ACF Fiorentina

Ła **Associazione Calcio Fiorentina** (**Asociasion bałon Fiorentina**) (conozesta cofà *ła Fiorentina*) el xe un club de bałon italian, de ła sità de Firense, caołogo de ła Toscana. El xe stà fondà inte el 1926 e el xuga scuaxi senpre inte ła Serie A.

Ła Fiorentina ła xe sta ła prima scuadra del canpionato tałian a rivare inte ła finałe de ła masima conpetision eoropea de bałon (Copa dei Canpioni 1956-57) e ła prima, senpre del canpionato tałian, a vinsere ła Copa de łe Cope (1960-61). A liveło nasionałe, ła Fiorentina ła ga vinto do volte el scudeto (inte łe stajon 1955-56 e 1968.69) , sie volte a Copa Itàlia e na Supercopa itałiana (inte el '96).

## Istòria
### Da ła fondasion a ła seconda Guera Mondiałe
Ła Fiorentina ła nase el 26 de agosto del 1926 da ła fuxion de ła *[[Pałestra Ginastica Fiorentina Libertas]]* e del *[[Club Sportivo Firense]]*. El presidente el xe Luigi Ridolfi Vay da Verrazzano. Ła prima maja ła xe bianca e rosa: i cołori de Firense e dei do club che se jera pena fuxi. Ła prima partia uficiałe ła se xoga sol canpo de via Bellini, el 3 de otobre del 1926. Se trata de ła prima vitoria uficiałe de ła Fiorentina: un 3-1 al Pixa.

Inte el 1929 vien indosà pa' ła prima volta ła maja vioła, pa' vołontà del presidente Ridolfi. Inte ła stajon 1930-31 i vioła i vinse el canpionato de Serie B, e i vien cuindi promosi in Serie A. Inte el setenbre 1931 vien inprimà, co ła partia contro l'Admira Viena, el Stadio Giovanni Berta, futuro "Artemio Franchi", opara del inxegner Pier Luigi Nervi. El 20 de setenbre del 'steso ano ła Fiorentina ła xoga, a Miłan e contro el Miłan, ła so prima partia in Serie A parejando 1-1. A ła fin de ła stajon i vioła i xe cuarti in clasifica e capocanonier del torneo el xe, co 25 gol, Petrone, sentravanti uruguaian dei giłiati. Inte ła stajon 1934-35 i vioła i riva tersi e i ga cusì ła posibiłità de partesipar, el ano dopo, pa' ła prima volta inte ła so 'storia, a na conpetision eoropea. El 16 de zugno del 1935 ła scuadra de Firense ła exordise cuindi a Budapest, in copa Mitropa, contro el Újpest, e ła vinse par 2 a 0.

Inte ła stajon 1937-38 ła retrosede in Serie B, ma ła risałe suito in Serie A. Inte el 1940 ła Fiorentina ła vinse el so primo trofeo: ła Copa Itałia, batindo 1-0 in finałe el Xenoa. Inte el 1943 el canpionato el vien sospexo cauxa seconda Guera Mondiałe.
### I do scudeti
I primi ani '50 i vede na progresiva cresita in termini de rexultai sportivi de ła scuadra giłiata. Inte ła stajon 1955-1956 ła Fiorentina del presidente Enrico Befani, alenà da Fulvio Bernardini, ła vinse el so primo scudeto, co sincue xornate de antisipo e 12 ponti de vantajo so ła seconda. I titołari de cheła scuadra i jera Sarti, Magnini, Cervato, Chiappella, Rosetta, Segato, Julinho, Montuori, Virgili, Gratton e Prini. Soło che Segato e Gratton i ga xogà tute łe 34 partie. Ła vitoria de ła Serie A ghe consente a i vioła de xogar ła Copa Canpioni. Ła Fiorentina ła riusirà rivar in finałe sensa perdar gnanca na partia, ma ła perdarà propio ła finałe 2 a 0 contro el Real Madrid, che, dato che se xogava al Santiago Bernabéu de Madrid, el xugava in caxa.

Dopo de ła vitoria del scudeto ła socetà giłiata ła rivarà seconda in canpionato pa' cuatro stajon drio fiła. Inte el 1961 i vioła, alenai da Nándor Hidegkuti, i riese a vinsare do titołi: na Copa Itałia, batindo in finałe ła Lasio par 2-0, e ła Copa de łe Cope, batindo inte na dopia finałe i Rangers Glasgow. Co sta vitoria ła Fiorentina ła deventa ła prima scuadra itałiana a vinsare na copa internasionałe. Anca ne ła stajon dopo i vioła i riese rivar in finałe de Copa de łe Cope ma stavolta i vien batui dal Atlético Madrid.

Par tuti i ani '60 i giłiati i resta inte łe prime poxision de ła Serie A. Inte el 1966 i vioła i vinse ła so tersa Copa Itałia, batindo in finałe el Catanxaro par 2-1. Inte el 'steso ano i vinse anca ła Copa Mitropa batindo i sloveni del Jednota Trenčín par 1-0. Inte ła stajon 1968-69 ła Fiorentina, alenà da Bruno Pesaola, ła vinse el so secondo scudeto.
### I ani '70 e '80
Inte el 1975 i vioła i vinse ła so cuarta Copa Itałia, batindo 3-2 el Miłan, e ła Copa de Liga Itało-Inglexe, batindo el West Ham.

Inte i ani '80 riva a ła presidensa i Pontello. Inte ła stajon 1981-82 i vioła i se contende el scudeto co ła Juve fin a l'ultema xornada: a ła fin vinse ła Juve che ła riese a batere el Catanxaro, mentre i vioła no i va oltre al parejo col Całiari. Serti epixodi dubi avegnui inte sta ultema xornada (el rigore dato a i bianco-neri e el gol anułà a i vioła) i ndarà a alimentar ncora de pì ła fortisima rivałità tra i vioła e ła scuadra torinexe e i xe al orixene del moto dei tifoxi *mejo secondi che ladri*.

Da ła stajon 1986-87 inisia un progresivo declin de ła scuadra, i problemi economisi i portarà i Pontello a vendare i mejo xugadori. Ła cesion de Roberto Baggio a i rivałi de ła Juve , ano 1990, ła scatenarà ła rabia dei tifoxi contro i Pontello, che un mexe dopo i vendarà ła socetà a Mario Cecchi Gori.
### L'era Cecchi Gori
Dopo do ani de canpionati da metà clasifica, inte ła stajon 1992-93 a sorprexa, visti i xogadori d'esperiensa rivai inte el mercà estivo, ła Fiorentina, ła retrosede in Serie B. 'L ano dopo ła Fiorentina del presidente Vittorio Cecchi Gori, guidà dal tenico Claudio Ranieri, ła torna suito in Serie A. Inte el 1996 i vioła i vinse ła Copa Itałia, batindo l'Atałanta, e ła Supercopa itałiana, batindo 2-1 a San Siro i canpioni d'Itàlia del Miłan. Inte el 1997 Ranieri no'l vien confermà, al so posto riva Alberto Malesani. 'L ano dopo xe ła volta de Giovanni Trappattoni: al so primo ano el porta ła scuadra al terso posto e donca a ła partecipasion a ła Copa dei Canpiuni del ano dopo. Inte el zugno 2001 i vioła i vinse ła sesta Copa Itàlia batindo in finałe el Parma.

Inte el istà del 2001 vien invià na prosedura de fałimento pa' ła socetà giłiata, che ła vende scuaxi tuti i mejo xugadori, ma no basta. Inte ła stajon 2001-02 i vioła i retrosede in Serie B. Ma ła socetà no riusirà a iscrivarse a ła seconda serie e ła vegnarà dichiarà falia.
### Ła nova Fiorentina dei Della Valle
Nase na nova socetà ciamà *Fiorentina 1926 Florentia* che ła vien iscrita a ła Serie C2. Ła vien suito cronpà da Diego Della Valle che ła rinomina *Florentia Vioła*: el fin el xe cheło de riportar ła scuadra de Firense in Serie A in tri ani. El canpionato de Serie C2 el vien vinto e donca ła scuadra ła vien promosa in Serie C1. El 15 de majo del 2003 Della Valle el cronpa a l'asta i cołori de ła vecia Fiorentina, de conseguensa dopo pochi dì ła socetà ła torna aver uficialmente el vecio nome. Pochi mixi dopo, a cauxa del caxo Catania, che el porta a na riformułasion del canpionato de Serie B da 20 a 24 scuadre, ła socetà giłiata ła vien ripescà diretamente in Serie B.

Inte ła stajon 2003-04 ła Fiorentina ła riva sesta in Serie B e batindo el Perugia al sparejo ła torna in Serie A. 'L ano dopo ła scuadra vioła, dopo un canpionato difiçiłe, ła se salva a l'ultema xornada grasie a ła clasifega avulsa. Inte ła stajon 2005-06 riva so ła panchina Cesare Prandelli che el porta ła scuadra al cuarto posto, ma a cauxa de calciopułi no ła podarà ndar in Champions. 'L ano dopo, pur partindo co na penałixasion de 19 ponti (ridoti dopa a 15), ła riese rivar cuinta e cuałificarse pa' ła Copa UEFA. Inte ła stajon 2007-08 i vioła i riva a ła semifinałe de Copa UEFA e al cuarto posto in canpionato, donca i se cuałifica pa' i preliminari de ła Copa Canpiuni. Anca inte l'anata sucesiva i riese a cuałificarse pa' la Copa pì inportante, e stavolta i rivarà fin a i otavi contro el Bayern Monaco, che a ła fin el se xogarà ła final contro el Inter, persi grasie anca a na clamoroxa svista arbitrałe. 'L otimo camin in Copa Canpioni parò no'l xe conpagnà da rexultai in canpionato a l'altesa de łe anate presedenti. A fin stajon Prandelli el va ałenar ła nasionałe de bałon e al so posto riva el tenico serbo Siniša Mihajlović. Mihajlović el resta alenador fin al novenbre 2011, cuando che el vien exonerà. Al so posto vien ciamà Delio Rossi che parò, prima de finir ła stajon, el vien sostituio da Vincenzo Guerini.

## Cronistoria

## Palmarès
### Trofei uficiałi
* ***'
:[[Serie A 1955-1956|1955-1956]], [[Serie A 1968-1969|1968-1969]]
* ***'
:1939-1940, 1960-1961, 1965-1966, 1974-1975, 1995-1996, 2000-2001
* ***'
:1996
* ***'
:1960-1961
* **[[Copa Grasshoppers]]: 1**
:1957
* ***'
:[[Copa Mitropa 1966|1966]]
* '''[[Copa de Liga Itało-Inglexe]]: 1'''
:[[Copa de Liga Itało-Inglexe#1975|1975]]

=== Trofei xovaniłi ===
* ***'
** 1970/71, 1979/80, 1982/83
* ****
** 1979/80, 1995/96, 2010/11

## Sponsor
## Statisteghe
## Record
## Tifuxi
I tifuxi de ła Fiorentina i xe xemełai co chei del Catanxaro, co chèi del Toro e co chèi del Hellas Verona. Ła rivałità pì grosa ła xe sensa dubio cheła co ła Juventus.