Senyera

[right|thumb|Da ła ''senyera'' łe ga avesto orìxene numeroxe bandiere dei teritori de l'ex [Corona d'Aragona .]]

Ła **senyera** (che in catałan vol dir "bandiera") l'è on sìnbolo vesiłołoxego formà da cuatro fase rose so campo dorà che storegamente el ga raprexentà ła monarchia de ła Corona d'Aragona; oncora al dì d'ancó el xe doparà cofà bandiera in Catełogna e, co cee varianti, inte łe altre comunità autonome spagnołe de l'Aragona, de łe Ixołe Bałeari e de ła Comunità Vałensiana, che i xe cuindi stai parte, inte el corso dei secołi, de ła Corona d'Aragona. A livel comunałe łe xe na dexena łe sità de ła Spagna che łe ga el stema fato da ła *senyera*.

Co na prima intestasión datada 1159, ła *senyera* ła xe una de łe bandiere pì antighe de l'Eoropa, nonostante el so uxo no el sìpia stà continuativo dal momento de ła so creasion. Ła pì antiga bandiera de sto tipo rivà al dì d'ancó el xe el *Penó de la Conquesta*, che el revien da ła concuista de Vałensia inte el 1238.

El xe anca on sinònemo de Bandiera Reałe (in catałan senyal Reial o Senyera), nonostante ła paroła la se rifarisa in xenere a łe bandiere de catełogna e aragona. 
## Orìxane
[right|thumb|180px|Ła bandiera del Stato de ła Cexa prima del [1808.]]
Segondo na łejenda del XIV secoło, ła bandiera la saria orixenària del IX secoło, inte i tenpi de l'asèdio moro de Barselona, co el re Carlo el Calvo, in segno de gratitùdene, el ghea segnà co i so dei insanguinai, cuatro striche rose spl scudo dorà de Guilfredo el Viloxo moribondo. Tałe versión, che la ga vedesto particołare fortuna inte i tenpi de ła *[[Renaixença]]* catałana, ła xe ancó xeneralmente riconosesta cofà on anacronismo (Carlo el Calvo el xera era morto vinti ani prima de Guilfredo, inte l' ano 877).

Ghe xe tante teorie che łe se rifà sia a na orìxane s-cetamente catełana e sia a na orìxane s-cetamente aragonexa del sìnboło, ma no ghe n'è gnanca una che sàpia dimostrar ła reałe provegnensa de sto sìnboło. N'altra ipotexi la faria derivar ła *senyera* dal stema de ła contea de Barsełona, andoe łe fase i xe parimenti rose e xałe, ma orientae in verso vertegałe, mentre secondo n'altra versión ła bandiera ła ga ciapà i antighi cołori papałi  in segno de sotomision a ła Santa Sede (che de fati finmente al 1808, i cołori del Stato de la Cexa i xera el xało e el roso e che i soravive ancó inte el stema de Roma)

Ła versión sénplega de ła *senyera* ła xe tornada in pie inte el scumìsio del XX secoło cofà bandiera del nasionałixmo catełan e ła xe stà adotà uficialmente cofà bandiera de ła Comunità Autonoma de Catełogna durante ła Seconda republega spagnoła e fin da ła tranxision verso ła moderna Spagna democràtega. In tałe versión ła xe anca ła bandiera uficiałe del dipartimento francexe dei Pirenei Orientałi e ła figura parfin inte ła bandiera de ła Provensa, in virtù dei forti ligami stòreghi co l'Aragona.

## Blaxonatura
Ła blaxonatura de ła *senyera* l' è: *"[[Oro (araldico)|de oro]], a łe quatro [[Fasa araldica|fase]] [[Roso (araldica)|rose]]"*.

## Varianti
**Bandiere Teritoriałi**

File:Flag of Aragon.svg|Aragona
File:Flag of the Balearic Islands.svg|Ixołe Bałeari
File:Flag of Barcelona.svg|Barsełona
File:Provence-Alpes-Côte-d'Azur flag.svg|Provence-Alpes-Côte d'Azur


**Bandiere Istòreghe**

Image:Penó_de_la_Conquesta.svg|El *Penó de la Conquesta* de Valensia
Image:Senyera valenciana preautonòmica.svg|Comunità Vałensiana (1979-1980)


**Bandiere Pułìteghe**

Image:Estrelada aragonesa.svg|*Estelada aragonesa* (Bandiera nasionałista aragonexe)
Image:Estelada_blava.svg|Estelada blu. Bandiera indipendentista catałana
Image:Estelada roja.svg|Estelada rosa. Bandiera indipendentista sociałista catałana
Image:Senyera del nacionalisme valencià.svg|Bandiera nasionałista vałensiana.
Image:Bandera_del_FNS.svg|Bandiera del Frunti Nazziunali Sicilianu


## Linganbi foresti

* Storia de ła Senyera