9 de novenbre

El **9 de novenbre** el ze el 313° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 314° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 52 dì.

## Avegnimenti
* 1494 – La fameja Medici ła vien espulsada par ła seconda volta da Firense
* 1729 – Spagna, Fransa e Inghiltera i firma ła Tratà de Sivija
* 1794 – 18 Brumaro de l'ano III: a Parize i Moscardini i ataca i Club dei jacobini.
* 1799 – Colpo de Stato del 18 brumaro: Napołeon Bonaparte el va al podere
* 1872 – Grando inséndio de Boston
* 1880 – Un grando teramoto el colpise Zagàbria, desfando ła catedrałe
* 1887 – I Stati Unii de l'Amèrica i se ciapa i deriti su Pearl Harbor, Hawaii
* 1918 – In Zermània ła vien proclamada ła repùblega cofà nova forma istitusionałe del Reich.
* 1921 – In Itàlia, el vien fondà el Partio Nasionałe Fascista
* 1923 – El gnen reprimesto el tentativo de revołusion de Adolf Hitler. St'ùltemo el vien condanà a 5 ani de prezon, ma par na redusion de pena el sconta solché 9 mezi.
* 1932 – Scontri intrà sociałisti e conservatori in Svìsara, 12 morti e 60 ferii
* 1938 – Reichskristallnacht (Note dei cristałi), pogrom contro dei ebrei in Zermània
* 1944 – Inte l'aniversàrio de fondasion del Partio Nasionałe Fascista, ła vien libarada dai Liai ła sità de Forlì, sinbołegamente inportante parché in cheła època propagandada cofà "Sità del Duce"
* 1953 – La Canboja ła se indipendentiza da ła Fransa
* 1963 – In Japon, un'esplozion in na miniera de carbon ła copa 458 minatori e el ghene manda in ospeałe altri 839 par colpa de l'avełenamento da monòsido de carbònio
* 1965 – A łe ore 17.45 un black-out el colpise i Stati Unii nord-osidentałi e grandi teritori canadezi, insmisiando-drento sirca 30 miłioni de persone.
* 1967 – Primo lanso de un razo Saturn V co test su ła protesion tèrmega par l'Apollo 4
* 1968 – Inte ła Comunità econòmega eoropea el entra in vigore l'acordo su ła lìbara circołasion dei lavoratori intrà i paezi menbri.
* 1981 – Buenos Aires, Argentina: Se ga ła prima manifestasion popołar contro el ditadura miłitar arzentina dal colpo de Stato de 1976.
* 1987 – Itàlia: secondo e ùltemo dì de votasion inte el referendum che el vietarà ła produsion de ełetrisità doparando l'enerzia nucleare
* 1989 – Guera freda: casca sinbołegamente e fizegamente el Muro de Berlin che el divideva in du ła sità dal 1961
* 1990 – in Nepal se dita na nova *Costitusion* che restaura ła democrasia.
* 1991 – Arente de Culham, el Joint Eoropean Torus, el pì grando e potente tokamak inte el mondo se lùmena gràsie al primo esperimento de fuzion nucleare controłada su ła Tera
* 1998
** El vien ufisalmente abołita ła pena de morte inte el Regno Unio.
** Inte ła pì granda càuza siviłe de ła istòria dei Stati Unii, un zùdeze federałe el aprova na sentensa che ła dimanda a dezene de società de brokerajo de pagare 1,03 miłiardi de dòłari a investitori inbrojai sul schema de fixing del NASDAQ
* 1999 – Inte ła reunion de ła Internasionałe Sociałista, taca farse sentir ła divizion intrà ła Tersa Via de Tony Blair e ła sanca umanista de Lionel Jospin.
* 2003 – Ecrise totałe de Luna, vizìbiłe inte łe Amèriche, in Eoropa, in Àfrica, e in Àzia sentrałe
* 2004 – Mozilla Foundation ła lansa ła version 1.0 del so navegadore web, Mozilla Firefox
* 2005 – l'Ajensia Spasiałe Eoropea ła lansa ła sonda spasiałe Venus Express par l'esplorasion de Vènere.
* 2016 – in Stati Unii, Donald Trump el vinsa łe ełesion presidensałi e el vien proclamà cofà 45º presidente dei Stati Unii
* 2020 – in Perù, el Congreso de ła Repùblega el destituise co 105 voti a favor el presidente Martin Vizcara dopo de do ani de incargo.

## Nasesti
## Morti
## Feste e recorense
### Internasionałi
*Dì internasionałe dei récord Guinness.
### Intranasionałi
*, , , , : *Tag der Erfinder* - Dì de l'Inventor (data ełezesta in onor de Hedy Lamarr).

### Nasionałi
* : Fiesta de ła bandiera nasionałe.
* : Dì Nasionałe de ła Animasion Arzentina.
* : *Schicksalstag* - Dì del Destin
* :
**Dì de ła Libartà Mondiałe
**Dì de Carl Sagan

### Rełijoze
#### Santi catòłeghi
#### Festa del patrono de łe sità
### Làeghe

## In altri projeti