open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ave Maria

miniatura|Maria, Refugium peccatorum (receto dei pecadori)
L' **Ave Maria** (*Ave Maria* anca par łatin) ła ze ona de łe pì inportanti e conoseste orasion mariane, doprà da ła Ceza Catòłega.

## Łe paroe de l'Ave Maria
### Version in [[Łéngua latina|łéngua łatina]]
[thumb|right|L'Ave Maria in [Łéngua latina|łatin.]]
[miniatura|Ła [Canto gregorian|version gregoriana de l'Ave Maria]]

:*Ave Maria, gratia plena,
:*Dominus tecum,
:*Benedicta tu in mulieribus,
:*et benedictus fructus ventris tui, Iesus.
:*Sancta Maria, Mater Dei,
:*ora pro nobis peccatoribus, 
:*nunc et in hora mortis nostrae.
:*Amen.

### Ła version in [[łéngua vèneta]]
:*Ave Maria, piena de grasia, 
:*el Signór el ze co ti, 
:*te si Benedeta intrà łe femane,
:*e benedeto el ze el fruto in ventre tuo, Jezù.
:*Santa Maria, Mare de Dio, 
:*prega par noatri pecadori,
:*deso e inte l'ora de ła nostra morte.
:*Cosita sipia.

## Notasion


## Voze corełade
*Marìa
*Salve Regina
*Łitanie łauretane
*Ceza Catòłega

## Altri projeti
Instituto Federal da Bahia

L**'Instituto Federal da Bahia** l'è un'università fondà inte el 1910 in Bahia.

Se cata in Salvador, Bahia, Braxil.

## Cołegamenti forèsti
* Instituto Federal da Bahia
Los Massadores

I **Los Massadores** i xe un grupo muxicałe de Riese San Pio X, i xe in atività dal 2008 a uncuò. 
## Biografia
I scominsia farse conosare inte el zugno del 2008 co ła canson *Joani* che i gheva scrito par tirar su schei pa' i abitanti de Vałà che i gheva subio grosi dani pa'l pasajo de un sion.
Inte el 2011, ano de insida del àlbun, *Scheiline*, i vien eleti "Trevixani del ano". 
Inte el 2012 xe ła volta de *Crisi e bisi*. Inte el steso ano vien fora un libro *"Veneto e Nuvole"*, andove i autori, do profesori de l'Università de Pàdoa, i ciàcoła co i conponenti del grupo e in sto modo i conta el Vèneto de uncò. El 27 de otobre del steso ano i tien un concerto pa'l AVIS al Palaverde de Viłorba faxendo el pienon.
Inte el majo del 2013 vien fora un documentario , ciamà *DoCueomentario*, so i primi sincue ani de stòria del grupo. Un mexe dopo vien prexentà el novo àlbun *EDEN bar trattoria con giardino, amplio piazzale par cami*.

## Discografia
* 2010 – *[[È ora di opporci]]*
* 2010 – *[[Casa Giacomazzi]]*
* 2011 – *[[Scheiline]]*
* 2012 – *[[Crisi e bisi]]*
* 2013 – *[[EDEN bar trattoria con giardino, amplio piazzale par cami]]*
* 2014 – *[[Figure Porche]]*
* 2016 - *[[Estate Ignorante]]*
*2018 - *[[Fata anca questa]]*
* 2022 - *[[Mangimi Hendrix]]*

## Ligamenti foresti
* El sito uficiałe
Marjorie Estiano

thumb|Marjorie Estiano
**Marjorie Dias de Oliveira** (Curitiba, 8 de marso 1982) ła xe n'atora del Braxil. Ancora xóvene, ła ga coverto dei roułi prinsipałi inte łe telenovelas braxiłiane.

## Atora
* 2003: *Malhação* ... *Fabiana*
* 2004: *Malhação* ... 'Natasha Ferreira*
* 2006: *Páginas da Vida* ... *Marina Andrade Rangel* 
* 2006: *Sob Nova Direção* ... *Nely Li* 
* 2007: *Duas Caras* ... *Maria Paula Fonseca do Nascimento*
* 2021: *Caminho das Índias* ... *Tônia (Antônia Cavinato)* 
* 2010: *S.O.S. Emergência* ... *Flávia Menezes*
* 2011: *Amor em Quatro Atos* ... *Letícia*
* 2011: *Malu de Bicicleta* ... *Sueli*
* 2011: *Cine Conhecimento* ... -
* 2011: *A Vida da Gente* ... *Manuela Fonseca*
* 2012: *Lado a Lado* ... *Laura Assunção*
* 2013: *O Tempo e o Vento* ... *Bibiana''

## CD
* 2005: Marjorie Estiano
* 2007: Flores, Amores e Bla, blá, blá
* 2013: TBA

### DVD
* 2005: Marjorie Estiano e Banda ao Vivo

## Łigadure foreste
* http://www.imdb.com/name/nm1597010 
* Marjorie Estiano official website 
* Marjorie Estiano on Universal Music website 
* http://www.youtube.com/user/marjorieoficial/videos?view=0
Dana Plato

**Dana Michelle Strain**, pì conosesta cofà **Dana Plato** (Maywood, 7 novenbre 1964 - Moore 8 majo 1999) ła ze stà na atora mericana, famoza par el só ròło de Kimberly Drummond inte  ła serie tełeviziva *[[il mio amico Arnold]]*.

## Biografia
Ła carièra de ła Plato, scomisià a 7 ani co l'aparision in difarenti spot publisitari, e ła se gà interonpesta inte on serto ponto co ła fermàda de ła sèłebre serie tełeviziva *[[il mio amico Arnold]]*, andove ła interpretava el parsonajo de Kimberly Drummond; susesivamente ła ga provà a tacàr da nòvo e sèvitar de ver suceso puzando par *[[Playboy]]* inte'l 1989 ma indrìoman ła gà fenìo par laorar soło che in filmeti softcore B-movie. 
  
Inte'l 1998 ła ze conparia nùa so ła covertina de ła revista *Girlfriends*, declaràndose łèzbega in na intarvista so ła stesa revista, pozision che drìoman ła ze stà smentìa. Andàda in còtego par rapina a man armàda inte na botega de video a Las Vegas - indove ła łaorava inte na łisièra - inte'l 1991, ła gheva da tenpo problemi de alcol e droga.

Ła ze stà catà che ła jera drìo morìr a cauza de na overdose da fàrmaghi da'l conpanjo che ła gavea a chel tenpo, Robert Menchaca, drento de na rulòt parchejà de rente ła caza de ła mare de'l só conpanjo.

Ła sera prima de ła só morte, Dana ła gavea partesipà a The Howard Stern Show, programa radiofònego de gran popołarità inte ła Mèrica. Drioman el só corpo el ze stà cremà e łe sénari le ze stà butàe rento inte l'oceano.

## Ła morte de só fio
El 6 magio 2010, el fio de Diana, Tyler Lambert, el se gà copà a Tulsa in Oklahoma, dobòto 11 ani drìo ła morte de só mare. El gheva 25 ani e el vołeva deventàr on rapper vendo 'sta pasion, el ze morìo zbarandose on colpo de fuziłe in testa  Só nona, Joni Richardson, ła ghea declarà che Tyler el fazeva dòparo de alcòłeghi e droga.

