open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Połònia

Ła **Połònia** (en połaco: *Polska*) ła xe no stato del'Eoropa çentràl.
Ła confina a ovest co ła Germania, a sud co łe repùbliche Ceca e Slovaca, a est co l'Ucraina e ła Biełorusia, a nordovest co ła Łituania e ła Rusia e a nord col Mar Baltico.

## Zeografia
Ła ga na superfiçie de 312&nbsp;679&nbsp;km².

## Zeografia połitega
Ła Połònia ze una repùblica parlamentàr.
El presidente de ła Republica de indeso el xe Karol Nawrocki, el primo ministro xe Donald Tusk.

## Istoria
Ła xe sta fondà inte el 966 D.C. dal so primo sovran Miesko I , re dei Polani. Inte el 1569 la gà formà ła Confederasion Połaco Lituana. Inte el 1795 ła xe stà spartia da Austria, Russia e Prussia.

Inte el 1918 ła xe tornà stato libero fin al 1939 cuando ła xe stà invasa da ła Union Soviètega e da ła Germania Nazista. Inte el 1945 ła xe tornà como Republica Popolar de Połonia. Inte el 1989 ła xe tornà na Republica Democràtega Parlamentar.

### Sudivizion aministrative

La Połònia ła ze sudividesta in sédaze voivodai:


POLSKA mapa powiaty.png|Carta de ła Połònia sudividesta in distreti
POLSKA mapa gminy.png|Carta de ła Połònia sudividesta in comuni

I livełi aministrativi inferiori i ze:
* distreti
* comuni

I sédaze voivodai de ła Połònia i ze dividesti in 379 distreti, intrà i cuałi gh'è 65 distreti urbani e sti cuà i ze dividesti in 2479 comuni (306 urbani, 602 smisiai e 1571 rurałi).

### Sità prinsipali

### Cavedal e altre sità
Ła cavedal ła xe Varsavia.

## Demografia
Ła gà 38&nbsp;502&nbsp;396 abitanti.

## Cultura
### Połachi conosesti
* Stanislao Konarski, pedagogo
* Kazimierz Kuratowski, matemàtego
* Adam Mickiewicz, poeta
*Fryderyk Chopin , conpozitore 
*Ignacy Paderewski , conpozitore 
*Andrzej Sapkowski , scritore
*Roman Polanski , rezista
*Giovanni III Sobieski (Jan III Sobieski) , Re e zenerałe
*Juliusz Kossak , pitor
*Witold Pilecki , miłitare
*Marie Curie, fìzega: ła ga descuerto el Połònio e el Ràdio, du ełeminti chìmeghi
*Juliusz Slowacki , poeta
*Jan Paweł II , papa

## Gałeria de someje

Ćwilin a8.jpg|munti Bescidi
Wisła_pod_Annopolem.jpg|Vistoła
20091114_Krakow_Wawel_7770.jpg|panorama de Cracovia
Jpg_0001.jpg|casteło de Malborc


## Notasion

## Varda anca
* Piotrovixe

## Altri projeti

## Colegamenti par fora
Ostrya carpinifolia

El **càrpano mòro** o **càrpane mòro** (nome sientifego *Ostrya carpinifolia*) el xe 'n'albaro de ła fameja de łe *Corylaceae*, ligà a łe *Betułaceae*. El nome in todesco el xe *gemeine Hopfenbuche*, in inglexe *hop hornbeam*, in taljàn *carpino nero*, in françese *ostrie*.

thumb|left|Fiori e foje del càrpano mòro
thumb|'' Ostrya carpinifolia''|sinistra

Ła xe na pianta che ła se trova dai cołi fin su łe Prealpi e łe Alpi, anca a 1200 metri, e ła pol esare alta anca 20 e pi metri.

Ła scòrsa ła xe roxa-maron, screpołà. I fiori, in autuno, i par dei bigołi maron ciari, longhi 5-8 çentimetri; i fruti, "achèni", i xe dei graspeti bianchi o verde ciaro.

El càrpano mòro el vien doparà de sołito come legna da ardere o par far picołi atrèsi.
Bagnoło San Vito

**Bagnoło San Vito** xe on comune de 5399 abitanti de ła provincia de Mantova.

## Personaggi ilustri
El çiclista Learco Guerra el xe nato chi intel 1902 inte ła frasion San Nicolò Po.

## Aministrazione comunałe

## Evolusion demografica
Sacołongo

**Sacołongo** el xe un comun de 4&nbsp;477 abitanti de ła provincia de Pàdoa.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Casalecchio di Reno

**Casalecchio di Reno** (**Casalàcc’** in bołognexe) el xe on comune de 34&nbsp;524 abitanti de ła provincia de Bołogna.

## Personaji
* Laura Betti (1927-2004)

## Evolusion demografica

## Gemełaji

*  Romainville, Francia

## Linganbi foresti

* Sito istituzionale 
* Galleria Fotografica
Castel Guelfo de Bołogna

**Castel Guelfo de Bołogna** xe on comune de 3474 abitanti de ła provincia de Bołogna.

## Aministrasion
* Sindaco: Dino Landi, dal 06/2004.
* Comune: Centralino 0542 63.92.11

## Evolusion demografica
Viłanova de Canposanpiero

**Viłanova de Canposanpiero** (nome ufisial in italian *Villanova di Camposampiero*) el xe on comun de 5 929 abitanti de ła provincia de Pàdoa.

## Evołusion demografega
ù

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Curtaton

**Curtaton** el xe on comune de 13185 abitanti de ła provincia de Mantova.

## Storia

## Aministrasion comunale

## Evolusion demografica
Butapiera

**Butapiera** el xe on comune de 5800 abitanti inte ła provincia de Verona. El se cata a 11 chiłometri da Verona, in posision sud.

## Evolusion demografica

## Linganbi foresti

* Sito della Polisportiva Primavera, squadra locale di Pallavolo
Canpodàrsego

**Canpodàrsego** el xe on comune de 11&nbsp;471 abitanti de ła provincia de Padova.

## Evolusion demografega

## Zeografia antropega
### Frasion
El comune de Canpodàrsego conprende altre cuatro frasion: Bronzola, *Fiumicello*, *Reschigliano* e Sant'Andrea; intra łe altre łocalità se ricorda el *Bosco del Vescovo* e *Campanigalli* (megio cognosua cofà Panigae).

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Creva Cuor

**Creva Cuor** (12665 abitanti) xe un comun inte la provincia de Bołogna, deventà cità inte el 2000.

## Evolusion demografica

## Ministrasion
* Sindaco: Valeria Rimondi (centro-sinistra), dal 06/2004.
* Comune: Centralino 051 98.83.11
Rioło Terme

**Rioło Terme** (*Riô* o *Riol* in romagnoło) xe un comune termałe de 5&nbsp;334 abitanti sora łe cołine de ła provincia de Ravena.

## Storia

## Evolusion demografica
Vejan

**Vejan** el xe un comun de 2&nbsp;914 abitanti de ła provincia de Padova.

## Evołusion demografega

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Castel d'Azàn

**Castel d'Azàn** (nome ufisial in italian *Castel d'Azzano*) el xe on comun de 11368 abitanti de ła provincia de Verona.

