16 de majo

El **16 de majo** xe el 136° dì de l'ano secondo el całendàrio gregorian e el 137° inte i ani bisestiłi). Ghe manca 229 dì par ła fin de l'anno.

## Avegnimenti
* 218 – La Lejon romana Legio III Gallica, de stansa a Emesa, proclama Inperatore Sestio Vario Avito Basian, che el tołe el nome de Marco Aurelio Antonino e el pasarà a ła stòria cofà Eliogabało
* 1204 – Baldovino IX de Fiandra el vien incoronà primo inperatore de l'Inpero latino d'oriente
* 1527 – I abitanti de Firense i scàcia par ła seconda volta i Medici, rimetendo na forma de goerno repùblegana
* 1532 – Sir Thomas More el se dimete da l'incargo de Lord Canceliero d'Inghiltera
* 1568 – Maria Stuarda ła scanpa da ła Scòsia
* 1605 – Ełesion de Papa Poło V
* 1696 – A Amsterdam se ga ła véndita a l'asta de ła cołesion d'arte Disius, inte el so catàłogo ghe ze citai e descriti par ła prima volta ła major parte dei dipinzesti conosesti de Jan Vermeer
* 1770 – La cuatordezene Maria Antonieta d'Asburgo-Lorena ła marida el cuindezene Luizi Augusto che devegnerà drioman Re de Fransa
* 1792 – Inaugurasion del Gran Teatro ła Fenice de Venèsia co un'òpara de Giovanni Paisiello
* 1884 – Angelo Moriondo el depòzita el breveto par ła machina del cafè espreso
* 1917 – Prima guera mondiałe: finise ła Bataja de Aras
* 1918 – Finise ła Guera sivihe finlandeze
* 1919 – L'aèreo NC-4 Curtis de ła Marina statunitense el fa el primo volo transoseànego da Trepassey a Lisbona pasando par łe Azore
* 1920 – Joana d'Arco ła vien canonizada a Roma da Papa Benedito XV
* 1929 – A Hollywood, California, i vien consegnai par ła prima volta i Accademy Awards (Prèmio Oscar)
* 1943
**Ołocàusto: finise ła revolta inte el Gheto de Varsàvia
** Seconda guera mondiałe: Danbuster Raid de ła RAF contro łe dighe de ła Zermània
* 1944 – I deportai Sinti e Rom del Canpo de consentramento de Auschwitz i fa na eròega insuresion contro łe SS
* 1946 – El crimenale nazista Karl Eberhard Schöngarth, Brigadeführer de łe SS, el vien zustisià inpicà inte ła prezon de Hameln
* 1948 – Chaim Weizmann el vien ełezesto primo Presidente de Israele
* 1960
**Nikita Chruščёv dimanda łe scuze dei USA al presidente statunitense Dwight D. Eisenhower par el cazo dei voli dei aèrei spiòcio U-2 sora el sieło de l'Unione Soviètega
** Theodore Harold Maiman crea el primo laser
** Primo volo transatlàntego regolare intrà l'Aeroporto Idlewild e Heathrow oparà da ła El Al Israel Airlines
* 1969 – Programa Venera: el Venera 5 soviètego el atera su Vènere
* 1975 
** L'India anete el Sikkim
** Junko Tabei devien ła prima dona a rivar a ła sima del monte Everest
* 1988 – USA: un raporto sanitàrio de C. Everet Koop el dize che łe propietà zontive de ła nicotina i ze simiłari a chełe de l'eroina e de ła cocaina
* 1992 – STS-49: El Space Shuttle Endeavour el torna e atera dopo el volo inaugurałe
* 2003 – A Casablanca 12 persone łe se fa s-ciopar inte na sèrie di atachi terorìsteghi atribuii a Al-Qaida
* 2004 – Dopoguera irachen: durante i asalti dei rebełi, spronai da ła jhād diclarada el 14 de majo da Muctada Al Sadr, el vien ferio da na scheja de granata un lagunare, Matteo Vanzan, 23 ani. El morarà el dì dopo
* 2006 – El vien prezentà el MacBook, *[[Computer portàtile|notebook]]* Apple de fasa *consumer*

## Nai
* 1913:
** Sebastiano Bajo
* 1951:
** Claudio Bajon, cantautore italian
* 1974:
** Laura Pausini, cantante italiana

## Morti
## Feste e recorense
### Sivili
* Dì internasionale de ła luze
* Dì mondiałe del vìvar unii in paze

### Rełijoze
Cristianèzemo:
* Santi Abda e Ebedieso, véscovi e màrtiri
* Sant'Alipio, véscovo
* Sant'Andrea Bobola, màrtire
* San Brendano de Clonfert, dito "el Navigator"
* San Carantoco, véscovo
* Santi Felice e Genadio, màrtiri
* San Fidolo, sacerdote
* Santi Fiorenso e Dioclesian, màrtiri
* San Zermèrio de Tołoza, véscovo
* San Joani Nepomuzeno, màrtire
* Sant'Onorà de Amiens, véscovo
* San Pełegrin de Auxere, véscovo e màrtire
* San Posidio, véscovo
* San Posidonio, véscovo
* Sant'Ubaldo Baldasini, véscovo
* San Vukasin di Klepci, màrtire
* Beà Adamo dei Adami, abate
* Beà Michał Woźniak, sacerdote e màrtire
* Beà Simone Stock, relijozo
* Beà Vitalij Bajrak, sacerdote e màrtire
* Beà Vladimir Ghika, sacerdote e màrtire

Relijon romana antiga e moderna:
* *[[Dies religiosus]]*

## In altri projeti