open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
توختىما توختى

alt=توختى |thumb|باش پىرسوناژ

### ھەققىدە
alt=ڧىلىم |thumb|توختىما توختى لوگو

توختىما توختى(tohtima tohti) بولسا كۆپ بۈلۈملۈك يۇمۇرئىستىك تور تىلىۋىزىيە تىياتىرى. بۇ قىلىم 2017 -ئىنىچى يىلىدىن باشلاپ ئىشلەنگەن بۇلۇپ ھازىرغا قەدەر 2 بۈلۈم تارقىتىلىدى. 

بۇ تىياتىرىدا، سادا، ئاق كۈڭۈل توختىنىڭ مۇھەببەت ، تۇرمۇش، دوسلۇق، ئائىلە مۇناسىۋەتلىرىدە باشتىنى كەچۈرگەن قىزىقارلىق ھەم تەسىرلىك ھاياتى بايان قىلىندۇ. 

بۇ ڧىلىم ھەر ھەپتىدە بىر قىسىمى تورغا يوللىندىغان بۇلۇپ، سۇبات، توختىما توختى قاتاتلىق ئۈندىدار سۇپىلىرىدە، نۇر، كارۋان، باشلان تورىلىدا، ھەم باشقا تاراتقۇ ۋاستىلىردە ھەقسىز تارقىتىلدۇ. 

بۇ ڧىلىم قۇيۇلغاندىن بۇيان ، ئاۋاز ئىلىش تىخنىكىسنىڭ يۇقۇرلىقى، ئاكتىورلارنىڭ كەسپى بولمىسىمۇ، لىكىن ناھايىتى يۇقىرى سەۋىيەدىكى ئۇرۇنلاش ماھارىتى ئۇقۇرمەنلەرنىڭ ياخشى باھاسىغا ئىرشىپ كەلمەكتە. 

### بۈلۈم
بىرىنىچى بۈلۈم، جەمئىي 11 قىسىم بۇلۇپ، 2017 يىلى تارقىتىلغان. 

ئىكىنچى بۈلۈم ھازىرغا كەلگۈچە جەمئىىي 9 قىسىم تارقىتىلىدى. بۇ بۈلۈمى 2018 يىلىنىڭ بىشىدىن باشلاپ تارقىتىلماقتا 

### ئىلان
ھەقىسىز تور ڧىلىمى بولغانلىغى ئۈچۈن، ئىلان ئارقىلىق كىرىم قىلىش بۇ ڧىلىم گۇرۇپسىنىڭ ئاساسى كىرىم مەنبەسى. ئىكىنچى بۈلۈمىدە، ئۇيغۇرچە قەرت ئۇيۇنى، گۆشسىز تاماق، قارلۇق مىدىيە مەكتىپى قاتارلىقلارنىڭ ئىلانى قىستۇرۇلغان. 

### ئورگان ئۈندىدار سالونى
tohtimatohti

### مەنبە
تور دۇنياسى
## مەنبەلەر
گۈلباغ بازىرى

**گۈلباغ بازىرى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*گۈلباغ بازىرى (يەكەن ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى يەكەن ناھىيىسى قارمىقىدىكى بازارلىق؛
*گۈلباغ بازىرى (شايار ناھىيىسى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى شايار ناھىيىسى قارمىقىدىكى بازارلىق؛
## مەنبەلەر
مىشا بازىرى

**مىشا بازىرى** قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يەكەن ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 32.5 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئاۋات بازىرى

**ئاۋات بازىرى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*1.ئاۋات بازىرى (يەكەن ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى يەكەن ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*2.ئاۋات بازىرى (مارالبېشى ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى مارالبېشى ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*3.ئاۋات بازىرى (ئاۋات ناھىيىسى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى ئاۋات ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
## مەنبەلەر
زەرەپشان كوچا باشقارمىسى

**زەرەپشان كوچا باشقارمىسى** قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يەكەن ناھىيىسى دىكى بىر كوچا باشقارمىسى بولۇپ، تارمىقىدا 17 مەھەللە بار.
## مەمۇرىي رايون
## ئىقتىسادى
## مائارىپ
## ساياھەتچىلىك
## سىرتقى ئۇلانما
## مەنبەلەر
چارباغ يېزىسى (لوپ ناھىيىسى)

چارباغ يېزىسى لوپ ناھىيە بازىرىنىڭ غەربىي قىسىمدىكى 9 كىلومېتىر  كېلىدىغان جايغا جايلاشقان، غەربىي بۇيا يېزىسى ئىمام قاراسۇ ئۆستىڭى بىلەن چېگرىلىنىدۇ، شەرقىي چوڭ ئۆستىڭى ئارقىلىق راخمانپۇر پاسىلى لوپ بازىرى بىلەن قوشنا، جەنۇبىي ۋات يېزىسى، شەرقىي شىمال ھاڭگىيا يېزىسى بىلەن قوشنا، بىر ئۇچى تەكلىماكان قۇملۇقى غا تۇتىشىدۇ.
## مەمۇرىي كەنتلەر
چارباغ يېزىسى 37 دانە كەنت ئاھالە كومىتېتى بار، ئۇلار : 
*ئۆستەڭ كەنتى، 
*چارباغ كەنتى، 
*جايتوغراق كەنتى، 
*چوڭ كۆلبېشى كەنتى، 
*ئايماق كەنتى، 
*ئويلا كەنتى، 
*باش سوغاققۇم كەنتى، 
*خەلپە ئېرىق كەنتى، 
*قوچاقئېرىق كەنتى، 
*بامى كەنتى، ئوقچى كەنتى، 
*باش قۇمئېرىق كەنتى، 
*يار كەنتى، تېتىر باغ كەنتى، 
*تايلاق كەنتى، 
*گىجا قاراقىر كەنتى، 
*دۆڭ مەھەللە كەنتى، 
*قۇملەڭگەر كەنتى، 
*ئارا مەھەللە كەنتى، 
*ھەرەمباغ كەنتى، 
*ئاياغ ساي كەنتى، 
*تېرىقئېرىق كەنتى، 
*كالۇئېرىق كەنتى، 
*ئىلدامئېرىق كەنتى، 
*باش گىجا كەنتى، 
*ئاياغ گىجا كەنتى، 
*ئايدىڭكۆل كەنت، 
*ئاخونئېرىق كەنتى، 
*كۆلئېرىق كەنتى، 
*تۆۋەن قۇمئېرىق كەنتى، 
*باش پىچەكچى كەنتى، 
*ئۆستەڭ ئۇچى كەنتى، 
*كۈكۈمەت كەنتى، 
*كۇچا ئېرىق كەنتى، 
*ئاتيايلاق ياقا كەنتى، 
*يېڭىئاۋات كەنتى، 
*سەيگۈلۈك كەنتى، 
*گۈلباغ كەنتى، 
*باغچى كەنتى، 
*مالىيەن يېڭى كەنتى قاتارلىقلار.
## كىلىماتى
ھاۋاسى نەم، قۇم-بوران كۆپ بولۇپ، تىپىك چوڭ قۇرۇقلۇق قۇملۇق كىلىماتىغا كىرىدۇ، يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى ℃11.5، 7-ئايدىكى ئوتتۇرىچە ھاۋا تېمپېراتۇرىسى ℃24.5، 1-ئايدىكى ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى نۆلدىن تۆۋەن ℃6، يىللىق ئوتتۇرىچە ھۆل-يېغىن مىقدارى 34.5 مىللىمېتىر، يىللاردىن بۇيانقى ئوتتۇرىچە قىروسىز مەزگىلى 212 كۈن.
## يېزا ئىگىلىكى
قۇمساڭغۇ تۇپراقتىن 64178 مو تېرىلغۇ يەر بولۇپ، ئاساسلىقى بۇغداي، قوناق،كېۋەز؛ ياغلىق دان، پىلە بېقىش ۋە ئۈجمە دەرىخى تىكىش، مېۋە-چېۋىلەر قۇشۇمچە تېرىلىدۇ. 2006-يىلى، يېزا بويىچە ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتى 7925.78 مىڭ يۈەن بولۇپ، بۇلتۇرقى ئوخشاش مەزگىلدىكىدىن %11.3 ئاشقان، دېھقان-چارۋىچىلارنىڭ ئوتتۇرىچە ساپ كىرىم مائاشى 1495 يۈەندىن بولغان، 2002-يىلدىكىدىن 171 يۈەن ئاشقان.
## مەنبەلەر
زەمىرە مىجىت

alt=دوكتور |thumb|زەمىرى مىجىت

### ھەققىدە
زەمىرە مىجىت 1976-يىلى شىنجاڭ پىچان ناھىيىسىدە تۇغۇلغان،1993-يىلى مەركىزى مىللەتلەر ئونۋېرستىتىنىڭ تەييارلىق كەسپىگە ئوقۇشقا كىرگەن.1995-يىلى بېيجىڭ پىداگوگىكا ئونۋېرسىتىنىڭ پىسخولوگىيە كەسپىگە ئىمتىھان بېرىپ ئۆتكەن. بېيجىڭدىكى قۇيۇق بىلىم كەيپىياتى ۋە مەكتەپنىڭ ئۆگىنىش مۇھىتى ئۇنىڭ تىرىشچان روھىغا تېخىمۇ تۈرتكە بولغان،تۆت يىللىق ئالى مەكتەپ ھاياتىنى تاماملىغاندىن كىيىن 1999-يىلى پىسخولوگىيە ئىلىمى بۇيىچە باكلاۋېرلىق دىپلومى ئالغان.ھەم شۇيىلى ئاسپىرانتلىققا ئىمتىھان بېرىپ شىنجاڭ ئونۋېرسىتى فىلولوگىيە ئىنىسىتىتوتىغا ماگىستىر ئاسپىرانتلىققا ئۈتكەن.ئۈچ يىللىق ئاسپىرانتلىق جەريانىدا يىتەكچى ئوقۇتقۇچىسى ئازات رەھمىتۇللا سۇلتان ئەپەندىنىڭ يىتەكچىلىگىدە ھازىرقى زامان ئويغۇر ئەدەبىياتىدىكى پىسخىك تەسۋىر ۋاستىلىرى ھەققىدىكى تەتقىقاتىنى ئوڭۇشلۇق تاماملاپ،2002-يىلى ئاز سانلىق مىللەتلەر تىل ئەدەبىياتى كەسپى بۇيىچە ماگىستېر ئاسپىرانتلىق دىپلومى ئالغان. ۋە شۇ يىلى شىنجاڭ سەنئەت ئىنىستىتوتىنىڭ كىنو-تېلىۋىزىيە تىياتېر فاكولتېتىغا خىزمەتكە چۈشكەن. مەزكور مەكتەپ 2005 -يىلى تۈنجى تۈركۈمدىكى ئويغۇر رادىيو-تېلىۋىزىيە رىژىسسورلۇقى كەسپى بۇيىچە ئوقۇغۇچى قۇبۇل قىلىشقا باشلىغاندىن كىيىن،ئوقۇتۇش ئېھتىياجىغا ماسلىشىش ئۈچۈن رادىيو-تېلىۋىزىيە ئىلىمى بۇيىچە ئىزدىنىشكە باشلىغان ۋە ئىككى يىل تەييارلىق قىلىپ جۇڭگو مېدىيە ئونۋېرسىتىنىڭ كىنو-تېلىۋىزىيە فاكولتېتىغا ئىمتىھان بېرىپ دوكتۇر ئاسپىرانتلىققا ئۆتكەن.ئۈچ يىللىق دوكتۇرلۇق ئوقۇشى جەريانىدا جۇڭگودىكى داڭلىق تېلىۋىزىيە تىياتىرى تەتقىقاتىچىسى،دوكتۇر يىتەكچىسى زىڭ چىڭرۈي ئەپەندىنىڭ يىتەكچىلىگىدە «ئويغۇرلار تېمىسىدىكى تېلىۋىزىيە تىياتىرلىرى ھەققىدە تەتقىقات»ناملىق ئىلىم ماقالىسىنى ئوڭۇشلۇق تاماملاپ،دۆلەت ئىچىدىكى مۇتەخەسسىسلەرنىڭ نامسىز بېلەت تاشلىشىدىن ئۈتۈپ،2010-يىلى رادىيو-تېلىۋىزىيە سەنئىتى ئىلىمى بۇيىچە دوكتۇرلۇق دىپلومىغا ئېرىشكەن.ئوقۇش پۈتتۈرۈپ خىزمەت ئورنىغا قايتىپ كەلگەندىن كىيىن داۋاملىق رىژىسسورلۇق كەسپى ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ كەسپى ئوقۇتۇش ئىشلىرىغا مەسئول بولۇپ كىلىۋاتىدۇ.