## Zeografia
Castel d'Azan el se cata a 6 chilometri da Verona, in diresion sud.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Il lago di Vacaldo ed il castello dal sito di Verona.com
Curtaroło

**Curtarolo** el xe un comun italian inte ła Rejon Vèneto e parte de ła Provinsa de Pàdoa, el conta 7302 abitanti che i ga nome curtarołexi, i cuałi i festeja ła Madona de Tesara che ła cade el segondo luni de otobre.

El comun el se poxa intieramente so ła pianura vèneta a circa 15&nbsp;km a nord de'l caoliogo provinsiałe. El confina a nord co Canpo San Martin, a est co San Dordi de łe Pèrteghe, a sud-est co Vigo d'Àrxere, a sud co Łìmena e a ovest co Piasoła so ła Brenta.

Curtaroło el xe spartìo inte el abità omònemo, łe frasion de Pieve, Santa Maria de Non, łe locałità de San Andrea, Póncia, Tesara, Pałasina e Jarona.

## Aministrasion
* Sindaco: Marcello Costa

## Evołusion demografega

## Notasion


## Linganbi foresti

* Sito de ła paròchia de Santa Maria de Non (in Curtaroło)
Mojan

**Mojan** (deto anca **Mogian**, in venexian) el xe on comune de 26&nbsp;292 abitanti de ła provincia de Treviso.

## Storia
Ła storia de Mojan scumissia in età romana. In 'sto periodo 'a zona jera centuriada e intensamente coltivada.

Co 'a fin de'l' Impero e l'inissio de l'età barbarica 'a zona decade e i campi arai deventa boschi e pałude. Ma zà in 'sto periodo ghea da essarghe on piccoło centro abitato torno na pieve co fonte batisimal, dedicàa forse a ła Madona.

Inte el 997, su ordine del vescovo de Treviso, vièn fondà on monastièr benedetino (all'inissio de muneghi, po'de muneghe), che farà deventar Mojàn fiorente fin al XV sec., quando e muneghe 'e se trasferirà Treviso. L'atività pastoral 'a sarà mandada vanti da 'a confraternita de laici de Santa Maria dei Batuti.

Dal XVI sec. a campagna de Mojan deventa uno dei lioghi preferii da i patrissi venessiani: qui e sorge tutora na gran quantità de vile venete, sora-de-tuto drio 'a strada del Terajo.

Intel 1797 el va drio 'e sorti de Venessia e passa ai Francesi e po' a l'Austria. Intel 1866 deventa italian.

## Frasion
* Bonisioło (722 abitanti al 2003). El topònemo el xe conposto dai termini łatini bonum e solum, o sia "suoło fertiłe". El patrono el xe sant'Andrea Apostolo.
* Campocroxe
* Xerman, dove ghe xe ła *Viła Braida* e anca ła *Viła Condulmer*. Importante xe anca a cexa de Sant'Ełena, risałente al 1895.

## Locałità
* Ła **Busa** (quartier Campocrose) 
* El **Ghètto** (quartier Ovest-Gheto)
* Ła **Marignana** (quartier Maroco)
* **Maroco'' (quartier Maroco)
* El **Massoco* (quartier Massoco-Torni)
* Ła *'Ronzineła** (quartier Centro-Sud)
* Ła **Ronzineła Seconda** (quartier Maroco)
* I **Torni*' (quartier Massoco-Torni)

== Evołusion demografega ==


== Xemełagi ==
*  - [[Ricadi]]
*  - [[Mostar]]
*  - [[Lisieux]] (2012)

== Costrusion importanti ==
<gallery>
Chiesa di Santa Maria Assunta - Mogliano Veneto.jpg|Ła ciesa de Santa Maria Assunta in çentro de Mojan
Santa Elena di Zerman.jpg|Ła ciesa de Santa Elena a Zerman
</gallery>

== Note ==
<references/>

== Bibliografia ==
* Giuseppe Venturini, *Passeggiate moglianesi*, Centro Culturale Astori Mogliano Veneto, [[1980]]
* Giuseppe Venturini, G. Polo, *Invito alla storia di Mogliano*, Distretto Scolastico N. 39 di Mogliano Veneto, [[1981]]
* *Il Leggo Città - Mogliano Veneto*, Gruppo Editoriale Weka, [[1993]]
* *In viaggio a Mogliano Veneto. La storia, i monumenti, gli itinerari, le curiosità'', Edizioni Sviluppo 2000, 1997
Cervia

**Cervia** (*Sìria* in diałeto romagnoło) xe on comune de çirca 27&nbsp;000 abitanti de ła provincia de Ravena in Romagna.

## Evołusion demografica

## Gałeria de someje

Angelika.jpgAngelika


## Note


## Linganbi foresti

* Il MUSA, muxeo de el sal
Pianoro

**Pianoro** xe on comune de 16141 abitanti de ła provincia de Bołogna.

## Aministrasion
* Sindaco: Gabriele Minghetti, dal 2009.
* Comune: Centralino 051 65.29.111

## Evołusion demografica

## Linganbi foresti

* Googlemap: Mappa satellitare di Pianoro Nuovo
* Il Sito Del Comune di Pianoro
* Parco dei Gessi Bolognesi e Calanchi dell'Abbadessa
* Società di trasformazione urbana 
* Associazione territorio e civiltà dei mestieri 
* Pianoro Factory: Centro Giovani del Comune di Pianoro
* "L'idea" associazione e rivista par la promozione della cultura e dell'informazione a Pianoro
* Comune Partecipato.it - le sedute del Consiglio comunale on line e lo spazio par i commenti dei Cittadini, a cura del Centro Formazione e Ricerca Don L. Milani e Scuola di barbiana  
* Marchesini Group
* Arch Sayerlack Coatings
* pianoro
* edilpianoro 
* Verso il Monte delle Formiche
Modena

**Modena** (*Mòdna* in modenese) xe on comune de 180&nbsp;469 abitanti
capołogo de ł'omonima provincia.

## Evołusion demografica

## Cultura
In sta sità el xe nasuo e morto el pitor e miniador Tomaso da Modena.

## Sità Jemełà
Modena xe jemełà co ste çità:
*  **[[Linz]]**, Austria
*  **[[Londrina]]**, Brasile
*  **[[Novi Sad]]**, Serbia
*  **[[Saint Paul (Minnesota)|Saint Paul]]**, USA

## Frasion
Albareto, Baggiovara, Ca' Fusara, Cognento, Cittanova, Collegara, Cognento, Collegarola, Ganaceto, Lesignana, Marzaglia, Marzaglia Nuova, Navicello, Paganine, Portile, Saliceta San Giuliano, San Damaso, San Donnino, Tre Olmi, Vaciglio, Villanova.

## Media
* Gazzetta di Modena 
* il Resto del Carlino - Edizione di Modena
* Il Nuovo Giornale di Modena 
* Modena 2000

## Note


## Linganbi foresti

* Modena vista da satellite via Google
* Piazza Grande vista dalla Ghirlandina via webcam
Porto Mantovan

**Porto Mantovan** xe un comune de oltre 15000 abitanti in provincia de Mantova.

## Evołusion demografica

## Aministrazione comunałe
Viła Poma

**Viła Poma** xe un comune de 2029 abitanti de ła provincia de Mantova.

## Aministrasion comunałe

## Evołusion demografica
Sasso Marconi

**Sasso Marconi** el xe un comune de 13781 abitanti in provincia de Bołogna.

## Zeografia

## Storia

## Evolusion demografica

## Aministrasion
* Sindaco: Marilena Fabbri, dal 06/2004.
* Comune: Centralino 051 843511
Canpo San Martin

**Canpo San Martin** el xe un comun italian inte ła Rejon Vèneto e parte de ła Provinsia de Pàdoa, el conta 5775 abitanti i cuałi i ga nome canposanmartinari o canposanmartinexi.

