قارشىلىق

**قارشىلىق** : جىسىم ئىچىدىكى ئىلىكتىرونلار تەرتىپلىك ئاققان چاغدا ، ئاتوم يادىروسىنىڭ ئىلىكتىروننى تارتىش كۈچىنى يىڭىشقا توغرا كىلدۇ .

شۇنىڭ بىلەن بىللە يەنە مولىكۇلىلارغا ، ئاتۇملارغا ئۈزلىكسىز سوقۇلىشىدىن ھاسىل بولغان توسقۇنلۇقنىمۇ يېڭىشقا توغرا كىلىدۇ .
ئىلىكتىرونلار جىسىمنىڭ ئىچىدە تەرتىپلىك ئاققاندا ئۇچرىغان قارشىلىق كۈچى ئىلىكتىر قارشىلىقى دەپ ئاتىلىدۇ .
ئۇ R ھەرىپى بىلەن ئىپادىلىنىدۇ . ئىلكتىر قارشىلىقىنىڭ چوڭ - كىچىكلىكى «ئىلىكتىر قارشىلىق قىممىتى » ياكى قارشىلىق قىممىتى دەپ ئاتىلىدۇ .

ئۇنىڭ ئۆلچەم بىرلىكى ئوم

قارشىلىق ۋە ئۇنىڭ تۇرلىرى 

قارشىلىق (电阻，Resistor ) ئادەتتە توك يولىدا كۆپ قوللىنىدىغان دېتال بولۇپ ، ئسمىدىن مەلۇم بولۇپ تۇرۇپتىكى (as it’s name ,so is it )   ئۇ توك ئوتۇشىگە قارشىلىق قىلىدىغان بىرخىل خۇسۇسىيەتكە ئىگە . يەنى توك بولسا زەرەتلەرنىڭ يۆنىلىشلىك يۆتكىلىشى ، قارشىلىق بولسا مۇشۇ زەرەتلەرنىڭ يۆتكىلىشىگە توسقۇنلۇق قىلىدىغان فىزىكىلىق مىقدار .

ئادەتتە ،توك يولىدىكى قارشىلىق ئومومى سايمانلار (توك يولىغا بېكىتىلگەن ئومومىي ماتىرياللار ) سانىنىڭ   %30  نى ئىگەللەيدۇ . قارشىلىق توك يولىدا توك بىسىمى ۋە توك كۇچى (توك ئىقىمى ) نى چەكلىش ، يەنى بىسىم تۆۋەنلىتىش ، توك كۇچىنى تۆۋەنلىتىش قاتارلىق ۋەزىپىلەرنى ئۆتەيدۇ . قارشىلىقنىڭ بىرلىكى ئوم Ω    (欧姆)، توك يولىدا R  ( Resistor   ) بەلگىسى بىلەن ئىپادىلىنىدۇ .
ئادەتتە بىر مىگا ئوم= بىر مىڭ كىلو ئوم = بىر مىليۇن ئوم بويىچە ھىسابلىنىدۇ . 

قارشىلىقنىڭ توك يولدىكى بەلگىسى 

ئادەتتە ئشلەتكەن ماتىريالىغا ئاساسەن ، ئورام قارشىلىق (سىمنى زىچ ئوراش ئارقىلىق ياسىلىدۇ ) ۋە پەردىلەنگەن قارشىلىق (膜式电阻، film resistor) (يەنى ئوخشىمىغان فىزىلىك خۇسۇسىيەتتىكى ماددىلارنى ئارلاشتۇرۇپ ياساپ چىقىلىدۇ ، ).

ئشلىتىش ئورنىغا ئاساسەن ، نازۇك قارشىلىق (ئشلەپچىقىرىش ھۇنەر سەنئىتى ناھايتى سىپتا ، نازۇكلۇق بىلەن ئشلەنگەن قارشىلىقلار )، يۇقرى چاستۇتىلىق قارشىلىق (يەنى يۇقرى چاستۇتىلىق توك ئۆتۇشىگە بەرداشلىق بېرەلەيدىغان قارشىلىق ) ، يۇقرى بىسىملىق قارشىلىق (يەنى يۇقرى بىسىملىق  توك ئۆتۇشىگە بەرداشلىق بېرەلەيدىغان قارشىلىق )، چوڭ قۇۋەتلىك قارشىلىق (مەسىلەن 5W  لىق لامپا ،پوزا ) ،كىچىك قۇۋەتلىك قارشىلىق ، ئسسىقلىققا سەزگۇر قارشىلىق ( يەنى تىمپىراتۇرنىڭ ئۆزگىرىشىگە ئەگىشىپ ، قارشىلىق قىممىتى ئۆزگىرىپ بارىدىغان قارشىلىق ) ، ئھتىيات قارشىلىق (يەنى ئھتىيات سىمى ئورنىدا ئشلەتكىلى بولىدىغان قارشىلىق ) ، بىسىمغا سەزگۇر قارشىلىق ، يورۇقلۇققا سەزگۇر قارشىلىق ۋە گازغا سەزگۇر قارشىلىق دېگەندەك تۇرلەرگە بۆلىنىدۇ .

