open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daiode i bvisaho tshedza

**Diode ine ya bvisa tshedza** ( **LED** ) ndi tshaka ya eḽekiṱhironiki ine ya shumisa semiconductor u itela u bvisa tshedza musi muḓagasi u tshi fhira khatsho. Eḽekiṱhironi kha semiconductor dzi ṱangana hafhu na mabuli a eḽekiṱhironi, ngauralo dza bvisa Manda nga tshivhumbeo tsha dziphothoni , Muvhala wa tshedza (u tshimbilelanaho na maanḓa a dziphothoni) u vha nga maanḓa ane a ṱoḓea uri dzielekitironiki dzi kone u pfuka tshikhala tsha band ya semiconductor .  Tshedza tshitshena tshi wanala nga u shumisa zwithu zwinzhi zwine zwa bvisa tshedza kana leyara ya phosphor ine ya bvisa tshedza kha tshishumiswa tsha zwithu zwine zwa bvisa tshedza. 

U bvelela sa zwipiḓa zwa eḽekiṱhironiki zwi shumaho nga 1962, dzi- LED dza u thoma dzo vha dzi tshi bvisa tshedza tsha fhasi tsha infrared (IR).  Infrared LED dzi shumiswa kha sekhethe dza u langa zwithu zwi re kule, u fana na dzine dza shumiswa na zwishumiswa zwo fhambananaho zwa eḽekiṱhironiki zwa vharengi. mavhone a dza u thoma dzine dza vhonala tshedza dzo vha dzi na vhuhali ha fhasi nahone dzo vha dzi tshi tou vha na muvhala mutswuku.

LED dza kale dzo vha dzi tshi shumiswa sa mavhone a u vhonetshela ,dzi tshi dzhiela vhudzulo mavhone  matuku a are na vhuhali vhudzhi, na kha zwiṱirathedzhi zwa zwipiḓa zwa sumbe , Mveledziso dza nga murahu dzo bveledza dzi  LED dzine dza wanala nga vhulapfu ha tshedza tshi vhonalaho, tsha ultraviolet (UV), na tsha infrared tshine tsha bvisa tshedza tshihulwane, tsha fhasi, kana tsha vhukati; sa tsumbo, dzi LED tshena dzo teaho u vhonetshela lufherani na nnḓa. LED dzo dovha dza bveledza tshaka ntswa dza zwishumiswa zwa u sumbedza na sentsara, ngeno zwikalo zwadzo zwa nṱha zwa u tshintsha zwi tshi shumiswa kha thekinoḽodzhi ya vhudavhidzani ya mvelaphanḓa . LEDs dzo shumiswa kha zwithu zwo fhambanaho u fana na u vhonetshela ha vhuendedzi , mavhone a fairy, mavhone a strip, mavhone a ṱhoho a goloi, u ḓivhadza, mavhone a tshiṱeidzhi, mavhone a tshiofisi, zwiga zwa vhuendi, dzi flash dza khamera, wallpaper yo vhonetshelaho, mavhone a u hula a horticultural, na devices dza zwa ngalafho. 

LED dzi na zwivhuya zwinzhi u fhira zwipida zwa tshedza zwa incandescent, zwi katelaho u shumisa maanḓa a fhasi, vhutshilo vhudzhi, u khwaṱha ha muvhili ho khwinifhazwaho, vhuhulwane vhuṱuku, na u ṱavhanya u shanduka. U itela u tshintshana na phanele idzi dzine dza vha dzavhuḓi nga u angaredza, zwithu zwi si zwavhuḓi zwa dzi LED zwi katela mikano ya muḓagasi kha mutsiko wa fhasi na nga u angaredza kha maanḓa a DC (hu si AC ), u sa kona u ṋetshedza tshedza tsho linganelaho u bva kha DC ine ya khou ṱhavha kana fhethu ha ṋetshedzo ya muḓagasi ya AC, na mutsho wa fhasi na wa nṱhesa wa u shuma na mutsho  wa u vhulunga.

## Referensi
Tshanda tsha mulayo

Tshanda tsha mulayo na vhugevhenga
Afurika Tshipembe munwe na munwe o novha tshipondwa kha vhutshilo ha musalauno, huna tshitenwa tsho khethwaho tsha mulayo tshine tshavha tshitenwa Act no 51 ya 1977. izwi rizwi khwathisedza kha vhutshilo ha duvha linwe na linwe musi khakhathi dzo di sendekaho nga mbeu dzono tou hulela musi vhanna vha tshi vhulaha vha fumakadzi na vhana nga u tou thuntshiwa nga zwigidi, u remekaniwa vha fhedza vha latiwa.

