Brainstorming

right
El **Brainstorming**, łeteralmente "tenpesta de servei", l'è na tecnica creativa de grupo finałixà a generar un gran numaro de idee par ła risołusion de un problema. Dita in breve, ła consiste inte ła proposta de quałunque tipo de idea che posa risolvar un problema determinà, anca ła piu stranba, sensa risciar de vegner critichè o censurè da i altri conpari del grupo.

El metodo l'è stà ideà in tel 1939 dal publiçitario american Alex Faickney Osborn e difondesto atraverso un so łibro, *Applied immagination*, publicà par ła prima olta in tel 1953. Secondo Osborn, atraverso sta tecnica un grupo l'avarea podùo aumentar ła so creativita del dopio.

Al dì d’ancó ła tecnica l’è tanto popołare e gran utiłixà a l’interno de łe axiende e mia soło, ma no manca parò łe critiche. Se ritien inansituto che manca prove a dimostrasion de l’efetivo giovamento che ła tecnica ła recarea a ła generasion de idee, sia par cuałità che par quantità. In particołare çerti problemi come ła distrasion, el timor de esar vałutè e ‘l bloco de ła produsion de nove idee, i sarea ła cauxa de ła scarsa eficensa de sto metodo rispeto a altri tipi o al łaoro individuałe. Par sto motivo, ghè stà numaroxi tentativi de miliorar el brainstorming o de rinpiasarlo co varianti più efiçienti. Nonostance ste critiche, parò, el brainstorming el pol rivełarse utiłe anca soto st’altri aspeti, come el miliorar l’afiatamento del grupo, el piaxer inte el łaorar in grupo o aumentar el morałe.

## Aplicasion
El brainstorming el ga diverse aplicasion pràteghe e łe prinçipałi łe riguarda:
* El xviłupo de novi prodoti - otegnendo idee par novi prodoti e miliorando quei che ghè xa.
* Pubbliçità - xviłupando idee par łe canpagne publiçitarie.
* Risołusion de un problema - anałixando dati, cauxe, sołusion alternative, anałixi de inpato, vałutasioni.
* Gestion de procesi - catando sistemi par miliorar i afari e i procesi de produsion.
* Gestion de progeti - identificando i obiettvi del cliente, i risci, łe variabiłi, łe risorse, i ruołi e łe responsabiłità eç.
* Ła costrusion de un team - generando condivixion e discusion sora łe idee par stimołar i parteçipanti a pensar.
* Business planning – xviłupando e miliorando l'idea de un prodoto.
* Preparasion de un proceso giudisiario da parte de avocati.
* In anbito scołastico, favorendo l'aprendimento dei studenti.
* Creasion artistica.

## Aprocio
Ghè quatro regołe baxiłari in tel brainstorming. El so scopo l'è queło de ridur łe inibision sociałi che se prexenta quando se łaora in grupo e de conseguensa stimołar ła generasion de nove idee. El risultato spetà l'è na sinergia dinamica che l'aumenterà de un bel poco ła creatività del grupo.

# **Focus su ła quantità**: A ła baxe de sta regoła ghè ła masima "ła quantità ła genera cuałità"; se intende o sia che el major numaro de idee generà, l'aumenta ła probabiłità de produr n'idea radicałe e veramente eficace par ła risołusion del problema.

# **No criticiche / no censura**: In tel brainstorming łe critiche łe ga da esar mese da parte e rimandè a na faxe sucesiva, queła de sełesion de łe idee. Invese de esprimar giudisi su un’idea, i parteçipanti i’è invitè a focałixarse su come anpliarla, modificarla, trar da eła spunto par nove idee, par anałogia, contrasto o difarensa. Atraverso ła sospension del giudisio ogni parteçipante el pol sentirse łibaro de pensar e propor quałunque tipo de idea, anca ła più canpà in aria, sensa risciar de esar criticà. In sta maniera, secondo Osborn, s’è façiłitè inte el łibararse dai preguidisi e dai paradigmi, o sia da quełe convension soçiałi che łe fonxe da inpedimento in tel crear idee veramente inovative e radicałi.

# **Łe idee insołite i’è łe benvegnùe**: Par generar na bona e łonga łista de idee, łe idee insołite i’è ben acete, ansi, auspichè, parché łe parmete de vedar el problema inte n’antra łuce e de łibararse da i condisionamenti existenti che i inpedise de percorar nove strade par ła risołusion del problema. Łe idee insołite łe costituise na rotura del vecio modo de pensar a ła question in discusion, prospetiva che s’era in qualche modo “dà par scontà”. El rixultato i’è proposte più vałide e inovative rispeto a quełe de łe idee tradisionałi.

# **Conbina e miliora łe idee**: Łe bone idee łe pol esar conbinè tra de łore par formar na singoła idea geniałe, come sugerìo dal slogan "1+1=3". Se pensa che cosita faxendo łe idee otegnùe łe sia meo e più conplete rispeto a łe singołe idee.

Altri ełementi inportanti i’è el pensare poxitivo e l’uguałiansa dei parteçipanti.

## Faxi
thumb|300px|right|Diagrama de na sesion de brainstorming.
### Determinasion del problema
Una de łe robe più inportanti da fare prima de scomisiar na sesion de brainstorming l’è definir el problema. El problema el ga da esar ciaro, mia masa estexo e definìo da na domanda sceta come "Che servisi par ła tełefonia mobiłe ze mia oncora disponibiłi, ma nesesàri?". Se el problema l’è masa anplio, el presidente el gavarea da dividarlo in più tochi, ognuno co ła so domanda. Çerti problemi i’è multidimensionałi e mia quantifichè, par exenpio "Quai ei i aspeti che incide par diventar un inprenditor de suceso?". Sołusion a sto tipo de problemi łe pol esar catè atraverso l’anałixi morfołogica.

### Crear un promemoria
Se trata de un invito nonché łetara informativa par i parteçipanti, che ła contien el nome de ła sesion, el problema, ła data, l'ora e l’posto. El problema l’è descrito inte ła forma de na domanda e ze dà un par de exenpi par farse n’idea. Łe idee guida i’è posìbiłi sołusion al problema e i’è uxe quando ła sesion ła riva a un punto morto o ła ciapa na strada xbaià. I apunti i’è mandè ai parteçipanti co almanco do dì de antiçipo, cosita i pol pensar al problema par tenpo.

### Sełesion de i parteçipanti
I grupi i’è generalmente formè da 8-10 menbri, considerè più produtivi de i grandi grupi.
Ła conpoxision del grupo sugerìa l’è ła seguente, anca se ghè diverse varianti:

* Diversi menbri interni al projeto che i’à mostrà łe so capaçità.
* Diversi ospiti esterni al projeto, co afinità rispeto al problema.
* Un moderator.
* Qualcheduni che ciapa nota de łe idee.

### Crear na łista de domande guida
Durante ła sesion de brainstorming ła creatività e łe idee łe podarea diminuir fin a rivar a un punto morto. L’è in sto momento che el moderator el ga da intervegner stimołando de novo ła creatività con domande guida come “Podemo conbinar ste idee?” o “Parché no vardemo sta idea da n’antra prospetiva?”. È consilià de preparar na łista de domande guida prima de l’inisio de ła sesion.

----
### Xvolgimento de ła sesion
Un presidente el guida ła sesion de brainstorming e ‘l se asicura che vegna rispetè łe prinçipałi regołe. Łe atività de na tipica sesion i’è:

# Na sesion de riscaldamento, par mostrar ai novi parteçipanti come funsiona. Vien prexentà un senplice problema, par exenpio “Cuało gavareseło da esar el prosimo regało de Nadal de l’axienda?” o “Sa podarea esar miliorà in Microsoft Windows?”.
# El presidente el prexenta el problema e ‘l spiega n’antra olta se nesesàrio.
# El presidente l'invita i parteçipanti a manifestar łe so idee.
# Se no vien mia fora nove idee, el presidente el propone n’idea par stimołar ła creatività. 
# Ogni parteçipante el prexenta ła so idea, che ła vien anotà insieme a łe altre.
# Se più de un parteçipante ga idee, el presidente el łasa che łe idee più asocià łe vegna prexentè par prime. Sta sełesion ła pol esar fata vardando al łenguajo del corpo dei parteçipanti o senpliçemente domandando ci ga idee più rełasionà.
# I parteçipanti i proa a ełaborar l’idea, par aumentarghine ła cuałità. 
# Quando el tenpo l’è scadùo, el presidente l’organixa łe idee in baxe al fin del łaoro e ‘l stimoła ła discusion. Podarea vegner xontè nove idee.
# Vien rivista tuta ła łista par asicurarse che tuti i capise łe idee. Se cava łe idee dopie e quełe asołutamente ireałixabiłi.
# El presidente el ringrasia tuti i parteçipanti e ‘l mostra a tuti segni de apresamento.

### El proceso
* I parteçipanti che i ga n’idea ma che no i pol mia prexentarla, i’è invitè a a butarla xo par tegnerla a mente e a prexentarla in seguito.
* Łe idee łe dovarea vegner numarè, cositaché el presidente el pol uxar el numaro par incorajar ła generasion de una major quantità de idee, par exenpio: “Deso ghemo 44 idee, rivemo a 50!”.
* Łe idee trascrite łe dovarea esar riłete par asicurarse che łe esprime ben el signifegà intexo da ci ‘a espreso tałi idee.
* Quando più parteçipanti i ga idee, dovarea averghe priorità queło co l’idea più asocià. Sta roba par incorajar ła riflesion su łe idee preçedenti.
* Durante ła sesion de brainstorming ła prexensa de dirigenti e superiori l’è altamente scorajà, in quanto ła podarea inibir e ridur i efeti de łe quatro regołe baxiłari, soratuto ła generasion de idee inuxuałi.

## Varianti
### Nominal group technique
Ła tecnica nominal de grupo l’è na tipołogia de brainstorming che l’incoraja tuti i parteçipanti a averghe pari voxe in tel proceso. L’è anca uxà par generar na łista gerarchica de idee.

A ogni parteçipante vien domandà de scrivar łe so idee in forma anonima. Dopo el moderator el cata su tute łe idee, che łe riceve un voto dal grupo. Ła votasion ła pol esar fata anca co na senplice alsà de man. Sto proceso l’è ciamà distiłasion.

Dopo ła distiłasion, łe idee più votè łe pol esar mandè indrio al grupo o ai sotogrupi par un ulterior brainstorming. Par exenpio, un grupo el podarea łaorar sul cołor richiesto par un prodoto, n’antro grupo el podarea łaorar su łe dimension e coxì via. A ła fine, i grupeti i se riunise par vałutar ła łista de idee. A olte, idee che era stà precedentemente scartè łe pol esar recuperè se el grupo el łe rivałuta.

È inportante che el moderator steso el riceva na formasion su come organixar ła procedura de brainstorming. Par quanto riguarda el grupo de łaoro, invese, el ga da esar incorajà e inpraticà sul metodo atraverso alcune sesion de prova.

### Group passing technique
Ogni persona inte un grupo çircolare ła scrve n'idea e ła pasa el toco de carta a ła persona a ła so sinistra, che ła xonta dei pensieri. Sto łaoro el vien ripetùo fin a quando tuti i se ricata in man el foieto inisiałe. È probàbiłe che par ałora el grupo l'abia radicalmente ełaborà tute łe idee originarie.

Na popołare alternativa a sta tecnica l'è crear un "Łibro de l'dea". Su l'interno de ła copertina (o inte ła prima pajina) ghè ła descrision del problema. El primo a ricevar el łibro el scrive łe so idee e dopo el łe pasa al sucesivo. El secondo el pol xontar nove idee o novi ełementi a quełe de ła persona preçedente. Sto łaoro el continua fin quando ła łista de persone l'è exaurìa. Segue na riunion ndoe se discute łe idee apuntè sul łibro. Sta tecnica ła ga bixogno de tenpo, ma ła favorise ła riflesion individuałe, in quanto ła persona ła ga più tenpo par concentrarse sul problema.

