Ford

Ła **Ford Motor Company** ła ze na  caza automobiłìstega statunitense, fondada da Henry Ford a Dearborn (Michigan) inte'l 1903.

Ła ze conosesta par ver utiłizà par ła prima volta ła caena de montajo e el nastro trasportador, drioman adotà da un gran nùmaro de altre dite e oncora inte'l dì d'ancuó doparài inte łe industrie moderne. 'Sto fenòmano el ze stà indegà come fordizmo.

Łe automòbiłi łe ze el prodoto prensipałe de'l grupo. In pì de un sècoło de atività A ze stà produzesti sirca 170 modełi e racuanti de st'altri i ze stà produzesti in pì zenerasion, cofà inte'l cazo de ła Ford Fiesta.

Łe autoveture łe ze el prodoto prinsipałe de'l grupo. In pì de un sècoło de atività A ze stà produzesti suparzó 170 modełi e alguni de łori i ze stài produzesti in pì zenerasion, come inte'l cazo de ła Ford Fiesta.

Inte'l corso de'l Novesento ła caza de l'ovałe blè ła se ga spandesto in tuto el mondo verzendo fiłiałi in Renjo Unìo, Zarrmania, Àzia, Sud America e Àfrega.
Inte'l 1929, drioman a l'acuizision de l'80% de ła todesca Opel da parte de'l concorente General Motors, Ford ła ga desidesto ła vertura de un stabiłimento a Cołonia, inte'l cuało A venjeva produzesto el modeło T.
Inazonta ła ga acuistà altre marche automobiłìsteghe cofà Land Rover, Jaguar, Aston Martin, Volvo e sirca el 33% de łe cuote de Mazda. Inte i ani '60 łe do fiłiałe europee łe se ga unìo formando ła Ford Europe co sede in Zarmania.

## Istòria
### I primi ani

Ła Ford ła ze stà fondà a Dearborn el 16 de zunjo 1903 co 28.000 $ provenjenti da dòdaze investidori, tra i cuałi el cuarantene Henry Ford e i fradełi John Francis e Horace Elgin Dodge (che'l gaveva fondà calche ano dopo anca ła Dodge Brothers Motor Vehicle Company). Durando i primi ani ła conpanjìa ła ga produzesto soło che calche auto al dì, a l'interno de un vecio stabiłimento so ła Mack Avenue a Detroit inte'l Michigan. Grupi de do o tre operai i ga łaorà so onji machina montando conponenti reałizà da altre aziende. Drioman, ła caza de l'ovałe blè ła se ga difarensià par l'introdusion de nove forme de organizasion de'l łaoro (caena die montagio), de mecanizasion (nastro trasportador), łaoradori ben pagài e prodoti boni a baso costo: na fiłozofia produtiva che ła  ga ciapà el nome de fordizmo. Grasie a 'ste inovasion, ła Ford ła ga riusìo a prodùzer, da'l 1908 a'l 1927, ła "Model T" in pì de 15 miłion de ezenplari. So 'sta vetura, A zera stà anca produzesto el primo autocaro de ła conpanjìa, o sia el Model TT.

Inte'l 1927, Ford ła ga introduzesto el Model A, ła prima auto co'l parabresa reałizà in vero łaminà, un tipo de vero che no'l se desperde in tanti tochi co'l subise un urto viołento, reduzendo łe łezion in un insidente. Inte'l 1932 Ford ła ga łansà el Model B, ła prima auto a baso preso dotada de un motor V8 *Flathead*.

### Da'l dopoguera

Durando ła metà dei ani novanta, ła Ford ła ga vendesto numarozi veicołi grasie a'l boom de l'economìa mericana dovùa a titołi asionari in sima e ai basi costi de ła benzina. Co l'alba de'l novo sècoło, l'aumento de'l costo de ła vita e i presi mazori de'l petrołio el ga portà a un grave cało dei ùtiłi.

Par farghe fronte a'l cało de łe vendite inte'l setor dei SUV e dei Pick-Up, Ford ła ga introduzesto na nova serie de auto ciamàe "Crossover SUV" costruìe so piataforme condivizibiłi intrà de łore. A łeveło ecołòzego, A ze stà sviłupà novi motori ad alta efisiensa e funsionanti co carburanti alternadivi, ad ezenpio l'Escape Hybrid e ła Fusion Hybrid.

### Ani 2000
In sèito a łe perdite de'l 2005, verso ła fine de l'ano el Presidente Bill Ford el ghe ga dimandà a Mark Fields (Presidente de Ford Americas Division) de zviłupar un piano par reportar ła conpanjìa in profito. *The Way Forward* el ze stà rendesto noto a'l pùbblego el 23 zenaro de'l 2006 e el prezentava un redimensionamento de ła conpanjìa, l'ełiminasion dei modełi inefisienti, el consołidamento de łe łinee de produsion, ła serada de 14 fàbreghe e el tajo de 30.000 posti de łaoro. Inte'l segondo cuadrimestre de'l 2007, Ford ła ga sorprendesto Wall Street senjando un profito de 750 miłion de dołari, fatto anpiamente dovùo a ła vendita de Aston Martin e a'l tajo dei costi. A ła fine de'l 2007, daspò 56 anni, ła Ford ła ze dezmentada a'l terso posto cofà costrutor mondiałe a'l de soto de General Motors e Toyota. Inte'l steso parìodo A zera trapełà de łe notisie che łe gavar'a visto ła Ford contratar co TATA Motor Company pa'ła vendita de Jaguar e Land Rover alla cifra di 1,98 miłiardi de dołari. El 26 marso 2008 łe azensie de stanpa łe gaveva confermà tałe notisie. Nonostante tuto, ła caza ła gaveva reportà ła pì granda perdita anuałe de ła só storia inte'l 2008 conplise ła crize econòmega mondiałe; el bałanso el ze ndà in pasivo de 14,7 miłiardi de dołari. Senpre inte l'isteso ano A ze stà redemensionada ła partesipasion asionario inte ła Mazda, pasada da scuazi un terso de'l capitałe a manco de'l 15%. Alla fine del 2009 ła Ford ła ze tornada in ativo par na cifra de 2,699 miłiardi de dołari.

### Ani 2010
El 28 marso 2010 ze stà cedùa anca na cuota par a'l 37% de ła zvedeze Volvo a ła sineze Geely par 1,8 miłiardi de dołari. Infin, anca ła Mercury ła ze stà serada inte l'ùltemo trimestre de'l 2010. El marchio el zera stà fondà inte'l 1939 da Edsel Ford, só fio de Henry, co l'obietivo de prodùzer veicołi de media cuałità, che i se podese cołogar infrà cuełi łusuozi prodoti da ła Lincoln e cuełi zenerałisti produzesti da l'ovałe blé. A'l zorno d'ancùo, el Gruppo Ford el ze conposto solche da l'omònema caza e da ła Lincoln. Nonostante łe forti perdite, ła caza de Dearborn ła ze stà l'ùnega industria automobiłìstega statunitense a non chiédarghe préstii a'l governo USA e a sevitar a investir inte ła reałizasion de novi modełi e tecnołozìe.

## Marcà globałi

Par sostenjer l'espansion mondiałe de l'azienda, A jera stà istituìe inte'l tenpo numaroze fiłiałi come Ford Europe, Ford Australia, Ford India e Ford China.
Inte'l 1958 ła ga introduzesto na nova marca, Edsel, ma łe scarse vendite łe ga portà a ła só fine avenjùa inte'l 1960. Pì tardi, inte'l 1985 ga nasesto Merkur, ma anca eło el ga avesto fine pochi ani dopo, inte'l 1989.

Inisialmente, i modełi vendùi fora dai Stati Unìi i jera esensialmente i stesi de'l marcà mare, ma drioman A jera stà reałizà modełi spesìfeghi par sodisfar mejo łe ezigense dei singołi marcà. Łe world car speso łe ga otenjùo scarso suceso, ad ezenpio co ła prima Mondeo łe vendite łe zera modeste in America, mentre co ła Taurus łe vendite łe zera poche in Japon e Austrałia, anca se łe veture łe jera dotàe de guida a dreta. Ła picola europea Ka, che ła gaveva otenjesto un òtemo suceso inte'l só marcà, no ła ga fato tante vendite in Japon. Ła Mondeo ła jera stà retirà da'l łistin da Ford Austrałia, parché el segmento che ła zera stà pozisionada el zera in declin, dao che i acuirenti i prefariva ła Falcon, de dimension pì grande. Na ecesion ła ze stà ła Focus che ła gaveva vendùo ben sia in USA che in Europa.

A'l zorno d'ancò, Ford ła posiedie i propi stabiłimenti in tuto el mondo, pì presizamente in Canada, Mèsego, Renjo Unìo, Zarmania, Spanja, Turchia, Braziłe, Arzentina, Austrałia, Sina, Sudàfrega e nantre nasion. Łe oparasion non-manifaturiere łe zera zestìe da ła divizion Ford Motor Credit Company, che ła se ocupa dei aspeti finansiari łigài a ła vendita de łe veture.

### Europa

Per cuanto revarda l'Europa, A zera stà costruìi in Fransa, in Zarmania e inte'l Renjo Unìo modełi difarenti fin ai ani sesanta, fin cuando ła Taunus e ła Cortina łe ze devenjeste conpanje, produzeste respetivamente co guida a sanca e co guida a dreta. Drioman, anca ła Escort e ła Capri łe zera deventàe comuni a entranbe łe conpanjìe. Ła rasionałizasion de łe łinee de produsion ła ga senjifegà el spostamento de ła costrusion de alguni modełi inglezi inte altri stabiłimenti europèi, cofà cuełi de'l Belzo, de ła Spanja e de ła Zarmania, co conseguente sarada de alguni inpianti. Ùltemo senjo de unifegasion l'è stà el rivo de ła Sierra, berlina de segmento D, che ła gaveva renpiasà ła Taunus e ła Cortina inte'l 1982.

## Notasion


## Altri projeti

## Linganbi foresti