ئەخمەت ئىمىن ئەسەرلىرىدىن

**<big>ئەخمەت ئىمىن ئەسەرلىرىدىن</big>**

**ئادىمىيلىك  بۇرچ**  

ئالدىمىزدا ئىككى يول تۇراتتى، مەن ئوڭ تەرەپتىكى يولنى تاللىدىم، ئۇ سول تەرەپنى كۆرسەتتى. مەنمۇ جاھىل، گېپىمدە چىڭ تۇردۇم. مەن:

- ئۇنداق بولسا ئىككىلىمىز بىلگەن يولىمىزدا ماڭايلى، - دېدىم. ئۇ كۈلدى ۋە:

- ياق، سەن بىلەن بىللە ماڭاي، - دېدى.

كېتىۋاتىمىز، كېتىۋاتىمىز، بىز چۈشكەن ئۆي كۆرۈنىدىغاندەك ئەمەس... ئۇ ماڭا قاراپ كۈلدى ۋە كەينىگە بۇرۇلدى. مەن ئۇنىڭ كەينىدىن ماڭدىم. ئۇزۇن ماڭمايلا بىز چۈشكەن ئۆيگە يېتىپ كەلدۇق. مەن خىجىللىق ئارىلاش ئۇنىڭغا:

- سېنىڭ تاللىغان يولۇڭ توغرا تۇرۇپ نېمىشكە مېنىڭ كەينىمدىن ماڭدىڭ؟

ئۇ مۇنداق جاۋاپ بەردى:

- مېنىڭ كەينىڭدىن ماڭغىنىم خاتالاشقانلىقىڭنى ئۆزۈڭگە تونۇتۇش؛ ئۆزۈمنىڭ يولىغا كېتىۋەرمىگىنىم، توغرا يولغا سېنىمۇ بىللە ئېلىپ مېڭىش. دوستىنى ياكى سۆيگۈنىنى ئازغۇن يوللارغا سېلىپ قويۇش ئادىمىيلىك بۇرچ  ئەمەس.

**بۈركۈتنىڭ كۈلكىسى**

دالىدا كېيىكنىڭ چىرىپ كەتكەن بىر تاپى ياتاتتى . قاغا-قۇزغۇنلار ئولىشىپ كېلىپ تاپنىڭ گۆشىنى يېيىشكە باشلىدى . ئۇلار ئۆزىچە مەززە قىلىپ ، ھەتتا تاماقلىرىنىمۇ چاكىلدىتىپ كەتتى .

كۆكتە ئەگىپ يۈرگەن بۈركۈت ئۇلارنىڭ ھالىغا كۈلدى :

- ھەيرانمەن ، ئۆزى يىقىتمىغان كېيىكنىڭ قانچىلىك لەززىتى باركىن ؟!

1991-يىلى 4-ئاي

**باي ۋە گاداي** 

روھى گاداي باي — گاداي باي .

روھى باي گاداي — باي گاداي .

1997-يىلى 5-ئاي

**دوستۇمغا** 

     تەشتەكتىكى گۈلنى دورىما ، دوستۇم . ئۇ باشقىلارنىڭ ھىممىتىدىن ئايرىلسا سولىشىپ تۈگەيدۇ . 

     تاشنى يېرىپ چىققان ئۇرۇقنى ئۈلگە قىل ، دوستۇم . ئۇ ئۆز-ئۆزىنى يارىتىدۇ .

1991-يىلى 11-ئاي

**ئىزدىنىش** 

     گۈزەللىك ۋەسلىگە يېتىش ئۈچۈن مەھلىيالىق دەرياسىدا تاھىردەك ئاقىمەن . لېكىن ، مېنىڭ ئىزدەيدىغىنىم زۆھرەنىڭ ۋەسلى ئەمەس . ئىزدەيدىغىنىم ، ھاياتلىق ئېقىنىدا ئاز-ئازدىن ئۇچرىغان گۈزەللىكلەرنىڭ غايىۋى مۇجەسسەملىكى .

1991-يىلى 3-ئاي

**ئىنسان خىتابى** 

     كۈندۈز قۇياشىم بىلەن يورۇق ، كېچە قاياشىم بىلەن يورۇق .

     ئەل ئالدىدا دائىم بولسىلا يۈزۈم يورۇق ، بۇ ئۆمرۈم بولار پارلاق ، ئۆلسەم ھەم گۆرۈم يورۇق .