El comun el se poxa intieramente so ła pianura vèneta a circa 20&nbsp;km a nord de el caoliogo provinsiałe. El confina a nord co San Dordi in Bosco, a nord-est co Viła de el Conte, a sud-est co San Xorxo de łe Pèrteghe, a sud co Curtaroło, a ovest co Piasoła so ła Brenta.

Canpo San Martin el xe spartìo inte el abitato omònimo, łe frasion de Marsango e Busiago, łe locałità de Busiago Vecio, Capitelbeło, Caxere e de numarévołi altre contrade.

## Zeografia
El teritorio de Canpo San Martin el xe intieramente pianejante. Denja de nota ła xe ła Brenta che cuà ła traversa el caoliogo comunałe, indove che ła forma na gunbiara, despartendo cosita el teren in du bande. Ste ùlteme łe xe unìe da un ponte percorso da ła SP10 che ła conete el vixentin co el miranexe, ła cuała ła incroxa ła SS47 Valsugana in locałità Capitelbeło, che ła unise el pavan co el trentin.

## Evołusion demogràfega

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Canpodoro

**Canpodòro** el xe un comun de 2&nbsp;170 abitanti de ła provincia de Pàdoa.

## Evolusion demografega

## Varda anca
* Beadoro

## Notasion
Doza

**Dozza** (*Doza* inte el dialetto romagnoło) xe on comune de 5886 abitanti in provincia de Bołogna.

## Zeografia
Ła se cata sora łe cołine a sud ovest de Imoła, a pochi chiłometri da ła Via Emilia e ła xe distante 25&nbsp;km da Bułogna e apena siè da ła sità sforzesca. Ła xe da considerar uno dei pì carateristeghi borghi medievałi romagnoli, sia par ło stato de conservassion sia par el paexajo inte el cuałe ła xe imersa.

## Evolussion demografega

## 'Ministrassion
* Sindaco: Antonio Borghi, dal 06/2004.
* Comune: Centralino 0542 67.81.16

## Linganbi foresti

* Fondazione Dozza, Città d'arte - Borgo medioevale del muro dipinto
* I Borghi più belli d'Italia
M

La **M** (ciamada **eme** par veneto) ła xe ła tredaxèxema létara de l'alfabeto latin, ma ła reprexenta anca ła maiùscoła de la létara *[[mi (létara)|mi]]* inte l'alfabeto greco e in cheło sirìłego.

Inte el alfabeto fonètego internasionałe,  ła reprexenta on sono naxałe biłabiałe.
## La storia

La M la deriva da la letera greca *Mi* (Μ μ), che a so olta la derivea dal fenicio *Mem*. Sto ultimo al cavea la so origine probabilmente dal sinbol egisio de l'aqua te i alfabeti iconografici, e se pensa che al derive apunto dal geroglifico che al representea na N te el antico egisio, e che al ga passà a M par semitico parchè co quel suono scominsiea la parola "aqua" ten sta lengua.

## Informàtega
* In Unicode el còdaxe par la M al ze U+004D, cheło par la m el xe U+006D.
* El còdaxe ASCII par la M al ze 77 (01001101 binàrio, 4D exadexemałe); par la m el xe 109 (01101101 binàrio, 6D exadexemałe).
* El còdaxe EBCDIC par la M al ze 212, par la m al ze 148.
* In HTML e XML se dòpera i còdaxi "&amp;#77;" par la M e "&amp;#109;" par la m.

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Borgorico

**Borgorico** xe un comun de 7&nbsp;405 abitanti de ła provincia de Pàdova.

## Curioxità
Borgorico el xe l'ùgnoło comun tałian indove ca ghe xe na via Mussolini, parché xe na strada che ła va verso la frasion del comun de Viłanova de Canposanpiero. El nome de ła via e de ła frasion no el vien da Benito Mussolini, ma dal bao.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Metro

[miniatura|260x260px|La ''Bara numero 27'', fata inte el[1889 e conservada inte el Bureau international des poids et mesures. El ga raprexentà el prototipo standar internasionałe de ła longhesa de 1 metro.]]

El **metro** (simboło: **m**) ła xe ł'unità base del sistema Internasionałe de unità de mixura (Sistema internasionałe de unità de misura) de ła longhesa. In origine, el xe sta definio come 1/40&nbsp;000&nbsp;000 de ł'equatore terestre, ma intel 1983, a Pariji, durante ła 17-esima Conférence Générale des Poids et Mesures (Conferensa Generałe dei Pexi e Misure), xe sta ridefinio come:

On metro xe definio come ła distansa percorsa dała łuce intel vodo inte un intervało de tempo pari a 1/299&nbsp;792&nbsp;458 de secondo.
Pordenon

**Pordenon** (*Pordenon* in furlàn) xe on comune de 51&nbsp;636 abitanti, capoluogo de ł'omonima provincia.

## Storia

## Evolusion demografica

## Cultura
miniatura|sinistra|munisipio

## Gemełaji
Pordenon xe gemełà con:
* 20px Spittal an der Drau, Austria, dal 1987
* 20px San Martín - sità de ł'aglomerato urbano de Gran Buenos Aires - Argentina, dal 15 de otobre 2003

## Note


## Linganbi foresti

* Museo Civico d'Arte 
* Museo Archeologico del Friuli Occidentale 
* Museo Civico delle Scienze 
* Castello di Torre 
* I cotonifici di Pordenone
Gazo

**Gazo** el xe un comun de 3&nbsp;458 abitanti de ła provincia de Padova. El nome ga orizeni łongobarde.

## Evołusion demografega

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Grantorto

**Grantòrto** xe un comun de 4&nbsp;414 abitanti in provincia de Pàdova, traversà da ła Brenta in un tratto de particołare intarese anbientałe .

## Evolusion demografica

## Manifestasion

* **Befana** 5 de zenaro
* **Carnevae**
* **Brusa Marso**
* **Lavori di una Volta** prima domenega de zugno
* **Sagra de Sant'Antonio** seconda domenega de zugno
* **Sagra del Carmine** seconda domenega de lujo

## Notasion
San Zorzi in Bosco

**San Zorzi in Bosco** el xe un comun italian inte ła Rejon Vèneto e parte de ła Provinsia de Pàdoa, el conta 6290 abitanti che i ga nome sandordexi, el cuał santo patrono l'è San Zorzi che el caje i 23 avriłe.

El comun el se poxa intieramente so ła pianura vèneta a circa 23&nbsp;km a nord del caoliogo provinsiałe. El confina a ovest co Piasoła so ła Brenta, nord-ovest co Grantorto e Fontaniva, a nord co Sitadeła, a nord-est co Tónboło, a est co Viła del Conte e a sud co Canpo San Martin.

