Mestre

**Mestre** ła xe na frasion del comun de Venesia e costituise l'espansion de ła sità de Venesia su ła terafèrma.

Ła sità łagunar de Venesia ła ga a ocio de 60&nbsp;000 abitanti, mentre łe dó frasion de Mestre e Marghera in torno ai 200&nbsp;000.

Ghe xe stai sostenidori de un progeto par separar Mestre da Venesia creando dó comuni separai, ma inte i quatro referendum popołari che i xe stai svolti inte i ani 1979, 1989, 1994 e 2003, i sitadini i xe stai senpre contrari a ła separasion.

Indèso Mestre ła rapresenta ła crésita urbana de Venesia, che ancuo no ła pol più slargarse inte ła łaguna.

## Storia
[left|250 px|thumb|Mapa antiga de Mestre ([xVI secolo|'500)]]
Se sénte parlar par ła prima volta de Mestre inte el 994, in un documento chel dixe de sto posto chel se catava al'intrada de Venesia e ghe faxeva da dogana. Un decreto papal del 1153 el inserise Mestre infrà i teréni del véscovo de Trevixo e el dixeva che ghe zera un porto, un Casteło e na Ceza arsipretal. Daspò un łongo tenpo soto Trevixo, Mestre ła xe stada tolta da Verona (Cangrande I de la Scala) e donca dai Venesiani, ai quai non ghe piaxeva el poder dei Veronexi a quei ténpi.

Durante ła guera de ła łiga de Cambrai, el casteło de Mestre el xe stà ùtiłe par Venesia, perché łà i se ga serai drénto prima de mandar soldai a Trevixo. Inte el Siexento na granda parte de sto casteło ła xe stada butada xó e ancuo ghe resta soło ła Tor del Relogio (anca ła tor Belfredo ła xe vegnùa xó perché privai i ga vosuo cusì inte el 1876).

Inte el 1848 Mestre ła xe stada sede de moti de insuresion contro i Austrìasi, come quei de Daniele Manin a Venesia. Daspò chei revoltóxi i gaveva tólto ła fortesa de Marghera, el 26 de magio 1849 i Austrìasi i se ga ciapà tuto indrio e quietà el revolton.

Inte el corso del Novexento Mestre e Marghera łe xe cresùe conpagne grasie a łe fàbriche. Sti posti i ga sunà parecia xente che ła vegneva da ła provincia prima e da Venesia daspò, slargandose miga poco. Inte łe ùlteme dexene de ani comunque anca Mestre ła ga perso popołasion a vantagio de séntri menóri intorno.

## Geografia
left|250 px|thumb|El Canal Salso visin de vial Ancona; da drio el séntro diresional ''La Vela''.
Mestre ła se cata inte ła Pianura vèneta a màrxene de ła Laguna de Venesia (3 m s.l.m.) e ła xe ła porta de intrada par Venesia traverso el Ponte de ła Libartà. El fasarse su ła Laguna el xe costituìo dal *Parco de San Zulian*, verto l'8 de magio 2004 ed grando 74 ètari.

El prinsipal corso d'aqua el xe el Marsenego chel ga n'àlveo più volte modifegà e terà. Sto qua el se divide in dó parte, el sta intorno a ła sità più vecia, inte el *ramo Canpana* o *de łe Mùneghe* a sud e inte el *ramo de łe Becherie* o *de San Lorenso* a nord. I dó brasi i se incontra de novo al'altesa del ponte de via Colombo formando l'Oxełin, el canale artifexal chel ghe porta łe aque in laguna, sfoxando a Tesèra.

Altro rio inportante el xe el Canal Salso chel mete in comunicasion ła sità e ła laguna; l'ùltemo toco visin qua, chel termenava al'altesa de piasa XXVII Ottobre, el xe stà terà inte el Novesénto par ła reałixasion de ła piasa stesa (eora ciamada piasa Barche, nome ancuo davèro doperà) e de via Forte Marghera.

## Notasion


## Varda anca
* Cieza de San Girolamo

## Cołigamenti da fora
* Munisipałità de Mestre e Carpenèo