## Filmografia parsiałe

### Tełevizion
* *[[L'uomo da sei milioni di dollari]]* (*The Six Million Dollar Man*), (1974) - un epizodio
* *[[Il mio amico Arnold]]* (*Diff'rent Strokes*), (1978-1986) - 142 epizodi
* *[[L'albero delle mele]]* (*The Facts of Life*), (1979) - un epizodio
* *[[CHiPs]]*, (1980) - 2 epixodi, "Pattini a rotelle" e "La dottoressa" tuti e do inte ła tersa stajon
* *[[Love Boat]]* (*The Love Boat*), (1984) - un epizodio
* *[[Genitori in blue jeans]]* (*Growing Pains*), (1985) - un epizodio

### Sinema
* *[[L'esorcista II - L'eretico]]* (*Exorcist II: The Heretic*), rezìa de John Boorman (1977) - nona acreditàda
* *[[Prime Suspect (film 1989)|Prime Suspect]]*, rezìa de Thomas Constantinides e Bruce Kimmel (1989)
* *[[Bikini Beach Race]]*, rezìa de Eric Louzil (1992)
* *[[Different Strokes]]*, rezìa de Michael Paul Girard (1998)
* *[[Silent Scream]]*, rezìa de James Chean (1999)

## Linganbi foresti

* 

## Note
Amanita phalloides

La **amanita phalloides**, ciamà volgarmente **tignoxa verdògnoła** o anca **amanita verdògnoła** o **amanita falloide** o **amanita vełenoxa** ła xe un fungo vełenoxo de ła fameja de łe *[[Amanitaceae]]* El xe el fungo pì vełenoxo che ghe sia e el xe de frecuente mortałe.

El crese sora-de-tuto a fin istà e in autuno.

## Etimołogia
El nome phalloides el xe un conposto de lat. phallus e de gr. eidos e vołe dire "a forma de fało".

## Carateristiche
La amanita phalloides se caraterixa par el capeło dal cołore verdastro o grixo..

El capeło połe 'vere un diametro che va da 8/5 a 15&nbsp;cm, el ganbo na altesa che va da 5/8 a 15&nbsp;cm.

## Habitat
Ła nase preferibilmente soto albari de nocioło, fagio e castagno.

## Note


## Voxi corełà
* Amanita muscaria

## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Amanita phalloides su Funghi italiani
Ẑ

**Ẑ** xe na létara dell'alfabeto latin, xe na Z co l'asento sirconfleso.

## Uxo inte ła léngua vèneta
El manual gvu inserise ła létara ẑ cofà opsion par ła scritura de ła interdental sorda /θ/ donca in parołe cofà *ẑavata, ẑenar, ẑìncue, indalonẑ ecc...*

El manual gvu el parmete de scrivar l'interdental sorda anca col digrama *zh*.
Raquel del Rosario

## Biografia

[thumb|left|150px|Raquel del Rosario in conpagnìa de [Fernando Alonso al Gran Premio de Spagna 2009]]

Nata a Teror, ne ła Gran Canaria, Raquel xe ła segonda de sìe fiòi. Coła gà avùo 14 ani gà tacà a scrivare canson. Tre ani drìo pì tardi ła gà conosùo l'artista asturiano David Feito, che gera conponente de un grupo de muxica celtica.

Inte el 2000 ła gà łasà ła so tèra de orìxene par trasferìrse definitivamente ne łe Asturie; qui, co Feito, e gà formà el grupo dei Xemà, che gavarìa po' publicà un albun inte el 2002. Poco dopo i do gà incontrà el muxicista Juan Luis Suàrez, col qual xe nato el trio El Sueño de Morfeo. Inte el grupo Raquel gera el cantante, e compone la maxor parte dei brani co consegi de Juan e David.

Inte el 2007 el grupo cołabora co Nek inte el brano *Para ti seria* (version in lengua spagnoła de *[[Lascia che io sia]]*), contegnùa ne l'edisione speciałe de l'albun *En el cuarto 26* de l'artista itałian, e inte el brano *Chocar*, che se cata ne ła redision de l'albun *Nos vemos en el camino* de El Sueño de Morfeo.

Inte el 2011 ła parteçipa al Festival de Sanremo 2011, in cùbia co Luca Barbarossa, co ła cansón *[[Fino in fondo]]*.

Inte el 2013, co El Sueño de Morfeo, ła partesipa a l'Eurovision Song Contest de Malmö co el tòco *Contigo hasta el final*.

### Vita privà
Raquel gà conosùo el piłota de Formuła 1 Fernando Alonso durante uno show radiofonico spagnoło par la stasión Cadena 100. Sìben da tenpo sircołase voxe so un prexunto matrimonio tra i do, capità se prexume el 17 novenbre 2006, sol scominsio tuti do gaveva negà ła roba, parò ła notizia xe stà confermà pì volte dal steso Alonso tra el febraro e l'agosto 2008. El 20 disenbre 2011 la cùbia anuncia de comùn acordo ła so separasión.

## Note


## Voxe łigàe
* El Sueño de Morfeo

## Altri progeti

## Linganbi foresti

*  Sito ufficiale
*
Sondrio

**Sondrio** (*Sundri* in Łonbardo) el xe on comun tałian, caologo del' omonema provinsa łonbarda.
Sondrio ła xe stà nomenada Città Alpina dell'anno 2007

## Zeografia
### Teritorio
Co un teritorio comunal de 20&nbsp;km² çirca l'è el Caologo de provinsa tałian manco grando. El se cata inte ła mèdia Valtełina a ła confluensa del torente Mallero co l' Ada a łe porte de ła Valmalenco, soto el massiso deł Corna Mara. Ła sità l'è el sentro prinsipal de ła xona

### Clima
El clima de ła sità xe continental, co inverni fredi e istà mitigae

## Note
Blues Rock

El ***blues rock*** (o *rock blues*) xe un xenere de Muxica Rock influensà un mucio dal Blues.

## Storia
El blues rock gà scominsià a sviłuparse cofà xenare orixinàl da so pòsta fìn da ła metà dei ani '60, atraverso sonorità particołari, par exenpio quełe dei Rolling Stones (che i gaveva a so voltà ciapà spunto da altri mestri cuałi Elmore James, Howlin' Wolf, e Muddy Waters).

El xenere xe caraterixà da inprovixasion *blueseggianti*, jam focałixàe so'i asołi de chitarra elettrica de frecuente un sound "pexante" che riciapa el tradisionałe Chicago Blues.

El xenere de orìxene Britanica, co artisti del całibro de Mayall, forma ła baxe par Free, Savoy Brown e łe prime incarnasión dei Fleetwood Mac, mentre i 'mericani Johnny Winter, Paul Butterfield ed i Canned Heat ne xe stà pionieri drìo.

Da questo xenare muxicàl disende vari movimenti, come l'Hard rock dei ani setanta, overosìpia l'estremixasión del Blues Rock. Tanti artisti blues rock vegnarà de frecuente categorixà anca come hard rock.

## Alcuni artisti blues rock

* Aerosmith
* The Allman Brothers Band
* Alexis Korner
* Alex Harvey Band
* Alvin Lee
* The Animals
* Ashton, Gardner & Dyke
* Bad Company
* BB King
* Big Brother & the Holding Company
* Blackfoot
* Black Sabbath
* Blind Faith
* The Blues Band
* Canned Heat
* Captain Beefheart & His Magic Band
* Chicken Shack
* Chris Farlowe
* Climax Blues Band
* Colosseum
* Cream
* Creedence Clearwater Revival
* Cuby & the Blizzards
* Derek and the Dominos
* The Dirty Mac
* The Doobie Brothers
* The Doors
* Dumpy's Rusty Nuts
* Edgar Winter
* Elf
* Eric Clapton
* Family
* Foghat
* Fleetwood Mac
* Free
* Gary Moore
* J. Geils Band
* George Thorogood
* Golden Earring
* Gov't Mule
* Graham Bond
* Groundhogs
* Humble Pie
* J. Geils Band
* J.J. Cale
* Jack White
* James Gang
* Janis Joplin
* Jeff Beck
* Jeff Healey
* Jethro Tull
* Jimi Hendrix
* Joe Cocker
* Joe Bonamassa
* John Mayall
* John Mayer
* Johnny Winter
* Keef Hartley
* Killing Floor
* Led Zeppelin
* Leon Russell
* Little Feat
* Long John Baldry
* Love Sculpture
* Lynyrd Skynyrd
* The Manfreds
* Mick Taylor
* The Numbers Band
* Johnny Winter
* Manfred Mann's Earth Band
* Molly Hatchet
* Pat Travers
* Paul Butterfield
* Paul Rodgers
* Peter Green
* Ram Jam
* The Rats
* Rick Derringer
* The Rolling Stones
* Rory Gallagher
* Savoy Brown
* The Sheepdogs
* Status Quo
* Stevie Ray Vaughan
* Taste
* Ten Years After
* The Yardbirds
* Thin Lizzy
* Wishbone Ash
* ZZ Top

