open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قارابۇلاق يېزىسى

**قارابۇلاق يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Qarabulaq Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقچى ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
قارابۇلاقنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ئاقئۆڭكۈر كەنتى (阿克翁库尔村)(اقۉڭكۉر قىشتاعى)؛
* ئاقباشات كەنتى (阿克巴夏特村)(اقباشات قىشتاعى)؛
* بوزتالا كەنتى (博孜塔拉村)(بوزتالا قىشتاعى)؛
* قارابۇلاق كەنتى (哈拉布拉克村)(قارابۇلاق قىشتاعى)؛
* قۇرساي كەنتى (库尔萨依村)(قۇرساي قىشتاعى)؛
* كەلتېبېك كەنتى (凯利特别克村)(كەلتەبەك قىشتاعى)؛
* مەركەچ كەنتى (麦尔开其村)(مەركەچ قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ساپارباي يېزىسى

**ساپارباي يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Saparbay Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقچى ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
ساپارباينىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ئاقئوي كەنتى (阿果依村)(اقۇي قىشتاعى)؛
* ساپارباي كەنتى (色帕巴依村)(ساپارباي قىشتاعى)؛
* قارابۇلۇڭ كەنتى (喀拉布隆村)(قارابۇلۇڭ قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
چارباغ يېزىسى (مارالبېشى ناھىيىسى)

چارباغ يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Charbagh Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 28 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي رايونلار
چارباغ كەنتى، دەريابويى كەنتى، ئالتە مەھەللە كەنتى، دۆڭ مەھەللە كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
قىزىلئۆي يېزىسى

**قىزىلئۆي يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Qizilöy Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئۇلۇغچات ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
قىزىلئۆينىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر ۋە بىر مەھەللە بار:

* ئايبۇلاق مەھەللىسى (阿依布拉克社区)(ايبۇلاق قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* ئارابۇلاق كەنتى (阿热布拉克村)(ارابۇلاق قىشتاعى)؛
* ئىككىتېرەك كەنتى (也克铁热克村)(ەكىتەرەك قىشتاعى)؛
* جانجىر كەنتى (江吉尔村)(جانجىر قىشتاعى)؛
* غانجۇغان كەنتى (坎久干村)(عانجۇعان قىشتاعى)؛
* كۆلئېرىق كەنتى (库勒阿日克村)(كۅلارىق قىشتاعى)؛
* كەڭشىۋەر كەنتى (康什维尔村)(كەڭشۇەر قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئوقسالۇر يېزىسى

**ئوقسالۇر يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Oqsalur Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئۇلۇغچات ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
ئوقسالۇرنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ئوقسالۇر كەنتى (吾合沙鲁村)(وقسالىر قىشتاعى)؛
* چات كەنتى (恰提村)(چات قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
جىغىن يېزىسى

**جىغىن يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Jighin Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئۇلۇغچات ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
جىغىننىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ساز كەنتى (萨孜村)(ساز قىشتاعى)؛
* ساقال كەنتى (萨哈勒村)(ساقال قىشتاعى)؛
* سىمخانا كەنتى (斯木哈纳村)(زىمحانا قىشتاعى)؛
* قاراتېرەك كەنتى (哈拉铁列克村)(قاراتەرەك قىشتاعى)؛

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
قۇلانساراق يېزىسى

**قۇلانساراق يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Qulansaraq Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقچى ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
قۇلانساراقنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ئاقتېكتىر كەنتى (阿克特克提尔村)(اقتەكتىر قىشتاعى)؛
* ئۆزىنكۈچ كەنتى (玉山古西村)(ۅزۅنكۉچ قىشتاعى)؛
* ئېنىق كېكىر كەنتى (阿依尼克喀克尔村)(اينىقكەكىر قىشتاعى)؛
* بەدەل كەنتى (别迭里村)(بەدەل قىشتاعى)؛
* جىلدىز كەنتى (吉勒得斯村)(جىلدىز قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
كانسۇ بازىرى

**كانسۇ بازىرى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Kansu Baziri**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئۇلۇغچات ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
كانسۇنىڭ شەھەرلەشكەن رايونىدا تۆۋەندىكى مەھەللە بار:

* بىرلەشمە مەھەللىسى (比尔列西米社区)(بئرلەشمە قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* قابا مەھەللىسى (哈巴社区)(قابا قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* كۆمۈركان مەھەللىسى (煤矿社区)(كۅمۉركەن قوومدۇق قونۇشۇ)؛
*يېڭى جاي مەھەللىسى (英加依社区)(جاڭى جاي قوومدۇق قونۇشۇ).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئالتۇن شىتات قاتىلى

alt=ئالتۇن شىتات|thumb|ئالتۇن شىتات قاتىلى تۇتۇش ئىلانى
2018-يىلى  72 ياشقا كىرگەن سابىق ساقچى ئەمەلدارى سىتى ئانجېلونىڭ 1976-يىلىدىن 1986-يىلىغىچە بولغان جەرياندا، كالىفورنىيە ئىشتاتىنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا 12 ئادەمنى ئۆلتۈرۈپ، 50 ئادەمگە باسقۇنچىلىق قىلغان "زەنجىرسىمان قاتىلىق قىلىش، باسقۇنچىلىق قىلىش ۋەقەسى".  بۇ ۋەقە 40 يىلغىچە ھەل بولمغان، ئەگەر ئامىرىكا تارىخىدە بولمىسمۇ، كالىڧورنىيە شىتاتى تارىخىدىكى ئەڭ تەس، ئۇزاق ۋاقىتتا ھەل بولمىغان، ئاھالىلەر ئارىسدا ۋەھىمە پەيدا قىلغان ۋەقە. بۇ ۋەقەنىڭ باش جىنايەتچىسى 2018-يىلى 4-ئاينىڭ ئوتتۇرلىرىدا قولغا چۈشتى. 
alt=ئالتۇن شىتات |thumb|شەرقىي رايۇن باسقۇنچىسىنىڭ سىزما رەسىمى

### نامى
ئۇيغۇرچە: ئالتۇن شىتات قاتىلى، شەرقىي رايۇن باسقۇنچىسى، يېرىم كىچىدىكى تىۋىشچى

ئىنگىلىزچە: Golden state killer, East area rapist , Original  night stalker 

### جىنايتەچنىڭ ئاساسى ئۇچۇرلىرى
alt=ئالتۇن شىتات |thumb|يېرىم كىچىدىكى تىۋىشچى
ئىگىزلىگى: 5 ڧۇت 10 ئىنگلىز چى

ئغىرلىقى: 170 قاداق ئەتىراپىدا

مۇكاپات سوممىسى؛ 50000 دوللار

زىيانكەشلىكە ئۇچىرغۇچىلار: 12 ئادەم ئۈلگەن، 50 تىن ئارتۇق ئادەم باسقۇنچىلىققا ئۇچىرغان، 120 قىتىمدىن ئارتۇق بۇلاڭچىلىق دىلوسى

جىنايەت ئۆتكۈزگەن ۋاقتى: 1978-1986

جىنايەت ئۆتكۈزگەن يەر: ئامىركىنىڭ كالىغورنىيە شىتاتى

### دىلو ھەققىدە
بۇ دېلو كالىفورنىيە ئىشتاتىدىكى ئەڭ چوڭ ۋەھىمىلىك دېلو دەپ قارالغان بولۇپ، 40 نەچچە يىلدىن ئارتۇق ۋاقىتتىن كېيىن ئاندىن پاش بولغان، جىنايەتچى ۋىيتنام ئۇرۇشىغا قاتنىشىپ، بىر بارمىقى زەخمىلەنگەن كونا ئەسكەر. ئۇ ئەسكەرلىكتىن قايتىپ كەلگەندىىن كىيىن، بىر مەزگىل ساقچىلىق قىلغان، لىكىن دۇكاندا پۇل تۈلەش جەريانىدا، ئىشىت يىمەكلىكى ۋە بولقىغا پۇل تۈلىمىگەنلىكى ئۈچۈن ساقچىلىق ۋەزىپىسىدىن ئىلىپ تاشلانغان. 2018-يىلى ئۇ تۇتۇلغاندىن كىيىن، تەپتىشلار ئۇنىڭ ساقچى بۇلۇش جەريانىدا باسقۇنچىلىق، قاتىلىق قىلىشنى ئاللىبۇرۇرن باشلىغانلىقىنى جەزىملەشتۈرگەن.
## مەنبەلەر
ئامىرىكا ئىقتسادچىلار بىرلەشمىسى

alt=ئىقتىساد|thumb|پىشقەدەم باشلىقلىرى
alt=ئىقتىساد|thumb|ئامىرىكا ئىقتىسادىغان نەزەر ژۇرنىلىنىڭ مۇقاۋىسى
**[[ئامېرىكا قوشما شىتاتلىرى|ئامىرىكا ئىقتىسادچىلار]] بىرلەشمىسى** بولسا ئامىركىدىكى ئىقتسادچىلارنىڭ ئەڭ نۇپۇزلۇق بىرلەشمىسىدۇر. 

### ئاساسى ئۇچۇرلىرى
قۇرۇلغان ۋاقتى: 1885

قانۇنلۇق خاراكتىرى: ئىقىسادنى تەتقىق قىلىش جەمىىيىتى

نىشانى: ئىلمى تەتقىقادنى، ماقالە ئىلان قىلىشنى ئىلھاملاندۇرۇش، ئىقتىساد ئىلمىنى ھەقسىز تەھلىل قىلىش

باش شىتابى: ئامىرىكا، تېنناسى شىتاتى، ناشۋىلا

ئاكىتىپ رايونى: ئامىرىكا

ئەزاسى: 18000

باشلىقى: ئولىۋىر بىلانچارد

ئاساسلىق گەۋدىسى: ئىجىرائىيە كومىتىتى

ئورگان تور ئادىرىس: https://www.aeaweb.org/

### نەشىر قىلىندىغان ژورناللار
ئامىرىكا ئىقتىسادىغا نەزەر  American Economic Review

ئامىرىكا ئىقتسادىغا نەزەر: ئىچىكىرلەپ كىرىش  American Economic Review: Insights

ئامىرىكا ئىقتىسادى ژۇرنالى: قوللىنشچان ئىقتىساد 

ئامىرىكا ئىقتىسادى ژۇرنالى: ئىقتىسادى سىياسەت

ئامىرىكا ئىقتىسادى ژۇرنالى: ماكرو ئىقتساد

ئامىرىكا ئىقتىسادى ژۇرنالى: مىكرو ئقتىساد

ئىقتساد تەرمىلەلەر ژۇرنالى

كەلگۈسى ئىقتىسادقا نەزەر ژۇرنالى
## مەنبەلەر
جامبۇل ئوبلاستى

جامبۇل ئوبلاستى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Jambul Oblasti**، قازاقچە: Жамбыл облысы) قازاقىستاننىڭ قارمىقىدىكى بىر ئوبلاست بولۇپ، ئۇنىڭ مەركىزى تاراز.
## مەمۇرىي رايون

## يەر تۈزۈلۈشى

## بايلىقى

## ئىقلىمى

## يېزا ئىگىلىكى

## ئىقتىسادى

## ساياھەتچىلىكى
## مائارىپى
## مەنبەلەر
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئۈندىدار

thumb|ئۈندىدار(ۋېيشىن) ئاندىرويىد لوگوسى
thumb|ئۈندىدار چىقىمدانى لوگوسى
ئۇندىدا بولسا بىر خىل كۆپ مەقسەتلىك ، ئۇچۇرلىشىشى،  ئىجتىمائىي ئالاقە ، ۋە پۇل تۆلەش ئىقتىدارلىرى مۇجەسسەملەنگەن ئەپ

