open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
New Girl

**New Gir**l ła ze na serie tv statunitense prodota da el 2011 a el 2018. Ze anbientà a Los Angeles e ła vede co protagonista Zooey Deschanel intè'l roło de Jess, na toza che ła va a vivar co tri tozi, sconvozendolghe łe vite.

Ze sta mandà in prima vizion asolùa intè łi Stati Unii da Fox, in Itałia ze na in onda in prima vizion su Fox e Fox Comedy dal 2012.

## Personaji prinsipałi

* Jessica Christopher "Jess" Day (stazoni 1-7), interperetà da Zooey Deschanel. Ze ła protagonista deła serie. Jess ze na profesoresa de trent'ani, schersosa, ałegra e sensibiłe ma a el steso tenpo ła se abate fazelmente. Ła va a vivar co i tre tozi dopo aver lasà el so ex fidansà dopo che ła ga tradìa. Ghe piase cantar e inventar picołe cansoni e co i so conportamenti senbra far de tuto par metar in inbaraso łi altri.
* Nicholas Sean "Nick" Miller (stazoni 1-7), interpretà da Jake Johnson. Ze uno dei concuiłini de Jess. Ze n'omo scontrozo co el mondo e ze anca n'avocato. El se inamora de Jess dała prima volta che ła ga vista.
* Winston Sant Marie Schmidt (stazoni 1-7), interpretà da Max Greenfield. Ze uno dei concuiłini de Jess, laureà in comunicasion el laora intè n'azienda de marketing; ze ebreo. Ze orogojoso del so corpo, anca parchè in pasà zera obezo. Ze ciamà dai so amisi Schmidt e el so nome el rimane par molto un mistero.
* Winston Bishop (stazoni 1-7), interpretà da Lamorne Morris. Ze uno dei concuiłini de Jess. Ze n'ex zugador de basket che no ga mìa avùo na cariera. El ze na persona conpetitiva. El deventa sucesivamente un połisioto. El ga un raporto conplicà co i schersi, dato che el pasa da schersi inosenti a schersi ecesivi.
* Ernie "Coach" (stazoni 1-4, recorente 3, guest 5-7), interpretà da Damon Wayans Jr. El ze n'ex atleta che el laora come personal trainer. Abitaa intè'l loft fin a che no el ze sta rinpiasà da Winston, anca se sucesivamente el torna fin ała tersa stazon, finche poi no el va a convivar co ła so fidansà May a New York.
* Cecilia "Cece" Parekh (stazoni 1-7), interpretà da Hannah Simone. Ze ła mejor amiga de Jess, sin da l'infansia. Ze na stupenda modeła indiana che però la lasa el so laoro par nar a far la barista intè'l bar de Nick. Ze protetiva intè i confronti de Jess e se spoza neła cuinta stazon co Schmidt.


File:Zooey Deschanel 2012.jpg|Zooey Deschanel intè'l roło de Jess
File:Jake Johnson by Gage Skidmore.jpg|Jake Johnson intè'l roło de Nick
File:Flickr - Genevieve719 - Max Greenfield (4).jpg|Max Greenfield intè'l roło de Schmidt
File:Flickr - Genevieve719 - Lamorne Morris (3) (cropped).jpg|Lamorne Morris intè'l roło de Winston
File:Hannah Simone (4) (cropped).jpg|Hannah Simone intè'l roło de Cece
File:Damon Wayans, Jr. SDCC 2014.jpg|Damon Wayans Jr. intè'l roło de Coach


## Altri projeti

## Lingambi foresti
Oryctes nasicornis

El **Scarabéo rinoxeronte** el xe un coleòtaro partegnente a la fameja dei scarabeidi e alla sotofameja dei Dinastini.

## Descrisiòn

*O. nasicornis* el se presenta come un grande baùto, dal corpo maròn scuro luxido. I maschi i xè caratterixè da un corno cefalico, che el ghe servi come arma par sfida i alti maschi. I piasè grandi i pol crèsar più de 4 cm.

## Ciclo vitale
El ciclo de 'no Scarabeo Rinoxeronte el se svolge completamente nel legno marso. Le larve le magna el legno par en periodo de tempo che el canbia in base al clima e a le risorse del teritòrio. I adulti i vola tra la fin de la Primavera e l'inisio dell'Istà,  a la sera. I màschi i fa le lote fra de lori se i se cata en piasè de uno a voler copular co la stesa femena.

## Distribusiòn
*O. nasicornis* te pol catarlo in tuta l'Europa (Inghilterra esclusa), nord Africa e Vixìn Oriente. El xe presente anca in Italia e te pol catarlo faxilmente anca intel Véneto.

## Note

## Altri projeti
Bob Saget

[thumb|Saget nel [26 de otobre 2015]]
**Robert Lane** "**Bob**" **Saget** (Philadelphia (Pennsylvania), 17 de majo 1956) xe un ator statunitènse.

## Note
Mantis religiosa

La ***muìna*** (*Mantis religiosa* Linnaeus, 1758) ła xe un baùto partegnente all'ordene sistemadego dei Mantodei e a la fameja de i Matidi.

## Descrisiòn
## Biolozia
## Distribusiòn
## Altri projeti
George Harrison

**George Harrison**[nb 1] MBE (25 Febraro 1943&nbsp;– 29 Novenbre 2001)[nb 2] el ze stà un muzicante, cantador, cantaudor, produtor muzegałe e çinematogràfego ingleze  deventà çèłebre internaçionalmente cofà el chitarista de I Beatles. Talfiada ciamà "el Beatle chieto", Harrison el ga abrasà ła cultura indiana, difati el ga contribuì a zlargar ła portada de ła muzica popołare traverso ł'incorporaçion de ła strumentaçion indiana e ła spirituałità Induista inte'l łaoro de i Beatles.[2] Seben ła major parte de ła band łe jera stà scriveste da John Lennon and Paul McCartney, ła major parte de i àlbun de i Beatles da'l 1965 in vanti łe tenjeva almanco do conpoziçioni de Harrison. Łe so cansoni inte ła band łe include Taxman", "Within You Without You", "While My Guitar Gently Weeps", "Here Comes the Sun"  "Something".
Melolontha melolontha

El **Magiolìn** (***Melolontha melolonta***, Linnaeus, 1758) el xe un coleòtaro partegnente a la fameja dei Scarabeidi e a la sotofameja Melolonthinae.
## Descrisiòn
### Adulti

El magiolin el xe un Baùto de media grandesa (2-3 cm) dal color maronsìn claro su le elitre. La caraterìstega de sto coleotaro la xe na protuberansa en fondo a l'adome: el "pigidio". El pigidio el xe piasè svilupà nei maschi che ne le femene. I masci i xe distinguibili da le femene par via de le antene, che nei masci le sa svilupè a ciuffo mentre ne le femene no.
### Larva
Le larve le xe dei vermi blanchi da la forma a "C". Le ga la testa e i arti sclerifichè.
## Ciclo vitale

Il ciclo vitale del magiolìn el se svolge soto tera e el' dura sirca 3 ani. Le larve le magna le raìse de le piante finchè no le fa la muta; i adulti, invese i rosega le foje e i vola en primavera (i scomensia a aprile). 
Na olta sto bauto l'era nocivo par le colture par via de le so abitudini alimentari ma ancò no el de xe più parchè nei ani a furia de trattamenti el sa ridoto drasticamente il numero de individui.

## Distribusiòn
El magiolìn el xe difuso in tuta l'Europa e il visìn Oriente.
## Note
Coccinella septempunctata

La **mariaòrba** (***Coccinella septempunctata*** ( Linnaeus, 1758)) ła xe un coleotaro partegnente a ła fameja coccinellidae.

