open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گۋىنىيە

left|thumbnail|250px|گۋىنىيە
left|thumbnail|دۆلەت بايرىقى

**گۋىنىيە جۇمھۇرىيىتى** بولسا ئافرىقا جايلاخكان بىرك
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا كوناكرى، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا كوناكرى. دۇلات تىلى بولسا فرانسۇز تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ Mamadi Doumbouya. ئازىركى باش ۋەزىر كابىنې كومارا. بۇ دۇلات 1958 يىلى 10 ئاينىڭ 2 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 245 مىڭ 857 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 10 مىللىئون 211 مىڭ.

## Galerie

ھۆججەت:Guinea_sat.png|atlas Guinea
ھۆججەت:Dame_de_Mali_Guinée.jpg|Dame de Mali
ھۆججەت:Chute_de_Tabouna_à_Kindia_01.jpg|Chute de Tabouna à Kindia
ھۆججەت:Chute_de_Saala_vue_à_360°_Labé.jpg|Chute de Saala Labé
ھۆججەت:Chimpanzé_de_Bossou_33.jpg|Chimpanzé de Bossou
ھۆججەت:Plage_de_Roume.jpg|Plage sur les Ile de Loos


## ئىقتىساد
* گۋىنىيە فرانكى

## قاراڭ
* گۋىنىيە ئاخبارات ئاگېنتلىقى
## مەنبەلەر
گرېنادا

right|thumb|250px|Grénada
right|thumb|Dölet bayriqi

**گرېنادا** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا ساينت گېئورگې، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا ساينت گېئورگې. دۇلات تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ئازىركى باش ۋەزىر تىللمان تھوماس. بۇ دۇلات 1974 يىلى 2 ئاينىڭ 7 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 344 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 110 مىڭ.
## ۋەتەنداشلىق
گرېنادادا 270 مىڭ دوللارلىق مۇقىم مۈلك ئېلىش ئارقىلىق ۋەتەنداشلىق ئالالايسىز.
تەپسىلاتى تۆۋەندىكىچە:
*1. مەبلەغ: 270 مىڭ دوللار، 
real estate investment
*2. دۆلەت: 50 مىڭ دوللار، 
government contribution
*3. ئىلتىماس ھەققى: كىشى بېشىغا 1500 دوللار، 
application fees
*4. تەكشۈرۈش ھەققى: كىشى بېشىغا 5000 دوللار (پەقەت چوڭلار ئۈچۈن)، 
due diligence
*5. بىجىرىش ھەققى: چڭلار ئۈچۈن كىشى بېشىغا 1500 دوللار، كىچىكلەر ئۈچۈن 500 دوللار، 
processing fees
*6. يۈز تۇرانە ھەققى: چوڭلار ئۈچۈن كىشى بېشىغا 1000 دوللار، كىچىكلەر ئۈچۈن ھەق ئېلىنمايدۇ، 
interview fees

يەنى بىر ئادەم ئۈچۈن توپلام 329 مىڭ دوللار كىتىدۇ.

3 ئادەم ئۈچۈن بولسا 340 مىڭ دوللار كىتىدۇ.

## باشقىلار
فالكلاند تاقىم ئاراللىرى

left|thumb|250px|فالكلاند تاقىم ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**فالكلاند تاقىم ئاراللىرى** بولسا جەنۇبىي ئاتلانتىك ئوكيان جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ستانلېي پورتى، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا ستانلېي پورتى. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى باش ۋەزىر ئاندى كىلىڭ. بۇ دۆلەت 1982 يىلى 6 ئاينىڭ 14 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 12 مىن 173 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 3 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى خرىستىئان دىنى.
## مەنبەلەر
بېرمۇدا

left|thumb|250px|بېرمۇدا
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**بېرمۇدا** بولسا شىمالىي ئاتلانتىك ئوكيان جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ھامىلتون، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا ھامىلتون. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى باش ۋەزىر ئەدۋارد دېۋىد بۇرت. يەر مەيدانى 53 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 63 مىڭ.

## مەنبەلەر
كىرىباتى

left|thumb|250px|كىرىباتى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**كىرىباتى** بولسا ئوكيانىيە جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا تاراۋا، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا تاراۋا. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت تانەتى مائامائۇ. بۇ دۆلەت 1979 يىلى 7 ئاينىڭ 12 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 811 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 121 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى خرىستىئان دىنى.
## مەنبەلەر
ۋانۇئاتۇ

left|130px
left|200px
 

 
left|thumb|250px|ۋانۇئاتۇ

**THE SHITASS COUNTRY WHO SUPPORTED THE FREE PAPUA MOVEMENT, ALSO BILLY EVANS HAS NO RIZZ AND ALSO I HAVE STAGE 2 A PANCREATIC CANCER.
 
HARRY PENNELL HAS LOTS OF W RIZZO. VANUATU HAS NO RIZZ AT ALL.** بولسا ئوكيانىيە جايلاخكان بىرك دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا ئىلا پورتى، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا ئىلا پورتى. دۇلات تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى ۋە فرانسۇز تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ ئىئولۇ جونسون ئابىل. ئازىركى باش ۋەزىر ئەدۋارد ناتاپەئى. بۇ دۇلات 1979 يىلى 2 ئاينىڭ 22 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 620 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 160 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى ئىئان دىنى.
## مەنبەلەر
Tuwalu

right|thumb|250px|Tuwalu
right|thumb|Dölet bayriqi

**Tuwalu** bolsa Okyaniye jaylaxkan birk
dulat. Uning paytahti bolsa Funafuti, ang qong xahri bolsa Funafuti. Dulat tili bolsa In'gliz tili. Azirki bash wezir Apisai Ielemia. Bu dulat 1978 yili 10 ayning 1 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 26 kwadrat kilométir, nopusi 11 ming, bularning assaslik dini Xristian dini.
## مەنبەلەر
Ton’ga

right|thumb|250px|Ton’ga
right|thumb|Dölet bayriqi

**Ton’ga** bolsa Okyaniye jaylaxkan birk
dulat. Uning paytahti bolsa Nukualofa, ang qong xahri bolsa Nukualofa. Dulat tili bolsa In'gliz tili we Ton’ga tili. Azirki bash wezir Feleti Sevele. Bu dulat 1970 yili 6 ayning 4 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 748 kwadrat kilométir, nopusi 112 ming.
## مەنبەلەر
يامايكا

left|thumb|250px|يامايكا
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**يامايكا** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا كىنگستون، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا كىنگستون. دۇلات تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ئازىركى باش ۋەزىر برۇسە گولدىڭ. بۇ دۇلات 1962 يىلى 8 ئاينىڭ 6 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 11 مىڭ 100 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 2 مىللىئون 804 مىڭ.
ھايتى

left|thumb|250px|ھايتى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ھايتى** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا پورت-ئوپرىنس، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا پورت-ئوپرىنس. دۇلات تىلى بولسا ۇز تىلى ۋە ھايتى كرېئول تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ رەنې پرېۋال. ئازىركى باش ۋەزىر جەئان-ماخ بەللەرىۋە. بۇ دۇلات 1804 يىلى 1 ئاينىڭ 1 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 27 مىڭ 751 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 8 مىللىئون 706 مىڭ.
ساموئا

left|thumb|250px|ساموئا
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ساموئا** بولسا ئوكيانىيە جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ئاپىيە، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا ئاپىيە. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى ۋە ساموئا تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت تۇئىمالەئالىئىفانو ۋائالەتوئا سۇئالائۇۋى ئىككىنچى. ھازىرقى باش ۋەزىر فىئامې نائومى ماتائافا. بۇ دۆلەت 1962 يىلى 1 ئاينىڭ 1 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 2 مىڭ 831 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 205 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى خرىستىئان دىنى.
سولومون تاقىم ئاراللىرى

left|thumb|250px|سولومون تاقىم ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**سولومون تاقىم ئاراللىرى** بولسا تىنچ ئوكيان جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ھونىئارا، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا ھونىئارا. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى باش ۋەزىر ماناسسەھ سوگاۋارە. بۇ دۆلەت 1978 يىلى 7 ئاينىڭ 7 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 30 مىڭ 407 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 734 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى خرىستىئان دىنى.
## مەنبەلەر
Niué Arili

**Niué Arili** bolsa Tinch Okyan jaylaxkan birk
dulat. Uning paytahti bolsa Alofi, ang qong xahri bolsa Alofi. Dulat tili bolsa In'gliz tili we Nyué tili. Azirki bash wezir Toke Talagi. Bu dulat 1974 yili 10 ayning 19 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 260 kwadrat kilométir, nopusi 1.629 ming, bularning assaslik dini Xristian dini.
## مەنبەلەر
Kuk Taqim Aralliri

right|thumb|250px|Kuk Taqim Aralliri
right|thumb|Dölet bayriqi

**Kuk Taqim Aralliri** bolsa Tinch Okyan jaylaxkan birk
dulat. Uning paytahti bolsa Awarua, ang qong xahri bolsa Awarua. Dulat tili bolsa In'gliz tili. Azirki bash wezir Jim Marurai. Bu dulat 1965 yili 8 ayning 4 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 240 kwadrat kilométir, nopusi 19 ming, bularning assaslik dini Xristian dini.
## مەنبەلەر
توكېلاۋ تاقىم ئاراللىرى

right|thumb|250px|Tokélaw Taqim Aralliri
right|thumb|Dölet bayriqi

**Tokélaw Taqim Aralliri** bolsa Tinch Okyan jaylaxkan birk
dulat. Dulat tili bolsa In'gliz tili we Tokélaw tili. Azirki Zungtung David Payton. Azirki bash wezir Pio Tuia. Bu dulat 19848 yili mustakkil bolgan, yar maydani 10 kwadrat kilométir, nopusi 1.449 ming.
## مەنبەلەر
شىمالىي مارىئانا فېدېراتسىيىسى

