9 de setenbre

El **9 de setenbre** el ze el 252° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 253° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 113 dì.

## Avegnimenti
* 9 – Scumìsia ła bataja de ła foresta de Teutoburgo, i romani, al comando de Varo, i vien sconfizesti da na coałision de pòpołi zermàneghi guidada da Armìnio
* 337 – I fiołi de l'inperatore roman Costantin I — Costantin II, Costanso II e Costante I — i gnen incoronai *[[augusto (tìtuło)|augusti]]* e, dopo de ła purga che ła ga brincà chełi altri menbri mascułini de ła dinastia costantiniana, i regna tuti insieme
* 533 – Un ezèrsito roman de cuindazemiła ómani soto comando de Bełisàrio i intaca Caput Vada (atuałe Tunisia) e i màrcia a ła concuista de Cartàzene, ocupada dai Vàndałi
* 999 – Inte ła bataja de Svolder re Olaf I de Norveja el vien desfà in mare da ła flota de na coałision conponesta da Danemarca, Svèsia e dal Jarl de Lade
* 1493 – Inte ła bataja de Corbàvia l'ezèrsito croato-ungareze del bano Mirko Derenčin el sorbise na pezante sconfizesta da parte de l'Inpero otoman
* 1739 – S-ciopa inte łe cołònie americane ła prima revolta de s-ciavi de cołore conosesta cofà Ribejon de Stono.
* 1776 – El Congreso continentałe el dà ufisalmente el nome de Stati Unii al novo Stato
* 1801 – El zar Lisandro I el conferma i priviłeji dei Goernatorai bàlteghi
* 1850 – La California ła vien ametesta cofà 35º Stato dei Stati Unii de l'Amèrica
* 1863 – Guera de secesion americana: l'ezèrsito unionista el entra a Chattanooga (Indiana)
* 1867 – El Lusenburgo el se indipendentiza
* 1886 – Ła vien finałizada ła Convension de Berna par ła protesion de łe òpare letaràrie e artìsteghe
* 1942 – Seconda guera mondiałe: un idrovołante japoneze ła sgansa na bonba insendiària sora de l'Oregon
* 1943 – Regno de Itàlia: El vien costituio el Comità de Libarasion Nasionałe
* 1944 – Seconda guera mondiałe: l'Union Soviètega ła invade ła Bulgaria
* 1947 – 
** Ła meraja e informàtega Grace Muray Hoper descuerze el primo bug
** in Arzentina, ła *Leje 13.010* ła reconose el sufrajo universałe, el derito de łe done de votar e de vegner ełezeste.
* 1948 – Ła vien creada ła Repùblega Popołare Democràtega de Corea
* 1975 – Ła vien lansada ła sonda Viking 2
* 1976 – L'Organizasion par ła Libarasion de ła Pałestina (OLP) ła aderise a ła Liga araba
* 1991 – El Tazìkistan el declara l'indipendensa da l'Union Soviètega
* 1993 – L'OLP reconose el derito de Israełe a susìstar in paze e seguresa
* 1999 – La Declarasion de Sirte el ze el primo ato formałe che decreta el nasimento de l'Union africana
* 2001 – Ahmad Shah Massoud el vien mortalmente ferio inte un atentà suicida conpiesto da ajenti de Al Qaida
* 2015 – Co 23 226 dì de regno (63 ani, 7 mezi e 3 dì), Elizabeta II ła riva eguajar el rècord de ła rezina Vitòria; el so regno el ze el pì longo de tuta ła istòria britànega e el pì longo in asołuto de na rezina.
* 2016 – Ła Corea del Nord ła fa na proa co na bonba atòmega cauzando un teramoto de magnitùdene 5,3 de ła Scała sismołòzega de Richter.

## Nasesti
## Morti

*1569:
**Pieter Brueghel el Vecio, pitor fiamingo.
*1976:
**Mao Zedong, statista cinexe (n. 1893)
*1998:
**Lucio Battisti, cantautore italian (n. 1943)

## Feste e recorense
### Internasionałi
* : Dì Internasionałe par la Protesion de ła Educasion da Atachi
* Dì Mondiałe de ła Agricultura
* ABB y Green.TV: Dì Mondiałe del Veìcuło ełètrego
* Dì Mondiałe so ła sensibiłizasion so ła Sìndrome Alcòłego Fetałe
### Nasionałi
* : Dì de ła Fondasion de ła Repùblega
* : Dì del Puteło
* : Dì de łe Vìteme del Olocàusto e de ła viołensa da rasismo
* : Dì del Folklore Nasionałe
* : Dì del Crizantemo
* : Dì dei Servisi d'Emerzensa
* : Dì de ła Indipendensa
* : Dì de łe Forse Armae
### Rełijoze
#### Santi catòłeghi
#### Festa del patrono de łe sità
### Làeghe

## In altri projeti