## Note
Queen

I **"Queen"** (pronuncia: *Quin*) i xe un grupo inglese che xe divegnuo famoso inte i ani Setanta e che ga rivolusionà asè el mondo de chei ani là e l'era composto da Freddie Mercury, Brian Harold May, John Deacon e Roger Meddows Taylor.

## Discografia
* *[[Queen (album)|Queen]]* (1973)
* *[[Queen II]]* (1974)
* *[[Sheer Heart Attack]]* (1974)
* *[[A Night at the Opera]]* (1975)
* *[[A Day at the Races]]* (1976)
* *[[News of the World]]* (1977)
* *[[Jazz]]* (1978)
* *[[The Game]]* (1980)
* *[[Flash Gordon]]* (1980)
* *[[Hot Space]]* (1982)
* *[[The Works]]* (1984)
* *[[A Kind of Magic]]* (1986)
* *[[The Miracle]]* (1989)
* *[[Innuendo]]* (1991)
* *[[Made in Heaven]]* (1995)
John See a Day

El grupo nase inte el xenaro 2008, dopo che el so cantante Daniele Nordio ciamà (El Giovanelo) gà łasào el so vècio grupo. Sto vècio grupo vien sbandonào anca dal sasofonista Mauro Boscolo "Moonroad" cussì insieme i forme un nòvo grupo sercando el basista, un chitarista. Diego Camorani dito "Mojo" al baso e a ła chitara sołista Andrea Boscolo "Wood" e a ła baterìa Tiziano Boscolo "Mr. T Bomb".
El son de sto grupo se refà al stìłe Funky del famoxo James Brown ma smisiandose ben co stiłi Rock and Roll o Blues ciamandoło *Funkroll*, influensài da tuti quei grupi che del Rock gà fato ła storia. 
Łe so canson xe cantàe in inglexe, spagnoło e in un diałeto venesian cioxòto, col cuało i afronta temi co un mondo de ironia e ałegrìa.

## Albun
*John See A Day 2021 autoprodoto
*Te speto fuora 2021 - La Grande V records
*Ciao Wood 2021 - Disco dedicào al chitarista mai desmentegào che ga fato prima dea prima formasion. 
*Disco Volante 2021
Łéngua łombarda

El **Łonbardo** (nomi locai *lombard, lumbard, lumbaart*) l'è na łéngua gal-italega parlada soratut inte ła Łonbardia, inte el Canton Tisin, inte i Grixoni e inte ła rasion oriental del Piemonte da calche 7 miłioni de àneme.

## Difuxion
El primo scrito łonbardo cognosuo el xe el *Sermon divin* del 1264. L'autor el xe Pietro da Barsegapè.
Ła Łéngua łonbarda xe destinguìbiłe in sotogrupi łengoisteghi che i xe intełejìbiłi intrà de łuri.
### Varianse
Łe do varianse prinsipałi łe xe cueła oriental, ciamada anca *transabduana* o *orobica,* e cueła osidental, ciamada anca *cisabduana* o *insubre*, ste do varianse łe ga soratut difarense fonołoxiche bastansa marcae, diritura łe podaria esar ciapae cofà do łéngue separae.
Łe difarense inportanti łe rivarda soratut łe létare /v/ e /s/ che inte ła variansa oriental łe deventa aspirae (ła /v/ pol esar anca ełiminada del tut), par exenpio ła paroła osidental *cavall* a oriente ła deventa *cahall o anca caàl*, ła paroła *sura* ła deventa *hura*.
N'antra difarensa xe ła pronunsia de łe ploxive ała fin de łe parołe come *lett e fredd* che a oriente łe vien pronunsiae *leč* e *freǧ*.
#### Łonbardo osidental
Łe varianse diałetai del łonbardo osidental o insubre łe xe tradisionalmente:
Miłanexe, Łomelin, Vigevanasco, Bustoco, Legnanexe , San Giorgexe (parlà intel comun de San Giorgio su Legnano), Briansol, Monzexe, Trezzexe, Laghée (parlà inteła parte setentional del Łago de Como), Lecchexe, Comasco, Valasinexe, Canzexe, Saronexe, Tisinexe (parlà intel Canton Tisin), Ossolan, Valtełinexe, Varesot, Verbanexe, Lodixan, Novarexe, Tortonexe.
#### Łonbardo oriental e alpin-oriental
**Łonbardo oriental**: Bergamasco, Cremasco, Sorexinexe, Alto Mantovan, Bressan, Trentin Osidental.
**Łonbardo alpin-oriental**: Bormin, Livignasco, Alto Camuno
#### Łonbardo Meridional
I diałeti parlai inte ła bassa Łonbardia i ga alcune influense emiliane:
Cremonexe, Basso Mantovan e Casalasco-Viadanexe.
thumb|none
#### Ixołe lenguisteghe łonbarde
Ghe xe de łe ìzołe lenguisteghe lonbardofone:
Inte ła Sicilia ghe xe dei diałeti del łonbardo che i risałe al Medioevo, i vien ciamai Diałeti Gal-Itałeghi de Sicilia, i ga influssi diałetai del sicilian.
Inte el Lasio xe parlà on diałeto łonbardo da ła Comunità Valtellinexe de Roma. thumb|left

## Riconossimenti Ofiçiai
El Łonbardo el podaria esar retegnua łéngua rejonal minoritaria ai sensi de ła Carta Eoropea par łe łéngue rejonai e minoritarie che al' art. 1 el dixe che par *łéngue rejonai o minoritarie se intende łe łéngue... che no łe xe diałeti de ła łéngua ofiçial del stado*. Tutociò el Stado Itałian no el reconosse el łonbardo cofà łéngua rejonal. No ghe xe recognossimenti ofiçiai gnanca da ła Svisera, ndoe parò el vien studià dal Centro di dialettologia e etnografia de Belanzana.

## Łéngua łombarda, Łéngua veneta e Łéngue romanze
Polandball

[miniatura|En Polandball de la [Połonia|Połònia]]
El **Polandball** l'é in meme de Internet generà da i utènti. El é ispirà da el fòrum /int/ (internaẑional) todesch Krautchan.net te el mèẑ de el 2009. Incoi el meme se el cata te un tante barzelete online.

## Ligamènti estèrni
* Polandball su Knowyourmeme.com
Acumułador idràułego

L**'acumułador idràułico'' el xe un dispoxitivo, cołegà in parałeło, bon de magaxinar [[energia]] inte on [[inpianto idràułico]] metendo a disposision na rixerva de fluido soto presion par regołar l'erogasion o ła [[presion]] de ałimentasion de l'inpianto mèdemo e dełe [[màchina idràułica|màchine idràułiche]] a lù cołigà.

