Gomelelondi u sa na ha mvula lwa tshifhinga tshilapfu zwine zwa sia zwo kwama vhashumi nga ndila isi yavhudi

**Gomelelo** ndi tshifhinga tsha zwiimo zwo omaho-u fhira-zwo ḓoweleyaho.  Ndi u sana ha mvula lwa tshifhinga tshilapfu hu nga vha minwaha Gomelelo kanzhi ḽi na masiandoitwa mahulwane kha sisiṱeme dza ikonomi na vhulimi ha dzingu ḽo kwameaho, nahone ḽi vhanga khombo kha ikonomi yapo .  zwipuka kana vhathu zwi vha zwi khomboni vhukuma nga tshifhinga etshi Zwifhinga zwa ṅwaha nga ṅwaha zwa u oma kha dzi tropics zwi engedza vhukuma tshikhala tsha u bvelela ha gomelelo, zwine zwa tevhela u engedzea ha khombo ya mulilo wa ḓaka . u sa na ha mvula zwi ita uri fhasi hu ome zwine sa sia vhathu ri kha tshutshedzo ya mulilo sa izwi daka li chi nga swa  Magabelo a mufhiso a nga ṋanṋisa nyimele dza gomelelo nga u engedza evapotranspiration . u fhisesa ha duvha zwi dovha hafhu u engedza gomelelo khathihi na u omisa fhasi Hezwi zwi omisa maḓaka na zwiṅwe zwimela, nahone zwa engedza tshivhalo tsha zwivhaswa zwa mulilo wa ḓaka.  ri tangana na u swa ha daka kume zwa sia zwipuka zwa daka zwi songo tsirelezea

Gomelelo ndi tshithu tshine tsha vha hone kha kilima kha zwipida zwinzhi zwa shango, tshine tsha vha uri tsho kalula vhukuma na u sa lavhelelwa nga mulandu wa tshanduko ya kilima, ine ngudo dza dendrochronological dza thoma nga 1900.u sa na ha mvula kana u shaya madi zwi kwama mashango manzhi ngeno Afurika Huna tshaka tharu dza masiandoitwa a gomelelo, mupo, ikonomi na matshilisano.izwi zwithu zwothe u sa vha hone hazwo lwa tshifhinga Hu vhidzwa uto gomelelo  Masiandoitwa a mupo a katela u oma ha maḓaka, mililo minzhi na mihulwane ya ḓaka, u xelelwa nga zwithu zwo fhambanaho zwi tshilaho .mulilo uno itiwa nga gomelelo ndi wa khombo vhukuma I dovha hafhu u sia zwifuwo zwi sana pfulo ngeno zwipuka zwisina vhudzubamo

Masiandoitwa a ikonomi a gomelelo a bveledzwa nga u thithisea hu si havhuḓi kha vhulimi na vhufuwi ha zwifuwo (zwine zwa vhanga u sa tsireledzea ha zwiḽiwa ), maḓaka, nḓisedzo ya maḓi a tshitshavha, u tshimbila ha milambo (nga ṅwambo wa tsumbo: u fhungudzea ha maḓi), nḓisedzo ya muḓagasi (nga u kwama sisiṱeme dza muḓagasi wa maḓi ) na masiandoitwa kha mutakalo wa vhathu. masimuni vhathu vha tou gotsha dula ngoho Ahuna khano swa izwi zwi tshi swa nga duvha

U ḓura ha matshilisano na mutakalo zwi katela masiandoitwa mavhi kha mutakalo wa vhathu vho ṱanganaho na tshenetshi tshiitea (mufhiso wo kalulaho), u ḓura ha zwiḽiwa zwihulwane, mutsiko wo vhangwaho nga u kundelwa u kaṋa, u ṱahela ha maḓi, na zwiṅwe- vho . u shaya matshilisano zwia dala nga tshifhinga tsha gomelelo sa izwi munwe na munwe a tshi tea u lwela kana u humbulela ene mune  Gomelelo ḽa tshifhinga tshilapfu ḽo vhanga u pfuluwa ha vhathu vhanzhi na vhuleme ha vhuthu .  vhathu vha pfuluwa vha chi ya kha mashango ane vha pfa upfi mvula Ina kwine hone 

Tsumbo dza dzingu ḽine ḽa vha na khombo dzo engedzeaho dza gomelelo ndi besini ya Amazon, Australia, dzingu ḽa Sahel na India .manwe mashango o oma sa Sahara nga hone u shaya mvula  Sa tsumbo, nga 2005, zwipiḓa zwa Amazon basin zwo vha na gomelelo ḽihulwane vhukuma miṅwahani ya 100 yo fhiraho.  nga nwana wa 2005 ho vha na gomelelo lo tshinyadzaho ngoho vhukuma Australia ḽi nga tshenzhela gomelelo ḽihulwane nahone ḽi nga vha hone lunzhi-lunzhi tshifhingani tshi ḓaho, muvhigo wo ṋewaho nga muvhuso wo amba nga ḽa 6 July, 2008. huna mashango ane a vha one ano thoma u dzhakiwa nga gomelelo tshifhinga tshothe Gomelelo ḽilapfu ḽan Australia ḽa Miṅwaha ya Tshigidi ḽo fhela nga 2010.Australia nalo lo vhuya na vha na gomelelo lwa minwaha yo vhalaho  Gomelelo ḽa 2020–2022 ḽa Horn of Africa ḽo fhira gomelelo ḽihulwane ḽa 2010–2011 nga tshifhinga na vhuhulwane.  ho vhuya ha vha na gomelelo lwa minwaha mivhili ngei Afurika  

Kha ḓivhazwakale yoṱhe, vhathu vho vha vha tshi anzela u dzhia gomelelo sa khombo nga mulandu wa u kwamea ha u wanala ha zwiḽiwa na tshitshavha tshoṱhe.gomelelo li shela tshanda kha u shaya zwiliwa , khathihi na Madi zwino sia vhathu vha songo kwamea zwavhudi  Vhathu vho dzhia gomelelo sa khombo ya mupo kana sa tshithu tshine tsha ṱuṱuwedzwa nga mishumo ya vhathu, kana sa mvelelo ya maanḓa a sa vhonali .gomelelo lo tutuwedza vhathu u vhulunga zwiliwa na Madi nga ndila yavhudi zwezwo zwitukutuku zwine vha vha nazwo

Zwiko zwo shumisiwaho