left|thumb|250px|'''شىمالىي مارىئانا فېدېراتسىيىسى'''
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**شىمالىي مارىئانا فېدېراتسىيىسى** بولسا تىنچ ئوكيان جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا سايپان، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا سايپان. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى گۇبېرناتور ئارنولد پالاسيوس. ھازىرقى باش ۋەزىر داۋىد ئاپاتاڭ. بۇ دۆلەت 1986 مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 464 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 55 مىڭ.
## مەنبەلەر
مارشال تاقىم ئاراللىرى

left|thumb|250px|مارشال تاقىم ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**مارشال تاقىم ئاراللىرى** بولسا تىنچ ئوكيان جايلاخكان بىرك دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا ماجۇرو، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا ماجۇرو. دۇلات تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ لىتوكۋا تومەئىڭ. بۇ دۇلات 1986 يىلى 10 ئاينىڭ 21 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 181 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 61 مىڭ.
## مەنبەلەر
Guam Aril

right|thumb|250px|Guam Aril
right|thumb|Dölet bayriqi

**Guam Aril** bolsa Tinch Okyan jaylaxkan birk
dulat. Uning paytahti bolsa Aganiye, ang qong xahri bolsa Dededo. Dulat tili bolsa In'gliz tili. Azirki Gubérnator Felix Perez Camacho. Azirki bash wezir Michael C. Cruz. Yar maydani 541 kwadrat kilométir, nopusi 173 ming.
## مەنبەلەر
ۋاللىس ۋە فۇتۇنا تاقىم ئاراللىرى

**Wallis we Futuna Taqim Aralliri** bolsa Tinch Okyan jaylaxkan birk
dulat. Uning paytahti bolsa Mata Utu, ang qong xahri bolsa Mata Utu. Dulat tili bolsa Fransuz tili. Azirki Gubérnator Philippe Paolantoni. Azirki bash wezir Victor Brial. Yar maydani 264 kwadrat kilométir, nopusi 13 ming, bularning assaslik dini Xristian dini.
## مەنبەلەر
فرانسىيىگە قاراشلىق پولىنېزىيە

right|thumb|250px|Fransiyige Qarashliq Polinéziye
right|thumb|Dölet bayriqi

**Fransiyige Qarashliq Polinéziye** bolsa Tinch Okyan jaylaxkan birk
dulat. Uning paytahti bolsa Papité, ang qong xahri bolsa Papité. Dulat tili bolsa Fransuz tili. Azirki Gubérnator Gaston Tong Sang. Azirki bash wezir Adolphe Colrat. Yar maydani 4 ming 176 kwadrat kilométir, nopusi 259 ming, bularning assaslik dini Xristian dini.
## مەنبەلەر
ناۋرۇ

left|thumb|250px|ناۋرۇ

**ناۋرۇ** بولسا تىنچ ئوكيان جايلاخكان بىر دۇلات. ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا ئائارون. دۇلات تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى ۋە ناۋرۇ تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ ماركۇس ستەپھەن. بۇ دۇلات 1968 يىلى 1 ئاينىڭ 31 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 21 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 13 مىڭ.
## مەنبەلەر
مىكرونېزىيە فېدېراتسىيىسى

left|thumb|250px|مىكرونېزىيە فېدېراتسىيىسى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**مىكرونېزىيە فېدېراتسىيىسى ** بولسا تىنچ ئوكيان جايلاخكان بىرك
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا پالىكىر، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا ۋەنو. دۇلات تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ مانني مورى. ئازىركى باش ۋەزىر ئالىك. بۇ دۇلات 1986 يىلى 11 ئاينىڭ 3 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 702 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 107 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى خرىستىئان دىنى.
## مەنبەلەر
يېڭى كالېدونىيە

right|thumb|250px|Yéngi Kalédoniye
right|thumb|Dölet bayriqi

**Yéngi Kalédoniye** bolsa Tinch Okyan jaylaxkan birk
dulat. Uning paytahti bolsa Numéa, ang qong xahri bolsa Numéa. Dulat tili bolsa Fransuz tili. Azirki Gubérnator Harold Martin. Azirki bash wezir Yves Dassonville. Bu dulat 1979 yili 2 ayning 22 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 18 ming 575 kwadrat kilométir, nopusi 244 ming, bularning assaslik dini Xristian dini.
## مەنبەلەر
سېن-پيېر ۋە مىكېلون

left|thumb|250px|سېن-پيېر ۋە مىكېلون
left|thumb|دۆلەت بايرىقى
left|thumb|

**سېن-پيېر ۋە مىكېلون** (فرانسۇزچە: Saint-Pierre-et-Miquelon) بولسا شىمالىي ئاتلانتىك ئوكيان جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا سېن-پيېر، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا سېن-پيېر. دۆلەت تىلى بولسا فرانسۇز تىلى. ھازىرقى گۇبېرناتور ستېپھانە ئارتانو. ھازىرقى باش ۋەزىر خرىستىئان پۇژە. بۇ دۆلەت 2003 يىلى 3 ئاينىڭ 28 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 242 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 6 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى خرىستىئان دىنى.
## مەنبەلەر
تۇركس ۋە كايكوس تاقىم ئاراللىرى

left|thumb|250px|تۇركس ۋە كايكوس تاقىم ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**تۇركس ۋە كايكوس تاقىم ئاراللىرى ** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا كوكبۇرن شەھرى، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا پروۋىدەنسىئالەس. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى گۇبېرناتور دىلەئەنى دانىئەل-سەلۋاراتنام. ھازىرقى باش ۋەزىر ۋاشىڭتون مىسىك. يەر مەيدانى 948 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 44 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى خرىستىئان دىنى.
## مەنبەلەر
ئامېرىكىغا قاراشلىق ۋىرگىن تاقىم ئاراللىرى

left|thumb|250px|ئامېرىكىغا قاراشلىق ۋىرگىن تاقىم ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ئامېرىكىغا قاراشلىق ۋىرگىن تاقىم ئاراللىرى** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا چارلوت ئامالىيە، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا چارلوت ئامالىيە. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى گۇبېرناتور ئالبېرت برايان. ھازىرقى باش ۋەزىر ترېگەنزا روچ. بۇ دۆلەت 1954 يىلى 7 ئاينىڭ 22 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 346 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 87 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى خرىستىئان دىنى.

## مەنبەلەر
سان تومې ۋە پرىنسىپې

left|130px
left|200px

 
left|thumbnail|250px|سان تومې ۋە پرىنسىپې

**سان تومې ۋە پرىنسىپې** بولسا افرىقا جايلاشكان بىر دۇلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا سان تومې، ئاڭ قوڭ شەھرى بولسا سان تومې. دۇلەت تىلى بولسا پورتۇگال تىلىٜ ھازىرقى زۇڭتۇڭ فرادىك دە مەنەزەس (Fradique de Menezes). ھازىرقى باش ۋەزىر ژواكىم رافائەل برانكو (Joaquim Rafael Branco). بۇ دۇلەت 1975-يىلى 7-ئاينىڭ 12-كۈنى مۇستەقىل بولدى. يەر مەيدانى 946 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 157 مىڭ.
## مەنبەلەر
ليۇكسېمبۇرگ

left|thumb|250px|ليۇكسېمبۇرگ
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ليۇكسېمبۇرگLuxembourg8** بولسا ياۋروپا جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا ليۇكسېمبۇرگ شەھىرى، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا ليۇكسېمبۇرگ شەھىرى. دۇلات تىلى بولسا نېمىس تىلى. ئازىركى باش ۋەزىر جەئان-كلائۇدە جۇنكەر. بۇ دۇلات 1815 يىلى 6 ئاينىڭ 9 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 2 مىڭ 586 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 480 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى كاتولىك دىنى.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
لىتۋانىيە

left|thumb|250px|لىتۋانىيەنىڭ ياۋروپادىكى ئورنى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**لىتۋا** بولسا ياۋروپا جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا ۋىلنيۇس، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا ۋىلنيۇس. دۇلات تىلى بولسا لىتۋا تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ دالىئا گريبائۇسكائىتە. ئازىركى باش ۋەزىر ئاندرىئۇس كۇبىلىئۇس. بۇ دۇلات 1990 يىلى 3 ئاينىڭ 11 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 65 مىڭ 200 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 3 مىللىئون 369 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى پروتېستانت دىنى.
## تارىخى
## ئىقتىسادى
## يەر تۈزۈلىشى
## بايلىقى
## ئىقلىمى
## يېزا ئىگىلىكى
## ساياھەتچىلىكى
## مائارىپى
## مەنبەلەر
### سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
ماكېدونىيە

left|thumb|250px|ماكېدونىيە
left|thumb|دۆلەت بايرىقى
**ماكېدونىيە** جۇمھۇرىيىتى بولسا ياۋروپا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا سكوپليې، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا سكوپليې. دۇلات تىلى بولسا ماكېدون تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ برانكو كرۋەنكوۋسكى. ئازىركى باش ۋەزىر نىكولا گرۇئەۋسكى. بۇ دۇلات 1991 يىلى 9 ئاينىڭ 8 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 25 مىڭ 713 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 2 مىللىئون 061 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى پراۋوسلاۋىيە دىنى.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
سېربىيە

left|120px
left|200px|border
 

 
left|thumb|250px|Sérbiye

**Sérbiye** bolsa Yawropa jaylaxkan bir
dulat. Uning paytahti bolsa Bélgrad, ang qong xahri bolsa Bélgrad. Dulat tili bolsa Sérb tili. Azirki Zungtung Boris Tadic. Azirki bash wezir Mirko Cvetkovic. Bu dulat 1867 yili 3 ayning 25 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 88 ming 361 kuwadirat kilometir, nopusi 10 million 159 ming, bularning assaslik dini Prawoslawiye dini.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
سلوۋاكىيە

left|100px
left|200px|border
 

 
left|thumb|250px|سلوۋاكىيە

**سلوۋاكىيە** بولسا ياۋروپا جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا براتىسلاۋا، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا براتىسلاۋا. دۆلەت تىلى بولسا سلوۋاك تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت زۇزانا چاپۇتوۋا. ھازىرقى باش ۋەزىر روبەرت فىتسو. بۇ دۆلەت 1993 يىلى 1 ئاينىڭ 1 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 49 مىڭ 35 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 5 مىليون 460 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى كاتولىك دىنى.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
سلوۋېنىيە

left|120px
left|200px|border
 

 
left|thumb|250px|Slowéniye

**Slowéniye** bolsa Yawropa jaylaxkan bir
dulat. Uning paytahti bolsa Lyublyana, ang qong xahri bolsa Lyublyana. Dulat tili bolsa Slowén tili. Azirki Zungtung Danilo Türk. Azirki bash wezir Borut Pahor. Bu dulat 1991 yili 6 ayning 25 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 20 ming 273 kuwadirat kilometir, nopusi 2 million 039 ming, bularning assaslik dini Katolik dini.