Vha hulwane na vha muvhuso vha tsireledza magevhenga nga tshanda tsha mulayo ha fhedza ha ngalangadziwa vhutanzi tshifhinga tshothe. Vhugevhenga ho dalesa dzi doroboni hune vhunzhi ha vhathu vhavha hone, mulayo wo ligedza u tandulula vhuthada uvhu fhedzi zwito nana zwi tshiya.

## Referensi

[edit]

: 

* Mulayo
Munyanya wa

Munyanya wa sialala wa Tshivenda.

**Munyanya** wa sialala wa Tshivenda ndi mutshato u no itiwa nga ndila ya sialala ho tevheliwa ndaela dzo teaho uya nga Tshivenda. Munyanya wa sialala wa Tshivenda ndi musi muthannga a tshi vhinga khomba, fhedzi wa musidzana u tea uvha oya ngei dombani kana vhushani. kha ndila yothe ya munyanya wa sialala hu rumiwa vhakegulu na vho makhadzi mudini wa musidzana nga vha muta wa ha muthannga.

Ubva afho vhakwasha vha tea u tevhela muselwa wavho hunga madekwana uya u mudzhia a vhone muthannga wawe nahone uda na pheletshedzi. Arali ana muhadzinga, muhadzinga u bva nduni hure na munna ha dzhena lufarathonga u swikela a tshivha muthu wa thovhela. Munyanya wa sialala u itiwa ho tevheliwa milayo ya sialala ubva na kale hutshi kho u thonifhiwa Tshivenda na vhakale vho daho na milayo.

## Referensi

[edit]

: 

* Mvelele
* Sialala
Tshidulo

**Tshidulo** ndi lushaka lwa zwo dzula khazwo, tshine kanzhi tsha vha tsho itelwa muthu muthihi na hone tshi na mulenzhe muthihi kana minzhi, tshidulo tsho linganelaho tsha dovha hafhu tsha vha na nga murahu ha uḓi gogoḓela  nga mutana. I nga vha yo itwa nga thanda, tsimbi, kana tshiṅwe na tshiṅwe tshine tshi ngavha tsho itwa nga vhathu vho shumisa zwithu zwoyaho nga u fhambana, Tsha dovha tsha pendiwa nga mivhala yo fhambanaho na malabi.

Zwidulo zwoya nga u fhambana nga nḓila ye zwa itwa ngayo. Tshidulo tsha zwanḓa tshi na zwithu zwa u tika zwanḓa zwine zwo khwaṱhiswaho kha tshidulo;  tshidulo tsho ṱanganedzwaho nahone tshi na maitele ane a fhungudza muṱana wa tshidulo nahone a takusa fhethu ha u vhea milenzhe ;  tshidulo tshine tsha dzinginyea tshi na milenzhe yo khwaṱhiswaho kha zwipiḓa zwivhili zwilapfu zwo gonyaho; na tshidulo tsha vhaholefhali tshi na mathaila o vhofhelelwaho nga fhasi ha tshidulo. 

Ipfi *tshidulo* ḽi bva bva kha ipfi ḽa luisimane ḽa kale ḽa miṅwaha ya maḓana a fumiraru ḽi tshibva kha tshi furentshe *ḽine ḽa pfi chaere*, ḽi bvaho kha Lufura lwa Kale  ("tshidulo, tshidulo, khuluṋoni"), u bva kha Lulatini  futh mafheleloni Lugirika  *kathedra* ("tshidulo, khuluṋoni").   

## zwiko zwo shumiswah0
Siaṱari ḽa u thoma (filimu)

* 
* The Home Page homepage - Official production site
* ''Making Movies on Cyber-Location'' from the Austin Chronicle

***Siaṱari ḽa u thoma*** ndi ḽiṅwalo ḽa 1999 nga Doug Block nga ha vhubvo ha dzi buḽogo na matshilo a vhabveledzi  vho ḓiimisaho nga vhoṱhe kha Inthanethe . Yo filimiwa vhukati ha 1996 na 1998. Fiḽimu iyi yo sumbedzwa lwa u thoma kha Sundance Film Festival, nahone ya bviswa kha theatere dzi si gathi ngei Ḓoroboni ya New York, ngeno i tshi khou wanala kha vidio ya hayani na kha iFilm, nga tshifhinga tshithihi.

Dokhumenthari i sedzesa kha matshilo muthu a vhaṅwe vhathu vhe vha vha vha tshi shela mulenzhe kha webusaithi dza Inthanethe dza u thoma dza tshifhinga tshenetsho, hu tshi katelwa na Linki dza Justin dzi bvaho fhasi ha mavu, suck.com, Cybergrrl, HotWired, na Magazini wa Feed .

Vhathu vho filimiwaho kha dokhumenthari vha katela:

* Justin Hall
* Sammi Quince
* Joey Anuff
* Carl Steadman
* Steven Johnson
* Stefanie Syman
* Jaime Levy
* Aliza Sherman
* Julie Peterson
* Howard Rheingold

*Bambiri la hayani lo* nangiwa kha Pfufho Khulwane ya Vhahaṱuli kha Vhuṱambo ha Filimu ha Sundance nga 1999. Roger Ebert o nanga filimu iyi sa yone ya khwiṋesa ya ṅwaha nga Chicago Sun-Times .

## Zwiko zwo shumisiwaho

## Vhuṱumani ha nnḓa

* Home Page at IMDb
* The Home Page homepage - Official production site
* ''Making Movies on Cyber-Location'' from the Austin Chronicle
William Shakespia

**William Shakespeare** 23 Ṱhafamuhwe 1564 – 23 Ṱhafamuhwe 1616. Vhovha vha muṅwali wa matambwa wa Muisimane, murendi na mutambi wa matambwa. Vha dzhiiwa nga vhathu vhanzhi sa muṅwali muhulwanesa wa luambo lwa Luisimane na muṅwali wa ḓirama a ḓivheaho vhukuma shangoni. Kanzhi vha vhidzwa sa murendi wa lushaka wa England na "Bard wa Avon" kana "Bard" Mishumo yawe ine ya kha ḓi vha hone, u katela na collaborations, i na matambwa a ṱoḓaho u vha 39, sonete dza 154, zwirendo zwilapfu zwiraru zwa u anetshela na dziṅwe dzi ndima dzi si gathi, dziṅwe dza vhuṅwali vhu sa ḓivhei. Matambwa awe o ṱalutshedzelwa kha luambo luṅwe na luṅwe luhulwane lu tshilaho nahone a tamba lunzhi u fhira a muṅwe muṅwali wa matambwa. Shakespeare u kha ḓi vha muṅwali a re na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha luambo lwa Luisimane, nahone mishumo yawe i kha ḓi gudiwa na u ṱalutshedzwa hafhu.

Shakespeare o bebwa na u alutshela ngei Stratford, ngei Warwickshire. Musi e na miṅwaha ya 18, o vhinga Anne Hathaway, we a vha na vhana vhararu nae Susanna, na malwelabvanda Hamnet na Judith . Nga tshiṅwe tshifhinga vhukati ha 1585 na 1592 vho thoma mushumo wo bvelelaho ngei London sa mutambi wa matambwa, muṅwali, na muṋe wa tshipiḓa wa khamphani ya u tamba i ne ya vhidziwa Lord Chamberlain's Men, ye nga murahu ya ḓivhiwa sa King's Men nga murahu ha u gonya ha Khosi James VI wa Scotland kha khulunoni ya England. Musi ana minwaha ya 49 nga 1613 vho no ḓi ṱuwa vha ya Stratford, he vha lovha hone nga murahu ha minwaha miraru. Ndi rikhodo dzi si gathi dza vhutshilo ha Shakespeare ha tshiphirini dzine dza kha ḓi vha hone izwi zwo ṱuṱuwedza u humbulela huhulwane nga ha mafhungo a ngaho mbonalo yawe ya muvhili, vhudzekani hawe, lutendo lwawe lwa vhurereli na dziṅwe zwiambiwaho zwa nga nnḓa ha uri naa mishumo ine ya ambiwa nga hae yo ṅwalwa nga vhaṅwe.

