19 de majo

El **19 de majo** el ze el 139° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 140° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 226 dì.

## Avegnimenti
* 1535 – L'esploratore fransezo Jacques Cartier el parte par el so secondo viajo in Nord Amèrica co 3 nave, 110 ómani e i do fiołi de Cao Donacona (che Cartier el ghea rapio inte el so primo viajo)
* 1536 – Ana Bolena, ła seconda mojere de Enrego VIII d'Inghiltera, ła vien decapitada co ła falsa acuza de adultèrio
* 1568 – La rezina Elizabeta I d'Inghiltera ła fa inprezonare Mària Stuarda, rezina de Scòsia
* 1643 – Bataja de Rocroi: vitòria franseze sui spagnoli
* 1649 – L'ato che el declara che l'Inghiltera el ze un Comonwealth el vien aprovà dal Longo Parlamento
* 1749 – Re Zorzi II de Gran Bretagna concede a ła Conpagnia de l'Ohio un contrato de nołejo de łe tere da torno a łe deramasion del fiume Ohio
* 1769 – Jan Vincenso Anòonio Ganganełi el vien ełezesto Papa col nome de Clemente XIV
* 1802 – La *[[Lejon d'onore|Légion d'Honeur]]* ła vien istituia dal primo cònsołe Napoleon Bonaparte
* 1836 – L'emigrada de orìzeni irlandezi Cynthia Ann Parker ła vien rapia dai Nasestivi americani in Texas
* 1848 – Guera mesegan-americana: Tratà de Guadalupe Hidalgo – El Mèsego el ratìfega un tratà che el mete fin a ła guera e el rende Texas, California e gran parte de l'Arizona e del Novo Mèsego ai Stati Unii par 15 milioni de dołari
* 1897 – Oscar Wilde el vien fora da ła prezon de Reading Gaol
* 1919 – Mustafa Kemal Atatürk se sposta a Samsun da Istanbul co na vècia nave de nome *[[Bandırma (nave)|Bandırma]]*, co i so pochi amighi, par lavorar destacà dal Goerno Otoman, col fin de pareciar ła nasion a ła Guera d'indipendensa
* 1941 – So inisiativa del Partio Comunista Indocinezo el vien fondà el Fronte par l'Indipendensa del Vietnam
* 1956 – El vien firmà a Zinevra l'acordo *[[Convension rełativa al contrato de trasporto internasionałe de merse so strada|CMR]]* che el règola i trasporti internasionałi via càmion
* 1961 – Programa Venera: el Venera 1 el devien el primo manufato a oltrepasar un altro pianeta, suparando Vènere (ła sonda ła gaveva perdesto i contati co ła Tera un meze prima e ła ga mandà indrio nisun dato)
* 1965 – Patricia Roberts Harris devien ła prima anbasciatora de cołor dei Stati Unii e ła vien asegnada a l'anbasada del Lusenburgo
* 1971 – Programa sonda marsiana: el Mars 2 el vien lansà da l'Union Soviètega
** – Valéry Giscard d'Estaing el vien ełezesto presidente de ła Repùblega Franseze
* 1991 – Willy T. Ribbs devien el primo piłota afroamerican a cualìfegarse par ła 500 Mìlia de Indianapolis
* 1995 – Balamurali Anbati ła se làurea in medezina a ła *[[Mount Sinai School of Medicine]]* a solché 17 ani, devegnindo el mèdego pì zovane de tuti i tenpi
* 2004 – India: dopo ła renunsa de Sonia Gandhi, devien premier Manmohan Singh
* 2018 – Nose reałi intrà Henry, duca de Sussex, e Meghan Markle

## Nasesti
* 1967
**Massimo Taccon, pitor tałian.

## Morti

*1762:
**Francesco Loredan, centosedexeximo doxe de ła Republica Vèneta.

## Feste e recorense
### Sivili
Dì mondiale malatie infiamatòrie cròneghe intestinałi (MICI- Eng. IBD)

### Rełijoze
Cristianèzimo:
* Sant'Adolfo de Canbrai, vescovo
* San Pietro Sełestin (Celestino V), eremita e Papa
* San Dunstano de Canterbury, monaco e vescovo
* San Teofilo da Corte, frate menor fransescan
* Sant'Urban I, Papa

## In altri projeti