I xe uxai in instałasion indove che ghe xe na necesità sol periodica de presion o inte i transitori ndo che se detèermena un piç de presion istantaneo. El conpito de ta màchina xe, oltre al cùmuło de energia, l'atenuasion de ła sorapresion de l'inpianto, riduxendo l'[[Onda d'urto (fluidodinàmica)|onda d'urto]] inte i sircuiti idràułici, dita [[colpo de ariete]], e inpedendo ła [[cavitasion]].

== Tipołojie ==
[[Imàjine:Ciężarowy akumulator hydrauliczny.svg|thumb|150px|Acumułador a pexo.]]
De prinisipałi ghi n'è tri: a pexo, a moła e a gas. De sèvito se riasume na łista dełe tipołogie pi doparà a łiveło industrial.

* **Acumułador a gas co piston mòbiłe**
* **Acumułador a menbrana**
* **Acumułador a moła**: ła cual ła contrasta ła presion.
* **Acumułador a peło łìbaro**: ła presion de l'inpianto vien contrasà da ła [[presion atmosfèrega]] (a exenpio inte łe vasche soraełevade dei [[torino piexomètrego|torini piexomètreghi]]).
* **Acumułador a peso**: ła so masa fa da contrasto.
* **Acumułador a saca'''

## Note


## Voxe corełà
* Amortixador
* Torino piexomètrego
Monte Sant'Angelo

**Monte Sant'Angelo** l'è un comun de pì o manco 13&nbsp;168 abitanti inte ła provincia de Foxa.

## Notasion
Pablo Picasso

[thumb|right|250 px|Scultura rafigurante '''Pablo Picasso''' a [Málaga]]
**Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso** (Málaga, 25 de otobre 1881 – Mougins, 8 de apriłe 1973) l'è stà un pitore spagnoło, tra i pì famoxi de tuti i tenpi.

Inte el so' percorso artistico, se riconose do faxi, cueła inisiałe, ligà a ła tradision (1902-1906), e cueła sucesiva, dove che el ga abracià el cubismo.

Tra i inłe so' dipinti pì famoxi, ricordemo: *Guernica*, *I tre mùxici*, 'Natura morta co sedia inpaglià*, *Ritrato de Amboise Vollard'', ecc.

## Note


## Altri projeti

## Voxi corelà
* Peggy Guggenheim Collection
Delft (Paexi Basi)

thumb|center|700 px|Ła piasa prinsipałe de Delft

**Delft** (22,82&nbsp;km²; 96&nbsp;000 ab. ca.) ła xe na sità e comun dei Paexi Basi, situada inte ła provinsa de l'Ołanda Meridionałe.

La xe famoxa par łe so seràmeghe.

## Zeografia
Delft ła se troa a 15&nbsp;km a sud-est de L'Aia.

## Demografia
Al censimento del 2001, Delft ła contava na popołasion de 96&nbsp;125 abitanti.

## Monuminti
* Oude Kerk ("Céxa Vècia")
* Oosterpoort

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Delft - Sito istitusionałe
Delft

**Delft** połe riferirse a:

* **[[Delft (Paéxi Basi)|Delft]]** - sità dei Paéxi Basi
* **[[Delft (Stati Unii)|Delft]]** - sità del Minnesota (Stati Unii)
* **[[Delft (Sudàfrica)|Delft]]** - sità del Sudàfrica
Ladìnia

La **Ladinia** la xe la rejon dolomìtega indoe che la xe parlada la lengua ladina. No i ghe xe mai stai reconossimenti ofiçiali o enti aministradivi corispondenti a la Ladinia.

La cavedal la xe considerada Cortina d'Anpeço (*Anpezo*)

## Pavion
El pavion ladin el xe nassesto el 5 majo 1920 inte l'ocasion de na protesta de i rapresentanti locali contro el Tratà de Saint-Germain che no 'l riconossea mia a 'l pòpolo ladin el dret a l'autodeterminaçion. El pavion presentà el jera fato de tre bande orisontali çeleste-bianco-verdo che le sinbolejava la natura de le Dolomiti: el verdo de i prai e de i boschi, el bianco de la neve che coerxe le Dolomiti e el çeleste de 'l çiel. Inte 'l periodo fassista el jera stà deciarà ilegal da 'l Goerno Italian.

## Zeografìa
El teritorio de la Ladinia el se stende pa çirca 1.200 km2 e el xe ocupà patoco da le Dolomiti. Inte 'l çentro el se stende el Massiço de 'l Sela, ndoe che 'l se dirama le *çincue vali ladine*: Val de Fassa (*Fascia*) in Trentin, Val Gardena (*Gherdëina*) e Val Badìa (*Gran Ega*) in Sud Tirol e Livinalongo (*Fodom*) e Val d'Anpeço in Vèneto.

Le prinçipali vete ladine le xe la Marmolada (*Marmolèda*), l'Antelao e la Tofana de Mezo.

I corsi d'acua ladini i xe tuti de caràtare torentiçio.
L'Avissio, che 'l nasse da 'l jaçer de la Marmolada, l'é el piassè longo e cuel co la major portada d'acua. 
Altri fiumi inportanti i xe el Cordéol e el Boite che el moja Cortina.

### Aministraçion
Aministrativamente la Ladinia la xe spartìa tra do rejon, tre provinçie e vari comuni zeneralmente cei.
#### Comuni ladini
I Solisti Veneti

**I Sołisti Vèneti** i xe na orchestra da càmara itałiana conosesta in tut el mondo, co sede a Pàdova.

## Istòria
L'orchestra speciałixada inte l'execusion de muxica baroca, xe stà fondà Pàdova intel 1959 dal mestro Claudio Scimone che el ne xe oncora el diretor. Inte i oltra sincuanta ani de vita ła xe deventà famoxa cofà speciałista intea execusion de autori barochi itałiani cofà Vivaldi, Tomaso Albinoni, Francesco Geminiani, Benedetto Marcello e Giuseppe Tartini.

I se ga exibio in sentenera de sità intel mondo cofà Sałisburgo, Seul, New York, Tokyo.
Ani 980 v.C.

I **ani 980 [[Vanti Cristo|v.C]]** o **[[Vanti Cristo|p. de .C.]]** (**ani noesento otanta vanti Cristo**) i xe on desenio del X sècoło v.C. che el ciapa rento i ani che i va dal 989 v.C. al 980 v.C..

## Fati, invension e scoverte
* ...

## Personaji
* David, re d'Israel.

## Notasion
Conservatorio Benedetto Marcello

El **Conservatorio Benedetto Marcello** xe el conservatorio de Venesia, fondà intel 1876 e dedicà a Benedetto Marcello.

## Istoria
El conservatorio de Venesia xe stà fondà intel 1876 cofà *Liceo e Società Musicałe Benedetto Marcello*. El xe stà parixà ai Regi Conservatorio intel 1915 (*Liceo Civico Musicałe Parixà Benedetto Marcello*). Intel 1940, co jera diretor Gian Francesco Malipiero el xe deventà *Conservatorio de stato "Benedetto Marcello"*.

## Oferta Didàtega
### Programi ministeriai - Corsi prinsipai
*Arpa
*Canto
*Chitara
*Clarineto
*Caocénbalo
*Conpoxision
*Scoła Sperimentałe de Conpoxision (Nova Didatega)
*Contrabaso
*Corno
*Didatega dela muxica
*Diresion d'orchestra
*Fagoto
*Flauto dolse
*Flauto traverso
*Jazz
*Lauto
*Muxica coral
*Muxica eletronega
*Oboè
*Òrgano
*Percusion
*Pianoforte
*Prepolifonia
*Sasòfono
*Strumenti a percusion
*Tronba e Tronbon
*Vioła
*Vioła da Ganba
*Viołin
*Viołonseło
Foresta Nera

thumb|right|350 px|Mapa de ła Foresta Nera
Ła **Foresta Nera** o **Selva Nera** (en tedesco: *Schwarzwald*) ła xe na zona boschiva inte el Land tedesco del Baden-Württemberg, inte el sud-ovest del Paexe, al confine con Francia e Svisera. La zona xe coperta da diverse varietà de abeti.

