open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gato siameze

El **gato siamexe** raprexenta na rasa de gato a peło curto originaria del Siam (Thailandia).

## Caraterìstiche
thumb|left|300 px|Do gatełi de rasa siamexe
El gato siamexe el ga un peło de cołore tra el grixo e el cołor pana, co oci blu.

El maschio połe 'rivare a pexare fin a 5 chiłi, la fèmena fin a 4.

## Storia
Del gato siamexe se ga notisie sin dal XIV secoło in dei documenti redati a Bangkok.

A ła fin del XIX secoło 'sta rasa de gato ła xe 'rivà anca in Inghiltera  e inte el 1888 la xe stà esposta pa ła prima volta a Londra.
'Deso xe a rasa pì famoxa parché tanti divi de' Holiwud i gá adotá sto gato inte i ani sesanta.

## Varietà
Na varietà a peło semilungo del siamexe xe el Bałinexe.

N'altra varietà xe el Thai, pì naturae nee forme.

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

*   Il gatto siamese
Meryl Streep

[thumb|270 px|Meryl Streep mentre che ła riçeve la [laurea ad honorem inte el 2010]]
**Mary Louise Streep** (Summit, New Jersey, 22 de zugno 1949), la xe na atora, dopiatora e produtora sinematogràfega statunitense.

La ga laorà in sirca na sesantina de film, da ła fin dei ani setanta.

La ga vinsesto par tre volte el Premio Oscar (de ste cuà do volte cofà mejo atora protagonista).

## Biografia

### Vita privada
La xe spoxà dal 1974 co Don Gummer, dal cuało ła ga avesto tre fiołi.

## Filmografia

### Atora
#### Cine

#### Tełevixion

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

*  Meryl Streep - Sito uficiałe
*  Meryl Streep Online.net
* Scheda su  Meryl Streep de l'Internet Movie Database
*  Meryl Streep su MyMovies
Otto Sander

**Otto Sander** (Hanover, 30 de zugno 1941 – Berlin, 12 de setenbre 2013) xe stà un ator todesco.
## Filmografia
* 1964: Ludwig – Dirixesto da: Roland Klick (Film curto)
* 1970: Nicht fummeln, Liebling
* 1974: Einer von uns beiden
* 1974: Meine Sorgen möcht’ ich haben – Dirixesto da: Wolf Gremm
* 1975: Lehmanns Erzählungen – Dirixesto da: Wolfgang Staudte
* 1976: Sommergäste
* 1976: Die Marquise von O.
* 1976: Vier gegen die Bank
* 1979: Phantom – Dirixesto da: René Perraudin, Uwe Schrader (Film curto)
* 1979: Die Blechtrommel
* 1979: 
* 1980: Palermo oder Wolfsburg
* 1980: Die Ursache – Dirixesto da: Michael Verhoeven (TV)
* 1981: Im Schlaraffenland. Ein Roman unter feinen Leuten – Dirixesto da: Fritz Umgelter (TV)
* 1981: Ein Fall für Otto Spalt – Dirixesto da: René Perraudin, Uwe Schrader (Film curto)
* 1981: Das Boot
* 1981: Der Mann im Pyjama
* 1981: Kalt wie Eis – Dirixesto da: Carl Schenkel
* 1982: Wer spinnt denn da, Herr Doktor?
* 1983: Eine Liebe in Deutschland
* 1986: Rosa Luxemburg
* 1986: Miko – Aus der Gosse zu den Sternen – Dirixesto da: Frank Ripploh
* 1986: Caspar David Friedrich – Grenzen der Zeit
* 1987: Der Himmel über Berlin
* 1987: Wahnfried – Dirixesto da: Peter Patzak
* 1987: Zum Beispiel Otto Spalt – Dirixesto da: René Perraudin
* 1988: Der Fahnder: Nebenjob
* 1989: Der Bruch
* 1993: In weiter Ferne, so nah!
* 1994: Das Loch
* 1994: Polizeiruf 110: Totes Gleis
* 1994: Das Traumschiff: Mauritius
* 1995: Das Versprechen
* 1995: Nikolaikirche (TV)
* 1995: Matulla und Busch (TV)
* 1996: Kondom des Grauens
* 1996: Gespräch mit dem Biest
* 1996: Wolffs Revier (Stajon 6 Epixòdio 3) – Eiskalt
* 1996: Abendbrot – Dirixesto da: Sören Voigt
* 1997: Comedian Harmonists
* 1998: Polizeiruf 110: Das Wunder von Wustermark
* 1998: Bin ich schön?
* 1998: Untersuchung an Mädeln
* 1999: Der Einstein des Sex
* 2000: Les Misérables – Gefangene des Schicksals
* 2000: Marlene
* 2001: Sass
* 2002: Tödliches Vertrauen
* 2003: Donau, Duna, Dunaj, Dunav, Dunarea – Dirixesto da: Goran Rebić
* 2005: Little Spoon – Dirixesto da: Régine Provvedi
* 2005: Der Hauptmann von Köpenick – Dirixesto da: Matthias Hartmann
* 2005: Polizeiruf 110: Dettmanns weite Welt – Dirixesto da: Bernd Böhlich
* 2005: 
* 2012: Die Schuld der Erben – Dirixesto da: Uwe Janson
* 2012: Bis zum Horizont, dann links!
* 2013: SOKO Wien: Familienbande
* 2013: Polizeiruf 110: Vor aller Augen
## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Ceza de Santa Maria de ła Cełestia

Ła Ceza de Santa Maria Sunta in Cièło, o megio **'Santa Maria Cełeste***, *vulgo* *'Cełestia''' gera un edificio lerigióxo de Venesia.

L'edificio se levava a Castèło afasandose so' l'omonemo canpo, un puòco più a est de San Francesco de ła Vigna.

## Storia

Fondàda inte el 1119 dai Celsi, xe stàda fenìa inte el 1239 soto el dogato de Jacopo Tiepolo.

Za inte el 1237 xe stà zontà un convento de mùneghe cistercensi, rivàe da Piacensa e che dipendeva da l'abasia de Chiaravalle de ła Colomba. No xe pasà tanto tenpo che łe lerigióxe se gaveva fato rafeguràr par la so imorałità, tanto da vegnir più volte (ma vanamente) reprexe dai poderi eclexiastici. Cussì, sol scominsio del Quatrosento, gera pasàe soto ła giurisdision de ła diocexi de Castèło.

Inte el 1569 ła Ceza xe stàda colpìa da un forte incendio s-ciopà dal visin Arsenal. Inte el 1581 xe scominsiàda na recostrusion so dexegno de Vincenzo Scamozzi che se ispirava al Pantheon de Roma. Parò i atriti s-ciopài infra łe mùneghe e l'architeto gaveva fato vegnìr manco el progeto: i laori se ga blocà a partìr dal 1606, desfàda da nòvo, xe stàda fabricàda a croxe łatina e consacràda inte el 1611.

Inte el 1810 soto Napołeon, el conpleso xe stà serà par pasàr a ła Marina. Drìoman ła Ceza xe sàda butada zo.

## Edificio

L'ultema recostrusion gaveva reałizà un edifico a croxe łatina co tre capèłe danànsi e tre par ogni banda. Drento gera conservàe òpare de Andrea Vicentino, Jacopo Palma il Giovane, Antonio Foler e Domenico Chiesa. Inazonta gera sepełìi l'amiràgio Carlo Zeno e 'l dose Lorenzo Celsi, ma quando ła Ceza xe stàda demołìa łe so spògie gera stàe trasferìe ne l'osario de Sant'Ariano e łà despèrse.

Tien oncora bòta el giòstro del convento, reałizà inte el 1571 da Andrea Palladio.

