Vincenzo Salemme

**Vincenzo Salemme** (Bacoli, 24 łujio 1957) el ze un ator, comediografo, comico, rezista e senegiador itałian.

## Biografia
Vincenzo Salemme el se ga diplomà a'l Liceo Classico Umberto I de Napołi, par po' iscrivarse a ła Facoltà de Łétare e Fiłozofìa a l'Università Federico II de Napołi. Inte'l 1976 el ze stà scriturà da ła conpanjìa teatrałe de Tato Russo e el ga debutà come ator inte ła comedia *Ballata e morte di un capitano del popolo*, ciapà da un romanzo de Luigi Compagnone. Inte'l 1977 el se ga trasferìo a Roma e el ze entrà a far parte de ła conpanjìa de Eduardo De Filippo. Co ła conpanjìa de Eduardo De Filippo el ga partesipà  a *[[Quei figuri di tanti anni fa]]*, come conparsa, *[[Il cilindro]]*, *[[Il contratto]]* e *[[Il sindaco del rione Sanità]]* che łe ze stàe drioman trazmeteste da Rai Uno tra el 1978 e el '79.

Ła cołaborasion co ła conpanjìa de Eduardo De Filippo ła ga continuà fin a'l 1984 (ano de ła morte de Eduardo) e ła ze ndada vanti co'l fio, Luca De Filippo, fin a'l 1992. Inte'l 1990 el forma l'asosiasion culturałe *E.T.*, par provar a métarse in propio, formando na propia realtà teatrałe. El debuto el avien a'l Teatro dell'Orologio de Roma co'l spetacoło *Sogni, bisogni, incubi e risvegli*, pièce formada da do ati únisi: *Buonanotte* e *Il signor Colpodigenio*. El suceso el sarà tałe da parmétarghe ła formasion de na conpanjìa profesionałe, ła *Chi ze di scena*.

El 1991 el ze l'ano de *A chi figli, a chi figliastri*, spetacoło contenjente *L'amico del cuore*, *Telefono azzurro* e *Passacantando*. Ła prima comedia ła ghe darà vita ad uno dei só film pì conosùi. *Passacantando* invese l'è un monòłogo reałizà tramite na rancura de storie a'l femenin scriveste da Salemme. L'ano drio A ze ła volta de *Lo strano caso di Felice C.*, da cui el trazarà *[[Cose da pazzi (film 2005)|Cose da pazzi]]*, altro film de suceso. Ła comedia ła xera stà scrivesta inte'l 1989, ano de ła cazùa de'l Muro de Berlino e el serca de serar chel dezazio cauzà da'l croło de łe certese de tuti i comunisti de l'època.

L'ano sucesivo A ze ła volta de *La gente vuole ridere*, a'l cuało partesipa Stefano Sarcinelli e Francesco Paolantoni. Oltra ad èsar un omagio a ła vita teatrałe, el reciapa un tema tìpego de'l só mestro Eduardo, el confìn intrà sonjo e realtà. El suceso el sarà tałe da portar a na ripreza arcuanti ani drio, inte'l 2005, co *La gente vuole ridere... ancora*. Ze de l'isteso ano *Passerotti o pipistrelli*. Co sta òpara Salemme el dòpara el mezo de l' handicap par inprofondir i dezazi umani.

Scrive infati Paolo Petroni de'l Corriere della Sera "Anche questo Passerotti o pipistrelli, insomma, ripropone un modo di fare commedia con un occhio alla realtà". Anca sta ópara ła gavarà na traspozision sinematogràfega : *A ruota libera*. Passerotti o pipistrelli ła rientrarà l'ano sucesivo, inte'l 1994, inte'l spetacoło *Fatti unici par atti comici* insenbre a *L'ultimo desiderio*, altro ato únego che par trama e stiłe, el recorda un mucio *L'Amico del cuore*. El tema che'l łiga i do ati ùneghi el ze cueło de l'amighesa. In 'sto steso ano el debuta a'l Festival de Benevento resitando inte ła comedia Galantuomo e Cafone de Biagio Belfiore direto da Giancarlo Sammartano. El 1995 el ze l'ano de'l gran suceso co *... e fuori nevica*, nasesta da na idèa de Enzo Iacchetti. Inte'l 1996 el scrive par Giobbe Covatta e Francesco Paolantoni Io&Lui.