1991-يىلى 11-ئاي

**بۇلبۇلنىڭ جاۋابى**

     مەن بۇلبۇلدىن سورىدىم : 

     — تۈن بويى گۈلنى چاقىرىپ توختىماي سايراپ چىققانىدىڭ ، ئەمدى ئۇ ئويغانغاندا سايرىماي توختاپ قالدىڭغۇ ؟

     — ئويغانغانلارنىڭ قۇلاق تۈۋىدە سايراۋېرىشنىڭ ھاجىتى يوق ، - دېدى بۇلبۇل جاۋاب بېرىپ ، - مېنىڭ ۋەزىپەم غەپلەتتىكىلەرنى ئويغىتىش .

1999-يىلى 9-ئاي

**خار ۋە ئەزىز** 

     سەن ئۆزۈڭگە تېگىشلىك بولمىغان نەرسىنىمۇ تالىشىسەن ، شۇڭا سەن غالىب .

     ئۇ ئۆزىگە تېگىشلىك نەرسىنىمۇ ئۆتۈنىدۇ ، شۇڭا ئۇ مەغلۇپ .

     لېكىن ، سەن غالىبلىقىڭ بىلەن خار ، ئۇ مەغلۇپلۇقى بىلەن ئەزىز .

1991-يىلى 11-ئاي

**شەپەرەڭ ۋە پەرۋانە** 

     شەپەرەڭ قاراڭغۇنى سۆيۈپ ياشاشنى خالايدۇ .

     پەرۋانە نۇرنى قۇچاقلاپ ئۆلۈشنى خالايدۇ .

1999-يىلى 10-ئاي

**ئارزۇ** 

     مەن كۈچلۈكنىڭ قولىدا زاكون تايىقى بولۇپ قېلىشتىن كۆرە ، ئاجىزنىڭ قولىدا ھاسا بولۇشنى خالايمەن .

1999-يىلى 10-ئاي

**ئۆزگىنى كۆرسىتەر ، ئۆزى كۆرۈنمەس** 

     ئۆزى كېسەلمىسىمۇ ، پىچاقنى كېسەلەيدىغان قۇدرەتكە ئىگە قىلغان تاش .

     ئۆزى ماڭمىسىمۇ ، پۇتنى توغرا يولدا ماڭغۇزغان باش .

     پىچاق تاشسىز ھامان كېسەلمەس .

     ئاياغ باشسىز ھامان كېزەلمەس .

1999-يىلى 9-ئاي

**ھاياتلىق دۇنياسى** 

     ئا: مەن ھاياتلىق دۇنياسىنى پايانى يوق چوڭ سەھنىگە ئوخشىتىمەن .

    ب: توغرا ، تاماشىچىلىرىمۇ ئۆزىمىز ، ئارتىسلىرىمۇ ئۆزىمىز .

     ئا: مەسىلە كىمنىڭ قانداق رول ئېلىشىدا   رولنى قانداق ئېلىشىدا ، شۇنداقمۇ ؟

     ب: شۇنداق ، لېكىن ھاياتلىق دۇنياسىنىڭ سەنئەت سەھنىسىدىن تۈپ پەرقلىنىدىغان يېرى ، ئۇنىڭ تەبىئىيلىكىدە ، ئۇنىڭ ھېچقانداق رېژىسسورنىڭ ئىرادىسىگە بېقىنمايدىغانلىقىدا !

2003-يىلى 6-ئاي

**قىز — كىتاب**

     سەن كىتابقا ئوخشايسەن ، سۆيۈملۈك قىز ، خۇددى مەيدەمگە تېڭىۋالىدىغان كىتابقا .

     راست ، سەن كىتابقا ئوخشايسەن ، سېھىرلىك قىز ، كۆڭۈل قويۇپ ئوقۇمىسا ، تېگىگە يەتكىلى بولمايدىغان كىتابقا !

2003-يىلى 6-ئاي

**سۇۋادان تېرەك ۋە بۆلجۈرگەن** 

     سۇۋادان تېرەك : مەن شۇنچە بۈيۈك قەد كۆتۈرۈپ تۇرىمەن . سەن يەردىن باغرىڭنى ئالالمايسەن . نېمىشقا كىشىلەر ساڭا ئېگىلىدۇ-يۇ ، ماڭا گىدىيىدۇ ؟

     بۆلجۈرگەن : سەن بۈيۈكتە بولغىنىڭ بىلەن مېۋىسىز ، مەن تۆۋەندە بولغىنىم بىلەن مېۋىلىك .