Shakespeare o bveledza vhunzhi ha mishumo yawe i ne ya ḓivhea vhukati ha 1589 na 1613. Mitambo yawe ya u thoma yo vha i tshi to u vha ya zwa miswaswo na ḓivhazwakale nahone i dzhiiwa sa miṅwe ya mishumo ya khwiṋesa yo bveledzwaho kha tshaka idzi. O mbo ḓi ṅwala bugu dza maṱungu u swika nga 1608, vhukati hadzo ho vha hu na *Hamlet*, *Othello*, *King Lear* na *Macbeth*, dzoṱhe dzi dzhiiwa sa dziṅwe dza bugu dzavhuḓi vhukuma dza Luisimane. Kha luṱa lwa u fhedzisela lwa vhutshilo hawe o ṅwala miswaswo i ofhisaho dzi ngaho *The Winter’s Tale* na *The Tempest*, nahone a shumisana na vhaṅwe vhaṅwali vha vhanwali.
Mvelele ya vhashavhi

Mvelele ya vhashavhi.

**Vhalemba** ndi lushaka lune lubva Zimbabwe kala seli, vhadi vhidza uri ndi madzhuda zwino to u amba uri vha i la nguluvhe nahone a vhali tshithu tshi songo fhaladzaho marofha, mudzi wavho vhabva sena. Nwana wa mulemba wa mutukana a tshi vhidzwa uri mushavha wa musidzana uri i soni nahone nga mvelele yavho nwana wa mutukana u fumba(u rubisiwa) ana maduvha matanu na mararu na hone nwana wa mulemba wa mutukana ha fuwi mavhudzi.

Nwaha munwe na munwe nga nwedzi wa khubvumedzi vha tangana ngei ha mutenda Sweetwaters kha vhupo ha eira uya u narela mvelele ya vho nau gudisa vhatuku vhasi pambuwe kha mvelele yavho. Mvelele ya vhalemba iya phamba nga thoniso nau tevhele milayo yo vhewaho nga vhakale vha tshi itela i isa phanda na mvelele ya tshivenda. Vhanwe vha vhidzana uri vhashavhi, eli ndi dzina le la thoma nga zwifhinga zwa kale.

## Referensi

[edit]

: 

* Mvelele
U shaya ha mishumo kha vhaswa vha musalauno

U shaya ha mishumo kha vhaswa vha musalauno.

**Vhaswa** ndi vhathu vhane vha vha na minwaha ya 18-25, ngeno musalauno ndi tshifhinga tshine zwithu zwa khou itea kana u bvelela nga tsho.Vhaswa vha musalauno vho no ḓi dzhenisa kha zwithu zwi ngaho zwikambi na zwidzidzivhadzi.Vhunzhi ha avho vhaswa na tshikolo avha tsha jena kana u ḓi wana vha tshi khou vhala , fhedzi tsha vho ndi u fhedza tshifhinga vha tshi kha zwileludzi zwavhudavhidzani zwingaho*, Tik Tok*, na  *WhatsApp's*. Vhaswa vhanzhi vho no tou uḓi dzhenisa kha zwa u gevhenga vhathu na u vhulaya. Ezwi zwi khou vhangwa nga u shaya ha mishumo fhano Afurika Tshipembe.

Rina vhaswa vhanzhi fhano Afurika Tshipembe vhane vho funzea, fhedzi vhunzhi ha vho vha shaya mishumo. Ezwi ndi zwine zwa ita uri a vho vhaswa vha ḓi dzhenise kha zwa u vha zwigevhenga hu ndiḽa ya u wana masheleni ane vha nga kona u a shumisa matshiloni  avho. Sa izwi muvhuso u tshi khou lingedza nga ndiḽa dzothe u ḓi wana u tshi khou kona u nea vhaswa mashelenia R350 nga nwedzi , kha vhanwe u ḓi vha i ṱuku nga mulandu wa uri vha tea u dovha hafhu vha thogomela miṱa yavho uya nga u fhambana.

Vhaswa vha na ndeme vhukuma musi zwi tshi ḓa kha sia ḽa u alusa ikonomi ya shango ḽashu, fhedzi izwi zwi nga ḓi itea nga murahu ha musi muvhuso u tshi khou sikela vhaswa vha ḽino shango mishumo. Zwi nga thusa u fhungudza vhugevhenga na mabulayo kha shango ḽashu.U bvelela ha vhaswa kha zwa pfunzo na zwa vhuthihi zwi ḓo ita uri vha kone u ḽanga mvelaphanḓa ya Venḓa nga nḓila yavhuḓisa, naho zwi tshi khou kwama u  shayea ha mishumo na u shayea vhukoni ha u vhuḽunga sialala.

