Tablet

miniatura|Un tablet de ła Samsung.
Un **tablet computer** (o abrevià **tablet**), traduzìbiłe a ła łètara cofà "ełaborador tabułare" o "tołeta ełaboradora", el ze na variante de i tablet PC, caratarizài da dimension conpate e che i dòpara cofà ùnego sistema de input un schermo controłà da na pena o comandà traverso de i dei de łe man invese che de na tastiera e un mouse.

El só nome el riva da ła forma che 'sti dispozidivi i ga, che ła ghe someja a cueła de na tołeta doparà par ła scritura. Sindo sensa ła tastiera, 'sti dispozidivi in zènare i dòpara na tastiera virtuałe so schermo (cuando stretamente nesesario).

## Tipołozìe de dispozidivi
I tablet computer esensialmente i pol far parte de tre zenerasion:

### Prima zenerasion (bazài so i PC)
I raprezenta ła prima fameja de tablet, par 'sto motivo A ze stà doparàe tègneghe za conoseste inte l'ànbito de i PC e, cuindi, l'architetura Intel X86 co un sistema oparadivo par PC, in zènare Windows XP Tablet PC Edition, che el venjeva modifegà a posta par el dòparo par mezo del schermo.
'Sti dispozidivi cuà i ga na conetività cablà e Wi-Fi paragonàbiłe in tuto e par tuto a cueła de i PC fisi e portàtiłi, oltre a ver funsionałità derivàe da 'sti ùltemi e vincołàe da łe funsionałità del schermo tàtiłe cofà inportante fonte de input; in pì, ezatamente cofà i PC, i pol doparar ła ciaveta Internet par ła navegasion traverso de ła rete mòbiłe o in serti cazi, sora de tuto par i dispozidivi pì resenti, ła ciaveta ła vien diretamente integrà inte el dispozidivo.

'Sti dispozidivi cuà i ze caratarizài da na intarconpatibiłità granda e intaroparabiłità co i Personal Computer e i rełativi dispozidivi.

### Seconda zenerasion (bazài so i smartphone)
'Sti dispozidivi de nova consesion i ga debutà inte el 2010, de sòłito i dòpara microprosesori bazài so l'architetura ARM e no i dòpara mìa i sistemi oparadivi derivài dal mondo de i PC, ma serti sistemi oparadivi pensài a posta, cofà Android, iOS, QNX (BlackBerry Tablet OS), WebOS, Bada, MeeGo ecc.
Na inportante macro sudivizion comersiałe de 'sti dispozidivi:
* tablet dotài de mòdulo GSM (cueło de łe rete tełefòneghe): i pol doparar na SIM card de un operador tełefònego par cołegarse a Internet o anca par far e resévar tełefonade e SMS
* tablet dotài de soła conetività WiFi: 'sta sołusion adotà in 'sto momento dal BlackBerry Play-Book ła ze caratarizà dal fato che par sfrutar ła rete mòbiłe ła dòpara un cołegamento Tethering WiFi co un smartphone, in 'sto cazo co un BlackBerry, domente altri modełi i ze desponìbiłi anca inte ła varsion soło WiFi, parò sensa ła posibiłità de doparar ła conesion mòbiłe.
'Ste do sołusion cuà łe ga vantaji e dezvantaji. I dispozidivi co conetività mòbiłe nativa i ze conpletamente indipendenti, ma na 'olta defenìo el hardware ła conetività ła resta invarià inte el tenpo; el indirisaro, el całendaro e altre funsion łe ga da èsar senpre ajornà a man inte el cazo el tablet el canbia paron. I dispozitivi che invese i dòpara ła rete Wi-Fi e i cołegaminti Tethering i pol védar un ajornamento de łe conetività de rete, metendo de fato a dispozision l'ajornabiłità del dispozitivo; tuti i servisi tìpeghi de ła conetività mòbiłe i ze fasilmente e rapidamente ajornàbiłi col tablet el canbia paron, ma i ga par forsa da èsar asosiài a un dispozidivo mòbiłe par èsar doparài par intiero.

Domente, par cuanto che A revarda łe funsion mìa coneteste a ła rete mòbiłe, i ga łe stese caratarìsteghe de i tablet sceti privài de ła conetività mòbiłe.

'Sti dispozidivi i ze caratarizài da na redota intarconpatibiłità e intaroparabiłità co i Personal Computer e i rełativi dispozidivi.

### Tersa zenerasion (misti)
'Sti dispozidivi cuà i ze provisti de do o pì sistemi oparadivi, cusì da parmétar de otenjer łe funsion software de tute e do łe zenerasion presedenti e cazomài A ze prevedesti anca acesori che i rende el tablet ìbrido (provisto de tastiera removìbiłe) e che i parmete de recuparar in parte calcheduna de łe porte de i sistemi de prima zenerasion.
El primo tablet de 'sta zenerasion che el dòpara un ùnego sistema oparadivo (Windows RT o Windows 8 Pro) el ze el Microsoft Surface

## Caratarìsteghe
Łe caratarìsteghe tìpeghe del tablet łe ze, stando al zviłupo tegnołòzego rivà al 2016:
* HD Display co tegnołozìa anti-refleso (de sòłito a partir da 7" fin a 13.3")
* Funsion wireless par i browser (co 2G, 3G, 4G o Wi-Fi)
* Aplegasion par łèzar łe email e ver aceso a i servisi de rete sosiałe
* Posibiłità de dòparo cofà tełefonin (Mesajo, videociamada, altoparlante o headset)
* Videoconfarensa (Skype, FaceTime, Hangouts evc.)
* Navigasion co GPS
* Łetura de E-book e ła posibiłità de sernir l'abonamento zornałiero/setimanałe/mensiłe/anuałe de zornałi o reviste.
* Łèzar i łibri o i comic book, tradisionałi o intarativi
* Aplegasion par descargar (zughi, istrusion, utiłitá)
* Pezo intorno a i 500 g o 1&nbsp;kg
* Durada de ła batarìa fin a 12 ore
* Dòparo de ła fotocàmara sia interna che esterna par scatar fotografìe, rejistrar video e profitar de i servisi de videociamada.

## Varda anca
* Aplegasion mòbiłe