## Descrisiòn
### Adulti
La prinsipàl carateristega de *C. septempunctata* ła xe i sete punti neri che ła ga su la s-cèna, anca se pol èssar che qualche d'una ła g'àvia na colorasiòn difarente. Łe ga na forma tonda e łe xe longhe fin a 9 mm.

### Larve
Le larve łe xe slonghè e nere, con dele mace aranso su la s-cèna.

## Biolozia

La mariaòrba ła xe un predador de afidi e altri picoli bai, ła de ne magna fin a 100 al giorno, sia i adulti sia le larve. Ła femena ła fa l'ovo sui fusti de le piante. I ovi i xe giàli e na femena ła de ne pol farghene fin a domila nte na olta. Quando che i se verxi łe vegni fòra le larve, che łe scoménsia a magnar afidi e łe sèita par tri stimane. A la fin de lo stadio larvale la larva ła fa la muta e ła vien crixalide, e ła de resta par una stimàna. Da ła crixalide el vegni fora l'adulto, ch'el camparà par 4/6 stimàne. Gràsie a le so abitudini ła xe usà inte ła lota biologica.

## Distribusiòn
*C. septempunctata* la se pol catàr en tuto el mondo forchè i poli.

## Note

## Altri projeti
Jean-Pierre Nsame

## Caraterìsteghe tècneghe
De ròło prima ponta, el ga un bon fiuto de'l gol e el ze anca un bon assist-man.

## Carièra

### Club
El ga zogà in Fransa, indove el crese co l'Angers prima de trasferìrse in préstio inte ła tersa franseze a'l Carquefou ndove che'l reałiza 10 gol in 22 partìe, serando el canpionato antisipatamente a càuza de un problema a ła spała.

L'ano sucesivo el zoga in préstio a l'Amiens, indove el reałiza 7 gol in 34 partìe par po' rientrar a l'Angers ma dopo soło un meze de canpionato el ze costreto a n'oparasion a ła spała che ło tien fora par tuto l'ano.

Restà zvincołà el se trasferise in  Zvisara co'l Servette dove el firma un contrato cuadrienałe. El deventa el caocanonier de ła scuadra co 23 gol.

L'ano sucesivo el vien acuistà da'l Young Boys che paga inte łe case de'l Servette ła sifra de 800.000 euro e fazendoghe firmar un contrato cuadrienałe. Co ła scuadra załonera el deventa canpion de Zvisara par cuatro stazon consecutive e inte ła stazon 2019-2020 el rezulta caocanonier co 32 gol inte'l canpionato 2019-2020. El se ripete cofà caocanonier co 19 gol inte ła stazon sucesiva. In cuatro ani e mezo el reałiza ben 108 gol in 195 partìe.

El 24 de agosto 2021 el Young Boys se acorda co'l Red Bull Lipsia par ła cesion del zogador de bałon, par na sifra visina ai 15 miłion, ma pochi zorni dopo durante na partìa d'ałenamento el se infortuna a un zènocio, cuesto ło portarà a un stop de 6 mezi e al stop de ła tratativa co'l club todesco.

El 31 de zenaro 2022 el vien cedùo in préstio onerozo (500.000 euro) al co eventuałe riscato fisà a 10 miłion de euro. El ezordise co i veneti el 6 de febraro seguente in ocazion de ła sconfita par 0-2 contro el Calcio Napoli.

### Nasionałe
El ga ezordìo el 5 de setenbre 2017 co ła Nasionałe camerunense, inte ła partìa vałida par ła cuałifegasion al mondiałe contro ła Nigeria. Inte'l 2019 el comunega de non vołer pì asetar eventuałe convocasion co ła nasion camurenense par non escluderse na ciamada da ła nasionałe franseze.

## Statìsteghe
### Prezense e gol inte i club
*Statìsteghe azornàe al 1 de febraro 2022*

## Notasion
Pixelbook

**Pixelbook** el ze un computer portatiłe ibrido zviłupà da Google che ezegue el sistema operativo Chrome OS. El ze stà anunsià el 4 de otobre 2017 e łe vendite łe ze inisiàe el 30 de otobre.

## Caratarìsteghe
El Pixelbook el ze el sucesor del laptop Chromebook Pixel, ła cui produsion ła ze stà interota inte'l 2016, e del Pixel C.

El Pixelbook el ga un display touchscreen da  che'l consente de utiłizar el dispozidivo come fuse un tablet. El dispozidivo el include anca Google Assistant co un boton dedicà so ła tastiera. El sistema operativo el ze Chrome OS. 

El dispozidivo el ze conpatibiłe co Pixelbook Pen, na pena projetada par Pixelbook e vendùa separadamente.

Come tuti i dispozidivi sertifegai Chrome OS suporta łe aplegasion Android nadivamente. In zonta, grasie a project Crostini, el ga al só interno un sistema GNU/Linux (par ła presizione  Debian inte ła só varsion Stretch) che consente el suporto nadivo ai programi suportai da Linux, come se i fuse programi instałài diretamente inte'l sistema prensipałe.

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
* https://www.google.com/chromebook/device/google-pixelbook/
Canpo San Tomà

**Campo San Tomà**, el ze un picoło canpo de Venesia, situà inte'l sestier de San Poło, a pochi pasi dal canpo dei Frari.

## Descrision
A pianta retangołar, el ga inte'l só sentro un poso. So i só cuatro ładi A se afasa, oltra a numaroze boteghe e łocałi tìpeghi (ładi nord e sud), do edifisi de vałor stòrego-architetònego:

*ła Scołeta dei Całegheri (łado ovest): costruìa so'l fenir del XV sècoło so i resti de na presedente scoła tresentesca, ła zera sede de ła corporasion dei całegheri (o scarperi). So ła fasada va sengnałada ła łuneta a sesto acuto co basoriłievo de Pietro Lombardo, raprezentante *San Marco che guarise el savatìn Aniano*.

*ła ceza de San Tomà (łado est): situada davanti a ła scołeta, ła ga na fasada resałente al 1742 (che ga sostituìo cueła orizenaria sìesentesca); al só interno òpare pitòreghe de Jacopo e Vincenzo Guarana.

## Gałarìa de imagini

Chiesa di San Tomà - Venezia.jpg|Vedùa del canpo verso est
Venezia-santa maria gloriosa.jpg|Vedùa del canpo verso ovest
Scoleta dei calegheri (Venice) - rilievo di Pietro Lombardo, 1478.jpg|El basoriłievo de Pietro Lombardo


## Notasion


## Altri projeti
Università Nebrija

L**'Università Nebrija** (  *Universidad Nebrija*) ła xe na università (Madrid), fondà inte el 1995 e l'è organizà in 6 facoltà. Inte el 2022 la conta suparzó 12.000 studenti.