San Zorzi in Bosco l'è spartìo inte el abitato omònimo, łe frasion de Lobia, Sant'Ana Moroxina e Pajoła, łe locałità de Conjo, Jarabasa, Persegara, Bolxoneła e numaroxe altre contrà.

A San Zorzi se cata Viła Bembo, inportante dimora de ła fameja venesiana, che ła vien fora dal Setesénto. De un sècoło pì vanti ła xe Viła Anselmi, che ła xe stada sede del munisipio dal 1924 al 2001, in stiłe romàntego. Ła Ceza parociałe, dedicada a San Zorzi, del cuałe se cata un afresco del Santo chel conbate col drago.

## Evołusion demogràfega

## Notasion

## Linganbi foresti

* Prosangiorgio, la Pro Loco di San Giorgio in Bosco
* Astra Volley, club di pallavolo con sede a San Giorgio in Bosco
* ConTesto, associaxione socio-culturale di San Giorgio in Bosco 
* ,  http://www.tatare.it/
Mestrin

**Mestrin** (nome ufisial in italian *Mestrino*) el xe on comun de 11.436 abitanti de ła provincia de Pàdova.

## Storia
Ła storia de Mestrin a scumissia co l'Inpero Roman, dato che in tea xona xe sta catà diversi reperti de l'epoca in question.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Camizan Visentin

**Camizan Visentin**, (nome ufisałe in italian *Camisano Vicentino*) el ze on comun de 8466 abitanti de ła provincia de Vicensa.

## Zemełaji
Camizan xe zemełà co ła famoza sitadina gresa de Olinpia.

## Zeografia
Camizan el confina a Nord co Gazo, a Est co Piasoła, a sud est co Canpodoro, a Sud co Grizinjan de Soco, a Ovest co Grùmoło.

El se cata a 15&nbsp;km da Vicensa e a 19&nbsp;km da Padova.

## Manifestasion
* Sagra de Primavera a Camizan;
* Sagra del Rozario;
* Sagra de Ranpazo.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Grizinjan de Soco

**Grixinjan de Soco**, (nome ufisial in italian *Grisignano di Zocco*) el ze on comun de 4231 abitanti de ła provincia de Vicensa.

## Evołusion demografega

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Arzenjan

**Arzenjan**, (nome uficiałe italian Arzignano) el xe on comun de 25&nbsp;143 abitanti de ła provincia de Vicensa.

Inte la xona industriałe de Arzenjan ghe xe tante conserie. Arzignan xe senpre stà famoxa par stà raxon. Se dixe che le conserie de Arzenjan le contribuise al 1,6% de la produsion consaria italiana.

Par la cità ghe pasa el fiume Cianpo e el Guà, che el scominsia inte la frasion de Texe e el finise a Roveredo de Guà

## Evołusion demografega

## Personałità łigae a Arzenjan
I xe nati chi:
* Giulio Bedeschi, scritore de *[[Centomila gavette di ghiaccio]]*
* Achille Beltrame, iłustratore de łe copertine de *[[La Domenica del Corriere]]*
* Bepi De Marzi, conpositore organista e diretor de coro
* Mons. Antonio María Michelato Danese, O.S.M., prefeto e po' vicariato apostołego de Aysén (Ciłe)

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Sito della frazione del comune
Canposanpiero

**Canpo San Piero** xe on comun de 12&nbsp;211 abitanti de ła provincia de Pàdova.

El 20 lujo del 2009 el Presidente de ła Repùblica Giorgio Napolitano el ghe ga conferìo el titoło de sità.

## Storia
left|thumb|Litografia del panorama de Canpo San Piero de Vincenzo Maria Coronelli, 1690-1710
Fin dai tinpi pì remoti, Canpo San Piero ga avuo na serta importansa cuałe cołonia romana posta longo ła via Aurelia; ma el periodo de major valensa xe sta rajunto daspò el Miłe, col dominio dei feudatari che del ga ciapà el nome del logo. Inte el 1013 l'imperatore Enrico I el gavea conceso el teritorio al cavałier Tiso che, proclamàtose vasało del patriarca de Aquileja, el ga fato tirar su un casteło e el ga dà orìxene a ła poténte dinastia de Canpo San Piero.

El sito el ga ciapà col tempo inportansa stratèxica, el xe stà fortifegà e difexo co terapiéni, fosai, òpare de muradura; de tałe compleso - un vèro casteło feudałe - deso resta łe do bełe tore medioevałi de matuni: ła Tore del Rełojo e ła Tore de ła Roca o del Munisipio, oltre a ła Roca stésa, pì volte ristruturà e deso denominada Pałaso Tiso, sede Munisipałe.

I longhi anni de guere e scorerie de exersiti guelfi e ghibełini i xe finidi inte el 1405 co ła cadua de ła signoria Cararese par òpara de ła Serenìsima; el dominio de Venesia ła ga portà a tuto el teritorio bonìfeghe fondiarie e un mejoramento de łe condision de vita de łe popołasion. On ùltimo sachejo Canpo San Piero ło ga avuo inte el 1512 par òpara de Masimilian d'Austria e dei cołejadi de ła liga de Cambrai che i gaveva moso guera a ła Repùblica Vèneta. Daspò el borgo el ga perso ła so importansa miłitare e col ténpo casteło e fortifegasion i xe stai smantełai. Xe naseste numaroxe bełe viłe patrisie dei Querini, Gritti, Barbarigo e ła canpagna ła se ga richida de ordenai rùsteghi dai grandi portegai.

Na caraterìstega de ła Canpo San Piero de oncó xe de averghe łe tre parochie divixe infrà łe diòcexi de Pàdova e de Trevixo; ła Ceza parochiałe de San Marco ła partien a ła prima méntre San Piéro e ła Ceza de Santa Maria Asunta inte ła frasion de Rùstega łe xe inte ła diòcexi de Trevixo. Xe da menxionare anca la Ceza dei Frati e el *Santuario de ła Nogara*, tuti e do ligai a Sant'Antonio da Padoa.

## Evołusion demogràfega

## Note
Loreja

**Loreja** el xe un comune de 7 670 abitanti de ła provincia de Padova.

## Evołusion demografica

## Collegamenti esterni
* El Sito Loreggia.com http://www.loreggia.com ofre informasion riguardo i avegnimenti de qualsiasi genere che riguarda Loreja.

## Note
Castèło (Vèneto)

**Castèl** o **Castèło** (*Castelfranco Veneto* in tałian) xe on comune di 33&nbsp;407 aneme in provinsa de Trevixo. El se cata in meso ai caologhi vèneti de Trevixo, Vicensa e Padoa.
A xe na inportante sità murada e a xe famosa 'nca parchè xe nasùo el pitor Giorgione.

## Storia
### Łe orixini e el toponimo
Ła crixi połitega che a ła fin del XII secoło ła coinvolxeva i comuni de Trevixo e Padova, ła ga spinto el tirar su (1195) na forteza par contrastare el rivałe.

## Frasion
* Treviłe
* Salvarosa
* Salvatronda: el toponimo (anticamente *Silva Rotunda*) el ricorda probabilmente na foresta de forma sircołar che ła ne caraterixava el teritorio.
* Beła Venèsia
* Campigo
* Sant'Andrea oltre il Muson
* Villarazzo
* San Floriano di Campagna

## Sport
Castelfranco Veneto el xe sta pi volte arivo de tapa del Giro d'Italia:
* 1991 (13 de zugno): 18^ tppa, vinta da Silvio Martinello.
* 1999 (1° de zugno): 17^ tapa, vinta da Mario Cipollini.