### خىزمەت
زەمىرە مىجىت خىزمەتكە قاتناشقاندىن بۇيان رادىيو تېلىۋىزىيە سەنئىتى بۇيىچە ئويغۇرچە خەنزۇچە يىگىرمە پارچىغا يىقىن ئىلىمى ماقالە ئېلان قىلدى،2012-يىلى «ئويغۇرلار تېمىسىدىكى تېلىۋىزىيە تىياتىرلىرى ھەققىدە تەتقىقات»ناملىق كىتابى شىنجاڭ گۈزەل سەنئەت نەشىرىياتى تەرىپىدىن نەشىر قىلىندى.مەزكور فاكولتېتنىڭ دوتسېنتى ،تۇنۇلغان رىياسەتچى،سەنئەت مائارىپىچىسى قەييۇم مۇھەممەت مۇئەللىم بىلەن بىرلىكتە تۈزگەن«ئويغۇر رادىيو-تېلىۋىزىيە دىكتور-رىياسەتچىلىك سەنئىتى »ناملىق كىتاپ شىنجاڭ خەلىق نەشىرىياتى تەرىپىدىن نەشىردىن چىقىش ئالدىدا تۇرىۋاتىدۇ.زەمىرە مىجىت رىژىسسورلۇق كەسپى ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ ئاساسى كەسپى نەزىرىيىۋى دەرىسلىرىنى ئۈتۈشتىن باشقا،ئوقۇش پۈتتۈرۈش ئىلىمى ماقالىسى ۋە ئوقۇش پۈتتۈرۈش ئەسەرلىرىگە يىتەكچىلىك قىلىپ كىلىۋاتىدۇ ۋە يىڭى بىر ئەۋلات ئويغۇر كىنو-تېلىۋىزىيە رىژىسسورلىرىنىڭ بارلىققا كىلىشى،كىنو-تېلىۋىزىيە ئىشلىرىنىڭ تەرەققىياتى ئۈچۈن بىر كىشىلىك ھەسسىسىنى قۇشماقتا.

## مەنبەلەر

مەركىزى تىلىۋىزىيە تورى ئۇيغۇرچە قانىلى http://uyghur.cntv.cn/2014/12/09/ARTI1418113352464914.shtml

تۈر:كىشلەر
تاغارچى يېزىسى (يېڭىشەھەر ناھىيىسى)

**تاغارچى يېزىسى** شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتىيېڭىشەھەر ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا. 
## مەمۇرىي كەنتلەر
يېزىغا قاراشلىق توققۇز كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: تاغارچى كەنتى، تەسەك كەنتى، كالتەتاغارچى كەنتى، ئاقسۇ پاراچ كەنتى، توققۇز ئوتاق كەنتى قاراقۇم كەنتى، چاقىلىق كەنتى، قىزىلسۇپاراچ كەنتى، قاغاھويلا كەنتى قاتارلىق.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## قاتنىشى
## باشقىلار
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئوتقاش ئاندىرويدى ئەپ بازىرى

### ھەققىدە
ئوتقاش (Otkax.com) ئاندىرويىد ئەپ بازىر بولسا ئۇيغۇرچە يىزىقتكى تور بەت بۇلۇپ،ئانىدرويىد سىستمىس قوللايدىغان ھەر خىل ئەپلەرنى چۈشۈرۈش مۇلازىمىتى بىىلەن تەمنى ئىتىدۇ. ئوتقاش ئەپ بازىرىنىڭ ئەپ نۇسخىسىمۇ ، تور بەت نۇسخىسىمۇ بار. 

ئوتقاش تورى بولسا نۇر تورى بايرىقى ئاستىدىكى تور بەت.  

### ئورگان تور بەت ئادىرىسى
www.otkax.com
## مەنبەلەر
بارىن يېزىسى (يېڭىشەھەر ناھىيىسى)

بارىن يېزىسى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيىسى گە قاراشلىق بىر يېزا بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 32 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## قاتنىشى
## باشقىلار
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
بەشئېرىق يېزىسى

بەشئېرىق يېزىسى (**[[ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى]]**:Beshériq Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ قاغىلىق ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 33 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
بەشئېرىق يېزىسىغا قاراشلىق 18 مەمۇرىي كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: 
*يەنى بۇقىسوڭبويى كەنتى،
*تارامباغ كەنتى،
*كەنتيىچى كەنتى،
*ياربويى كەنتى،
*سىيەك كەنتى،
*باش ئوراڭ كەنتى،
*سوپۇر كەنتى،
*باش قاراباغ كەنتى،
*قاراباغ كەنتى (يەنە بىر نامى «باش ئوراڭ كەنتى»)،
*ئوراڭ كەنتى،
*باغئېرىق كەنتى،
*سېغىزلىقبويى كەنتى،
*تامباغ كەنتى،
*بوياقچاقىرى كەنتى،
*تۆۋەن ئوراڭ كەنتى،
*باش يېيىق كەنتى،
* يېيىق كەنتى،
*ئاياغ يېيىق كەنتى.

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
كۆكيار يېزىسى (كېرىيە ناھىيىسى)

كۆكيار يېزىسى شىنجاڭ كېرىيە ناھىيىسى بازىرىنىڭ جەنۇبىغا تەخمىنەن 5 كىلومېتىر كېلىدىغان جايغا جايلاشقان. شەرقىي تەرىپىئارال يېزىسى بىلەن قوشنا،  شىمال تەرىپى جاي يېزىسى بىلەن تۇتىشىدۇ، غەربتە ئارىش يېزىسى بىلەن تۇتىشىدۇ. ئومۇمىي كۆلىمى 54.33 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ، يەر شەكلى غەربىي جەنۇبتىن شەرقىي شىمالغا قىيسايغان، تۇپراق سۇغىرىلما تىنما تۇپراق، دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى تەخمىنەن 1408.3 مېتىر. 
## يېزا ئىگىلىكى
قوشۇمچە مەھسۇلاتلىرىدىن ھۆل-قۇرۇق مېۋە، تېرىلغۇ سايمانلىرى، قول سانائەت مەھسۇلاتلىرى قاتارلىقلار بار، ئالاھىدە مەھسۇلاتلىرىدىن ياڭاق، قۇرۇق ئۈزۈم قاتارلىقلار بار. يېزا بويىچە دېھقانچىلىق ئاساس قىلىنىدۇ، بۇغداي، قوناق،شال، كېۋەز تېرىلىدۇ . قوشۇمچە چارۋىچىلىق، پىلىچىلىك ئىشلىرى بىلەنمۇ شۇغۇلىنىدۇ.
## مەنبەلەر
مۇئەللىم بىلوگى

### نامى
مۇئەللىم بىلوگى 

### تور ئادىرىسى
https://web.archive.org/web/20180411004041/http://www.muellim.me/

### ھەققىدە
2012-يىلى 2-ئاينىڭ 28-كۈنى WordPerss سىستېمىسىدا قۇرۇلغان . قۇرۇلغاندىن تارتىپ تا ھازىرغىچە دوستلارنىڭ بېكەت قۇرۇش جەريانىدا يولۇققان خىلمۇ-خىل مەسلىلىرىگە جاۋاب تېپىش ئۈچۈن ئۈزلۈكسىز كۈچ چىقىرىۋاتىدۇ . نۆۋەتتىكى نىشانى : كەڭ تور بېكەت قۇرۇشقا قىزىقىدىغان دوستلارغا WordPerss سىستېمىسىدا بېكەت قۇرۇپ بېرىش ، دوستلارغا ياققان خەنزۇ تىلى ۋە چەتئەل تىلىدىكى ئۇسلۇبلارنى ئۇيغۇرچىغا ئۆزلەشتۈرۈپ تەڭشەپ بېرىش ، ئۇسلۇب ياساش ۋە قىستۇرما تەڭشەپ بېرىش قاتارلىق تەرەپلەردە ياردەم بېرشنى ئۆزىنىڭ تەرەققىيات مەقستى قىلىدۇ 
## مەنبەلەر

* مۇئەللىم بىلوگى
ئۇيغۇر دورا شەھەرچىسى

**ئۇيغۇر دورا شەھەرچىسى** (www.uydora.com) شىنجاڭ ئىستەك بىئو پەن- تېخنىكا چەكلىك شىركىتى بايرىقى ئاستىدىكى ساغلاملىق تور سودا شەھەرچىسى رايونىمىزدىكى تۇنجى كەسىپلەشكەن ،سېستېملىق ساغلاملىق تور سودا بازىرى بولۇپ،تىببىي مەسلىھەت بېرىش، مال كىرگۈزۈش،ئېلان تەشۋىقات،مال سېتىپ چىقىرىش ،سېتىشتىن كېيىن مۇلازىمەت بىر گەۋدە قىلغان مۇكەممەل، سېستېمىلىق مەخسۇس سېتىش سۇپىسى. 

## ھەققىدە
شىنجاڭ ئىستەك بىئو پەن- تېخنىكا چەكلىك شىركىتى 3 مىليون مەبلەغ بىلەن رەسمىي تىزىمغا ئالدۇرۇپ قۇرۇلغان بولۇپ،شىركىتىمىز ئەمگەكچان ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئۇزۇن يىللىق تارىخى ئىلمىي تەجىرىبە يەكۈنلىرى ئاساسىدىكى مەھسۇلاتلىرىنى تەشۋىق قىلىش ۋە سېتىپ چىقىرىش ئىشلىرىنى قىلماقتا.بۇ جەرياندا كەڭ خەلق ئاممىسىنىڭ قوللىشىغا ۋە ئېتراپ قىلىشىغا ئېرىشتى.