### Team idea mapping method
Sto metodo de brainstorming el łaora atraverso el metodo de asociasion de łe idee. El podarea miliorar ła cołaborasion e aumentar ła quantita de idee prodote e l'è progetà in maniera che tuti i convegnùi i parteçipa ativamente e no vegna rifiutà nisuna idea.

El proceso el scominsia co n'argomento ben definìo. Ogni parteçipante el se aplica individualmente su l'argomento, dopodeché łe idee łe vien fuxe inte na granda mapa de idee. Durante ła faxe de consołidasion, in seguito a ła conprension de i singołi motivi che sta soto a ogni idea, i parteçipanti i podarea rivar a averghe na vixion comune de ła question, da ła cuałe podarea nasar nove idee par asociasion. Ste idee łe vien po' xontè a ła mapa. In seguito łe idee i'è generè sia a łivel individuałe che de grupo.

### Electronic brainstorming
El brainstorming ełetronico l'e na version conputerixà de ła tecnica manual de brainwriting. Ła pol esar fata via email. El presidente o façiłitator l'invìa ła domanda a i menbri del grupo, che i contribuise in maniera indipendente inviando łe so idee diretamente al façiłitator. Sto qua el conpiła na łista de idee e el łe manda de ritorno al grupo par ulteriori ełaborasioni. El brainstorming ełetronico l'ełimina diversi problemi del brainstorming clasico, come el bloco de ła produsion e el timor de ła vałutasion. Un ulterior vantajo de sto metodo l'e che tute łe idee łe pol esar salvè in formato ełetronico inte ła so forma originałe e in seguito recuperè par ulteriori riflesion e discusioni. El brainstorming ełetronico el parmete de operar con grupi ben piu grandi rispeto a na normałe sesion de brainstorming.

Altre forme de brainstorming ełetronico łe podarea esar baxe sui browser, client / server o software peer to peer.

### Directed brainstorming
Se trata de na variante del brainstorming (brainwriting) ełetronico descrito de sora. El pol esar fato manualmente o al conputer. El se uxa quando i criteri par vałutar na bona idea i'è noti prima de l'inisio de ła sesion. In sta maniera i pol esar uxe par influensar ła generasion de łe idee. Con sto metodo, gni parteçipante el riçeve un foio de carta (o un moduło ełetronico) e ghe vien comunicà ła domanda ojeto de ła sesion de brainstorming, dopodeché ghe vien domandà de scrivar na soła idea. A sto punto i foi i vien catè su, xmisiè e ridistribuii a caxo a ogni parteçipante, che el vien invità a rifletar su l'idea che el se cata de fronte, fin a generar na nova idea che ła sia mejo de queła su ła baxe de un primo criterio. Par exenpio, se el primo criterio l'era el "baso costo", ai parteçipanti podarea vegnerghe domandà de pensar a n'idea i cui costi i sia piu basi de quei che podarea richiedere l'idea che i se cata davanti. Dopo i foi i'è xmisiè de novo e se pasa a rifletar su un'idea mejo su ła baxe de un secondo criterio. El proceso l'e ripetùo par tre olte o piasè.

Secondo alcune prove de łaboratorio, sto metodo el rivarea a quaxi triplicar ła produtività dei grupi rispeto al brainstorming ełetronico.

### Individual brainstorming
El "brainstorming individuałe" l'è l'uxo del brainstorming su baxe sołitaria. L'include tecniche come ła łibara scritura, el łibaro parlare, asociasion de parołe e ła "teła de ragno," na tecnica vixuałe par ciapar apunti. El brainstorming individuałe l'e un utiłe metodo inte ła scritura creativa e el pararea esar superior al tradisional brainstorming de grupo.

## Riferimenti