9 de lujo

El **9 de lujo** el ze el 190° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 191° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 175 dì.

## Avegnimenti
* 455 – El comandante miłitare roman Avito el vien proclamà inperatore de l'Inpero roman d'Osidente
* 1357 – Carlo IV de Lusenburgo el prezénsia a ła mesa in tera de ła prima piera del Ponte Carlo de Praga
* 1749 – L'insediamento navałe de Halifax el vien fondà cofà resposta britànega a Louisbourg
* 1755 – Spedision Braddock – trupe britàneghe e miłisiani de łe cołònie i casca inte na inboscada e i sorbise na dezemada devastante da parte de łe forse franseze e dei nativi americani. Durante ła bataja, el zenerałe britànego Edward Braddock el vien ferio a mortd. El cołonio George Washington el soravive
* 1789 – A Versailles, l'Asenblea nasionałe costituente ła vien costituia da l'Asenblea nasionałe franseze e ła scumìsia a scrìvar ła Costitusion franseze
* 1790 – Guera ruso-svedeze: seconda bataja de Svensksund – Inte el Mar Bàltego, La marina svedeze ła catura un terso de ła flota rusa
* 1793 – L'ato contro ła s-ciavitù el pasa inte l'Alto Cànada e l'inportasion de s-ciavi dal Baso Cànada ła vien proibia
* 1807 – Napoleon Bonaparte e el re Federico Gulielmo III i se cata a Tilsit, locałità che ła darà el nome al tratà de paze intrà Prùsia e Fransa
* 1815 – Charles Maurice de Talleyrand-Périgord el divien primo ministro de Fransa
* 1816 – L'Arzentina ła declara l'indipendensa da ła Spagna
* 1850 – El presidente statunitense Zachary Taylor more e [Millard Fillmore]] el divien el 13º presidente dei Stati Unii
* 1900 – Vitòria del Regno Unio ła concede l'asenso reałe a l'ato che el costituise el Comonwealth de Austràlia, unendo in tal magnera łe vàrie cołònie del continente soto de un ùgnoło goerno federałe
* 1922 – Johnny Weissmuller noando inte i 100 metri de stiłe lìbaro in 58,6 secondi, franzendo el rècord mondiałe e ła "bariera del minuto"
* 1932 
** Svìsara: a ła Conferensa de Lozana se stabiłise de condonar a ła Zermània i pagamenti gavesti par łe reparasion de guera
** A San Poło - São Paulo, Braziłe ła taca ła denomenada Revołusion costitusionałista - che sostegnesta dal Mato Grosso - ła se sorleva contro de ła ditatura de Getúlio Vargas.
* 1942 – Ołocàusto: ła fameja de Anne Frank ła se sconde inte l'àtego insima l'ufiso de so pare inte un magazin de Amsterdam
* 1943 – Seconda guera mondiałe: forse liae łe fa ła denomenada invazion anfìbia de ła Sicìlia (Sbarco in Sicìlia)
* 1944 – Seconda guera mondiałe: trupe britàneghe e canadezi łe òcupa Caen
* 1944 – Seconda guera mondiałe: i americani i se tołe Saipan
* 1951 - Laos ła entra in ła Unesco.
* 1955 – A Londra el vien prezentà el Manifesto Russell-Einstein sul dezarmo nucleare reałizà e firmà inte i mezi presedenti dai siensiai Albert Einstein e Bertrand Russell
* 1958 – Inte ła Baja de Lituya, Alaska, se ga ła pì alta onda anòmała mai documentada: 524&nbsp;m
* 1968 – Inaugurasion ufisałe de ła Hayward Gallery sul South Bank de Londra
* 1978 – Sandro Pertini el divien sètemo presidente de ła Repùblega Italiana
* 1993 – El ministero dei interni ingleze el declara ufisalmente che i osi catai inte ła fosa de Ekaterinburg łe ze apartegneste al zar Nicola II de Rùsia e a ła zarina Alesandra d'Asia, de ła fameja dei Romanov, fuziłai dai comunisti inte el 1918
* 1997 – La licensa de pùziłe de Mike Tyson ła vien sospendesta par inmanco un ano e el vien multà par 3 milioni de dòłari par ver morsegà na récia a Evander Holyfield inte el ndar de un scontro de puziłato
* 2001 – Ciłe: ła Corte d'apeło de Santiago del Ciłe ła stabiłise che Augusto Pinochet no el ze procesàbiłe tenporaneamente par "moderada demensa"
* 2002 – Fondada l'Union africana a Durban
* 2004
**USA: ła comision del Senato sui servisi de intelligence, presiedesta da Pat Roberts, ła anunsa i rezultai de ła so indàzene: *"Le informasion dazeste da łe ajensie de intelligence americane su l'èsarghe de [[Arma de destrusion de masa|arme de destrusion de masa]] in [[Iraq]] łe zera sbajae"*, gavendo soravałutà łe prove in favore e ignorà cuełe contro. La comision ła asolve ła Caza Bianca, parché łe so decizion łe ze stae visiàde dai reporti falsai.
** L'Aia: el tribunałe internasionałe, co solché un voto contràrio, cueło statunitense, el declara che el muro de contegnimento de Israełe el ze "*contràrio al derito internasionałe*". Ariel Sharon el aserise che l'atentà gavesto inte ła matina del 10 de lujo el ze *"avałà da ła Corte Internasionałe de l'Aia"*
* 2008 – Se ga l'opozision de Zove
* 2007 - Arzentina: névega inte un mùcio de sità del paeze, andove sto fenòmano no el ze par gnente frecuente. A Buenos Aires, no nevegava da 89 ani.
* 2011 – El Stato del Sud Sudan, el devien ufisalmente indipendente

## Nasesti
*1950:
**Adriano Panatta, tenista italian

## Morti
## Feste e recorense
### Nasionałi
* : Dì de ła Indipendensa, comemorasion de ła Declarasion de indipendensa nasionałe (1816).
* : Dì dei dipendenti del servìsio diplomàtego
*, San Poło: Dì de ła revołusion costitusionałista
* : Dì de ła Bandiera, in recordo de ła Bataja de Concepción. Zuramento a ła Bandiera inte łe unità de l'ezèrsito.
* : Dì de ła Virgen de Quiquinquirá (*Vèrzane de Chichinchirà*).
* : Dì de ła Costitusion.
* : Dì de ła Indipendensa (2011).

### Rełijoze
#### Santi catòłeghi
#### Festa del patrono de łe sità
### Làeghe

## In altri projeti