نۆۋەتتە بۇ شىركەتتە5 نەپەر پىروگىراممىر، 5 نەپەر تىببىي خادىم ۋە 5 نەپەر مال يەتكۈزۈش خادىمى، باشقا تۈرلەردىن بولۇپ جەمئىي  17 نەپەر خىزمەتچى خادىملار بار.

ساغلاملىق تور سودا شەھەرچىسى ئېلىكترونلۇق سودىنى ئاساس قىلغان سودا سۇپىسى بولۇپ ،بۇ سۇپىدا ساغلاملىق مەھسۇلاتلىرى،مىللىي تېبابەت دورىلىرى،داۋالاش ئۈسكۈنلىرى بار بولۇپ،ئىستېمالچىلارنىڭ ئېھتىياجىنى قاندۇرىدۇ.

 ئۇيغۇر دورا شەھەرچىسى تور بېكەت لاھىيىسى جەھەتتە كۈچ چىقىرىپ ئىشلەپ،باشتىن-ئاخىر ئىستېمالچىلارنى چىقىش نۇقتىسى ۋە خېرىدارلارنى رازى قىلىشنى ئاساسىي مەقسەت قىلىپ، كەڭ خەلىق ئاممىسىنى ﺋﯩﻨﺘﯧﺮﻧﯧﺖ ﺗﻮرىدىن  ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،خاتىرجەم ھالدا ئىشەنچىلىك مال سېتىۋېلىشى ئۈچۈن ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩﻖ ۋە ﻳﯘﻗﯩﺮى ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﯩﻚ ﻣﯘلازﯨﻤﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ئىېتىمالچىلارغا خىزمەت قىلىمىز.شىركىتىمىز بولسا ئۈزلۈكسىز تىرىشىپ، باشتىن-ئاخىر ئىستېمالچىلارنىڭ ساغلاملىقى ئۈچۈن مۇلازىمەتنى ئاساس قىلىپ، ﺋﯩﻨﺘﯧﺮﻧﯧﺖ ﺗﻮرى ئارقىلىق جەمئىيەت ۋە ئاممىنىڭ ساغلاملىق مەھسۇلاتلىرى جەھەتتىكى ئېھتىياجىنى قاندۇرۇپ،ئۆزىمىزنىڭ بۇرچىنى ئادا قىلىۋاتىدۇ. 
## مەنبەلەر
ئۇيغۇر دورا شەھەرچىسى
قاتلانغان ئەينەك

قاتلانغان ئەينەك (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:) بولسا بېخەتەرلىك ئەينىكى بولۇپ، ئۇنىڭ ئەڭ چوڭ ئالاھىدىلىكى چېقىلغان ۋاقتىدىمۇ ئەينەك پارچىلىرى چېچىلىپ كەتمەيدۇ.
## تارىخى
قاتلانغان ئەينەك 1902-يىلى فرانسىيە خىمىك ئالىمى Édouard Bénédictus تەرىپىدىن ئىجاد قىلىنغان.
## ڧىلم تۈرلىرى
*PVB-Polyvinyl Butryal
*SPG- Sentryglas Plus
DU PONT لا ئىشلەپ چىقىرىدۇ.
SGP is 5 times stronger & 100 times stiffer than PVB
*EVA
*PU
## ئىشلەپ چىقىرلىشى
PVB Interlayer بولسا 0.38mm ھەسسە سانى بولىدۇ، مەسىلەن. 0.38، 0.76، 1.14، 1.52cm دىگەندەك.

## كىسىش
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
قاتتىقلانغان ئەينەك

قاتتىقلانغان ئەينەك (**[[ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى]]**:Qattiqlanghan Eynek) بولسا (English name: Toughened glass or Tempered glass) بېخەتەرلىك ئەينىكى بولۇپ، بۇ خىل ئەينەك قاتلانغان ئەينەككە قارىغاندا چېقىلغان ۋاقتىدا ئاسانلا پارچىلىنىپ كېتىدۇ.
## تارىخى
## ئىشلەپ چىقىرلىشى
## باشقىلار
**[[قاتلانغان ئەينەك]]**
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
دىلرابا دىلمۇرات

thumb|دىلرەبا دىلمۇرات

### ئىسىم ڧامىلىسى
ئۇيغۇرچە: دىلرابا دىلمۇرات

ئۇيغۇرچە يېڭى يېزىق:  Dilraba Dilmurat 

خەنزۇچە 迪丽热巴·迪力木拉提,

: دلربا دل مراد

### ئاساسى ئۇچۇرلىرى
تۇغۇلغان ۋاقتى : 1992- يىلى 6-ئاينىڭ 3-كۈنى

مىللىتى: ئۇيغۇر 

يۇرتى: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايونى ئۈرۈمچى شەھىرى

پۈتتۈرگەن مەكتىپى: شاڭخەي تىياتىر ئىنسىتۇتى 

كەسپى: مودىل ، ئۇيۇنچى، تاماشىچى، ئارتىس. 

تاماشا ھاياتى: 2013 يىلدىن ھازىرغىچە

### كەسپى ھاياتى
دىلرەبا ئەڭ دەسلەپتە كىشلەرگە ئانارخان رولى بىلەن تۇنۇلغان. چۈنكى ئۇ تىخى مەكتەپنى پۈتتۈرمىگە ۋاقتدىلا، شىنجاڭ تىلىۋىزىيە ئىستانسى ئىشلىگەن "ئانارخان" ناملىق تىلىۋىزىت تىياتىرىدا باش ئايال رولچى بولغان. كىيىنچە، دىلرەبا ئىچىكىر سەھنىلىرىدە نام چىقىرىپ، چوڭ قۇرۇقلۇقتىكى داڭلىق ئارتىسلار قاتارىدىن سانلىدىغان بولغان. 

## مەنبەلەر

تور دۇنياسى

تۈر:كىشلەر
تۈر:مەشھۇر شەخسلەر
نەپەس

alt=باش رول |thumb|باش رول

### ئاتىلىشى
ئۇيغۇرچە: نەپەس، ئىنگلىزچە: Breathe

### ئىشلىگەن شىركەت
alt=باش رول |thumb|ئامىت ساداخ
ئامازون شىركىتى (Amazon Production)

### تىل
ھىندى، تامىل، تىلاگۇ

### ئىشلەنگەن رايون
ھىندىستان

### باشقا ئۇچۇرلىرى
Amazon Prime Video، جەمئىي بىر بۈلۈم 8 قىسىم . ھەر بىر قىسىمنىڭ ئۇزۇنلىقى 36-37 مىنۇتقىچە. 

2018-يىلى 1-ئاينىڭ 26-كۈنى تۇنجى قۇيۇلغان. 

### ۋەقەلىگى
«نەپەس» تىياتىرى ئامازوننىڭ ھىندىستاندا «Inside Edge» تىياتىرىدىن كېيىن ئىككىنچى قېتىم ئوتتۇرىغا چىقارغان تىياتىرى بولۇپ، بىر ساقچى بىلەن قاراقچى ئوتتۇرىسىدىكى تىركىشىش ھېكايىسى بايان قىلىنىدۇ. توغرا كېلىپ قالغان يېرى بۇ تىياتىردىكى ئەر باش رولچى ئىلگىرى «ئۈچ ئەخمەق» فىلىمىگە قاتناشقان ماداۋان بولۇپ، ئۇ فىلىمدە ئاتا رولىنى ئېلىپ، ئوغلىنىڭ ئۆپكىسى ياخشى بولمىغانلىقتىن نەپەس جەھەتتە تۈرلۈك مەسىلىلەرنى پەيدا قىلغانلىقىنى بايقايدۇ، Rh مەنپىي قان مەنبەسى كەمچىل بولغانلىقتىن، ئوغلىنىڭ پەقەت يېرىم يىل ياشاش پۇرسىتى قالىدۇ، ئۇ ئائىلىسىدىكىلەرنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ئاز ئۇچرايدىغان قان مەنبەسىگە ئىگە ئەزا تەقدىم قىلغۇچى پىدائىينى ئۆلتۈرۈشتىن باش تارتمايدۇ.

باشتا نۇرغۇن ئۆلۈم ۋەقەلىرى تاسادىپىيلىق دەپ قارىلىدۇ، بىراق ئامىت ساد رولىنى ئالغان ساقچى كۆپ خىل قاتىللىق دېلولىرىنىڭ ئورتاق بىر ئالاھىدىلىكىنى بايقايدۇ، ئۇ بولسىمۇ ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاز ئۇچرايدىغان قان تىپىغا ئىگە ئەزا تەقدىم قىلغۇچىلار، ساقچى گۇمان قوزغىمايدىغان جىنايەت گۇماندارى Mascarenhas دىن گۇمانلىنىشقا باشلايدۇ.

ئوغلىنى قۇتقۇزۇش يولىدا قەست قىلىشتىن يانمايدىغان بىگۇناھ ئاتا، پۈتۈن ئەس-يادى قاتىلنى تۇتۇشقىلا قارىتىلغان ساقچى، بۇ 8 قىسىملىق تېلېۋىزىيە تىياتىرى بۇ يىل 1-ئاينىڭ 26-كۈنى پۈتۈن دۇنيادىكى 200 دىن ئارتۇق دۆلەت ۋە رايوندا ئامازوننىڭ Prime Video تورىدا كۆرسىتىلدى (جۇڭگونى ئۆز ئىچىگە ئالمايدۇ).

### باھا
بۇ تىياتىر ئىنتايىن ياخشى بولۇپ، شۈركىنىشلىك تىياتىرلاردىكى بارلىق ئېلېمېنىتلارنى ئۆزىگە مۇجەسسەملىگەن، بۇ ھىندىستان تىياتىرلىرىدىكى بىر قېتىملىق ئىنقىلاب، بۇ تىياتىرنى كۆرگىنىڭىزدە بىر سېكۇنت ۋاقتىڭىزنىڭمۇ زېرىكىشلىك ئۆتكىنىنى ھېس قىلمايسىز. (ئەلكۈيى تورى باھاسى)

### نۇمۇرلۇق باھا
بۇ تىياتىر IMDb تورىدا 8.8 نومۇرغا ئېرىشكەن، سېسىق پەمىدۇر تورىدىكى يېڭىلىق دەرىجىسى %93 بولغان.

### مەنبە
ئەلكۈيى تورى http://www.alkuyi.com/news/show.php?mid=69135
## مەنبەلەر
مەكىت بازىرى

مەكىت بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Mekit Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مەكىت ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 50 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
دەرىس تورى

### نامى
دەرىس تورى 

### تور بەت ئادىرىسى
https://web.archive.org/web/20180417131936/http://daris.cn/ 

### ھەققىدە
دەرىس تورى بولسا شىنجاڭ ئىلكان مەبلەغ سېلىش باشقۇرۇش چەكلىك شىركىتى بايرىقى ئاستىدىكى ئۇنىۋرىسال پەن تىخنىك بىلىملىرى ۋىدو تور بىتى. ئاساسلىقى كومپۇتىر، ئىقتىسات، ۋە باشقا مەخسۇس تىما توغىرسىدا بىلىم بىلەن تەمىنلەيدۇ. قىسمەن ماتىرياللىر بولسا توردىن يىغىۋىلىنغان. 

