]*
*1992 - *[[Keep the Faith (album Bon Jovi)|Keep the Faith]]*
*1995 - *[[These Days (album Bon Jovi)|These Days]]*
*2000 - *[[Crush (Bon Jovi)|Crush]]*
*2002 - *[[Bounce (album Bon Jovi)|Bounce]]*
*2005 - *[[Have a Nice Day (album Bon Jovi)|Have a Nice Day]]*
*2007 - *[[Lost Highway (album Bon Jovi)|Lost Highway]]*
*2009 - *[[The Circle (Bon Jovi)|The Circle]]*
*2013 - *[[What About Now]]*
*2015 - *[[Burning Bridges (Bon Jovi)|Burning Bridges]]*
*2016 - *[[This House Is Not for Sale]]*
*2020 - *[[Bon Jovi 2020|2020]]*

### Parteçipasion
*1987 - Cher - *[[Cher (album 1987)|Cher]]*
*1989 - Alice Cooper - *[[Trash (Alice Cooper)|Trash]]*
*1990 - Ratt - *[[Detonator]]*
*1991 - Aldo Nova - *[[Blood on the Bricks (album Aldo Nova)|Blood on the Bricks]]*

## Filmografia
### Sinema
**[[Young Guns II - La leggenda di Billy the Kid]]* (*Young Guns II*), rezìa de Geoff Murphy (1990)
**[[Moonlight & Valentino]]* (*Moonlight and Valentino*), rezìa de David Anspaugh (1995)
**The Leading Man*, rezìa de John Duigan (1996)
**[[No Looking Back]]*, rezìa de Edward Burns (1998)
**[[Homegrown - I piantasoldi]]* (*Homegrown*), rezìa de Stephen Gyllenhaal (1998)
**[[U-571]]*, rezìa de Jonathan Mostow (2000)
**[[Un sogno par domani]]* (*Pay It Forward*), rezìa de Mimi Leder (2000)
**[[Il cacciatore delle tenebre]]* (*Vampires: Los Muertos*), rezìa de Tommy Lee Wallace (2002)
***' (''Cry Wolf''), rezìa de [[Jeff Wadlow]] (2005)
*''[[Capodanno a New York]]'' (''New Year's Eve''), rezìa de [[Garry Marshall]] (2011)

===Tełevizion===
*''[[Sex and the City]]'' - serie TV, epizodio 2x13 (1999)
*''[[Ally McBeal]]'' - serie TV, 10 epizodi (2002)
*''[[West Wing - Tutti gli uomini del Presidente]]'' (''The West Wing'') - serie TV, epizodio 7x15 (2006)
*''[[30 Rock]]'' - serie TV, epizodio 4x13 (2010)

== Premi ==
*1990: **Golden Globe: Miglior Canzone**, Blaze of Glory (da ła cołona sonora de Young Guns II)
*1997: **MTV Europe Music Awards: Best Male**, Destination Anywhere
*2001: **Humanitarian of the Year** dal The Food Bank of Monmouth & Ocean Counties par el só łaor a favor de ła zente del New Jersey
*2001: **Honorary Doctorate in Humanities*' Łaurea de ła Monmouth University de'l New Jersey, par el só suceso cofà artista e par ła só atività umanitaria
*2010: el otien insenbre al só grupo el premio GLOBAL ICON AWARDS ai EMA di Madrid

== Reconosimenti ==
* [[Songwriters Hall of Fame]] (2009) (insieme a [[Richie Sambora]])
* New Jersey Hall of Fame (2009)
* Rock and Roll Hall of Fame (2018)

== Curiozità ==
* A ze stà Jon Bon Jovi a senjałar i [[Cinderella]] a ła caza discogràfega [[PolyGram]], dopo èsar stà colpìo da na  *performance* de ła *band* in un łocałe de [[Filadelfia]] inte'l 1985. I Cinderella i ze deventài una de łe *rock band* de mazor suceso de ła segonda metà dei ani '80 e i vendarà pì de 18 miłion de dischi in tuto el mondo. Jon aparise anca insieme a [[Richie Sambora]] inte'l video *Somebody Save Me* dei Cinderella stesi.
* Jon Bon Jovi el ze stà anca desizivo inte'l zlansar ła carièra dei [[Skid Row]] de'l só amigo [[Dave Sabo]] (ghitarista inte ła primisima formasion dei Bon Jovi). Tutavia, el raporto co'l grupo el ze finìo in bruto modo dopo na picoła tacaìsa co [[Sebastian Bach]].
* El cantante el vien sità inte'l *Mr. Bean - L'ultima catastrofe*, de [[Mel Smith]].
* Inte ła pontada de'l 7 de łujo 2012 de *Raw*, [[CM Punk]] el ga ciamà [[Chris Jericho]] "Mr. Bon Jovi", noto rifarimento a ła somejansa de Jericho co Jon Bon Jovi.
* Inte'l 13º epizodio de ła 2ª serie de *Sex and the City'' ła protagonista Carrie Bradshaw, intarpretada da Sarah Jessica Parker ła zoga na partìa de twister co Seth, un tozo conosùo inte ał scała de aspeto de na psicanałista, intarpretà da Jon Bon Jovi.

## Altri projeti

## Notasion


## Linganbi foresti
*