New Horizons

**New Horizons** ła ze na sonda spasiałe sviłupada da ła NASA par l'esplorasion de Pluton e del so satèłite Caronte. El lanso el ze avegnesto el 19 de zenaro del 2006 da ła baze de Cape Canaveral e el sorvoło de Pluton el ze avegnesto el 14 de lujo del 2015, a łe 1:49:57 del dopomezodì ora vèneta.

El fin primàrio el ze cheło de studiare ła zeołozia e ła morfołozia del pianeta nano Pluton e del so satèłite Caronte, crear na mapa de ła superfise dei do corpi cełesti e anałizàrghene l'atmosfera. Altri fini i ze el studio de l'atmosfera dei do corpi sełesti col variare del tenpo, l'anàłize a alta resołusion de racuante zone de Pluton e Caronte, l'anàłize de ła ionosfera e de łe partezełe càreghe, ła reserca de atmosfera datorno de Caronte, el stùdio dei cuatro satèłiti menori Stize, Note, Sèrbero e Idra, ła reserca de eventuałi satèłiti o anełi sconosesti.

La mision ła prevede par de pì che ła sonda ła vaga vanti inte el viajo drento de ła fasa de Kuiper par inviar dati so sta fasa in Tera. El 1° de zenaro del 2019, ła sonda ła ghea incrozà l'orbita de l'asteròide 486958 Arokoth (anca conosesto cofà *Ùltema Thule*) inte ła fasa de Kuiper, sorvołàndoło a na destansa mìnema de sirca 3.500&nbsp;km.

Co na vełosità de , rivada col smorsamento del terso stàdio, sta sonda ła ze el ojeto artìfisałe che ła ze rivada a ła vełosità pì alta inte el dasar ła Tera.

La sonda ła ga drento na parte de łe sènare de Clyde Tombaugh, o sia 30 grami, l'astrònomo che inte el 1930 el gaveva descuerto Pluton, un cd-rom coi nomi de 434&nbsp;000 persone che i se ga iscrivesto al projeto, do monede, do bandiere dei Stati Unii, un francoboło del 1991 che el rècita: «Pluton: gnoncora esplorà», e altri recordi.

### Istòrego de ła mision

* 24 de setenbre 2005 - La sonda ła ze stada trasferia a Cape Canaveral dal Goddard Space Flight Center drento de un aèreo C-17 Globemaster III.
* 11 de zenaro 2006 - El lanso prevedesto el vien anułà par consentir altre nove verìfeghe a ła naveta.
* 16 de zenaro 2006 - El razo Atlas V el vien portà so ła ranpa de lanso.
* 17 de zenaro 2006 - El lanso prevedesto el vien anułà par condision meteorolòzeghe contràrie.
* **19 de zenaro 2006** - La sonda ła vien lansada co bon èzito a łe 14:00 EST (7:00 de ła sera UTC) dopo de un curto rintardo cauzà da łe nùvołe.
* 7 de apriłe 2006 - Sorvoło de Marte.
* majo 2006 - Ingreso inte ła fasa de asteròidi.
* otobre 2006 - El dasa ła fasa de asteròidi.
* 28 de febraro 2007 - Sorvoło de Zove a na destansa de sirca 2,3 miłion de chiłòmetri.
* 8 de zugno 2008 - Pasajo inte l'òrbita de Saturno.
* 18 de marso 2011 - Pasajo inte l'òrbita de Uran.
* 25 de agosto 2014 - Pasajo inte l'òrbita de Netuno.
* 6 de disenbre 2014 - Resvejada da l'ibernasion
* 14 de lujo 2015 - Sorvoło de Pluton e Caronte.
* 2 de novenbre 2015 - Oservasion de l'ojeto transnetunian 15810 Arawn
* 13-14 de febraro 2016 - Oservasion del cubewan 50000 Quaoar
* 1º de zenaro 2019 - Sorvoło de 486958 Arrokoth
* 15 de aprile del 2021: New Horizons ła riva a 50 UA dal Sole
* disenbre 2038 - Se prevedaria de rivar a na destansa de 100&nbsp;UA dal Sołe se ła sonda oncora ła funsionase e ła esplorarà l'eliosfera esterna e el spàsio interstełare in conpagnia de ła navezeła Voyager

## Notasion

## Altri projeti

## Linganbi foresti