## Personagi famosi
A Castelfranco Veneto xe nati ł'ałenatore de balon Francesco Guidolin , el xugadore de balon Alessandro Dal Canto, ła cantautrice Donatella Rettore, el çiclista Alessandro Ballan e el musicista Mario Brunello

## Evołusion demografica

## Linganbi foresti

* Sito ufficiale
* El Museo Civico 
* Sito non uficiałe
Casteło de Gódego

**Casteło de Gódego** o anca **Castel de Gódego** el ze un comun de 6329 abitanti in provincia de Trevixo.

## Storia

## Aministrasion Comunałe
Dal 2018 el Sindaco in carga el xe Diego Parisotto.

## Economia

## Curioxità
* De cuà i xe orizenari i avi vèneti del piłota Rubens Barrichello.

## Evolusion demografia
Loria

**Loria** el xe on comune de 9210 abitanti de ła provincia de Trevixo.

## Storia
El nome xe ligà a ła via Aurełia, strada romana che da Padoa te porta fin a Asolo. I documenti veci i riporta i toponimi *Aurilia* (972), *Lorgna* (1175), *Lorlea* (1221), *Lorlia*. Altri invese i attribuise l'orixine del toponimo a na faméja del logo, i *da Loria*, anca se pì probabilmente i xe stai łori a ciapare el nome da ła locałità e nò viseversa.

Dopo ła cadùa del'inpero roman Loria xe stà invaxa dai barbari, da Exelin da Roman e poi da Venesia.

Loria e tute łe so frasion łe xe tra łe locałità coinvolte inte łe visende che, tra l'XI secoło e el XIII secoło, i gà visto cofà protagonista ła potente faméja de i Ezzelini. I sentri i xe sitai inte el conputo de łe molte propietà de ła caxata, stilà dopo ła so sconfita avegnùa inte el 1260.

Inte el 1754 el viłaxo de Loria xe stà teatro de un misterioxo fenomeno naturałe, i cussiditi «foghi insendiari», che i gà provocà oltre 80 insendi de abitasion, caxoni, siepi inte el arco dei mexi primaveriłi. El fenomeno se gà manifestà fin dai primi ani del '700 inte i viłaxi sircostanti de Ramon, Godego, Rosan, Gałiera e gaveva atirà l'atension de studioxi e eruditi del tenpo. Da ultimo ghè gaveva dedicà atension anca Scipione Maffei inte el tentativo de individuar na spiegasion rasionałe al fenomeno.

## Evolusion demografega

## Aministrasion

## Gemełagi
*  Pando
*  Bressols, dal 4 Settembre 2006
*  Guelph

## Linganbi foresti

* Ufficio assistenza: mailto:servizisociali@comuneloria.it
* Ufficio anagrafe/elettorale: mailto:anagrafe@comuneloria.it
* Ufficio segreteria: mailto:segreteria@comuneloria.it
* Ufficio polizia locale: mailto:pmloriatv@libero.it
Galiera

**Galiera** xe un comun de 6&nbsp;614 abitanti de ła provincia de Padova.

## Evołusion demografica

## Notasion
Cianpo

**Ciànpo**, (nome uficiałe italian *Chiampo*) el xe on comùn de 12&nbsp;137 abitanti de ła provincia de Vicensa.

## Evołusion demografica

## Geografia
El comùn de Ciànpo xe situà inte la zona in mexo de ła Val del Ciànpo, na vałàda ai màrxini dei Monti Lessini. La val xe delimità a nord da ła Val d'Alpon, a nord e ad est dal fiume Anjo/Guà, vanti vèrxerse a ła vasta piànura ke colega Verona e Vicensa. El torente Cianpo, omonimo del paéxe, score traverso el territorio comunal e el xe afluente del torente Alpon (e, de conseguensa, subafluente del fiume Àdexe), inte el cuale và rento visin San Bonifacio, en provincia de Verona.

Se połe catar do difarenti zone del comùn:
* la zona montana, a contatto col sistema de la Lesinia, la xe póco popolà e sfrutà da l'òmo;
* el fondoval, asè pì popolà e rico de atività agricole, industriałi ed econòmeghe, in particolar modo inte ła parte pì meridionałe.
El comùn de Cianpo el ga asè comuni visin: confina defàti ad ovest e nord-ovest co i comuni de San Gioani Larion e Vestenanova (tuti do en provincia de Verona), a nord co i comuni de Nogarołe Visentin e San Piero Musołin e ad est e a sud co i comuni di Arzenjan e Roncà.

## Arte
De particołàr interèse storego-cultural xe i 31 capitèi votivi, calchedùni risałe al XVII sècoło, le 4 tolete del XV sècoło e le 25 nìcie inte le cuali xe rapresentae la Madona o el Croxefiso, a indicar cuanto xe radicà el sintimento rełijozo inte stà tera.

## Persone ligae a Cianpo
Xe nati a Cianpo:
* Beato Isnardo da Cianpo (XIII sècoło)
* Paolo Mistrorigo (1804-1851), cadèmico e scritor
* Giacomo Zanella (1820-1889), presbitero e poeta
* Raffaele Righetto (1837-1891), patriota taliàn
* Silvio Negro (1897-1959), xornàlista e scritor
* Giuseppe Pino (1868-1952), inventor
* Federico Maria Mistrorigo (1895-1953)
* Tommaso Dal Molin (1902-1930), aviator
* Antonio Mistrorigo (1912-2012), véscovo catòłico
* Alessandro Faedo (1913-2001), matemàtego e informatico
* Albano Negro (1942-1988), ciclista profesionista dal 1963 al 1968 (prima maja rosa visentina)
* Paolo Negro (16 aprile 1972), calciator profesionista
* Elia Sammartin (3 marzo 1991), pilòta de liveło mondial de ła specialità "Supermotard"
Xe tanto ligà a Cianpo la figùra de beato Claudio Granzotto (S. Lùçia de Piave 1900 - Cianpo 1947) francescan, scultor del locàl santuario, copia de ła gròta de Lourdes.
Rosan

**Rosan** (nome ufisałe in italian *Rossano Veneto*) el xe un comun de 7.959 abitanti de ła provincia de Vicensa.

## Storia

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Casoła

**Casoła** (dal ven. "Ca Soła" =it.*casa solitaria* parché na volta ghe jera póche caxe in mezo i canpi), in itałian *Cassola*, el xe on comun de 13309 abitanti de la provincia de Vicensa.

## Aministrasion comunałe

## Evołusion demografega
Basan

thumb|center|600x600px|Basan, Piasa de ła Libartà
**Basan** (nome ufisial in italian *Bassano del Grappa*) el xe un comun de 43.709 abitanti de ła provincia de Vicensa.
A nord el ga el Mónte Grapa e el confina co i paixi de ła Valbrenta, mentre a nordest el confina col comun de Roman, a est co Casoła, a sud col comun de Roxà, a sudòvest co Cartijan e Łe Nóve a òvest co Maròstega. Ła frasion de montagna Rubio de Basan ła confina co ła frasion Rubio de Conco: insieme łe fa praticamente un paexeto ugnło, che sta par conto suo, ciamà apunto Rubio.

## Zeografia
Basàn se trova su de na conoide formà da ła Brenta, al sboco del Canałe de ła Brenta e ai pie de l'Altipian de Axiago e del Monte Grapa. Ła Brenta ła divide Basàn in do parte: cueła est (Sanca Brenta) almanco tre volte pi sviłupà de cueła ovest (Drita Brenta).

Ł'area urbana de Basàn ła se estende ben oltre i confini comunałi: ła conprende i comuni de Pove del Grapa, Sołagna, Canpołongo sol Brenta, Cartijan, Łe Nóve, e i abitai de San Giusepe e San Zeno del comune de Casoła, Roman Alto, San Giacomo e Fełette del comun de Roman, ła frasion Travetore del comune de Roxà. L'àrea urbana de ła sità de Basàn ła ga na popołasion de sirca 65.000 abitanti.

## Jemełaji

## Nati a Basan
* Francesca Michielin

## Produti tìpisi
* i spàraxi bianchi D.O.P.;
* i bìgołi de Basan;
* ła graspa.

## Evołusion demogràfega

## Varda anca
* Ponte Vecio
* Tajadea (liquore)

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Masansago

**Masansago** el xe un comun de 5&nbsp;360 abitanti de ła provincia de Pàdoa.

## Evolusion demografega

## Notasion
Trebazéłeghe

**Trebaxełeghe** (nome ufisial in italian *Trebaseleghe*) el xe on comun de 11&nbsp;535 abitanti de ła provincia de Pàdova.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Istrana

**Istrana** xe un comun de 9187 aneme inte ła provinsia de Trevixo.

## Storia

I reperti pì veci, tanto numeroxi, i risałe ai periodi preroman e roman. Una de łe trase pì evidenti, a propoxito, xe ła via Postumia, reałixà inte el 147 a.C. dal consołe Spurio Postumio Albino Magno e che tutora raprexenta un'inportante arteria stradałe che score in linea reta a nord de Sala.

I primi riferimenti toponomastisi, comunque, i xe conparsi a partir dal X secoło: Pezzan e Sala łe xe citae inte el 996, Ospedałeto inte el 997, Viłanova inte el 1014; Istrana, poi, xe ricordà oncora pì tardivamente (boła *[[Justis fratrum]]* del 1152) tra łe pievi de ła diocexi de Treviso.

Co ła concuista de ła Serenisima, el teritorio fu al sentro de i interesi del patrisiato venesian che incentivò l'agricoltura ma anca l'arte locałe (se ricorda alcune viłe vènete e łe ricostrusion de edifisi sacri).

Durante ła prima guera mondiałe Istrana se catò inte łe retrovie del fronte del Piave e ospitò un'infermeria, mentre a Sala xe stà vegnesto verto un aeroporto ligà all'eroe Francesco Baracca.

Anca durante ła seconda guera mondiałe sofrì de bonbardamenti e raprexaje vista ła so poxision stratexica.

## Evołusion demografica

## Note
Paeze (comun)

**Paeze** el xe on comune de 20&nbsp;095 abitanti de ła provincia de Treviso.

## Evolusion demografica

7 de zugno 2005: Paeze el riva a quota 20&nbsp;095 abitanti (dati de l'uficio anàgrafe). In sinquant’ani i abitanti de Paeze i se ga pi che dopià: i xera 9&nbsp;268 inte el 1951; i ze ndài sù fin 13&nbsp;825 inte el 1981; deso i xe 20&nbsp;095.

## Asociasion Sportive
A.C. Castegnole
A.C.D. Atletico Porcellengo
A.S.D. Rugby Paese
Basket Paese
Blu Fioi Baseball Ponzano
G.S. Padernello
Volley Marca Paese
Pallamano Paese
Sci Club Paese
Tennis Club Paese
U.S. Calcio Paese
U.S. Porcellengo
U.S. Postioma

## Note
Ponzan

**Ponsàn** el xe un comune de 9760 abitanti de ła provincia de Treviso.

## Evołusion demografica

## Economia
A Ponzan ghe xe el quartier generale de ła Benetton, multinasionałe dei vestiti.
Zevio

**Zevio** el xe on comune de 14&nbsp;749 abitanti de ła provincia de Verona.

## Zeografia
**Zevio** el se cata a 15 chilometri da Verona. Rispeto al capoluogo el xe in posision sud est. Ghe passa l'Adexe.

## Evołusion demografega

## Cultura
### I monumenti
* El Casteło 
* Piazza Santa Toscana 
* Viła Barbaro Todeschi 
* Viła Da Lisca 
* Viła Bonomi Da Monte 
* Pałaso Smania 
* Pałaso Emilei 
* Piasa Marconi 
* Pałaso Albertini Vesentini

## Economia
A Zevio l'economia xe sora-de-tutoto quela de la 'gricoltura. Ghe xe sora-de-tuto i pomi che i ven magnè in tuta la provincia de Verona.

## Note
Cazan de Traminja

**Cazàn de Tramigna** (*Cazzano di Tramigna* in tałian) el xe on comune de 1301 abitanti de ła provincia de Verona.

## Zeografia
Cazàn de Tramigna el se cata a 23 chilometri da Verona, in posision nord-est.

## Evołuzion demografica

## Aministrasion

## Linganbi foresti

* Pagina, nel sito della diocesi, riguardante la parrocchia di San Giorgio Martire in Cazzano di Tramigna
Pionbin

**Pionbin** (in itałian *Piombino Dese*) el xe un comun de 9333 abitanti de ła provincia de Pàdova.

## Istoria
Daspò l'alta età de mezo, co łe invaxion barbàreghe e ła rivada dei Longobardi, se ga ła prima citasion de Pionbin: inte na boła de papa Ugenio III del 1052, ła xe recordada infrà łe partegnénse de ła pieve de Trebaxełeghe, a so volta soto ła diòcexi de Trevixo.

Inte el età de mexo el teritorio el jera oncora particołarixà dal'inportante prexensa de bóschi e canałi, fondamentałi par l'economia de quiłi tinpi, baxada oncora su casa, pesca e rancura.

El poder del véscovo el xe stà seguìo da queło làico dei comuni, ma de sto qua no se parla de particołari evénti che i revarda el paéxe.

### Serenìsima
Infrà el Tre e'l Quatroxento ła salta fora ła Serenìsima, co grandi canbiaminti pal sistema econòmego e sociałe.

Se inte ła fin del'età de mexo i fèudi i gaveva smenuìo łe so dimension a faor de ła pìcoła propietà borghexe, a partire dal primo Quatroxento l'agricoltura ła scuminsia a èsare tolta tuta inte łe man de ła nobiltà venesiana e da altre póche faméje de spico. Venesia ła gaveva ramai bandonà łe tradisionałi atività marcantiłi e industriałi verte verso l'Oriénte, dedicàndose pitosto a darghe forsa al'economia agrìcoła de ła teraferma da póco conquistada. Sti qua i ì xe i tinpi de łe viłe vènete che łe ga influensà par vèro el teritorio de Pionbin: gavemo notisia de pałasi de siuri fin da ła prima metà del Quatroxento.

Al stéso ténpo, ła se ga sparpagnada na nóva concesion del teritorio, devegnesto deso łógo dei insediaminti da modifegare e ordenare in funsion del'omo. Cusì i ga fato un bel fià de intervinti par regołare i fiumi Siłe, Xero, Dexe e Marzenego (XVI-XVIII sècoło). Łe inisiative łe capitava de frecuente grasie a łe stese fameje patrisie, prima infrà tute queła dei Cornaro.

## Viłe
left|thumb|Viła Cornaro

* El monumento pì importante de Pionbin el xe *Viła Cornaro*, patrimonio del'umanità proteto dal'UNESCO. Projetada dal Paladio e finida a ła fin del XVI sècoło, ła xe el prinsipałe edifisio del séntro. Ła vegne desegnada e descrita dal steso architeto inte el secondo dei sui *[[I quatro libri del'architetura]]*, tanto che ła xe beła.
* *Viła Marcello* ła xe n'altro inportante edifisio, del XVIII secolo, che oncora el partegne a ła fameja Marcello. Co sie ètari de parco (al'itałiana vanti, al'inglexe de drio), vixitàbiłe, drénto ła contegne el grand sałon da bało al pian nòbiłe che el òspita bełìsimi afréschi de Giambattista Crosato, méntre łe altre stanse łe xe decorae co stuchi e afreschi del paexista Giuseppe Zais.

## Evolusion demografica

## Note
Castelgonberto

**Castelgonberto** (nome ufisałe in italian *Castelgomberto*) el xe on comun de 5482 abitanti de ła provincia de Vicensa; el fa parte de ła Val de l'Anjo.

## Evołusion demografega

## Voze corełade
* Val de l'Anjo
* Montepulgo

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Ìzoła Riza

**Ìzoła Riza** el xe un comune de 2877 abitanti de ła provincia de Verona.

## Zeografia
Ìzoła Riza el xe un comune de ła Basa Veronese a sud est a 26 chilometri da Verona. El xe traversà dal Piganzo afluente del Tàrtaro.

## Evołusion demografega

## Zemełaji
* 20px|Germania Windach

## Aministrasion comunałe
Musołente

**Musołente**, in itałian *Mussolente*, el xe un comune de 7351 abitanti de ła provincia de Vicensa.

## Storia

## Evolusion demografica
Ìzoła Visentina

**Ìzoła Visentina** (nome ufisałe in italian *Isola Vicentina*) el xe on comun de ła provincia de Vicensa (in particołar de ł'Alto Visentin) de 9500 abitanti, col sentro prinsipałe e ła frasion de *Castelnòvo* che łe se cata inte ła xona pì basa e łe frasion *Ignago* e *Toresełe* pì in sima inte ła cołina.

## Evołusion demografega

## Feste e ricorense
* Sagra de łe Palme: Doménega de łe Palme 
* Gran Połù: zugno
* Sagra de San Roco: 16 de agosto
* Sagra de Santa Maria: 25 de agosto
* Sagra de San Francesco: 4 de otobre
* Festa deło Spiedo 3^ doménega de otobre.

## Jemełaji
* , Baviera, Mühlhausen (Neumarkt in der Oberpfalz) dal 1998.
* , Rio Grande do Sul, Marau dal 2012.

## Notasion

## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Sito Proloco
* Convento de S.Maria del Cengio
* Sito Corpo Bandistico de Ixoła Vicentina
* Bilancio Partecipativo a Ixoła Vicentina
* Sito Grupo Corałe "Voxi del Pasubio"
* Sito Rally Club Isola Vicentina
* I Polifonici Vicentini
Cuinto Visentin

**Cuinto Visentin** (nome ufisałe in italian *Quinto Vicentino*) el xe on comun de 4638 abitanti de ła provincia de Vicensa. Łe so frasion xe Lanzè e Viłajo Monte Grappa; el Municipio el xe inte ła "Viła Thiene" de Andrea Paładio.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Doviłe

**Doviłe** (nome ufisial in italian *Dueville*) el xe on comun de 13858 abitanti de ła provinsa de Vicensa in Veneto.

Le Sante patrone del capoluogo le xe Santa Maria e Santa Fosca, ma la festa prinsipałe xe la fiera de Sant'Anna, il mercore dopo la festa dea santa che xe el 26 lujo.

El gà anca tri frasioni: Povolaro, Paso de Riva e Vivaro.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Bolsàn Visentin

**Bolsàn Visentin** (nome ufisial in italian *Bolzano Vicentino*) el ze on comun de 5455 abitanti de ła provincia de Vicensa.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Zoła Predoxa

**Zoła Predosa** el xe un comune de 15105 abitanti inte ła provincia de Bołogna.

## Storia

## Aministrasion
* Sindaco: Giancarlo Borsari, dal 06/2004.
* Comune: Centrałin 051 61.61.691

## Evołusion demografica
Carean de San Marco

**Carean de San Marco**, che xe ciamà anca **Carean**, el xe un comun de 7026 abitanti inte ła provincia de Treviso.

A Carean ghe xe łe famoxe industrie fà Sanremo, Diadora, Sanmarco.

## Aministrasion comunałe

## Storia
Carean de San Marco, xe stà nominà par ła prima volta inte el 27 Xenaro del 1148 inte un documento del vescovo de Trevixo Gregorio che el recitava en łéngua latina: "peciam unam de terra in villa de Cairano, supra ripam". Inte el 1297 risałe ła prima apparision de ła capeła de San Marco a Carean, che par tuto el Medioevo e oltre la jera un colmel de la pì granda Montebełuna, e come esa Carean fu par buona parte de ła sua esistensa soto la signoria dei Exełini. Dopo che i Exełini i xe caisti, Carean ła xe passada ai Scałigeri de Verona par un toc, prima de passar alla Republica de Venesia come tuto el Vèneto. Inte el 1797 ła Republica venesiana a xe pasada a Napoleon che geh la data ałi austriaci, e co łori a xe restada fin a ła Tersa Guera de Indipendensa, dove Carean e tuto el Véneto el xe finio al Itàlia. Da eora ła storia de Carean ła xe stata ła stesa del Itałia, cambiando nome inte il 1872 diventando Carean de San Marco e dopo ła Seconda guera mondiałe, inte el 1946, Carean a xe deventà un comun autonomo stacandose da Montebełuna. L'era nà el comun de Carean de San Marco, che inte el dopoguera a xe deventà un paéxe industiałe che iutò l'aumento de xente.

## Zeografia
El comun de Carean de San Marco el confina a nord co Cornuda, a ovest col comun de Maxer, a est co Montebełuna e a sud co Intiòe. Carean el xe un comun streto pì che largo, el teritorio del comun risulta tra i 91 e i 175 metri sora el łiveło del mar. A 175 metri ghe xe łe "Rive de Carean", che el xe un picoło rilievo montagnozo che el xe situà a nord-est del comun. Łe "Rive" le xe l'unica parte cołinare del comun, parché tuto el resto xe pianura. Par Carean de San Marco pasa el canal Brenteła, detta anca Brenteła de Pederoba, che xe un canal costruìo inte el secolo XV su domanda del popoło al senato venexiano par irrigar mejo i campi.

## Evołusion demogràfega

## Sità gemełate

Carean de San Marco l'é gemełà co:

## Notasion
Erbè

**Erbè** el xe un comune de 1628 abitanti inte ła provincia de Verona.

## Zeografia
Erbè el se cata a 25 chilometri da Verona. El xe traversà dal fiume Tàrtaro e dal fiume Tione e el un comune rico de aqua. El xe posisionà a sud ovest da Verona e el xe inte el confine co ła provincia de Mantova.

## Evolusion demografica

## Aministrasion comunałe

## Linganbi foresti

* Statuto dell'Unione veronese Tartaro Tione in PDF
Trevignan

**Trevignan** el xe un comun de 9587 abitanti de la provincia de Trevixo.
El xe costituio da quatro frazion prinzipai: Falzé, che el xe anca a sento municipal, Trevignan, Signoressa e Musan; oltra a sti quatro paesi ghe xe anca na borgada, Zaparè, che la se cata inte la frazion de Trevignan.
La frazion de Falzé la xe el logo de nassua de Pare Bernardo Sartori

## Ministraxion comunal
Provincia de Gorisia

Ła **Provincia de Gorisia** ła xe stada una de łe quatro province del Friułi-Venesia Julia
Ła jera granda 466&nbsp;km² e ła gaveva 141&nbsp;225, donca ła so densità demogfràfega ł jera de 292&nbsp;ab/km².

Łe so funsion łe xe pasae a łe Unioni Teritoriałi Itercomunałi Colio-Alto Ixonso e Carso Ixonso Adriatico.

## Comuni prinsipałi
Ła gaveva 25 comuni, el pì grando el jera el capołuogo Gorisia el pì picenìn el jera Dołegna del Cołio.

* Gorisia - 35&nbsp;414 abitanti
* Monfalcon - 27&nbsp;832 abitanti

### Comuni de ła Provincia
Jan Łukasiewicz

**Jan Łukasiewicz** [jan wuka'ɕɛvitʃ].(Leopołi, 21 de diçenbre 1878 - Dublino, 13 de febraro 1956) el xe stà un fiłoxofo e matematico połaco.

I so lavori principai i xe centrai nea logica matematica. In sto canpo el ga portà inportanti novità nea logica proposisionałe, inte el principio de no contraddision e inte el principio del terzo escluso. El xe conosuo anca par l'invension de na notasion sensa uso de parentesi, a notaxión połaca inversa, utilixà nee espression algebriche in anbito de l'informatica.

## Cołegamenti forèsti
* (en) Biografia de Jan Lukasiewicz sul sito de ła Turnbull University
Provincia de Pordenon

Ła **Provincia de Pordenon** ła jera una de łe quatro province del Friułi-Venesia Julia. Ła jera granda 2&nbsp;178&nbsp;km² e ła gaveva  302&nbsp;388 abitanti, donca ła so densità demogràfega ła jera de 131&nbsp;ab/km². Pordenon el jera el so capołuogo, e sità pì popołoxa co 50&nbsp;296 abitanti.
Łe so funsion łe xe pasae a łe Unioni Teritoriałi Itercomunałi Vałi e Dołomiti Furlane, Łivensa - Cansejo - Cavało, Sil e Meduna, Nonċeło.

## Comuni prinsipałi
* Pordenon - 51&nbsp;729 abitanti
* Sathìl - 20&nbsp;332 abitanti
* Cordenons - 18&nbsp;416 abitanti

### Comuni de ła Provincia
Provincia de Trieste

Ła **Provincia de Trieste** ła jera una de ła quatro province del Friułi-Venesia Julia, ła pì picenin del'Itałia. Ła jera granda 212&nbsp;km² e ła gaveva 238&nbsp;092 àneme, donca ła so densità demogràfega ła jera de 212&nbsp;ab/km². Trieste xe anca el capołuogo rejonàl e ła gaveva pì dei 5/6 dei abitanti de ła provincia.
Łe so funsion łe xe pasae a ła Union Teritorial Itercomunal Jułiana.

## Comuni prinsipałi
* Trieste - 209&nbsp;182 abitanti
* Muja - 13&nbsp;322 abitanti

### Comuni de ła Provincia
Cafè Pedrocchi

[right|230 px|thumb|Lo storego Cafè Pedrocchi de [Pàdova|Padoa]]
El **Cafè Pedrocchi** el xe uno dei pì grandi e famoxi cafè del mondo. El xe situà inte el pieno çentro de Padoa, in via VIII Febbraio n° 15.

Proxetà dal'architéto Jappelli, el se compòn de dò piani: el piantereno, inaugurà inte el 1831, el ospita łe sałe par i aventori, el bancòn, i laboratori e la coçina. El piano nobiłe el ospita enveçe alcune bełe sałe (*sała Rosini*, *sała egizia*) che xe atualmente utiłizà par mostre e espoxissioni tenporanee.

L'inportansa stòrega del logałe xe anca data dal fato che l'8 de febraro 1848, el ferimento al so enterno de un studente universitario el ga dato el via ad alcuni moti caraterizzanti el Risorgimento tałiàn e che i xe oncora deso ricordài nel'ino ofiçiàl universitario, *[[Di canti di gioia]]*.

Prèso el piàn nobiłe de ła costrussiòn xe situà el Muxeo del Risorgimento e dell'età contenporanea, dove i xe conservai tra i altri i ritràti del fondadòr Antonio Pedrocchi e del so sucesòr Domenico Cappellato Pedrocchi, tuti do opera de Achille Astolfi.

El Cafè xe noto anca col nome de *"Cafè Sensa Porte"* parché ai tenpi d'oro, fin al'avento de ła Prima Guera Mondial el jèra verto dì e note.
Łe Tori

**Łe Tori** (nome ufisial in italian *Torri di Quartesolo*) el xe on comun de 10981 abitanti de ła provincia de Vicensa.

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Penìzoła

A se ciama **penìzoła** chel toco de tera che ła spunta da na masa pì granda e ła se bagna par tri łati.

Ła łèngua de tera che taca a penìzoła co el continente ze ciamà istmo.
Ł'istmo podaria anca tacare do continenti come la Mèrica de sora co ła Mèrica de soto.

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Scopa

Ła **scopa** (dita anca *scoa*) l'è un zugo de carte italian, che se zuga con un maso de 40 carte, come quełe da briscoła (in Vèneto de sołito se dòpara łe carte trevixane).

Se xuga in 2 o 4 xugadori, ma se xe un numaro dispari anca co 3 xugadori.
Se scominsia smissiando łe carte, se ghin dà 3 par omo e 4 łe va in toła. Na volta par omo se tira su łe carte in toła. 
Scopo del xugo xe far pì punti de maso, i xe 5: tirar su pì carte, pì ori, che i xe i danari, pì 6 e 7, che i fa punto de primiera, e il 7 beło e il Re beło de ori.
Cò un xudagore tira sù na carta e lasa la toła vòda, el ga fato "Scopa" e ła vałe un punto.
Se in toła ghe xe 2 carte, par esempio 3 e 4 te połi tor sù tuti e dò se te ghe un 7. Se non te ghè carte da ciapare xe mejo coverdare.

Ghe xe na variante ciamà Scopon (sientìfico) dove se zuga in 2 copie e se dà 10 carte par omo. In stà version l'aso se ciàma "Pija tuto" parchè połe tirar sù tute e carte in toła.