## Links
 
* Slovenia.si. Your gateway to information on Slovenia.
* Government of the Republic of Slovenia.
## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
يېشىل تۇمشۇق ئاراللىرى

left|thumb|250px|يېشىل تۇمشۇق ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى
**يېشىل تۇمشۇق ئاراللىرى** بولسا ئافرىقا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا پرايا، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا پرايا. دۇلات تىلى بولسا پورتۇگال تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ پەدرو پىرەس. ئازىركى باش ۋەزىر خوسې مارىئا نەۋەس. بۇ دۇلات 1975 يىلى 7 ئاينىڭ 5 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 4 مىڭ 033 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 499 مىڭ.
## مەنبەلەر
لىختېنشتېين

left|thumb|250px|لىختېنشتېين
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**لىختېنشتېين** بولسا ياۋروپا جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا ۋادۇز، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا سچائان. دۇلات تىلى بولسا نېمىس تىلى. ئازىركى باش ۋەزىر ئوتمار ھاسلەر. بۇ دۇلات 1866 مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 160 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 35 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى كاتولىك دىنى.
## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
مولدوۋا

left|thumb|250px|'مولدوۋا
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**مولدوۋا** بولسا ياۋروپا جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا كىشىنېۋ، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا كىشىنېۋ. دۇلات تىلى بولسا مولدوۋا تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ مىھائى غىمپۇ. ئازىركى باش ۋەزىر ۋلاد فىلات. بۇ دۇلات 1990 يىلى 6 ئاينىڭ 23 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 33 مىڭ 846 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 4 مىللىئون 128 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى پراۋوسلاۋىيە دىنى.
## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
مالتا

left|thumb|250px|مالتا
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**مالتا** بولسا ياۋروپا جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا ۋاللېتتا، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا بىركىركارا. دۇلات تىلى بولسا مالتا تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ گەئورگە ئابەلا. ئازىركى باش ۋەزىر لاۋرەنسە گونزى. بۇ دۇلات 1964 يىلى 9 ئاينىڭ 21 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 416 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 419 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى كاتولىك دىنى.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
موناكو

left|thumb|250px|موناكو
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**موناكو بەگلىكى** بولسا ياۋروپا جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا موناكو شەھىرى، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا مونتە كارلو. دۇلات تىلى بولسا فرانسۇز تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ ستېپھانە ۋالەرى. ئازىركى باش ۋەزىر جەئان-پائۇل پروئۇست. بۇ دۇلات 1297 يىلى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 1.95 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 32 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاسساسلىك دىنى كاتولىك دىنى.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
سان مارىنو

right|thumb|250px|Monako
right|thumb|Dölet bayriqi

**San Marino** bolsa Yawropa jaylaxkan bir
dulat. Uning paytahti bolsa San Marino shehiri, ang qong xahri bolsa Dogana. Dulat tili bolsa Italyan tili. Azirki Zungtung Ernesto Benedettini. Azirki bash wezir Assunta Meloni. Bu dulat 301 yili 9 ayning 3 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 61.2 kuwadirat kilometir, nopusi 29 ming, bularning assaslik dini Katolik dini.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
ۋاتىكان شەھىرى

right|thumb|250px|Watikan Shehiri
right|thumb|Dölet bayriqi

**Watikan Shehiri** bolsa Yawropa jaylaxkan bir
dulat. Uning paytahti bolsa Watikan Shehiri, ang qong xahri bolsa Watikan Shehiri. Dulat tili bolsa Italyan tili. Azirki Zungtung Giovanni Lajolo. Bu dulat 1929 yili 2 ayning 11 kuni mustakkil bolgan, yar maydani 0.44 kuwadirat kilometir, nopusi 0.9 ming, bularning assaslik dini Katolik dini.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:ياۋروپا دۆلەتلىرى
Wélsh

right|thumb|250px|Wélsh
right|thumb|Dölet bayriqi
thumb|Senedd Cymru
**Wélsh** bolsa Yawropa jaylaxkan bir
dulat. Uning paytahti bolsa Cardiff, ang qong xahri bolsa Cardiff. Dulat tili bolsa Wélsh tili. Azirki Zungtung Rhodri Morgan. Azirki bash wezir Ieuan Wyn Jones. Yar maydani 20 ming 779 kuwadirat kilometir, nopusi 3 million 004 ming, bularning assaslik dini Protéstant dini.
## مەنبەلەر
ئەنگلىيىگە قاراشلىق ۋىرگىن تاقىم ئاراللىرى

left|thumb|250px|ئەنگلىيىگە قاراشلىق ۋىرگىن تاقىم ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ئەنگلىيىگە قاراشلىق ۋىرگىن تاقىم ئاراللىرى** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا رود شەھىرى، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا رود شەھىرى. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى گۇبېرناتور داۋىد پەئارەي. ھازىرقى باش ۋەزىر جون رانكىن. بۇ دۆلەت 1967 يىلى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 153 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 30 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى پروتېستانت دىنى.

## مەنبەلەر
كايمان تاقىم ئاراللىرى

left|thumb|250px|كايمان تاقىم ئاراللىرى

**كايمان تاقىم ئاراللىرى** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا جورجتون، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا جورجتون. دۆلەت تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ھازىرقى گۇبېرناتور جەين ئوۋەن. ھازىرقى باش ۋەزىر جۇلىئانا كونولى. بۇ دۆلەت 1962 يىلى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 259 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 81 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى پروتېستانت دىنى.
## مەنبەلەر
Saynt Xéléna Arili

**Saynt Xéléna Arili** bolsa Jenubiy Atlantik Okyan jaylaxkan bir
dulat. Uning paytahti bolsa Jaméstown, ang qong xahri bolsa Jaméstown. Dulat tili bolsa In'gliz tili. Azirki Gubérnator Andrew Gurr. Bu dulat 1659 yili mustakkil bolgan, yar maydani 420 kuwadirat kilometir, nopusi 4.259 ming, bularning assaslik dini Protéstant dini.
## مەنبەلەر
بېنىن

left|150px
left|200px
 

left|thumb|250px|بېنىن

**بېنىن** بولسا ئافرىقا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا پورتو نوۋو، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا كوتونوۋ. دۆلەت تىلى بولسا فرانسۇز تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت پاترىس تالون. بۇ دۆلەت 1960 يىلى 8 ئاينىڭ 1 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 114 مىڭ 763 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 13 مىليون 754 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى كاتولىك دىنى.

## مەنبەلەر
چاد

left|thumb|250px|چاد
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**چاد** بولسا ئافرىقا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا نجامېنا، ئەڭ چوڭ شەھىرى بولسا نجامېنا. دۆلەت تىلى بولسا فرانسۇز تىلى. ھازىرقى زۇڭتۇڭ ئىدرىس دېبي. ھازىرقى باش ۋەزىر يۇسۇف سالەھ ئاباس. بۇ دۆلەت 1960 يىلى 8 ئاينىڭ 11 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر كۆلىمى 1 مىليون 284 مىڭ 000 كۇۋادىرات كىلومېتېر، نوپۇسى 10 مىليون 780 مىڭ.
## مەنبەلەر
شوتلاندىيە

**شوتلاندىيە** ( Scots: Scotland، Scottish Gaelic: Alba   [ˈAl̪ˠapə]  ) ئەنگلىيەنىڭ بىر قىسمى. بۈيۈك بىرىتانىيە ئارىلىنىڭ شىمالىدىكى ئۈچتىن بىر قىسمىنى قاپلىغان،    چوڭ قۇرۇقلۇق شوتلاندىيە ئەنگىلىيەنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا  چىگرىسى بار، بولمىسا شىمالدا ئاتلانتىك ئوكيان بىلەن قورشالغان. غەرب، شەرقىي دېڭىز شەرقىي شىمال ۋە شەرقتە، جەنۇبتا ئىرېلاندىيە دېڭىزى . ئۇنىڭدا يەنە 790 دىن ئارتۇق ئارال بار،  ئاساسلىقى خېبرىد ۋە شىمالىي ئاراللارنىڭ تاقىم ئارىلىدا . پايتەخت ئېدىنبۇرگنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئاھالىلەرنىڭ كۆپىنچىسى شوتلاندىيە ئېگىزلىكى بىلەن شوتلاندىيە ئېگىزلىكى بىلەن جەنۇبىي ئېگىزلىك ئوتتۇرىسىدىكى تۈزلەڭلىك ئوتتۇرا بەلۋاغقا مەركەزلەشكەن.