### مەنبە
دەرىس تورى
## مەنبەلەر
شىنجاڭ ئىلكان مەبلەغ سېلىش باشقۇرۇش چەكلىك شىركىتى

### نامى
شىنجاڭ ئىلكان مەبلەغ سېلىش باشقۇرۇش چەكلىك شىركىتى

### ئورگان تور ئادىرىسى
http://www.ilkan.cn/

### ھەققىدە
شىنجاڭ ئىلكان مەبلەغ سېلىش باشقۇرۇش چەكلىك شىركىتى 2007-يىل 2-ئايدا پۇل-مۇئامىلە مۇلازىمەت كەسپىگە كىرگەن بولۇپ ، ئۈزلۈكسىز تىرىشىشى ۋە تەجرىبىلىرىگە ئاساسەن 2012-يىل 2-ئايدا شىنجاڭ ئىلكان مەبلەغ سېلىش باشقۇرۇش چەكلىك شىركىتىنى رەسمىي قۇرۇپ ،دىيارىمىزدىكى مىللىي كارخانىلار ئىچىدە تۇنجى پۇل-مۇئامىلە مۇلازىمىتى بىلەن شۇغۇللىنىدىغان كەسپى ئاپپارات بولۇپ قالدى. 

شىركىتىمىز تۈرلۈك كەسىپلەر ئۈچۈن مەخسۇس مۇلازىمەت قىلدىغان كەسپىي قوشۇنغا ئىگە بولۇپ، تەجرىبىلىك مالىيە ئىشلىرى باشقۇرۇش مۇتەخەسسىلىرى، ئاكسىيە ئانالىزچىسى، ئادۋۇكات قاتارلىق ئوخشاش بولمىغان ساھەلەردىكى كەسپى مۇتەخەسسىلەردىن تەشكىل تاپقان بولۇپ، دۆلەت ئىچىدىكى بانكا ۋە پۇل مۇئامىلە ئورگانلىرى بىلەن ئۇزۇن مۇددەت ھەمكارلىق ئورناتقان ھەمدە ئۆز مۇلازىمەت كەسپىنى قانات يايدۇرۇشقا زۆرۈر ئادەم كۈچىگە ،مول باشقۇرۇش تەجرىبىسىگە، مۇقىم بازار ئاساسىغا ۋە كەسپى ئانالىز قىلىش ،كارخانا باشقۇرۇش ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇپ،خېرىدارلارنى قانۇنلۇق ، بىخەتەر، كەسپى، ئۈنۈملۈك پۇل مۇئامىلە مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ. 

شىركىتىمىزنىڭ مۇلازىمىتى قانۇن بەلگىلىمىلىرىگە تامامەن ئۇيغۇن كېلىدىغان بولۇپ، " جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيتى توختام قانۇنى" ، " جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيتى شىركەت قانۇنى" ، " جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيتى شىركەتنى تىزىمغا ئالدۇرۇشنى باشقۇرۇش نىزامى" "جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيتى پۇل مۇئامىلە قانۇنى" ، " جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيتى نەرسە ھوقۇقى قانۇنى" ، " جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيتى كېپىللىك قانۇنى " ۋە ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ بىر قاتار ئەدلىيەلىك ئىزاھاتى بەلگىلىمىسىگە ئاساسلانغان ھەمدە كۆپلىگەن قانۇن مۇتەخەسسىلىرىگە ھاۋالە قىلىپ ھەر تۈرلۈك مۇلازىمەتلەرنىڭ قانۇنىيلىقى تولۇق دەلىللەنگەن. 

شىركىتىمىز سەمىمىي تىجارەت قىلىشنى ئاساس قىلغان بولۇپ، پۇل مۇئامىلە كەسپىدە يېڭىلىق يارىتىشقا ئۈزلۈكسىز تىرىشىپ، ئىزچىل ھالدا خەۋپ- خەتەرنى ئەڭ تۆۋەن چەكتە كونترول قىلىشنى ئۆزىنىڭ نىشانى قىلغان. تۈرلۈك مۇلازىمەتلىرىدە شىركەتنىڭ قاتتىق بولغان مەشغۇلات خېيىم - خەتىرىنى كونترول قىلىش سىستېمىسىغا ئاساسەن، خېرىدارلار ئۈچۈن بىخەتەر بولغان پۇل مۇئامىلە مەبلەغ سېلىشتىن مەسلىھەت بېرىش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ. شىركەت قەتئىي ھالدا خېيىم- خەتەرنى كونترول قىلىش ۋە خېيىم -خەتەرسىز مەشغۇلات تەرتىپى بويىچە خېرىدارلارنىڭ بارلىق سودىسى ئۈچۈن بىخەتەرلىك بىلەن تەمىنلەيدۇ ۋە يۇقىرى ئۈنۈملۈك، قېلىپلاشقان باشقۇرۇش ئەندىزىسى ئارقىلىق بازار پۇرسىتىنى قولدىن بەرمەي، خېرىدرلار ئۈچۈن قىممەت يارىتىۋاتىدۇ.

### بايرىقى ئاستىدىكى تور بەتلەر
ئۇيغۇر ئالتۇن تورى

دەرس تورى

زاكاس تورى https://web.archive.org/web/20180922092235/https://shop.zakas.cn/app/index.php?i=1&c=entry&m=ewei_shopv2&do=mobile&r=pc

زىلكۈي مۇزىكا تورى 

### ھەمكارلاشقان ئورگانلار
جوڭگو بانكىسى 

قۇرلۇش بانكىسى

يىزا-ئىگىلىك بانكىسى

شىياڭگاڭ بەيلى گۇرۇھى قىمەتلىك مىتال سودا مەركىزى

ش ئۇ ئا ر پاي ھوقوقى سودا مەركىزى

بىيجىڭ مىنشىن مەبلەغ باشقۇرۇش چەكلىك شىركىتى 

### مەنبە
شىنجاڭ ئىلكان مەبلەغ سېلىش باشقۇرۇش چەكلىك شىركىتى ئورگان تور بىتى
## مەنبەلەر
ئاچچىق يېزىسى (لوپ ناھىيىسى)

ئاچچىق يېزىسى لوپ ناھىيىسىگە قاراشلىق يېزا بولۇپ، قارمىقىدا 4 دانە مەمۇرىي كەنت بار . ئومۇمىي نوپۇسى 1486 نەپەر.
## مەمۇرىي كەنتلەر
ئاچچىق يېزىسىدىكى مەمۇرىي كەنتلەر بولسا يانتاقلىق كەنتى، قارا تەمبەل كەنتى قاتارلىقلار.
## مەنبەلەر
سىيەك يېزىسى (كېرىيە ناھىيىسى)

سىيەك يېزىسىكېرىيە ناھىيىسى بازىرىنىڭ غەربىگە 16 كىلومىتىر كېلىدىغان  جايغا جايلاشقان. يېزىنىڭ شىمال تەرىپىدە توغراغاز يېزىسى، شەرق تەرپىدە دېھقانچىلىق مەيدانى بار، جەنۇبىي تەرىپى شەنبە بازار بازىرى بىلەن تۇتىشىدۇ،  غەربىي تەرىپى شىۋول يېزىسى بىلەن تۇتىشىدۇ. يېزىنىڭ جەنۇبتىن شىمالغا ئۇزۇنلۇقى 15 كىلومېتىر، شەرقتىن غەربكە كەڭلىكى 8 كىلومېتىر، ئومۇمىي كۆلىمى 220.48 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ. كېرىيە دەرياسى تاشقىن تىنما تۈزلەڭلىكنىڭ شىمالىي قىسىمىنىڭ يەر شەكلى غەربىي جەنۇبتىن شەرقىي شىمالغا قىيسايغان. تۇپراقنىڭ شورلىشىش دەرىجىسى بىر قەدەر ئېغىر، تۇپراق سۇغىرىلما تىنما تۇپراق بۇلۇپ، دېڭىز يۈزىدىن ئوتتۇرىچە ئېگىزلىكى 1416.5 مېتىر كېلىدۇ.
## مەمۇرىي كەنتلەر
سىيەك يېزىسى تەۋەسىدە 14 كەنت بار بۇلۇپ، قىتىچى كەنتى، قاتىياق كەنتى، كۆكمەت كەنتى، ھالداشمان كەنتى، سىيەك كەنتى، تۆۋەن سىيەك كەنتى، قىغاز كەنتى، مەكىت كەنتى، جىرىق كەنتى، بەشتوغراق كەنتى، تولغاي كەنتى، نۇركۆل كەنتى قاتارلىقلار. 
## كىلىماتى
يېزىنىڭ ھاۋا كىلىماتى ئىللىق ھەم قۇرغاق بۇلۇپ، يىللىق ئوتتۇرىچە ھۆل-يېغىن مىقدارى 45.8 مىللىمېتىر، يىللىق ئوتتۇرىچە پارغا ئايلىنىش مىقدارى 2479.8  مىللىمېتىر. يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى ℃11.6،  1-ئايدىكى ئەڭ تۆۋەن تېمپېراتۇرىسى ℃24.3-، 7- ئايدىكى ئەڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرىسى ℃41.2. بىر يىلدىكى قىروسىز مەزگىلى 205 ~ 210 كۈن ئەتراپىدا. ئادەتتە شامال كۈچى 3 بال، ئەڭ چوڭ شامال كۈچى 9 بالغا يېتىدۇ.
## مەنبەلەر
بارىن بازىرى

بارىن بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Barin Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 34 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي رايونلار
مەرھابا يولى مەھەللىسى، ئىتتىپاق يولى مەھەللىسى، غالىبىيەت يولى مەھەللىسى، بارىن كەنتى، قوشكۆۋرۈك كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
شاپتۇل بازىرى

شاپتۇل بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Shaptul)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 29 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
جايئېرىق كەنتى، ئېقىنسۇ كەنتى، لەڭگەر كەنتى، قازانكۆل كەنتى، قاتارلىق.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
غولتوغراق بازىرى

غولتوغراق بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Gholtoghraq Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 41 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
يېڭىباغ كەنتى، بەشتۆپە كەنتى، ئۆتەڭ كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
شېكەركۆل بازىرى

شېكەركۆل بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Shékerköl Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 2 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
بىرىنچى مەھەللە، ئىككىنچى مەھەللە ۋە ئۈچىنچى مەھەللىدىن ئىبارەت.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
مىشا يېزىسى

**مىشا يېزىسى** (**[[ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى]]**:Misha Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 27 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي رايونلار
مىشا كەنتى، قازى ئېرىق كەنتى، چاقا كەنتى، يانتاق كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىمەھەللە يېزىسى

**يېڭىمەھەللە يېزىسى** (**[[ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى]]**:Yéngimehelle Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ پەيزاۋات ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 30 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي رايونلار
قومئېرىق كەنتى، دۆڭئېرىق كەنتى، باشتوغراق كەنتى، تۇزلۇق كەنتى، يېڭىمەھەللە كەنتى، لەڭگەر كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
قازان تەنتەربىيە مەيدانى

alt=Kazan Arena|thumb|قازان تەنتەربىيە مەيدانى
قازان تەنتەربىيە مەيدانى (Kazan Arena) رۇسىيە قازان شەھىرىنىڭ شەرقىي قىسمىغا جايلاشقان بولۇپ، 2013-يىلى رەسمىي سىرتقا ئېچىۋېتىلگەن، بۇ مەيداندا 2013-يىللىق قازان تەنتەربىيە مۇسابىقىسى، 2015-يىللىق سۇ ئۈزۈش لەھۋە تالىشىش مۇسابىقىسى ۋە 2017-يىللىق بىرلەشمە لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلگەن، مەيدانغا 45 مىڭ كۆرۈرمەن سىغىدۇ.

### رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىدە  بۇ مەيداندا تۆت مەيدان گۇرۇپپىلار ئارا مۇسابىقىسى، بىر مەيدان يېرىم چارەك ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى ۋە بىر مەيدان يېرىم ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلىدۇ.

### مەنبە
[نۇر تورى http://www.nur.cn/news/2018/04/473922.shtml]
## مەنبەلەر

تۈر:تەنتەربىيە مەيدانلىرى
فىشت تەنتەربىيە مەيدانى

alt=Fisht Olympic Stadium|thumb|ڧىشىت تەنتەربىيە زالى
فىشت تەنتەربىيە مەيدانى  (Fisht Olympic Stadium) رۇسىيە سوچى شەھىرىنىڭ جەنۇبىدىكى فىشت ئولىمپىك باغچىسىغا جايلاشقان بولۇپ، بۇ مەيداندا 2014-يىللىق سوچى قىشلىق ئولىمپىك تەنھەرىكەت مۇسابىقىسى، مېيىپلار قىشلىق ئولىمپىك تەنھەرىكەت مۇسابىقىسىنىڭ قىسمەن تۈرلىرى ۋە 2017-يىللىق بىرلەشمە لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىنىڭ قىسمەن مۇسابىقىلىرى ئۆتكۈزۈلگەن، مەيدانغا 48 مىڭ كۆرۈرمەن سىغىدۇ.

### روسىيە دۇنيا لوڭقىسى
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىدە بۇ مەيداندا تۆت مەيدان گۇرۇپپىلار ئارا مۇسابىقىسى، بىر مەيدان يېرىم چارەك ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى ۋە بىر مەيدان يېرىم ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلىدۇ.

### مەنبە
نۇر تورى http://www.nur.cn/news/2018/04/473922.shtml
## مەنبەلەر

تۈر:تەنتەربىيە مەيدانلىرى
سىپارتاك تەنتەربىيە مەيدانى

alt=سىپارتاك |thumb|سىپارتاك مەيدانى
   سىپارتاك تەنتەربىيە مەيدانى موسكىۋانىڭ شەرقىي شىمالىغا جايلاشقان بولۇپ، 2014-يىلى تۇنجى قېتىم سىرىتقا ئېچىۋېتىلگەن، بۇ مەيدانغا 45 مىڭ كۆرۈرمەن سىغىدۇ.

### دۇنيا لوڭقىسى
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىدە بۇ مەيداندا تۆت مەيدان گۇرۇپپىلار ئارا مۇسابىقىسى ۋە بىر مەيدان يېرىم چارەك ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلىدۇ
## مەنبەلەر

تۈر:تەنتەربىيە مەيدانلىرى
ساينت پېتېربۇرگ تەنتەربىيە مەيدانى

alt=مەيدان |thumb|كرېتۋوسكىي مەيدانى
ساينت پېتېربۇرگ تەنتەربىيە مەيدانى (Krestovsky Stadium)رۇسىيە ساينت پېتېربۇرگ شەھىرىنىڭ شەرقىي شىمالىغا جايلاشقان بولۇپ، 2017-يىلى تۇنجى قېتىم سىرتقا ئېچىۋېتىلگەن، مەيدانغا 67 مىڭ كۆرۈرمەن سىغىدۇ.

### رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى
رۇسىيە دۇنيا لوڭقىسى پۇتبول مۇسابىقىسىدە بۇ مەيداندا تۆت مەيدان گۇرۇپپىلار ئارا مۇسابىقىسى، بىر مەيدان يېرىم چارەك ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى، بىر مەيدان يېرىم ھەل قىلغۇچ مۇسابىقىسى ۋە ئۈچىنچى، تۆتىنچىلىكنى تالىشىش مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلىدۇ.
## مەنبەلەر

تۈر:تەنتەربىيە مەيدانلىرى
كارفېرلوفېك تەنتەربىيە مەيدانى

كارفېرلوفېك تەنتەربىيە مەيدانى رۇسىيە كارفېرلوفېك شەھىرىگە جايلاشقان بولۇپ، مەيدان قۇرۇلۇشى 1957-يىلى باشلىنىپ، 2017-يىلى ئەڭ ئاخىرقى بىر قېتىملىق ئۆزگەرتىش تاماملانغان. بۇ مەيداندا ئىلگىرى 1959-يىللىق دۇنيا تېز سۈرئەتتە مۇز تېيىلىش ئومۇمىي ماھارەت چېمپىيونلار مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلگەن

### رۇىسيە دۇنيا لوڭقىسى
2018 -يىللىق رۇسىيە دۇنيا لوڭقسى مەزگىلىدە، بۇ مەيداندا تۆت مەيدان گۇرۇپپىلار ئارا مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلىدۇ.

### مەنبە
نۇر تورى http://www.nur.cn/news/2018/04/473922.shtml
## مەنبەلەر

تۈر:تەنتەربىيە مەيدانلىرى
ئاچال بازىرى

**ئاچال بازىرى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*1.ئاچال بازىرى (مارالبېشى ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى مارالبېشى ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*2.ئاچال بازىرى (ئاۋات ناھىيىسى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى ئاۋات ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
## مەنبەلەر
سېرىقبۇيا بازىرى

سېرىقبۇيا بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Sériqbuya Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 45 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي رايونلار
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئاۋات بازىرى (يەكەن ناھىيىسى)

ئاۋات بازىرى قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يەكەن ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 25 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
پۈتۈكچى ئەپ

ئۇيغۇرچە ئاۋازنى خەتكە ئايلاندۇرۇش ئەپ دىتالى 

### تەتقىق قىغان شىركەت
شىنجاڭ ئۆلچەم يۇمشاق دېتال تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىت

شىنجاڭ ئۇنىۋېرستېتى يۇمشاق دېتال ئىنىستىتۇتى

### تەتقىق قىلغۇچىلار
ھۇشۇر ئىسلام (جۇڭگو قۇرۇلۇش ئاكادېمىيەسىنىڭ ئاكادېمىكى)

ئۆتكۈر ئەركىن(ئۆلچەم يۇمشاق دېتال تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىتىنىڭ باش دىرېكتورى )

ياسىن ئەزىز(شىنجاڭ ئۆلچەم يۇمشاق دېتال تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىتىنىڭ باش لىدىرى)

ۋە باشقىلار 

### ئاساسلىق ئۇچۇرلىرى
بۇ دىتال پۈتۈنلەي ھەقسىز. 

ئالما ۋە ئاندىرويدى نۇسخسى بار 

2016-يىل 8-ئاينىڭ 27-كۈنى ئىلان قىلىنغان 

ئوتقاش ئەپ بازىرىدىن چۈشۈرشكە بۇلىدۇ 

### ئالاھىدىلىكى
مەزكۇر دېتالغا تاۋۇش تونۇش تېخنىكىسى ئىشلىتىلگەن بولۇپ، ئۇنى ئاندىرويىد ياكى ئالما سىستېمىلىق تېلېفونىڭىزغا قاچىلىغاندىن كېيىن، ئۇيغۇر تىلىدا توختىماي سۆزلەۋەرسىڭىز، سۆزلىرىڭىزنى ئاپتوماتىك ھالدا، شۇ زامان ئۇيغۇرچە خەتكە ئايلاندۇرۇپ بېرىدۇ. بۇ دېتال گەپ قىلغۇچىنىڭ ئاۋاز ئۇزۇنلۇقىغا تەلەپ قويمىغان بولۇپ، ھەرقانچە ئۇزۇن ئۇيغۇرچە گەپ بولسىمۇ ھەممىسىنى خەتكە ئايلاندۇرىدۇ.

مەنبە 
## مەنبەلەر

نۇر تورى
دۆلەتباغ يېزىسى (قەشقەر شەھىرى)

دۆلەتباغ يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر شەھىرى رايونىنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا جايلاشقان، شەھەر رايونى بىلەن بولغان ئارىلىقى 4.55 كىلومېتىر كېلىدۇ. كۆلىمى 30 كىۋادرات كىلومېتىر، ئاھالىسى 14 مىڭ بۇلۇپ ئۇيغۇر، خەنزۇ قاتارلىق مىللەت بار، بۇنىڭ ئىچىدە ئۇيغۇرلار %97.7 كە يەتكەن. جەنۇبىي رايونىدا ئېقىنلاردىن قىزىل دەرياسى، شىمالدا تۈمەن دەرياسى جەنۇبقا قاراپ قىزىل دەرياسىغا ئېقىپ كىردۇ. «314» دۆلەت يولىنىڭ چېگرىسىدىن كېسىپ ئۆتىدۇ. دۆلەتباغ يېزىسىدا قەدىمىي يادىكارلىقلاردىن ئارسلانخان مازىرى بار. 
## مەمۇرىي كەنتلەر
دۆلەتباغ يېزىسىغا قاراشلىق 18 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ : 

*ئارسلانخان كەنتى (艾尔斯兰汗村)، 
*ئاقيار بېشى كەنتى (阿克亚贝希村)، 
*ئاياغ سوزاق كەنتى (阿亚克苏扎克村)، 
*ئەسلىكۆل كەنتى (艾斯里库勒村)، 
*ئەگرىيار كەنتى (艾格日亚村)، 
*باغچى كەنتى (巴格其村)، 
*تاربوغۇز كەنتى (塔吾古孜村)، 
*توقاي كەنتى (托喀依村)، 
*تۇرپان كوچىسى كەنتى (吐鲁番库恰村)، 
*تۆۋەنكى ھويلا كەنتى (托万克霍依拉村)، 
*تىل سۇزاق كەنتى (提勒苏扎克村)
*چوڭ كۆلبېشى كەنتى (琼库勒贝希村)، 
*سوپىلار كەنتى (苏皮拉村)، 
*قەدىمىيجاي كەنتى (喀迪木加依村)، 
*كۆۋرۈكبېشى كەنتى (科瑞克贝希村)، 
*لەڭگەر كەنتى (兰杆村)، 
*ياركۆلبېشى كەنتى (亚尔库勒贝希村)، 
*يانبۇلاق كەنتى (央不拉克村) قاتارلىقلار.