## قارشىلىق ۋە ئۇنىڭ تۇرلىرى

### كاربون پەردىلىك  (كاربون )قارشىلىق
 
كاربون پەردىلىك  (كاربون )قارشىلىق 碳膜电阻  Carbon film resistor  . 
كاربون پەردىلىك قارشىلىق بۇرۇن ئشلىتىلگەن ھەم ئشلىتىش دائىرسى بىر ئاز كەڭرەك بولغان قارشىلىق بولۇپ ، ئادەتتە كاربوننى فار فۇر ئۇستىگە يالىتىش ياكى قوندۇرۇش يولى بىلەن ياسىلىدۇ ،يالىتىلغان كاربون قەۋىتىنىڭ ئۇزۇنلۇقى ۋە قىلىنلىقىغا ئاساسەن قارشىلىق قىممىتى بېكىتىلىدۇ . بۇنىڭ ئالاھىدىلىكى بولسا ، تۇغىرلىقى يۇقرى （准确度高）، يۇقرى چاستۇتا耐高频 ）（، يۇقرى تىمپىراتۇرغا چىداملىقلىقى ياخشى ، ئادەتتە ئۆلچەش ئەسۋابلىرى ۋە قىممەت باھالىق ئۇسكىنىلەرگە ئشلىتىلىدۇ .

### مىتال ئوكسىدلىق پەردىلەنگەن قارشىلىق
مىتال ئوكسىدلىق پەردىلەنگەن قارشىلىق 金属氧化膜电阻  Metal Oxide Film Resistor
بۇخىل قارشىلىق ئادەتتە مىتال ئوكسىد پەردىنى  فار فۇر ئۇستىگە يالىتىش ياكى قوندۇرۇش يولى بىلەن ياسىلىدۇ，ئاساسلىق ئالاھىدىلىكى بولسا ، توغىرلىقى يۇقرى ، مۇقملىقى ياخشى . تاشقى كۆرۇنىشى كاربون پەردىلىك قارشىلىقتىن كۆپ پەرىق قىلمايدۇ .

### ئورام قارشىلىق
ئورام قارشىلىق  绕线电阻 Winding resistor  
(سىمنى زىچ ئوراش ئارقىلىق ياسىلىدۇ )   

### توپلاشتۇرۇلغان قارشىلىق
توپلاشتۇرۇلغان قارشىلىق 集成电阻       Integrated resistor
توپلاشتۇرۇلغان توك يولىنىڭ تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ مەيدانغا كەلگەن مەھسۇلات بولۇپ ، ئشلىتىش قولاي ، ھەرخىل قارشىلىق قىممىتى بىلەن تەمىن ئېتەلەيدۇ .
### پۇتسىز (چاپلايدىغان ) قارشىلىق
پۇتسىز (چاپلايدىغان ) قارشىلىق  无引线电阻 
بۇمۇ بىر خىل يىڭىدىن بارلىققا كەلگەن مەھسۇلات بولۇپ ، بىۋاستە توك تاختىسىغا داغماللاپ قويۇلىدۇ ، ھەجىمى كېچىك بۇنىڭ ئەڭ ياخشى ئالاھىدىلىكى .

### تەڭشىلىدىغان قارشىلىق
 
تەڭشىلىدىغان قارشىلىق ياكى ئۆزگىرىشچان قارشىلىق ۋە ياكى پوتنىسئومىتىر 可调电阻 ， 电位器 ，Potentiometer ，VR，Variable Resistor
بۇنى سۆزلىمىسەممۇ بولا ، ئسمىدىنلا چىقىپ تۇرمامۇ ئەينا  lol lol lol  

### ئسسىقلىققا سەزگۇر قارشىلىق
ئسسىقلىققا سەزگۇر قارشىلىق : 热敏电阻
يەنى تىمپىراتۇرنىڭ ئۆزگىرىشىگە ئەگىشىپ ، قارشىلىق قىممىتى ئۆزگىرىپ بارىدىغان قارشىلىق 

### بىسىمغا سەزگۇر قارشىلىق
بىسىمغا سەزگۇر قارشىلىق : يەنى بىسىم كۇچنىڭ  ئۆزگىرىشىگە ئەگىشىپ ، قارشىلىق قىممىتى ئۆزگىرىپ بارىدىغان قارشىلىق ، بەزى سېزمچان ئكران ئشلىتىلگەن يانفۇنلارنىڭ بەزىسى ئكرانغا بىسىمغا سەزگۇر قارشىلىق تخىنىكىسى قوللىنىلغان .

قارشىلىقتىكى ئككى مۇھىم نوقتا
 
1.قارشىلىق قىمممىتى

2. قۇۋەت سانى .