1984-يىلى 12-ئاي 

 **سۆڭەكتىن زۇۋان**

     مەن باشقىلار غاجاپ تاشلىۋەتكەن سۆڭەكنى قولۇمغا ئالدىم . سۆڭەكتىن ئۇشتۇمتۇت زۇۋان كەلدى :

     — ئەي ئىنسان ، مېنى تاشلىۋەت ، مەن سېنىڭ ئەمەس ، ئىتنىڭ رىزقى .

1984-يىلى 12-ئاي 

**ماڭا يول قويۇڭلار** 

     سەن چايناپ بەرگەن ناننى يەۋېرىپ زېرىكتىم ، ئاپا ، ئۆزۈمنىڭ چايناپ يېيىشىگە يول قوي .

     قولۇمدىن يېتىلەپ مېڭىشىڭدىن تويدۇم ، دادا ، ئۆزۈمنىڭ مېڭىشىغا يول قوي .

     چۈنكى ، ناننى چاينىيالايدىغان ، يولنى تاپالايدىغان بالىنى ئارتۇقچە ئاياش ئۇنىڭغا ئىشەنمەسلىك ، شۇنداقلا ئۇنى كەمسىتىش بولىدۇ .

1990-يىلى 10-ئاي 

**چېقىن ۋە ئاي** 

     چېقىن : مەن چېقىلسام كېچىنى سەندىن ئۆتە يورىتىۋېتىمەن . لېكىن ، كىشىلەر نېمە ئۈچۈن سېنى :《تۈننىڭ چىرىغى》دەيدۇ-يۇ ، مېنى دېمەيدۇ ؟

     ئاي : چۈنكى ، سېنىڭ يورۇقۇڭ بىردەملىك ، مېنىڭ ئەبەدىي .

1984-يىلى 12-ئاي 

**چېچىلاڭغۇلۇق ۋە بىرلىك** 

     — ئەي قۇم ، سېنى بورانلارنىڭ ئۇچۇرۇپ كېتىشى نېمىلىكتىن ؟

     — چېچىلاڭغۇلۇقتىن .

     — ئەي تاش ، بورانلاردا مەزمۇت تۇرۇشۇڭ نېمىلىكتىن ؟

     — بىرلىكتىن .

1984-يىلى 12-ئاي 

**ئۈنچە ۋە ئۇرۇق** 

     — مەن يەرگە چۈشۈپ كەتسەممۇ قىزلار تېرىپ بوينىغا ئېسىۋالىدۇ . سېنى بولسا ، تاغاردىن ئېلىپ يەرگە چاچىدۇ ، قارا ، زادى قايسىمىز بەختلىككەنمىز ؟ - دېدى ئۈنچە ئۇرۇققا گىدىيىپ تۇرۇپ .

     — سەن ئۆزگىنىڭ بوينىدا ساڭگىلىغىنىڭچە پارقىراپ تۇرۇۋېرىسەن ، مەن بولسام يەرنىڭ تېگىدىن ئۆسۈپ چىقىۋېرىمەن . قېنى ، ئېيتقىنا ، مېنىڭ مېۋىلىرىمنى قىزلار مەڭزىگە ياققىنىدا سەن بەختلىكمۇ ، مەن بەختلىكمۇ ؟

1984-يىلى 12-ئاي 

**قىش قۇياشى** 

    ئۆزى گۈزەل بولسىمۇ مېھرى سوغۇق ، ھەرقانچە نۇرلانسىمۇ تەپتى ئوچاقتىكى چوغچىلىك يوق .

1991-يىلى 9-ئاي

**مايمۇن ئويناتقۇچىنىڭ جاۋابى** 

     مەن مايمۇن ئويناتقۇچىدىن :

     — مايمۇننى ئۇسسۇلغا سالالايدىغانلىقىڭنىڭ كارامىتى نەدە ؟ - دەپ سورىدىم .

     — كارامىتىم ، - دەپ جاۋاب بەردى مايمۇن ئويناتقۇچى ، - سول قولۇمدىكى كەمپۈت بىلەن ئوڭ قولۇمدىكى قامچامدا .

1991-يىلى 10-ئاي

**ئەجەبا …**

     ئەجەبا ، ۋىسالنىڭ ئالتۇن ئوردىسىغا كىرمەك ئۈچۈن ، ھىجران بالاسى تېمىپ تۇرغان ئاي پالتىلار بىلەن ھەسەت يالاسى يالتىراپ تۇرغان نەيزىلەر چاپرىسىدىن ئۆتمەكلىك شەرتمۇ ؟!

1991-يىلى 10-ئاي