## ئىقتىسادى
ئاساسلىق دېھقانچىلىق زىرائەتلىرىدىن بۇغداي، قوناق، كېۋەز، كۆكتات، مېۋە-چېۋە قاتارلىق كۆكتات ۋە قوشۇمچە يېمەكلىكلەر قۇرۇلۇشى تەرەققىيات رايونى بار. باقمىچىلىقتا كالا، قوي بورداش ۋە بېلىقچىلىقنى ئاساس قىلىدۇ. جەنۇبىي شىنجاڭ بويىچە ئەڭ چوڭ بولغان ئوتتۇرا ئاسىيا، غەربىي ئاسىيا ياغاچ ماتېرىياللىرى توپ سېتىش سودا بازىرى تەسىس قىلىنغان. بىناكارلىق قۇرۇلۇش ماتىرياللىرى، ترانسپورت، يېمەك-ئىچمەك مۇلازىمىتى، پىلاستىك ماتېرىيال (سۇلياۋ)، پار قازان ياساش قاتارلىق يېزا-بازار كارخانىلىرى  بار.
## مەنبەلەر
باربارا بۇش

alt=رەپىقسى |thumb|بار بارا بۇش
ئامېرىكىنىڭ سابىق زۇڭتۇڭى جورج H.W بۇشنىڭ ئىشخانىسى بايانات ئېلان قىلىپ سابىق 1-خانىم باربارا بۇشنىڭ شۇ جاي ۋاقتى 2018-يىلى 17-ئاپرېل 92 يېشىدا ئالەمدىن ئۆتتى. 

### ئاساسى ئۇچۇرلىرى
تۇغۇلغان ۋاقتى؛ 1925-يىلى 6 ئاينىڭ 25 كۈنى 

تۇغۇلغان يەر: ئامىركىنىڭ نىيۇۋيۇرك شىتاتىنىڭ نىيۇۋيورك شەھىرى

ۋاپات بولغان چاغ: 2018 يىلى 4 ئاينىڭ 17 كۈنى

يولدىشى: ئامىركىنىڭ 41-ئەل بىشى جورج بوش (قېرى بوش)

قەبىرىسى: جورج بوش ئال بېشى كۈتۈپخانسى

پۈتتۈرگەن مەكتىپى: سمىس ئىنىستۇتى

### ھەققىدە
بار بارا بىلەن جورج H.W بۇش 1945-يىلى 1-ئاينىڭ 6-كۈنى توي قىلغان بولۇپ، ئامېرىكا تارىخىدىكى نىكاھى ئەڭ ئۇزۇن داۋاملاشقان زۇڭتۇڭ ئەر-ئايال بولۇپ قالغان، بۇ يىل ئۇلارنىڭ نىكاھى 73-يىلىغا قەدەم قويغانىدى. ئۇلار توي قىلغاندا باربارا ئەمدىلا 19 ياشقا كىرگەن، جورج بۇش دېڭىز ئارمىيە ئۇچقۇچىسى بولۇپ ۋەزىپە ئۆتەۋاتاتتى. 2-دۇنيا ئۇرۇشى ئاخىرلاشقاندىن كېيىن بۇ ئەر-ئايال تېكساسقا كۆچۈپ بېرىپ نېفىت ئېچىش كەسپى بىلەن شۇغۇللانغان، ئالتە بالىلىق بولغان.

1989-يىلى جورج بۇشنىڭ زۇڭتۇڭلۇق ۋەزىپىسىگە ئولتۇرۇش مۇراسىمىدا ئۇ مەرۋايىت مارجان تاقاپ ئەينى ۋاقىتتىكى ئامېرىكا مودا ئېقىمىغا يول ئېچىپ بەرگەن. بىراق، ئۇ بۇ مارجاننى بوينىدىكى قورۇقلارنى يوشۇرۇش مەقسىتىدە تاقىغانلىقىنى ئېيتقان. شۇنىڭدىن كېيىن «مەرۋايىت» باربارانىڭ يەنە بىر ئىسمى بولۇپ قالغان.

### مەنبە
نۇر تورى http://www.nur.cn/news/2018/04/474928.shtml
## مەنبەلەر

تۈر:كىشلەر
ئىلغار ئۇيغۇرچە،قازاقچە،قىرغىزچە كىرگۈزگۈچ

ئالى بازار كارخانا ئۇچۇرلاشتۇرۇش سۇپىسىدىن چۈشۈرۈپ ئىشلىتىشكە بۇلدىغان كۆپ تىللىق كىرگۈزگۈچ. بۇ كىرگۈزگۈچ ئىلغان شىركىتى تەرپىدىن ئىشلەنگەن. ئىلغان شىركىتىنىڭ ئورگان ئادىرىس : https://web.archive.org/web/20180329112350/http://alicms.biz/

### ئالاھىدىلكى
1) ئۆلچەملىك windows كىرگۈزۈش يۇمشاق دىتالى .

2) windows تىكى ھەر قانداق ئورۇندا ئۇيغۇرچە ، قازاقچە ، قىرغىزچە كىرگۈزگىلى بولدۇ . مەسىلەن : word ، dreamweaver ، photoshop ، flash ، qq قاتارلىقلار.

3) Unicode4.0 خەلقارالىق ئۆلچەمنى قوللايدۇ

4) جەمئى 160 خىل فونت ئامبىرى بار . يەنى ئۇيغۇرچە فونت ئامبىرى ، قازاقچە فونت ئامبىرى ۋە قىرغىزچە فونت ئامبىرى . ئىشلەتكۈچىلەر بۇ دىتال تەمىنلەپ بەرمىگەن فونت ئامبىرىنى ئۆزى قاتالايدۇ .

5) ھەم Unicode لۇق ھەم Unicode سىز فونت ئىشلىتەلەيدۇ . بۇنىڭغا ھىچقانداق سەپلەش كەتمەيدۇ .

6) كۆپ خىل كىرگۈزۈش شەكلى : (ئا) Unicode سىز فونتنى بىۋاستە كىرگۈزۈش؛ (ب) Unicode لۇق فونت ئاساسى رايۇنىدا بىۋاستە كىرگۈزۈش؛(س) كىڭەيتىلگەن رايۇندا بىۋاستە كىرگۈزۈش؛ (د) ئۇيغۇرچە لاتىن يىزىقىنى بىۋاستە كىرگۈزۈش؛ (ئې) ئۇيغۇرچە لاتىن يىزىقىنى ۋاستىلىك كىرگۈزۈش؛(ف) ئۇيغۇرچە فونتنى رەسىم شەكلىدە كىرگۈزۈش.

7) پۈتۈنلەي مۇستەقىل ياساپ چىققان قوش يۆنىلىشلىك يىزىقنى بىر تەرەپ قىلىش ئالگورىفما ئۇسۇلى

8) باشقا ئۇيغۇرچە كىرگۈزگۈچلەرنىڭ خەت شەكلىنى ئىشلىتەلەيسىز.

### چۈشۈرۈش ئادىرىسى
https://web.archive.org/web/20180726091710/http://www.alibaza.com/product/IlgharIme/index.html
## مەنبەلەر
تاجىك ئابات بازىرى

تاجىك ئابات بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Tajik Abat Baziri)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ تاشقورغان تاجىك ئاپتونوم ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 5 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي رايونلار
ناۋئابات كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
بەخت يولى كوچا باشقارمىسى

بەخت يولى كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Bext Yoli Kocha Bashqarmisi)قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاتۇش شەھىرى گە جايلاشقان.

## مەمۇرىي رايونلار

بەخت يولى كوچا باشقارمىسىنىڭ شەھەرلەشكەن رايونىدا تۆۋەندىكى مەھەللە بار:

* ئۆستەڭ يولى مەھەللىسى (吾斯坦路社区)(ۅستۉڭ جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* ئىناقلىق مەھەللىسى (和谐社区)(ىنتىماقتىق قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* بەخت يولى مەھەللىسى (幸福路社区)(باقىت جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* تەختىيۇن مەھەللىسى (塔合提云村)(تاقتىيۇن قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* تەڭرىتاغ يولى مەھەللىسى (天山路社区)(تەڭىرتوو جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* جەنۇبىي خۇەنچېڭ يولى مەھەللىسى (环城南路社区)(تۉشتۉك حۇانچىڭ جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* سۇنتاغ يولى مەھەللىسى (松他克路社区)(سۇنتاق جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* غەربىي پامىر يولى مەھەللىسى (帕米尔西路社区)(باتىش پامىر جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
نۇرلۇق يولى كوچا باشقارمىسى

نۇرلۇق يولى كوچا باشقارمىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Nurluq Yoli Kocha Bashqarmisi)قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاتۇش شەھىرى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
نۇرلۇق يولى مەھەللىسى، تەڭرىتاغ يولى مەھەللىسى، قۇرۇلۇش يولى مەھەللىسى، مەدەنىيەت يولى مەھەللىسى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئۈستۈن ئاتۇش بازىرى

ئۈستۈن ئاتۇش بازىرى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Üstün Atush Baziri)قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاتۇش شەھىرى گە جايلاشقان.

## مەمۇرىي رايونلار
ئۈستۈن ئاتۇشنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ئاق مەھەللە كەنتى (阿克买拉村)(اق ماحاللا قىشتاعى)؛
* ئوتياق كەنتى (奥提亚克村)(وتياق قىشتاعى)؛
* ئۇچا كەنتى (乌恰村)(ۇچا قىشتاعى)؛
* ئىكىساق كەنتى (依克萨克村)(ەكىساق قىشتاعى)؛
* بەيساق كەنتى (博依萨克村)(بەيساق قىشتاعى)؛
* بوستان كەنتى (博斯坦村)(بوستان قىشتاعى)؛
* تاشپۇشقا كەنتى (塔什普什喀村)(تاشپۇشقا قىشتاعى)؛
* تاقۇت كەنتى (塔库提村)(تاقۇت قىشتاعى)؛
* توقاچلا كەنتى (托卡其拉村)(توقاچلا قىشتاعى)؛
* تۆۋەنكى دېھقانلا كەنتى (下迪汗拉村)(تۅمۅنكۉ دىيقانلا قىشتاعى)؛
* تېتىر كەنتى (铁提尔村)(تەتىر قىشتاعى)؛
* دېھقانلا كەنتى (迪汗拉村)(دىيقانلا قىشتاعى)؛
* ساي كەنتى (萨依村)(ساي قىشتاعى)؛
* سايباغ كەنتى (萨依巴格村)(سايباق قىشتاعى)؛
* قارىغۇل كەنتى (喀尔果勒村)(قارىعۇل قىشتاعى)؛
* قايراق كەنتى (喀依拉克村)(قايراق قىشتاعى)؛
* لايلىق كەنتى (拉依勒克村)(لايلىق قىشتاعى)؛
* لەڭگەر كەنتى (兰干村)(لەڭگەر قىشتاعى)؛
* ياۋىلىق كەنتى (亚维勒克村)(ياۋىلىق قىشتاعى)؛
* يولچى كەنتى (尧勒其村)(جولچئى قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
ئازاق يېزىسى