### نامى
ئۇيغۇرچە: ئۈندىدار
alt=ئۈندىدار |thumb|ئىككىلىك كود، سايىلەش كودى
خەنزۇچە: ۋىيشىن، 微信

ئىنگىلزچە: WeChat

### ئاساسى ئۇچۇرلىرى
تەتقىق قىلىپ ياسىغۇچى: تېڭشۈن چەكلىك  پاي كونتروللىقى 

تارقاتقان ۋاقتى: 2011-يىلى 1-ئاينىڭ 21-كۈنى 

ئاي و ئەس: 6.6.1 نۇسخسى ، 2017-يىلى 12-ئاينىڭ 28-كۈنى 

ئالما كومپىيۇتىر ئاي و ئەس:  2،3.3 ىنىچى نۇسخىسى،  2017-يىلى 11- ئاينىڭ 16-كۈنى 

ئاندىرويىد (ئەنجۈر): 6.5.19 -ئىنچى نۇسخسى، 2017-يىلى 11- ئاينىڭ 16-كۈنى

ۋىندوۋىس 10 يانڧۇن نۇسخسى: 6.0.8

ئىجىرا سۇپىسى: كىروس سۇپىسى

ھالىتى: شۇ زامان ئۇچۇرلىشىش ئابونت

تىلى: 20 خىل تىلدا 

پىراۋىسى: ھەقسىز، لىكىن ئىگىلىك ھوقوقى بار

ئورگان تور ئادىرىسى: خەلىقئارا https://www.wechat.com/en/

جوڭگو: https://weixin.qq.com/

ئۇيغۇرچە: ئوتقاش ئەپ بازىرى

### ھەققىدە
thumb|ئۈندىدار چىقىمدانى كۆرسىتىلگەن چىقىمدان تىزىملىكى-شىياڭگاڭ ۋەنزەي
ئۈندىدار بولسا تېڭشۈن شىركىتى تەرىپىدىن ياساپ چىقىلغان، جوڭگودىكى ئەڭ مودا، شۇنداقلا قوللىنىشچان ئەپ.

## مەنبەلەر
ئالمۇتا ئوبلاستى

ئالمۇتا ئوبلاستى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Almuta Oblasti**،مАлматы облысы)قازاقىستاننىڭ قارمىقىدىكى بىر ئوبلاست بولۇپ، ئۇنىڭ مەركىزى تالدىقورغان.
## مەمۇرىي رايون

ئۇيغۇر رايونى،[رايىمبەك رايونى قاتارلىقلار.

==يەر تۈزۈلۈشى== 

==بايلىقى==

==ئىقلىمى==

==يېزا ئىگىلىكى==

== ئىقتىسادى ==

==ساياھەتچىلىكى==
==مائارىپى==
==مەنبەلەر==
==سىرتقى ئۇلانمىلار==
[مايسەم مۇتەللىپ
## مەنبەلەر
ئىزدە قامۇسى

ئىزدە قامۇسى ئومۇمىيلىق ۋە يۈكسەك غايىنى نىشان قىلىپ، ئىجتىمائىي ئۈنۈمنى بىرىنچى ئورۇنغا قويغان ئاساستا، زور ۋاقىت، ئادەم كۈچى ۋە مەبلەغ سەرپ قىلىپ، ئۇيغۇر ئىنتېرنېت ساھەسىدىكى ئىنتايىن مۇھىم بولغان بۇ بوشلۇقنى تولدۇردى

### ھەققىدە
ئىزدە قامۇسى بولسا ئىزدە تورى قارمىقىدىكى قامۇس تور بىتى

باش شىركەت:  ياخشى تور پەن-تېخنىكا شىركىتى

بېكەت نامى : ئىزدە قامۇسى

خەنزۇچە ئاتىلىشى : 维搜百科

بېكەت ئادرېسى : wiki.izda.com

ئىزدە قامۇسى مول مەزمۇنلۇق ئۇچۇق ئىنىسكىلوپېدىيە بولۇپ، ئىزدە قامۇسى توربېكىتىدە جانلىقلار، ئۆسۈملۈكلەر، ئالەم، ئىلىم-پەن، تارىخ، مەدەنىيەت، كۆڭۈل ئېچىش، جەمئىيەت، دۇنيادىكى داڭلىق شەخىسلەر، نام چىقارغان كۆزگە كۆرنەرلىك شەخىسلەر، فىلىم ئاكتىيورلىرى، مۇزىكانت ۋە باشقا شەخىسلەر، داڭلىق شىركەت، كان-كارخانا ، گوروھلار ۋە ئۇلارنى قۇرغۇچىلىرى قاتارلىق ماتېرياللاردىن تارتىپ بەزى بىرخىل ماتېرياللارنىڭ بىرىكمىسى ۋە باشقا ھۆججەتلەر قاتارلىقلار تەمىنلىنىدۇ.

### ئىزدە قامۇسى نىزامنامىسى

#### دۆلەت ۋە جەمئىيەتنىڭ بىخەتەرلىكىگە تەسىر يەتكۈزىدىغان مەزمۇنلار
(1) دۆلىتىمىز ئاساسىي قانۇنىغا خىلاپ مەزمۇندىكى ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(2) دۆلەتنىڭ بىخەتەرلىكى، زېمىن پۈتۈنلىكىگە زىيان يەتكۈزىدىغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(3) دۆلەت مەخپىيەتلىكىگە چېتىلىدىغان ۋە دۆلەتنىڭ ئىناۋىتىگە تەسىر يەتكۈزىدىغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(4) قانۇنسىز يېغىلىش، قانۇنسىز تەشكىلاتلار توغرىسىدىكى ئۇچۇرلار

(5) جەمئىيەتنىڭ مۇقىملىقىغا زىيان سالىدىغان، تېرورلۇق ئىشلىرىغا ئائىت ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(6) ئۆسەك سۆز تارقىتىدىغان، ئاممىۋىي تەرتىپنى بۇزىدىغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(7) ئاخبارات ئىشخانىسى ۋە ج خ ئورۇنلىرى تارقاتماسلىقنى ئۇقتۇرغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(8) مىللىي ئۆچ-ئاداۋەت تۇغدۇرىدىغان، مىللەتلەرنىڭ ئۆرۈپ ئاتىدىگە زىيان سالىدىغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(9) ئەزالارنىڭ قوللانغان نامى، ياكى باشقا ئورۇنلاردا مىللىي كەمسىتىش تۈسىدىكى نام ۋە ئىمزا قوللانغان، باشقىلارنىڭ نامىنى سۈيئىستىمال قىلغان ئەزالار، رەھبەرلەرنىڭ ئوبرازىغا دەخلى-تەرۇز يەتكۈزىدىغان ئۇچۇرلار بىردەك ئۆچۈرۈلىدۇ

#### ساغلام بولمىغان، زوراۋانلىق تۈسى ئالغان، قىمار، زەھەر ۋە ئەدەپ-ئەخلاققا زىت مەزمۇنلار
(1) ساغلام بولمىغان (سېرىق مەزمۇندىكى ) ھەرقانداق رەسىم، مەزمۇن، فىلىم بىردەك ئۆچۈرۈلىدۇ

(2) تېرورلۇق، ئېچىنىشلىق رەسم، فىلىم ۋە باشقا ناچار تەسىرلىك مەزمۇنلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(3) مەزمۇن چىنلىقى يوق، ساختا، ئويدۇرما ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(4) باشقىلارنى ھاقارەت قىلىدىغان، بۆھتان چاپلايدىغان، باشقىلارنىڭ قانۇنلۇق ھوقۇق-مەنپەئەتىگە دەخلى تەرۈز يەتكۈزىدىغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ.

(5) ئۆزىنى ئۆلتۈرىۋېلىش توغرىسىدىكى، ياكى ئۆزىنى ئۆلتۈرۋالغان جەريانلار تەپسىلىي بايان قىلىنغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ.

(6) مېيىپلارنى، ئاجىز، يوقسۇللارنى مازاق قىلىدىغان، كەمسىتىدىغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(7) مىللىي ئۆرپ-ئادەتكە چۈشمەيدىغان ياكى مىللەتلەرنىڭ ئۆرۈپ ئادىتىنى كەمسىتىدغان ئۇچۇرلار بىردەك ئۆچۈرۈلىدۇ

#### ئېلان ياكى ئېلان تۈسىنى ئالغان مەزمۇنلار
(1) زىيارەت ئېقىمىنى ئاشۇرۇشنى مەخسەت قىلىپ باشقىلارنى قەستەن مەلۇم توربەت ، سالون ياكى سورۇنلارغا دەۋەت قىلىدىغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(2) تىجارەت خاراكتىرلىك ئورۇن ۋە شەخسلەرنىڭ ئېلانلىرى ئۆچۈرۈلىدۇ

(3) ھەرقانداق تىجارەت،سودا خاراكتېرىدىكى ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

(4) شاخلىتىپ سېتىشقا دەۋەت قىلىدىغان ياكى شاخلىتىپ سېتىشنى ترغىپ قىلىدىغان ئۇچۇرلار ئۆچۈرۈلىدۇ

### مەنبە
ئىزدە قامۇسى
## مەنبەلەر
تۈرك كېڭىشى

تۈرك كېڭىشى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Türk Kéngishi**) خەلقئارالىق بىر تەشكىلات بولۇپ، تۈركىي مىللەتلىرىنىڭ ئەڭ ئالىي ئورگىنى.
## تارىخى
## ۋەزىپە ۋە بۇرچى

## قۇرۇلمىسى

## قۇرۇلۇشلار

## يىغىن

## خەلقئارالىق ھەمكارلىق

## ئەزالىرى
*ھازىرقى
| تۈركىيە

 ئۆزبەكىستان

 قازاقىستان

 قىرغىزىستان

 ئەزەربەيجان
*مۇمكىن بولىدىغان ئەزالىرى
 تۈركمەنىستان

## مائارىپى
## مەنبەلەر

## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
لەڭگەر كوچا باشقارمىسى

لەڭگەر كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Lengger Kocha Bashqarmisi**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ ئاقسۇ شەھىرى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى

**يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى (ئاقسۇ شەھىرى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى ئاقسۇ شەھىرى قارمىقىدىكى كوچا باشقارمىسى؛

*يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى (كۇچار ناھىيىسى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى كۇچار ناھىيىسى قارمىقىدىكى كوچا باشقارمىسى؛

*يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى (كورلا شەھىرى)، بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى كورلا شەھىرى قارمىقىدىكى كوچا باشقارمىسى؛

*يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى (چۆچەك شەھىرى)، تارباغاتاي ۋىلايىتى چۆچەك شەھىرى قارمىقىدىكى كوچا باشقارمىسى؛

*يېڭىشەھەر كوچا باشقارمىسى (شىخەنزە شەھىرى)، شىخەنزە شەھىرى قارمىقىدىكى كوچا باشقارمىسى؛
## مەنبەلەر
ئۇچار بازىرى

ئۇچار بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Uchar Baziri**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ كۇچا ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
ئۇچار بازىرىدا بەش مەھەللە، ئالتە كەنت بار بولۇپ:
*ساقساق مەھەللىسى، پىلان مەھەللىسى قاتارلىقلار؛
*قارابۇغا كەنتى، تۇزلۇقدۆڭ كەنتى قاتارلىقالر.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
توپلۇق يېزىسى (يېڭىسار ناھىيىسى)

توپلۇق يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا بۇلۇپ، ئومۇمىي كۆلىمى 268 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ.
## مەمۇرىي كەنتلەر
ئالتە مەمۇرىي كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: توپلۇق كەنتى، قىلپىچۈن كەنتى، قىشلاق كەنتى، ئۆتەڭ كەنتى، كەلپىن لەڭگەر كەنتى، جاي كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئىشخىلا بازىرى

ئىشخىلا بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Ishxila Baziri**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ كۇچار ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
ئىشخىلا بازىرىدا 12 مەھەللە بار، ئۇلار:

*ئىشخىلا 1-مەھەللىسى، ئىشخىلا 2-مەھەللىسى، ئىشخىلا 3-مەھەللىسى؛
*قاغىچى مەھەللىسى، قۇمئېرىق مەھەللىسى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
بېھىشباغ يېزىسى

بېھىشباغ يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Béhishbagh Yézisi**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ كۇچار ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
*بېھىشباغ كەنتى؛
*چىنباغ كەنتى؛
*خانقا كەنتى؛
*كۆكتىكەن كەنتى؛
*ئۆستەڭبويى كەنتى؛
*
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
ئۈچئۆستەڭ يېزىسى

ئۈچئۆستەڭ يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Üchösteng Yézisi**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ كۇچار ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
*ئۈچئۆستەڭ كەنتى؛
*لەڭگەر كەنتى؛
*قاراسۇ كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
ئەركىن ئەكرەم

ئەركىن ئەكرەم (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: **Erkin Ekrem** ) بولسا 1964-يىلى گەنسۇ ئۆلكىسىنىڭ لەنجۇ شەھىرىدە تۇغۇلغان، ھەمدە تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتتۈرۈپ بولغۇچە لەنجۇ شەھىرىدە ياشىغان.
## ئوقۇش تارىخى
## سىياسىي ھاياتى

## باشقا
*رابىيە قادىر
*دولقۇن ئەيسا
*پەرھات مۇھەممەد
*ئۆمەر قانات
## مەنبەلەر

## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر

تۈر:كىشلەر
تۈر:ئۇيغۇرلار
شاھىمەردان ئىمىن

شاھىمەردان ئىمىن  1985-يىلى 7-ئاينىڭ 5-كۈنى سانجى دا تۇغۇلغان. 2000-يىلى 9-ئايدا تۇنجى نۆۋەتلىك ئىچكىرىدىكى تولۇق ئوتتۇرا سىنىپىغا قوبۇل قىلىنىپ، تولۇق ئوتتۇرىنى گۇاڭجۇ دا ئوقۇغان. گىتتار چېلىپ، ناخشا ئېيتىش، مودېل چولپىنى.

### ھايات شەجەرىسى
شاھىمەردان ئىمىن، 1985-يىلى 7-ئاينىڭ 5-كۈنى سانجى دا تۇغۇلغان. 2000-يىلى 9-ئايدا تۇنجى نۆۋەتلىك ئىچكىرىدىكى تولۇق ئوتتۇرا سىنىپىغا قوبۇل قىلىنىپ، تولۇق ئوتتۇرىنى گۇاڭجۇ دا ئوقۇغان. 

2004-يىلى 9-ئايدا جۇڭنەن مالىيە-قانۇن ئۇنىۋېرسىتېتىغا قوبۇل قىلىنىپ، ۋۇخەندە تولۇق كۇرسنى ئوقۇپ، 2008-يىلى 7-ئايدا پۈتتۈرگەن. 

ئالاھىدىلىكى: گىتار چېلىپ، ناخشا ئېيتىش، مودېللىق، پۇتبول قاتارلىقلار .....

2005-يىلى 4-ئاينىڭ 6-كۈنى ۋۇخەن شەھەرنىڭ تۇنجى نۆۋەتلىك «خەلق ناخشىلىرى» مۇسابىقىسىدىن باشلاپ سەنئەت ساھەسىگە كىرىپ كەتكەن.

### ئۇتۇقلىرى، سەنەت ھاياتى
شاھىمەردان ئىمىن 2005-يىلى 4-ئاينىڭ 6-كۈنى ۋۇخەن شەھەرنىڭ تۇنجى نۆۋەتلىك «خەلق ناخشىلىرى» مۇسابىقىسىگە قاتنىشىپ، ئەڭ مۇنەۋۋەر مۇزىكا ئەترىتى مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. 

2005-يىلى 5-ئاينىڭ 1-كۈنى خۇبېي ئالىي مەكتەپ ئوقۇغۇچىلار 4-ماي مەدەنىيەت بايرىمىدا، ئىجادىي ناخشىسى «كىرورەن» بىرىنچى دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ۋە ئەڭ مۇنەۋۋەر ئىجادىي ناخشا مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.

2005-يىلى 7-ئاينىڭ 2-كۈنى «تۇڭيى قىزىل چېيى ناخشا مۇسابىقىسى»دە خۇڭجۇڭ رايونىدىكى ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسىدە 2-دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ئېرىشكەن.

2005-يىلى 6-ئاينىڭ 17-كۈنى 2005-يىلى تۇنجى نۆۋەتلىك «ۋۇخەن ھازىرقى زامان مۇزىكا بايرىمى» غا قاتناشقان.

2005-يىلى 12-ئاينىڭ 24-كۈنى ۋۇخەندە ئۆتكۈزۈلگەن «قايتا ئېيتىش ئورۇنلۇق ناخشا كېچىلىكى»گە قاتناشقان.

2006-يىلى 1-ئاينىڭ 1-كۈنى خۇبېي ئۆلكىسى بويىچە ئۆتكۈزۈلگەن تۇنجى نۆۋەتلىك گىتار مۇسابىقىسىگە قاتنىشىپ، مۇزىكا ئەترىتى 1-دەرىجىلىك مۇكاپاتقا ئېرىشكەن.

2006-يىلى 4-ئاينىڭ 17-كۈنى ۋۇخەن ئۇنىۋېرسىتىدا ۋۇخەن ئىجادىيەت مۇزىكا بايرىمىغا قاتناشقان.

2006-يىلى 5-ئاينىڭ 27-كۈنى، ۋۇخەندىكى «سول كۆز مەيخانىسى»دا تېڭشۈن مۇزىكا سەھىپىسىنىڭ ئېچىلىش مۇراسىمىغا قاتناشقان.

2006-يىلى 6-ئايدا ۋەنجۇڭ "e" يۇلتۇزى ئىنتېرنېت تور مۇزىكا تالانتلىقلار مۇسابىقىسىغا قاتنىشىپ، ئىنتېرنېت توردىكى دەرىجسى بىرىنچى بولۇپ، "كىرورەن" ناملىق ناخشىسى 2006-يىللىق 10 مۇنەۋۋەر تور ناخشىسى بولۇپ باھالانغان.

2006-يىلى 6-ئاينىڭ 13-كۈنىدىن 18-كۈنىگىچە ئۆتكۈزۈلگەن 8-نۆۋەتلىك تېلېۋىزىيە مودېل مۇسابىقىسىنىڭ خۇبېي مۇسابىقە رايونىدىكى تەشۋىقات پائالىيىتى ۋە تەشۋىقات فىلىمىنىڭ سۈرەتكە ئېلىنىشىغا قاتناشقان. ئۇنىڭدىن باشقا، شاھىمەردان 2006-يىلى ئۆتكۈزۈلگەن خۇڭجىنداداڭ CCTV تېلېۋىزىيە مودېلى مۇسابىقىسىگە قاتنىشىپ، پۈتۈن مەملىكەت مۇسابىقە رايونى بويىچە ئون مۇنەۋۋەر مودېل ۋە ئەڭ مۇنەۋۋەر تالانت مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن، شۇنداقلا توختاملىشىپ، مەركىزىي تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىنىڭ توختاملىق سەنئەتكار بولغان

### ئوبراز ۋەكىلى
2007-يىلى 2-ئايدا جۇڭگو-ئامېرىكا بىرلىكتە مەبلەغ سالغان «ئوۋمەيشىپۇ سافا» غا ئوبراز ۋەكىلى بولغان ھەمدە ئېلانىنىڭ سۈرەتكە ئېلىنىشىغا قاتناشقان. 

2007-يىلى 8-ئايدا شىنجاڭ (ئېلچى) كىيىمىگە ئوبراز ۋەكىلى بولغان ھەمدە كۈزلۈك كىيىمى ئېلانىنىڭ سۈرەتكە ئېلىنىشىغا قاتناشقان. 

2008-يىلى 2-ئايدا (ئوۋمەيشىپۇ سافا) ئېلانىنىڭ سۈرەتكە ئېلىنىشىغا قاتناشقان.

2006-يىلى 10-ئايلىق «MODEL» ژۇرنىلى، 2006-يىلى 11-ئايلىق «جەلپكار ئەپەندى» ژۇرنىلى، 2007-يىلى 4-ئايلىق «ئالدىنقى سەپ» ژۇرنىلى قاتارلىقلار.

## مەنبەلەر

ئىزدە قامۇسى http://wiki.izda.com/?a=show&id=7883

تۈر:كىشلەر
توققۇز تىپ خاراكتېر ئىلمى

توققۇز تىپ خاراكتېر ئىلمى بۇنىڭدىن 2500 يىل ئىلگىرى ئوتتۇرا شەرىقتە ئەرەبلەر ئارىسىدا بارلىققا كەلگەن قەدىمىي ئىلىمدۇر. ئەينى زامان كىشىلىرى ئىنسانلارنىڭ خاراكتېرلىرىنى تەتقىق قىلىش ئاساسىدا، مۇكەممەلپەرەس تىپ، ساخاۋەتخۇمار تىپ، نىشانپەرەس تىپ، پاجىئەلىك رومانتىك تىپ، كۆزەتكۈچى تىپ، گۇمانخور تىپ، راھەتپەرەس تىپ، غوجا ئاكا تىپ، تىنىچلىقپەرۋەر تىپدىن ئىبارەت توققۇز تىپقا ئايرىغان. ئۇلار يەنە بۇ توققۇز تىپنى توققۇز بۇلۇڭلۇق گرافىك ئارقىلىق تۇتاشتۇرغان ھەمدە چەمبەر ئىچىگە ئورۇنلاشتۇرۇپ، چۈشىنىش قولاي بولغان توققۇز تىپ گرافىكىنى ھاسىل قىلغان. توققۇز تىپ خاراكتېر ئىلمىنىڭ تەتقىق قىلىنىشى كىشىلەرنىڭ ئۆزى ۋە ئۆزگىلەرنىڭ قەلبىنىڭ ئەڭ پىنھان قىسىملىرىغىچە سىڭىپ كىرىپ، ھەقىقي ئۆزلۈكى، تۈپكى ئارزۇلىرى، يوشۇرۇن ئىقتىدارلىرىنى قېزىپ چىقىرىشتا، ئۆزىنى ۋە ئۆزگىنى تونۇش، ئىجتىمائىي ئالاقە، كارخانە باشقۇرۇش، لايىق تاللاش، تۇرمۇش، نىكاھ، پەرزەنت تەربىيلەش قاتارلىق جەھەتلەردە ئىنتايىن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە

### مەنبە
مەركىزى تىلۋىىزىيە ئىستانىسى ئۇيغۇرچە قانىلى  https://web.archive.org/web/20180412164524/http://www.uyntv.com/lm/gongkaike/pishilogiya/ 
## مەنبەلەر
ھاۋاگۈل كېرەم (دانىش)

**ھاۋاگۈل كېرەم (دانىش)** 2006-يىلى شىنجاڭ پىداگوگىكا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ تىل-ئەدەبىيات كەسپىنى پۈتكۈزگەن. 2009-يىلى شىنجاڭ دانىش ئېلانچىلىق چەكلىك شىركىتىنى، 2014-يىلى دانىش كەسپى-تېخنىكا تەربىيلەش مەكتىپى ۋە شىنجاڭ دانىش ئادەم كۈچى بايلىقى مۇلازىمەت چەكلىك شىركىتىنى قۇرغان. ئۇ ھازىر دۆلەتلىك 2-دەرىجىلىك پىسخىك مەسلىھەتچىسى، دۆلەتلىك 2-دەرىجىلىك كارخانىچىلارنى تەربىيلەش ئۇستىسى، دۆلەتلىك 3-دەرىجىلىك ئىگىلىك تىكلەش مەسلىھەتچىسى.
## مەنبەلەر

تۈر:كىشلەر
جۇڭگو مەركىزىي تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى تورى ئۇيغۇرچە قانىلى

جۇڭگو مەركىزىي تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى تورى ئۇيغۇرچە قانىلى 2011-يىلى 14–نويابىر مەركەزنىڭ ئاز سانلىق مىللەتلەر خىزمىتىگە يۈكسەك كۆڭۈل بۆلۈشى ئاستىدا بېيجىڭدا قۇرۇلۇپ، رەسمىي ئېچىۋېتىلگەن. قانىلىمىز ھۆكۈمەت ئىگىدارلىقىدىكى نوپۇزلۇق ئۇيغۇرچە ئاخبارات سۇپىسى بولۇش سۈپىتى بىلەن ئۇيغۇرچە ئۇنىۋېرسال توربېكىتى، جۇڭگو ئۇيغۇر تور تېلېۋىزىيەسى ۋىدىئو توربېكىتى، ئۇيغۇرچە ئابونىتلار كۆزنىكى ۋە ئۈندىدار سۇپىسىدىن ئىبارەت تۆت تارقىتىش سۇپىسىغا ئىگە.

