Fregene

**Fregene** xe na frasion de 6.445 abitanti del comun de Fiumicino (xa trentotexema xona de Roma inte el 'Agro Romano, indicà co Z.XXXVIII) in provincia de Roma, ed un sentro balnear sol Mar Tiren, a sirca 25 chiłometri da ła Cavedałe e inglobada da ani ne l'area metropułitana romana.

## Storia
Prima un porto e una famoxa sałìna etrusca gà ciapà na poxision de rimarco econòmega in Etruria indrìoman ła xe stà desfà da l'inpero roman e fati s-ciavi i so abitanti, Fregene xe stà desmenteg da tuti quando un popoło de pescaori xe andà a vivare in queła xona, da quel momento xe rinasuùa sìrca inte el 1928, 'pena finìa ła bonifica de ła xona paltanoxa dita del Macarexe (nel midiàto entrotera), cofà çentro par rexidense estive sol mar.

Dopo aver descoverto alcuni ritrovamenti archeołogici, si xe stà vansà l'ipòtexi che ła xona de Fregene fuse conosùa annca in tenpi antighi, in ùltima par la prexensa de un porto fluviałe logà a ła sbocadùra del picoło fiume Arrone, che dopo esser insìo  dal lago de Bracciano se buta proprio in mar pròpio inte el teritorio de ła picoła sitadina.
Inte el 1666 papa Clemente IX gavea disponesto ła mesa a dimora de ła pineta, deventàda po' monumentałe, par la difexa dei canpi coltivà dai venti marini e par rendare sałubre el teren acquitrinoxo sircostante.

Ła xe na locałità de mar pìtosto conosùa e de liveło medio-alto (famoxa anca come ła nargarìta de ła pełàsa lasiałe), e inte i ultimi deceni ga ciapà na vixibiłità senpre maxor a cauxa de tante frequetnasion da parte de xente de spetacoło e da ła cultura cofà par exenpio Federico Fellini, che de frecuente qua ghe piaseva sogiornàr e indove el gà anca registrà el so segondo film a cołori *[[Giulietta degli spiriti]]* (in una  viła conosùa desfada recentemente par lasàr el posto ad alcune nòve costrusion),Alberto Moravia (propietario de na carateristega viAlberto Moravia (proprietario di una caratteristica viła curioxamente  istałà al sbóco de l'Arrone), Walter Chiari, Costanzo Costantini, Marcello Mastroianni, Ettore Scola, Giulio Turcato e tanti altri.

Dopo ła moda dei ani '90 par le discoteche, l'istà de Fregene xe ancùo scandìa dai aperitivi al tramonto in spiagia ed i vari tornei de beach volley - beach tennis.

Urbanisticamente se presenta spartìa ne łe do parti, setentrionałe e meridionałe, co anpi lòti destinà a viłe privàe, e na via çentrałe (viałe Castellammare) co ła prexensa de diverse atività comerciałi.

Ne ła parte setentrionałe se leva el carateristego "Viłagio dei Pescaori" nasùo spontaneamente co ła costrusion de capane diretamente so'ła spiagia da parte dei pescaori a ła fìn de ła segonda guera mondiałe e po' inte i ani '50 trasformà abuxivamente inte el logo pì escluxivo de Fregene, parchè amà da tanti leteràti e çineasti de quel tenpo.

Vive de do aneme, queła estiva pì de voga e queła invernałe pì riservà, anca se da çirca quatro o çinque ani sia łe rexidense che łe atività de laoro e de spiagia tende de esser prexenti par tuto l'ano.

A sud de Fregene se cata ła risèrva faunistica de l'Oaxi de Macchiagrande

De istà se desvòlxe i laori e łe premiasion del famoxo Premio Fregene (leterario) e ła pineta monumentałe, reverta al publico drìo eser stà serà par un periodo dovùo a problemi de segurésa łigà al perigoło de cascàda dei pini secołari rivài oramai sol fenìr del so ciclo vitałe, gà ospità do edision che no gà più avùo seguito de un talk show Fregenius (połitica).

Inte l'agosto del 1943 xe stà teatro de na scura vicenda łigà a ła morte del gerarca fasìsta Ettore Muti.

Inte el 1992 deventa parte del neo-costituìo comùn de Fiumicino.

## Sport
### Calcio

Ła prinsipałe squadra de calcio de ła sità xe ła *Połisportiva Diłetantistica Fregene 1948 Calcio* che miłita inte el xiron A del l'Esełensa. Xe stà fondà inte el 1948.

### Bałavoło
Ła squadra de bałavoło San Giorgio Pallavolo miłita inte el campionato de Serie D.

## Note


## Voxe łigàe
*Fiumicino
*Macarexe
*Abuxivismo ediłisio
*Stasion de Macarexe-Fregene