Prinçipałi locałità de ła zona xe Friburgo, Baden-Baden, Pforzheim e Freudenstadt..

## Geografia
La Foresta Nera se estende in un'area de 6000&nbsp;km²..

## Tradision
La Foresta Nera xe famoxa par i so' oroloji a cucù.

## Turismo
L'area registra na prexensa de çirca 5 milioni de vixitadori l'ano.

## Luoghi de interese
[thumb|right|290 px|El grande orolojo a cucù de [Schonach]]
* Cascata de Hangloch
* Grande orolojo a cucù de Schonach.
* Schwarzwälder Freilichtmuseum Vogtsbauernhof, a Gutach.

## Note


## Altri projeti
Kamen Rider: Dragon Knight

***Kamen Rider: Dragon Knight*** xe na serie tełevixiva mericana creà da Shotaro Ishinomori, Steve Wang e Michael Wang. Trasmesa, inte i USA, a partire dal xenaro 2021.
Fis-ceto

miniatura|Un fiss-ceto de féro
El ** fis-ceto**, dito anca **subiòt** o **subiòl**, xe un mestiero che el se dopara pà fis-ciare supiando drento el buxo che el gà. Tipica de Bełun doi domeneghe prima de Pasqua xe ła Sagra de i fis-ciòt ciamada anca Sagra dei Subiòt.

## Materiałi
El pol esar de féro o de pràstega.

## Uxi
I ło dopara i ałenatori de bałon e i arbitri te le partide. Se pode anca dopararlo par imitare i versi de i uxei.
Joyce DeWitt

__HIDDENCAT__

250 px|thumb|L'atrice Joyce DeWitt
Ła xe famoxa par aver interpretà el personaxo de Janet Wood ne ła sit-com *[[Three's Company]]* (Tre cuori in affitto) dal 1977 al 1984, sucesivamente ła so carièra d'atrice gà continuà in tono minor.

## Carièra
Joyce gà tacà ła so carièra inte el mondo del spetacoło co ła gaveva 13 ani. Co ła gera drìo frequentàr l'università, gà łavorà cofà secretaria fìn quando gà fato el so debuto profesionałe in tełevixion ne ła serie *[[Baretta]]*. Al rovèrso de quanto de frecuente afermà in modo sbalià, no ła se gaveva ocupà de pituràr la porta del garage de l'ator Abe Vigoda, e no ło gheva mai incontrà prima che ła parte fuse soa.. Drìo aver avùo ła łaurea, un profesor de l'UCLA, ła gà convinta a trasferìrse in Całifornia par podèr frequentàr i corsi de ła scoła de recitasion MFA.

Joyce Ann DeWitt gà conosùo ła vera popołarità recitando inte el ròło de "Janet Wood", ła mòra de ła sit-com *[[Three's Company]]* dal 1977 al 1984, ròło otegnùo dopo un provìn sostegnùo inte el segondo epixodio piłota de ła serie.

Fenìa ła serie de Tre cuori in affitto  inte el 1984, ła DeWitt xe aparìa in un epixodio de *[[Detective par amore]]* (senpre inte el 1984), e po' ła gà łasà ła recitasion par diversi ani. Tornà a recitar inte el zugno del 1991 ła gà partesipà al spetacoło teatrałe *Noises Off* alla Michigan's Cherry County Playhouse. Conparsa indrìoman inte el film TV del 1995 *Spring Fling!*, e in *The Pinky Protocol*, un epixodio datà 1997 de ła serie *[[Pinky and the Brain]]*, in una pontàda de *[[Cybill]]*, e gà fato un cameo inte el penultemo epixodio de *[[Living Single]]*. Altri suoi lavori degli anni 2000 includono gli show televisivi *Hope Island*, *18*, *The Nick at Nite Holiday Special*, e *Call of the Wild*.

## Note


## Altri progeti

## Cołegamenti esterni
*
Tràpano

El **tràpano** o **furlon** xe na machina uténsiłe, che serve pa far buxi o łavorasion che łe richiede feri del mestier de forma sircołar, come pa exenpio łe ponte ełicoidałi, i ałesadori, i mas-ci, etc. Esiste varie version portàtiłi, divixe in do categorie, ła prima ła dispone de un motor asionà da ła corente de łinea a 220 volt, ła seconda ga un motor ałimentà da batarie autònome. El primo tràpano ełetrico pare el sipia stà inventà da Arthur James Arnot e William Blanch Brain[1], inte el 1889, a Melbourne, Australia. Wilhelm Fein[2] el ga inventà el tràpano ełètrego portàtiłe inte el 1895, a Stocarda, Germania. Intel 1917, Duncan Black e Alonzo Decker i ga brevetà e produxesto un tràpano ełètego co un interutor montà su de una inpugnadura a pistoła.

I pi veci i gera manuałi. In ofisina ancoi se uxa de pi el tràpano a cołona pa na major precision. Ne esiste anca a percusion o abinadi.

150px|thumb|Tràpano a cołona antigo.
Università de Tubinga

L**'Università de Tubinga** l'è un'università de Tubinga fondà inte el 1477 e l'è organizà in 7 facoltà.

## Cołegamenti forèsti
*  Sito web de l'Università de Tubinga
Tubinga

**Tubinga** (ted. *Tübingen*) ła xe na sità de ła Germania che ła cunta 83.248 abitanti (2011), ła se cata inte ła rejone del Bàdan-Vurtanbèrc.

## Xemełagi
*  Peruxa, Itàlia, dal 1984

## Voxi corełà
*Università de Tubinga
Suzanne Somers

**Suzanne Somers** (San Bruno, 16 otobre 1946 xe na atora statunitense

Ła xe conosùa dal publico par aver interpretà "Chrissy" in *[[Three's Company]]* (Tre cuori in affitto) dal 1977 al 1981, ròło che ghe gà permeso de otegnìr la nomination al Golden Globe come mejo atora, e par cueło de "Carol" in *[[Una bionda par papà]]* dal 1991 al 1998, co Patrick Duffy. Entranbe łe serie gà avùo un suceso de publico regałando cussì a ła Somers na gra fama, soratuto 'rente el publico pì xovane. Par i so contributi inte el 2003 ła gà risevùo na na stèła so l'Hollywood Walk of Fame.

Al sìnema ła xe recordà in *[[American Graffiti]]* inte el 1973 co Richard Dreyfuss e Ron Howard e inte el steso ano in *[[Una 44 magnum par l'ispettore Callaghan]]* co Clint Eastwood. Inte el 1980 ła xe protagonista co Donald Sutherland de *[[Niente di personale]]*. Pì de recente ła gà interpretà *[[Dimmi che non ze vero]]* (2001) co Sally Field.

Inte el 1989 ła partesipa al video del singoło Liberian Girl de Michael Jackson.

Inte el 1996 ła xe stàda *guest star* interprentando se stesa in un epixodio de *[[I Simpson]]*.