### مەنبە
جۇڭگو مەركىزىي تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى تورى ئۇيغۇرچە قانىلى
## مەنبەلەر
بوشلۇق ئەكىس

thumb|ڧەلكون 9
thumb|بوشلۇق ئەكىس لوگو
بوشلۇق ئەكىس (Spcace X ) شىركىتى بولسا ئەلون ماسىك تەرپىپىدىن قۇرۇلغان مەخسۇس ئالىم ئىشلىرى قاتنىشى، ئالەم قاتنىشى جابدۇقلىرىنى ياسايدىغان شەخسىلەر ئىگىدرلىقىدىكى شىركەت. بۇ شىركەتنىڭ باش شىتابى بولسا ئامىركىنىڭ كالڧورنىيە شىتاتىدىكى خەۋسوندا. 
thumb|ئەلون مەكىس بوشلۇق ئەكىس باشقۇرۇش مەركىزىدە

### ئاساسى ئۇچۇرلىرى
ئەنگە ئالدۇرغان نامى: Space X (بوسلۇق ئەكىس، ئىنگىلىزچە: سپېيس ئەكىس)

ئىگىدارلىقى: شەخسىي 

سانائەت خاراەكتىرى: ئالەم قاتنىشى

قۇرۇلغان ۋاقتى: 2012-يىلى 5-ئاينىڭ 6-كۈنى
thumb|ئالەم ئۇچقۇنى قايتۇرۇش تىخنىكىسى
thumb|بوشلۇق ئەكىس ڧالكون راكىتاسى ۋاشىڭگىتوندا
باششىتاب ئورنى: ئامىرىكا قوشما شىتاتى، كالىغورنىيە شىتاتى، خاۋسون،  

شىمالىى كەڭلىك 33.9297 گىرادۇس، غەربىي كەڭلىك 118. 3278 گىرادۇس

ئاچقۇچلۇق شەخىسلەر:

ئەلون ماسىك (باش ئىجرائىيە ئەمەلدارى)

گۇيىن سوتۋەل ( رەئىس)
thumb|بوشلۇق ئەكىس ياساش مەركىزى
توم مۇئىللىر 

مەھسۇلاتلىرى:

ڧالكون قۇيۇپ بىرىش ماشىنىسى

ئەجىدىرھا ئۇچقۇ بۈلۈمچىسى

ئ س د س قۇيۇپ بىرىش سۇپىسى

مۇلازىمەتلىرى: ئوربىتالىق راكتىا قۇيۇپ بىرىىش 

ئىگىىسى: ئەلون ماسك پاي ھەسسىدارلقى (%54 پاي كونترول، %78 بىلەت كونترول)

خىزمەتچى سانى: 7000 لەر ئەتىراپىدا (2017 نويابىر)

ئورگان تور بىتى: www.spacex.com

### ھەققىدە
بوسلۇق ئەكىسنىڭ ئاسالىق ئۇتۇقلىرى بولسا 

دۇنيادىكى بىرنىچ شەخشىي مەبلەغ بىلەن ياسالغان سۇيۇقلۇق ئارقىلىق ئېتىلدىغان راكىتانى ئوربىتىغا كبرگۈزۈش، بۇ 2008 يىلى ڧەلكون 1 ئارقىلىق تاماملانغان. 

راكىتا قۇيۇپ بىرىش، ئوربىتىغا كىرگۈزۈش، قايتۇرۇپ كەلتۇرۈش قاتارلىق مەشخۇلاتنى تاماملىغان دۇنيداىكى بىرىنچى شەخس ئىگىدارلىقىدىكى شىركەت، بۇ 2012 يىلى ئەجدىھار ئالەم ئۇچقۇسى ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشقان. 

ئالەم ئۇچقۇسىنى خەلقىئارلىق ئالەم قاتنىشى مەركىزىگە يولغا سالغان دۇنيادكى بىرنىچى شەخىش ئىگىدارلىقىدىكى شىركەت. 

يەنە نۇرغۇن بىرنىچىلىرى بار. بۇيەردە قىسقارتىلدى 

### مەنبە
ۋىكى قامۇسى

## مەنبەلەر
ئالىپ تورى

ئالىپ تورى (ئالىپ بىز) بولسا ئۇچۇر تىخنىكا ساھەسىدىكى زاتلارنىڭ، قىزىققۇچىلارنىڭ، ھەۋەسكارلارنىڭ بىلىم، خەۋەر ، تەجىربە ئالماشتۇردىغان سۇپىسى. ئاساسلىقى IT ساھەسىگە ئائىت خەۋەرلەر بىرلىدۇ.

### تور ئادىرىسى
www.alip.biz ياكى www.aliptori.com

### ئاساسلىق سەھىپلىرى:
تەلەپ پىكىر 

مەشخۇلات سىستىمىس

ساندان

ئۇقتۇرۇش 

ئىلكىتاب 

ئاي ت ئۇچۇرى

ئاپتۇماتىك كونترول قىلىش

### دوستانى ئۇلىنىش
ئۇلىنىش تورى، يىڭى مەن دەرىسخانىسى، ئالىپ تورى
## مەنبەلەر

تۈر:كىشلەر
يۇلتۇزباغ بازىرى

يۇلتۇزباغ بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Yultuzbagh Baziri**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ توقسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان. يۇلتۇزباغ بازىرى توقسۇ ناھىيە بازىرىنىڭ غەربىي جەنۇبىغا جايلاشقان، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان تۈز سىزىقلىق ئارىلىقى 17 كىلومېتىر، شەرق تەرىپى توقسۇ ناھىيەسى ئۆگەن يېزىسى بىلەن قوشنا، جەنۇبتا ئۈچقات يېزىسى بىلەن چېگرالىنىدۇ، غەربى ئونسۇ ناھىيەسى بىلەن، شىمال تەرىپى چۆلتاغ تېغى ۋە باي ناھىيەسى بىلەن چېگرىلىنىدۇ. پۈتۈن بازارنىڭ ئوتتۇرىچە دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 1009 مېتىر، ئەڭ ئېگىز نۇقتىسى 2212 مېتىر ئەڭ تۆۋەن نۇقتىسى 1980 مېتىر، بازار شەرقتىن غەربكە ئۇزۇنلۇقى 90 نەچچە كىلومېتىر. جەنۇبتىن شىمالغىچە بولغان كەڭلىكى 30 كىلومېتىر كېلىدۇ .ئومۇمىي كۆلىمى 866.67 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ. 
## مەمۇرىي رايونلار
قاراشلىق 14 مەمۇرىي كەنت، 3 ئاھالىلەر كومىتېتى، 17 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار : بازار كەنتى، تاغئېرىق كەنتى، ئاچال كەنتى، توپا شەھەر كەنتى، تېرەكبوستان كەنتى، چولاقتۇر كەنتى، شەنبە بازار كەنتى، ئوچىلان كەنتى، سۇپا دۆڭ كەنتى، توپاقئېرىق كەنتى، چوڭكۆۋرۈك كەنتى، گۈلباغ كەنتى،تۇر ئېرىق كەنتى ،بەگلىكئېرىق كەنتى، ئۈجمەئېرىق كەنتى، ئاقئۆستەڭ كەنتى، شورلۇق كەنتى.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
تاشئېرىق يېزىسى

**تاشئېرىق يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Tashériq Yézisi**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ توقسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان. تاشئېرىق يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى ئاقسۇ ۋىلايىتىنىڭ توقسۇ ناھىيەسىگە قاراشلىق يېزا بولۇپ، دۆلەت يولى 314 ـ لىنيىسىنىڭ 789 كىلومېتىر كېلىدىغان جايغا جايلاشقان، توقسۇ ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 2.5 كىلومېتىر.تېرىلغۇ يەر كۆلىمى 48 مىڭ 601 مو، نوپۇسى 13166 ئادەم
## مەمۇرىي رايونلار
تاشئېرىق يېزىسىغا قاراشلىق 15 كەنت ۋە بىر دېھقانچىلىق مەيدانى بار، ئايرىم-ئايرىم ھالدا تۈگمەن بېشى كەنتى، قوشئېرىق كەنتى، روشەنباغ كەنتى، چولپان باغ كەنتى، غازمەھەللە كەنتى، تاشئېرىق كەنتى،بوستان كەنتى،كونا بوز كەنتى، ئاتبېشى دۆڭ كەنتى، توپا ئېرىق كەنتى، نوباشلام كەنتى، ئاچا دۆڭ كەنتى، ئاراتۈگمەن كەنتى، قومۇشلۇق كەنتى، يېڭىئاۋات كەنتى. 40 كەنت ئاھالىلەر گۇرۇپپىسى بار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
پەيشەنبەبازار يېزىسى

پەيشەنبەبازار يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Peyshenbebazar Yézisi**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ توقسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان. پەيشەنبەبازار يېزىسى توقسۇ ناھىيەسىنىڭ جەنۇبىغا سەككىز كىلومېتىر كېلىدىغان جايغا جايلاشقان، شەرقتە ئىچئېرىق بازىرى بىلەن تۇتىشىدۇ، جەنۇب تەرىپى شايار ناھىيىسى يېڭىمەھەللە يېزىسى بىلەن چېگراداش، غەربتە تاشئېرىق يېزىسى، شىمالدا توقسۇ بازىرى توقسۇ كەنتى بىلەن تۇتىشىدۇ.
## مەمۇرىي رايونلار
پەيشەنبەبازار يېزىسى تەۋەلىكىدە 15 مەمۇرىي كەنت بار : پەيشەنبە بازار كەنتى، ئارامەھەللە كەنتى، چوڭتوغراق كەنتى، نۇرباغ كەنتى، كالتە قېچىچى كەنتى، چوڭ قېچىچى كەنتى، قۇملۇقئېرىق كەنتى، قارادۆڭ كەنتى، خاداڭ كەنتى، قۇمكۆل كەنتى، سۆگەتقوتان كەنتى، يۇڭفېڭجۇاڭ كەنتى، موما توغراق كەنتى، پوتەي كەنتى، توپا دۆڭ كەنتى. 