شوتلاندىيە كېڭەش رايونى دەپ ئاتالغان 32 مەمۇرىي تارماق ياكى يەرلىك ھۆكۈمەتكە ئايرىلىدۇ.  گلاسگوۋ شەھىرى نوپۇس جەھەتتە ئەڭ چوڭ كېڭەش رايونى، ئېگىزلىك رايونى رايون جەھەتتە ئەڭ چوڭ رايون. مائارىپ، ئىجتىمائىي مۇلازىمەت ۋە يول ۋە قاتناش قاتارلىق ئىشلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان چەكلىك ئۆز-ئۆزىنى باشقۇرۇش ھوقۇقى شوتلاندىيە ھۆكۈمىتىدىن ھەر قايسى تارماقلارغا تەقسىم قىلىنغان.  شوتلاندىيە ئەنگىلىيەدىكى ئىككىنچى چوڭ دۆلەت، 2012  يىلى نوپۇسنىڭ% 8.3 نى ئىگىلىدى.

شوتلاندىيە پادىشاھلىقى 9-ئەسىردە مۇستەقىل ئىگىلىك ھوقۇقلۇق دۆلەت سۈپىتىدە بارلىققا كەلگەن ۋە 1707-يىلغىچە مەۋجۇت بولۇپ تۇرغان. 1603-يىلى ۋارىسلىق قىلىش ئارقىلىق، شوتلاندىيەلىك جامىس VI ئەنگىلىيە ۋە ئېرلاندىيە پادىشاھى بولدى، شۇنىڭ بىلەن ئۈچ خانلىقنىڭ شەخسىي بىرلەشمىسى قۇرۇلدى. شوتلاندىيە شۇنىڭدىن كېيىن 1707-يىلى 5-ئاينىڭ 1-كۈنى ئەنگىلىيە پادىشاھلىقى بىلەن سىياسىي ئىتتىپاق تۈزۈپ، يېڭى ئەنگىلىيە پادىشاھلىقىنى قۇردى.   بۇ ئىتتىپاق يەنە شوتلاندىيە پارلامېنتى ۋە ئەنگىلىيە پارلامېنتىنىڭ ئورنىنى ئالغان بۈيۈك ئەنگىلىيە پارلامېنتىنى قۇردى. 1801-يىلى، ئەنگىلىيە پادىشاھلىقى ئېرلاندىيە پادىشاھلىقى بىلەن سىياسىي ئىتتىپاق تۈزۈپ، ئەنگىلىيە ۋە ئېرلاندىيە پادىشاھلىقىنى قۇردى (1922-يىلى، ئىرېلاندىيە ئەركىن دۆلىتى ئەنگىلىيەدىن ئايرىلدى، كېيىنكىلەرنىڭ رەسمىي ئىسمى ئۆزگەرتىلدى . 1927-يىلى بۈيۈك بىرىتانىيە ۋە شىمالىي ئىرېلاندىيە ). 

شوتلاندىيە ئىچىدە، ئەنگىلىيە پادىشاھلىق تۈزۈمى شوتلاندىيەدىن ئىلگىرىكى پادىشاھلىققا خاس بولغان ھەر خىل ئۇسلۇب، ئۇنۋان ۋە باشقا پادىشاھلىق سىمۋوللىرىنى ئىشلىتىپ كەلدى. شوتلاندىيە ئىچىدىكى قانۇن سىستېمىسىمۇ ئەنگىلىيە، ۋېلىش ۋە شىمالىي ئىرېلاندىيەدىن ئايرىلدى. شوتلاندىيە ئاممىۋى ۋە خۇسۇسىي قانۇنلاردا ئالاھىدە باشقۇرۇش تەۋەلىكىنى تەشكىل قىلىدۇ.  قانۇن، مائارىپ، دىنىي ۋە باشقا ئورگانلارنىڭ ئەنگىلىيەنىڭ قالغان قىسمىدىكىگە ئوخشىمايدىغان ئورگانلارنىڭ داۋاملىق مەۋجۇت بولۇپ تۇرۇشى، 1707 -يىلدىن باشلاپ ئەنگىلىيە بىلەن ئىتتىپاقلاشقاندىن بۇيان، شوتلاندىيە مەدەنىيىتى ۋە مىللىي كىملىكىنىڭ داۋاملىشىشىغا تۆھپە قوشتى. 

1999-يىلى، شوتلاندىيە پارلامېنتى قايتىدىن قۇرۇلدى، 129 ئەزادىن تەركىب تاپقان، بىرلىككە كەلگەن بىرلىككە كەلگەن قانۇن چىقىرىش شەكلىدە، دۆلەت ئىچى سىياسىتىنىڭ نۇرغۇن ساھەلىرىدە ھوقۇقى بار.  شوتلاندىيە ھۆكۈمىتىنىڭ باشلىقى شوتلاندىيەنىڭ بىرىنچى مىنىستىرى، ئۇ شوتلاندىيەنىڭ مۇئاۋىن بىرىنچى مىنىستىرى قوللايدۇ.  شوتلاندىيە ئەنگلىيە پارلامېنتىغا 59 پارلامېنت ئەزاسى ۋەكىللىك قىلىدۇ. ئۇ يەنە ئەنگىلىيە-ئېرلاندىيە كېڭىشىنىڭ ئەزاسى،  شوتلاندىيە پارلامېنتىنىڭ بەش ئەزاسىنى ئەنگىلىيە-ئېرلاندىيە پارلامېنت مەجلىسىگە ئەۋەتىدۇ،  شۇنداقلا بىرىنچى مىنىستىر ۋەكىللىكىدىكى بىرلەشمە مىنىستىرلار كومىتېتىنىڭ ئەزاسى .
## مەنبەلەر
Shotlandiye

right|thumb|250px|Shotlandiye
right|thumb|Dölet bayriqi

**Shotlandiye** bolsa Yawropa jaylaxkan bir
dulat. Uning paytahti bolsa Idinburg, ang qong xahri bolsa Glasgow. Dulat tili bolsa Shotlandiye gaél tili. Azirki Zungtung Alex Salmond. Azirki bash wezir Gordon Brown. Yar maydani 78 ming 772 kuwadirat kilometir, nopusi 5 million 144 ming, bularning assaslik dini Protéstant dini.
## مەنبەلەر
توگو

left|thumbnail|250px|توگو
left|thumbnail|دۆلەت بايرىقى

**توگو** بولسا ئافرىقا جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا لومې، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا لومې. دۆلەت تىلى بولسا فرانسۇز تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت فائۇرە گناسسىڭبې. ھازىرقى باش ۋەزىر ۋىكتۋار دوگبې. بۇ دۆلەت 1960 يىلى 4 ئاينىڭ 27 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 57 مىڭ كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 8 مىليون 703 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى كاتولىك دىنى.
## مەنبەلەر
كومور ئاراللىرى

left|thumb|250px|كومور ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**كومور ئاراللىرى** بولسا ئافرىقا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا مورونى، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا مورونى. دۆلەت تىلى بولسا كومور تىلى ۋە فرانسۇز تىلى ۋە ئەرەب تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت ئازالى ئاسۇمانى. بۇ دۆلەت 1975 يىلى 7 ئاينىڭ 6 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 2 مىڭ 235 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 850 مىڭ.
## مەنبەلەر
ئېفىئوپىيە

left|thumb|250px|ئېفىئوپىيە
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ئېفىئوپىيە** بولسا ئافرىقا جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ئەددىس-ئەبېبە، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا ئەددىس-ئەبېبە. دۆلەت تىلى بولسا ئامخارا تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت ساھلە-ۋورك زەۋدە. ھازىرقى باش ۋەزىر ئابىي ئاھمەد. بۇ دۆلەت 1137 يىلى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 1 مىليون 112 مىڭ كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 127 مىليون 955 مىڭ، بۇلارنىڭ ئاساسلىق دىنى خرىستىئان دىنى.

## مەنبەلەر
جىبۇتى

left|thumb|250px|جىبۇتى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**جىبۇتى** بولسا ئافرىقا جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا جىبۇتى شەھرى، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا جىبۇتى شەھرى. دۆلەت تىلى بولسا فرانسۇز تىلى ۋە ئەرەپ تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت ئىسمائىل ئومار گۇئەللەھ. ھازىرقى باش ۋەزىر ئابدۇلكادەر كامىل موھامەد. بۇ دۆلەت 1977 يىلى 6 ئاينىڭ 27 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 23 مىڭ 200 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 976 مىڭ.
## مەنبەلەر
ئېرىترېيە

left|thumb|250px|ئېرىترېيە
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ئېرىترېيە** بولسا ئافرىقا جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ئاسمارا، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا ئاسمارا. دۆلەت تىلى بولسا تەگرەنيا تىلى ۋې ئەرەب تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت ئىساياس ئافۋەركى. بۇ دۆلەت 1993 يىلى 5 ئاينىڭ 24 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 120 مىڭ كۋادرات‎ كىلومېتىر، نوپۇسى 4 مىليون.