## Filmografia parsiałe
### Sinema
**[[Minuto par minuto senza respiro]]*, regia de Mark Robson - (1969)
**[[Ha l'età di mio padre ma l'amo pazzamente]]*, regia de Tom Gries - (1970)
**[[American Graffiti]]*, regia de George Lucas - (1973)
**[[Una 44 magnum par l'ispettore Callaghan]]*, regia de Ted Post - (1973)
**[[Terrore a Lakewood]]*, regia de Robert Scheerer - (1977)
**[[Spiaggia a Zuma]]*, regia de Lee H. Katzin - (1978)
**[[Niente di personale]]*, regia de George Bloomfield - (1980)
**[[Totally Minnie]]*, regia de Scott Garen - (1988)
**[[I segreti di Suzanne]]*, regia de John Korty - (1994)
**[[La signora ammazzatutti]]*, regia de John Waters - (1994)
**[[Rusty, cane coraggioso]]*, regia de Shuki Levy - (1998)
**[[La cantina degli orrori]]*, regia de Jeffrey Reiner - (1999)
**[[Dimmi che non ze vero]]*, regia de J.B. Rogers - (2001)

### Tełevixion
**[[Agenzia Rockford]]*, (1974)
**[[Starsky & Hutch]]*, (1975-1977)
**[[Love Boat]]*, (1977)
**[[L'uomo da sei milioni di dollari]]*, (1977)
**[[Tre cuori in affitto]]*, (1977-1981)
**[[Una bionda par papà]]*, (1991-1998)
**[[I Simpson]]*, (1996)

## Altri progeti

## Cołegamenti esterni
*
*Sito uficiałe
Norman Fell

Norman Noah Fell (Fiładelfia 24 marso 1924 - Los Angeles, 14 disenbre 1998 xe stà un ator statunitense

## Biografia
El gà studià al Central High School de Filadelfia e al Temple University.
Premià co el Golden Globe par el mejo ator non protagonista in una serie inte el 1979 par *[[Three's Company]]* (Tre cuori in affitto). El suceso avùo da sta serie gà portà a ła creasion de un spinoff, *[[I Roper]]*, indove el gà continuà a recitare, sta volta cofà protagonista, inte el personaxo de Stanley Rooper, in conpagnìa de so muger Helen Audra Lindley. El gà laorà par tante altre serie tełevixive cofà 87° squadra, Dottor Kildare, Vita da strega (serie tełevixiva) Vita da strega, Ironside e Cari professori.

Col xe morto el xe stà sepełìo al Mount Sinai Memorial Park Cemetery.

## Filmografia
**[[The Violators]]* (1957)
**[[Pork Chop Hill]]* (1959)
**[[E l'uomo creò Satana!]]* (1960)
**[[Ragazzi di provincia]]* (1960)
**[[Ocean's Eleven]]* (*Colpo grosso*) (1960)
**[[Pt 109 posto di combattimento]]* (1963)
**[[Questo pazzo, pazzo, pazzo mondo]]* (1963)
**[[The Alfred Hitchcock Hour]]* (*L'ora di Hitchcock*), sèrie TV epixodio 2x9
**[[Ragazze sotto zero]]* (1964)
**[[All'ombra del ricatto]]* (1964), film par la tełevixion
**[[Il sergente Ryker]]* (1965)
**[[Angeli nell'inferno]]* (1967)
**[[Il laureato]]* (1967)
**[[Ladri sprint]]* (1967)
**[[Bullitt]]* (1968)
**[[Guerra amore e fuga]]* (1968)
**[[Se ze martedì deve essere il Belzo]]* (1969)
**[[Chi ucciderà Charley Varrick?]]* (1973)
**[[L'assassino di pietra]]* (1973)
**[[Airport 75]]* (1974)
**[[L'uomo delle montagne]]* (1976)
**[[Three's Company]]* (Tre Cuori in affitto) ((1977-1979)), tełefilm
**[[Rabbit Test]]* (1978)
**[[I Roper]]*((1979-1980)), tełefilm
**[[Paternity]]* (1981)
**[[Una notte in Transylvania]]* (1985)
**[[Dì di gloria... dì d'amore]]* (1991)
**[[Bella, pazza e pericolosa]]* (1993)
**[[Pezzi duri... e mosci]]* (1993)
**[[Beach House]]* (1995)
**[[The Destiny of Marty Fine]]* (1996)

## Linganbi foresti

*
Audra Lindley

**Audra Lindley** (Los Angeles, 24 de setenbre 1918 - Los Angeles, 16 de otobre 1997 xe stàda na atora statunitense

Audra Lindley gà interpretà el ròło de Helen Roper par cuatro stajon del tełefilm dei ani 80 *[[Three's Company]]* e inte el spin-off ciamà pròpio *[[I Roper]]* (remake de ła sèrie britanega *[[George e Mildred]]*), co Norman Fell che el interpretava so marìo Stanley.

Ła xe morta inte el 1997 de leucemia.
## Filmografia

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Richard Kline

**Richard Kline** (New York, 29 avrìłe 1944 xe un ator tełevixivo e diretor sinematogràfego statunitense

El xe conosesto par ver interpretà Larry Dallas, vendidor de auto uxae, inte ła sit-com *[[Three's Company]]*.

## Filmografia parsiale
* *The Mary Tyler Moore Show* (TV) (1976)
* *Maude* (TV) (1977–1978)
* *The Ropers* (TV) (1979)
* *Three's Company* (TV) (1977–1984)
* *The Love Boat* (TV) (1981)
* *Three's a Crowd* (TV) (1985)
* *Hotel* (TV) (1985)
* *Hill Street Blues* (TV) (1987)
* *St. Elsewhere* (TV) (1987)
## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti

*
Richard Gere

**Richard Tiffany Gere** (Philadelphia, Pennsylvania, 31 de agosto 1949) l'é un atore statunitense, ativo prinçipalmente in canpo çinematogràfico.

Inte ła so' cariera el ga lavorà en na çincuantina de film, a partire da ła metà dei ani setanta..

Tra i so' ruołi prinçipałi, ricordemo, tra ł'altro, cuełi inte i film *[[Days of Heaven]]* (1978), *[[American Gigolo]]* (1980), *[[An Officer and a Gentleman]]* (1982), *[[Pretty Woman]]* (1990, co Julia Roberts), *[[Red Corner]]* (1997), *[[Runaway Bride (film 1999)|Runaway Bride]]*, *[[Autumn in New York (film)|Autumn in New York]]*, (2000, co Winona Ryder), *[[The Mothman Prophecies (film)|The Mothman Prophecies]]* (2002), *[[Chicago (film 2002)|Chicago]]* (2002), *[[Amelia (film)|Amelia]]* (2009), ** (2009), *[[The Double (film 2011)|The Double]]* (2011), ecc.

## Biografia

### Vita privada
L'é spoxà dal 2002 co Carey Lowell. In precedensa (1991-1995), el gera stà spoxà co ła modeła e atora Cindy Crawford.

## Filmografia

## Premi
* 1979: David di Donatello come mejo atore par *Days of Heaven*
* 2003: Golden Globe come mejo atore par *Chicago*

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti
* Scheda su  Richard Gere de l'Internet Movie Database
*   Richard Gere su MyMovies.it
Pietro Parolin

## Vita
El frequenta el Seminario vescovile de Vicenza, dove el vien ordinà prete inte el 1980.

Avià ala cariera diplomatica inte ła Santa Sede, el deventa Nunzio apostolico in Venezuela inte el 2009 e consacrà inte el stesso anno arcivescovo da papa Benedeto XVI.

Inte el 2013 papa Francesco lo nomina Segretario de Stato dela Santa Sede e, l'ano dopo, lo crea cardinałe. Al xe el secondo Segretario de Stato veneto dea storia de la Ceza Catòłica dopo el cardinal Giambattista Rubini, che al xe stat Segretario de Stato dal 1689 al 1691. 
## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
Governatorato dela Sità del Vatican

El **Governatorato dela Sità del Vatican** ze l'organismo de potere esecutivo dela Sità del Vatican.

Ze formà da tre persone: el Governatore, el Segretario Generale e el Vice Segretario Generale. El primo ze anca Presidente dela Pontefisa Comission par lo Stato dela Sità del Vatican, i altri do partecipa con voto consultivo ale so riunion.