## Organixasion
L'università ła xe organixà in 6 facoltà:

* Facoltà de Scienze Połitiche
* Facoltà de Scienze della Formaxión
* Facoltà de Giurisprudenza
* Facoltà de Scienze
* Facoltà de Ingegneria

## Notasion


## Linganbi foresti

*  Università Nebrija
Invaxion rusa de ła Ucràina del 2022

L**'invaxion rusa de ła Ucràina del 2022** corisponde a na brusca escalation de ła contexa tra i do Paesi in corso dal 2014. Ła guera ła ga provocà ła pi granda crisi de rifujiai in Europa dopo ła fine de ła seconda guera mondiałe.miniatura|Mapa del conflito

## Escalation e invaxion
El 22 febraro del 2022 el presidente ruso Vladimir Putin el ga domandà i pieni poderi par operasioni miłitari foreste e ła so richiesta la xe sta pienamente acolta sia da ła Duma che da ł’Asenblea Federałe. Putin coxì el ga otegnuo el controło pien de łe forse armae ruse, senza limiti de tenpo, luogo e per cualsiasi tipo de operasion miłitare. Calche ora dopo, durante ła conferensa stanpa del presidente statunitense Joe Biden, le xe stae anunciae łe prime sansion contro ła Rùsia, fra cui ła sospension de ła certificasion del Gasdoto Nord Stream 2, xe sta anca confermà l’anulamento de l’incontro programà intra el Segretario de Stato Statunitense Blinken e el ministro dei esteri ruso  Lavrov el 24 febraro a Ginevra, afermando che «l’invasion la xe xa inisiada, l’incontro no el ga pi senso». El Segretario Generale de ła NATO Jens Stoltenberg a łe ore 23:45 (UTC+1) el ga dito che ła NATO ła ga 100 aerei in masima ałerta e vari grupi navałi in tuta Europa.

N'te ła prima matinada del 24 febbraio 2022 Putin el ga anuncià un'operasion miłitare n'tel Donbas, dando inisio a un'invaxion de ła Ucràina.

## Varda anca

* Ucràina
* Guera freda

## Notasion
Selena Gomez

**Selena Marie Gomez** (Santa Barbara, 22 de lujo 1992), ła ze na cantaudora, atora e dopiadora statunitense.
Vanzeło segondo San Marco

El **Vanzeło segondo San Marco** (in grego antigo: Κατὰ Μᾶρκον) el ze el segondo dei cuatro vanzełi canòneghi del Nòvo Testamento de ła Bibia. I altri vanzełi canòneghi i ze Vanzeło segongo San Matìo, Vanzeło segondo San Łuca e Vanzeło segondo San Joani. El Vanzeło segongo San Marco el ze sinòtego come chiłi de Matio e Luca.

El Vanzeło de Marco el ze el pì curto de scritura.
thumb|''Evanzałaro de Lorsch'', San Marco che scrive el Vanzeło

Ła lengua che el ze sta scrito el ze el grego antigo che el zera conosesto inte l'inpero roman. El ga anca calche interputasion in aramaego de Jezù (3,17); 5,41, 7,34, 14,36, 15,34) e publegà sirca dal 55 a el 62 . La tradision la vol che Marco el zera segretario e l'interprete de San Piero e de scrivere la predicasion. Conpiesto el so łaoro de scrivere el so vanzeło ghe lo ga da a el so mestro Piero e lo ga aprovà par łezere a łe ceze come scritura autentega.

Tanti studiozi bibleghi i sostien che Marco el sipia sta chel zovaneto arestà e scapà inte l'orto de i Gethsemani e evazo nudo (Marco 14, 51-52).

## Contenuo
* Joani Batista, la predicasion a el ministero e batezo de Jezu (1:13–13).
* Ła predicasion de Jezù in Gałiłea (1:14-8,26)
* Entrada in Jeruzaleme (8:27-10:52)
* Pasion, morte e resuresion (11:1-18.8)
* Aparision e ascension (16,9-20)

Ghe ze tanta inportansa par i miracołi conpiesti.

## Notasion


## Bibliografia
* Giovanni Bosco, *Storia Sacra*, Amicizia Cristiana, 2016.
* (a cura di Salvatore Garofalo), *La Sacra Bibbia*, Arnoldo Mondadori, 1975.
* (a cura di Giuseppe Ricciotti), *La Sacra Bibbia*, Salani, 1991.

## Linganbi foresti
  Vangelo secondo Marco
Càucazo

El **Caucazo** el ze na cadena montagnoza a el confin intra ła Azia sudosidental e ła Eoropa sudoriental.
Ła conprende do cadene parałełe co andamento nordovest-sudest

## Zeografia fizega
El ciaparento do caene parałełe e distanti sirca 100&nbsp;km, co andamento nordovest-sudest, che łe se slonga par sirca 1&nbsp;200&nbsp;km
Ła veta pì alta ła ze el Elbrus inte ła caena setentional de el Caucazo Mazor.
Gergei

**Gergei** (in sardo: *Gerxèi*) el xe un comun itałian de 1 224 abitanti. El xe in provincia de Sud Sardegna inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 36,18&nbsp;km² . L'abità el xe situà a 374 metri s.l.m.
 
## Nòde


## Altri proxeti
Apenini

I **Apenini** i xe na cadena montagnoza de ła Eoropa sentro meridional.

## Zeografia fixega
I se slonga par sirca 1&nbsp;200&nbsp;km inte ła penìzoła itałiana
Ła veta pì alta ła xe el Corno Grande intél masiso de el Gran Saso.
Apałachi

I munti **Apałachi** i ze na cadena montagnoza de el Nord Amèrica oriental.
I ga andamento suovest-nordest, parałeło a ła costa atlantega
Tien Šan

I munti **Tien Šan** i ze na cadena montagnoza de el Àzia.
I se trova ła banda oriental de ła Àzia sentral e ła banda nordosidental de ła Àzia oriental, co andamento suovest-nordest.

## Notasion
Alpe meridionałi

Łe **Alpe meridionałi** łe ze na cadena montagnoza de ła Oseània meridional.
I se cata so ła Ìxoła del Sud e i ga andamento suovest-nordest, scuazi parałeło a ła costa de el Mar de Tasman.
Max Verstappen

thumb|Max Verstappen
**Max Verstappen** (Hasselt, 30 de setenbre 1997), xe on pilota Hollanda de Formula 1, che atualmente se trova a corer co na vetura del Red Bull Racing.

El ariva 'nteal Formula 1 inte el 2015 su una Scuderia Toro Rosso. El campione del mondo in 2021.

## Coligamenti foresti
* Sito ufficiale
Hartlepool

**Hartlepool** (de 93 663 abidanti.) el ze on borgo portual e autorità unidaria de la contea çerimonial de Durham, Inghiltera; el se afaça sol Mar del Nord, poco a nord del rio Tees

El so porto el ze stà intrà i primi costruii in Ilghiltera, e el ze uno dei pì grandi de l'intiero paeze; el deve la so prosperità soratuto a l'atività cantierìstega. Inazonta, in sto borgheto ghe vive Leila, na me amiga, la ze na brava tosa.

La çità la ze relativamente reçente de costituçion, esendo stà istituìa tel 1967 par union de do çentri ca uncó i ze i so prinçipali sotoborghi: West Hartlepool, ca la ze ga svilupada come porto e çentro industrial, e East Hartlepool
Nicolas Micheletti

**Nicolas Micheletti** (1990) xe un ativista itałian.

## Vita
Nasesto a Pisa e lì se diplomà in economia, prima di laurearsi con lode all'Università di Belle Arti di Roma. Nel 2016 ga creà il primo partio pułìtego vegano europeo *Democrazia Verde*. In ocasion delle ełesion eoropee del 2019 il Federasion dei Verdi ha chiesto a *Democrazia Verde* di aderire, cossita Micheletti si è candidato alle elezioni europee, ma è stato successivamente espulso per motivi interni. Cossita aderisce al Partito Animalista Italiano e diventa un portavóxe.

Nel 2021 ga creà l'organizzazione internazsionałe *End The Slaughter Age* e el ga scrito l'omonima iniziativa dei cittadini europei per spostare i sussidi dall'arlevamento alle alternative vegetali e all'agricoltura cellulare. L'iniziativa è stata registrata dal Comision Eoropea il 27 aprie ed partìa il 5 zugno. *End The Slaughter Age* è sostenuto da oltre cento organizzazioni.