## مەنبەلەر
ماۋرىتانىيە

left|thumb|250px|ماۋرىتانىيە
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ماۋرىتانىيە** بولسا شىمالىي ئافرىقا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا نۇۋاكسوت، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا نۇۋاكسوت. دۇلات تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ موھامەد ئوئۇلد ئابدەل ئازىز. ئازىركى باش ۋەزىر موئۇلايە ئوئۇلد موھامەد لاغداف. بۇ دۇلات 1960 يىلى 11 ئاينىڭ 28 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 1 مىللىئون 030 مىڭ 700 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 3 مىللىئون 069 مىڭ.
## مەنبەلەر
مالدىۋ ئاراللىرى

left|thumb|250px|مالدىۋ ئاراللىرى
left|thumb|دۆلەت بايرىقى
**مالدىۋ ئاراللىرى** بولسا ئاسىيا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا مالې، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا مالې. دۇلات تىلى بولسا دىۋەھى تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ موھامەد ناسەئەد. ئازىركى باش ۋەزىر موھامەد شىھاب. بۇ دۇلات 1965 يىلى 7 ئاينىڭ 26 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 298 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 350 مىڭ.
## مەنبەلەر
كۇۋەيت

left|thumb|250px|كۇۋەيت
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**كۇۋەيت** بولسا ئاسىيا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا كۇۋائىت شەھىرى، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا كۇۋائىت شەھىرى. دۇلات تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ئازىركى باش ۋەزىر ناسسەر موھاممەد ئال-ئاھماد ئال-ساباھ. يار مايدانى 17 مىڭ 818 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 2 مىللىئون 596 مىڭ.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
مالى

left|thumbnail|250px|مالى
left|thumbnail|دۆلەت بايرىقى
**مالى** بولسا ئافرىقا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا باماكو، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا باماكو. دۇلات تىلى بولسا فرانسۇز تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ ئامادوئۇ توئۇمانى توئۇرې. ئازىركى باش ۋەزىر مودىبو سىدىبې. بۇ دۇلات 1960 يىلى 9 ئاينىڭ 22 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 1 مىللىئون 240 مىڭ 192 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 11 مىللىئون 995 مىڭ.
## مەنبەلەر
ئىراق

left|thumb|250px|ئىراق
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ئىراق**  ئاسىيا قىتئەسى گە جايلاشقان بولۇپ ئەرەب بولمىغان دۆلەتلەر بىلەن چىگراداش بىردىنبىر پارس قولتۇغى ئەرەب دەۋلەتى بولۇپ شەرقتە ئىران، شىمالدا تۈركىيە، غەربتە سۈرىيە ۋە ئىئوردانىيە، جەنۇبدا سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە كۇۋەيت بىلەن قوشنىدۇر. ئىراق تارىختا «مېسوپوتامىيە» دەپ ئاتالغان بۇلۇپ، بۇ جاي ئىنسانلار مەدەنىيتى بارلىققا كەلگەن ئاساسلىق جايلارنىڭ بىرى، ھازىر ئامېرىكا ۋە ئۇنىڭ ئىتتىپاقداش دۆلەتلىرىنىڭ قۇشۇنلىرى ئىراقنى بېسۋالغاچقا، ئىراق ۋەزىيتىدە زور ئۆزگىرىش بۇلۇۋاتىدۇ.

= تارىخ=
ئېفرات ۋە دەژلە دەرياسى ئارىلىقىدىكى مېسوپوتامىيە تۈزلەڭلىكىدىكى مۇنبەت زېمىندا دۇنيادىكى ئەڭ قەدىمكى مەدەنىيەت - سۇمېر، بابىل ۋە ئەسسۇرىيە مەدەنىيتى بارلىققا كەلگەن. مىلادىيە 656 - يىلى بۇ رايوننى ئەرەپ ئىمپېرىيەسى بېسىۋالغان. شۇنىڭدىن ئىلگىرىكى خېل ئۇزاق ۋاقىتلارغىچە بۇ جاي پېرسىيەنىڭ بىر قىسمى ئىدى. 762 - يىلى ئابباس خەلىپىلىكى (مىلادىيە 750 - يىلدىن 1250 - يىلغىچە) قەدىمقى بابىل يېنىدىكى باغدادقا كۆچكەن. شۇنىڭدىن كېيىن، تاكى ئوسمان تۈرك ئىمپېرىيەسى ئۇنى قۇشۇۋالغىچە، باغداد ئەرەپ دۇنياسىنىڭ مەركىزى بولغان.
ئەنگىلىيە ئارمىيەسى 1915 - يىلى ئىراقنى بېسىۋىلىپ، تاكى ئىراق 1932 - يىلى مۇستەقىل بولۇپ، ھاشىم خانلىقى ھۆكۈمرانلىقىدىكى پادىشاھلىق دۆلەت قۇرۇلغىچە، خەلقئارا ئىتتىپاق نامىدا ئۇنىڭغا ھۆكۈمرانلىق قىلغان. 1968 - يىلى سوتسىيالىزىم ئارقا كۆرۈنۈشى بولغان ئىراق گۈللىنىش پارتىيەسى ھاشىم خانلىقىنى ئاغدۇرۇپ ھاكىمىيەت بېشىغا چىققان. سەددام ھۈسەين 1979 - يىلى مەزكۈر پارتىيەنىڭ داھىيسى بولغان ھەم مۇستەبىت ھاكىمىيەت يۈرگۈزگەن. سەددام ھاكىمىيەت يۈرگۈزگەندە ئوخشاش بولمىغان سىياسىي قاراشتىكىلەرگە ھەدەپ زەربە بەرگەن ھەم ئۇلارنى قىرغان. 1980 - يىلى ئىراق قوشنا دۆلەت ئىران بىلەن سەككىز يىل ئۇرۇشقان بۇلۇپ، 1988 - يىلى ئىككى دۆلەت ئاندىن ئۇرۇش توختاتقان.

1990 - يىلى ئىراق ئارمىيەسى كۇۋەيتكە تاجاۋۇز قىلغان، 2 - يىلى يانۋاردا پارس قۇلتۇقى ئۇرۇشى پاتىلغان بۇلۇپ، ئامېرىكا باشچىلىقىدىكى كۆپ دۆلەت قۇشۇنى ئىراقنى مەغلۇپ قىلىپ، كۇۋەيتتىن قوغلاپ چىقارغان. شۇنىڭدىن كېيىن، ئامېرىكا باشچىلىقىدىكى دۆلەتلەر ئىراققا ئۇزاق ۋاقىت جازا يۈرگۈزگەن ھەم « ئىراقتا قىرغىنچىلىقى زور قۇراللار بار» دېگەننى باھانە قىلىپ، ب د ت نامىدا ئىراقنىڭ قورال - ياراغلىرىنى كۆپ قېتىم تەكشۈرگەن. 2003 - يىلى 20 - مارت ئامېرىكا ۋە ئەنگىلىيە قاتارلىق دۆلەتلەر :« ئىراقنىڭ قىرغىنچىلىقى زور قوراللىرى بار، شۇنداقلا ب د ت بىلەن ھەمكارلاشمايۋاتىدۇ» دېگەن باھانە بىلەن ئىراققا بىرلىشىپ ئەسكەر چىقىرىپ، ئىراق ئۇرۇشىنى قوزغىغان. ئاپرېلدا گۈللىنىش پارتىيەسى ھاكىمىيتى ئامېرىكا - ئەنگىلىيە بىرلەشمە ئارمىيەسى تەرىپىدىن ئاغدۇرۇلۇپ، ئىراق ئامېرىكا ۋە ئۇنىڭ ئىتتىپاقداش دۆلەتلەر ئارمىيەسىنىڭ كونتۇرۇللۇقىغا ئۆتكەن بولسىمۇ، ئىراقتا قىرغىنچىلىقى زور بولغان قوراللار بارلىقى ھەققىدە ھازىرغىچە دەلىل - ئىسپات تېپىلمىدى.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
نىگېر

left|thumb|250px|نىگېر
left|thumb|دۆلەت بايرىقى
**نىگېر** بولسا ئافرىقا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا نىئامېي، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا نىئامېي. دۇلات تىلى بولسا فرانسۇز تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ تانجا مامادوئۇ. ئازىركى باش ۋەزىر ئالى باجو گاماتىئې. بۇ دۇلات 1960 يىلى 8 ئاينىڭ 3 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 1 مىللىئون 267 مىڭ 000 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 13 مىللىئون 272 مىڭ.
## مەنبەلەر
ئومان

left|thumb|250px|ئومان
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ئومان** بولسا ئاسىيا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا مۇسكات، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا مۇسكات. دۆلەت تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ھازىرقى سۇلتان ھەيسەم بىن تارىق ئەل سەئىد. ھازىرقى باش ۋەزىر زى يەزىن بىن ھەيسەم ئەل سەئىد. بۇ دۆلەت 1651 يىلى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 309 مىڭ 500 كۋادرات‎ كىلومېتىر، نوپۇسى 4 مىليون 520 مىڭ.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
قاتار

left|thumb|250px|قاتار
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**قاتار** بولسا ئاسىيا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا دوھا، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا دوھا. دۆلەت تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ھازىرقى ئەمىر تامىم بىن ھاماد. ھازىرقى باش ۋەزىر مۇھەممەد بىن ئابدۇرەھمان بىن جاسسىم ئال تھانى. بۇ دۆلەت 1971 يىلى 9 ئاينىڭ 3 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 11 مىڭ 581 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 2 مىليون 795 مىڭ.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
سۇرىيە

