Mołin Stucky

right|300px|thumb|El Mołin Stucky

thumb|300px|El Mołin Stucky

El **Mołin Stucky** de Venesia el ze un pałaso de Venesia, situà a l'estremità osidental de l'ìzoła de ła Zueca, tacà a'l vecio stabiłimento *Fortuny*.

## Un fià de storia

El Mołin Stucky el ze stà costruìo inte'l 1895 par l'inisiativa de Giovanni Stucky, inprenditor e finansier de nòbiłe famegia zvisara el cui pare el se gaveva spostà inte'l Veneto spozando na itałiana de ła famegia Forti.
Ła prozetasion de l'inponente conpleso ła gera stada fidada a l'architeto Ernst Wullekopf, che'l ga reałizà uno de i mazori ezenpi de architetura neogotica aplicada ad un edifisio industrial.

L'edifisio el colpise par łe so proporsion *anomałe* respeto a cueŀe de łe tradisionałe architeture venesiane prezenti su tute do łe rive del Canal de ła Zueca.
L'idèa orizinal de istituir un mołìn inte ła łaguna veneta ghe ze venjìa a Nane Stucky intorno a ła metà de l'Otosento in sèvito a'l studio de'l funsionamento de diversi mołini in paezi esteri. In baze a tałi studi, l'inpreditor el deside de sfrutar el canal venesian par un springo strapòrto via acua de'l gran da ispesionar a'l mołìn de l'ìzoła de ła Zueca.

L'inpianto modeło - indotà de iłuminasion ełetrica ałimentada a gas - el dava łavoro, a pien rezime, a miłesincuesento łaoranti inpenjài in turni che i coverzeva ła zornada patòca e el gera in grao de mazenar, inte'l parìodo de mazor funsionałità, 2.500 cuintałi de farìna a'l dì .

Inte el 1895 el conpleso za existente su'l cual el mołin el se łevava el ze stà zlargà su prozeto de l'architeto Wullekopf e despartìo in do aree sinjałàe: una - mazor e a zviłupo vertical - ła includeva el mołìn, i magazeni e i silos nonchè i ufisi; na segonda - costituìa da edifisi più basi -  ła ospitava 
soło che el pastificio. Ze stà a cuel tenpo che'l ga ciapà senbianse atuałe.

Wullekopf el ga vosùo indotàr l'edifisio de ła clàsega e caratarìstega fasàda neo-gòtega co inpreso el nome de'l propietario de'l mołìn sormontà da un zigantesco rełogio, un prospeto deventà da ałora un sinboło de l'architetura industrial in Itałia.

El prinsìpio de ła dezołasion de'l Mołin Stucky - che'l ze stà anca adibìo a pastificio - el ga avùo inìsio a partir da i ani 1910, fin a l'ireversibiłe sarada capitada inte'l 1955 daspò un łongo parìodo de crize e na tribołada vicenda sindacałe (el stabiłimento el ze stà ocupà par un meze da sincuesento dipendenti ).

Rimarcàda inte'l 1994 da ła sosietà Acqua Pia Antica Marcia (grupo Acqua Marcia), l'antiga area industrial ła ze stada mesa cuatro ani drìo soto ła tuteła de ła Soraintendensa a łe Bełe Arti. Łasandoghene inalterada l'architetura neogotica, ła ze stada po' sotoponesta ad uno de i mazori restàuri conservativi d'Eoropa, revardanti diretamente un antigo opificio.

Ła fine de ła contràrie de l'antigo conpleso ła ze rivada a metà de i ani 2000 co ła stipuła de na *partnership* econòmego-finansiaria infrà  Acqua Marcia e ła caena de Alberghi Hilton, in baze a ła cuała l'area ła ze stada destinada a conpleso imobiłiar indotà de *residence*, sentro congresi e sede alberghiera capase de 380 stanse, restorante e pisìna panoramici, na sała convenji da domiłe posti. El conpleso el ga invià l'operatività inte'l zunjo 2007.

El 15 avrìl 2003, co i łaori de restruturasion i gera drìo (in corso), el Mołin Stucky el ze stà colpìo da un vasto incendio che'l ga desfà l'intiera parte sentral de'l stabiłe, danezà masime ła tore, ła picoła łoza e'l *capeło*- overosìpia el pónto più alto de'l stabiłe - nonché el prospeto łateran de ła strutura, ła parede est, dobòto crołada patòca inte'l rio sotostante.

L'incendio el ze stà domà dopo ore fise de łavoro da parte de i Viziłi de'l fogo, rivà co 2 grande motobarche e 2 ełicoteri par l'òpara de controło e de stuada, contrastada da'l forte vento e reza conplesa da łe grande dimension de l'edifisio.

## Gałarìe de imàzene

left|200 px|thumb|Prospetiva łaterana

## Curiozità
* Łe stanse de'l stabiłe conserva anca ancùo inte'l sofito i diamanti a pónta roversada caraterìsteghi de łe tramòze de l'antigo mołin..
* Ła citasion in vertaùra de voze de Gabriel García Márquez ła ze servìa da pìgrafe par un łibro fotogràfego su łe fortune e ła decadensa de'l Mołin Stucky.
* Cuatrosentosinquantamiła ze stài i matóni nesesari par el conpleto restauro de'l monumental pałaso, denjo, segondo łe parołe de'l sindaco de Venesia, Massimo Cacciari, de na *architetura da na [[sità anseatiche|sità anseatica]]*.

* I manufati nesesari al restàuro ze stài sfiorizài co ła supervizion de ła Soraintendensa a łe Bełe Arti dopo un atento studio cromàtego che'l garantisa na conpleta aderensa a'l desenjo orizinal de ła costrusion.

## Note


## Bibliografia
* *Aa. Vv., Storia di Venezia. L'Ottocento e il Novecento. Giovanni Luigi Fontana: Lʼeconomia*, Treccani, Roma 2002, pp.&nbsp;1439-1484.
* Aa. Vv., *Venezia, città industriale. Gli insediamenti produttivi del XIX secolo*, Marsilio, Venezia 1980.
* Francesco Basaldella, *Giudecca: storia e testimonianze*, Marcon Uniongrafica, Venezia, 1986.
* Cesco Chinello, *Classe, movimento, organizzazione: le lotte operaie a Marghera/Venezia 1945-1955*, Franco Angeli, Milano 1984.
* Rafaella Giuseppetti, *Un castello in laguna. Storia dei Molini Stucky*, Il Cardo, Venezia 1995.
* Lavinia Cavalletti La dinastia Stuky 1841-1941 Editrice Studio LT2

## Sito da vardàr
* El sito de l'albergo de luso Hilton

## Voxe łigàe
* Pałasi de ła Zueca
* Junghans
* CNOMV
* Fabrica Herion

## Altri progeti