بىر دېھقانچىلىق مەيدانى، 55 كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى بار. پەيشەنبە بازار ئۆستىڭى شىمالدىن جەنۇبقا قاراپ ئاقىدۇ، يېزىنىڭ ئاساسلىق سۇغىرىش مەنبەسى.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئۆگەن يېزىسى

ئۆگەن يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Ögen Yézisi**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ توقسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
پۈتۈن يېزا تەۋەسىدە قاراقۇم كەنتى، بۇقاتېمى كەنتى، ئۆگەن مەھەللە كەنتى، گۈمبەز كەنتى، غولئېرىق كەنتى، تېرەكلىك كەنتى، خانىقاتام كەنتى، توغرا ئېرىق كەنتى، گۈلباغ كەنتى، يار باشلام كەنتى، سۆگەت كۈزلەك كەنتى، قىزىلشەھەر كەنتى، پاختىلىق كەنتى، ئورىلىق كەنتى، قاراياغاچ كەنتى، سۇباستى كەنتى قاتارلىق 16 مەمۇرىي كەنت، بىر دېھقانچىلىق مەيدانى بار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئۈچقات يېزىسى

ئۈچقات يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Üchqat Yézisi**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ توقسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان. توقسۇ ناھىيە بازىرىنىڭ غەربىي جەنۇبىغا توغرا كېلىدۇ، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 24 كىلومېتىر. شەرقتە ئۆگەن يېزىسى، غەربتە ئاقسۇ شەھىرى، جەنۇبتا شايار ناھىيىسى، شىمالدا يۇلتۇزباغ بازىرى بىلەن چىگىرلىنىدۇ، ئومۇمىي كۆلىمى 573.32 كۋادرات كىلومېتىر، ئومۇمىي نوپۇسى 18821، بۇنىڭ ئىچىدە ئاز سانلىق مىللەت 18398 ئادەم.
## مەمۇرىي رايونلار
ئۈچقات يېزىسىغا قاراشلىق 14 مەمۇرىي كەنت بار: ئۈچقات كەنتى، كۈزلەكمەھەللە كەنتى، توغراقلىق ئېرىق كەنتى، بەلكەستى كەنتى، ئاچادۆڭ كەنتى، لەمپە كەنتى، ئازنا بازار كەنتى، پولات يەر كەنتى، خەلىپەئېرىق كەنتى، تۈگمەنئېرىق كەنتى، غوجا تۇرۇس كەنتى، ئويئېرىق كەنتى، يۇلغۇنشەھەر كەنتى، سەيپۇڭ تېرەك كەنتى. ئۈچ دېھقانچىلىق مەيدانى، 54 كەنت ئاھالىلەر گۇرۇپپىسى بار. جەنۇبىي قىسمىدا 20 مىڭ گېكتار توغراق،يۇلغۇن تەبىئىي ئىككىلەمچى ئورمان بار. ئاپتونوم رايون دەرىجىلىك نۇقتىلىق قوغدىلىدىغان مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرى ئورنىدىن ئۈچقات قەدىمىي شەھىرى ۋە ناھىيە دەرىجىلىك مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرىنى قوغداش ئورنىدىن يۇلغۇنشەھەر قەدىمىي شەھىرى ۋە يۇلغۇنشەھەر قەدىمىي قەبرىستانلىقى بار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
تامتوغراق يېزىسى

**تامتوغراق يېزىسى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*1.تامتوغراق يېزىسى (توقسۇ ناھىيىسى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى توقسۇ ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*2.تامتوغراق يېزىسى (ئاۋات ناھىيىسى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى ئاۋات ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
## مەنبەلەر
توقسۇ بازىرى

توقسۇ بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Toqsu Baziri**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ توقسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان. توقسۇ بازىرى چۆلتاغ تېغىنىڭ جەنۇبىي ئېتىكىگە، ئۆگەن دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقىدىكى تىنما تۈزلەڭلىكىنىڭ ئۈستىگە جايلاشقان، پۈتۈن بازاردىكى يەر شەكلى شەرقىي شىمالدىن غەربىي جەنۇبقا يانتۇ، شەرقتىن غەربكە كەڭلىكى 1.7 كىلومېتىر، جەنۇبتىن شىمالغا ئۇزۇنلۇقى 2.7 كىلومېتىر، ئومۇمىي كۆلىمى 3.8 كىۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ. شەرقىي شىمالى ئىچئېرىق يېزىسى بىلەن تۇتىشىدۇ، غەربى تاشئېرىق يېزىسى بىلەن قوشنا، جەنۇبى پەي ئالدى بىلەن بازار يېزىسى بىلەن بىر يول ئارقىلىق ئايرىلىپ تۇرىدۇ، دۆلەت يولى 314 ـ لىنيىسى بازارنى كېسىپ ئۆتىدۇ، جۇغراپىيەلىك ئورنى ئەۋزەل، قاتنىشى قولاي.
## مەمۇرىي رايونلار
پۈتۈن بازار قارىمىقىدا ئۈچ مەمۇرىي كەنت ( توقسۇ كەنتى، يۇلتۇرز كەنتى، چوڭ كوچا كەنتى )، بازارلىق ھۆكۈمەت تۇرۇشلۇق جاينىڭ ئەتراپى؛ ئالتە مەھەللە ئاھالىلەر كومىتېتى ( توقسۇ مەھەللىسى، يۇلتۇز مەھەللىسى، چوڭ كوچا مەھەللىسى، رەستە مەھەللىسى، يېڭىشەھەر مەھەللىسى، ئەتىرگۈل مەھەللىسى )، 96 مەمۇرىي، كارخانا ۋە كەسپىي ئىدارىلەر بار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئىچئېرىق بازىرى

ئىچئېرىق بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Ichériq Baziri**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ توقسۇ ناھىيىسى گە جايلاشقان. ئىچئېرىق يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى ئاقسۇ ۋىلايىتى توقسۇ ناھىيەسىنىڭ جەنۇبىغا، تارىم ئويمانلىقىنىڭ شىمالىي چېتىگە جايلاشقان، دۆلەت يولى 314 - لىنىيەسى بويى ۋە كۇچا، شايار، توقسۇ ئۈچ ناھىيەسى چېگرىسىدىن شەكىللەنگەن ئۈچ بۇرجەك بەلۋاغ، پۈتۈن يېزىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ
## مەمۇرىي رايونلار
ئىچئېرىق يېزىسىغا قاراشلىق 21 مەمۇرىي كەنت، بىر دېھقانچىلىق مەيدانى بار : ئۇزۇنكوچا كەنتى، ئىچئېرىق كەنتى، تۆتتاش كەنتى، توغراقۇم كەنتى، يانداق كەنتى، ئاقيار كەنتى، توقىچەك كەنتى، ئويمەھەللە كەنتى، يۇقىرىقى يېڭىئاۋات كەنتى، جاي كەنتى، يۇقىرىقى مەھەللە كەنتى، يېڭى مەھەللە كەنتى، قىزىلنۇر كەنتى، قاراتاش كەنتى، مۇنار كەنتى، قىزىلتام كەنتى، چاشەنبە بازار كەنتى، ئويباغ يېزىسى، تىگىن كەنتى، توما كەنتى، پايىس كەنتى، شال تېرىقچىلىق مەيدانى. جەمئىي 74 كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى بار. 
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
شايار بازىرى

شايار بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Shayar Baziri**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ شايار ناھىيىسى گە جايلاشقان. شايار بازىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى ئاقسۇ ۋىلايىتى شايار ناھىيەسىگە جايلاشقان. شايار بازىرى شايار ناھىيەسىنىڭ سىياسىي، ئىقتىسادى، مەدەنىيەت مەركىزى. ئۆگەن دەرياسى بوستانلىقى كىندىكىگە جايلاشقان بولۇپ، شايار ناھىيىلىك خەلق ھۆكۈمىتى تۇرۇشلۇق جاي. ھازىرقى خىزمەت بىناسى سېدەباغ غەربىي كوچىسى 3-نومۇر، ئىگىلىگەن يەر كۆلىمى 4141.5 كۋادرات مېتىر، قۇرۇلۇش كۆلىمى 2226.76 كۋادرات مېتىر، خىش-بېتون قۇرۇلمىلىق تۆت قەۋەت. بازار ئىچىدە قاتنىشى قۇلايلىق، خەۋەرلىشىش تېز، ئىقتىسادنى تەرەققىي قىلدۇرۇشتا ئۆزگىچە ئەۋزەللىككە ئىگە.
## مەمۇرىي رايونلار
 شايار بازىرىغا قاراشلىق 10 مەھەللە ئاھالىلەر كومىتېتى بار: 2 مەمۇرىي كەنت، بىر گوفېڭ باغۋەنچىلىك مەيدانى، ئومۇمىي كۆلىمى 10.81 كۋادرات كىلومېتىر بولۇپ، تېرىلغۇ يەر كۆلىمى6820 مو، بۇنىڭ ئىچىدە باغ كۆلىمى 6614.9 مو؛ ئومۇمىي نوپۇس 40مىڭ 600 ئادەم، بۇنىڭ ئىچىدە ئاز سانلىق مىللەت 30 مىڭدىن ئارتۇق ئادەم ، ئومۇمىي نوپۇسنىڭ % 75.5 ئىگىلەيدۇ، يېزا ئاھالىسى 1900 دىن ئارتۇق بۇلۇپ، %5.8 نى ئىگىلەيدۇ.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
گۈلباغ بازىرى (يەكەن ناھىيىسى)

گۈلباغ بازىرى قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يەكەن ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 224 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
تارىم يېزىسى (كۇچار ناھىيىسى)

**تارىم يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Tarim Yézisi**)ئاقسۇ ۋىلايىتى نىڭ كۇچار ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
داشئوغۇز ۋىلايىتى

داشئوغۇز ۋىلايىتى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Dashoghuz Wilayiti**، تۈركمەنچە: Daşoguz Welaýaty، داش اوغوُز ولایاتیٛ) تۈركمەنىستاننىڭ قارمىقىدىكى بىر ۋىلايەت.
## مەمۇرىي رايون
## يەر تۈزۈلۈشى

## بايلىقى

## ئىقلىمى

## يېزا ئىگىلىكى

## ئىقتىسادى

## ساياھەتچىلىكى
## مائارىپى
## مەنبەلەر
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر

تۈر:تۈركمەنىستاننىڭ ۋىلايەتلىرى
تاركان

بىز ناخشىلىرىنى كۆپ ئاڭلايدىغان تاركانTARKAN  1972-يىلى 10-ئاينىڭ 17-كۈنى تۇغۇلغان.  يەنى ئەسلى تۈركچە تولۇق ئىسمى تاركان تەۋەتئوغلۇ ئاتاقلىق تۈرك ناخشىچى، ناخشا تېكىستى يازغۇچى، سەنئەت ئىشلىگۈچى ۋە مۇزىكا ماسلاشتۇرغۇچى. ئۇ غەربىي گېرمانىيە نىڭ رېننايا پالاتىنا ئۆلكىسىنىڭ ئالتىساي ناھىيەسىدە تۇغۇلۇپ چوڭ بولغان. 1986-يىلى ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن تۈركىيە گە كۆچۈپ كەلگەن.

### ئاساسى ماتىريالى
thumb|تاركان

thumb|تاركان كونسىرىت

### ھەققىدە
تاركان تەۋەتئوغلۇ 1972-يىلى 10-ئاينىڭ 17-كۈنى غەربىي گېرمانىيە نىڭ رېننايا پالاتىنا (Renanya-Palatina) ئۆلكىسىنىڭ ئالتساي (Alzey) ناھىيەسىدىكى نەشە (Neşe) ۋە ئالى تەۋەتئوغلۇ (Ali Tevetoğlu) ئاتلىق ئىككى دېھقاننىڭ ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلدى. نەشە تەۋەتئوغلۇ «تاركان» ناملىق رەسىملىك روماندىكى ئوبرازدىن تەسىرلىنىپ، ئوغلىغا مۇشۇ ئىسىمنى قويدى. تاركاننىڭ مۇزىكىغا بولغان ئىشتىياقى بالىلىق مەزگىللىرىدىلا قوزغالغانىدى. ئالتە بالىلىق بۇ ئائىلە، 1986-يىلى تۈركىيەگە كۆچۈپ كەلدى ۋەغوجائەلى (Kocaeli)نىڭ قارا مۈرسەل (Kocaeli Karamürsel) رايونىغا ئولتۇراقلاشتى. تاركان، بۇ يەردە تولۇق ئوتتۇرا ھاياتىنى باشلىدى ۋە «قارا مۈرسەل مۇزىكا ئىلمىي جەمئىيىتىدە تۈرك مۇزىكا سەنئىتى ھەققىدە تەلىم ئالدى. كېيىنكى يىللاردا، ئائىلىسىنىڭ ئىستانبۇلغا كۆچۈشى بىلەن، ئۈسكۈدار مۇزىكا جەمئىيىتىدە ئۆگىنىشىنى داۋام ئەتتى ۋە سەھنىلەرگە چىقىشقا باشلىدى. تولۇق ئوتتۇرىنى پۈتتۈرۈپ، ئارزۇلىغان مەكتىپىنىڭ كەسپىگە ئۆتەلمىگەچكە گېرمانىيەگە قايتىش پىلانىنى سوقۇپ تۇرغان تاركان، ئىستانبۇل پىلاك شىركىتىنىڭ قۇرغۇچىسى مەھمەت سۆغۈتئوغلۇ بىلەن تونۇشۇپ قالدى ھەم بىر پىلاستىنكا چىقىرىش ھەققىدە توختاملاشتى.

### پىلاستىنكىلىرى

## مەنبەلەر

ئىزدە قامۇسى  http://wiki.izda.com/?a=show&id=7498

تۈر:كىشلەر
گۇگېل

alt=|thumb|گۇگېل كىروم تور كۆرگۈ
گۇگېل شىركىت (Google Company) ئامىركىنىڭ خەلقىئارلاشقان ئۇچۇر تىىنىكىسىغا ئائىت مۇلازىمەن بىلەن تەمىنلەيدىغان شىركەت. ئاساسلىق مۇلازىمىتى بولسا توردا ئىلان بىرىش تىخنىكسى، ئىزدەش ماتورى، بۇلۇتلۇق ھىسابلاش، يۇمتال، قاتتىق دىتال
### ئاساسى ئۇچۇرلىرى
رەسمىي ئاتلىشى: گۇگىل شىركىتى (1998-2017)

خاراكتىرى: شۆبە شىركەت خاراكتىرلىك 

سانائەت: تور، يۇمتال، كومپىيۇتىر قاتتىق دىتال

قۇرۇلغان ۋاقتى: 1998 يىلى 4 سىپتەمبىر، كالىغورنىيەنىڭ مەنلو پارك شەھىرىدە

قۇرۇغۇچى: لەرىي پاج، سارگاي بىرىن 

باش شىتابى: ئا ق، ش، كالىغورنىيە شىتاتى، مانتەيىن ۋىيۇۋ (تاغ مەنزىىرسى)، گۇگىل مەركىزى بىناسى

مۇلازىمەت قىلىدىغان رايونلار: پۈكتۈن دۇنيا

مەھسۇلاتىلار: گۇگىل بىر يۈرۈش مەھسۇلاتلىرى

خىزمەتچى سانى: 73992 (2017-يىلى)

ئانا شىركىتى: ئىلىپبە گۇرۇھى

ھالقىلق شەخىسلەر: سۇندار پىچاي ( باش ئىچىرائىيە ئەمەلدارى) رۇس پورات ( باش مالىيە ئەمەلدارى)

شۆبە شىركەتلىرى: قىسقارتلدى

تور ئادىرىس: www.google.com
thumb|گۇگىل باش شىتابى

### ھەققدە
گۇگىل 1998 يىلى ستەنڧورد ئۇنىۋىرىستىدىكى ئىككى نەپەر دوكتۇر ئۇقۇچۇچى، لەري پاج ھەمدە سېرگاي بىرىن، تەرىپىدىن قۇرۇلغان. ئۇ چاغدا ئۇلار تىخى دوكتۇرلۇقىنى پۈتتۈرمىگەن ئىدى.
## مەنبەلەر
تۈرمىدىن قېچىش 5-بۆلۈم

thumb|تۈرمىدىىن قېچىش ڧىلىمنىڭ ئاساسلىق رولچىلىرى
تۈرمىدىنى قېچىش 5-ىنچى بۈلۈمى بولسا تۈرمىدىن قىچىش ناملىق بىر يۈرۈش ئامىرىكا تىلۋىزىيە تىياتىرىنىڭ بەشىنچى بۈلۈمى 

### ھەققىدە
2009-يىلى مەزكۇر تېلېۋىزىيە تىياتىرى مايكولنىڭ ئۆلۈشى بىلەن ئاياغلاشقاندا، «تۈرمىدىن قېچىش» فىلىمى مەستانىلىرى بۇ فىلىم مۇشۇنىڭ بىلەن ئاياغلاشتى دەپ ئويلىغانىدى. ئەمما ھېچكىممۇ ئويلاپ باقمىغان يەردىن 8 يىلدىن كېيىن  يەنى 2017-يىلى 4-ئاينىڭ-4-كۈنى «تۈرمىدىن قېچىش»نىڭ 5-بۆلۈمىنى قۇيۇلدى.

ھەممىمىزگە مەلۇم تۈرمىدىن قېچىش 4-بۈلۈمى مايكولنىڭ «ئۈلۈمى» ۋە باشقىلارنىڭ ئەركىنلىكى بىلەن ئاخىرلاشقان ئىدى، ھالبۇكى 6 يىلدىن كىيىنى بۈگۈنكى كۈنگە كەلگەندە تۈرمىدىن قېچىش 5-بۈلۈمى يەنى مەزكۇر فىلىمنىڭ ئاخىرقى بۈلۈمى قويۇلۇشقا باشلىدى، ھەممىڭلارغا تۇنۇشلۇق بولغان ھىيلىگەر تۈلكە «چاي خالتىسى» ( روبېرت كنېپپېر) تۈرمىدىن چىقىپ مەخپىي ئورگانلار تەرىپىدىن مايكولنىڭ تېخى ھاياتلىقى توغرىسىدىكى ئاخباراتقا ئىرىشىپ، مايكولنىڭ ئاكىسى لىنكىنغا مەزكۇر ئاخباراتنى يەتكۈزىدۇ.

مەزكۇر بۈلۈمدىكى ۋەقەلىكلەر، كۆرۈنۈشلەر ناھايىتى ھاياجانلىق بۇلۇپ ھەربىر كۈرۈمەننى قاتتىق ھاياجانغا سالىدۇ.

بۇ بۈلۈم 2017-يىلى 4-ئاينىڭ-4-كۈنىدىن باشلاپ ھەر ھەپتە ئامېرىكا ۋاقتى چارشەنبە كۈنى قويۇلىدۇ، ئۇدا 9 ھەپتە قويۇلىدۇ. كىشىنى ھاياجانغا سالىدىغان تېلېۋىزىيە تىياتىرى مەيلى چەتئەللىك مەستانىلەرنى بولسۇن، مەيلى دىيارىمىزدىكى مەستانىلەرنى بولسۇن قاتتىق ھاياجانغا سالغان.

تۈرمىدىن قېچىش 5-بۆلۈمىدە ئۆلۈپ كەتكىلى 7 يىل بولغان مايكولنىڭ يەمەندىكى بىر تۈرمىدە ئىكەنلىكى توغرىسىدا خەۋەر كېلىدۇ. 

مايكولنىڭ ئاكىسى لىنكىن ( دۇمىنىك پۇرسېل) شۇنىڭ بىلەن ئىنىسىنىڭ ئۆزى ئۈچۈن قىلغانلىرىغا جاۋاب قايتۇرۇش ۋە قېرىنداشلىق مىھرى ئۈچۈن ئۇنى قۇتقۇزۇشقا ھەرىكەتلىنىدۇ، ئەمما ئويلىمىغان يەردىن ناتونۇش كىشىلەرنىڭ قەستلەپ ئۆلتۈرىشىگە ئۇچرايدۇ ۋە ئۇنىڭدىن ئامان قالىدۇ. بۇنىڭغا ئەگىشىپ فوكىس دەرياسىدىن بىرلىكتە قاچقان سەپداشلار بىر بىرلەپ ئۇنىڭ ئەتراپىغا يىغىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن يەنە بىر قېتىملىق تۈرمىدىن قېچىش ھەرىكىتى باشلىنىدۇ.

FOX يېڭى «تۈرمىدىن قېچىش» نى ئىشلەش ئۈچۈن ئەينى يىللاردىكى ئاساسلىق ئارتىسلارنىڭ ھەممىسىنى تېپىپ كەلدى، ۋېنسۋورس مىللېر، دومىنىك پۇرسېل، سارا ساينې كاللىيس قاتارلىق ئۈچ باش رولدىن باشقا يەنە باشقا روبېرت كنېپپېر، ئامائۇرىي نولاسكو، روكموند دۇنبار قاتارلىقلار.
## مەنبەلەر

* ئىزدە قامۇسى
مالدىۋ

مالدىۋېنىڭ تولۇق ئاتىلىشى مالدىۋې جۇمھۇرىيىتى . ئۇنى ‹‹گۈل چەمبەرلىك ئارال›› ۋە ‹‹ئوردا ئارال›› دەپمۇ ئاتىلىدۇ.
مالدىۋې تاقىم ئاراللىرى، 1968-يىلى ھازىرقى نامى مالدىۋېغا ئۆزگەرتىلگەن. جەنۇبىي ئاسىيا  ھىندى ئوكياندىكى بىر ئارال دۆلىتى.مالدىۋېنىڭ تولۇق ئاتىلىشى مالدىۋې جۇمھۇرىيىتى . ئۇنى ‹‹گۈل چەمبەرلىك ئارال›› ۋە ‹‹ئوردا ئارال›› دەپمۇ ئاتىلىدۇ.

مالدىۋې تاقىم ئاراللىرى، 1968-يىلى ھازىرقى نامى مالدىۋېغا ئۆزگەرتىلگەن. جەنۇبىي ئاسىيا  ھىندى ئوكياندىكى بىر ئارال دۆلىتى، شۇنداقلا دۇنيا بويىچە ئەڭ چوڭ مارجان ئاراللىرى بار . 1200 كىچىك مارجان ئاراللاردىن تەركىب تاپىدۇ، بۇنىڭ ئىچىدە 202 ئارالدا ئادەم ياشايدۇ ، بوشلۇقتىن خۇددى بىر تىزىق مەرۋايىت چېچىپ تۇرغاندەك كۆرۈنىدۇ، ھىندى ئوكياندا. كۆلىمى 300 كۋادرات كىلومېتىر (دېڭىز تەۋەلىكى ھېسابلىنىدۇ)، ئاسىيا بويىچە ئەڭ كىچىك دۆلەت. 

مالدىۋې شەرقىي شىمالى سىرىلانكا  بىلەن ئارىلىقى 675 كىلومېتىر كېلىدۇ، شىمالىي قىسمى بىلەن ھىندىستاننىڭ ئارىلىقى تەخمىنەن 130 كىلومېتىر، مالدىۋې جەنۇبى دېڭىز ئۈستى قاتنىشىدىكى مۇھىم يول. 

## تارىخى

## مەمۇرىي رايونلار

## تىلى ۋە دىنى

## ئىقتىسادى

## يەر تۈزۈلىشى
مالدىۋې ئاسىيادىكى ھىندى ئوكياندىكى بىر تاقىم ئارال جايلاشقان دۆلەت ، مالدىۋې شىمالىي كەڭلىك 4 گىرادۇس ، شەرقىي مېرىدىئان 73 گرادۇس . ئومۇمىي كۆلىمى 90 مىڭ كۋادرات كىلومېتىر دېڭىز تەۋەلىكى كۆلىمى 300  كۋادرات كىلومېتىر، قۇرۇقلۇق كۆلىمى 298 كىۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ. دېڭىز يۈزىدىن ئوتتۇرىچە ئېگىزلىكى 1.8 مېتىر كېلىدۇ. ھىندىستاننىڭ جەنۇبىدىن تەخمىنەن 600 كىلومېتىر ، سىرى لانكا غەربىي جەنۇبىدىكى  ئارىلىق تەخمىنەن 750 كىلومېتىر . جەنۇبتىن شىمالغا ئۇزۇنلۇقى 820 كىلومېتىر ، شەرقتىن غەربكە كەڭلىكى 130 كىلومېتىر كېلىدۇ . يۇقىرىدىن تۆۋەنگە جەمئىي 26 گۇرۇپپىسى تەبىئىي ئارالدىن ئىبارەت بولۇپ، مارجان ئاراللىرى ۋە 20 نەچچە ئارالدىن ئىبارەت بولۇپ، 90 مىڭ كىۋادرات كىلومېتىر.
## بايلىقى
ساياھەتچىلىك، پاراخوت تىرانسپورت كەسپى ۋە بېلىقچىلىق مالدىۋې ئىقتىسادىنىڭ ئۈچ چوڭ تۈۋرۈكى . 

مالدىۋې مول دېڭىز-ئوكيان بايلىقى، ھەر خىل تروپىك بەلباغ بېلىقلىرى ۋە دېڭىز تاشپاقىسى، كارتېتا بىلەن مارجان، قۇلۇلە تۈرىدىكى دېڭىز مەھسۇلاتلىرى ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدا 700 نەچچە خىل سۇ جانلىقى بار، ئىشلەپچىقىرىش قىزىل ئوقيا بېلىق، تۇننۇس بېلىقى، چوڭ راك ،دېڭىز مېھرىگىياسى، يەنە ئاز مىقداردىكى چىپار بېلىق، دېڭىز تاشپاقىسى ۋە كارتېتا قاتارلىقلار بار. ئەڭ كۆپ بولغىنى مارجان بېلىق، ئۇلارنىڭ رەڭگى، شەكلى، چوڭ-كىچىكلىكى ئوخشاشمايدۇ . 
## ئىقلىمى
مالدىۋې ئېكۋاتورغا يېقىن جايلاشقان ، تىروپىك بەلباغ يامغۇرلۇق ئورمىنى كىلىماتى روشەن ئالاھىدىلىكى ، كۆپ قىسىم رايونى تروپىك بەلۋاغنىڭ مۇسسۇنلۇق كىلىماتقا ياتىدۇ ، جەنۇبىي قىسمى تروپىك بەلۋاغ يامغۇرلۇق ئورمىنى كىلىماتى يىل بويى قاتتىق ئىسسىق بولىدۇ ، نەم ، زەي ، كۆپ يامغۇرلۇق ، تۆت پەسىلنىڭ پەرقى بولمايدۇ. يىللىق ھۆل - يېغىن مىقدارى - 1900 مىللىمېتىر ، يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى سېلسىيە 28 گىرادۇس . ھەر يىلى 3-ئاي ۋە 4-ئايلاردىكى تېمپېراتۇرا ئەڭ يۇقىرى بولۇپ % 32 ° C .
## يېزا ئىگىلىكى

## ساياھەتچىلىكى
## مائارىپى
### مەنبەلەر
### سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:جەنۇبىي ئاسىيا
بەھرەين

بەھرايىن پادىشاھلىقى (ئەرەبچە: مملكة البحرين ؛ ئىنگلىزچە: Kingdom of Bahrain) . بەھرايىن پېرسىيە قولتۇقىنىڭ غەربى شىمالىغا جايلاشقان بولۇپ سەئۇدى ئەرەبىستان، قاتار ۋە ئىران بىلەن دېڭىز ئارقىلىق چېگرىلىنىدۇ.  ئومۇمىي يەر مەيدانى 750 كۋادرات كلومېتىر.بەھرەينلىك ئەرەبلەر %62، كۆچمەن ئەرەبلەر %21 ، ئامېرىكا-ياۋروپالىق كۆچمەنلەر %4،  پارسلار %4، پاكىستانلىقلار %3، فىلىپپىنلىقلار %2، ھىندىلار %2 نى ئىگەللەيدۇ.

## تارىخى
بەھرەيىن ئارىلى ئەرەب يېرىم ئارىلىدىكى ئەڭ قەدىمى دۆلەتلەرنىڭ بىرى بولۇپ مىلادىدىن 200يىل بۇرۇنلا بۇ يەردە ئادەملەر ئولتۇراقلاشقان، شۇنىڭدىن كېيىنكى ئۇزۇن يىللاردا گاھى پېرسىيە ئىمپىرىيىسىنىڭ گاھى بابىلوننىڭ ھۆكۈمرانلىق قىلىدىغان يېرى بولغان بولسىمۇ زىمىن كىچىك، نوپۇس ئاز بولغانلىقتىن چەتئەللىكلەرنىڭ ھىچقايسىسى بەھرەيىنغا ئۇنچىلا كۆڭۈل بكلۈپ كەتمىگەن. مىلادى 7-ئەسىرگە كەلگەندە بەھرەيىن ئەرەب ئىسلام ئىمپېرىيىسىنىڭ بىر قىسمىغا ئايلانغان. 899-يىلى بەھرەيىن قەرماتىلار ۋە ئىسمائىلەرنىڭ بىر قىسمى بولغان قەرماتىلەنىڭ قارارگاھىغا ئايلىنىپ مۇستەقىل بولغان، ئەرەب يېرىم ئارىلىنىڭ باشقا جايلىرىدىن ئىدىيە ۋە ئۆرپ ئادەتتە پەرقى زورىيىشقا باشلىغان. 930-يىلى بەھرەيندىكى قەرماتىلار مەككىدىكى «ھەجرۇلئەسۋەد» نى بۇلاپ كېلىپ بەھرەيندە 30يىل تۇرغۇزغان، كېيىن ئابباسىلار دەۋرىدە بەھرەيىندىكى ئىسمائىلىلار ھاكىمىيىتى ئاغدۇرۇلۇپ «ھەجرۇلئەسۋەد» مەككىدىكى جايىغا قويۇلۇپ، بەھرەيىن بەسىرا ئۆلكىسىنىڭ بىر قىسمى قىلىنغان، 1507-يىلىغا كەلگەندە بەھرەيىن پورتۇگالىيە ھامىيلىقىدىكى دۆلەتكە ئايلىنىپ قالغان. 1602-يىلى بەھرەيىندىكى پورتۇگالىيىلىكلەر پارىسلار تەرىپىدىن قوغلانغان، 1782-يىلىغا كەلگەندە بەھرەيىنلىقلار ئەمىر سۇلايمان جەمەتىنىڭ يېتەكچىلىكىدە قوزغۇلۇپ پارىسلارنى قوغلاپ چىقارغان ۋە مۇستەقىللىق جاكارلىغان.1783-يىلى ئەنگلىيە بەھرەيىننى تەڭسىز شەرتنامە ئىمزالاشقا قىستاپ تەدرىجى بەھرەيىننىڭ سودا-ئىقتىسادىنى تىزگىنلىۋالغان. 1880-يىلىدىن 1892-يىلىغىچە ئەنگىلىيە بەھرەيىن بىلەن مەجبۇرى كېلىشىم ئىمزالاپ بەھرەيىننىڭ سىياسى ۋە ھەربى ئىشلار ھوقۇقىنى قولغا ئېلىۋالغان. 1933-يىلى بەھرەيىننىڭ نېفىت ئېچىش ھوقۇقىنى بىكار قىلغان. 1957-يىلى ئەنگىلىيە بەھرەيىننى ئەنگىلىيە ھامىلىقىدىكى مۇستەقىل خەلىپىلىك دەپ يەنە بىر قېتىم جاكارلىغان.  

1968-يىلى ئەنگلىيە ئىسلام كېڭىشىگە بەرگەن  ۋەدىسىگە بىنائەن 1971-يىلىدىن بۇرۇن سۇۋەيش قانىلىنىڭ شەرقىدىكى بارلىق قوشۇنلىرىنى چېكىندۈرۈپ كېتىدىغانلىقىنى ئېلان قىلىپ شۇ يىلى 8-ئاينىڭ14-كۈنى ئەيسا بىن سۇلايمان تەختكە چىقىپ بەھرەيىن سۇلتانلىقى ھەقىقى مۇستەقىللىققا ئېرىشكەن. 1972-يىلى 12-ئاينىڭ16-كۈنى ئەيسا بىننى سۇلايماننىڭ چوڭ ئوغلى ھەمىد بىن ئەيسا تەختكە ۋارىسلىق قىلغان.

## مەمۇرىي رايونلار

## تىلى ۋە دىنى

## ئىقتىسادى
بەھرەيىن مۇستەقىل بولغاندىن كېيىن كۈنسېرى ئازلاۋاتقان نېفىت زاپىسىنى كۆزدە تۇتۇپ، سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە ئىراق قاتارلىق دۆلەتلەر بىلەن خوشنا بولۇش، دۇنيادىكى %50 نېفىت توشۇلىدىغان مۇھىم كارىدور پارىس قولتۇقىغا جايلاشقانلىقىدەك مۇھىم ئىستىراتىگىيىلىك ئورنىنىڭ ئەۋزەللىكىنى جارى قىلدۇرۇپ نېفىت پىششىقلاش سانائىتىنى تەرەققى قىلدۇرۇش بىلەن بىللە بانكىلاردىن باج ئالماسلىق سىياسىتى بىلەن دۇنيادىكى چوڭ بانكىلارنى جەلپ قىلىپ 500 دىن ئارتۇق خەلقارا بانكىنىڭ بەھرەيىندا شۆبە تەسىس قىلىشىدەك ئەۋزەل مۇھىتنى بەرپا قىلىپ ئوتتۇرا شەرقنىڭ پۇل-مۇئامىلە مەركىزىگە ئايلانغان.
## يەر تۈزۈلىشى

## بايلىقى

## ئىقلىمى

## يېزا ئىگىلىكى

## ساياھەتچىلىكى
## مائارىپى
### مەنبەلەر
### سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
جىددە مۇنارى

جىددە مۇنارى دەسلەپتە پادىشاھلىق مۇنارى ياكى مىل مۇنارى دەپ ئاتالغان، سەئۇدىئەرەبىستان جىددە شەھىرىنىڭ 20 كىلومېتىرشىمالىغا جايلاشقان بولۇپ، ھازىر جىددىيقۇرۇلۇش قىلىنماقتا، بۇ مۇنارغا جەمئىي 4 مىليارد 600 مىليون مەبلەغ سېلىنىش پىلانلانغان بولۇپ 2020-يىلىپۈتۈشى مۆلچەرلەنگەن. قۇرۇلۇش تاماملانغاندىن كېيىن مۇنارنىڭ   ئېگىزلىكى دۇبەيدىكى خەلىپە مۇنارىدىن ھالقىپدۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز قۇرۇلۇشقا ئايلىنىدۇ.
## چۈشەنچە
بۇ مۇنار ئەسلىدە بىر مىل(1مىل=1609مېتىر)ئېگىزلىكتە قۇرۇپ چىقىش پىلان قىلىنغان، لېكىن مۇنار ئورنىنىڭ تۇپراق شارائىتى ۋەباشقا سەۋەپلەر تۈپەيلى 1008 مېتىر قىلىپ لاھىيەلەنگەن، گەرچە ئەسلىدىكى پىلان بويىچەبىر مىل ئېگىزلىكتە قۇرۇلمىسىمۇ مۇنار پۈتكەندىن كېيىن ئوخشاشلا خەلىپە مۇنارىدىنھالقىپ دۇنيادىكى ئەڭ ئېگىز قۇرۇلۇشقا ئايلىنىدۇ. 2011-يىلى 2-ئاۋغۇستتاپادىشاھلىق خولدىڭ شىركىتى قۇرۇلۇش باشلاش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈپ بۇ مۇنارنىڭ باشھۆددىگەرچىلىكىنى سەئۇدى بىنلادىن گوروھىغا بەرگەنلىكىنى، ھەمدە قۇرۇلۇشنىڭ 63 ئايداتاماملىنىدىغانلىقىنى ئېلان قىلغان.
## قۇرۇلۇش

جىددە مۇنارى 2013-يىلى ئاپرېلدا قۇرۇلۇش باشلانغان بولۇپ قۇرۇلۇشنىڭئاساسى 2013-يىلى دېكابردا تاماملانغان،2014-يىلى مۇنار يەر يۈزىنىڭ ئۈستىدىكى قىسمى ئىشلىنىشكە باشلىغان،2017-يىلى 22-ئىيۇلدا مۇنارنىڭ يادرو كاناي قىسمى 60-قەۋەتكە، ئاساسىي قۇرۇلمىسى 46-قەۋەتكە كەلگەن، نۆۋەتتە قۇرۇلۇشجىددىي ئىشلەنمەكتە، ئاساسىي قۇرۇلمىسىنىڭ 2020-يىلى تاماملىنىدىغانلىقىمۆلچەرلەنمەكتە. 

