Pato de Varsàvia

El **Pato de Varsàvia**, ufisalmente ciamà **Tratà de amicìsia, cooparasion e mùtua asistensa**, el zera un acordo de cooparasion miłitare intrà i stati comunisti par garantizar ła so defeza contro un pusibiłe ataco osidentałe, inte el cuadro de ła Guera Freda. Sto pato el ze sta costituio el 14 de majo del 1955 a Varsàvia in Połònia e ufisalmente desfada intrà el 25 de febraro e el 1° de lujo del 1991 col receso de ła Cecoslovàchia e el guałivo desolvimento de ła Union Soviètega del disenbre de l'isteso ano.

## Descrision
La sede de sto organismo el zera a Mosca, andove el zera sta formà un Comitato consultivo pułìtego conponesto da tuti i paezi aderidori. La funsion prinsipałe de sto Comitato ła zera cueła de discórar su de na pusìbiłe aplicasion de un artìcuło del tratà inte na situasion interna o esterna che ło dimandase. Tutavia, łe figure pì influenti łe zera chełe sovièteghe. Co sto pato, l'URSS ła farà in magnera che sto corpo miłitare el sudìsfee i so intieresi in pułìtega. In pì, el ze servio a neutrałizar ogni deviasion ideołòzega dei paezi firmatari dal modeło soviètego. Durante ła so vałidità el ze stato aplegà pì volte, un ciaro ezénpio el ze sta inte l'invazion de l'Ungaria inte el 1956 e ła Primavera de Praga.

A ła fin de ła dècada 1980, i zera stai ciapai contati biłaterałi intrà ła NATO e el Pato de Varsàvia par métar in pie un guałivo dezarmo. Sta pazefegasion ła zera sta fata pusibiłe gràsie a łe decizion pułìteghe de Mikhail Gorbaciov, che el ghea sbasà ła prezensa de łe trupe sovièteghe inte i paezi de l'Eoropa orientałe. Le revołusion de l'autuno 1989 e ła sevente desołusion de ła URSS mèdema łe ghea provocà ła consevente sparision del bloco comunista, e de consevensa del Pato de Varsàvia inte el 1991.

### Contesto stòrego
Verso ła fin de ła seconda guera mondiałe, a ła Conferensa de Yalta i Liai i ghea concordà na pułìtega comun che i garia dopo adotà tenporaneamente inte i paezi libarai dai nazisti, o sia cueła de fasiłitare a sti pòpułi ła resołusion democràtega dei so problemi interni. Tutavia, cheło che ze realmente sucedesto el ze che inte i paezi libarai dai poderi capitałìsteghi i ze vegnesti formarse goerni democràteghi e in cuełi libarai dai comunisti i se ga formà goerni de influensa ciamai Democrasie popołari. Par via de łe grande difarense ideołòzeghe intrà i liai capitałisti (i Stati Unii de l'Amèrica) e i comunisti (l'URSS), se zera descaenai sospeti e tension che i ghea fato vegner timor che podese èsarghe na tersa guera mondiałe. Sto timor e sta tension, ła ze cueła che ła saria dopo divegnesta conosesta cofà ła Guera Freda.

Uno dei primi confliti che i do blochi i ghea catà el ze sta ła ocupasion de ła Zermània. Sto paeze el zera sta ocupà da vari liai, sia capitałisti che comunisti, e a ła Conferensa de Potsdam ze sta concordà de spartirse el paeze in cuatro zone de influensa, goernae da fransezi, americani, inglezi e sovièteghi. Sta situasion ła ze stada adotada anca a Berlin, siben che l'ex capitałe todesca ła fuse zeografegamente situada inte el mezo de ła sfera de influensa de l'URSS. De sevente de ła reintrodusion del marco todesco (Deutsche Mark) inte i teritori de influensa britànega, franseza e statunitensa par protèzar da l'inflasion łe tere osidentałi de ła Zermània, el lìder soviètego Stalin, irità da sta reintrodusion, el ga interonpesto tute łe comunegasion co l'òvest, blocando strade, ferovie e canałi, decretando el Bloco de Berlin. I americani i ghea invià continuamente aèrei a Berlin Òvest inportando inte ła sità magnar e altri beni de prima necesità.
Le prinsipałi consevense de sto conflito łe ze stae ła creasion de ła NATO e de ła Repùblega federałe de Zermània (Bundesrepublik Deutschland). In resposta a sta organizasion, l'URSS e altri stati sociałisti del bloco orientałe i se zera consołidai in magnera simiłar a cueła osidentałe, par contrapezo e par bałansar łe forse in canpo. Par-tanto, łe ze stae creae ła Repùblega Democràtega Todesca (Deutsche Demokratik Republik) e un tratà de cooparasion miłitare (Pato de Varsàvia).

## Menbri
El Pato de Varsàvia el zera conponesto da oto Stati comunisti, tuti de l'Eoropa orientałe, eceto de ła Jugoslàvia:

### Oservadori
Republica Popołare Cinexe, Corea del Nord, Repùblega Popołare de Mongòlia, che ła ghea dimandà de entrar par via de l'artìcuło 9 del Statuto, e Vietnam i ga avesto el status de oservadori, ma ła Cina ła se ghea retirà dopo ła divizion sino-soviètega inte i primi ani de ła dècada 1960.

## Notasion

## Altri projeti

## Linganbi foresti