Vhulwadze ha Vairasi ya Ebola

**Vhulwadze ha vairasi ha Ebola** kana(**EVD**) **Mufhiso wa Hemoradzhiki wa Ebola** (**EHF**) ndi vhulwadze vhune ha fara muthu vhu vhangwaho nga vairasi ya EbolaTsumbadwadze dzi thoma kha maḓuvha mavhili nga murahu ha u kavhiwa nga vairasi, nga mufhiso, u zwmba mukuloni, vhuṱungu ha misipha, na u rema ha ṱhohoKanzhisa zwi tevhelwa nga u silingwa, u ṱanza, na u rithea dangani, u sa shuma zwavhuḓi ha tshivhindi na tswio Nga tshifhinga itshi vhaṅwe vhathu vha thoma u vha na thaidzo ya u sokou bva malofha.

Vairasi vha nga i wana nga u kwama malofha kana zwiluḓi zwa muvhili zwa tshipuka tsho kavhiwaho (nga maanda ṱhoho kana nyamulemalema).Vhuṱanzi ha u phaḓalala nga muya kha mupo wo ḓoweleaho a vhu athu u wanala. hu khou tendwa uri nyamulemalema ndi yone ine ya phaḓaladza vairasi ngeno yone i sa kavhiwi.Musi muthu a tshi tou kavhiwa, vhulwadze vhu mbo ḓi phaḓalala vho na kha vhaṅwe vhathu.Vhanna vhane vha vha swika hune vha fhola uvhu vhulwadze vha a kona u dovha vha phaḓaladza vhulwadze uvhu nga vhunna lwa miṅwedzi i swikaho mivhili.U itela u kona u wanulusa zwavhuḓi vhulwadze, maṅwe malwadze ane a vha na tsumbadwadze dzi fanaho a ngaho malaria, khoḽera na miṅwe mifhiso ya vairasi ya hemoradzhiki ha ngo fanela u thoma nga u dzhielwa nṱha.U itela u khwaṱhisedza u vha hone ha vhulwadze hu fanela u itwa ndingo ya  sambula ya malofha u itela u wana vairasi ya maswole a muvhili, vairasi ya RNA, kana vairasi yone iṋe.

U thivhela vhulwadze zwi katela u fhungudza u phaḓalala ha vhulwadze vhu tshi bva kha ṱhoho khathihi na nguluvhedzo zwo kavhiwaho vhu tshi ya kha vhathu.Izwi zwi nga itiwa nga u ṱhaṱhuvha zwipuka izwo uri a zwo ngo kavhiwa na khathihi na u vhulaha zwa vhulungwa nga vhuronwane arali zwa wanala uri zwi na uvho vhulwadze.U bika ṋama nga nḓila yo fanelaho na u ambara zwiambaro zwa tsireledzo musi vha tshi fara iyo ṋama na zwone zwi nga thusa, na u ambara zwiambaro zwa tsireledzo na u ṱamba zwanḓa arali vho vhuya vha sendela tsini na muthu ane a vha na uvhu vhulwadze. Sambula ya zwiluḓi zwa muvhili na dzithishu zwi bvaho kha muthu a re na uvhu vhulwadze zwi fanela u fariwa nga vhuronwane. 

  
Uvhu vhulwadze a vhu a thu vha na dzilafho ḽaho, u ḓidina hune ha khou itwa a  u itela u thusa vhathu vho kavhiwaho nga uvhu vhulwadze zwi katela dzilafho ḽa u vhuedzedza maḓi muvhilini nga u tou a nwa (maḓi ane a ṋambiṱela nyana o ṱanganyiswaho na muṋo a u nwa) kana zwiluḓi zwa intravenasi.Vhulwadze uvhu vhu vhanga mmpfu nnzhi nahone kanzhisa vhu tshi vhulaha vha re vhukati ha 50% na 90% ya avho vho kavhiwaho nga vairasi.EVD yo thoma u wanala kha ḽa Sudan na Democratic Republic of Congo.Vhulwadze uvhu vhu ṱaha zwihuhulwane kha madzingu a ṱropikala a Sub-Saharan Africa.U bva nga 1976 (musi vhu tshi tou thoma u wanala) u swika nga 2013, vhathu vha re fhasi ha 1000 vho kavhiwa nga ṅwaha.U swika zwino u ṱaha ha dwadze iḽi hu hulwanesa ndi hune ha khou bvela phanḓa hune ha vha u ṱaha ha dwadze kha mashango a re Afrika Vhukovhela nga 2014, hune ha khou kwama Guinea, Siera Leone, Liberia na Nigeria. U swika nga Ṱhangule 2014 ho vha ho no vha na kheisi dzi fhiraho 1600 dzo no vhigiwaho.U ḓidina ha u ṱoḓa u bveledza mushonga hu khou bvelaphanḓa; fhedziha, zwa zwino a hu athu u vha na muthihi.

## Ndaedzi

;Bibliography

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Zwinzhi zwi kha

* ViralZone: Ebola-like viruses – Virological repository from the Swiss Institute of Bioinformatics
* CDC: Ebola hemorrhagic fever – Centers for Disease Control and Prevention, Special Pathogens Branch
* WHO: Ebola haemorrhagic fever – World Health Organization, Global Alert and Response
* Virus Pathogen Database and Analysis Resource (ViPR): Filoviridae
* 3D macromolecular structures of the Ebola virus archived in the EM Data Bank (EMDB)
* Google Map of Ebola Outbreaks
* WHO recommended infection control measures