ئىراننىڭ قاتاردىكى ئامېرىكا بازىسى ئەل ئۇدېيىقا قىلغان ھاۋا ھۇجۇمى (2025)

**غەلىبە خەۋىرى** (پارسچە:  عملیات بشارت فتح) ئىران 2025-يىلى 6-ئاينىڭ 23-كۈنى ئىراننىڭ قاتاردىكى ئامېرىكا ئارمىيىسى ئەلئۇدىد ھاۋا ئارمىيەسى بازىسىغا باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمى، ئىران-ئىسرائىلىيە توقۇنۇشىنىڭ ئارقا كۆرۈنۈشىدە ئىراندىكى يادرو ئەسلىھەلىرى ھۇجۇمغا قارىتا ئامېرىكا ھاۋا بومباردىمانغا قارىشى ئېلىپ بېرىلغان ئىنتقام خاراكتېرىدىكى ھاۋا ھۇجىمىدۇر. 

بۇ ھۇجۇم قاتارنىڭ ھاۋا بوشلۇقىنى تاقالغاندىن كېيىن يۈز بەرگەن. ئارقىدىنلا ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى، بەھرەيىن، كۇۋەيت ۋە ئىراق مۇشۇنىڭغا ئوخشاش تەدبىرلەرنى قوللاندى. بۇ ھەرىكەت 2020-يىلى ئىنقىلابىي قۇربان قاسىم سۇلايمانى ھەرىكىتىدىن كېيىن ئىراننىڭ ئامېرىكا ھەربىي بازىلىرىغا قىلغان ئىككىنچى قېتىملىق ھۇجۇمى ھېسابلىنىدۇ. نۇرغۇن مەنبەلەرنىڭ ئاشكارىلىشىچە، ئىران قاتار ھۆكۈمىتىگە ئىران ھۇجۇم  توغرىسىدا ئاگاھلاندۇرۇش  بەرگەن. 

ئىران ئامېرىكىنىڭ بۇ ھەرىكىتى ئوتتۇرا شەرق ۋە شىمالىي ئافرىقا رايونىدىكى ئامېرىكا ئارمىيىسىنىڭ ۋەيران بولۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغانلىقىنى ئاگاھلاندۇردى ھەمدە ئامېرىكىنى "ئۇرۇش قوزغاتقۇچى ھاكىمىيەت" دەپ ئاتىدى.

### ئارقا كۆرۈنۈشى
2025-يىلى 6-ئاينىڭ 13-كۈنى ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ يادرو ئەسلىھەلىرىگە بىر قاتار ھاۋا ھۇجۇمى قوزغىدى، بۇ مەزگىلدە ئىراننىڭ مۇھىم يادرو مۇرەككەپلىرى ھۇجۇمغا ئۇچرىدى، دۆلەتنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك ھەربىي رەھبەرلىرى ۋەيران قىلىندى. ئىسرائىلىيە زۇڭلىسى نىتانىياخۇ بۇ قىلمىشنى ئىراننىڭ يادرو پىلانى پەيدا قىلغان تەھدىتى دەپ قارىدى. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئىران يادرو پىلانىنىڭ پۈتۈنلەي تىنچلىق بولۇپ، يادرو قورال ياساش بىلەن مۇناسىۋەتلىك 

2025-يىلى 3-ئايدا، ئامېرىكا دۆلەت ئىستىخبارات ئىدارىسىنىڭ باشلىقى تۇرسى گابارد ئامېرىكا ئاخبارات تارماقلىرى ئىراننىڭ يادرو قوراللىرىنى تەتقىق قىلمايۋاتقانلىقىغا داۋاملىق باھا بېرىۋاتقانلىقىنى، دۆلەتنىڭ ئالىي رەھبىرى ھامىنىينىڭ بۇنداق پىلانغا يول قويمىغانلىقىنى ئېيتقان. شۇ يىلى 4-ئايدا، ئامېرىكا زۇڭتۇڭى ترامپ ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدا ئىران يادرو مەسىلىسى سۆھبىتىنى باشلايدىغانلىقىنى جاكارلىغان. ئاق ساراي كېلىشىم ھاسىل قىلىش ئۈچۈن ئىككى ئاي مۆھلەت بېكىتكەن بولۇپ، كېلىشىم ئىسرائىلىيە ھاۋا ھۇجۇمى باشلىنىشتىن بىر كۈن بۇرۇن مۇددىتى 

10-ئىيۇن ئامېرىكا مەركىزىي قوماندانلىق شىتابىنىڭ قوماندانى مايكول كۇرىلا ئاگاھلاندۇرۇپ، ئىراننىڭ بىر ھەپتە ئىچىدە قورال دەرىجىلىك ئۇران ئىشلەپچىقىرىشى مۇمكىنلىكىنى ئاگاھلاندۇردى. بىراق ئامېرىكا ئاخبارات تارماقلىرىنىڭ يادرو قوراللىرىنى تەتقىق قىلىش ۋاقتى توغرىسىدىكى كۆز قارىشى ئوخشىمايدۇ: بەزى مۇتەخەسسىسلەر 7 ئاي ئىچىدە بومبا ياساش ئېھتىماللىقى بار، يەنە بەزىلەر بىر يىل ئىچىدە ئىشلەپچىقىرىش ئېھتىماللىقىنى كۆرسەتتى. خەلقئارا ئاتوم ئېنىرگىيىسى ئورگىنى 12-ئىيۇن ئىراننىڭ 20 يىلدىن بۇيان تۇنجى قېتىم  رىئايە قىلمىغانلىقىنى بايقىدى.

2025-يىلى 6-ئاينىڭ 22-كۈنى، ئامېرىكا ھاۋا ئارمىيىسى ۋە دېڭىز ئارمىيىسى ئىراندىكى فوردودىكى ئۇران قويۇلدۇرۇش زاۋۇتى، ناتانزدىكى يادرو ئۇنىۋېرسىتېتى ۋە ئىسپاھاندىكى يادرو تېخنىكىسى مەركىزىدىن ئىبارەت ئۈچ يادرو ئەسلىھەسىگە كەڭ كۆلەملىك ھۇجۇم قىلدى. نىشانغا زەربە بېرىش ئۈچۈن، 14 مىڭ كىلوگىرام ئېغىرلىقتىكى GBU-57A/B MOP دەرىجىدىن تاشقىرى ئېغىر بومبا ۋە چۆكمە پاراخوتتىن قويۇپ بېرىلگەن توماخاۋك تىپلىق چارلىغۇچى باشقۇرۇلىدىغان بومبا ئىشلىتىلدى. بۇ ھەرىكەت «يېرىم كېچىدە بولقا» ناملىق بۇ ھەرىكەت ئامېرىكىنىڭ ئىران-ئىسرائىلىيە توقۇنۇشىدىكى تۇنجى قېتىملىق ھەربىي ھۇجۇم بولۇپ، 13-ئىيۇن ئىسرائىلىيەنىڭ ھاۋا ھۇجۇمى بىلەن باشلانغان.

ئىران 2020-يىلى قۇددۇس قىسىمىنىڭ قوماندانى گېنېرال قاسىم سۇلايماننىڭ باغدادتا ئۆلگەنلىكىدىن ئۆچ ئېلىش ئۈچۈن، ئامېرىكىنىڭ ئىراقتىكى ئىككى نىشانى ھۇجۇمغا ئۇچرىغان

23-ئىيۇن ئىراننىڭ باشقۇرۇلىدىغان بومبا قويۇپ بېرىش قۇرۇلمىسىنى ئورۇنلاشتۇرغانلىقى توغرىسىدىكى خەۋەرلەر تارقالدى، بۇ ئامېرىكىنىڭ يادرو ئەسلىھەلىرىگە ھاۋا ھۇجۇمىغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى قىلىشقا تەييارلىق قىلىۋاتقانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ. شۇ كۈنى ئامېرىكا ئارمىيىسى باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمى يۈز بېرىش ئېھتىماللىقى يۇقىرى دەپ قارىغان ئاخباراتقا ئاساسەن، قاتاردىكى ئەلئۇدىد ھاۋا ئارمىيە بازىسىدىن ئايرۇپىلانلارنى چېكىندۈرۈشكە باشلىغان.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئوتتۇرا شەرقتىكى ھاۋا بوشلۇقى قىسمەن تاقىۋېتىلدى: ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى غەربتىن ئۇچۇشنى چەكلىدى، بۇ Flightradar24 مۇئەييەنلەشتۈردى، ئىران ھاۋا قاتنىشىنى قاتتىق كونترول قىلىپ، پەقەت ئالاھىدە ئىجازەتنامىگە ئىگە ئايروپىلانلارغا يول قويدى.