Bugu Tshumiswa.
Amerika

**Amerika** ndi dzhango ḽa vhuvhili nga vhuhulwane kha Ḽifhasi, nga murahu ha Asia. Dzi dzhia vhunzhi ha Hemisphere ya Vhukovhela ha pulanete. Dzi bva Lwanzheni lwa Arctic devhula u ya kha Zwiṱangadzime zwa Diego Ramírez devhula, hune Lwanzhe lwa Atlantic na lwa Pacific lwa ṱangana hone, nga zwenezwo zwi ṱalusa mikano ya vhubvaḓuvha na vhukovhela ha dzhango, nga u tevhekana. Nga vhupo vhune ha fhira 43,316,000 km2, ndi dzhango ḽa vhuvhili ḽihulwane kha ḽifhasi (ḽihulwanesa ndi tshipiḓa tshi si tsha dzhango tsha Afro-Eurasia), ḽi katela 8% ya mavu oṱhe a Ḽifhasi na 28.4% ya zwikwea zwaḽo zwi ṱoḓaho u vha 2 biḽioni wa khiḽomitha.

Nga mulandu wa vhuhulwane hayo na zwivhumbeo zwa dzingu, Americas nga mvelele yo khethekanywa ya vha dzingu dzo vhalaho dza continental. Gerardus Mercator ndi ene wa u thoma u shumisa dzina ḽa "**America**" ​​kha dzhango ḽoṱhe na u ḽi fhandekanya ḽa vha zwipiḓa zwivhili zwihulwane, North na South, a thoma mukano vhukati ha parallels ya vhu 7 na ya vhu 9, u mona na Isthmus ya Panama. Hedzi dzingu dzi ḓivhiwa sa **Amerika** Tshipembe na Amerika Tshipembe, nga u tevhekana. Zwa zwino, zwiimiswa zwa U.S. zwo khethekanya dzhango ḽa Amerika ḽa vha **Amerika** Tshipembe, Amerika Vhukati, Caribbean, na Amerika Tshipembe. Nga zwenezwo, Amerika Vhukati na Caribbean zwi dzhiiwa sa zwipiḓa zwiṱuku zwo fhambanaho zwa Amerika Tshipembe. Malugana na zwivhumbeo zwa politiki, zwa ekonomi, na zwa mvelele, hu na phambano vhukati ha Anglo-America na Latin America.
Belize

**Belize** ndi shango ḽi re na vhuḓilangi kha ḽa Amerika, ḽine ḽa wanala kha khona ya devhula vhubvaḓuvha ha Amerika Vhukati na Caribbean. I vha mikanoni na Mexico devhula na Guatemala tshipembe na vhukovhela. Gulf ya Honduras yo i fhandekanya na Honduras. Muḓi muhulwane wa hone ndi Belmopan, nahone ḓorobo ya hone ine ya vha na vhathu vhanzhi ndi Belize City, ye ya vha i musanda u swika nga 1970, musi tshinyalelo yo vhangwaho nga Ḓumbumazwikule Hattie i tshi kombetshedza muvhuso u pfulusa musanda u bva Belize City u ya Belmopan.
Asia

**Asia** ndi dzhango ḽihulwanesa ḽine ḽa vha na vhathu vhanzhi kha Ḽifhasi. Nga vhupo vhune ha swika 44.6 miḽioni km2, i imela 8.7% ya mavu oṱhe a Ḽifhasi na 30% ya mavu ayo. U bva nga Ṱhangule 2023, yo vha i na vhadzulapo vha ṱoḓaho u vha 4.757 biḽioni, vhane vha imela 59% ya vhadzulapo vha ḽifhasi. I ṱanḓavhuwela kha hafu ya vhubvaḓuvha ha Northern Hemisphere, u bva Lwanzheni lwa Arctic devhula u ya Lwanzheni lwa India tshipembe. Vhukovhela ho fhandekanywa nga thavha dza Ural (Russia) vhubvaḓuvha ho fhandekanywa nga Lwanzhe lwa Pacific. Asia ndi hone hune ha vha na vhubvo vhunzhi ha kale, vhu ngaho vhubvo ha Mesopotamia, Govha ḽa Indus, na vhubvo ha China, vhukati ha vhuṅwe.