Nel 2023 ga tenesto un TedX a Rovigo sul canbiamento climàtego e le sue posibli soluzion, compresa la carne coltivada.

## Riferimenti
Monte Calvarina

El **Monte Calvarina** (682 m s.l.m.) se trova in tèl comun de Roncà.

El Monte Calvarina, insieme al **Monte Crocetta** i gavea un maestoso complesso vulcanico attivo che emersea dall'antico mar della Tetide.

Dal 1959 fin a1995 el ghà ospità, ai piè del monte, alla metà del monte e insima al monte, le ex basi militari dove ghera el 67º Gruppo intercettori teleguidati.
sinistra|miniatura|Canselo della base militare
Insima ghera la base militare operativa dal 1959 al 1995.
Puṇṇadhammo

El veneràbile **Puṇṇadhammo** (; nòme secolar: *Michael Dominskyj*; nato el 1955) el ze mónego budista *[[theravāda]]* canadeze.

## Refarense
Dipartimento dei Pirenei Atlantici

**Pirenei Atlantici** el ze un dipartimento franseze de la rezion Nuova Aquitania.

## Geografia fìzega
El taritorio de'l dipartimento el confina co Landes a nord, Gers a nord-est e Alti Pirenei a est. A sud el confina co łe provinse spanjołe de Huesca in Aragona, de Navarra e di Gipuzkoa inte i Paezi Baschi. El ze banjà a ovest da'l Golfo de Biscaglia.

Łe prensipałe sità , oltra a'l caołogo Pau, le ze Bayonne e Oloron-Sainte-Marie.

## Storia
El dipartimento el ze stà creato daspò ła Revołusion franseze, el 4 marso de'll 1790, in aplegasion de ła łeze de'l 22 desenbre de'l 1789, a partir da'l taritorio de ła provinsa de ła Guienna. So'l prensipio el nome de'l dipartimento el zera *Basses-Pyrénées*, l'è stà modifegà in Pirenei atlànteghi el 10 otobre 1969.

El conprende do rezion stòreghe parfetamente difarensiàe fra de łore: el Béarn, che'l ocupa tuta ła parte orientałe de'l dipartimento (sirca el 63% de'l taritorio e el  60% de ła popołasion) e Iparralde, el Paeze Basco franseze, cueła ocidentałe (co el restante 37% de'l taritorio e el  40% de popołasion), formada da łe rezion de Bassa Navarra, Labourd, Soule. A l'interno de'l bearnese A ze restàe do enclavi che łe ingruma serti comuni dei  Alti Pirenei (dipartimento fazente parte de'l Midi-Pirenei): A se trata de un retajo stòrego derivante da'l Mezoevo, che'l ze stà respetà a'l momento de ła sudivizion taritoriałe dei dipartimenti.

## Voze corełàe
* Ełenco dei comuni de'l dipartimento
* Ełenco dei arrondissement de'l dipartimento

## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Somā

La veneràbile **Somā** (; nòme secolar: *Giovanna Maselli*) la ze mónega budista *[[theravāda]]* italiana.

## Refarense
David Reynolds

**John David Reynolds** (nòme relijozo: 𑀧𑀜𑁆𑀜𑁄𑀪𑀸𑀲, *Paññobhāsa*) el ze scritor statuniteze, filòzofo de’l budismo e ecsmónego *[[theravāda]]*.

## Refarense
Monastièr Dhammavihāra

El **monastièr Dhammavihāra** el ze un monastièr budista *[[theravāda]]* in Jilotepec, Veracruz.

## Refarense
Bento Gonçalves

miniatura|centro|600px|Bento Gonçalves, panoram int'el 2018.
**Bento Gonçalves** el ze un comune de'l Braziłe inte'l Stado de'l  Rio Grande do Sul, parte de la mesorezion de'l Nordeste Rio-Grandense e de la microrezion de Caxias do Sul.

## Storia
Prima de'l 1870 l'area conosùa cofà Cruzinha ła zera abitada da indios. Inte'l 1875 l'area ła ze stà cołonizada da un gropo de suparzó 730 imigranti tirołezi-trentini, provenjenti da l'Inpero austro-ungàrego, e renomenada cołonia de Donna Isabel, in omajpo a ła prensipesa braziłiana Isabel de Bragança. Inte'l 1890 ła ze stà renomenada Bento Gonçalves in omajo a l'eroe de ła revołusion farroupilha, Bento Gonçalves da Silva.

I cołoni trentini i gavea catà un clima favorevołe, soratuto a ła coltivasion de ła vida, atività che ła ga otenjesto un ultarior zviłupo cuando ła rezion ła ze stà cołegà a ła rede nasionałe feroviaria a l'inisio de'l XX sècoło. Inte'l 1967 l'area ła ga avesto un ultarior inpulso co ła nasita de'l *fenavinho*, che ła ga dazesto a Bento Gonçalves notorietà a łiveło nasionałe e intarnasionałe e ła ga trasformà inte ła "cavedałe braziłiana de'l vin".

## Sosietà
Inte'l 2018, ła popołasion totałe de'l comune ła jera de 119.049 abitanti, con na densità demogràfega de 434,49 hab / km ².
## Aministrasion
El primo sindico de ła sità el ze entrà in carga el 24 novenbre 1892. El poder łezislativo de'l comun el ze ezersità da'l Consejo comunałe de Bento Gonçalves, conponesto da dizisete consejeri comunałi.
centro|miniatura|Piasa de ła sità

### Zemełaji

* 
* 
* 
* 
* 

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Richard Estes

**Richard Estes** (nòme relijozo: 𑀥𑀫𑁆𑀫𑀭𑀢, *Dhammarato*) el ze scritor statuniteze de’l budismo *[[theravāda]]*.

## Refarense
Fiat 500

**Fiat 500** o **Cinquecento** ła ze ła denomenasion de cuatro modeli utilitari produzesti da ła caza automobiłìstega torineze FIAT a partire da'l 1936; ła denomenasion, portada a'l debuto inte'l1915 con l'omònema concept car, ła devenjarà po' nota so'l marcà da'l 1936 e da cua in vanti e ła conprendarà, oltra a le veture de serie de ła caza mare, anca altre varsion spesiale derivàe o costruìe so łisensa.

El tèrmene **Fiat 500**, cuindi, el pol èsar refarìo a:

po' nota so'l marcà da'l 1936 e da cua in vanti ła conprendarà, oltra a le veture de serie de la caza mare, anche altre varsion spesiale derviàe o costruìe so lisensa.

El tèrmene **Fiat 500**, cuindi, el pol èsar refarìo a:

* **[[Fiat 500 (1915)|Fiat 500]]**, concept car del 1915.
* **[[Fiat 500 "Topolino"]]** de'l 1936, e a łe derivàe:
** **[[Simca 5]]** de'l 1936;
** **[[Simca 6]]** de'l 1947.
* **[[Fiat Nuova 500]]** de'l 1957, e a łe derivàe:
** **[[Fiat Nuova 500 Abarth|Fiat-Abarth 500]]** de'l 1957;
** **[[Fiat 500 Ghia Jolly|Ghia 500 Jolly]]** de'l 1957;
** **[[Autobianchi Bianchina]]** de'l 1957;
** **[[Fiat Nuova 500 Steyr-Puch|Steyr-Puch 500]]** de'l 1957;
** **[[Fiat 500 (draisina)|Fiat 500 Motocarrello]]**, draisina feroviaria de'l 1960;
** **[[Fiat 500 Moretti Coupé|Moretti 500 Coupé]]** de'l 1961;
** **[[Fiat Nuova 500 Giannini|Fiat 500 Giannini]]** de'l 1963;
** **[[Ferves Ranger]]** de'l 1966;
** **[[Autobianchi Giardiniera]]** de'l 1968;
** **[[Fiat Nuova 500 Francis Lombardi My Car|Francis Lombardi 500 My Car]]** de'l 1968;
** **[[Fiat 500 Lucertola]]** de'l 1969.
* **[[Fiat Cinquecento]]** de'l 1991.
* **[[Fiat 500 (2007)|Fiat 500]]** de'l 2007, e a łe derivàe:
** **[[Abarth 500]]** de'l 2008;
** **[[Fiat 500L]]** de'l 2012;
** **[[Fiat 500X]]** de'l 2014.
* **[[Fiat 500e (2020)|Fiat 500e]]** de'l 2020.
Cartaxo

**Cartaxo** () el ze un comune portogheze de 23.389 abitanti situà inte'l distreto de Santarém.

## Sosietà

### Evołusion demogràfega

## Freguesias
* Cartaxo
* Ereira
* Lapa
* Pontével
* Valada
* Vale da Pedra
* Vale da Pinta
* Vila Chã de Ourique

## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Luján de Cuyo

**Luján de Cuyo** ła ze na sità de ła provinsia de Mendoza, in Arzentina, caołògo de'l dipartimento omònemo. Ła ze situada ad un'altitùdene de 820 m s.l.m., 18&nbsp;km a sud-est de Mendoza e ła ga popołasion de sirca 90.000 abitanti. Ła fa parte de l'area metropołitana de Mendoza (ła *Gran Mendoza*). In 'sta sità A ze nasesto Cristian Lucchetti, portier itało-arzentin de'l Club Atlético Banfield.

## Xemełagi

## Linganbi foresti
*
Waymo

miniatura|Google driverless car
[miniatura|Na [Toyota Prius modifegada par testar Google driverless car.]]
**Waymo** (ex projeto **le driverless car**) ła ze na inpreza de'l grupo Alphabet che'l dòpara ła tecnołozia par crear autoveture autonome.

El projeto el ze stà guidà a'l prensipio da l'inzenjer Sebastian Thrun, diretro de'l Laboradorio de'l projeto el ze stà a'l prensipio guidà da l'inzenjer Sebastian Thrun, diretor de'l Łaboradorio de Intełigensa Artifisiałe Stanford e co-inventor de Google Street View, el cui team el ga creà el robot veicoło Stanley che'l ga vinsesto el DARPA 2005 Grand Challenge e el só premio de 2 miłion de dołari da'l Departimento de ła Defeza dei Stati Unii. Google ła ze drio łaorar a st'altro projeto da'l 2009, e i so prototipi i ga parcoresto oltra 8 miłion de chiłometri so strada a'l 2018 mentre A ze stà simułà vertualmente oltra 4,3 miłiardi de chiłometri inte'l ùnjoło 2017. El team de dezviłupo de'l sistema el zera costituìo da 15 inzenjeri, tra cui Chris Urmson, Mike Marlboro, e Anthony Levandowski che i gavea  łaorà so ła Grand DARPA e łe sfide urbane. Projeti anàłoghi i ze stà portà 'vanti anca da nantre aziende całiforniane, tra cui Apple.

Inte'l majo de'l 2016 Google ła ga siglà un acordo co'l grupo Fiat Chrysler Automobiles drio el cuało el monovołume Chrysler Pacifica, daspò na prima faze de test, el sarà el primo modeło comersiałe de auto a guida autonoma marchiada Google che se pol conprar inte i  Stati Unii.

L'azienda ła ze drio depozitar racuanti breveti revardo a łe tècneghe de guida sensa piłota, come ad ezenpio un prosedimento par el reconosimento dei mezi de socorso, łasàndoghe łori el paso so  ła carezada.

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Āciṇṇa

El *bhaddanta* **Āciṇṇa** (), pì conosùo fà el **seadò de Pa-auk**, el ze mónego budista *[[theravāda]]* birman.

## Refarense
Candana

El veneràbile **Candana** (; nòme secolar: , *Garbis Bartanian*) el ze mónego budista *[[theravāda]]* libaneze.

## Refarense
Novo nasimènto

**«Novo nasimènto»** (), anca conosùo fà la **«marcia de la Nova Sosietà»** (), el ze na canson patriòtega filipina scrita manman la presidènsa de Ferdinand E. E. Marcos.
Ivorá

**Ivorá** el ze un comune de'l Braziłe inte'l Stado de'l Rio Grande do Sul, parte de ła mesorezion  Sentro Ocidental Rio-Grandense e de ła Microrezion de Restinga Seca.

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Luigi Piccio

**Luigi Piccio** (; 12 setenbre 1920–10 marso 2014), pì conosùo fà **Don Gino**, l’e stà presbìtaro cristian italian. L’e stà par tanti ani el pì autorévole espèrto italian de’l mètodo de cosientizasion meso a ponto da Paulo Freire.
Rakkhita

El veneràbile **Rakkhita** (; nòme secolar: *Robert Lloyd Norris*; nato el 1964) el ze *[[sāmaṇera]]* (mónego noviso budista) *[[theravāda]]* britànego.

## Refarense
R. J. Javellana

**Rodolfo Bóbila Javellana**, pì conosùo fà **Rodolfo Javellana, Jr.** o **R. J. Javellana**, el ze ativista pulìtego filipin. L’e stà nato da na mare da Bangued inte la provinsia de l’Abra e da un pare da Candoní inte la provinsia de Negros Occidental.

## Refarènse
Butch Valdés

**Antonio Abad-Santos Valdés**, pì conosùo fà **Butch Valdés**, el ze pulìtego neonasionalista filipin.

## Refarènse
Sosietà de Filipini Democràteghi

{{
La **Sosietà de Filipini Democràteghi** () el ze un partìo pulìtego neonasionalista inte le Filipine.
Caxa Foscari Mocenigo

miniatura|La Calle del Paradiso.
**Caza Foscari Mocenigo** el ze un edifisio venesian situà inte'l sestier de Casteło.

## Storia
El ze stà scominsià inte'l 1407 soto un tal Andrea Foscari, abate de l'Abasia de Pomposa, situada aComacchio. Drioman ła ga subìo rimanezamenti inte'l XVI e inte'l XVII sècoło. El ze pasà inte'l 1491 dai Foscari ai Mocenigo co łe nose intrà Pellegrina Foscari e Alvise Mocenigo dalle Zogie, che'l ze deventà in 'sto modo propietario anca de tute łe altre caze afasàe so la cale.

## Architetura
El ze l'edifiso de  testa de un conpleso de ventisie caza afasàe so ła Całe de'l Paradizo, sita a San Lio e culminàe inte'l Ponte de'l Paradizo. Retenjùo uno dei pì grasiozi ezenpi de edifisio recante barbacani łinjei , el prezenta in fasada un antigo inpianto veneto-bizantin, deznaturà da intarventi fazesti drioman dovùi a ła nesesità de adatar l'edifisio a łe nove nesesità. La fasada prensipałe ła se dezviłupa so cuatro łevełi : el pepian (pian tera) el prezenta un portałe ad acua infleso, afine ai stiłemi de l'architetura bizantina, el mezanin picołe monofore, el pian nòbiłe na trifora bizantina (daspò trasformada in cuadrifora mediante  ła zonta de un arco renasimentałe) e do monofore e cueło suparior na bifora e do monofore.

Ła fasada  łaterałe ła ze traforada da do trifore, l'una gòtega e l'altra renasimentałe. A łe do stremità de ła całe A se cata do archi che, un tenpo, i vołeva sinjifegar el poseso dei stàbiłi so entranbi i ładi de ła via. El pì beło e mazéngo el ze cueło so'l ponte verso Canpo Santa Maria Formoza, recante so'l łado de'l rio na madona afiancada da devoti in preghiera e so cueło de ła całe i stemi de entranbe łe famegie.

## Notasion


## Bibliografia
* 
* 

## Linganbi foresti
*
Jeffrey Céliz

**Jeffrey Céliz**, anca conosùo da só *nom de guerre* **Eric Almendras**, el ze pulìtego neonasionalista filipin e ecsrebèle marcsista–leninista–mauista.

## Refarènse
Lorraine Badoy

**Lorraine Marie Badoy Partosa** la ze mèdega filipina. La ga servìo cofà funsionaria inte el goèrno de Rodrigo Duterte.

## Refarènse
Phalañāṇī

La veneràbile **Phalañāṇī** (; nòme secolar: *Daniela el-Aidi*; nato el 1959) la ze mónega budista *[[theravāda]]* todesca.

## Refarense
Ìzoła Axel Heiberg

L**'izola de Axel Heiberg** ła ze na izoła situada inte l' Arcipełago àrtego canadeze partenjente a'l taritorio canadeze de Nunavut.

El ga na suparfise de 43.178&nbsp;km², che ła pone in tèmeni de grandese a'l 7º posto infrà łe majore izołe de'l Canada, a'l 31° a łeveło mondiałe. Ła màsema altesa ła vien razonzesta da l'Outlook Peak, a 2.211 metri so'l łeveło de'l mar. I giasi pereni i ła coèrze par na suparfise de scuazi 15.000&nbsp;km².

Descoverta inte'l 1900 da Otto Sverdrup, ła jera stà nominà Axel Heiberg in onor de'l consołe norvejeze che ghe ne ga finansià ła spedision. Sora de eła ze stà trovà resti de popołasion Inuit, ma uncò ła ze na izoła dezabitada, via che par na stasion sientìfega. Łe spediesion sientìfeghe so l'izoła łe ga tacà datorno ai ani sincuanta de'l novesento.

Inte'l 1985 A ze stà scoverto un bosco piedrifegà resałente a'l Eocene.

## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Mordecài Piccio

**Mordecài Piccio** (ebraega: מרדכי פצ׳ו (Mordekay Ṗeṣ’ŵ)); 15 lujo 1916–27 zenaro 1992) el ze stà ufisale militar israelian e comandante deputà inte l’Irgun soto el comando de Yaʿqob Mridor.

## Refarense
Nord Sud Ovest Est

***Nord sud ovest est*** el ze el segondo àlbun dei 883, publegà inte'l 1993.

El ze l'ùltemo àlbun reałizà e scrito insieme da Max Pezzali e Mauro Repetto.

El gaveva vendesto  copie pì  VHS, rezultando èsar l'àlbun pì vendùo de cheł'ano. L'àlbun l'è restà in sima a łe clasifeghe par  14 setimane de sèito e el ga vinsesto el Festivalbar 1993 inte ła sesion album.

## Descrision
'Sto segondo àlbun el ze in parfeta continuità co'l primo, come se el ne fuse la prosecusion. Anca in *Nord sud ovest est* i 883 i afronta, inte łe só canson, senari de vita cotidiana tìpeghi de l'età adołesensiałe; el sinjifegado de onji canson, par zonta, el ze esplisità inte ła parte drio de ła coeartina de l'àlbun, soto forma de "fumeto" co na didascałia.

Racuanti singołi de 'sto àlbun i ze devenjesti suito grandi sucesi e, uncora uncò, i ze intrà i pì conosùi de'l grupo (A se pense a *Come mai* o *Nord sud ovest est* che'l dà el nome a l'àlbun).

Nonostante ła continuità co *Hanno ucciso l'Uomo Ragno*, A ze posibiłe notar in 'sto segondo àlbun na łezera evołusion a łeveło muzegałe; i aranzamenti i par èsar pì curà, grasie anca a l'aporto de serti muzeganti in sała de rezistrasion.

'Sta evołusion no ła ze rescontrabiłe solche a łeveło muzegałe; al de łà de'l łenguajo senplise e zovaniłe che'l descrive situasion parentemente banałe, emerze in tanti testi, el sotofondo de małinconia e dezazio ezistensiałe (che po' emerzarà esplisitamente inte l'àlbun sucesivo, co ła canson *Gli anni*) che ła caratariza in partegołar modo l'età adołesensiałe, o cueła brevemente sucesiva.

El tema de'l viazo e de ła reserca el riemerzarà in altre canson de Max Pezzali, soratuto dopo aver intraprendesto ła cariera sołista.

## Trase

; Trase bonus inte l*'Edizione Straordinaria* de'l 2000

## Formasion

; 883

* Max Pezzali – voze
* Mauro Repetto – voze segondaria sequencer

; Altro parsonałe

* Marco Guarnerio – produsion, aranzamenti, cori
* Pier Paolo Peroni – produsion, aranzamenti
* Antonio Baglio – mastering
* Manuela Pedratti – cori
* Demo Morselli – tronba
* Roberto Mazin – sasofono
* Caterina Rappoccio – voze in *Aeroplano*

## Clasifeghe

### Clasifeghe setimanałe

### Clasifeghe de fin de ano

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Lascia ch'io pianga

thumb|upright=2|Manoscrito autografo de'l 1711, co łe prime batude de l'aria
***Lascia ch'io pianga*** ła ze na séłebre aria par soprano conposta da Georg Friedrich Händel.

## Mùzega
Ła mełodia de l'aria ła zera stà doparada inisialmente come dansa aziàtega inte l**[[Almira (òpara)|Almira]]'' (1705). Ła mùzega ła ze stà doparada drioman inte l'aria ***Lascia la spina, cogli la rosa**', afidada a'l Piaser inte l'[[oratorio (mùzega)|oratorio]] *Il trionfo del tempo e del disinganno* (1707). Handel el ga drioman reutiłizà l'aria inte'l segondo ato de'l *Rinaldo* (1711), co un novo testo, afidà a'l parsonazo de Almirena e inderisà a'l só custode de prezon Argante. El *Rinaldo* el ze stà un gran suceso par Handel, par cui l'aria ła ze comunemente asosiada a tałe òpara e ła ze prensipalmente nota inte ła forma che ła ga in st'ùltema.

L'aria inte'l *Rinaldo* ła ze scrita in [[fa major]], inte'l ritmo de [[Sarabanda (dansa)|sarabanda]] con un metro de  e na indegasion de andamento de *Largo*. Ła stromentasion ła prevede [[viołin]]i I e II, [[vioła (stromento muzegałe)|viola]] e [[baso continuo]], e na ezecusion ła dura mediamente sincue menuti. L'aria ła se ga afermà come un toco da conserto, intarpretada e insidesta da tanti grandi artisti, e ła conparise in racuanti film.

== Testo ==

Ła prima varsion de l'aria, da'l *Trionfo*, ła ze inte'l [[łibreto]] de [[Benedetto Pamphilj]]:

<blockquote><poem>Lascia la spina,
cogli la rosa;
tu vai cercando
il tuo dolor.