### 23-ئىيۇن
ھۇجۇم شۇ جاي ۋاقتى سائەت 17 دىن 44 مىنۇت ئۆتكەندە يۈز بەرگەن. ئىران ئامېرىكا مەركىزى قوماندانلىق شىتابى بولغان ئەلئۇدىد ھاۋا ئارمىيە بازىسىغا باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمى قىلدى. پايتەخت قاتار دوھانىڭ ھەممە جايلىرىدا پارتلاش ئاۋازى ئاڭلاندى، ئىجتىمائىي ئالاقە تورلىرىدىكى سىن كۆرۈنۈشلىرىدە ئاسماندا باشقۇرۇلىدىغان بومبا سۈرەتكە ئېلىنغان. ئىران ئاخبارات ۋاستىلىرى بۇ قېتىمقى ھۇجۇمنى «ۋەيران قىلىش» دەپ ئاتىدى. قاتار باشقۇرۇلىدىغان بومبىنى «مۇۋەپپەقىيەتلىك توسقان» دەپ جاكارلىغان ھەمدە ئۆلۈش-يارىلىنىش ئەھۋالى 

ئىران ئىراقتا تۇرۇشلۇق ئامېرىكا ئارمىيىسىگە باشقۇرۇلىدىغان بومبا ئاتقانلىقىنى ئېيتقان بولسىمۇ، لېكىن باشقا مەنبەلەر بۇ خەۋەرلەرنى دەلىللىمىدى. ئامېرىكىنىڭ خەۋەر قىلىشىچە، قاتاردىكى بازىغا ھۇجۇم قىلىش ۋەقەسى قىسقا مۇساپىلىق ۋە ئوتتۇرا مۇساپىلىق باشقۇرۇلىدىغان بومبا ئىشلىتىلگەن، ئىران ئاز دېگەندىمۇ 

باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمىغا قارىتا، ئىسلام ئىنقىلابىي مۇھاپىزەت ئەترىتى رەسمىي بايانات ئېلان قىلىپ، ھۇجۇمنىڭ دىنىي ۋە ئىدىيەۋى مۇددىئاسىنى بايان قىلدى. ئىراننىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك ھەربىي رەھبەرلىرى بۇ قېتىمقى باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمى ئامېرىكىنىڭ ئىراننىڭ تىنچلىق يادرو پىلانىغا قارىتىلغان "ھەربىي تاجاۋۇزچىلىقى" دەپ بىۋاستە ئۆچ ئېلىش دەپ قارىدى. كېڭىشىنىڭ تونۇشتۇرۇشىچە، ئېتىلغان باشقۇرۇلىدىغان بومبا سانى ئامېرىكىنىڭ ئىران نىشانلىرىغا زەربە بېرىشتە ئىشلىتىلگەن بومبا سانى 

ئامېرىكا ئارمىيىسى ئىراقتىكى بازىلارغا ھۇجۇم قىلىش تەھدىتىگە تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن، ئەينۇلئەسەد ھاۋا ئارمىيە بازىسىدا ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىسىنى قوزغىدى. ئاقساراي باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمى يۈز بەرگەنلىكىنى دەلىللىدى ھەمدە ئامېرىكا ئەمەلدارلىرىنىڭ ۋەزىيەتنى يېقىندىن كۆزىتىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى. ئامېرىكا ئەلبېشى دانلىد ترامپ دۆلەت خەۋپسىزلىك گۇرۇپپىسى يىغىنى ئېچىپ، ۋەقەنى مۇنازىرە قىلىدى.