**ئازاق يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى: **Azaq Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاتۇش شەھىرى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
*ئازاق كەنتى؛
*لەڭگەر كەنتى؛
*يېڭىباغ كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
شامال يېزىسى

شامال يېزىسى (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:Shamal Yézisi)قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ مارالبېشى ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 10 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي رايونلار
*شامال كەنتى؛
*گۈلباغ كەنتى؛
*يېڭىئۆستەڭ كەنتى؛
*ئاقكۆل كەنتى؛
*تېرەك كەنتى؛
*گەمە كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئويتاغ بازىرى

**ئويتاغ بازىرى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Oytagh Baziri**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
ئويتاغنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:
*ئاتئويناق كەنتى (阿特奥依纳克村)(اتويناق قىشتاعى)؛
*ئويتاغ كەنتى (奥依塔克村)(ويتوو قىشتاعى)؛
*پىلال كەنتى (奥依塔克村)(پىلال قىشتاعى)؛
*چالما ئېرىق كەنتى (恰勒玛艾日克村)(چالما ارىق قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
بارىن يېزىسى (ئاقتو ناھىيىسى)

**بارىن يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Barin Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
بارىننىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ئارامەھەللە كەنتى (阿热买里村)(اارىماحاللا قىشتاعى)؛
* ئىتتىپاق كەنتى (伊提帕克村)(ىنتىماق قىشتاعى)؛
* بارىن كەنتى (巴仁村)(بارىن قىشتاعى)؛
* جاي كەنتى (加依村)(جاي قىشتاعى)؛
* چىكە كەنتى (且克村)(چئيكە قىشتاعى)؛
* خانتېرەك كەنتى (汗铁热克村)(حانتەرەك قىشتاعى)؛
* دۆڭباغ كەنتى (墩巴格村)(دۅڭباق قىشتاعى)؛
* سايباغ كەنتى (萨依巴格村)(سايباق قىشتاعى)؛
* قوغۇنچى كەنتى (阔洪其村)(قوونچۇ قىشتاعى)؛
* قۇرغان كەنتى (库尔干村)(قورعان قىشتاعى)؛
* قۇم كەنتى (库木村)(قۇم قىشتاعى)؛
* قىزىل ئۆستەڭ كەنتى (克孜勒吾斯塘村)(قىزىل ۅستۉڭ قىشتاعى)؛
* قىزىل بايراق كەنتى (克孜勒巴依拉克村)(قىزىل جەلەك قىشتاعى)؛
* گۈلباغ كەنتى (古勒巴格村)(گۉلباق قىشتاعى)؛
* نۇرباغ كەنتى (努尔巴格村)(نۇرباق قىشتاعى)؛
* يەلكەن كەنتى (也勒干村)(جەلكەن قىشتاعى)؛
* يېڭى مەھەللە كەنتى (英买里村)(جاڭى ماحاللا قىشتاعى)؛

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## قارالسۇن
*بارىن ئىنقىلابى
*زەيدىن يۈسۈپ

## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
ئۈجمە بازىرى

**ئۈجمە بازىرى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Üjme Baziri**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.

2021-يىلى 12-ئاينىڭ 10-كۈنى ، ئۇجمە يېزىسى «بازار» دەرىجىسىگە كۆتۈرۈلدى.

## مەمۇرىي رايونلار

ئۈجمەنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

*ئالتۇنچى كەنتى (阿勒吞其村)(التىنچى قىشتاعى)؛
*ئاماش كەنتى (阿玛希村)(اماش قىشتاعى)؛
*ئۈجمە كەنتى (玉麦村)(ۉجمۉ قىشتاعى)؛
*بەخت كەنتى (百合提村)(باقىت قىشتاعى)؛
*بېلىقچى كەنتى (比力克其村)(بالىقچى قىشتاعى)؛
*جاڭگال ئاۋات كەنتى (江格里阿瓦提村)(جەڭگەل اۋات قىشتاعى)؛
*جايتېرەك كەنتى (加依铁热克村)(جايتەرەك قىشتاعى)؛
*چاغرا كەنتى (恰格尔村)(چاقىرىق قىشتاعى)؛
*قاشئېرىق كەنتى (喀什艾日克村)(قاش ارىق قىشتاعى)؛
*قونساق كەنتى (库尼萨克村)(قونساق قىشتاعى)؛
*قۇرباغ كەنتى (库尔巴格村)(قۇرباق قىشتاعى)؛
*لەڭگەر كەنتى (兰干村)(لەڭگەر قىشتاعى)؛
*ھويلا ئېرىق كەنتى (霍伊拉艾日克村)(حويلو ارىق قىشتاعى)؛
*يېڭى ئايماق كەنتى (英阿依玛克村)(جاڭى ايماق قىشتاعى)؛
*يۇقارقى ھويلا كەنتى (尤喀克霍伊拉村)(جوعورقۇ حويلو قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
پىلال يېزىسى

**پىلال يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Pilal Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
پىلالنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ئاقتو كەنتى (阿克土村)(ﺍﻗﺘﻮﻭ قىشتاعى)؛
* ئاقتىچى كەنتى (阿克提其村)(اقتووچۇ قىشتاعى)؛
* ئاقمەسچىت كەنتى (ئىتتىپاق) (阿克美其特村 (团结村)) (اقمەچئت قىشتاعى (ىنتىماق))؛
* ئۇزۇنلا كەنتى (乌尊拉村)(ۇزۇنلا قىشتاعى)؛
* ئىناق كەنتى (依纳克村)(ىناق قىشتاعى)؛
* بەشتېرەك كەنتى (拜什铁热克村)(اقتووچۇ قىشتاعى)؛
* پاراچ كەنتى (帕拉其村)(پاراچ قىشتاعى)؛
* پىلال كەنتى (皮拉勒村)(پىلال قىشتاعى)؛
* تازىلىق كەنتى (塔孜勒克村)(تازلىق قىشتاعى)؛
* تۇغچى كەنتى(托格其村)(تۅۅچۉ قىشتاعى)؛
* توغراق كەنتى (托格拉克村)(تۇۇرۇق قىشتاعى)؛
* چارباغ كەنتى (恰尔巴格村)(چارباق قىشتاعى)؛
* چوڭباش كەنتى (琼巴什村)(چوڭباش قىشتاعى)؛
* دوندۇرا كەنتى (墩都热村)(دوندۇرو قىشتاعى)؛
* سۇلۇق كەنتى (苏鲁克村)(سۇۇلۇق قىشتاعى)؛
* قاراسۇ كەنتى (喀拉苏村)(قاراسۇۇ قىشتاعى)؛
* كوسىلا كەنتى (阔苏拉村)(كۅسئلا قىشتاعى)؛
* ھويلا ئالدى كەنتى (霍依拉阿勒迪村)(حويلو الدى قىشتاعى)؛
* يېڭى ئارپا كەنتى (英阿尔帕村)(جاڭى ارپا قىشتاعى)؛
* يېڭىباغ كەنتى (英巴格村)(جاڭى باق قىشتاعى)؛
* يېيىلغان كەنتى (依也勒干村)(جايىلعان قىشتاعى)؛
* يىكچىلە كەنتى (依克其来村)(ەكئچئلە قىشتاعى)؛
; دېھقانچىلىق مەيدانى
* ياشلار دېھقانچىلىق مەيدانى (青年农场)(جاشتار دىيقانچىلىق مايدانى)؛

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
جامالتېرەك يېزىسى

**جامالتېرەك يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Jamaltérek Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
جامالتېرەكنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* باغلا كەنتى (巴格拉村)(باعلا قىشتاعى)
* تۇرتاي كەنتى (托尔塔依村)(تۇرتاي قىشتاعى)
* سەككىز ئېرىق كەنتى (赛克孜艾日克村)(سەگىز ارىق قىشتاعى)
* قاشبويى كەنتى (喀什博依村)(قاشبويۇ قىشتاعى)
* قوشتېرەك بەك كەنتى (阔什铁热克村)(قوشتەرەك قىشتاعى)
* كونا ھويلا كەنتى (阔纳霍伊拉村)(كۅۅنۅ حويلو قىشتاعى)
* ھۆك مەھەللە كەنتى (乌卡买里村)(ۉكۉ ماحاللا قىشتاعى)

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
قاراكېچىك يېزىسى

**قاراكېچىك يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Qarakéchik Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
قاراكېچىكنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* بوستان كەنتى (博斯坦村)(بوستان قىشتاعى)؛
* بىنام كەنتى  (比纳木村)(مىينام قىشتاعى)؛
* تۇپراقلىق كەنتى (托普热利克村)(توپۇراقتىق قىشتاعى)؛
* قوش دۆۋە كەنتى (阔什都维村)(قوش دۅۅ قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئاقتو بازىرى

**ئاقتو بازىرى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Aqto Baziri**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي كەنتلەر ۋە مەھەللىلەر

ئاقتونىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر ۋە شەھەرلەشكەن رايونىدا تۆۋەندىكى مەھەللە بار:

*ئىتتىپاق يولى مەھەللىسى (团结路社区)(ىنتىماق جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
*بەخت يولى مەھەللىسى (幸福路社区) (باقىت جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
*دوستلۇق يولى مەھەللىسى (友谊路社区) (دوستۇق جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* قوڭۇر يولى مەھەللىسى (公格尔路社区)(قوڭۇر جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* كوناشەھەر كوچىسى مەھەللىسى (老城街社区)(كۅۅنۅشاار كۅچۅسۉ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* ئوردا ئېرىق كەنتى (​奥达艾日克村)(وردو ارىق قىشتاعى)؛
* بارىنئېرىق كەنتى (​巴仁艾日克村)(بارىن ارىق قىشتاعى)؛
* چېقىر تېرەك كەنتى (​其克尔铁热克村)(شىعىرتەرەك قىشتاعى)؛
* قايچا ئېرىق كەنتى (​喀依恰艾日克村)(قايچى ارىق قىشتاعى)؛
* گۈمبەز ئېرىق كەنتى (拱拜提艾日克村)(كۉمبۅز ارىق قىشتاعى)؛
* نوقۇتچى ئېرىق كەنتى (​诺库其艾日克村)(نوقوتچۇ ارىق قىشتاعى)؛
* ياغىچاق كەنتى (​亚格恰克村)(ياعىچاق قىشتاعى)؛
* يانچىمەھەللە كەنتى (​央其买里村)(يانچى ماحاللا قىشتاعى)؛
* يىڭچىكە ئېرىق كەنتى (​英其开艾日克村)(ئچكە ارىق قىشتاعى)؛

قاتارلىقلار.