**سۇرىيە** ياكى رەسمى ئىسمى **سۇرىيە ئەرەب جۇمھۇرىيىتى** ()، ئاسىيا قىتئەسىدە، ئوتتۇرا شەرقتە لىۋان، ئىسرائىلىيە، ئىئوردانىيە، ئىراق ۋە تۈركىيە بىلەن قوشنا بىر ئەلدۇر. غەربىدە ئوتتۇرا يەر دېڭىزى باردۇر. پايتەختى ۋە ئەڭ چوڭ شەھىرى دەمەشىق (شام). رەسمىي تىلى ئەرەبچە. سۇرىيەنىڭ توپلام نۇڧۇسى 2004- يىلى 17 مىلىيون 921 مىڭ كىشىدۇر. ھەلەب، لازىقىيە، ھىمس باشقا چوڭ شەھەرلىرىدىندۇر.
1963- يىلىدىن بېرى سۇرىيە بەئس پارتىيەسى تەرىپىدىن باشقۇرۇلماقتا. دەۋلەت باشىدا 1970- يىلىدىن بېرى ئەسەد ئائىلىسىدىن بىرى ۋەزىپىدە بولماقتا. سۇرىيەنىڭ مەۋجۇد ئەلباشى، 1970-2000 ئارىسى باشقۇرغان ھاڧىز ئەسەدنىڭ ئوغلى بەششار ئەسەدتۇر. 2011- يىلىنىڭ مارت ئېيىدا ئوتتۇرا شەرقتە يۈز بەرگەن دۇلقۇندىن ئىلھاملىنىپ كوچىغا چىققان نامايىش ئۇيۇشتۇردى. خەلقنىڭ ئىسلاھات تەلەبى ۋە ئونلارچە كىشىنىڭ ئۆلۈمى نەتىجىسىدە مۇھەممەد ناجى ئەل ئوتارى باشۋەكىللىكىدىكى ھۆكۈمەت 2011- يىلى 29- مارت كۈنى ئىستىڧا ئەتتى. مۇھەممەد ناجى ئەل ئوتارى، ھۆكۈمەت قۇرۇلغانغە قەدەر بەششار ئەسەد تەرىپىدىن ۋاقىتلىق باشۋەكىل ئاتاندى. شۇ كۈنى باشتا پايتەخت دەمەشىق ۋە باشقا شەھەرلەردە ئونمىڭلىغان خەلق ھۈكۈمەت تەرەپتارى نامايىشلار ئۆتكۈزدى.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
يەمەن

left|thumb|250px|يەمەن
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**يەمەن** بولسا ئاسىيا جايلاشقان بىر دۆلەت . ئۇنىڭ پايتەختى بولسا سەنئا، ئەڭ چوڭ شەھىرى  بولسا سەنئا. دۆلەت تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ھازىرقى  زۇڭتۇڭ ئەلى ئابدۇللاھ. ھازىرقى  باش ۋەزىر ئالى موھەممەد مۇجۇر. بۇ دۆلەت 1990 يىلى 5 ئاينىڭ 22 كۇنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 527 مىڭ 968 كۇۋادىرات كىلومېتىر ، نوپۇسى 23 مىليون  013 مىڭ.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
غەربىي سەھرا

left|thumb|250px|غەربىي ساھارا
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**غەربىي سەھرا** بولسا شىمالىي ئافرىقا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا لايۇن، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا لايۇن. دۆلەت تىلى بولسا ئەرەب تىلى. بۇ دۆلەت 1975 يىلى 11 ئاينىڭ 14 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 266 مىڭ كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 500 مىڭ.
## مەنبەلەر
ئىئوردانىيە

left|thumb|250px|ئىئوردانىيە
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ئىئوردانىيە** بولسا ئاسىيا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ئاممان، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا ئاممان. دۆلەت تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ھازىرقى باش ۋەزىر بىشەر خاساۋنە. بۇ دۆلەت 1946 يىلى 5 ئاينىڭ 25 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 89 مىڭ 342 كۋادرات‎ كىلومېتىر، نوپۇسى 11 مىليون 484 مىڭ.

## مەنبەلەر

تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
تۇنىس

left|thumb|250px|تۇنىس
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**تۇنىس** بولسا شىمالىي ئافرىقا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا تۇنىس شەھىرى، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا تۇنىس شەھىرى. دۆلەت تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت قائىس سەئىد. ھازىرقى باش ۋەزىر ئەھمەد ھاشانى. بۇ دۆلەت 1956 يىلى 3 ئاينىڭ 20 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 163 مىڭ 610 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 11 مىليون 708 مىڭ.
## مەنبەلەر
لىۋىيە

left|thumb|250px|لىۋىيە
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**لىۋىيە** بولسا شىمالىي ئافرىقا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا تەرابۇلۇس، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا تەرابۇلۇس. دۇلات تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ مۇئاممار ئال-گاددافى. ئازىركى باش ۋەزىر باغدادى ماھمۇدى. بۇ دۇلات 1951 يىلى 12 ئاينىڭ 24 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 1 مىللىئون 759 مىڭ 541 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 6 مىللىئون 173 مىڭ.
## مەنبەلەر
ماراكەش

thumb
 

thumb|250x250px|ماراكەشleft|thumb|دۆلەت بايرىقى

**مەراكەش** بولسا شىمالىي ئافرىقا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا رابات، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا دار-ئەل-بائىدا. دۇلات تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ئازىركى كھان موھاممەد VI. ئازىركى باش ۋەزىر ئابباس ئەل فاسسى. بۇ دۇلات 1956 يىلى 4 ئاينىڭ 7 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 446 مىڭ 550 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 31 مىللىئون 352 مىڭ.
## مەنبەلەر
ماۋرىتىئۇس

left|thumb|250px|ماۋرىتىئۇس
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**ماۋرىتىئۇس** بولسا ئافرىقا جايلاخكان بىر
دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا لۇئىس پورتى، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا لۇئىس پورتى. دۇلات تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ ئانەروئود جۇگنائۇتھ. ئازىركى باش ۋەزىر ناۋىن رامگوئولام. بۇ دۇلات 1968 يىلى 3 ئاينىڭ 12 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 2 مىڭ 040 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 1 مىللىئون 264 مىڭ.
## مەنبەلەر
ئالتۇن

left|thumb|250px|
left|thumb|250px
**ئالتۇن** بىرخىل ھەمىيلىك ئېلىمىنت ئاتوم نومۇرى 79 ئۇ بىرخىل ئېغىر مېتال ئىلگىرى پۇل قىلىپ ئىشلىتىلگەن، سودىدا ناھايىتى قىممەتلىك ھېسابلىناتتى، زىننەت بۇيۇمى قىلپ ئىشلىتىلگەن. تارىخنىڭ بەلگىسى بوپقالغان.

## مەنبەلەر

تۈر:ئېلېمېنتلار
Platina

right|thumb|250px
right|thumb|250px
**Platina** birhil hemiylik elimint atom numiri 78 u birhil eghir metal ilgiri pul kilip ixlitilgan, sodidanahayiti kimmatlik hesablinati, zinnat buyumi kilp ixlitilgan. tarihningbalgisi bopkalgan
قوي گۆشى

تونۇر كاۋىپى

 

ئىككى ياشلىق پاقلان ئىككى دانە، ئاق ئۇن 105 گرام، تۇخۇمنىڭ سېرىقى بەش دانە، سوققان قارىمۇچ مۇۋاپىق، زەرچىۋە ئازراق، سوققان زىرە مۇۋاپىق، تۇز مۇۋاپىق.

 

1. قوينى بوغۇزلاپ، تېرىسىنى سويۇپ، باش ۋە پاقالچاقلىرىنى كېسىپ ئېلىۋېتىپ، قورسىقىنى كىچىكرەك يېرىپ، ئىچكى ئەزالىرىنى ئېلىۋېتىلىدۇ. ئاندىن ئىچىنى ئىسسىق سۇ بىلەن چايقاپ، قۇرۇق لاتا بىلەن سۈرتىۋېتىلىدۇ. ئاندىن قوينى بىر تال ياغاچقا پۈتۈنلەي تىكلەپ ئۆتكۈزۈپ، ياغاچ قوينىڭ بوينى تۇرغان يېرىگە بىر تال مىخ قېقىپ قويۇلىدۇ (بۇ مىخ قوي گۆشىنىڭ ياغاچتىن پەسكە سىيرىلىپ چۈشۈپ كېتىشىنى توساپ تۇرىدۇ).

2. تۇخۇمنىڭ سېرىقىنى ئارىلاشتۇرۇپ، ئۇنىڭغا تۇز، سوققان زەرچىۋە، زىرە، قارىمۇچ، ئاق ئۇنلارنى سېلىپ ئارىلاشتۇرۇپ قويۇق تۇخۇم شىرىسى ياساپ، ئۇنى گۆشنىڭ يۈزىگە سۈرتۈپ تەييارلىنىدۇ. 

3. تونۇرنى ياخشى قىزىتىپ، چوغلىرىنى ئېلىۋېتىپ، داپخاننى چىڭ ئېتىپ، تەييارلانغان پۈتۈن قوي گۆشىنى بېشىنى پەس تەرەپكە قىلىپ تونۇرغا تىكلەپ تۇرغۇزۇپ، تونۇرنىڭ ئاغزىنى ھور چىقمايدىغان قىلىپ ھىم ئېتىپ، بىر يېرىم سائەت تونۇرنىڭ ئىچىدە قاقلاپ پىشۇرۇلىدۇ. 
گۆشنىڭ پىشقان ـ پىشمىغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن، تونۇرنىڭ ئاغزىنى ئېچىپ قاراپ باقىدۇ. ئەگەر ياغاچنىڭ گۆشكە ئۆتكۈزۈلگەن يېرى شورغا ئوخشاش ئاق گەز باغلىغان ھەم گۆش ئالتۇن سېرىق رەڭگە كىرگەن بولسا، پىشقان ھېسابلىنىدۇ. 

قوينىڭ مۆڭگۈزىگە قىزىل لاتا، ئاغزىغا كەرەپشە چىشلىتىپ، غالتەك ھارۋا بىلەن مېھمانلارنىڭ ئالدىغا كەلتۈرۈلىدۇ. 
پىشقان كاۋاپنى پۈتۈن ھالدا ياكى سۆڭىكى بىلەن قوشۇپ 105-140 گرام چوڭلۇقتا پارچىلاپ داستىخانغا كەلتۈرۈلىدۇ.
## مەنبەلەر
گۆشلۈك پولو

**گۆشلۈك پولۇ**

گۈرۈچ ئىككى يېرىم كىلوگرام، ئەبجەش ياغ 500 گرام، زىرە مۇۋاپىق، گۆش بىر كىلوگرام، سوققان قەلەمپۇر مۇۋاپىق، سەۋزە بىر يېرىم كىلوگرام، كاۋاۋىچىن مۇۋاپىق، پىياز بىر تال، تۇز مۇۋاپىق مىقداردا.