Canuta brina 
per mano ascosa,
giungerà quando
nol crede il cor.
</poem></blockquote>

Ła segonda e pì séłebre varsion, da'l *Rinaldo'', ła ze inte'l łibreto de Giacomo Rossi:

Lascia ch'io pianga
mia cruda sorte,
e che sospiri
la libertà.

Il duolo infranga
queste ritorte,
de' miei martiri
sol per pietà.

## Notasion


## Bibliografia
*

## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Scugnizzo

miniatura|Un scugnizzo inte'l XIX sècoło
**Scugnizzo** (pronunsià ) ła ze na paroła napołetana, drioman entrada inte'l dòparo anca inte l' itałian, che'l ìndega el «berechìn de strada» a Napuli.

## Storia
miniatura|Tozatełi de strada brincài ad un tram
Łe prime atestasion de'l tèrmane łe resałe a'l 1895, cuando ch'A se ne rejistra el dòparo da parte de Ferdinando Russo: «In zergo, 'sti tozi, che i se invia spensieratamente par ła strada de łe càłcere e de'l domisilio coato, i vien ciamà scugnizzi». Inte'l 1897 zera stà publegà dei soneti de Russo intitolài propio  *E scugnizze*. Ferdinando Russo el ga ciarìo ch'A se tratava de un tèrmane utilizà inte l'anbito de ła malavita napoletana, e se conoseva za inte'l 1888. Le orizene deunifegasion d'Itałia a Torin. Drìo nantre teorie, el tèrmane "scugnizzo" el podeva derivar da'l verbo latin *excuneare* («rónper co forsa», «spacar»).

## Utiłizo de'l tèrmane
Inte ła cultura popołar, ła fegura de'l "scugnizzo", nonostante ła sia speso inpertinente e ineducada, ła vien resepìa come sinpàtega e pozitiva: par cuesto el vien speso sernìo come protagonista o parsonajo de film come *[[L'ultimo scugnizzo]]* (1938), *[[Paisà]]* (1946), *[[Uno scugnizzo a New York]]* (1984), *[[Scugnizzi]]* (1989).

Giulia Civita Franceschi ga sercà de rebaltar el stereòtipo de'l scugnizzo co un projeto educativo insentrà so ła recostrusion dei afeti.

## Inte l'arte
Giovanni De Martino (1870-1935), ativo tra Parize e Napołi, el ze noto par ła raprezentasion de picołi busti de "scugnizzi" in bronzo dai trati reałìsteghi, devenjendo noto anca  come *"Lo scultore dei bambini"*, par i cuałi el ga otenjesto arcuanti reconosimenti intarnasionałi, tra cui el premio spesiałe a'l "Salon de Parze" de'l Muzeo de'l Louvre inte'l 1900.

## Notasion


## Bibliografia
*Nicola De Blasi, *Nuove ipotesi per l'enigma etimologico di "scugnizzo"*, in "Lingua e  Stile, Rivista di storia della lingua italiana" 1/2011, pp.&nbsp;71–100, doi: 10.1417/34818

## Altri projeti

## Linganbi foresti
*
Munissarā

La veneràbile **Munissarā** (; nòme secolar: *Nissara Horayangura*) la ze mónega budista *[[theravāda]]* tailandeze da le Filipine.

## Refarense
Kumāra

El veneràbile **Kumāra** (; nòme secolar: , *Liew Chin-leag*; nato el 1972) el ze mónego budista *[[theravāda]]* malazian.

## Refarense
Monastièr Buddharakkhā

El **Monastièr Buddharakkhā** (; ; ) el ze un monastièr budista *[[theravāda]]* in Tailandia.

## Refarense
Viła Barbarigo (Noventa Vizentina)

**Viła Barbarigo** ła ze na viła patrisia de'l tardo XVI sècoło situada inte'l sentro de Noventa Vizentina, in provinsia de Vicensa, da ła coa de'l XIX sècoło adibìa a sede munisipałe. Ła ze indegada anca come **Villa Barbarigo Rezzonico**, refletendo łe ałeanse matrimoniałe intrà łe varie fameje nòbiłe venesiane che łe ga posedesto ła caza.

No ła va sconfuzionada co ła Villa Barbarigo de Valsanzibio (frasion de Galzignan Terme) inte łe visinanse de Padoa, renomada par i só gradini, łe só statue e łe só fontane.

L'edificio el ze sede de l'aministrasion comunałe de Noventa Vizentina e el ze vizitabiłe.

## Decrision
El ze un pałaso rurałe costruìo a partir de'l 1588 a òpara de un injoto architeto venesian del 'anbito de Vincenzo Scamozzi. L'edificio el  sostituiva na presedente rezidensa. La strutura ła ze inponente par ła só altesa. La villa ła se difarensia par łe decorasion ad afresco de artisti tra i cuałi Antonio Foler, Antonio Vassilacchi (l'Aliense) e Luca da Reggio (Luca Ferrari).

'Sta sede de'l Comune de Noventa Vizentina   ła ze meta turìstega prensipałe dei turisti. De frente a l'edificio A se cołoga ła piasa de Noventa Vizentina, Piazza IV Novembre, co a'l sentro na inponente fontana che recorda i cadùi de guera.

Ła łoza sentrała, fazesta su tre piani, ła aparise come un calcosa de dezorganegamente aplegà, ła diłatasion vertegałe dei buzi a'l primo pian  ła ìndega un sforso de sercar de razonzer un zlanso verso l'alto de ła fàbrega, sevità par zonta co łe ecesive piramide che corona ła fasada.

Ła parte posterior, che inisialmente ła parea èsar cueła priva de "ofisiałità", ła ze stà drioman alterada co ła zonta de corpi sporzenti.

Ła viła inte'l só conpleso e soratuto in vertù de łe barchese, ła esprime na sorta de ecuiłibrio e de grandiozità.

A'l só interno no manca mìa numarozi afreschi e decorasion. Par cuanto revarda 'ste decorasion pitoreghe A recordemo l'inportante contribudo de'l frescante - decorador Antonio Vassillacchi dito l'Aliense e Antonio Foler. Resentemente A se ze stà boni de resałir a'l nome de n'altro decorador - Alessandro Maganza.

L'Aliense e Foler i ga contribuìo anca a un notevołe divario stiłìstego che'l separa i afreschi de ła sałeta a sanca de l'ingreso a'l segondo pian, da cuełi de ła sałeta a dreta de'l medemo pian. A se trata de un divario fasilmente individuabiłe anca ai oci de un senplise vizitador.

Na partegołar mension merita anca łe varie fegure ałegòreghe situàe sora łe porte de ła stansa a sanca de'l braso d'ingreso.

## Notasion


## Bibliografia
* *Le ville venete*, edizione speciale del Mattino di Padova

## Altri projeti

## Linganbi foresti
*Scheda so'l sito de'l Comune de Noventa (fonte doparada)
*Scheda sulla villa a cura de'l FAI (fonte doparada)
*Reserca de łe schede de łe singołe viłe venete catałogàe da ła Rejon Veneto inte'l sito ofisiałe de l'Istituto Rejonałe Viłe Venete
Piero Fassino

**Piero Franco Rodolfo Fassino,** (Avigliana, 7 otobre 1949) el ze un połìtego itałian, deputà a ła Camera par el Partìo Democratego e presidente de ła 3a Comision Afari Estari de la Camera de'l 30 łujo 2020.