## Bibliografia

* 
* 

## Siti da vardàr
* dal sito veneziamuseo
* I cistercensi
Samsung Galaxy Note 3

El **Samsung Galaxy Note 3** el xe un smartphone-tablet (anca dito "phablet") in formato candybar fato da Samsung e presentà el 4 de setembre 2013 al IFA de Berlin. El xe disponibiłe in tre cołori difarenti: nero, bianco e roxa. El fa parte de ła serie Galaxy Note, e el xe queło che el vien dopo del Samsung Galaxy Note II.

## Carateristiche tecniche

### Hardware

El Samsung Galaxy Note 3 da drìo el ga un covercio in plastega (simil-pełe) e de łe cuxidure finte e intorno a i angołi in simil-metało. El xe de frecuente 8.33&nbsp;mm.

El viaja su reti a quatro bande GSM/GPRS/EDGE, quatro bande HSPA+ (42Mbps) e LTE Cat 4 150/50Mbps.

El telefono el gà un procesor Qualcomm Snapdragon 800 quad-core da 2.3&nbsp;GHz nela version LTE e un processor Exynos 5 Octa quatro core Cortex A15 da 1.9&nbsp;GHz più quatro core Cortex A7 da 1.3&nbsp;GHz, un display Full HD Super AMOLED co risołusion a 1080p da 5.7", 3 GB de RAM, na bateria da 3200 mAh e nà machineta par le foto de drìo da 13 Megapixel co sensor BSI, autofocus intełigente, flash LED, zero shutter lag e registrasion video a 1080p a 60 fps e risołusion 4K a 30 fps. La machineta par le foto davanti ła xe da 2 Megapissel co sensor BSI, Smart Stabilization e registrasion Full HD a 30 fps.

El xe el primo smartphone che el gà l'USB 3.0 par spostar i dati piassè veloce e che el ghè mete manco tempo par ła ricarica.
Forseła Mostacin

Ła **Forseła Mostacin** ła xe na pasada de ła Provincia de Trevixo in mexo ai Cołi Axołani, che cołega Maxer a Monfumo. Ła ciapa el so nome da ła fameja Mostacin, che na volta vivea inte el punto pì alto del pasajo. De ła caxa de sta fameja resta solche de łe ruine sbandonae. 

Traverso ła forseła pasa ła strada SP1, in scuara co el sentiero de sasi "De łe Do Roche", che colega Axol co Cornuda. Da Maxer ła va su co diexe tornanti fin a ła caxa Mostacin, po ła va indò fin a Monfumo. Ła xe tanto frecuentada da ciclisti e ła ga na pendensa masima del 12%.
## Linganbi foresti
*  comune.maser.tv.it
Loredana Bertè

**Loredana Bertè** (Bagnara Càłabra, 20 de setenbre 1950) ła xe na cantautrice italiana, profesionalmente in atività da ła metà dei ani setanta.

Soreła de ła cantante Mia Martini (a ł'anàgrafe Domenica Bertè, 1947-1995) , la ga publicà oltre na ventina de àlbun

Tra łe so' canson pì famoxe, ricordemo: *E la luna bussò*, *In alto mare*, *Il mare d'inverno*, *Non sono una signora*, *Sei bellissima*, ecc.

La xe stà so' mojere de l'ex-tenista Björn Borg.

## Discografia

### Àlbun
* *Streaking* (1974)
* *Normale o super* (1976)
* *TIR* (1977)
* *Bandabertè* (1979)
* *LoredanaBertè* (1980)
* *Made in Italy* (1981)
* *Traslocando* (1979)
* *Jazz* (1983)
* *Lorinedita* (1983)
* *Savoir faire* (1984)
* *Carioca* (1985)
* *Fotografando* (1986)
* *Io* (1988)
* *Best* (1991)
* *Ufficialmente dispersi* (1993)
* *Bertex, ingresso libero* (1994)
* *Ufficialmente ritrovati* (1995)
* *Un pettirosso da combattimento* (1997)
* *Decisamente Loredana* (1998)
* *Baby Bertè* (2005)
* *Baby Bertè – special edition Buch+cd+dvd* (2006)
* *BabyBertè live 2007* (2007)
* *Bertilation* (2008)

### Sìngołi
* *Volevi un amore grande* (1974)
* *Sei bellissima* (1975)
* *Meglio libera* (1976)
* *Fiabe* (1977)
* *Grida* (1997)
* *Decisamente Loredana* (1977)
* *Dedicato* (1978)
* *E la luna bussò* (1979)
* *In alto mare* (1980)
* *Movie* (1981)
* *Non sono una signora* (1979)
* *Par i tuoi occhi* (1979)
* *Acqua* (1985)
* *Re* (1986)
* *Io* (1988)
* *In questa città* (1991)
* *Stiamo come stiamo* (1993)
* *Amici non ne ho* (1994)
* *Portami con te* (1998)
* *Dimmi che mi ami* (2002)
* *Sarà perché ti amo (chi se ne frega!!)* (2004)
* *Strade di fuoco' (2006)

==Programi tełevixivi==
* *Music Farm'' (2004)

## Note


## Voxi corełà
*Mia Martini
*Renato Zero

## Cołegamenti esterni
*    Loredana Bertè
*  Loredana Bertè su Allmusic
*  Loredana Bertè Discography su Discogs
Ceza de San Zen in Oratorio

La **ceza de San Zen in oratorio** conosùda anca cofà **ceza de San Zeneto**, l'è na ceza de Verona, situà visin a'l Castelvècio, on de i edifisi pì antighi dedicà a'l San Zen, patròno de Varona.

El nome de oncò l'è stà ciapà sol inte'l XVI sècolo, mentre in precedensa la ceza la jera conosùda cofà *San Zeno orator* (parladór) o *San Zeno Orante*, a càuza de la tradision che su 'sto liogo vede la salvanela de San Zeno, che cui el se sarìa retirà par pregar, par zonta la ceza la ospita el saso de fiume so'l cual, segondo tradision, San Zeno el pescava

## Storia
La costrusion atuale la se leva so cuel che resta de un edifisio roman sepolcrale, ma inte la só forma atuale, la ceza la risale a l'insìrca a'l XII sècolo, fasilmente levà daspò el devastante taramoto de'l 3 zenaro 1117. Inte'l 1336 la se cata inte l'elenco de le ceze parochiale sitadine. Inte i sècoli drioman la ceza la se jera richìda de nùmaroze òpare d'arte, anca se più volte la ga subì dani de le ezondasion de l'Àdeze. La ceza l'è stà sopresa inte'l 1807 par decreto napoleònego, restando serà fìn al 1816 cuando el Véscovo el la ga verta da novo.

Cuando San Zeno l'è stà serà, ga seguìo da parte dei napołeòneghi anca la spojada, par cui co l'è stà riverta, la gavéa bezonjo de restauri, ma durando el XIX sècoło par reabelìrla se jera recoresto a'l recùparo de òpare d'arte e architetòneghe che le venjéa da ceze desfà, cavàndoghe cusìta cuel'aspeto orizenal de la cezeta.

San Zaneto l'è stà da novo danezà in ocazion de ła seconda guera mondiałe, ma ze ndà pezo inte'l 1957 cuando la navada dreta de la ceza l'era crolà, destruzendo cusì intaresanti afreschi de età tardomedievale. Tutavia la ceza la prezenta oncora oncò tràse de afreschi de partegołar prezo.

La tore canpanaria la ospita cuatro bronzi cèi de notevołe intarese stòrego.

## Bibliografia
*

## Voze łigà
* Bazéłega de San Zen
* Abasia de San Zen
* Monumenti de Verona

## Altri progeti

## Cołegamenti esterni

* Scheda de la cexa  su verona.com
Lionel Messi

**Lionel Andrés Messi** (Rosario, 24 de zugno 1987) el xe un xugadore de bałon argentin, atacante de l'Inter Miami CF e de ła nasionałe.