## قارشىلىق قىمممىتى

1.1	قارشىلىقىنى ئوقۇش يەنى قارشىلىنىڭ قىممىتىنى بىلىش ، ئادەتتە قارشىلىق قىممىتى تۆۋەندىكى ئۇچ خىل ئۇسۇلدا خاتىرلىنىدۇ .
### بىۋاستە قارشىلىق ئۇستىگە يىزىش
بىۋاستە قارشىلىق ئۇستىگە يىزىلىپ قويۇلىدۇ ، ئاساسلىقى كونىراق توك سايمانلىرىدا كۆپرەك كۆرۇلىدۇ ، 30-40 يىلنىڭ ئالدىدىكى جىڭ سايمانلاردا بولىدۇ . بىۋاستە ئوقۇشقا بولىدۇ .

### رەڭ بەلباغلىرى بىلەن ئپادىلەش
رەڭ بەلباغلىرى بىلەن ئپادىلىنىدۇ ، تۆۋەندىكى جەدىۋەل بويىچە ھىسابلىنىدۇ . يەنى 4خىل رەڭلىك قارشىلىقلاردا ئوڭدىن باشلاپ  بىرىنچى ۋە ئككىنچى رەڭگە ماس كېلىدىغان سان قوشۇپ يىزىلىپ ، ئۇچىنچى خانىسىدىكى سان ئوننىڭ دەرىجىلىك  سانى بويىچە كۆپەيتىپ ھىسابلىنىدۇ ، ئاخىرقى خانىسى خاتالىق پەرقى بولىدۇ .
مەسىلەن : مەلۇم قارشىلىقىنىڭ رەڭگى قىزل،  يىشىل ، سىرىق ،ئالتۇن بولسا ، ئۇنداقتا ئۇنىڭ قارشىلىق قىممىتى %5± 104x25 يەنى ئككىيۇز ئەللىك مىڭ ئوم قوشۇلغان ياكى ئېلىنغان  خاتالىق پەرقى  بولىدۇ 
2.1	ئەگەر بەش خىل رەڭلك قارشىلىق بولۇپ قالسا ، بىرىنچى ، ئككىنچى ، ئۇچىنچى خانىسىنى ئۇلاپ يېزىپ ، تۆتىنچى خانىسىدىكى سان ئوننىڭ دەرىجىلىك  سانى بويىچە كۆپەيتىپ ھىسابلىنىدۇ ، ئاخىرقى خانىسى خاتالىق پەرقى بولىدۇ . مەسىلەن مەلۇم قارشىلىقنىڭ رەڭ بەلبىغى  ئاق ،كۆك ،قارا ، كۇلرەڭ ، قىزىل بولسا ، ئۇنداقتا ئۇنىڭ قىممىتى 
%2± 108x960 بولىدۇ.

### ھىسابلاپ ئوقۇش ئۇسۇلى
 
ھىسابلاپ ئوقۇش ئۇسۇلى : كۆپچىلىككە مەلۇملۇق بولغۇنىدەك ، رەڭ بەلبىغى بىلەن ئوقۇش ئۇسۇلى بىرئاز تەس ، رەڭلەرنىڭ تەرتىۋىنى ئەستە تۇتماق قىيىن ، بولۇپمۇ ماۋۇ كىيىن دۇنياغا كەلگەن پۇتسىز قارشىلىقنىڭ جىسمى بەك كېچىك بولغاچقا ، يەنى چوڭلىرى بۇغدايدەك ، كىچىكلىرى كۇنجۇتتەك ، تىخىمۇ كىچىكلىرىنى لوپا ئەينەك ياكى مىكروسكوپ كۆرۇشكە توغرا كېلىدىغىنى ئۇچۇن ئۇنىڭ ئۇستىگە رەڭلەرنى سىزىش ياكى بېسىش ئەپسىز بولۇپ قالىدۇ ، شۇڭا قارشىلىق قىممىتى بىۋاستە يېزىپ قويۇلىدۇ مەسىلەن 123  ، بۇدېگىنى 12 كۆپەيتىلگەن ئوننىڭ 3-دەرىجىسى دېگەن گەپ يەنى 12 مىڭ ئوم بولىدۇ (ھە راس ما دەرىجە دېگەننى بىلمىسەڭلار شۇ ساننىڭ كەينىگە قانچە دەرىجە بولسا شۇنچە نۆل قويۇپ ھىسابلىساڭلارمۇ بولىدۇ ) ، يەنى ئاخىرقى رەقەم ئوننىڭ دەرىجە  سانىنى بىلدۇرىدۇ . مەسىلەن 104 ، بۇ يۇزمىڭ ئوم ياكى يۇز كىلو ئوم دېگەننى بىلدۇرىدۇ . 220 بولسا 22 ئوم دېگەننى بىلدۇرىدۇ .
## مەنبەلەر