شەيخانتاھۇر

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Shaihantaur.JPG/220px-Shaihantaur.JPG|left|thumb| شەيخان-تاھۇرنىڭ مەقبەرىسى 14-ئەسىردە سېلىنغان.
**شەيخانتاھۇر** ، شەيخ خاۋېندى ئەتتاھۇرنىڭ مەقبەرىسى ، ئۆزبېكىستاننىڭ تاشكەنتتىكى بىناكارلىق ئابىدىسى.

## خاۋېندى ئەتتاھۇر
شەيخ خاۋېندى تاھۇر (شەيخانتاھۇر) 13-ئەسىرنىڭ ئاخىرىدا تۇغۇلغان. ئۇ سەييىد، يەنى مۇھەممەد ﷺنىڭ قەبىلىسى بولغان قۇرەيشلەردىن كېلىپ چىققانىدى. ئۇنىڭ دادىسى شەيخ ئۆمەر بولسا ئۆمەر ئىبنى خەتتابنىڭ 17-ئەۋلادى دەپ قارالغان ، شۇڭلاشقا بۇ ئائىلىنىڭ ئەر ئەزالىرىمۇ *خوجا ۋە ئارىف* ( *خۇاجە* ) دېگەن نامنى ئالغان. شەيخ خوجا ئۆمەر سۇفى ۋە دەرۋىش ھەسەن بۇلغارىنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنىڭ بىرى. ئۇ ئىسلام دىنىنى تارقىتىش ۋەزىپىسى بىلەن تاشكەنتكە كەلگەن. ئاندىن ئۇ بوگ-ستوننىڭ تاغلىق رايونىغا كۆچۈپ كېلىپ ، بۇ يەردە ئۆمرىنى ئۆتكۈزگەن. شۇنداق قىلىپ شەيخ خوجا خوۋېندىنىڭ تاھۇردىكى تۇغۇلغان يېرى ئۆزبېكىستاننىڭ تاشكەنت ئۆلكىسىدىكى چارباغ كۆلىگە يېقىن باغىستان ئىدى. ياش شەيخانتاھۇر ياسى (يەنى ھازىرقى قازاقىستاندىكى تۈركىستان ) دىكى دەرۋىشلەرنىڭ يەسەۋىييە تەرىقىتىگە كىرگەن بولۇپ ، ئۇ ۋاقىتلاردا بۇ تەرىقەتنىڭ قۇرغۇچىسى سوفى شەيخ خوجا ئەھمەد يەسەۋى ھۆرمەتكە سازاۋەر بولغان. ما ۋارائۇن-نەھر ئەتراپىدا ئۇزۇن ئايلىنىپ يۈرگەندىن كېيىن ، شەيخەنتاھۇ تاشكەنتكە كەلگەن ۋە ئۇ يەردە دانالارنىڭ ئەڭ دانالىرى سۈپىتىدە كىشىلەرنىڭ ئېسىدە قالغەن. شەيخ 1355-يىلدىن 1360-يىلغىچە بولغان ئارىلىقتا ۋاپات بولغان.

## شەيخەنتاھۇرنىڭ مەقبەرىسى

*شەيخەنتاھۇرنىڭ* مازارى  14-ئەسىردە ياسالغان ، ئەمما ئۇنىڭ تاشقى قىياپىتى يىللاردىن بۇيان قايتا-قايتا ئۆزگەرگەن. مەقبەرىنىڭ قەبرە تېشىنىڭ يېنىدا ئۆزگىچە مۇقەددەس ئىسكەندەر *سائۇرى* بار. *سائۇر* يەرلىك كۆپ خىل يوپۇرماقلىق دەرەخ بولۇپ ، 15-ئەسىردە ئاللىقاچان يوقىلىپ كەتكەن. ئۇلارنىڭ كېلىپ چىقىشى شەرقتە ئەپسانىۋى قەھرىمان ياكى *پەھلەۋان* سۈپىتىدە شەرەپكە ئېرىشكەن ئىسكەندەر زۇلقەرنەيىننىڭ ئىسمى بىلەن مۇناسىۋەتلىك دەپ قارىلىدۇ. بۇ يەر بۇ ھەيۋەتلىك سائۇرلارنىڭ مەۋجۇتلۇقى سەۋەبىدىن شېخانتاۋرنىڭ دەپنە ئورنى قىلىپ تاللانغان بولۇشى مۇمكىن. مەقبەرىنىڭ نىسبىتى: 16.2 x 9 مېتىر. كەڭلىكى ، 12.8 مېتىر. بوي ئېگىزلىكى.

## شەيخەنتاھۇر قەبرىستانلىقى مەجمۇئەسى
مازار قەبرىستانلىق بىلەن قورشالغان بولۇپ ، ئەۋلىيا ئۇنىڭغا ئىسىم قويغان. سوۋېت ئىتتىپاقى دەۋرىگە قەدەر تاشكەنت شەھىرىنىڭ پۈتۈن رايونى (يەرلىك *مەھەللە* ) گە شەيخەنتاھۇر دېگەن ئىسىم قوللىنىلغان. تاشكەنت تارىخىدىكى نۇرغۇنلىغان مۇنەۋۋەر شەخسلەر كېيىنكى يىللاردا بۇ يەرگە دەپنە قىلىنغان. ئۇلارنىڭ بىرى 18-ئەسىردە يېرىم مۇستەقىل شەھەر دۆلىتى بولغاندا ، تاشكەنتنىڭ ھۆكۈمرانى *شەيخانتاھۇرنىڭ* ھاكىم (مەھەللەنىڭ باشلىقى) يۇنۇس خوجا ئىدى. بۇ يەرگە دەپنە قىلىنغان يەنە بىر كۆرۈنەرلىك كىشى ئالىكقۇل پەرۋارچى - كوكاندىيان گېنېرالى بولۇپ ، 1864-5-يىللىرى تاشكەنتنى رۇسلارغا قارشى ئاقلىغان ، ئەمما ئاخىرىدا چىمكەنتتىن ئىلگىرى توقۇنۇشتا ئۆلتۈرۈلگەن ، يەنى 1865-يىلى گېنېرال مىخائىل گىرىگورېۋىچ چېرنىياۋ تەرىپىدىن تاشكەنتنى قورشاۋغا ئېلىشتىن سەل بۇرۇن. شەھەرنىڭ تۇتۇلۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى.

شەيخەنتاھۇر قەبرىستانلىقىنىڭ ئون ئالتە ئابىدىسى ئىچىدە ، پەقەت ئۈچى ساقلانغان. شەيخەنتاھۇرنىڭ مەقبەرىسىدىن باشقا ، كالدىرغوچبىي ۋە موغۇلىستان خانى  يۇنۇس خاننىڭ مەقبەرىسىمۇ شۇ يەردىن تېپىلغان.

## تېخىمۇ كۆپ مەلۇلات ئۈچۈن

* تاشكەنت دەرۋازىلىرى
* ئۆزبېكىستاندا ساياھەت

## پايدىلانما

## سىرتقى ئۇلىنىش

* تاشكەنت تارىخى ۋە سۈرەتلىرى.
* شەيخەنتاۋرنىڭ مەقبەرىسى ، ئورنى.

## مەنبەلەر

تۈر:بىناكارلىق قۇرۇلۇش
تۈر:تارىخ
تۈر:تەرجىمىھال