L'òpara ła ciapa a un repertorio diverso, come nota Paolo Petroni, sercando de ponerse in continuità co ła tradision farsesca napołitana. Ze de'l steso ano *Fiori di ictus* par Cetty Sommella co ła rezìa de Maurizio Casagrande. L'indàzene ła revarda da novo el mondo de łe done uzando cofà dełicà mezo de indàzene el tradimento. L'òpara inte'l 2006 co Passacantando ła devenjarà un ùnego spetàcoło, *È femmene,* titoło de na canson de Salemme, cołona sonora del film Ho visto le stelle. Inte l'isteso ano el scrive co Marisa Laurito *Pazza d'amore*. Atraverso łe confesion de na dona che parla co ła defunta mare A se mete in sena tuti i dubi, i fałimenti e łe perplesità de ła vita. Inte'l 1997 l'Amico del Cuore el devenjarà spetàcoło conpleto. Inte'l steso ano el mete in sena n'altro gran suceso: *Premiata Pasticceria Bellavista*. El testo indaga, sensa masa conplimenti, ła pochesa morałe che ła se sconde dadrio al al parbenizmo borgheze.

Inte'l 1999 el insena *Di mamma ce n'è una sola* Inte'l 2001 el reałiza *Faccio a pezzi il teatro*, metendo in sena parte scavesàe de łe só òpare. L'ocazion ła ze dazesta da l'inaugurasion del teatro Ambra Jovinelli a Roma.

Vincenzo Salemme el ga resità in diversi film: el só ezordio l'avien inte i ani òtanta, cuando el rezista Nanni Moretti el ghe afida ròłi inte i film *Sogni d'oro*, *Bianca* e *La messa è finita*. Inte'l 1989 el partesipa a'l film *C'è posto per tutti*, par ła rezìa de Giancarlo Planta. Altri film inte i cuałi el ga resità i ze *Isotta* de Maurizio Fiume, *[[Il tuffo]]* de Massimo Martella, *[[Baciami piccina]]* de Roberto Cimpanelli, *[[Olé (film)|Olé]]* de Carlo Vanzina, *[[Ex (film)|Ex]]* de Fausto Brizzi, *[[Baarìa]]* de Giuseppe Tornatore, *[[La vita è una cosa meravigliosa]]* de Carlo Vanzina e *[[A Natale mi sposo]]* de Paolo Costella.

Inte'l 1998 A vien fora el primo film da łu direto, *[[L'amico del cuore (film 1998)|L'amico del cuore]]*. El film, venjesto fora inte łe sałe sinematogràfeghe inte'l desenbre 1998, el incasa dieze miłiardi de łire. Altri film direti da łu i ze *[[Amore a prima vista (film 1999)|Amore a prima vista]]* (1999), *[[A ruota libera]]* (2000), *[[Volesse il cielo!]]* (2002), *[[Ho visto le stelle!]]* (2003), *[[Cose da pazzi (film 2005)|Cose da pazzi]]* (2005), *[[SMS - Sotto mentite spoglie]]* (2007) e *[[No problem (film)|No Problem]]* (2008). Famoze ze tante só comedie teatrałe: "...e fuori nevica", "Passerotti o pipistrelli?", "Premiata pasticceria Bellavista", "Faccio a pezzi il teatro!", "Lo strano caso di Felice C.", "Bello di papà".. El ze stà anca protagonista de do show tełevizivi, *[[Famiglia Salemme Show]]* (2006) e *[[Da Nord a Sud... e ho detto tutto!]]* (2009), entranbi ndài in onda so Raiuno.

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti