open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sincue preseti zenerałi de ła Ceza catòłega

I **sincue preseti zenerałi de ła Ceza catòłega** i ze ła łeji morai positive obligatorie par i fedełi de ła Ceza catòłega.

In tel Catechismo Majore de papa Pio X i ze:

1) Scoltare ła Mesa ła domènega e łe altre feste comandà

2) No magnar carne al venere e in tei altri dì de astinensa e desunàre in tei dì òrdenà

3) Confesarse almanco na volta ł'an, e far ła comunion almanco a Pascua

4) Pagar łe deseme dovue a ła Ceza

5) No sełebrar nose in grando in tei tenpi vietà

## Notasion

## Bibliografia
*  Papa Pio X,*Catechismo Maggiore*, Ares, 2006, isbn 88-8155.241-8

## Linganbi foresti

*
Collonges (Svisara)

**** el xe on comun del distreto de Saint-Maurice che el fa parte del canton Vałexe in Svisara

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Łinganbi foresti
Jardin de l'Eden

thumb|upright=1.5|Adamo e Eva in tel jardin de ł'Eden
El **Jardin de ł'Eden** el xe on pósto cità inte el ła Bibia e anca inte ła mitołoxia sumera.

## Ł'Eden inte ła Bibia
Inte el primo łibro de ła Genexi el xe el pòsto dove Dio el ga meso tuti i eseri viventi, tra di chi Adamo e Eva, ła prima cùpia umana, dopo avirłi crea da nantra parte. Élo si catava in oriente (ł'atual strisia de Gaxa), e dal jardin nasea fora on fiume che se dividea in cuatro rami fłiałi: el Tigri, ł'Eufrate, el Pison sircondava ła tera de Aviła e el Gihon che sincordava la tera de Etiopia. Eden ła xe na paroła sumera che vol dire "stepa" "pianura" invese in ebraico el paradixo (sia cuel tereste primigenuo che cuel de ł'aldełà) vien indicà ła łocusion Gan 'Eden (גן עדן), tradusibiłe co "jardin de łe Dełisie" (Genesi 2,8-14).

### Ipotesi su ła łocasion geografega
Secondo cueste no indicasion ł'Eden el saria postà nel'atual rejon Mexopotamia meridionałe, pi presixàmente inte ła pianura atraversà dal fiume Shatt al-'Arab, sepełio da soto deçne de metri de sedimenti. Inte el Shatt al-‘Arab deso se congiunge du dei fiumi mensionà inte ła Genexi: el Tigri e ł'Eufrate. Se dopo se condìsidera che el Golfo Persico el xera conpłetamente sugà el tenpo de ł'ultima głaciasion e el xe sta słargà dopo ła trasgresion marina intrà i 5000 o 6000 ani prima de Cristo, xe posibiłe che ł'Eden se cata in fondo al mare. Sta teoria e ł'identificasion de altr du fiumi (Pison e Ghicon) ła xe proposta da ł'archeòłogo Juris Zarins.

Nantra ipotexi so ła łocasion de ł'Eden se cata inte on sàjo *Omero inte el Baltico* de Felice Vinci, dove ł'autor inte ł'anbito de ła total łocasion geografega de poemi omerici in Scandinavia, teorixa diferenti cołegaminti de mitołogie de tanti altri popołi, tra sti chi cuel ebraico ;e ona volta identifigà l'Etiopia co la penisola de Nordkynn, anca in Norvegia:« Esaminemo [...] un dei fiumi che bagna, el Tama ( de conseguensa połaria corispondere el Gihon bibłigo): èło nase inte na xona de ła Łaponia fiłandese [...] da dove realmente parte altri cursi de acua. Uno el xe l'Ivalo che i Łaponi cima Avvil. Ła corispondensa co Aviła [...] da soła połaria esere casuałe, ma proprio sto teritorio el xe sioro de oro». El paso çtà va vanti co ł'identificasion col Tigri e Eufrate co i so corispondenti scandinavi. El conpłeso de sti fiumi corisponde, secondo Vinci, "na sorta de Mesopotanea finica, straordeneriamente somejante a cueła axiatica".

## Ł'albaro de ła conosensa del ben e del mal
[thumb|Dio dixe a Adamo e Eva de no mangnare el fruto de ł'albero de ła conoscensa del ben e del mal (detàlio de ła fasada del duomo de [Orvieto).]]
Ła narasion bibłega tra tuti i albari inpiantà inte el jardin ghi nera du de particołari: ł'albaro de ła conosensa del ben e del mal e ł'albaro de ła vita. Dio proebì a ł'omo de magnare el fruto del primo e ła disobediensa se gà postà a ła caciada dal jardin de ł'Eden negando ł'omo anca i fruti del secondo, come in Genesi 3,22.  
 
## Notasion


## Altri projèti

## Linganbi foresti

*
Endine Gaiano

**** el xe on comun inte la provincia de Bergamo chel fa parte de la rejon Lombardia

## Evołusion demografica

## Altri projeti

## Łigadure foreste
Dogma

El termine **dogma** (o **doma**) doprà zeneralmente par indicar on prinsipio fondamentałe de na rełijon, o na convinsion formułà da fiłosofi e postà a ła base de ła so dotrina, da considerare e credere par vero, cuindi no sojeto a discusion da chi se considera on so sostenitore o fedełe. El termine el pol esere apłicà in tel senso łargo a regołe diferenti da cuełe rełijose.

## Etimołozia
Ła paroła *dogma* ła vien dal greco  δόγμα, *dógma*; che ła vien dal verbo δοκέω, *dokéo* del grego antigo.

Ła paroła δόγμα, *dògma* ła gà tri significai:
:1 opinio, parere;
:2 pensiero, dotrina fiłosofega; dotrina rełijoza;
:3 decizion, zudisio , decreto.

Ł'espresion δόγμα ποιεῖσθαι, *dógma poieisthai* vol dire: dełiberare, pubłegare on decreto.

Ła xe sta chi ł'espresion che bisogna riferse cuando se parła de "dogma de Ceza". Se trata de on pronunsiamento de'l Papa o de on Conciłio in union col Papa, par stabiłir incisivamente na verità de fede, serte volte ojeto de precedenti discusion.

## Dogmi de ła Ceza Catòłega
*1 Unità e Trinità de Dio in Tre parsone Divine (Conciłio de Nicea, 325); 
*2 Jezù ze ła seconda Parsona Divina, incarnà, morto e resorto (Conciłio de Nicea, 325);
*3 Maria ze Mare de Dio parchè Mare de Jezù che ze Dio (Conciłio de Efeso, 431);
*4 Jexù Cristo xe vero Dio e vero omo (Conciłio de Efeso, 431);
*5 Nascita Verxinałe (Conciłio de Costantinopołi II, 553);
*6 Ezistensa del Purgatorio, Inferno e Paradizo (pa el Purgatorio Conciłio de Łion, 1274);
*7 Transustansiasion (Presensa Real de Cristo inte ł'Eucarestia) (Matio 26:26 e simiłi; dogma confermà inte'l Conciłio de Trento 1545-1563);
*8 Imacołada Concesion de Maria (Ensiclica de Papa Pio IX, 1854); 
*9 Infałibiłità papałe, quando parła *ex cathedra* inte materie de fede e costumi (Conciłio Vatican I, 1870)
*10 Asunsion de Maria in anema e corpo (Costitusion apostołiga de Papa Pio XII, 1950).

## Linganbi foresti

*
IPhone SE (segonda zenerasion)

el **iPhone SE** el xe on smartphone produxesto da ła Apple. El modeło el xe sta anunçà el 15 de apriłe del 2020 e el sostituise el iPhone SE de prima jenerasion.

El modeło el riciapa el vecio stiłe de Apple, coi bordi de parte al schermo. Par colpa de ła Pandemia de COVID-19 no ghe xe sta fata nisun avegnimento publego. Xe sta pusibiłe ordinarlo partendo da łe 2 boti del pomerijo del 17 de apriłe del 2020 e disponibiłe a ła vendita dal 24 de apriłe del 2020.

## Spesifeghe tecneghe

* Camare: De drio: 12MP, zoom 5x, stabiłixasion òtega, Panorama (finmente a 63MP), video fin a 4K a 24 fps, 30 fps o 60 fps | frontałe: 7MP fin a 1080p
* Pexo: 148g
* IP67 (on metro soto acua finmente a 30 minuti)
* Sistema operadivo: iOS 13
* Schermo: 4,7 pòłaxi
* Memoria: 64GB / 128GB / 256GB
* Bataria: 1821 mAh (carga rapida 18W e carga wireless)
Beatitudini

[thumb|upright=1.4|Ceza edifegà in [Israele, par ła tradision, Jezù ga proclamà łe Beatitudini.]]
Łe **beatitudini** (dal latin) **evanzełeghe** (del Vanzeło) el ze on nome da a na parte tanto conosesta del *[[Discorso de ła Montanja]]* de Jezù e repostà intel *[[Vanzeło de Matio]]* a el capitoło 5 e dal *[[Vanzeło de Luca]]* inte el capitoło 6 *([[Discorso de ła Pianura]])*.

[thumb|upright=1.4|Rapresentasion dei cuatro [Evanxełista|evanzełisti]] 
## Intel Vanzeło de Matio

## Intel Vanzeło de Luca
Eco łe cuatro beatitudini:

E eco łe cuatro desgràsie:

## Altri projeti

## Linganbi foresti

*
Raperswilen

**Märstetten** el xe on comun inte el Distreto de Kreuzlingen del Canton Turgovia de ła Xvisara.

## Evołusion demografica

## Altri projeti

## Łigadure foreste
Apòstoło

[miniatura|upright=1.4|Cristo e i dodexe apostołi inte ł'''[Ùltema Sena (Leonardo)|Ùltema Sena* de [[Leonardo da Vinci]]]]
*'Apòstoło** o **Apòstołi*' de [[Jexù|Jexù Cristo]] (dal [[Łéngua grega|grego]]  απόστολος, *apóstolo'': 'invià'), come narà in tel Nòvo Testamento, i xe i descepołi costitui da Jexù pa dar in eredità el mesajo de ła salvesa da łu procłamà. Eło ne ga nominà dodexe come el numaro de łe trubù de Israełe.

Dopo el tradimento e ła morte de Zuda Iscariota, el numaro orixinario xe sta ristabiłio prima de ła Pentecoste co ł'ełesion de Matia. Oltre el grupo dei dodexe, xe considerà apòstołi anca Paoło de Tarso (Łetera ai Gałati 2,8) e Barnaba.

## Nomi dei dodexe
* Piero apòstoło ciamà anca Simon Piero e primo Papa
* Joani apòstoło autor del cuarto Vanxeło, Letere e ł'Apocałise
* Jacomo el Major
* Andrea apòstoło
* Fiłipo apòstoło
* Tomà apòstoło
* Bortoło apòstoło
* Matio apòstoło e evanzełista autor del primo Vanzeło
* Jàcomo el Menor
* Simone el Cananeo
* Giuda Tadeo
* Zuda Iscariota el traditore de Jesu

Matia apòstoło che ga ciapà el posto de Giuda Iscariota dopo ła Pentecoste, che xe anca cui dei Ati dei Apostołi come Paoło de Tarso.

## Altri projèti

## Linganbi foresti

*  
*
Nòvo Testamento

El **Nòvo Testamento** (grego antigo: Ἡ Καινὴ Διαθήκη, trascrito: *Hē Kainḕ Diathḗkē*; łatin: *Novum Testamentum*) el ze na racolta de 27 łibri canòneghi che i costituise ła segonda parte de ła Bibia cristiana e che ze sta scriti dopo ła vita e ła predicasion de Jezu de Nazareth.

El canone del Nòvo Testamento el ze stà refiutà da i Ebrei.

## Conpozision
### Scriti istoreghi (Vanzełi e Ati)
* Vanzeło segondo San Matìo
* Vanzeło segondo San Marco
* Vanzeło segondo San Łuca
* Vanzeło segongo San Joani
* Ati de i Apostołi
thumb|upright=1.2|''San Paoło scrive łe łetere'' dipinto de Valentin de Boulogne
### Łetere de Paoło
* Łetera ai Romani
* Prima Łetera ai Corinti
* Seconda Łetera ai Corinti
* Łetera ai Gałati
* Łetera ai Efesini
* Łetera ai Fiłipesi
* Łetera ai Cołosesi
* Prima Łetera ai Tesałonicesi
* Seconda Łetera ai Tesałonicesi
* Prima Łetera a Timoteo
* Seconda Łetera a Timoteo
* Łetera a Tito
* Łetera a Fiłomene
* Łetera ai Ebrei

### Łetere catòłeghe
* Łetera de San Jacomo
* Prima Łetera de San Piero
* Seconda Łetera de San Piero
* Prima Łetera de San Joani
* Seconda Łetera de San Joani
* Tersa Łetera de San Joani
* Łetera de San Ziuda

### Scrito profetego
* Apocałise de San Joani (o Revełasion)

## Bibliografia
*  La Sacra Bibbia, Salani, 1991.

## Varda anca
* Apocrifi del novo testamento

## Altri projèti

## Linganbi foresti

* 
*
Aeugst am Albis

**** el xe on comun del distreto de Affoltern che el fa parte del canton Xurigo in Svisara

## Evołusion demografega

## Altri projeti

## Łinganbi foresti
Bocia

__HIDDENCAT__

thumb|Un putel
On **bocia**, **puteł(o)** o **fantoin** el xe on esar uman inte el travało de tenpo intrà ła nasita e ła pubertà, intrà i 10 e i 12 ani.

## Notasion


## Altri projeti
Acerbo nimis

[thumb|Stema de [Papa Pio X|Papa San Pio X.]]
Ł**'Acerbo nimis** ła xe na ensìclega de papa Pio X, datà 15 de avril 1905 dedicà a l'insegnamento de ła dotrina cristiana.

## Somario de l'ensìclega
:1) Ł'ignoransa de ła rełijon causa de prinsipałe del presente rełasamento
:2) Ł'ignoransa de ła rełijon mal comun dei nosti tenpi 
:3) Da ł'ignoransa de ła rełijon dipende deso ła corusion dei boni costumi
:4) Ła conosensa de łe robe rełjioxe no xe soło łuxe a ł'intełeto, ma guida e stimoło a ła vołontà
:5) A chi toca ł'oblego de ł'insegnamento rełijoxo
:6) Conplimento a ł'insegnamento del catechismo
:7) Ogni prete el gà el dover de amaestrar i fedei
:8) Oblego speciacial e particołar che ga i preti
:9) Ła spiegasion del Vanxeło e del catechismo i xe do oblighi dei preti
:10) Ł'uificio del catechista
:11) Se dispiase nòvamente ł'universal ignoransa de łe robe rełijoxe
:12) Ła fede mesa dal batexo ła ga bosogno de cultura
:13) Se determina e se oblega cuel che ogni prete ga da fare par ł'educasion dei fedei e inte łe robe rełijoxe
:14) Toca ai vescovi vigiłar ben ł'esecusion de łe robe stabiłie
:15) Ł'insegnamento del catechismo ga bixogno de na granda preparasion
:16) Exortasion ai vescovi

## Linganbi foresti

*
Canton Sołeta

El **Canton Sołeta** el xe on canton de ła Svisara

## Distreti
El Canton Sołeta el xe dividesto in 10 *Bezirke*, ingrupai in sincue sircoscrision ełetorałi, ciamae *Amteien*. Dal 2005 i distreti i ga on signifegà soło statìstego:
* 19x19px Bezirk Bucheggberg, Amtei Wasseramt-Bucheggberg, co caołogo Buchegg
* 18x18px Bezirk Dorneck, Amtei Dorneck-Thierstein, co caołogo Dornach
* 19x19px Bezirk Gäu, Amtei Thal-Gäu, co caołogo Oensingen
* 18x18px Bezirk Gösgen, Amtei Olten-Gösgen, co caołogo Niedergösgen
* 18x18px Bezirk Lebern, Amtei Solothurn-Lebern, co caołogo Grenchen
* 18x18px Bezirk Olten, Amtei Olten-Gösgen, co caołogo Olten
* 18x18px Bezirk Solothurn, Amtei Solothurn-Lebern, co caołogo Sołeta
* 18x18px Bezirk Thal, Amtei Thal-Gäu, co caołogo Balsthal
* 18x18px Bezirk Thierstein, Amtei Dorneck-Thierstein, co caołogo Breitenbach
* 19x19px Bezirk Wasseramt, Amtei Wasseramt-Bucheggberg, co caołogo Kriegstetten

## Altri projeti
Alpnach

**** el xe uno dei sete comuni del Canton Obvaldo, che el fa parte de ła Confederasion Svisara.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti

## Łinganbi foresti
Dizionario del Dialeto Venezian

El **Dizionario del Dialeto Venezian** el xe un dizionario veneto-italian, scrito da Giuseppe Boerio tra el 1827 e el 1829. El testo el xe stà tanto aprezzà da li studiosi e intel 1856 la xe stà creada na edizion pustuma co la zonta de un indese italian-veneto.
Gais

****  l'è on comun inte la Provincia autonoma de Bolxan chel fa parte de la rejon Trentin-Alto Àdexe.

## Evołusion demografega
## Altri projeti

## Łigadure foreste
Ambléon

**Ambléon** el xe on comun de  111 abitanti del departemento de Ain che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Nampcelles-la-Cour

*Nampcelles-la-Cour*' el xe on comun  de   118 abitanti del departemento de Aisne che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti

## Łigamenti foresti
* Sito ofisiałe de ła sità
Val-d'Oronaye

**Val-d'Oronaye** el xe on comun  de   121 abitanti del departemento de Alpes-de-Haute-Provence che el fa parte del rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.

## Altri projeti
Chappes (Ardennes)

**Chappes** el xe on comun  de   101 abitanti del departemento de Ardennes che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.

## Altri projeti
La Gomera

**La Gomera** la xe na ìzoła del archipelago spagnol de le Isole Canarie. La xe la sesta ìzoła pi granda del archipelago e la misura 352 km². La ga na popołasion de 25.000 aneme e la cavedal la xe San Sebastian de la Gomera. Pur sendo de orizine vulcanega, no la ga vulcani ativi e la ultima eruzion la xe sta do milioni e passa ani fa.

## Cultura
Carateristego de l'ìzoła el xe el silbo gomero, na particolar lengua fata solo de fischi, doparada fin da co che La Gomera la gera popolada dal antigo popolo dei guanchi. Unquò la xe tutelada dal UNESCO come patrimonio oral e imaterial de l'umanedà.
Guanchi

I **guanchi** (en spagnol *guanches*), li xe stai la prima popolacion che l'abitava le Isole Canarie. Co li esploradori spagnoli li ga descoverto le isole intel medioevo, i guanchi li viveva oncora in magnera primitiva, co un avanzamento tecnolozego fermo a la preistoria. La só orizene la xe incerta e la só cultura scomparsa, anca se molte trazze le xe sopravissue fin al di de uncò. La popolacion de guanchi stimada, al arivo dei europei la gavarìa contà pressapoco 80.000 individui.
Cassagnes-Bégonhès

**Cassagnes-Bégonhès** el xe on comun de 904 abitanti del departemento de Aveyron che el fa parte de la rejon Ositània in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Enya

**Eithne Ni Bhraonain** in arte **Enya** (Gweedore, County Donegal, 17 de majo 1961) ła xe na cantante irlandexa.

## Linganbi foresti
*  Enya - Sito uficiałe
Boisné-La Tude

**Boisné-La Tude** el xe on comun  de   693 abitanti del departemento de Charente che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.

## Altri projeti
Joani apòstoło

Secondo ła narasion dei vanxełi canoneghi xera fiol de Zebedeo e Sałomè e fradeło de Jacomo el Major. Prima de nar drio a Jexù el xera descepoło de Joani Batista. Ła tradision ła ghe dà un posto speçiałe rento el sercio dei dodexe apostołi el xe sta el descepoło pì prediłeto.; el gà parcecipà ai avegnimenti prinsipałi de ła vita e ministero del mestro e ł'unego dei apostołi presente de ła morte in croxe de Jesu. Secondo antighe tradision Giovani saria morto in età avansà a Efeso, ultimo sopravisù dei dodexe apostołi.

A eło ła tradision cristiana ga atribuio sincue testi del Nòvo Testamento: *[[Vanzeło de Joani]]*, łe tre *[[Łetere de Joani]]* e ł'Apocałise. Pa ła so fondità contenpłativa dei so scriti el xe sta indicà tradisionalmente el "teołogo" pa antonomaxia, rafigurà artistigamente col sinboło de ł'acuiła, atribuia a eło rapòrto, co ła so vixion descrita inte ł**Apocałise'', garia contenpłà ła Vera Łuxe del Verbo, come descrito in tel prołogo del cuarto vanxeło, cosita come ł'acuiła, se ritenea, pì fisar diritamente el sołe.

== Fonti storeghe ==
[[Imàjine:P52 recto.jpg|miniatura|El papiro P52 in [[Łéngua grega|grego]]|sinistra]]
No esiste riferiminti archołołoghi driti (come [[Pìgrafe|pigrafi]]) riferie a ła vita o ł'òperato de Giovani, e gnanca rifiriminti driti in òpare de auturi antighi no cristiani. Łe fonti testuai conservà łe xe de tri tipi:

* i ''cuatro vanxełi canoneghi'' e i ''Ati dei Apostołi'' redà in [[Łéngua grega|grego]] tra el I secoło e la prima metà del II, i ciapa i unighi riferimenti driti de ła vita de Giovani (altri scriti del Nòvo Testamento a eło atribuio da ła tradision, łe ''Tre łetere'' e ł**Apocałise* no i fornise informasion drita de ła so vita);
* cualche scrito no canonego a łu atribuio ─ *Ati de Joani*, *Apocrifo de Joani*, *Interrogatio Johannis* – che pa ła datasion tardiva e el contenuo łexendario no i xe considerà come vere e proprie fonti storeghe, seden xe posibiłe che el pì antigo de cuisti, i *Ati'' el gapia rincurà cualche detajo storegamente fondà;
* cualche mesonade contenù inte i scriti dei Pari de ła Cexa, in particołar Tertułian, Ireneo de Łion, Eusebio de Cesarea, e Gerònimo.

## Notasion

## Altri projeti

## Linganbi foresti
Achères (Cher)

**Achères** el xe on comun de  380 abitanti del departemento de Cher che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Aignay-le-Duc

**Aignay-le-Duc** el xe on comun  de   282 abitanti del departemento de Côte-d'Or che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti

## Łigamenti foresti
* Sito ofisiałe de ła sità
Les Moulins

**Les Moulins** el xe on comun  de  3 649 abitanti del departemento de Côtes-d'Armor che el fa parte del rejon Bretagna in Fransa.

## Altri projeti
Annezin

**Annezin** el xe on comun  de  5 898 abitanti del departemento de Paso de Calè che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Nagel-Séez-Mesnil

*Nagel-Séez-Mesnil*' el xe on comun  de   327 abitanti del departemento de Eure che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Fontanès

**Fontanès** el xe on comun de 690 abitanti del departemento de Gard che el fa parte de la rejon Ositània in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Castelnau-d'Auzan-Labarrère

**Castelnau-d'Auzan-Labarrère** el xe on comun  de  1 252 abitanti del departemento de Gers che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.

## Altri projeti
Bridoré

**Bridoré** (pronuncia francese: /bʁi.dɔ.ʁe/) ze na comuneta rurale del dipartimento de Indre-et-Loire, inte la region Centre-Val de Loire in Francia. La comuneta fa parte de l’area d’influenza de Loches e gavea 491 abitanti nel 2023.

La zona ga un clima oceanico modificà e un importante patrimonio natural, con un sito Natura 2000 e do aree ZNIEFF.

## Xeografia
Bridoré se cata a sud de Loches, sora un monte alto 144 metri. El fiume Indre segna el confine oriental. Ghe xe diverse zone umide.

La comuneta la xe traversada da le strade D943 e D241. Xe servida da la linea TER Châteauroux ↔ Tours e dai autobus scolastici.

## Clima
Clima oceanico modificà. Secondo Köppen–Geiger, tipo Cfb (temperà, estate fresca).  
Temperatura media anua: 12 °C. Precipitazioni: 740 mm.

## Urbanistica
Comuneta rurale con abitati sparsi, fora da ogni unità urbana.  
93% del territorio ze agricolo, con boschi e zone urbanizzade.

## Risi
Risi de inondazioni, temporai, sicità e bassa sismicità.  
Dichiarà zona de calamità natural nel 1982, 1997, 1999 e 2016.  
95,7% del territorio ga risi medio-alto de contrassion–espansion de argille.

## Toponimia
Forme antiche:  
* *Bridore ad Andriam* (VI secolo)  
* *Brioderus vicus* (VII secolo)  
* *Brolium Dore* (XIII secolo)  
* *Breuil Doré* (1454)

Deriva da *briga* (“altura”) e *o‑durum* (“posto fortificà”).

## Storia
Tra 1790 e 1794 Bridoré ga unì Cerçay e Oizay.  
Durante la Rivoluzion francese gavea i nomi *Bridoré‑et‑Martin* e *Cerçay‑Bridoré*.

## Economia
Disocupassion 2022: 7,1%.  
No ghe xe negozi fondamentali, salvo una colonnina de ricarica elettrica.  
Nel 2024 ghe xe un fisioterapista, ma gnanca un medico o farmacia.

## Amministrassion
### Sindaci

## Demografia
491 abitanti nel 2023.

## Istruzion
Parte de l’Académie d'Orléans-Tours.  
Ghe xe na scola elementare publica.  
I studenti va a Loches par le medie e superiori.

## Lois e turismo
Lago artificial, sentieri e eventi annuali.

## Patrimonio
### Ceseta Saint‑Martin d’Oizay
Secolo XII, desacralizà 1774, classificà 1949.

### Ceseta Saint‑Roch
Secolo XV, classificà 1926.

### Castèl de Bridoré
Fortessa del XV secolo, classificà 1911.  
Tore de 30 m e strutture difensive.  
Privà, verta in certi periodi.

## Personi famosi
* Imbert de Batarnay

## Vardar anca
* Indre-et-Loire
* Loches
* Château de Bridoré

## Ligami esterni
* Sito uficiàl
Lüsslingen-Nennigkofen

**** el xe on comun in tel distreto de Bucheggberg, che el fa parte del Canton Sołeta, situà in Svisara
## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Faye-la-Vineuse

**Faye-la-Vineuse** el xe on comun  de   253 abitanti del departemento de Indre-et-Loire che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Allemond

**Allemond** el xe on comun de  971 abitanti del departemento de Isère che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti

## Łigamenti foresti
* Sito ofisiałe de ła sità
Seziło (ojeto)

[upright=1.6|thumb |On sixiło, fato in [cerłaca, de sarada de na  łetera]] 
El **sixiło** (dal latin *sigillum*, diminutivo de signum, "segno") el xe on marchio destenà a garantir sceto on documento e rendare ciaro ła so eventual divulgasion o ła so alterasion. Co el steso termene xe indicà anca ła so orixene, xeneralmente de metało o piera, su ła so superficie vien incixi sinbołi o inisiai, da dove se ricava na ùrma. 

Se pol distinguere i sixiłi de ingiostro, doprà in tenpi antighi in Axia orientałe pa firmare documenti de carta, e sigiłi otegnu pa ùrma de on modeło so on materiałe molexìn che se indurise in presia, crèa bagnà, cera scałdà so fiàma, pionbo.

## Notasion

## Altri projèti

## Linganbi foresti

*  
*
Benedictus (Càntego de San Zacaria)

[thumb|Xacaria scrive el nome de su fioło. [Domenico Ghirlandaio. Afresco Capela Tornabuoni, Santa Maria Novela, a Firense.]]
El ***Benedictus*** el xe on càntego scrito in tel primo capitoło del  Vanxeło secondo Łuca co el cuàl Xacaria łoda e ringrasia Dio parchè inte ła so fedeltà ga salvà el so popoło. Pa cuesto el xe conosuo come ***Càntego de Xacaria***.

El càntego (Łuca 1,68-79) xe scrito inte ł'orexenałe in grego come tuto el Vanxeło de Łuca. El so nome el vien da ła prima paroła de ła tradusion latina (*Benedictus Dominus, Deus Israel*).

El *Benedictus* xe on càntego vanxełego cantà jornalmente a łe Łodi Matutine, inte ła Łiturxia de łe ore.

## Contenuo
El càntego el costituise sostansialmente na łode a Dio inte i confronti de Israel suscitando «in te ła caxa de Davide» on Salvatore (Jexù Cristo).

El paso 1,76-77 xe invese na profesia (Xacaria steso xe dito "profetàr" al prinsipio del càntego) riferito a Joani Batista ciamà «profeta del'Altisimo» parchè narà «pareciare łe vie» al Cristo.

## Testo orixenałe
thumb|Łapide riportante el testo del càntego de Xacaria.
: Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ Ἰσραήλ,
: ὅτι ἐπεσκέψατο καὶ ἐποίησεν λύτρωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ,
: καὶ ἤγειρεν κέρας σωτηρίας ἡμῖν
: ἐν οἴκῳ Δαυὶδ παιδὸς αὐτοῦ,
: καθὼς ἐλάλησεν διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπ' αἰῶνος προφητῶν αὐτοῦ,
: σωτηρίαν ἐξ ἐχθρῶν ἡμῶν καὶ ἐκ χειρὸς πάντων τῶν μισούντων ἡμᾶς·
: ποιῆσαι ἔλεος μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν
: καὶ μνησθῆναι διαθήκης ἁγίας αὐτοῦ,
: ὅρκον ὃν ὤμοσεν πρὸς Ἀβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν,
: τοῦ δοῦναι ἡμῖν ἀφόβως ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ῥυσθέντας
: λατρεύειν αὐτῷ ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ
: ἐνώπιον αὐτοῦ πάσαις ταῖς ἡμέραις ἡμῶν.
: Καὶ σὺ δέ, παιδίον, προφήτης ὑψίστου κληθήσῃ,
: προπορεύσῃ γὰρ ἐνώπιον κυρίου ἑτοιμάσαι ὁδοὺς αὐτοῦ,
: τοῦ δοῦναι γνῶσιν σωτηρίας τῷ λαῷ αὐτοῦ
: ἐν ἀφέσει ἁμαρτιῶν αὐτῶν,
: διὰ σπλάγχνα ἐλέους θεοῦ ἡμῶν,
: ἐν οἷς ἐπισκέψεται ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους,
: ἐπιφᾶναι τοῖς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένοις,
: τοῦ κατευθῦναι τοὺς πόδας ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης.

## Tradusion in vèneto
: *Benedeto el Signor Dio de Israel;
: *parchè ga vixità e conpiù ła redension del so popoło;
: *e ga inalsà pa noaltri on segno de salvesa inte ła caxa de David, so servo,
: *come gavea anunsià pa boca dei so santi, dei so profeti, 
: *fin dai tenpi antighi; ła salvesa dai nosti nemighi 
: *e da łe man de tuti cuanti a noalti ne odia:
: *pa  esercitar ła so misericordia verso i nostri pari,
: *e ricordarse de ła so santa aleansa:
: *giuramento che ga fato a Abramo,
: *pare nostro, par concéder a noatri, 
: *che sensa timòr, łìbari da łe man de i nostri nemighi, 
: *de servirlo co santità e giustisia,
: *davanti de Èło, pa tuti dì de ła nostra vita.
: *E ti, toxeto, te sarè ciamà profeta de ł'Altisimo,
: *paechè te caminerè davanti a ła fàcia del Signor,
: *pa pareciarghe łe vie e insegnar al so popoło
: *a riconosare ła sałute ne ła remision dei sò pecà;
: *pa łe vìsere de misericordia del nostro Dio,
: *in vertú de ła cual te ne ghè visità el Sołe sorgente da ł'alto,
: *pa iłuminar cuèli sentà inte łe tenebre e te ł'ónbra de morte, 
: ''pa guidar i nostri pasi inte ła via de ła paxe.

## Notasion


## Altri projèti
Bas-Mauco

*'Bas-Mauco* el xe on comun  de   360 abitanti del departemento de Landes che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Òpare de mizericòrdia

thumb|upright=3.4|Łe sete òpare de mizericòrdia, Maestro de Alkmaar, ca. 1504.
Łe **òpare de mizericòrdia** łe ze cuełe domandà da Jezù inte'l Vanzło (Matio 25) par catare mizericòrdia (o pardón dei nostri pecà) e nar rento el so Regno.

Ła tradision catòłega ła ghe ne nota sete, drio el Catechismo de San Pio X e cuel tridentin: 

## Łe sete òpare de mizericòrdia corporałi
:1) Dar da magnare ai afamà
:2) Dar da bevare a i  asetà
:3) Vestire i nudi
:4) Łozar i pełegrini
:5) Vizitare i parałixà
:6) Vizitare i carcerà
:7) Sepełire i morti

## Łe sete òpare de mizericòrdia spirituałi
:1) Consejare i dudiuzi
:2) Insegnàr  ai gnorànti
:3) Renproveràr i pecàduri
:4) Consejare i tristi
:5) Pardonàr łe ofeze
:6) Soportar co pasiensa łe parsone fastidioze
:7) Pregar Dio par i vivi e i morti

## Notasion

## Altri projèti
Àto de sperànsa

***Ł'Àto de sperànsa*** (in łatino, ***Actus spei***) ła xe na orasion cristiana de tradision catołega.

## Testo in vèneto
Mè Dio, spero de ła bontà Vòstra, pa łe Vòstre promese e pa i meriti de Jexù Cristo, nòstro Salvadór, ła vita etèrna e łe gràsie necesarie pa meritarla co łe bone òpere, che mi gò e vojo fare. Signor, che mi no resto confuxo in etèrno.

## Note


## Bibliografia
 Alfonso Maria de'Liguori, *[[Massime Eterne]]*, 1941, Editrice Cangini - Filippi & Figli.
Bouée

**Bouée** el xe on comun  de   991 abitanti del departemento de Loire-Atlantique che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Comuni de ła Fransa

[destra|miniatura|328x328px|Comuni de ła Fransa in tel [2008 ]]
El **comun** (in fransexo *la commune*) ła xe ła pì cea divixion aministrativa de ła Fransa, che xeneralmente ła corisponde al teritorio de na sità o de on viłajo. La so suparfise e ła so popołasion ła połe canbiar pexantemente, dal comun co pì popołasion (Parixe co 2 187 526 de rexidenti) e chełi co manco (se riva a 0 rexidenti).

Al 1° de xenaro del 2018 a se ga contà in Fransa 35.357 comuni (139 de oltremare) che i cuerxe tuto el teritorio (a parte che Wallis e Futuna e calche xona sensa nisuna popołasion permanente); par on studio del 2003, sti comuni i jera ła metà del nùmaro totałe dei comuni de ła Union eoropea (In che l'ano a ghe jera soło 15 Stati menbri).

## Voxe corełade

* Fransa
* Departementi de ła Fransa

## Notasion
Andonville

**Andonville** el xe on comun  de   246 abitanti del departemento de Loiret che el fa parte del rejon Sentro-Vałe de ła Loira in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Albiac (Lot)

**Albiac** el xe on comun  de   70 abitanti del departemento de Lot che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti

## Łigamenti foresti
* Sito ofisiałe de ła sità
Sauvain

**Sauvain** el xe on comun  de   380 abitanti del departemento de Łoira che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Varda anca
* Stasion miƚitare de Pierre-sur-Haute

## Altri projeti
Siegfried & Roy

[thumb|Siegfried & Roy el [14 de apriłe 2012]]
**Siegfried & Roy** i gera un duo de iluxionisti statunitensi de orìxene todesca, formà da **Siegfried Fischbacher** (Rosenheim, Xermania, 13 de zugno 1939) e da **Roy Horn** (a ł'anàgrafe **Uwe Ludwig Horn**, Nordenham, Xermania, 3 de otobre 1944 – Las Vegas, 8 de majo 2020).

## Note
La Colombe

**La Colombe** el xe on comun  de   631 abitanti del departemento de Manche che el fa parte del rejon Normandia in Fransa.

## Altri projeti
Luxémont-et-Villotte

**Luxemont-et-Villotte** el xe on comun  de   450 abitanti del departemento de Marne che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Mohon

**Mohon** el xe on comun de 983 abitanti del departemento de Morbihan che el fa parte de la rejon Bretagna in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Beaulieu (Nièvre)

**Beaulieu (Nièvre)** el xe on comun  de   159 abitanti del departemento de Nièvre che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Naves (Nord)

*Naves*' el xe on comun  de   636 abitanti del departemento de Nord che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Desepoło

[thumbnail|destra|300px|[Jezù|Jezù Cristo co dei so desepołi]]
El ***Desepoło*** (dal latin *discipulus*) ła ze na parsona tipo scołaro che inpara da on mestro de łe robe.

## Formasion rełijoza
Pa ezenpio Paulo de Tarso el ze sta desepoło de on studiozo del so tenpo, de nome Gamaliele; soł in on secondo tenpo se ga convertio al cristianezimo. 

Inte ła rełijon cristiana par desepoło se intende ognun dei dodeze Apòstołi che va drio a Jezù Cristo, i cristiani che i predega i so insegnamenti. 

Jezù ga scelto setanta o setandadu desepołi par predegar i so insegnaminti da cuel che scrive el Vanzeło de Łuca 10,1-20.
  
## Linganbi foresti

*
Aigueperse

**Aigueperse** el xe on comun  de  2 732 abitanti del departemento de Puy-de-Dôme che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti

## Łigamenti foresti
* Sito ofisiałe de ła sità
Orsanco

*'Orsanco* el xe on comun de  110 abitanti del departemento de Pyrénées-Atlantiques che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Orticultura

[thumb|Tìpega sełesion de fiori e piante in tei vivaji in [istà|357x357px]]
La **orticultura** ła xe la siensa, ła tècnega e łe negosiasion involxesti inte ła produsion de ortaji co destin e consumo. Ła oticultura ła xe ła tècnega de cultivasion de piante che łe se desviłupa in el orto. El tèrmano etemołoxegamente el divien da łe parołe latine *hortus* (‘jardin’, ‘orto’, ‘pianta’) e *cultura* (‘cultivo’), cofà par dir ‘cultivo inte l'orto’.

Segondo ła International Society for Horticultural Science (ISHS), ła orticultura ła detien drento anca ła floricultura (produsion de fiori da corte y ornamintałi), ła olericultura, ła fruticultura, e el cultivo de spece aromàteghe e medexinałi.

## Aree de stùdio
In tei Stati anglòfoni, i considera el tèrmano *orticultura* cofà ła pràtega del laorar on orto, la ISHS invese ła dixe che ła orticultura ła ciama drento anca altre sincue aree xontive de stùdio:

* La **[[floricultura]]** (ła ciapa drento ła produsion e el trafego de piante e fiori da corte a fini ornamintałi).
* La **[[olericultura]]** (ła ciapa drento ła produsion e el tràfego de ortaji de tuti i tipi).
* La **[[fruticultura]]** (ła ciapa drento ła produsion e el tràfego de ła fruta).
* Ła cultivasion de erbe aromàdeghe, piante medixenałi e piante profumae (ciapando drento anca piante cofà lavanda, *lemon grass*, eçe.).
* La **[[arboricultura]]** (ła ciapa drento ła cultivasion de àlbare co fini ornamintałi).
* La **fixioloxia post-tolto sù** (ła ciapa drento el mantegnimento de ła cuałità, prevension e ła degradasion e perdita del tolto sù).

## Se vardee anca

* Agricultura
Floricultura

destra|miniatura|Fioro de Càsia
Ła **floricultura** ła xe na disiplina de ła jardineria agricuła e de l'orticultura. El so ojeto de laoro ła xe ła cultivasion de fiori. El fioro tajà el xe el prodoto otegnesto da ła floricultura. Ła cultivasion de sto tipo de pianta ła xe racuanto spesałixada e tècnega. Tutavia parò, par colpa de łe caraterìsteghe del prodoto, cade vere gran rancura e de racuanto laoro, soratuto par tor sù i fiori. I tolti sù i xe senpre ben regai e tan'ben protexesti el pì de łe 'olte: co sénpleghe struture in plàstega, doparando na sera, o in vero, co o sensa riscaldamento. Łe grande dite internasionałi łe ga i so canpi de produsion de fiori tajai in tei Stati tropegałi a na determinada altitùdene, andove el laoro el xe econòmego e el clima el xe ben spartio e justo par tuto l'ano. I majori stati andove se fa sto mestiero i xe Mèsego, Kenya e Cołonbia. In tei Stati osidentałi andove ła floricultura ła xe majormente difondesta e desviłupada, a xe in tei Paexi Basi spesałixai inte ła produsion de bulbi, rixomi eçe, che i ga na strutura comersałe e organixadiva tal da poder influensar e tal volta anca èsare ciamai cofà el marcà andove vien deçidesto i costi mondiałi par sta produsion.

## Se vardee anca

* Agricultura
Rumersheim-le-Haut

**Rumersheim-le-Haut** el xe on comun  de  1 079 abitanti del departemento de Alto Reno che el fa parte del rejon Grand Est in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Boningen

**** el xe on comun in tel distreto de Olten, che el fa parte del Canton Sołeta, situà in Svisara
## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Letore de còdeze a bare

thumb|Un łetor de còdaze a bare
El **łetor de còdaze a bare** el ze un stroménto bon a łèzer un còdaze a bare.

## Descrisión
Ła tecnołozia prevałente in cuanto più crèta e econòmega ła dòpara uno o più razi łazer (inte i łetori fisi abinà a una o pì testine che scantina e in tałuni cazi a un sistema de spèci) al fìn de moltiplegar i cantón de łetùra de'l còdaze stanpà int'un ojeto. Ghe ze anca dei łetori pì econòmeghi (sołitaménte cuełi che A se se porta drio) che i dòpara na bara de LED par iłuminàr i còdazi a bare e on sensór CCD (Charged Coupled Device). A se otien cusì dispozidivi pì łezieri e pì rezistenti che parò i gà da èser menà scuazi a contato co i còdazi a bare da łèzer, a curta distansa e perpendegołarmente o scuazi.

Łe tecnołozie pì resente łe parmete ła łetùra de'l còdaze a bare conprando na imàzene fornìa da un sistema video. 'sto cuà, co l'apozito software, el parmete de "fotografàr" l'ojeto, reconóser inte ła soméja el còdaze  a bare da łèzar e drìoman darghe na interpretasión. 'Sta tecnołozia ła ze asà diramàda inte ła mazor parte dei moderni smartphone par łèzer còdaze a bare 2D che i ìndega i łighi de siti web e anca par i sistemi de pagamento (racuante volte i ze doparà anca inte i karaoke).

## Come che'l funsiona
Tałi łetori i remarca na serie de bare sołitaménte fin a 13 bare, e i ciapa i dati rento e łi trasforma in informasion dizitałe par i programi opur par i sistemi de casa (Come par ez. supermarcà). I dati i vien rancurà via Bluetooth, in manièra direta, via USB, o via Wireless. Un scanner Bluetooth el pol łèzar i còdazi a na distansa de 10 metri.

## Come che'l se dòpara
I ze doparà asé inte i ezersisi comersiałi: onji caza ła ga un łetor fiso che, fato zbrisàr so'l còdaze a bare stanpà diretamente so'l prodoto o so ła só confesión, el determina ła descrision e el preso de'l prodoto istéso in baze al spesór de łe bare e al spasio tra de łòre. A ze desponibiłi nantri despozidivi sìmiłi, cofà łe pene òteghe, che łe ze ùtiłe in cazi inte i cuałi A sipia nesesaria na majorstabiłidà.

## Notasion

## Voze łigàe
* Còdaze a bare
Nantilly

*Nantilly*' el xe on comun  de   481 abitanti del departemento de Haute-Saône che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Fragnes-la-Loyère

**Fragnes-la-Loyère** el xe on comun  de  1 496 abitanti del departemento de Saône-et-Loire che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa.

## Altri projeti
Aillières-Beauvoir

**Aillières-Beauvoir** el xe on comun  de   217 abitanti del departemento de Sarthe che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Aime-la-Plagne

**Aime-la-Plagne** el xe on comun  de  4 443 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte del rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.

## Altri projeti

## Łigamenti foresti
* Sito ofisiałe de ła sità
Chamousset

**Chamousset** el xe on comun de 587 abitanti del departemento de Savoja che el fa parte de la rejon Alvergna-Rodano-Alpe in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Sołeta (Svisara)

**** el xe el soło comun in tel distreto de Sołeta, che el xe ła cavedałe e che el fa parte del omònemo canton, situà in Svisara
## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Beaussais-Vitré

**Beaussais-Vitré** el xe on comun  de   977 abitanti del departemento de Deux-Sèvres che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.

## Altri projeti
Setore primàrio

In economia el **setore primàrio** el xe el setor econòmego che el ingrupa sù tute łe atività łigae al disfrutamento de łe risorse naturali de baxe par ła vita, in tel spesìfego: la agricoltura, ła pesca, el arlevamento, la silvicultura, che ła xe el sfrutamento de foreste e dei minerałi.

Co se parla del setor primàrio, se xe drio parlar de tute chełe atività che łe cade èsar fate par ła soravivensa de l'omo, che a łiveło istòrego, ła xe sta intrà łe prime atività econòmeghe a èsar stae fate da l'omo. 

## Produsion agrigoła
centro|miniatura|Produsion agrigoła in tel łaso de tenpo intrà el 1970 e 2008.|704x704px

## Se vardee anca

* Setore econòmego
* Setore segondario
* Setore tersiario
* Setore cuaternario o setore tersiario vansà
Setore econòmego

destra|miniatura|Modeło dei setori de Clark
destra|miniatura|Struturamento del PIL e de forsa laoro par profesion. El verdo, roso e blù i raprexenta ła presentuałe par agricultura, industria e servisi
In economia col tèrmano **setore econòmego** se ghe dixe a cadaun pusìbiłe modo de ingrupamento de difarenti atività econòmeghe vardando łe caraterìsteghe che i incomuna.  

Sta sudivixion ła xe stada studiada in tel scumisio da Colin Clark e Jean Fourastié inte el 1940 co ła *[[leje dei tre setori]]* che ła xe na clasefegàsion che ła separa e destingue el setore primario (cofà agricultura), dal segondario (cofà industria) dal setore tersiario (cofà servisi); a ghe xe anca on cuarto setore che el xe cheło de ła alta Tecnołoxia. Racuanto inportante ła xe anca ła distinsion intrà setore pùblego e setore privà.

## Setori de łaoro
I setori pì stritamente econòmeghi i se sudivide in distinti criteri. I cuatro setori de ła podusion i vien tan'-ben ciamai *setori de ocupasion* che in so volta i sołe divìdarse in setori parsiałi par atività:



* '''Setore primario''': che el se otien produxendo diretamente da ła naura. 
** **[[Arlevamento|setore de l'arlevamento]]**
** '''setore de ła pesca''' (de fiumi e mar)
** **[[Agrìgoło|setore agrígoło]]**
** **[[Minerałeria|setore minerario]]** (de minerałi e piere)
** **[[Silvicultura|setore forestałe]]**

* **[[Setor segondàrio]]**: che el trasforma łe materie prime in prodoti finałi o semiłavorai.
** **[[Industria|setore industriałe]]**
** **[[Industria culturałe|setor dei beni culturałi]]**
** **[[Energia|setore enerxetego]]**
** **[[Minerałeria|setore mineràrio]]** (el vien considarà anca parte del setor segondario parché partendo dai minerałi a se połe farghe difarenti prodoti).
** **[[Setore de ła costrusion|setore de ła construsion]]**.
* **[[Setore tersiario]]**: el xe considarà cofà *setore de [[Servisio|servisi]]* che no el produxe beni, soło che servisi.
** '''Setore dei trasporti'''
** '''Setore de ła comunicasion'''
** **[[Tràfego (economia)|setore comerçałe]]**
** **[[Turismo|setore torìstego]]**
** **[[Sanità|setore sanitàrio]]**
** **[[Educasion|setor educatio]]**
** **[[Cultura|setore de łe arte]]**
** **[[Finansa|setor finansiaro]]**
** **[[Pùblega aministrasion|setor de ła aministrasion]]**
* **[[Setore cuaternario]]**: el produxe servisi rełasionai co ła informasion e el conosimento tałi cofà investigasion, desviłupo e inovasion.
Setore segondàrio

El **setore segondàrio** el xe el setore econòmego che el trasforma ła materia prima, che ła vien estraesta o produxesta del setore primario, in prodoti de consumo, o in beni. Xe a dir che: mentre el setore primario el xe łimità al otegnimento de łe risorse de ła naura, el setore segondario el fa łe prosedure industriałi par trasformar ste risorse in prodoti finii.
## Produsion industriałe
[thumb|center|Ła produsion industriałe inte el mondo inte l'ano [2020.|458x458px]]
## Se vardee anca

* Setore econòmego
* Setore primàrio
* Setore tersiàrio
* Ben finałe (economia)
Setore tersiàrio

El **setore tersiàrio**, in economia, el xe el setore econòmego andove se produxe e se ghe dà servisi a chi che łi domanda, o sia tute chełe atività conplementari e de juto a łe atività del setore primàrio (cofà agricultura, arlevamento) e segondàrio (cofà i manfaxesti, artexani). Xe a dir che sto setore el se òcupa de prestasion che no łe xe materiałi, ma che łe połe èsar incorpae o no inte on ben.