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
بۇلۇڭكۆل يېزىسى

**بۇلۇڭكۆل يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Bulungköl Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
بۇلۇڭكۆلنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

*بۇلۇڭكۆل كەنتى (布伦口村)(بۇلۇڭكۅل قىشتاعى)؛
*توقاي كەنتى (托喀依村)(توقوي قىشتاعى)؛
*چاقىر ئېغىل كەنتى (恰克尔艾格勒村)(چاقىرۇۇاقىل قىشتاعى)؛
*سۇباش كەنتى (苏巴什村)(سۇۇباش قىشتاعى)؛
*گەز كەنتى (盖孜村)(گەز قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
مۇجى يېزىسى

**مۇجى يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Muji Yézisi**، قىرغىزچە: **موجۇ ايىلى**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
right|thumb

## مەمۇرىي رايونلار
مۇجىنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

*بۇلاق كەنتى (博斯坦村)(بوستان قىشتاعى)؛
*چۈڭراڭ كەنتى (琼让村)(چۅڭراڭ قىشتاعى)؛
*كۈنتىيبەس كەنتى (昆提别斯村)(كۉنتىيبەس قىشتاعى)؛
*مۇجى كەنتى (木吉村)(موجۇ قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
قىزىلتو يېزىسى

**قىزىلتو يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Qizilto Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
قىزىلتونىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

*ئارپىلىق كەنتى (阿尔帕勒克村)(ارپالىق قىشتاعى)؛
*ئوردولۇڭ ئوزۇ كەنتى (乌尔都隆窝孜村)(وردولۇڭ ووز قىشتاعى)؛
*تاركېچىك (خۇڭشىن) كەنتى (塔尔开其克村 (红新村))(تاركەچئك (حوڭشىن) قىشتاعى)؛
*تام كەنتى (塔木村)(تام قىشتاعى)؛
*تامبوز كەنتى (塔木柏孜村)(تامبوز قىشتاعى)؛
تويۇندۇق كەنتى (托云都克村)(تويعوندۇق قىشتاعى)؛
*چىمگەن كەنتى(其木干村)(چئمگەن قىشتاعى)؛
*غىجەك كەنتى (艾杰克村)(قىياك قىشتاعى)؛
*قاپقا كەنتى (喀普喀村)(قاپقا قىشتاعى)؛
*قاراتاش كەنتى (喀拉塔什村)(قاراتاش قىشتاعى)؛
*قاراتاش چىمگەن كەنتى (喀拉塔什其木干村)(قاراتاش چئمگەن قىشتاعى)؛
*قاراۋۇل كەنتى (قاراۋۇل كەنتى)(قاروول قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
چارلۇڭ يېزىسى

**چارلۇڭ يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Charlung Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
چارلۇڭنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر ۋە بىر مەھەللە بار؛ بۇ كەنتلەرنىڭ بىرى تارقىتىۋېتىلگەن كوسراپ يېزىسىىدىن ئىدى ، كوسراپ يېزىسىغا تەۋە يەنە بىر كەنت يېڭى سۇ ئامبىرى ئاستىدا سۇ ئاستىدا قالدى، يېڭى بىر جايدا قايتا قۇرۇلمىدى:

**بىر مەھەللە:**
* كوئېنلۇن جيايۈەن (جىلاندى) مەھەللىسى (昆仑佳苑社区)(كۉنلۉن جيايۇان (جىلاندى) قوومچۇلۇعۇ)؛
** *ئۇنىڭ ئىسمى 2020-يىلى 12-ئاينىڭ 30-كۈنىدىن بۇرۇن:* جىلاندى كەنتى (吉郎德村,)(جىلاندى قىشتاعى)؛
**تۆت كەنت:**
* بالدالىڭ ئوزۇ كەنتى (巴勒达灵窝孜村)(بالدالىڭ ووز قىشتاعى)؛
* تويلۇ بۇلۇڭ كەنتى‌ (托依鲁布隆村)(تويلۇ بۇلۇڭ قىشتاعى)؛
* قايىز كەنتى (喀依孜村)(قايىز قىشتاعى)؛
* مازار ئوزۇ كەنتى‌ (麻扎窝孜村)(مازار ووز قىشتاعى)؛
**تارقىتىۋېتىلگەن كوسراپ يېزىسىىدىن بىر كەنت:**
* ئاقچىغ كەنتى (阿克其格村)(اقچىق قىشتاعى)؛
**تارقىتىۋېتىلگەن كوسراپ يېزىسىىدىن سۇ ئامبىرى ئاستىدا قالغان بىر كەنت:**
* زوڭتاش كەنتى (宗塔什村)(زوڭتاش قىشتاعى)؛

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېزا

**يېزا** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Yéza**)بولسا مەمۇرىي دەرىجىلىك رايون بولۇپ ناھىيە بىلەن كەنت ئوتتۇرىسىدا بولىدۇ.
## مەنبەلەر
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر

تۈر:جۇغراپىيە
كەنت

**كەنت** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Kent**)بولسا مەمۇرىي دەرىجىلىك رايون بولۇپ ئادەتتە بازارلىق،يېزا،كوچا باشقارمىسى گە قارايدۇ.
## مەنبەلەر
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
كوچا باشقارمىسى

**كوچا باشقارمىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Kocha Bashqarmisi**)بولسا مەمۇرىي دەرىجىلىك رايون بولۇپ ئادەتتە |ناھىيەشەھەرئاپتونوم ناھىيە گە قارايدۇ.
## تارىخى
## ھازىرقى ئەھۋالى
## مەنبەلەر
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
تار تاجىك يېزىسى

**تار تاجىك يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Tar Tajik Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقتو ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
تارنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

*ئاققۇم كەنتى (阿克库木村)(اققۇم قىشتاعى)؛
*ئالمىلىق كەنتى (阿勒玛勒克村,)(المالىق قىشتاعى)؛
*باغ كەنتى (巴格村)(باق قىشتاعى)؛
*باغئاغزى كەنتى (巴格艾格孜村)(باق ووزۇ قىشتاعى)؛
*بەلدىر كەنتى (别勒迪尔村)(بەلدئر قىشتاعى)؛
*تارئابات كەنتى‌(塔尔阿巴提村)(تارابات قىشتاعى)؛
*خۇشئابات كەنتى (霍西阿巴提村)(قوشابات قىشتاعى)؛
*قۇزۇ كەنتى (库祖村)(قوزۇ قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
2018 كىم مۇن ئۇچىرىششى

alt=كورىيە رەھبەرلىرى|thumb|كىم مۇن قول ئىلشىپ كۈرۈشتى
alt=تەبەسسۇم كىم مۇن |thumb|كىم مۇن ئۇچىرىشىش
2018 -يىلى 4-ئاينىڭ 27-كۈنى، جەنۇبى كورىيە پرىزىدىنتى مۇن جا ئن بىلەن شىمالى كورىيە رەئىسى كىم جۇڭ ئىننىڭ ئۇچىرىشىشى ئورتاق ھەربىي رايوننىڭ جەنۇىبى كورىيە تەرىپىدى تىنىچلىق ئۈيىدە ئۆتكۈزۇلدى. 
alt=كورىيە|thumb|قارىشى ئىلىش مۇراسىمى
alt=كورىيە |thumb|كىم مۇن يۇمىلاق ئۈستەل ئۇچىرىشىشى

### نامى
ئۇيغۇرچە: كورىيە رەھبەرلىرىنىڭ ئۇچىرىشىشى، كىم مۇن ئۇچىرىشىشى، 2018-يىلىلىق جەنۇب-شىمال تىنىچلىق سۆھبىتى، ئىنگلىزچە: 2018 inter-Korean summit، كورىيەچە: 2018년 남북정상회담، خەنزۇچە: 2018年 南北頂上會談

### ئاساسلىق ئۇچۇرلىرى
ساھىبخان دۆلەت: جەنۇبى كورىيە

شۇئارى: تىنىچىلىق ، يىڭى باشلىنىش، 

평화, 새로운 시작
平和, 새로운 始作
(Peace, A New Start)

ئۆتكۈزۈلگەن جاي: كورىيەلىكلەر تىنىچلىق سارىيى

قاتناشقۇچىلار: 

كىم جوڭ ئىن

مۇن جا ئىن

ئورگان تور ئادىرىسى: http://www.korea.net/Government/Current-Affairs/National-Affairs?affairId=656

باشقا قاتناشقۇچىلار: 

كىم جۇڭ ئۇننىڭ ئايالى رى سول جۇ

مۇن جا ئىننىڭ ئايالى

باشقا ھۈكۈمەت مەمۇرلىرى
alt=كىم مۇن|thumb|كىم مۇن ئۇچىرىشىشىنىڭ لوگوسى
ئاقچى بازىرى

**ئاقچى بازىرى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Aqchi Baziri** ؛ ئىنگلىزچە: Aqchi Town) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقچى ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
ئاقتونىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر ۋە شەھەرلەشكەن رايونىدا تۆۋەندىكى مەھەللە بار:

* تىنچلىق يولى مەھەللىسى (和平路社区)(تىنچتىق جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* جەنۇبىي چوڭ كوچا مەھەللىسى (南大街社区)(تۉشتۉك چوڭ كۅچۅ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* دوستلۇق يولى مەھەللىسى (友谊路社区)(دوستۇق جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* ساغلاملىق يولى مەھەللىسى (健康路社区)(ساعلاملىق جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* يەنخې يولى مەھەللىسى (沿河路社区)(يانحە جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛

* ئۇچ كەنتى (吾曲村)(ۇچ قىشتاعى)؛
* پىچان كەنتى (皮昌村)(پئچان قىشتاعى)؛
* جالاڭچى كەنتى (加朗奇村)(جالاڭچئى قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
سومتاش يېزىسى

**سومتاش يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Somtash Yézisi** ؛ ئىنگلىزچە: Somtash Township) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقچى ناھىيىسى گە جايلاشقان.

## مەمۇرىي رايونلار
سومتاشنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر بار:

* ئاقتالا كەنتى (阿合塔拉村)(اقتالا قىشتاعى)؛
* سومتاش ايىلى (苏木塔什村)(سومتاش قىشتاعى)؛
* قىزىل گۈمبەز كەنتى (克孜勒宫拜孜村)(قىزىل كۉمبۅز قىشتاعى)؛
* كۆڭئورۇچ كەنتى (孔吾拉奇村)(كۅڭورۇۇچ قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
قاراچى يېزىسى

**قاراچى يېزىسى** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Qarachi Yézisi**) قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى نىڭ ئاقچى ناھىيىسى گە جايلاشقان.
## مەمۇرىي رايونلار
قاراچىنىڭ يېزىلىرىدا تۆۋەندىكى كەنتلەر ۋە بىر مەھەللە بار:

* ئىتتىپاق يولى مەھەللىسى (团结路社区)(ىنتىماق جولۇ قوومدۇق قونۇشۇ)؛
* ئاقچى كەنتى (阿合奇村)(اقچئي قىشتاعى)؛
* بۇلۇڭ كەنتى (布隆村)(بۇلۇڭ قىشتاعى)؛
* قاراچى كەنتى (哈拉奇村)(قاراچئي قىشتاعى).

## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر