Fiat 509

Ła **Fiat 509** ła ze na autovetura produzesta dal 1925 al 1929 da ła caza automobiłistega turineza FIAT.

Ła ze stà ła prima automobiłe itałiana a vinsere el Rally de Montecarlo, inte'l 1928, conduzesta dal gentleman-driver francese Jacques Bignan.

Ła 509 ze l'auto che ga fato dir a Gabriele D'Annunzio: «L'automobiłe ze femenina. Cuesta ła ga ła grasia, ła znełesa, ła vivasità de na sedutora, ma par contro, de łe done, ła ga ła dizinvolta łevità inte'l suparar onji scabresa…».

## Storia

Al sałon de l'automobiłe de Miłan inte l'avril 1925 ze stà prezentà na auto che farà storia: ła 509, prima utiłitaria Fiat produzesta in gran serie inte i novi stabiłimenti del Lingotto.
La vettura, equipaggiata da un motore di soli 990cm³ e cambio a tre marce, ha due sole portiere e dimensioni contenute rispetto alla concorrenza, ma riesce ugualmente a offrire 4 posti.
L'utilitaria viene offerta a rate mensili grazie al finanziamento della neonata SAVA. Le prime consegne alla clientela partono dall'autunno del 1925.

Dopo 'pena un ano ła 509 ła ze l'automobiłe pì difuzesta del paeze, malgrado calche ponto debołe.

### Ła 509A

Esendo manco afidabiłe de ła *[[Fiat 501|501]]* inte'l 1926 ze stà prezentà ła 509A. Tra łe varie mejorie A se senjała ła testada redezenjà, un novo sistema de łubrificasion e un novo carburator. Deos el ze pì afidabiłe e ła ga 4 pòrte.
Łe carosarìe dispnibiłi ze ła berlina, ła torpedo, ła cabriolet, ła coupé e ła spider.
Ze disponibiłi anca łe varsion *S* (Sportiva), ła *[[Taxi]]* e ła *[[Furgon|Comersiałe]]*.

Ła jera stà sostituìa da ła Fiat 514 dopo èsar stà produzesta a in 92.514 ezenplari.

## Mecànega
Ła Fiat 509 ga un motor a cuatro siłindri pozisionà anteriormente. Ła ga na potensa masima de 22 CV, l'ałimentasion ze a cazùa, uzando o un carburator Solex 26 opur un Zenith 22. Ła distribusion ła ze co vàlvołe e ase a came in testa e ła ze a caèna. El rafredamento ze ad àcua utiłizando un tèrmo da oto łitri. Ła ze a trasion posterior, co un canbio a tre raporti e na frision monodisco. El tełàro el ze  a łongaroni in asàl e traverse in asàl, łe sospension davanti łe ze ad asałe rijido e dadrìo a ponte rijido, el tuto amortizà da bałestre łonzitudinałi. I freni so tute łe cuatro ròde ze a tanburo, el sterso ze a vida sensa fin e ròda ełicoidałe. Ła pol razonzer na vełoçità masima de 78&nbsp;km/h e ła pendensa masima superabiłe ła ze de 23,5%. Infin el consumo medio ze de 9 łitri/100&nbsp;km.

## Curiozità

* Ła Fiat 509 ła ze stà par ani al servisio de łe Ferovie Conplementari de ła Sardegna come veicoło par l'ispesion de ła rede feroviaria. El sterso ze stà scołegà par evitar de łe manuvre inprovize che podeva cauzar dei deraliamenti. In retiłineo ła podeva razonzer i 50&nbsp;km/h e in curva i 40&nbsp;km/h. Ła vetura ła dovea viazar sia in avanti sia indrio co ła so stesa potensa, cusì ze stà montà un invertidor de marcia so ła trazmision. Comuncue restava difisiłe proseder in re in marcia dadrìo co'l muzo revolzesto in avanti perciò zera stà montà na binda idrałega par alsar l'auto e rodarla de 180 gradi a spenta.
*La Siata allestì una versione sportiva della Fiat 509.
* El modeło l'è anca famozo par èsar l'auto guidà dal personajo dei fumeti Gaston Lagaffe, publegà in Itałia so'l *[[Corriere dei Piccoli]]*.

## Notasion


## Altri projeti