El setore tersiàrio el se połe dividar in *tersiàrio tradisionałe* (che el ciapa rento tuti i servisi che tradisionalmente i xe stai prexenti in ogni època e cultura) e cheło ''vansà'' (caraterìstego de l'ùltema dexena de ani) anca ciamà "cuaternàrio".
## Se vardee anca
* Setori econòmeghi
* Setore primàrio
* Setore segondàrio
* Setore cuaternàrio o Setore
Setore cuaternàrio

El **setore cuaternàrio**, tante volte ingrupà cofà rama del setore tersiàrio e de conseguensa ciamà **setore tersiàrio vansà**, el xe che el setore econòmego che el se baxa so el łaoro intełetuałe. 

I tołe parte a sto setore el mondo del spetacoło, i midia de comunicasion de masa, ła cultura, łe consułense axiendałi, el goerno de na axienda o anca isteso el goerno de łe istitusion. A sto setore xe anca łigai tuti chei servisi łigai al Web e a łe nove tecnołoxie naseste in tei primi ani 90, che łe ga permetesto el dexviłupo de ła *new economy (nova economia)* partendo dai ani 2000. A xe da ste vałutasion che łe ne dà el consentimento de definir el cuaternario cofà on setore econòmego indipendente, pìtosto che èsar considerà cofà rama del tersiàrio. 

## Se vardee anca

* Setori econòmeghi
* Setore primàrio
* Setore segondàrio
* Setore tersiàrio
* Economia
Laboissière-en-Santerre

**Laboissière-en-Santerre** el xe on comun  de   150 abitanti del departemento de Somme che el fa parte del rejon Hauts-de-France in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Ve adoro

**Ve adoro** ła xe na orasion tradisionałe catołega rivolta a Dio.
Ła va recità in do version diverse: una al matin e nantra a ła sera.

Prima de recite se fa on ségno de ła cróze

## Testo
; Al Matin 
: Ve adoro, me Dio, 
: e ve amo co tuto el core.
: Ve rirgrasio de averme creà,
: fato cristian e conservà sta note.
: Ve regało łe axion de ła xornada:
: fate che łe sia tute secondo ła Vostra santa vołontà e par ła major głoria Vosta.
: Preserveme dal pecà e da ogni mal.
: Ła grasia Vostra ła sia senpre co mi e co tuti i me cari.
: Cusita sipia.

; De sera
: Ve adoro, me Dio,
: ve amo co tuto el core.
: Ve ringrasio de averme creà,
: fato cristian e conservà in sto dì.
: Perdoneme el mal oncò comeso;
: e se cualche ben go compio, aceteło.
: Costudime in tel reposo,
: e łibereme dai pericołi.
: Ła grasia Vostra ła sia senpre co mi e co tuti i me cari.
: Cosita sipia.

Dopo ste orasio se pol xontarghe anca: Pare nostro, Ave Maria, Głoria ał Pare, Credo o sinboło Apòstołego, Salve Regina, Anzeło de Dio, Àto de fede, Àto de sperànsa, Àto de carità, Àto de dolór, Angelus Domini, De Profundis o Ł'etèrno repòzo.

## Notasion
Autor

[thumb|[Dante Alighieri, autor de ła Comedìa, inte na ópara de Giotto.]]
On **autor** el xe na persona che crea na ópera. El łaoro el pol esere artistego, scentifego o łiterario. Sto conseto de creasion el permete anca un canbiamento a na òpera fata prima. In tel tenpo el conseto de autor el xe canbià; ła prezente concesion ła vien dal rinasimento ła ze asocià pa sti conseti: orixenałità, utorità, proprietà morałe, intełetuałe e economega.

## Etimołozia
Ła paroła autor ła vien dal łatin *auctor* che fa cresere.

## Altri projeti

## Linganbi foresti

* 
*
Ciao (disanbìgua)

***[[ciao]]** saludo en vèneto e italian
* Col nome de *Ciao*, ła Piaggio ła gà prodoto e comerciałisà un ciclomotore che gà vùo pitosto sucèso in Itàlia in tei ani Setanta-Otanta.
* El nome *Ciao* el xe stà doparà anca par ła mascotte dei mondiałi de bałon de Itàlia '90.
* Ciao el ghe dà anca el nome a na comunità de consumadori.
Bellegarde-Marsal

**Bellegarde-Marsal** el xe on comun  de   712 abitanti del departemento de Tarn che el fa parte del rejon Ositània in Fransa.

## Altri projeti
Bachata (bało)

Ła **Bachata** el xe on stiło de dansa sosiałe de còpia de ła Mèrega Latina orixenaro de ła Repùblega Domenegana. Da torno ła fin del XX secoło e el scumisio del XXI secoło el ga tacà difóndarse anca inte ła Eoropa e che al dì de oncó el se bała in tuto el mondo. 

Sto bało el xe łigà fiso al xenaro muxegałe de ła Bachata.
## Istòrego
Ła bachata ła ghea scumisià a èsar bałada inte łe xone pì poarete de ła Republega Domenegana, cofà on bało romàntego, sensuałe e talvolta anca considarà cofà on bało proibio da ła clase borghexa del tenpo, parché el omo e ła dona che i ła bałava i jera a fiso contato par scuaxi tuto el tenpo del bało. Sto bało el ghea tacà difóndarse in tei caxini del tenpo, propio par ła so caraterìstega de domandar ai do bałarini on grando contato. Grando mèrito el ga da èsarghe daxesto a Juan Luis Guerra che el ga parmeso a sto xenaro de spopołar in tuto el mondo co el so albun Bachata Rosa del 1990.
Gonfaron

**Gonfaron** el xe on comun de 4 318 abitanti del departemento de Var che el fa parte de la rejon Provensa-Alpe-Costa Axura in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti

## Łigamenti foresti
* Sito ofisiałe de ła sità
Tango

El **tango** el xe on xenaro muxegałe e on bało. El xe par el pì in tenpo binàrio. Nasesto in Arxentina, in tel 1905, cofà espresion popołar e artìstega, el ga orìxane inte ła rejon del Río de la Plata. 

Chi chel ga daxesto sto nome a sto bało el xe sconosesto e nisuni sa njianca el parché el se ciamee cusì.
Nalliers

*Nalliers*' el xe on comun de 2 315 abitanti del departemento de Vandia che el fa parte del rejon Pays de la Loire in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti

## Łigamenti foresti
* Sito ofisiałe de ła sità
Adriers

**Adriers** el xe on comun  de   719 abitanti del departemento de Vienne che el fa parte del rejon Nova Acuitania in Fransa.

## Evołusion demogràfega

## Altri projeti
Ositània

La **Occitanie**, ła xe na rejon de ła Fransa.

## Departementi

## Clima
## Cultura
## Economía

## Gałeria de someje

PicDuMidiDeBigorreColDuTourmalet.jpg|Piko de Mezdì de Bigor, inte i Pirenei a sudovest
Tarn_Comprégnac_Peyre_amont.jpg|fiume Tarn, a nordovest
Aquädukt Pont du Gard vom Fluss Gardon aus westlicher Perspektive 275m 49m - Okzitanien Frankreich - Foto Wolfgang Pehlemann P1160469.jpg|Ponte de el Gard, patrimonio ONUESC
Aude zu Carcassonne.jpg|sitadeła de Karkasòn  patrimonio ONUESC


## Notasion