Za ministro de'l comersio co l'estaro e de ła zustisia inte i governi presiedùi da Massimo D'Alema, el ze stà segretario nasionale dei Democràteghi de Sanca da'l 16 novenbre 2001 a'l 14 otobre 2007. El 6 novenbre 2007 el ze stà nomenà *Invià de l'Union europea in [[Birmania]]* da Javier Solana, Alto raprezentante par la polìtega estara e de seguresa comun de l'Union europea. Da'l majo 2011 a'l zunjo 2016 el ze stà  sindaco de Torin, mandà durando el cuało el ga coverto in contenporanea, tra el 2013 e el 2016, ła carga de presidente de l'ANCI.

## Notasion
Rafael Orozco Maestre

**Rafael José Orozco Maestre** (Becerril, 24 de marso 1954 - Barranquilla, 11 de zugno 1992) el xe stà un cantante Cołonbiano.

El gaveva publegà na ventina de àlbun. Intrà i so brani de major suceso, recordemo *Solo Para Ti, Que será de mi, La Creciente, Muere una Flor, Momentos de amor, Cariñito de mi vida, No se pedir perdón* eçe.

## Discografia parsiałe

### Àlbun

* 1977 – *[[Binomio de oro]]*
* 1977 – *[[Por lo alto]]*
* 1978 – *[[Enamorado como siempre]]*
* 1978 – *[[Los Elegidos]]*
* 1979 – *[[Súper vallenato]]*
* 1980 – *[[Clase aparte]]*
* 1980 – *[[De caché]]*
* 1981 – *[[5 años de oro]]*
* 1982 – *[[Festival vallenato]]*
* 1982 – *[[Fuera de serie]]*
* 1983 – *[[Mucha calidad]]*
* 1984 – *[[Somos vallenato]]*
* 1985 – *[[Superior]]*
* 1986 – *[[Binomio de oro]]*
* 1987 – *[[En concierto]]*
* 1988 – *[[Internacional]]*
* 1989 – *[[De Exportación]]*
* 1990 – *[[De fiesta con binomio de oro]]*
* 1991 – *[[De américa]]*
* 1991 – *[[Por siempre]]*

## Note



## Altri projeti

## Linganbi foresti

* Discogs
* MusicBrainz
* Allmusic
Paññāvaḍḍho

El veneràbile **Paññāvaḍḍho** (; nòme secolar: *Peter John Morgan*; 1925–2004) l’e stà mónego budista *[[theravāda]]* britànego.

## Refarense
Anālayo

El veneràbile **Anālayo** (; 1888–1983) l’e stà mónego budista *[[theravāda]]* tailandeze.

## Refarense
Dhammavuḍḍho

El veneràbile **Dhammavuḍḍho** (; nòme secolar: *Goh Choon-hye*; 1947–2019) l’e stà mónego budista *[[theravāda]]* malazian.

## Refarense
Pier Luigi Bersani

**Pier Luigi Bersani**, (Bettola, 29 setenbre 1951), el ze un połitego e scritor italian, deputà a la Camera par Liberi e Uguali (in quota Articolo Uno).

Menbro de'l Partito Comunista Italiano, dapò dei Demòcrateghi de Sanca, el ze stà Presidente de ła Rejon Emilia-Romagna tra el 1993 e el 1996, coverzendo anca l'incargo de Presidente de ła Confarensa de łe Rejon e de łe Provinisie autonome inte'l 1995, oltra che Ministro de l'industria, de'l comersio e de l'artezanado inte i governi Prodi I e D'Alema I, Ministro dei trasporti e de ła navegasion inte i governi D'Alema II e Amato II e Ministro de'l zviłupo econòmego inte'l governo Prodi II.

Menbro fondador de'l Partìo Democratego, el ze ne stà segretario nasionałe da'l 7 novenbre 2009 a'l 20 apriłe 2013, alora menbro de l'opozision parlamentar a Silvio Berlusconi, e in azonta cao de la coalision de sentro-sanca Italia. Bene Comune a łe ełesion polìteghe de'l 2013, daspò la vitoria a łe primarie de'l 2012.

Int'el 2017, dopo varie discusion so ła łinea połìtega de'l Patìo Democratego adotada co'l só segretario (e sucesor) Matteo Renzi, el vien fora da'l partìo par fondar in conpanjia de Roberto Speranza e Massimo D'Alema un novo partìo de ispirasion sosialdemocràtega: Articolo Uno - Movimento Democràtego e Progresista.
Ignazio La Russa

**Ignazio Benito Maria La Russa** (Paternò, 18 łujo 1947) el ze un połìtego itałian, da'l 13 otobre 2022 presidente de'l Senato de ła Repùblega inte ła XIX łezizladura.

El ze parlamentar da'l 1992, prima a ła Camera dei deputati e da'l 2018 a'l Senato de ła Repùblega. El ga miłità prima inte'l Movimento Sosiale Itałian - Destra Nasionałe (par el cuało el zera stà a łongo dirizente de ła sesion zovaniłe el Fronte della Gioventù), e drioman in Alleanza Nazionale, avendone anca recoverto el roło de presidente rezente da'l 2008. Inte'l 2009, co'l desfar de Alleanza Nazionale, el ze confluìo inte'l Popolo della Libertà co'l roło de coordenador nasionałe, par po' fondar Fratelli d'Italia insieme a Giorgia Meloni e Guido Crosetto a desenbre 2012.

Da l'8 majo 2008 a'l 16 novenbre 2011 el ze stà Ministro de ła defeza inte'l governo Berlusconi IV. El ze stà par zonta visepresidente de  ła Camera inte ła XII łezizladura (da'l 25 majo 1994 a'l 9 majo 1996) e visepresidente de'l Senato inte ła XVIII (da'l 28 marso 2018 a'l 12 otobre 2022).
Halloween

**Halloween** (o anca *Hallowe'en*) la ze 'na festa che se sełebra anualmente la sera e la note del 31 de otobre (vizilia de Ognisanti), difuza inisialmente inte i Paezi de lengua ingleze, ma che la ga ciapà pie en tuto el mondo, e che la deriva da la festa pagana sèltega de Samhain. La ze caraterizà da decorasion e festejamenti en màscara de sojeto màcabro. 

## Etimołozia
El termine *Halloween* el ze na breviasion de *All-Hallows Eve*, che in ingleze vołe dire "vizilia de Ognisanti".

## Istòrego
La antiga festa de Samhain, da dove che deriva Halloween, la zera la pì inportante festa del całendario sèltego: la segnava la fine de l'istà e la se tigneva el primo de novenbre.

Inte i ani cuarante del XIX sècoło i festejamenti i ze stà inportà da imigrati irlandezi inte i Stati Unìi de l'Amèrica.

## Tradision

### Suca de Halloween
Una de łe prinsipałi tradision de ła ricorensa la ze cueła de intajare e decorare de łe suche, meténdoghe drento un lumin.

Sta tradision de la suca, ciamada en ingleze "Jack o'Lantern", la vien fazesta derivare da na lejenda del XVIII sècoło che gaveva par protagonista un tal ciamà Stingy Jack, che el gaveva inbrojà pì volte el diàvoło.   Dopo la so morte, Stingy Jack el vien rifiutà sia da Dio che dal diàvoło el se vede costrinzesto a vagare en un posto scuro: par farse ciaro, el se crea cusita un lumin fazesto co na barbabiètoła.

### Dolseto o scherseto
N'altra tradision la ze cueła del "dolseto o scherseto" (in ingleze *trick or treat(ing)*), che la vede dei tozeti girare par le caze domandando dolseti. Sta tradision la deriva probabilmente da le richieste dei mendicanti 'nte sto periodo de l'ano.

Inte i Stati Unìi sta tradision la ze divegnesta popołari al scumisiar dei ani sincuanta del XX sècoło.

## Note


## Altri projeti

## Linganbi foresti