Gàłes

El **Gàłes** (in gałéxe: *Cymru*; pronuncià IPA: /ˈkəmrɨ/, aprosimativamente "comri") el xe una de łe cuatro "nasion costituenti" el Regno Unìo. El se troa inte el sud-ovest de ła Gran Bretagna e el confina co łe contee ingléxi del *[[Cheshire]]*, del *[[Shropshire]]*, del *[[Herefordshire]]* e del *[[Gloucestershire]]* a est, el Canal de Bristol a sud, el Canal de San Xorxi a sud-ovest e el Mar d'Irlanda a ovest e a nord.

ła superficie del Gàłes ła xe de 20&nbsp;779&nbsp;km² e ła popołasion ła sùpera i 3 miłioni de abitanti.
ła popołasion no ła xe distribuìa ecuamente sul teritorio. Inte-la xona montagnera, ła densità ła xe de pena 10&nbsp;ab/km². El 75% de ła popołasion ła se consentra invese inte i distreti ex carbonìfari del sud e inte ła val del *Glamorgan*.
thumb|left|Mark Drakeford, Senedd Cymru

El Gàłes el ga na propia łéngua *Cymraeg*, el sìmrego o gałéxe (*welsh*, che parò el significa "foresto" inte łe łéngue xermàneghe), che el deriva (cofà el còrnico de ła Cornovałia e el brèton de ła Bretagna) da l'antico *brìtico'.

El sport pi popołar, che ła scuadra nasionałe ła ga riportà pi sucesi, el xe el [[regbi|rugby]]. El ga anca na propia nasionałe de Bałon.

ła major parte de ła popołasion ła xe de [[rełijon]] [[cristianèxemo|cristiana]] [[metodismo|metodista]]. El [[santo]] [[patrono]] del Gàłes el xe San David *Dewi Sant*, sełebrà el 1 de marso.

== Derivasion del nome ==
El nome de Gàłes el deriva da ła paroła xermànega *Walha*, che ła vołéa dir "foresto o no-xermànego", probabilmente derivà dal nome *volcae* e gavesto dal fato che inte l'atuałe Gałes el ghe ga tocà retirar łe orixenàrie popołasion britàneghe co che i [[anglosàsoni]] łi ga invàdesto ła [[britania]]. Co ła romanixasion dei [[selti]] de ła [[Gałia]], ła paroła ła ga canbià el so significà in *xente romànega*, come che oncora ła xe mantegnesta inte el nome dei vałoni (*walloons*) del [[Belzo]] e in cuel-łà de ła Vałàchia *Wallachia* in [[Romanìa]] e come anca el *-wall* de ła [[Cornovagia|Cornovałia]]. I gałéxi i ciama el so paéxe *Cymru*, nome che, se pensa, el stìe par *conterànei* in antico gałéxe, ma che el deriva anca da cuel del primo sovran de *Cymru*, Camber, fioło de Bruto, primo sovran de ła Britania. Parte de ła paroła *Cymru* ła xe evidente inte el *Cum-* de *Cumberland* e [[Cumbria]].

== Storia ==
[[Imàjine:Caernarfon_castle_interior.jpg|thumb|left|el casteło de Caernarfon, costruìo da Edoardo I de Inghiltera dopo de ła concuista ingléxe del Gałes inte el 1282.]] 
[[Imàjine:Rhossili_beach.jpg|left|Ła spiaja de Rhossili in Gałes.|thumb]]
[[Imàjine:Rhossili_beach_tramonto.jpg|left|Tramonto su Rhossili Beach.|thumb]]
El Gàłes el xe stà l'ùltimo rexiduo insułar de l'antica Britania a èsar pasà via da łe invaxion anglo-sàsone. El ga perdest la so indipendensa inte el [[1282]], cuando el Re Edoardo I de [[Inghiltera]] el ga batuo el sovran gałéxe *Llywelyn Ein Llyw Olaf ap Gruffydd* (*Llywelyn II*) inte ła Bataja de Cilmeri, seben che ła lejislasion gałéxe no ła sìe stà rinpiasada da cueła ingléxe fin ai Ati de Union (1535 - 1542). Dal [[1955]] ła so capital ła xe [[Cardiff]], seben che el sìe *Caernarfon* el posto onde che el vien investìo el Prìnsipe del Gałes e *Machynlleth* ła sede de un [[parlamento]] nominà da *Owain Glyndŵr'' durante ła so rivolta inte el sècoło cuìndexe. Inte el 1999 xe stà formada l'Asenblea nasionałe, che ła ga sol poderi łocałi, che i sarà incrementai inte el 2007.

## Altre robe
Ła monéda ła xe ła sterlina (£) (GBP).

El fior nasional el xe el poro (Narcissus pseudo-narcissus).

## Note


## Łigadure esterni
* Gałéxi famósi
* National Assembly for Wales 
* Visit Wales (Sito turistico ofisial)
* Wales Map