1. گۈرۈچنى پاكىز تازىلاپ، سوغۇق ياكى ئىلمان سۇ بىلەن 4-3 قېتىم يۇيۇپ، سەۋزە قەلەمچە، پىياز يالپاق، گۆش 140 گرام چوڭلۇقتا توغرىلىدۇ. 2. قازانغا ياغنى قۇيۇپ، قائىدىگە مۇۋاپىق ياخشى داغلىغاندىن كېيىن، گۆش سېلىنىدۇ. گۆش سەل قورۇلغاندىن كېيىن، پىيازنى سېلىپ گۆش بىلەن بىللە قورۇلىدۇ. پىياز سارغايغاندا سەۋزىنى سېلىپ ئازراق تۇز سېپىپ ئارىلاشتۇرۇپ يەنە قورۇلىدۇ. 
3. سەۋزە قورۇلۇپ توق سېرىق رەڭگە كىرگەندە، زىرە، قەلەمپۇر سېلىپ سەۋزە بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ بولغاندىن كېيىن، قايناق سۇ قۇيۇپ، پەس ئوتتا 60-50 مىنۇت سىم - سىم قاينىتىلىدۇ. ئاندىن تۇز تەمىنى تەڭشەپ، ئوتنى پەسەيتىپ، يۇيۇپ تەييارلانغان گۈرۈچ سېلىنىدۇ. ئوچاقتا كۆيۈۋاتقان ئوت تارتىۋېتىلىپ، چوغدا پىشۇرۇلىدۇ. 
سۇ گۈرۈچ يۈزىدىن بىر سانتىمېتىر ئۆپچۆرىسىدە كۆتۈرۈلۈپ تۇرۇشى، گۈرۈچ سېلىغاندىن كېيىن قازان تەكشى قاينىتىلىشى لازىم. تەكشى قاينىمىسا، پولۇ ئالا بولۇپ قالىدۇ. 
4. گۈرۈچ سېلىشتىن بۇرۇن زىرۋەكنىڭ تۇز تەمىنى تەڭشىۋېلىش كېرەك. گۈرۈچ سېلىنىپ بولغاندا، بولۇپمۇ گۈرۈچ سۇنى سۈمۈرۈپ بولغاندا تۇز تەمىنى تەڭشەش قىيىن. 
ئاشنىڭ سۈيى تارتىلىپ بولغاندا، بىر نەچچە يېرىگە تاياقچە سانجىش كېرەك. بۇنداق قىلغاندا، گۈرۈچنىڭ يۈزىدىكى سۇ ئاستىغا چۈشۈپ قاينايدۇ. ئاستىدىكى ھور ئۈستىگە چىقىپ، گۈرۈچنىڭ ھەممە يىرىگە ھور تېگىپ، گۈرۈچنىڭ پىشىشىغا ئىمكانىيەت تۇغۇلىدۇ. قازاننىڭ سۈيى ئاساسەن تۈگىگەندە ئاش دەملىنىدۇ. 
ئاشنىڭ دەم يېيىش ۋاقتى گۈرۈچنىڭ مىقدارى ۋە سورتىغا باغلىق. ئادەتتە مۇشۇ ئۇسۇلدا ئەتكەندە 25 ـ20 مىنۇت دەملەنسە بولىدۇ. ئاش دەم يېگەندىن كېيىن، ئاشنى ياخشى ئۆرۈپ، ئارىلاشتۇرۇپ ئۇسۇش كېرەك. داستىخانغا پولۇ بىلەن بىللە سوغۇق قورۇمىلار كەلتۈرۈلسە تېخىمۇ ياخشى.
## مەنبەلەر

تۈر:پولۇلار
تۈر:ئۇيغۇر تائاملىرى
مىسىر

**مىسىر** () ياكى رەسمىي نامى بىلەن **مىسىر ئەرەب جۇمھۇرىيىتى** () شىمالىي ئافرىقاغا جايلاشقان بىر دۆلەتتۇر.

مىسىر جۇمھۇرىيەت تۈزۈمى بىلەن باشقۇرۇلىدىغان بىر ئەرەب جۇمھۇرىيتىدۇر. ئاھالىنىڭ كۆپچىلىكى مۇسۇلمان ئەرەبلەردۇر. پايتەختى ۋە ئەڭ چوڭ شەھەرى قاھىرەدۇر. ھازىرقى پرېزدېنتى ئابدۇلفەتتاھ سىسى ئېرۇر. باش مىنىستىر، ئىبراھىم مەھلاب ئېرۇر. مىسىرنىڭ قانۇن چىقىرىش ئورگىنى بولسا مىسىر خەلق مەجلىسى ئېرۇر.

مسىر شىمالىي ئافرىقىنىڭ نۇپۇسى ئەڭ كۆپ دۆلىتىدۇر. شىمالدا ئاق دېڭىز ۋە شەرقتە قىزىل دېڭىز قىرغاقلىرىغا ئىگە مىسىرنىڭ، غەربىدە لىۋىيە، جەنۇبىدا سۇدان يەر ئالماقتا. مىسىرنىڭ ئاسىيا قىتئەسىگە جايلاشقان قىسمى سىنا يېرىم ئارىلى ئۈستىدە پەلەستىن ۋە ئىسرائىلىيە بىلەن قوشنىدۇر. مىسىرنىڭ ئەڭ مۇھىم دەرياسى بولغان نىل دەرياسى ئا دېڭىزغا قۇيۇلىدۇ. 

مىسىر تۆرت چوڭ قەدىمىي مەدەنىيەتلىك دۆلەتنىڭ بىرىدۇر. يەر ئۆلچىمى 1 مىليون 10 مىڭ كم2 بولۇپ، 2020 - يىلى تەخمىنەن 100 مىليون نۇپۇسلۇق بىر دۆلەتتۇر.

مىسىرنىڭ 7000 يىلغا يېقىن ئۆتمۈشى بار بولۇپ، تۇنجى مەدەنىيەتتىن بۇيان نۇرغۇن ھاكىمىيەت، دۆلەت ۋە قەۋملەر ئۆتكەن. تارىختا مىسىر فىرئەۋنلىرىنىڭ مەملىكىتى، ئىسلام دۆلىتىنىڭ توپرىقى، ئەمەۋىيلەر، ئابباسىيلەر، فاتىمىيلەر، مەملۇكىيلەر ۋە ئوسمانىيلەرنىڭ ھۆكۈمدارلىقىدا بولغان مىسىر، 1922 - يىلى بۈيۈك برىتانىيەدىن مۇستەقىل بولغان ۋە 1952 - يىلى جۇمھۇرىيەت ئېلان قىلىنغان. 

ئاخىرىقى قېتىم 2011 - يىلىدىكى مىسىر ئىنقىلابى بىلەن 32 يىل مىسىرنى باشقۇرغا ھۈسنۈ مۇبارەك غولاپ چۈشكەن ۋە مسىر دېموكراتىيەگە ئۆتۈش باسقۇچىغا كىرگەن. بۇ باسقۇچ 2013 - يىلى 3 ئىيۇل كۈنى سايلانغان تۇنجى دۆلەت رەئىسى مۇھەممەد مۇرسىينىڭ بىر سىياسىي ئۆزگىرىش بىلەن ۋەزىپىدىن قالدۇرۇلىشى بىلەن دەخىل كۆرگەن. 

مىسىر كۆپلىگەن خەلقئارالىق تەشكىلاتلارغا ئەزا بولۇپ، ب د ت، ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى، ئەرەب ئىتتىپاقى ۋە ئاسىيا ئىتتىپاقىغا ئەزا بولۇش بىلەن بىرگە ھەم غەرب، ھەم شەرق ئەللىرى بىلەن مۇۋازىنەتلىك ئالاقە قۇرۇپ كەلمەكتە.

## مەنبەلەر
سۇدان

left|150px
left|200px

 

 
left|thumb|250px|سۇدان

**سۇدان** بولسا شىمالىي ئافرىقا جايلاشقان بىر
دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا خارتۇم، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا خارتۇم. دۆلەت تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت ئابد ئەىل فاتاھ ئەل بۇرھان. ھازىرقى باش ۋەزىر ئوسمان ھۈسەيىن. بۇ دۆلەت 1956 يىلى 1 ئاينىڭ 1 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 1 مىليون 886 مىڭ 68 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 49 مىليون 197 مىڭ.
## مەنبەلەر
سومالى

left|150px
left|200px
 

left|thumb|250px|سومالى

**سومالى** بولسا ئافرىقىغا جايلاشقان بىر دۆلەت، ئۇنىڭ پايتەختى بولسا موگادىشۇ، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا موگادىشۇ. دۆلەت تىلى بولسا سومالى تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت ھاسسان شەيخ موھامۇد. ھازىرقى باش ۋەزىر ھامزا ئابدى باررە. بۇ دۆلەت 1960 يىلى 6 ئاينىڭ 26 كۈنى مۇستەقىل بولغان ، يەر مەيدانى 637 مىڭ 657 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 12 مېليون 693 مىڭ.
## مەنبەلەر
كۈمۈش

left|thumb|250px

left|thumb|250px
**كۈمۈش** بىرھىل ھەمىيلىك ئەلىمىنت ئاتوم نۇمىرى 47 ئۇ بىرھىل ئەغىر مەتال ئىلگىرى پۇل كىلىپ ئىخلىتىلگان، سودىداناھايىتى كىمماتلىك ھەسابلىناتى، زىننات بۇيۇمى كىلپ ئىخلىتىلگان. تارىھنىڭبالگىسى بوپكالگان
## مەنبەلەر
مىس

thumb
 left|thumb|250px

left|thumb|250px
**مىس** بىرخىل ھەمىيلىك ئېلىمىنت.
ئاتوم نۇمىرى29 ،ئۇ بىرخىل ئېغىر مېتال.
ئىلگىرى پۇل قىلىپ ئىشلىتىلگەن، سودىداناھايىتى قىمماتلىك ھېسابلىناتى، زىننات بۇيۇمى قىلپ ئىشلىتىلگەن. تارىھنىڭ بەلگىسى بوپكەلگەن.