## Elenco dei goernadori de ła Sità de'l Vategan

* Cardinałe Nicola Canali † (20 de marso 1939 - 3 de agosto 1961)
* Cardinałe Alberto di Jorio † (14 de agosto 1961 - 4 de novembre 1968)
* Arcivescovo Paul Casimir Marcinkus † (26 de setembre 1981 - 30 de otobre 1990) (pro-governatore)
* Cardinałe Sebastiano Baggio † (8 de april 1984 - 31 de otobre 1990)
* Cardinałe Rosalio José Castillo Lara † (31 de otobre 1990 - 14 de otobre 1997)
* Cardinałe Edmund Casimir Szoka (15 de otobre 1997 - 15 de setembre 2006)
* Cardinałe Giovanni Lajolo (15 de setembre 2006 - 1º de otobre 2011)
* Cardinałe Giuseppe Bertello, dal 1º de otobre 2011
Frank Lloyd Wright

__HIDDENCAT__

right|thumb|Frank Lloyd Wright (1954)
**Frank Lincoln Wright** (8 de zugno 1867 &ndash; 9 de avril 1959) el xe sta un architeto merican.
El xe considerà un dei maestri del Movimento Moderno in Architetura e un tra i pì influenti architeti del XX secoło.

## Altri proxeti

## Notasion
Ceza de Santa Croze (Venesia, Santa Croze)

Ła **Cieza de Santa Croze** ła gera un edifisio łerigiozo de Venesia, che'l se trovava inte'l sestier de Santa Croze a cui se ghe dava el nome. Ła  ze stada desfada inte'l 1810.

## Storia
Ła gaveva orìzene un mucio antighe, fondada, segondo ła tradision, inte'l 1568. Łe cròniche antighe łe ghe ne atribuise l'eresion a'l Mastropiero e a i Badoaro e, senpre segondo 'st'altre, inte'l 1774 Obelario, primo véscovo de Olivoło el declarava che ła fuse parochial.

Inte'l 1109 i Badoer, che i ghe ne conservava el giuspatronato, i ła ga cedùa a i cluniacensi. Verso ła metà de'l XIV sècoło i mùneghi, invizi par ła só condota scandałoza, i ga zbandonà el convento. Ła Cieza ła ze pasada donca in zestion a'l capitoło de canonici che i ła ga costruìa (ła ze stada consacrada el 28 setenbre 1342). El priorato el se ga redoto inte'l fraténpo in comenda.

Inte'l 1460 Eugenio Memmo, uno de i priori comendatari, el ga consedesto a do romìte, Sofia Veneziana e Agnese Ungara, de costruir 'rente Santa Croze do cazanse picenine. Inte'l 1470 ze ndà a formarse na vera e propia comunità de mùneghe, che prima gera tersiarie fransescane pì tardi clarise. Morto Memmo, papa Sisto IV el ghe ga conceso ła conpleta zestion de Cieza e monastièr. A partir da'l 1594 el convento no'l ze stà più sotoponesto a Minori Oservanti, ma el ga dipendesto diretamente da'l Patriarcà de Venesia.

Avendo visto che łe condision de 'sta Ceza łe gera precarie, ła ze stada recostruìa so'l fenir de'l Sincuesento da l'architeto Antonio Da Ponte e reconsacrada el 10 ługio 1600 da'l véscovo de Pistoia Ottavio Abbiosi.

Inte'l 1806, co ghe ze stàe łe sopresion de Napołeon, el monastièr el ze stà declarà de "prima clase" e inte'l 1807 el ga acolto łe mùneghe che łe rivava da Santa Chiara. Anpo', inte'l 1810 ze stà serà anca el conpleso de Santa Croze; ła Cieza par un fià de tenpo ła ze stada utiłizada cofà magazen, fin cuando ła ze stada butada zó.

So'l łogo indove ła se łevava, ze stài reałizài i giardini Papadopołi che, in tenpi pì resenti, i ze stài in parte interesài da ła costrusion de'l terminal autombobiłìstego de Piasal Roma.

## Edifisio
Santa Croze ła sorzeva so łe rive de'l Canal Grando. A l'esterno ła se caraterizava par l'austera (garbéta) fasada co tre prezevołi portałi. Drento se catava nove altari, de i cuałi el mazor el gera nobiłià da na pała de Paolo Piazza rafegurante l*'Adorazione della Croce*. Ghe gera po' esponeste altre òpare de Andrea Vicentino, Girolamo Pilotti, Odoardo Fialetti, Palma il Giovane, Tintoretto, Leandro Bassano. In azonta se ghe trovava łe tonbe de i dozi Domenico Morosini e Orio Mastropiero.

## Bibliografia
* 
*
Paul Michael Glaser

**Paul Michael Glaser** (Cambridge, 25 marso 1943 el ze un ator e rezista statunitense.

## Biografia
Nato inte el Massachussets, el ga frecuentà l'univarsità de Tulane, dove che'l gera conpanjo de càmara de'l rezista Bruce Paltrow. El ga conpletà ła formasion avùa co un master in teatro inte'l 1966, e un segondo master in recitasion e regia inte el 1967.
Dopo che'l ga partesipà conparìndo in produsion de Broadway, inte'l 1971, el ga avùo el só primo parsonazo inte'n film, co'l ga interpretà Perchick in *[[Il violinista sul tetto]]*. Senpre in cuełi ani el s'a fato osarvar da'l  pùblego tełevizivo parchè el gaveva partesipà a varie serie TV, tra cui *[[Agenzia Rockford]]* co James Garner.
I ani che'l deventa pì conosùo el ze infrà el 1975 e el 1979, interpretando el roło de detective David Starsky in conpnjìa de David Soul inte ła serie tełeviziva *[[Starsky & Hutch]]*, de ła cuała el ga direto pluzori epizodi.
Finìa l'espariensa avùa co 'sta serie, Gaser el ze ndà 'vanti co ła só cariera in tełevizion e inte'l sinema, soratuto cofà rezista. Séndose ocupà de dirizer varie serie tełevizive, inte'l 1987 el se ga ocupà de ła rezìa de *[[L'implacàbiłe (film 1987)|L'implacabile]]* co Arnold Schwarzenegger, e inte'l 1992 cueła de *[[The Cutting Edge]]* (*Vincere insieme*). Glaser el ze de soravìa el rezista de'l film Kazaam co Shaquille O'Neal. 
Inte'l 2004 el ze tornà so'l gran schermo come atore in conpanjìa de Jack Nicholson in *[[Tutto può succedere]]*, e co un picoło cameo inte ła sena finałe de'l film "Starsky & Hutch" (indove conpare anca David Soul). Inte'l 2007 el resita interpretando el presidente de un Network in *[[Live! - Ascolti record al primo colpo]]*

## Vita privà
Dai ani novanta Paul Michael Glaser el ze inpenjà a rancuràr fondi par na fondasion a sostenjo dei putèłi małài de AIDS, fondàda da só muger Elizabeth. Elizabeth ła gaveva contrato l'HIV a cauza de na trasfuzion resevùa durando el primo parto, e ła moresta inte'l 1994. Ła prima fia de ła cùbia, Ariel, nasùa sieropositiva, ła ze moresta inte'l 1988.

Glaser el se ga respozà inte'l 1996 co ła produtora Tracy Barone, da ła cuała el ga avùo na fioła inte'l 1997.