Soranomenà, par via de ła so statura, "ła pulxe", el ga xugà anca par el Grandoli, el Club Atlético Central Córdoba e i Newell's Old Boys.

El ga vinto, intrà l'altro, un oro ołìnpego, un mondiałe U-20, 3 Champions League, 6 canpionai spagnołi e el se ga axudegà par 4 volte de fila (2009, 2010, 2011 e 2012) el Bałon de oro, inprexa mai riusia a nisuni altro.

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

*  Lionel Messi - Sito uficiałe
Rassa Dinarica

**Rassa Dinàrica** l'è na paroła uxada storicamente daji antropòłoxi del primo '900 par descrìvar el fenotipo predominante dei atuai grupi ètnisi del'Europa Sud-Oriental (Na soto-categoria de ła "Rassa Caucaxica).

## Istoria e Fiłoxomia
El nome deriva da łe Alpi Dinariche parché se credéa che łe fuse el logo de orixene.

### Fiłoxomia
Łe carataristeghe che se dixea tipeghe de ła Rassa Dinarica łe jera: statura asè ełevada, costitusion mexomorfa o ectomorfa co slache e brassi longhi. El cragno alto, brachicèfało (pì largo che longo), ocipite piato. I oci de sołito i xe mori co na descreta persentual de oci ciari. El naxo l'è conveso, el mento in fora. I cavéji i xe maron-scuro, pì raramente biondi. El cołor de ła pełe ciaro ma variabiłe.

## Difusion
I loghi indove se dixea che ła rassa dinarica ła fuse difondesta i xe Albania , Croàsia , Servia , Montenégro , Bosnia e Erzegòvina , Àustria , Połonia del sud. Ła rassa dinarica se dixea che ła fuse difondesta anca in Itałia, inte ła costa del Mar Adriàtico e spesialmente intel Triveneto.

thumb|298x298px|Difuxion dele rasse par Joseph Deniker
Cognomi vèneti

I **Cognomi vèneti** piasé tipiçi i xe cuei che i conserva la final in consonante (soratuto la -n), cuei col prefiso "Dal", cuei col sufiso "-ato".
Tra i cognomi in -n spica cuei che indiga la proveniensa come Vixentin ("da Vicensa"), Trevixan ("da Trevixo"), Pavan ("padovan"), Furlan, Schiavon (çità in provinsa de Vicensa), Trentin e Bressan; cognomi derivai da mestieri cofà Marangon, Ballarin, Zanca o Zanchetta, Bordignon (forsi el vol dir "cueo che fila la séa"); infin cognomi derivai da nomi de parsona: la major parte dariva da Xoani e i so diminutivi (Xambon, Xanon, Xanin, Xanini ma anche Xaneti, Xanpieri, Xanata) ma se conta anca i Perin (da "Pietro/Piero"), Lorenson, Berton, Martin, Baldan.
El cognome pasé difondesto in rejone reman comùncue el panitaliano Rossi ma xe racuanti i nomi profesionai cofà Ferrari co le version locai Fàvero, Favareto e Fabri; el tipego venesian Boscolo e oncora Maxiero ("mezzadro"), Sartor e Sartori, Zago (sia "diacono, chierichetto" ma anca "sempliciotto"). 
Da nomi personai dariva invese Frigo (da "Federico"), Vianello (da "Viviano"), Bernardi, Martini, Stefani mentre Basso, Moro, Gatto, Gallo, Scarpa, Baggio (da "bajo", el mantel dal tipego color rosiso dei cavali) e Gobbo i xe riferii a soranomi.

Infin in Veneto xe difondesta la prepoxision "Dal" (tipega anca del Friuli) invese del panitalian "Del": alcuni exenpi i xe Dal Farra, Dal Molin, Dal Lago, Dal Zotto e Dal Corso. On sufiso tipego el xe invese -ato come in Bonato, Simionato, Volpato e Marcato, indicativo di disendensa famejar o come diminutivo.

## Frequensa intele Provinse
### Venèsia
# Vianello
# Scarpa
# Costantini
# Ballarin
# Rossi
### Pàdoa
# Schiavon
# Rampazzo
# Mason
# Carraro
# Varotto

### Rovigo
# Ferrari
# Rossi
# Osti
# Milan
# Zanirato
### Verona
# Ferrari
# Rossi
# Avesani
# Righetti
# Adami
### Vicensa
# Rossi
# Sartori
# Bedin
# Rigon
# Casarotto
### Trevixo
# Pavan
# Zanatta
# Visentin
# Mason
# Soligo

### Belun
# Da Rold
# Dal Farra
# Bortot
# Tormen
# De Bona

## Varda anca
*Soracognome
Gianna Nannini

**Gianna Nannini** (Siena, 14 de zugno 1954 o 1956) ła xe na cantautrice italiana, dedita ai generi pop-rock e profesionalmente in atività da ła metà dei ani setanta

In cariera ła ga publicà oltre na ventina de àlbun, el primo dei cuałi el xe stà l'àlbun epònimo del 1976.

Tra łe so' canson pì famoxe, ricordemo: *America*, *Bello e impossibile*, *Bomboloni*, *Un'estate italiana* (co Edoardo Bennato), *Fotoromanza*, *Hey bionda*, *I maschi*, *Meravigliosa creatura*, *Piangerò*, *Profumo*, *Ragazzo dell'Europa*, *Sei nell'anima*, ecc.

La xe so' soreła de l'ex piłota de Formuła 1 Alessandro Giannini.

## Discografia

### Àlbun
* 1976 - *[[Gianna Nannini (àlbun)|Gianna Nannini]]*
* 1977 - *[[Una radura...]]*
* 1979 - *[[California (Gianna Nannini)|California]]*
* 1981 - *[[G.N.]]*
* 1982 - *[[Latin Lover (Gianna Nannini)|Latin Lover]]*
* 1984 - *[[Puzzle (Gianna Nannini)|Puzzle]]*
* 1985 - *[[Tutto live]]*
* 1986 - *[[Profumo (àlbun)|Profumo]]*
* 1987 - *[[Maschi e altri]]*
* 1988 - *[[Malafemmina (àlbun)|Malafemmina]]*
* 1990 - *[[Scandalo (àlbun Gianna Nannini)|Scandalo]]*
* 1991 - *[[Giannissima]]*
* 1993 - *[[X forza e X amore]]*
* 1995 - *[[Dispetto]]*
* 1996 - *[[Bomboloni]]*
* 1998 - *[[Cuore (Gianna Nannini)|Cuore]]*
* 2002 - *[[Aria (àlbun Gianna Nannini)|Aria]]*
* 2004 - *[[Perle (àlbun)|Perle]]*
* 2006 - *[[Grazie (àlbun)|Grazie]]*
* 2007 - *[[Pia come la canto io]]*
* 2007 - *[[GiannaBest]]*
* 2009 - *[[Giannadream - Solo i sogni sono veri]]*
* 2011 - *[[Io e te (Gianna Nannini)|Io e te]]*
* 2011 - *[[Io e te Live]]*
* 2011 - *The Best of Gianna Nannini*
* 2013 - *[[Inno (àlbun)|Inno]]*

## Note


## Altri projeti

## Cołegamenti esterni
*  Gianna Nannini - Sito uficiałe
*  Gianna Nannini su Allmusic
*  Gianna Nannini su Rockol.it
*  Gianna Nannini Discography su Discogs
Ceza de Santa Margarìta (Trevizo)

Ła **Ceza de Santa Margarìta** ła ze un edifisio rełigiozo, ancò desconsacrà de Trevizo, situà 'rente l'omònemo ponte, non łontan da'l Cuartier Łatin

## Descrision
Atualmente ła Ceza ła se prezenta cofà un edifisio spojo zbandonà. El ga parède in łaterisio, co ła fasada a capana vèrta da do monoforea senjato agùo e da un anpio rozon; ła ze sensa portałe mentre l'intràda ła ze varentàda da na cèa porta łaterałe.

A l'interno Santa Margarìta ła zera afrescàda patòca e ła conserva el siclo tresentesco de łe *[[Storie de Sant'Orsoła]]*, infrà łe òpare mazori de Tommaso da Modena, rescoverto inte'l 1882-83 da l'abàte Luigi Bailo inte na capeła, mentre la Cieza ła jera za desconsacràada e za in forte decadimento.

## Bibliografia
*Chiara Voltarel, *La chiesa di Santa Margherita. Storia di un monumento dimenticato*, Silea, Piazza editore, 2009.

## Altri progeti
Luciano Pavarotti

**Luciano Pavarotti** (Modena, 12 de otobre 1935 – Modena, 6 de setenbre 2007) xe stà un tenor itałian.
El xe stà tra i artisti italiani pì apresà in tuto el mondo par ła so voxe e par ła so' particolar sinpatia. 
El xe ritenùo un de quei che i ga fato granda la storia de ła mùxica itałiana a łiveło mondial, insieme co Enrico Caruso, Beniamino Gigli, Franco Corelli, Mario Del Monaco, Giuseppe Di Stefano e Carlo Bergonzi. 
Co el spetacoło "Pavarotti & Friends" e łe so' tante cołaborassion (xe da ricordàr la costitusion del grupo de *I Tre Tenori*, co Plácido Domingo e José Carreras), l'ha consolidà na popołarità che ga dà el modo de farse conossar dapartuto, anca al de fora del'anbito musical, tanto da essar considerà el mejò dei tenori itałiani de tuti i tenpi. Co piassé de 100 milioni de copie vendùe in te'ł mondo; el par che sia, anche par łe vendite, intrà i primìsimi cantanti de ogni tipo de musica.

## Biografia
*"Cuàndo Pavarotti xe nasuo, Dio el ga basà le cordełe vocałi"*
Fiol de Fernando Pavarotti e de Adele Venturi, e gavea na soreła, Gabriella. A so pare el ghe piasea cantar, ma łu no gavea mia fato el conservatorio. Xe nà a scoła a l'Istituto Magistrałe de Modena (ła stessa de Francesco Guccini) e da xovene el vołea deventar profesor de ginastica.
Ghe piasea cantar e łora ga deciso de andar a studiar par deventare cantante. El xera tanto brao e inte el 1961 el ga vinto un concorso: l*'Achille Peri*; in queł steso anno el ga scomisià a cantar inte ła musica lirica. Visto che xera stà apresà da tanti, xe sta ciamà a cantar anca fora da l'Itàlia. El gà avùo tanto suceso in tanti Stati, soratuto inte ła Amèrica, e xe sta łà par tanti ani. Cuàndo ch'el xe tornà in Itałia, ga fato tanti spetacołi a Verona, inte l'Arena. Dal 1990 a ła so morte, el ga fato altri spetacołi in giro par el mondo: in Brazil, in Rusia, in Inghiltera e in tanti altri Stati. In sti ani el ga fato anca spetacołi co i *Tre Tenori*. El xe morto inte el 2007 neła so viła a Modena par un tumor.
Articolo Trentino

I **Artìcolo Trentino** l'è un grupo che'l trasforma łe canson famoze in canson de stiłe demensiałe cabaretista uzando el diałeto trentìn.

I ze nasùi da'l grupo dei Kaneva sound (co Roberto e Mario Cagol che'l montava sol palco mascarà parchè i se vargonjav, e intanto creseva la suspence e 'l mistero) e dai The Roldeg Stones.   
Par 12 ani i se ga ezibìo in nùmarozi live, canson, mùzega metendo senpre in resalto el bàgolo, co'l coragio de dir in modo scèto cueło che magari tanti i pensava e che no i podeva afermar. Cueło che'l caratarizava łe só performance el gera ła gołiardìa, sensa mai tocar el mondo de ła satira połìtega o sensa schierarse da alguna parte, sìben de tanto in tanto caalche ałegra batùa ła ghe scanpava.

Inte el magio de'l 2012 alguni conponenti i deside de łasar el grupo : Renato e Pietro, ghitarista e basista e cusì dopo 'sto fato Roberto no'l gà sentìo pì vivo 'sto prozéto. Ze stà fate de łe prove de conserti co altri muzicisti pì che altro spenti senpre da ła pasion anca se par Roberto el grupo co ła g maiuscoła el gera cueło conponesto dai muzicisti orizenałi coi cuałi el s'a zviłupà muzegalmente.

## Siti łigài
* Sito uficiałe del grupo
Diałeto pavan

El **Vèneto pavan** el xe stà el diałeto de ła łéngua Vèneta pì parlà fìn a ła fin del XIX secoło. El tołe el só nome dal contado de ła sità de Padoa, apunto ciamà "Pava" na òlta, ma el gièra difondesto da i confini de ła łaguna al Połéxine, el baso vixentin, l'alto vixentin tra ła sità e Basan e tuta ła basa veronexe. El xe stà łéngua łetarària in contrapoxision al Venexiàn, e el xe stà scrivesto da autori pì o manco famoxi tipo el Ruzante, Nicolò de' Rossi e Marsilio da Carrara intrà el 1300 e el 1600, e el xe stà po' ciapà in man danovo da Domenico Pittarini, c'a el ga sièlto de scrìvar inte ła łéngua ca el sentiva dir da i contaìni de łe só parti par łe só comedie de teatro dei ani '60 e '70 de l'òtosénto. Al dì de oncó no el se sente dir altro, sa no al masimo da calche contaìn vecio inte ła vèrta canpagna, spece tra Pàdoa e Vicensa.

Rancune de łe caraterìsteghe prinsipałi del pavan łe gièra:

* Finał iregołar de ła prima persona singołar in *è*, cofà in *Mi hè* mi go.
* Rèxa del Tałian *gl* in *gi*, cofà inte el Vèneto łagunar; *Mi vuogio* mi vojo/vogio
* Coniugasion interogativa de ła seconda persona singołar in *-stu*, de ła seconda plurał in *-u*
* Conpagno del Venexian de na òlta, se dixea *vu* in sito de nialtri/nantri
* Prexensa di metafonexi inte i plurałi dei nomi e dei verbi: toxo/tuxi, mexe/mixi
* Prexensa de łe interdentałi fricative /θ/ e /ð/. ð, modernamentre se ga trasformà inte na d cofà in *dente* xente
* I averbi de modo i se formaa co *-mén*: *seguramén* seguramentre
* El corispondente a ła final del Vèneto de oncó *-à* el giera *-ò*: *El xe stò* el xe stà, *mò* ma, *lò* łato, *desgraziò* dexgrasià
* El corispondente a ła final del Vèneto de oncó *-ai* el giera *-è*: *Mè* mai
Consejo de i Dieze

El **Consejo de i Diexe** el xe sta dal 1310 fin co xe cascà ła Republica inte el 1797 uno dei masi organi de goerno de ła Republica venesiana.

## Funsion
El consejo el ciapava el nome dai diexe che vegnea eleti dal Maxor Consejo che, inaxonta al Doxe e ai sie Consejeri Dogałi, i formava apunto sto consejo. I diexe no i poeva èsar eleti par do volte drio fiła, in pì i doveva èsare de fameje difarenti.

Ła funsion prinsipałe del consjeo ła jera ła represion de łe minace a ła sicuresa del Stato e ła sorvełiansa so łe finanse, sol comando de l'Armada e sol clero secołare.

El conpito de guida l'atività del consejo el jera afidà ai Tri Cai del Consejo dei Diexe. Sti cai i vegnea sielti a turno infrà i diexe e i vegnea canbiai ogni mexe. Durante sto mexe no i poeva ndar fora liberamente dal Pałaso Dogal par łe całe de ła sità e far vita mondana.
Łe indaxene łe jera fate so ła baxe de łe informasion date dai Cai de Sestier, da i informadori del consejo e da łe Denonsie Secrete (che prima de portar a verxare un proceso łe ndava verifegae).
El judisio dei Diexe el jera no apełabiłe; al dibatimento no partesipava el inputà e se discuteva soło che so ła documentasion rancurà. Se vegnea decixa ła pena de morte l'execusion ła jera ràpida e segreta; el condanà el poeva èsar degołà, picà o negà de note inte łe acue de ła laguna. Ma łe condane pì probàbiłe łe jera el bando o ła rełegasion.

Infrà i Diexe vegnea sielti po i Tre Incuixidori de Stato, ispesionai a ła difexa del Segreto de Stato.

I Diexe i se distingueva da i altri senadori parché i se meteva un capeło negro e na fasa negra sora ła vesta rosa da senadori.

## Istòria
Sto consejo el xe sta inisialmente istituìo el 10 de lujo del 1310, soto el dogado de Piero Gradenigo, come comision straordinaria e tenporanea a cauxa de ła conxura del Tiepoło. Ła minacia dei conxuradi parò ła xe restada anca inte i ani sucesivi siché sto consejo el xe sta rinovà par ani.
A ła fin inte el 1334, co na parte del Maxor Consejo, el vien trasformà in organo stàbiłe de ła Republica.

Inte el 1355 i Diexe i riese a fermar na nova conxura, sta volta ordia dal Doxe Marin Falier che el voeva crear na Signoria reditaria sol modeło de cuełe che ghe jera in chei ani là inte ła teraferma. I conxurai i xe stai giustisiai e parsin el doxe el xe sta degołà so ła Scała dei Xiganti, ndove, come i altri Doxi prima e dopo de lù, el jera sta incoronà. Deventà senpre pì potente el Consejo dei Diexe el riva, inte el 1457, parsina a destituir el vecio Doxe Francesco Foscari a cauxa dei contrasti infrà łe fasion nobiłiari. Inte el 1462 el steso Consejo el ciapa soto el so controło ła Cansełeria dogal e ła cansełeria secreta.
Inte el 1468 el Maxor Consejo el deside de limitarghine łe funsion a łe cuestion de emergensa.

## Bibliografia
*
*  ISBN 88-541-0022-6
* 
*  ISBN 978-88-452-9136-4
Mork & Mindy

***Mork & Mindy*** ła ze na situation comedy co ełementi fantasientìfeghi produzesta inte i Stati Unii e trazmetesta in prima vizion intrà el 1978 e' l 1982 par el network tełevizivo statunitense ABC.

In Itałia łe prime do stazon łe gera stàe trasmese so Rai 2 inte'l 1979, mentre inte'l 1984 łe ze stàe trasmesi so Italia Uno łe repliche dei epizodi de łe do stazon par trasmétar oncora ła tersa e ła quarta stazon co un nòvo dopiagio.

## Descrision
I protagonisti de ła serie tełeviziva i ze Mindy McConnell (Pam Dawber), grasioza tozata de ła perifaria mericana che ła łaora in una botega de strumenti muzegcłi, e Mork (Robin Williams), un ałieno umanoide rivà so ła Tera da'l pianeta Ork so na astronave a forma de Vovo. Mork el gaveva parò presedentemente fato n'altra aparision inte'l vintidoèzemo epizodio de ła cuinta stazon de *[[Happy Days]]*, da'l titoło *Fantascienza anche par Fonzie* (28 febraro 1978), indove "Mork & Mindy" i ze in efeti un *[[spin-off]]*, anca se in Itałia cuel epizodio el ze stà trasmeso cuando "Mork & Mindy" ła jera za na serie de suceso.

Ła natura de Mork, parfìn masa singołar e imprevedibiłe, ła convinse Mindy che no ghe sarìa posìbiłe soraviver da só posta inte'l nostro mondo; cuindi ła deside de ospitarlo inte ła só sofita, e de sercàr de introdurlo ai uzi e costumi umani.
Patocaménte łe situasion e i rezultadi che deriva 'sto tentativo i ze eziłaranti, e a'l steso modo un mucio ironici. El candor de Mork e ła pasiensa de Mindy mete in una prospetiva nova e inusitada i conportamenti e łe idiosincrazie umane.
Masime gustozi ze i raporti co łe altre fegure ocazionałe de ła serie, intrà cui veci brontołoni, imigrà clandestini, un strigon mato da'l nome de Exidor e vari altri.
El steso Mork, co riva ła fìn de onji epizodio, el ze uzo invocar un contato mentałe co el leader de ła propia zente, Orson (de cui se sente soło che ła voze), e ventiłàr co łu dei aspeti de ła vita so ła Tera ezaminà senpre in cuel'epizodio.

Ła serie ła gà avùo un suceso enorme in tuto el mondo, e ła vien replicà de frecuente oncora anco. Un mucio de senegiaménti "ałieni" de Mork, cuałi par ezenpio el sentarse co ła fasa so'i cusini de un divano e łe ganbe so  ła spalièra e béver drink utiłizando el deo de ła man, i ze deventài dei stereotipi difuzi, e i gà contribuìo in modo determinante a'l suceso de Robin Williams cofà ator briłante. De'l resto 'sti senegiaménti pałicari i ze stà na só inprovizasion a'l provìn in cui ze stà siełesto par intarpretàr Mork.

## Epizodi

## Citasion

## Linganbi foresti

*  Titołi e date de trasmision orixinałi de tuti i epixodi
*
* Mork & Mindy su FOX Retro
Università Juraj Dobrila de Poła

L**Università Juraj Dobrila de Poła** (croato *Sveučilište Jurja Dobrile u Puli*, latin *Universitas studiorum Polensis Georgii Dobrila*) l'è na università de ła sità istriana de Poła fondà inte el 2006 e l'è organixà in 5 facoltà.

## Organixasion
L'università ła xe organixà in 5 facoltà:

* Facoltà de Economìa e Torismo "Dr. Mijo Mirković"
* Dipartimento de Siense umanistiche
* Dipartimento de Mùxega
* Dipartimento de Siense de Formasion ed Educasion

## Linganbi foresti

*  Sito web de l'Università Juraj Dobrila de Poła
Freddie Mercury

__HIDDENCAT__

thumb|Freddie Mercury (1977)

**Freddie Mercury**, nòme d'arte de **Farrokh Bulsara**, (Zanzibar, 5 de setenbre 1946 - Londra, 24 de novenbre 1991) el xe sta un cantante, conpoxidor, muxicista britanico.

Rivà a ła fama internasionałe come voxe inte i Queen insieme co Brian May, John Deacon e Roger Taylor.

## Discografia
* *Mr. Bad Guy* (1985)
* *Barcelona* (1988)
Adriano Panatta

**Adriano Panatta** (Roma, 9 de lujo 1950) el xe un ex-tenista italian, in atività inte i ani setanta-otanta.

Tra i so' sucesi prinçipałi, figura la vitoria del Roland Garros inte el 1976 e la vitoria co ła nasionałe de la Copa Davis 'inte el steso ano.

## Palmarès parsiałe
* 1975: Torneo de Firense
* 1976: Roland Garros
* 1976: Copa Davis
* 1977: WCT di Houston
* 1980: Torneo de Firense

## Autobiografia
* *Più dritti che rovesci* (2009) 

## Note
Ceze de Trevizo

Łista (inconpleta) de łe **Cieze de [[Trevixo|Trevizo]]** (in órdene alfabètego). A ze ełencàe tute łe cieze de'l Comune, sia cuełe situà drento łe mura, sia tute cuełe fora da 'st'altre e cuindi che łe partien anca a i cuartieri e a łe frasion parifèreghe de ła sità. 
thumb|200px|right|El Domo
thumb|200px|right|Cieza de Sant'Agustìn
thumb|200px|right|Cieza de Santa Maria Mazor
thumb|200px|right|Cieza de San Fransesco

## Cieze verte a'l culto

### ''Intra moenia''

* Catedral de San Piero
* Cieza de l'Adorasion
* Cieza de'l Beato Enrico
* Cexa de Sant'Anjeze
* Cieza de Sant'Agustìn
* Cieza de Sant'Andrea in Riva
* Cieza de Santa Fosca in Santa Maria Mazor
* Cieza de San Fransesco
* Cieza de San Gaetano
* Cieza de San Zuane Batista
* Cieza de San Zuane de ła Croze (anca sendo fizegamente fora łe mura, łe ze da considararse*intra moenia* poiché situàe inte ła parochia de Sant'Anjeze)
* Cieza de San Gregorio
* Cieza de San Łunardo
* Cieza de Santa Lusìa
* Cieza de Santa Maria Madalena
* Cieza de San Martìn Urban
* Cieza de San Nicołò
* Cieza de Santo Stefano
* Cieza de San Vito
* Cieza de ła Vizitada

### ''Extra moenia''

* Cieza de Cristo Re
* Cieza de l'Imacołada
* Cieza de'l Sacro Cuore
* Cieza de Sant'Anbrozio
* Cieza de Sant'Ànzoło
* Ceza de Sant'Antonìn
* Cieza de San Bartolomìo
* Cieza de Santa Bona
* Cieza de Sant'Elena Inperadora
* Cieza de San Bepo
* Cieza de San Łazaro
* Cieza de San Łiberałe
* Cieza de San Łiberałe a Porta Altinia
* Ceza de San Łuca
* Ceza de Santa Maria Ausiliatrice
* Cieza de Maria de'l Rovare
* Cieza de Santa Maria de'l Siłe
* Cieza de San Poło
* Cieza de San Pelagio
* Cieza de San Pio X
* Cieza de San Zeno

## Cieze desconsacràe

* Cieza de Santa Catarina
* Cieza de Santa Croze
* Cieza de Santa Margarìta
* Cieza de Santa Maria Nova
* Cieza de San Teonisto

## Cieze desconparse

* Cieza de San Bertołomìo
* Cieza de San Łorenso
* Cieza de San Miciel Arcànzoło
* Cieza de Santa Maria de łe Calceri, 
* Cieza de San Poło
* Cieza de San Tomà

## Altri prozeti
Ezio Vendrame

**Ezio Vendrame** (Casarsa de ła Dełisia, Pordenon, 21 de novenbre 1947) el xe stà un xugadore de bałon.

El gà scominsià a xugare a bałon col Udinese, dopo el xe pasà ała SPAL, Vicenza, Napoli e Padova.
Walt Disney

__HIDDENCAT__

right|thumb|Walt Disney (1946)
thumb|thumbtime=2|upright=1.5|''Newman Laugh-O-Gram'' (1921)
**Walter Elias Disney** (Chicago, 5 de diçenbre 1901 &ndash; Los Angeles, 15 de diçenbre 1966) el xe sta un inprenditor merican.
Sant Cugat del Vallès

**San Cugat del Vallès** xe na sità che ła se cata inte la xona de Vallès Occidental, Provincia de Barcełona, Catałogna, (Spagna).

## Geografia
Comun situà ne l'Area metropułitana de Barcełona a çirca 20&nbsp;km da Barcełona intra ła sèra de Collserola e ła Serra de Galliners.

## Storia
El monastièr de Sant Cugat, vècia abasia benedetina che gà dà el so nome a ła locałità, xe stà fondà inte el XI° secoło sui loghi del martirio del santo Cucufa, o Cucufat, véscovo de Barcełona soto Diocleziano ne l'ano 303.

## Połitega e aministrasion
thumb|left|250px|el Comùn

## Popołasion e Società

## Demografìa
San Cugat del Vallès el gà na popołasion de 76.274 abitanti recensiì'inte el 2008 sora na superficie de 48.32&nbsp;km2.

## Personałità łigàe al comùn
* Carles Casajuana Palet (1954-) : scritor e diplomatego nasesto a Sant Cugat del Vallès.

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Golfo del Mèsego

thumb|Cantarell
El *'Golfo del Mèsego* xe uno dei golfi pì grandi del mondo. Situà a Sud dei Stati Unii e a Nord del Mèsego, conprende łe pełàse de undexe stati: Florida, Alabama, Mississippi, Lousiana e Texas (pa'i Stati Unii) e Tamaulipas, Veracruz, Tabasco, Campeche, Yucatán e Quintana Roo (pa'i stati del Mèsego). So'l Golfo se ghe afasa anca el stato de Cuba.

L'anpia sesion del golfo recavà infra ła penìxoła del Yucatán e ła còsta mesegana ciapa el nome de baia de Campeche. Inte el Golfo del Mèsego vien creà ła famoxa Corente del Golfo che rende vivìbiłi ła maxor parte de łe còste atlantiche de l'Eoropa. El golfo xe dełimità da do grande penìxołe, el Yucatán e ła Florida rispetivamente in Mèsego e inte i Stati Unii.

## Note


## Voxe łigàe
* Corente del Golfo

## Altri progeti
Novo Sentrodrita

{{
**Nuovo Centrodestra ** (**Ncd**) el xe on partio połitego itałian de Sentro-drita.

Leader del partio el xe Angelino Alfano.
Avento

L**'Avento** (dal lat. *Adventus* = "arivo") xe - inte ła Ceza cristiana - el periodo de preparasion al Nadałe: inte ła Ceza oçidentałe el segna l'inisio de l'ano eclexiastico el dura da ła prima doménega pì viçina al 30 de novenbre (dì de Sant'Andrea) fin a ła Vigilia de Nadałe esluxa, mentre inte ła Ceza orientałe el scumisia el 15 de novenbre.

Łe cuatro setimane de durada de l'Avento łe sinbołeja forse łe cuatro volte inte łe cuałe se manifesta Gexù Cristo: ła prima volta come omo in carne e osa, ła seconda inte i cori dei fedełi, ła tersa dopo ła morte e ła cuarta inte el dì del Giudisio.

## Storia
El periodo de Avento el xe stà introdoto inte el IV secoło.

In Gallia, inte el V secoło, el gera un periodo de penitensa, che consisteva in tre dì de digiuno a setimana.

Inte el XIII secoło, l'Avento richiedeva invese un periodo de digiuno e de astinensa de cuatro setimane.

## Tradision popołari

### Całendario de l'Avento
Tra łe tradision popołari de l'Avento, ghe xe el całendario de l'Avento, na tradision che ga 'vudo orixene in Germania inte el 1903 e che consiste in un całendario del mexe de diçenbre co de łe finestrełe da verxere ogni dì.

### Ghirlanda de l'Avento
Senpre da ła Germania vien ła tradision de ła ghirlanda de l'Avento, na ghirlanda co rami de senpreverdi e co de łe luci. La so invension se deve a Johann Heinrich Wichern e ła risałe al 1833.

## Canti
El periodo de l'Avento ga ispirà i seguenti canti natałisi:

* *[[Advent, Advent, ein Lichtlein brennt]]*
* *[[Veni, Veni, Emmanuel]]*

## Note


## Altri projeti
Carmine Crocco

__HIDDENCAT__

thumb|right|Carmine Crocco
**Carmine Crocco'', dito **Donatello*' ([[Rionero in Vulture]], [[5 de zugno]] [[1830]] - [[Portoferraio]], [[18 de zugno]] [[1905]]), xe stà un [[Brigantajo|brigante]] itałian.

Esperto de guerilia e soranominà "Napoleon dei briganti", el xe considerà dai storeghi un dei [[banditismo|banditi]] pì temù e rispetà de l'Otosento. Personajo anbiguo del [[Risorximento|Risorgimento]] itałian, da qualcun considerà on senplice bandito, da altri on eroe popołar.

== Biografia ==
Nato inte na fameja povera, dopo ver abandonà l'exercito borbonico par aver coméso un omicidio el se unise a ła Spedision de [[Garibaldi]] inte ła speransa de riçever ła grasia ma el vien arestà. Crocco vien libarà par ła fameja Fortunato, fedel a el re Borbon, e el deventà el cao de ła reasion contro el goerno de [[Caxa Savoja]] in [[Baxiłicata]], la region pì colpì da el brigantajo.

Meso a ła testa de un exersito conposto da sirca 2 000 uomini, Crocco el ga conquistà e sachegià squasi tuta la Baxiłicata e parte de l'Irpinia e [[Puia]]. Dopo 4 anni de latitansa, tradì da el suo logotenénte Giuseppe Caruso che ga colaborà co łe autorità e romai conpletamente sircondà da l'exercito itałian, el se ga rifugià inte el [[Stato Pontefiso]] ma el xe stà arestà dai soldà de [[Papa Pio IX|Pio IX]].

Dopo la [[chiapada de Roma|ciapada de Roma]], Crocco xe sta portà a Potensa par eser condanà a morte e po a l'ergastolo. El xe morto inte el carcere de Portoferraio, in [[Toscana]].

== Influensa culturale ==
=== Muxega ===
* *Il brigante Carmine Crocco', dei Musicanova 
* *Quistione Meridionale*, del Canzoniere Grecanico Salentino

### Filmografia
* *[[L'eredità della priora]]* (1980), de Anton Giulio Majano
* *[[o' Re]]* (1989), de Luigi Magni
* *[[Li chiamarono... briganti!]]* (1999), de Pasquale Squitieri
* *[[Il generale dei briganti!]]* (2011), de Paolo Poeti

## Varda anca
*Brigantajo
*Banditismo
*Risorgimento

## Łigamenti foresti
* Sito dedicà a Carmine Crocco 

## Altri projeti
Tribunal Penal Internasional

El **Tribunal penal internasional** xe un organo giurisdisional ad hoc costituìo atraverso na raxion del Consegio de seguresa de l'ONU par xudegàr i crimini de guèra e i crimini de xenocidio. 

Do xe stài i tribunałi ad ancùo costituìi :
* El Tribunal Penal Internasional par l'ex-Jugoslavia.
* El Tribunal Penal Internasional pa'l Ruanda
Pałaso Mocenigo (Zueca)

thumb|250px|Particołar de ła fasàda, co monofore del pian nobiłe e luminàl
*'Pałaso Mocenigo* xe na architetura de Venesia, logàda inte el sestièr de Dorsoduro, a ła Zuèca, a sànca un puòco più in là de ła cexa de łe Zitełe, e afasàda su'l Canal de ła Zuèca.

## Storia
Sto pałaso zera na dimora "de canpagna" de ła famegia Mocenigo, fabricà inte el XVI secoło, quando ła Zuèca xera un logo indove poderse reposàr in vacansa: infati par ch'el doxe Alvise Mocenigo pasase l'istà in sto pałaso.

Intra el XVII e el XIXsecoło el pałaso xe stà rimanixà, perdendo un mucio de ełementi carateristici e rivando ad aver l'aspeto che ga al dì d'ancùo.
Ancùo, modifegà in modo pexòco inte i so interni, xe sede de nùmaroxi mini-partaménti.

## Descrision
thumb|250px|Particołar de ła fasàda, co monofore del pian nobiłe e luminàl 
Pałaso Mocenigo xe un edificio de do piani, co na fasàda sviłupàda in longhésa: ła so superficie xe a bugnato in pièra d'Istria.

El primo piàn xe verto da na serie de fenestre picenine quadrangołari, indove che al çentro se trova el portàl, cèo e descónso (tanto rimanixà rispèto a queło orixinàl, oncora intriégo inte el XVIII secoło, come che xe stà testimonià da na incixion de Coronnelli).

In poxision squaxi çentral, su'i còpi, ghe xe un liminàl otoçentesco, che stona cołe łigne de ła fasàda su'l canàl.

Ła fasàda sud xe ben conservàda e se afasa su'l xardìn privà del pałaso, testimoniansa de l'antigo aseto de łe pałasine che inte el XVI secoło i nobiłi venesiani se faseva costruìr: infati ła Zuèca xera area de xardìni e loghi dove ritirarse par el repòso e el studio.

## Bibliografia
*Marcello Brusegan, *I palazzi di Venezia*, Newton Compton 2007, p.&nbsp;242-3.

## Altri progeti
Pietro II Orseolo

**Piero II Orsèolo** (Venesia, 961 - Venesia, 1009), xe stà el vintisìeximo doxe de ła Republica de Venesia dal 991 fìn a cuando ch'el xe morto. El zera fìo del vintitreeximo doxe Pietro I Orseolo. 
El xe stà ełeto da ła senblèa popołàr col gavea 'péna trent'ani, e el xe considerà uno dei dosi più capasi e intraprendenti.

## El dogado
Inte el marso del 992 el ga otegnùo dai inperadori d'oriente Basilio e Costantino na *[[crixoboła]]* che confermava precedenti priviłègi comerçiałi ed imunità; isteso ghe xe stà conceso da l'inperador d'oçidente Ottone III el 19 ługio 992, che a quel tenpo gaveva 'péna dodexe ani. El gaveva concludesto acordi de paxe e comerçiałi co i vescòvi de Bełùn, Caneda, Trevixo e co tanti stati saraceni.

Inte el 996 a Verona l'inperador ga batizà el terso fiòl del dose, che ga avùo come nome Ottone, senpre in quel'ano Pietro II Orseolo ga organezà na spedision navariòła, ła flota conponesta da trentaçinque navi, se ga scontrà co i pirati nareatani che zera insieme ai Croati che infestava l'Adriatico; i narentani, subìndo na sconfita, gavea scominsià a subisàr le popołasion dalmate, che gaveva dimandà agiuto a Venesia. Pietro II Orseolo ga armà da nòvo n'altra granda flota: inte el 997 i narentani xe stài desfài, ła Dalmasia e l'Istria xe stàe sotomese de conseguensa zera deventàe protetorati de Venesia. El dose gavea ciapà el titòło de dùca de ła Dalmasia (*Dux Dalmatiae*) e ga avùo orìxene ła festa del *spoxałisio del mar* (Sensa), che sarìa po' stàda codifegàda dal dose Sebastiano Ziani.

El 18 otobre del 1002 Pietro II Orseolo xe andà in socorso dei bixantini a Bari, asediàda dai Arabi. Inte el 1004 el nòvo inperador d'oçidente Enrico II ga confermà i priviłègi comerçiałi de Venesia, e ga tegnùo a batìzo, senpre a Verona, l'ultimo fiòl del dose, Enrico.

L'ano drìo Pietro xe riussìo a conbinàr el matrimonio intra el fìo de Zuane e Maria Argira, dama bizantina, a ła prexensa del steso ''Basileus'' dei RomaniBasilio II. Inte el 1004, a ła fìn, el ga asocià el steso Zuane al trono come co-regente, in muòdo che ghe sucedese ne ła carga, tentando el fìn de render reditàrio el dogado.

Ła morte inprovixa inte el 1007 de Giovanni e Maria, a cauxa de na giandùsa, ga spenzesto Pietro II a nominàr *co-Dux* naltro fìo, Ottone, che gaveva 'pena quatordexe ani. Debòto al tenpo steso el ghe segurava al fìo più grando, Orso, ła catedra de ła dioçexi de Torceło, segurando cussì ła continuità del poder par la pròpia famegia. In quel'epoca el dose se ga preocupà de fabricàr Grao e la catedral de Santa Maria a Torceło, sbełetando Eraclea, ła Baxełega de San Marco e el Pałaso Dogal.

## Ła morte
Na epidemìa de giandùsa ga trusà sta serie de sucesi, xe morto el fiòl e co-regente Zuane. Al so posto zera stà ełeto so fìo de quatordexe ani Ottone. Naltro fìo, Orso, xe stà po' nominà inte el 1008 vescovo de Torceło. Pietro II Orseolo xe desconparso inte el setenbre del 1009 vegnindo sepełìo ne ła cexa de San Zacarìa

## Altri progeti
We Wish You a Merry Christmas

***We Wish You a Merry Christmas*** ("Ve auguremo un fełiçe Nadałe") el xe un tradisionałe canto natałisio, che ga vudo orìxene inte el Ovest de l’Inghilterra inte el XVI secoło.

## Testo
El ritorneło del brano el xe costituìo da łe formułe de augurio de bon Nadałe e de bon ano novo. Inte ‘l  testo vien anca fato riferimento a ła tradision del Christmas pudding.

We wish you a merry Christmas
We wish you a merry Christmas
We wish you a merry Christmas 
and a happy New Year!

Glad tidings we bring
to you and your kin 
We wish you a merry Christmas
and a happy New Year!*

Now bring us some figgy pudding<br />
Now bring us some figgy pudding<br />
Now bring us some figgy pudding<br />
and bring some out here! (o, anche: and bring it us here)

We'd all like some figgy pudding<br />
We'd all like some figgy pudding<br />
We'd all like some figgy pudding<br />
so and bring some out here!

Glad tidings we bring<br />
to you and your kin <br />
We wish you a merry Christmas<br />
and a happy New Year!*

We won't go until we get some,
We won't go until we get some,
We won't go until we get some,
so and bring some out here!

We wish you a merry Christmas
We wish you a merry Christmas
We wish you a merry Christmas
and a happy New Year!

## Version
Tra i numeroxi cantanti o grupi che ga incixo el brano, ricordemo:  Harry Belafonte, The Carlton Showband, Ray Conniff, The Drifters, Olivia Newton-John, André Rieu, ecc.

## Note
Ceza de łe Zitełe

Ła **cieza de Santa Maria de ła Prezentasion**, dita in zeneràl **de łe Zitełe**, el ze un edifisio lerijozo de ła sità de Venesia łogà a l'estremo oriental de l'ìzoła de ła Zuèca.

La Cieza ła ze consacrada a ła prezentasion de ła Beata Vèrzene Maria e ła fa parte de un conpleso che'l conprende un ex ospìsio par zòvane toze sensa dote (da cui el nome co cui ła ze conosùa).

## Storia
La Cieza ła ze parte de un conpleso ecleziàstego creà da'l gezuita Benedetto Palmi par asìster toze pòvare; a l'època cueełe che łe gaveva l'età par aver marìo (dite "zitełe"), ma masa povarete par aver na dote, łe finiva de frecuente par darse a ła prostitusion (che a'l tenpo de ła Repùblega de Venesia no ła venjiva dai nòbiłi e da'l governo łocal); inte l'ospìsio ghe gera invese insenjà un mistièr cofà el cuzìo o i merléti in mùodo da podèr pensàr a'l pròpio mantenjimento.

Fonti del Sìesento łe atribuise ła prozetasion de ła Cieza a l'architeto Andrea Palladio, sensa parò che reserche anca resenti łe gabia podesto trovàr da nòvo tràse documentarie o gràfeghe de un só intarvento: in realtà ła mazor parte dei studiozi i esprime forti dubi so 'sta atribusion.

Anca se l'acuisto de l’area de costrusion a ła Zueca el resałe a'l 1561, el scominsio dei łaori el ze drìoman ła morte de Palladio: ła prima pièra ła ze stada butada zó inte'l 1581 e ła vien consacràda inte'l 1588. In realtà dezà inte'l 1575-1576 A se ga documentasion de inzenti acuisti de materiałi da costrusion, fursi destinài pròpio a ła cieza. Su 'sto fato , ipòtezi resenti  łe pensa a un posìbiłe prozeto paładian ła cui data ła resałirìa a ła metà dei ani 1570, ma né ła fasàda né l’interno de ła Cieza i mostra carateri che i posa refarìrse in modo inecuivocàbiłe in maniera inequivocàbiłe a'l lenguàjo paładian, a manco de na reałizasion stremaménte maldestra e infedełe.

## Descrision
thumb|left|Ła fasàda

L'ospìsio el se zviłupa a fero de cavało datorno a ła Cieza łasando el spasio, dadrìo l'abside de ła cieza, par na corte. La fasàda de ła Cieza ła ze a do órdeni co do fenestre inte'l primo e na granda termal a'l segondo órdene, pì alta rispeto a łe do a  de l'ospìsio ze seràda da un tìnpano. Do tore canpanarie picenine łe ze desponéste simetricamente sòra el tìnpano e na granda cùboła co un inponente feràl el sera ła costrusion.

A l'interno l'inpianto el ze sentral e ła sała ła ze dominàda da ła arcàda de ła cùboła. 
A l'altèr sànco òpare de l'Aliense: *Madonna col Bambino, [[San Francesco|San Fransesco]] e 'l procurador [[Federico Contarini|Federigo Contarini]].*

A l'altàr maxor *[[Presentaxione al Tempio|Presentazione al Tempio]]* de Leandro Bassano.

A l'altare dreto na òpare de Palma el jovane, *Orazione nell'orto e committenti*.

Alguni coreti co intràda direta a l'ospìsio i evidensia el streto łìgame de ła Cieza co ła strutura.

## Note


## Altri progeti

## Linganbi foresti

* Chiesa delle Zitelle in «Mediateca Palladio», CISA - Centro internaxionale di studi di architettura Andrea Palladio. (fonte da cui xe stàda ciapàda ła storia de ła cexa)
Tu scendi dalle stelle

***Tu scendi dalle stelle*** el xe un tradisionałe canto natałisio italian, composto inte el 1753 dal vescovo napołetan Alfonso Maria de' Liguori (1696-1787)  come rielaborasion del canto diałetałe *[[Quanno nascette Ninno]]* .

## Testo

El testo, de carattere rełigioxo, el parla descrive sene rełative a ła Natività:

*Tu scendi dalle stelle,*
*O Re del Cielo,*
*e vieni in una grotta,*
*al freddo al gelo.*

*O Bambino mio Divino*
*Io ti vedo qui a tremar,*
*O Dio Beato*
*Ah, quanto ti costò*
*l'avermi amato!*

*A te, che sei del mondo*
*il Creatore,*
*non hai panni né fuoco;*
*O mio Signore!*

*Caro eletto Pargoletto,*
*Quanto questa povertà*
*più m'innamora!*
*Giacché inte el nostro amor*
*tu soffri ancora!*

## Version
Tra i numeroxi cantanti, muxicisti o grupi che ga incixo el brano, ricordemo: Andrea Bocelli, Lucio Dalla, Ennio Morricone, Luciano Pavarotti, Piccolo Coro dell'Antoniano, ecc.

## Note