## لايىھە
## تەسىرى
## يېڭىلىقلار
## مەنبە
## سىرتقى ئۇلانمىلار
* ئېگىز بىنالار ۋە شەھەر ئولتۇراق كېڭىشى
## مەنبەلەر
بۇ ئائىلىگە قاراڭ

‹ بۇ ئائىلىگە قاراڭ ›ناملىق تىلۋىزىيە تىياتىرىنى رېژىسور ئەنۋەر تۇرسۇن ئۇيغار سۈرەتكە ئالغان.سىنارىيىسىنى تۇرسۇنبەگ ياسىن يازغان ،ئابدۇكېرىم ئابلىز،خاسىيەت قۇربان ،ئايگۈل ئابدۇللا قاتارلىقلار باش رول ئالغان ئۆي ئىچى تىلۋىزىيە تىياتىرى .

### قىسقىچە ئۇچۇرلىرى

### ڧىلىم ۋەقەلىكى
‹ بۇ ئائىلىگە قاراڭ ›ناملىق تىلۋىزىيە تىياتىرى شىنجاڭ تىلۋىزىيە ئىستانسىسى سۇرئەتكە ئالغان تۇنجى ئۇيغۇر تىلىدىكى ئائىلە ئىچىدىكى ئىشلار تەسۋىرلەنگەن تىلۋىزىيە تىياتىرى بۇلۇپ ،بىرىنچى بۈلىمى (جەمئىي 30 قىسىم ) قۇيۇلغان،ئىككىنچى بۈلىمى پات يېقىندا يەنى 2015-يىلى 10-ئاي ئەتراپىدا قۇيۇلۇش ئالدىدا تۇرۋاتىدۇ .بۇ تىلۋىزىيە تىياتىرىدا ئائىلىدىكى دائىملىق كونا ئىدىيە بىلەن يېڭى قاراشلارئوتتۇرسىدىكى تۇقۇنۇش بايان قىلىنىپلا قالماستىن ، كۈندىلىك تۇرمۇشتا بولغان قايغۇ ۋە خوشاللىقلار ،دوستلار ۋە خوشنىلار ئوتتۇرسىدىكى چوڭ -كىچىك ئىشلارمۇ بايان قىلىنغان .

ئابدۇكېرىم ئابلىز،خاسىيەت قۇربان ،ئايگۈل ئابدۇللا  قاتارلىقلار باش رول ئالغان .تىلۋىزىيەتىياتىرىدا ئۇيغۇر ئارتىسلار كۆپ سالماقنى ئىگەنلەيدۇ ،ئۇنىڭدىن باشقا خەنزۇ،خۇيزۇ،قازاق ئارتىسلارمۇ بار .

### بىرىلگەن باھا
بۇ تىلۋىزىيە تىياتىرى ئاز سانلىق مىللەتلەر تىلىدىكى كىنو ۋەتىلىۋىزىيە تىمىسىدىن ئېلىپ ئېيتقاندا نامايەندىلىك ئەھمىيەتكە ئىگە.

كۈرۈرمەنلەر بۇ تىلۋىزىيە تىياتىرى ئارقىلىق بىر ئائىلىنىڭ ئۆزگىرىشىدىن ھازىرقى دەۋىرنىڭ تەرەققىياتىنى،جەمئىيەتنىڭ ئىلگىرلىشى ۋە مىللەتلەرنىڭ ئىناقلىقىنى كۆرۈۋېلىپلا قالماي ،يەنە شىنجاڭدىكى ھازىرقى زامان ئازسانلىق مىللەتلىرىنىڭ مىللى ئەنئەنىلىرى ۋە كەلگۈسى گۈزەل تۇرمۇشقا بولغان ئىنتىلىشنى ھىس قىلالايدۇ.

ناملىق تىلۋىزىيە تىياتىرىنىڭ بىرىنچى بۈلىمى قۇيۇلغاندىن كىيىن كۈرۈرمەنلەرنىڭ ئىنتايىن ياقتۇررىشىغا ئىرىشكەن ،كۈرۈش نىسبىتى يۇقىرى بولغان ،كىيىن ئىككىنچى بۈلىمى ئىشلىنىپ قۇيۇلۇش ئالدىدا تۇرماقتا .

### ڧىلىم ھەققىدە
بۇ تىلۋىزىيە تىياتىرى دەسلەپكى قەدەمدە بىرىنچى بۈلىمىنى 30 قىسىم ،ھەر بىر قىسىمى 30 مىنۇت قىلىپ بېكىتكەن،ھەمدە ئاز مىقتاردا سىرتقى مەنزىرە بۇلۇش دەپ بېكىتكەن .كۈرۈش نىسبىتى ئەھۋالىغا قارىتا ئىككىنچى بۈلۈم،ئۈچۈنچى بۈلۈم،تۈتىنچى بۈلۈملەرنى سۇرەتكە ئېلىش پىلانلانغان.تىلۋىزىيە تىياتىرىنىڭ بىرىنچى بۈلىمى قۇيۇلغاندىن كىيىن كۈرۈرمەنلەرنىڭ ئىنتايىن ياقتۇرۇپ كۈرىشىگە ئىرىشكەن،2015-يىلى 5-ئايدا ئىككىنچى بۈلىمىنى سۈرەتكە ئېلىش باشلىنىپ 2015-يىلى 10 ئاي ئەتراپىدا قۇيۇلغان. ئىككىنچى بۇلۈمى 2017 يىلى قۇيۇلغان. 

بۇ تىلۋىزىيە تىياتىرىنىڭ دىئالوگ  تىلى ئۇيغۇر تىلى .

### مەنبە
ئىزدە قامۇسى http://wiki.izda.com/?a=show&id=7

## مەنبەلەر
ئەركىن ئالپتەكىن

ئەركىن ئالپتەكىن (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: **Erkin Alptekin** ) بولسا 1939-يىلى قەشقەر ۋىلايىتىنىڭ يېڭىسار ناھىيىسىدە تۇغۇلغان.
## ئوقۇش تارىخى
## سىياسىي ھاياتى
ئەيسا يۈسۈپ ئالپتەكىن

## باشقا
*رابىيە قادىر
*دولقۇن ئەيسا
*پەرھات مۇھەممەد
*ئەركىن ئەكرەم
*ئۆمەر قانات

## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر

تۈر:كىشلەر
ناركوز

thumb|ناركوز تىياتىر لوگوسى
thumb|پابلو ئەسكوبار ( رئال شەخىس)
thumb|رازۋىتچىك ستەۋ مورڧى (ڧىلىمدىكى پىرسوناژنىڭ رئاللىقتىكى ئوبرزى
ناركوز ، ياكى ناركوس,(ئىنگىلىزچە: Narcos) بولسا كىرىس برانكاتو، كارلو بېىرناد، ۋە دوگ مىرو تەرپىپدىن ئىشلەنگەن ئارمىركىنڭ كۆپ بۈلۈملۈك تور تىلىۋىزىيە تىياتىرى. بۇ تىياتىر جەمئىي 4 بۈلۈم بۇلۇپ ھارزىر ئالدىنقى 3 بۈلۈمى ئاللىبۇرۇن كۈرۈمەنلەر بىلەن يۈز كۈرۈشتى. 4-بۈلۈمى 2018-يىلى 9 ئايدا نەتڧلكىس (Netflix) تا قۇيۇلۇش پىلانلانماقتا. 

### قىسقىچە ئۇچۇرى
ژانىرى: بىوگراڧىيە، ساقچى-جىنايەتچى ۋەقەلىكى

بارلىققا كەلتۈرگەنلەر: كىرىس بىرنكالو، كارلو بېرناد، دوگ مىرو

ئاساسلىق ئارتىسلار: پىترو پاسكال، ۋەنگىر نورا، بويىد خولبورك، جوئاننار كىرىس، لۇئىس گازمەن، ئاندىرى مەتتوس، روبىرىت ئوربىنا، دىيوگو كاتانو، جورجى ئا كىممەنىز، ۋە باشقىلار

ۋەقە باياناتچىسى: بودي خولبورك ( 1،2- بۈلۈم)، پەدرو پاسكال (3-بۈلۈم)

باش تىما مۇزىكىسى: روىدىرگو ئارمارانتا

باشلىنىش مۇزىكىسى: تۇيو

كومپوسىتور: پەترو برومڧەن

ئىشلىگەن دۈلەت: ئامىرىكا، كولومبىيە

ڧىلىم تىلى: ئىنگىلىزچە، ئىسپانچە

قۇيۇلغان بۈلۈم سانى: 3

قۇيۇلغان قىسىم سانى: 30

تىياتىر سۈرەتكە ئىلىنغان رايون ياكى دۆلەت: كولومبىيە، ئامىرىكا

سەھنىلەشتۇرگۈچى: مورىكو ۋىدال

قىسىم ئۇزۇنلىقى: 43-60 مىنۇتقىچە

ئىشلىگەن شىركەت: گومانت خەلىقئارالىق تىلۋىزىيەسى

تارقاتقۇچى شىركەت: نەتڧلىكىس، لىيونسگېيت خوم تاماشا گروھى

ئانا تارقاتقۇچى تور: نەتڧلىكىس

سۈرەت قېلىپى: 1080پ، 4 مىڭ (16:9 خ د ت ۋ)

تۇنچى تارقىتىلغان ۋاقتى: 2015-يىلى 28 ئاۋغۇسىت

تاشقى ئۇلىنىش: https://www.netflix.com/title/80025172
thumb|پابلو ئەسكوبارنىڭ تۇتۇلغان ۋاقتى

### كىنو ۋەقەلىكى
بۇ ڧىلىم ھەققىقى ۋەقەگە ئاساسەن ئۈزلەشتۈرۈپ ئىشلەنگەن بۇلۇپ، 1980-يللىرىدىكى كولۇمبىيەللىك داڭلىق زەھەر ،كوكايىن ئەتكەستچىسى پابلو ئەسكوبار (1، 2 بۈلۈم) ۋە كالى گىروچى (3 بۈلۈم ) نىڭ ئىش ئىزلىر، شۇنداقلا ئامىرىكا ڧىدراسىيە رەھەر چەكلەش ئىدرىسنىڭ  ئىككى نەپەر مەخپىي رازۋىتچىكى ، كولومبىييە ھۆكۈمىتى، ئامىرىكا ھۆكۈمىتى قاتارلىقلارنى چۈرىدىگەن ھالدا قانات يايىدۇ. بۇ تىياتىر ناھايتىي يۇقۇرى باھاغا ئىرشكەن، ئىنتايىن قالتىس ڧىلىم. كۆمىسىڭىز ئارماندا قالىسىز.
## مەنبەلەر