## Filmografia parsiałe
### Rezista
* *[[Amazzoni (film)|Amazzoni]]* (*Amazons*, 1984)
* *[[I 5 della squadra d'assalto]]* (1986)
* *[[L'implacàbiłe (film 1987)|L'implacabile]]* (1987)
* *[[Vincere insieme]]* (1992)
* *[[Che aria tira lassù?]]* (1994)
* *[[Kazaam - Il gigante rap]]* (1996)

### Ator
* *[[The Streets of San Francisco]] (Le strade di San Francisco)* (1972) - serie Tv
* *[[Cannon (serie tełevixiva)|Cannon]]* (1972) - serie Tv
* *[[The Rockford Files]] (Agenzia Rockford)* (1974) - serie Tv
* *[[Starsky & Hutch]]* (1975-1979) - serie Tv
* *[[squadra emergenza]]*  - serie Tv
* *[[Tutto può succedere]]* (2004)
* *[[Starsky & Hutch (film)|Starsky & Hutch]]* *(Starsky & Hutch)* (2004)
* *[[Live!]]* *(Live! - Ascolti record al primo colpo)* (2007)
* ** (*LEGO - Le avventure di Clutch Powers*), regia de Howard E. Baker (2010) – voce

## Altri prozeti

## Linganbi foresti

*El sito uficiałe de Paul Michael Glaser
*Elizabeth Glaser Pediatric AIDS Foundation
*
Spinea (Rieze)

**Spinea** (Spineda in taliàn) ła xe na frasiòn del comun de Rieze Pio X, che se cata a nord rispeto a ła sede comunałe. Ła confina a est co San Vì de Altiòe, a nord co Lauro (comun de Axol), a ovest co Ca'Rainati (de San Xenòn) e a sud co łe Sendroe (Rieze).

Ła ga sirca 1100 abitanti. Ła via prinsipałe ła xe Via Cendrole, che ła cołega Spinea al paexe de Riexe, e andove se cata, a 2&nbsp;km dal paexe, l'omonima cèxa e santuario dedicà a ła Madona.

## Note
Gato persian

El **gato persian** raprexenta na rasa de gato a peło lungo originaria de ła Persia.

El połe esere de vari cołori.

## Carateristiche
El ga na testa tonda e de łe sate curte.

## Storia
De 'sto tipo de gato se ga notisie sin dal XVI inte łe coste de ła Gran Bretagna, come che xe dimostrà da reperti archeołogici.

La sełesion xe stà fata uxando gati "francexi".

El primo stàndar de 'sta rasa xe stà redato inte el 1889.

## Varietà
A seconda del cołore, el gato persian se distingue in:

* Solid
* Tabby
* Chinchilla
* Parti-color
* Colorpoint
* Bicolor
* Smoke

## Note


## Altri projeti
Illinois

El **Iłinoi** da el 3 de disenbre 1818, el kostituise el 21° Stato dei Stati Unii de ła Mèrika; el ze el tèrso Stato pi' popołoxo e el 25° pi' estendesto de i USA.

El konfina a est ko el Indiana, a sudest ko el Kintâki, a sudovest ko el Misùri, a nordovest ko el Aiàua, a nord ko el Uiskonsin; el konfina anka ko el Mišigan al sentro de el omonemo łago.

El soranòme de el Stato el ze el "Stato de Liṅkan".

## Zeografia fizega
El ze formà da depositi fluvio-jasałi, organizai int'un penepian ko na łiziera inklinasion a sudovest, de frekuente intermezà da alture komunkue inferiori a 250 m.
I fiumi pi' grandi i ze el Misisipi, ke el forma tuto el konfin osidental, e i so afleunti de sanka: Iłìnoi, Kaskaskia, e Ohàio, ke el forma tuto el konfin meridional, ko el so afluente Uabaš, ke el forma parte de el so konfin oriental.

El klima el ze i bona parte kontinental (Dfa, sevente *Köppen*). El teritorio el ze koverto da praterie e a meridion da foreste.

## Zeografia umana
Ła kavedal ła ze Springfield; ła pi' granda sità ła ze Cikago; altre sità inportanti łe ze Pioria e Žołièt.

El ze un de i stati pi' riki de i Stati Unii, fiorente par agrikoltura (mais, gran, avena, orzo e patate), ałevamento e industria.

## Gałeria de someje

Garden_of_the_Gods_Sunset.jpg|Cołine Šoni
Illinois River near LaSalle Illinois.jpg|fiume Iłìnoi
Joliet, Illinois (9179331657).jpg|panorama de Žołièt
Monks Mound in July.JPG|sito ONUESC de Kahukia
Airtight Bridge.jpg|ponte de Èrtait*
ShowmensRestStatue.jpg|simitero dei artisti del sirko
</gallery>


== Notasion ==


== Łigamenti foresti ==
* [http://www.enjoyillinois.com/ Illinois Bureau of Tourism]
* [http://www.genealogyinc.com/illinois/goernment/ Illinois County Goernment Links]
* [http://www.illinois.gov/ State of Illinois] *official goernment website''
* The Official Website for International Visitors to Chicago

## Altri projeti
Referendum par l'independensa de ła Scòsia del 2014

thumb|Le àree de ła Scosia ndove che ga vinto el NO in roso, ndove che ga vinto el SI in verde

El **Referendum par l'independensa de ła [[Scosia]]** el xe stà tegnùo el 18 de setenbre 2014. Indito dal Goerno Scosexe daspò on concòrdio tra el Primo Ministro Alex Salmond e el Premier inglexe, el referendum el ga dimandà ai ełetori el cuexito:

"Should Scotland be an independent country?" = "Dovaria ła Scosia eser un stato independente?"

El rixultà xe stà par star insieme al Regno Unìo, co 55,3% dei voti vàłidi de NO.

Daspò de no esar riusio a otegner el puxo dei altri partii par indir un referendum sìmiłe durante ła tersa łejislaura del Parlamento Scosexe, el Partio Nasional Scosexe el se ga inpegnà inte el proseguir i negosiai dapò 'ver vinsesto łe elesion del 2011 e ver otegnùo ła majoransa asołuta in parlamento. El 10 de xenaro 2012 el goerno scosexe el ga anuncià l'intension de indir ła consultasion inte el utuno del 2014, on concordio inte sto senso el xe stà firmà el 15 otobre 2012 dal primo ministro del Regno Unìo David Cameron e el primo ministro scosexe Alex Salmond, el cual el fornise un cuadro xuridego par el referendum che se ga tegnùo e i cui temi prinsipai sarà: ła sołidità econòmica de ła Scosia, łe modałità de defexa, el mantenimento dei raporti col Regno Unìo e l'adexion a organixasion soranasionai, cofà Union Eoropea e NATO.

## Rixultai

## Cołegamènti estèrni
* scotreferendum.info
Ruud Gullit

**Ruud Gullit** (pron. /ry:t 'xølit; Amsterdam, 1° de setenbre 1962) l'é un alenadore e ex-xugadore de bałon olandexe, de ruoło çentrocanpista ofensivo.

Come xugadore, el ga xugà par la nasionalłe olandexe, par el Feyenoord, el PSV Eindhoven, el Milan, ła Sampdoria, el Chelsea e el Newcastle United.

Sopranominà el "tułipano nero", co ła so' nasionałe, el ga vinto da xugadore un titoło europeo inte el 1988; co łe scuadre de club, el ga vinto, tra l'altro, 3 canpionati olandexi e 3 canpionati italiani.  El ga vinto anca un Bałon de oro.

Come alenadore, el ga alenà, tra l'altro, el Chelsea, el Feyenoord, ła nasionałe olandexe U-19, e ła nasionałe majore olandexe.

## Palmarès parsiałe

### Xugadore
* 1983-1984: Canpionato olandexe
* 1985-1986: Canpionato olandexe
* 1987: Bałon de oro
* 1987-1988: Canpionato italian
* 1988: Canpionato europeo
* 1991-1992: Canpionato italian
* 1992-1993: Canpionato italian

## Note


## Altri projeti