Phophi Ramathuba

**Vho-Phophi Constance Ramathuba** (vho bebwa nga 15 Ṱhangule 1973) ndi rapolotiki wa Afurika Tshipembe na dokotela a shumaho sa Muphirimia wa Limpopo u bva Fulwi 2024. Ndi muraḓo wa African National Congress, vho anelwa kha vhusima mulayo nga Shundunthule 2015. Vho-Ramathuba vho shuma sa MEC (Member of the Executive Council) wa Mutakalo u bva Shundunthule 2015 u swika Fulwi 2024.

## Vhutshilo ha u thoma na mushumo
Vho-Ramathuba vho bebwa nga 15 Ṱhangule 1973 sibadela tsha Elim, Waterval vha aluwela Mashamba, vha ya kha zwipiḓa zwa Afurika Tshipembe kha phurovintsi ya Transvaal  . Ndi muthihi wa vhana vhaṱanu. Vho wana maṱirikiTshikoloni tsha Sekondari tsha Mbilwi vha dovha hafhu vha isa pfunzo dzavho phandaYunivesithi ya Sekafo Makgatho Health Sciences (ine yovha i tshi ḓivhea sa MEDUNSA), afho ndi he vha wana digirii ya vhudokotela na zwa muaro. Kha Yunivesithi ya Pretoria,  vho wan digirii ya zwa vhuongi ya vhune. Vho-Ramathuba vho vha vho no ḓadzisa na khoso dza mutakalo na vhurangaphanḓa ha mabindu.

Vho-Ramathuba vho thoma mushumo wavho sa mugudiswa ngei sibadela tsha Mokopane.   Zwi tshi ya kha u vhewa kha muvhuso wa vundu Limpopo, vho vha vhe mulanguli wa sibadela tsha Voortrekker vha dovha hafhu vha vha mudzula tshidulo wa dzangano ḽa zwa mutakalo Afurika Tshipembe (SA Medical Association).

## Mushumo wa zwa polotiki

Vho Ramathuba ndi muraḓo wa tshifhinga tshilapfu wa Khongirese ya Lushaka ya Afrika . U shuma sa muraḓo wa komiti khulwane ya vundu ya ḽihoro. Nga dzi 27 Lambamai 2015, Vho Ramathuba vho aniwa sa muraḓo wa Vhusimamilayo ha Vunḓu ḽa Limpopo, vha tshi khou imela ANC.  Nga ḽeneḽo ḓuvha, phurimia Vho Stanley Mathabatha vho vhea Muraḓo wavho wa Khoro Khulwane ya Mutakalo, vha tevhela Vho Maaria Ishmael Kgetjepe . Tshanduko dzo thoma u shuma nga u ṱavhanya.  

Vho Ramathuba vho khethiwa hafhu kha vhusimamilayo ha vunḓu kha khetho dza vunḓu ḽa Limpopo dza 2019 dze dza farwa nga ḽa 8 Lambamai. Nga dzi 22 Lambamai 2019, Vho-Mathabatha vho ḓivhadza uri vha ḓo dzula vhe MEC wa Muhasho wa zwa Mutakalo. 

Nga ṅwedzi wa Phando 2022, Vho-Ramathuba vho sasaladzwa nga u vhudza vhasidzana vha tshikolo vha tshikoloni tsha sekondari tsha Gwenane ngei Sekgakgapeng uri "vha vule bugu dzavho vha vale milenzhe yavho".  

Nga ṅwedzi wa Ṱhangule 2022 zwe Ramathuba a amba kha mulwadze wa Zimbabwe we a vha o dzula mmbeteni ngei Bela-Bela, zwo mbo ḓi phaḓalala.  Kha vidio o pomoka vhatsinda uri vha khou shumisa luvhi zwishumiswa zwa muvhuso zwo ṋewaho vhadzulapo vha Afrika Tshipembe a tshi *ri* : *“* ni khou vhulaha sisiṱeme yanga ya mutakalo. Musi inwi vhanna ni tshi lwala ni sokou pfuka mulambo wa  hu na MEC henefho ane a khou langa muhasho wa u thusa vhashai. u shonisa mulwadze na u ita khuwelelo ya uri ḽaisentsi yawe ya zwa ngalafho i bviswe . 

## Vhuphurimia
Nga murahu ha khetho dza lushaka na dza vundu dza 2024, ANC yo nanga Vho Ramathuba sa nkhetheni wa ḽihoro u tevhela Vho Stanley Mathabatha sa Muphuresidennde wa Limpopo .  Vho khethiwa nga tshifhinga tsha u thoma tsha vhusimamilayo ha vhu 7, vha vha mufumakadzi wa u thoma u fara ofisi.  

## Vhutshilo ha muthu nga eṱhe
Vho-Ramathuba vhana vhasidzana vhavhili.  Nga ḽa 1 Ṱhafamuhwe 2020, Vho-Mathabatha vho ḓivhadza uri Vho-Ramathuba vho wanala vhe na COVID-19 . 

## Ndaedzi