Kha u khethekanywa ho ḓoweleaho ha dzikhonthinathe, dza vhubvo ha Yuropa, **Asia** na Yuropa zwi vhonala sa zwiimiswa zwivhili zwo fhambanaho nga ṅwambo wa mvelele na ḓivhazwakale. Naho zwo ralo, u ya nga fhethu hune dza vha hone, vhukuma dzi vhumba dzhango ḽithihi ḽine ḽa vhidzwa Eurasia. Zwinwe hafhu, Afrika ḽo ṱangana na Eurasia nga Isthmus ya Suez, ngauralo fhethu hoṱhe ho ṱanganaho ha Europe, **Asia** na Afrika hu nga dovha ha dzhiiwa sa supercontinent nthihi, nga zwiṅwe zwifhinga i vhidzwa Afro-Eurasia.
Vhathu

Ipfi  l̩o pfhi " **vhathu** " ḽi amba tshitshavha kana vhathu vhanzhi vha muvhuso .  Nga zwenezwo ndi ipfhi  vhathu mulayo wa pfanelo dza vhuthu, mulayo wa dzitshaka khathihi na  bugu ya mulayo wa ndayotewa, zwihuluhulu u shumiswa kha u ṱoḓa vhuvhusi ha vhathu . U fhambana na zwenezwo, **vhathu** ndi vhunzhi  muthu ndi munthihi kana kha vhuthihi ha vhathu . I shumiswa kha zwa polotiki na mulayo, ipfi "vhathu" ḽi ambela kha tshigwada tsha vhathu kana tshitshavha tsha lushaka
Ngoma lungundu

**Ngoma Lungandu** ndi ngoma ya vhavenda ye ya newa nga gole nwali yo sikwa nga thanda yo vhadwaho na mukumba, ye vha venda vho vha vha tshi i shumisa ulwa na maswina uri vha vha vhulae nahone vha kone udi tsireledza husina u o fha. Maitele eya a Ngoma Lungundu o thoma nga zwifhinga zwa kale nahone na namusi a khadiya phanda zw tshi tevhela sialala na maitele a vha venda fhedzi zwa zwino sa musi husi tshavha na dzi nndwa vhathu vha shumisa Ngoma Lungundu u sumbedza vho mutuku matshilele a zwifhinga zwa kale.

Zwila nga zwifhinga zwa kale musi maswina a tshi vha tshotela vhovha vhatshi ima ntha ha thavha vha i kungulusa ya ya ya dzhaka maswina othe vha lovha ngauralo ngauralo uswika maswina avho othe atshi fhelela, i dovha ya vhidzwa ngoma ya madembe. Na namusi ngoma iyo itshe ngei Zimbabwe mudziamu, yo vhulungwa haningei nga vhanga la uri vhavenda vho thoma vha tshibva haningei thungo dza mapumbubwe vhasa athu u swika ngomu ngomu vhukati ha phurovinsi ya limpopo u fana na namusi.

## Referensi

[edit]

: 

* Sialala
Guatemala

**Guatemala**, ḽine ḽa vhidzwa lwa mulayo **Riphabuḽiki ya Guatemala**, ndi shango ḽi re na vhuḓilangi ḽine ḽa wanala kha khona ya devhula vhukovhela ha Amerika Vhukati. U ya nga ndayotewa yayo, mufuda wa muvhuso wayo ndi riphabuḽiki ya dimokirasi, ya shango, na ya vhuimeleli, ine ya langiwa nga mihasho ya 22 na mimasipala ya 340, yo dzudzanywaho ya vha dzingu dza vhuvhusi dza 8. Muḓi waḽo muhulwane na ḓorobo ine ya vha na vhathu vhanzhi ndi Ḓorobo ya Guatemala. Ndi shango ḽa vhufumi ḽi re na vhathu vhanzhi kha ḽa Amerika na ḽa vhumalo kha ikonomi khulwanesa kha ḽa Latin America.

Muḓi waḽo muhulwane na ḓorobo i re na vhathu vhanzhi ndi Ḓorobo ya Guatemala, ine ya ḓivhiwa lwa mulayo sa **Nueva Guatemala de la Asunción**. I na mikano na Mexico devhula na vhukovhela, Belize devhula vhubvaḓuvha, Honduras vhubvaḓuvha, na El Salvador tshipembe vhubvaḓuvha. Yo fhandekanywa nga Lwanzhe lwa Pacific na Gulf ya Honduras.