ئۇمۇمىي

ئىسمى،سىمۋولى،نومۇرى:

ئىلمېنىت كاتېگورىيىسى:

گۇرۇپپىسى، دەۋرى،:

كۆرۈنىشى:

ئۆلچەملىك ئاتوم ئېغىرلىقى:

ئېلېكترون قەۋىتى:

فىزىكىلىق خۇسۇسىيىتى

ھالىتى:

قايناش نۇقتىسى:

ھورغا ئايلىنىش نۇقتىسى:

ئاتوم خۇسۇسىيىتى

كىرىستال تۈزىلىشى:

ئوكسىدلىنىش ئەھۋالى: ئاتوم رادىئوسى:

ۋاندېرۋالىس رادىئوسى:

ئىزوتوپلىرى:

قوللىنىشى:

تارىخى:

بايقىلىشى:

بىرىكمىلىرى:

## مەنبەلەر

تۈر:ئېلېمېنتلار
شاڭخەي شەھىرى

left|thumb|350px|شاڭخەي شەھىرى
left|thumb|350px|شاڭخەي شەھىرى
left|thumb|350px|شاڭخەي شەھىرى
left|thumb|350px|شاڭخەي شەھىرى
left|thumb|350px
left|thumb|350px
left|thumb|350px
**شاڭخەي شەھىرى** بولسا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، شاڭخەينىڭ 18،580،000 نوپۇسىبار، 2640.3 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 31.12°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 121°30، پوقتانومۇرى 200000-202100 رايۇننومۇرى 21.

## تارىخ
## جۇغراپىيە
## مەمۇرىي رايون
## ئىقتىساد
## ئاساسىي قۇرۇلۇش
## نۇپوس ئىستاتىستىكا
## تەربىيە
## ساياھەتچىلىك
## مائارىپ
## تەنھەرىكەت يىغىنى
## سىرتقى ئۇلاش
* جىلىن ئۆلكىسى ھۆكۈمەت تور بېكەت

## مەنبەلەر

تۈر:چوڭ شەھەرلەر
تۈر:جۇڭگودىكى شەھەرلەر
تۈر:شاڭخەي
بېيجىڭ شەھىرى

left|thumb|200px|بېيجىڭ شەھىرى
left|thumb|200px|
left|thumb|200px|
left|thumb|200px|
left|thumb|200px|
left|thumb|200px
**بېيجىڭ شەھىرى** بولسا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ پايتەختى، ئەڭ چوڭ شەھەرلىرىدىن بىرى. 

2013 - يىلى  بېيجىڭنىڭ نۇپۇسى 21,150,000 بولغان بولۇپ، يەر مەيدانى 924 كۋادىرات كىلومېتىر، شىمالىي كەڭلىك 39.54°، شەرقىي ئۇزۇنلۇك 116°23، پوچتانومۇرى 100000 - 102629 رايون نومۇرى 10.

## تارىخ
## جۇغراپىيە
## نوپۇس ئەھۋالى
## مەمۇرىي رايون
## مائارىپ
## ئىقتىساد
## ھاۋا كىلىماتى
## ساياھەتچىلىك
## سىرتقى ئۇلاش
* بېيجىڭ شەھىرى ھۆكۈمەت تور بېكەت

## مەنبەلەر
گۇاڭجۇ شەھىرى

left|thumb|350px|گۇاڭجۇ شەھىرى
left|thumb|350px

left|thumb|350px| گۇاڭجۇ شەھىرى
left|thumb|350px| گۇاڭجۇ شەھىرى
left|thumb|350px| گۇاڭجۇ شەھىرى

**گۇئاڭجۇ شەھىرى** جۇڭگوبولسا جۇڭگو گۇئاڭدوڭ ئۆلكىسى نىڭ ئىقتىساد مەدەنىيەت مەركىزى. بۇ شەھەرنىڭ شەھەر مەركىزى بولسا تىيەنخې رايۇنى.بۇ شەھەر جۇڭگۇ ئېچىدە تەرەقىيات سۈرئىتى تېز بولغانلىقىدىن باشقا ئۆلكە-شەھەرلەردىن بۇ شەھەرگە كۆچۈپ كەلگەن نوپۇسمۇ خېلى چوڭ سالماقنى ئېگىلەيدۇ.بۇ شەھەرنىڭ نوپۇسى 15مىلليوندىن ئارتۇق،56 مىللەت تولۇق.

## تارىخ
## جۇغراپىيە
## مەمۇرىي رايون
## ئىقتىساد
## ئاساسىي قۇرۇلۇش
## نۇپوس ئىستاتىستىكا
## تەربىيە
## ساياھەتچىلىك
## مائارىپ
## تەنھەرىكەت يىغىنى
## سىرتقى ئۇلاش
## مەنبەلەر
شېنجېن شەھىرى

left|thumb|250px
left|thumb|350px|
left|thumb|350px|
شېنجېن شەھىرى بولسا جۇڭگو گۇئاڭدوڭ ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، شېنجېننىڭ 8،615،500 نوپۇسىبار، 4202.7 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 22.33°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 114°06، پوقتانومۇرى 518000 رايۇننومۇرى 755.
## تارىخ
## جۇغراپىيە
## مەمۇرىي رايون
## ئىقتىساد
## ئاساسىي قۇرۇلۇش
## نۇپوس ئىستاتىستىكا
## تەربىيە
## ساياھەتچىلىك
## مائارىپ
## تەنھەرىكەت يىغىنى
## سىرتقى ئۇلاش

## تارىخ
## جۇغراپىيە
## مەمۇرىي رايون
## ئىقتىساد
## ئاساسىي قۇرۇلۇش
## نۇپوس ئىستاتىستىكا
## تەربىيە
## ساياھەتچىلىك
## مائارىپ
## تەنھەرىكەت يىغىنى
## سىرتقى ئۇلاش
## مەنبەلەر
Dongwen shehiri

**Dongwen shehiri** bolsa Junggo Guangdong Ölkisi dikibixahar 2000 nopus bar, Dongwenning 6,445,700 nopusibar, 2614.9 km² dairaiqida nopus jaylaxkan, ximalikang lik 23.2°, xariki uzunluk 113°43, poqtanomuri 523000 rayunnomuri 769.
## مەنبەلەر
چۇڭچىڭ شەھىرى

left|thumb|350px|چۇڭچىڭ شەھىرى
left|thumb|350px
left|thumb|350px|چۇڭچىڭ شەھىرى
left|thumb|350px| چۇڭچىڭ شەھىرى
left|thumb|350px| چۇڭچىڭ شەھىرى
left|thumb|350px|چۇڭچىڭ شەھىرى
**چۇڭچىڭ شەھىرى** بولسا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى سىچۈئەن ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 2020 نوپۇس بار، چۇڭچىڭنىڭ 32,054,159 نوپۇسىبار، 390 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 29.33°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 103°30، پوقتانومۇرى 4000 00 - 4099 00 رايۇننومۇرى 23.

## تارىخ
## جۇغراپىيە
## مەمۇرىي رايون
## ئىقتىساد
## ئاساسىي قۇرۇلۇش
## نۇپوس ئىستاتىستىكا
## تەربىيە
## ساياھەتچىلىك
## مائارىپ
## تەنھەرىكەت يىغىنى
## سىرتقى ئۇلاش
* چۇڭچىڭ شەھىرى ھۆكۈمەت تور بېكەت
ۋۇخەن شەھىرى

left|thumb|350px|ۋۇخەن شەھىرى
left|thumb|350px

left|thumb|350px| ۋۇخەن شەھىرى
left|thumb|350px| ۋۇخەن شەھىرى
left|thumb|350px|ۋۇخەن شەھىرى
left|thumb|350px|ۋۇخەن شەھىرى
left|thumb|250px| ۋۇخەن شەھىرى
**ۋۇخەن شەھىرى** بولسا جۇڭگو خۇبېي ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار، ۋۇخەننىڭ 9،700،000 نوپۇسىبار، 1،145.6 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 29.58°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 113°53، پوقتانومۇرى 430000 - 430400 رايۇننومۇرى +86/27.

## تارىخ
## جۇغراپىيە
## مەمۇرىي رايون
## ئىقتىساد
## ئاساسىي قۇرۇلۇش
## نۇپوس ئىستاتىستىكا
## تەربىيە
## ساياھەتچىلىك
## مائارىپ
## تەنھەرىكەت يىغىنى
## سىرتقى ئۇلاش
## مەنبەلەر
لىۋان

left|thumb|250px|لىۋان
left|thumb|دۆلەت بايرىقى

**لىۋان** بولسا ئاسىيا جايلاشقان بىر دەۋلەت بولۇپ، پايتەختى ۋە ئەڭ چوڭ شەھرى بەيرۇت. دۇلات تىلى بولسا ئەرەب تىلى. ئازىركى زۇڭتۇڭ مىشېل ئەۋن. ئازىركى باش ۋەزىر نەجىب مىقاتىي. بۇ دۇلات 1941 يىلى 11 ئاينىڭ 26 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 10 مىڭ 452 كۇۋادىرات كىلومەتىر، نوپۇسى 4 مىللىئون 099 مىڭ.
## مەنبەلەر

تۈر:ئەرەب ئەللىرى
تۈر:ئوتتۇرا شەرق
تۈر:ئىسلام ئەللىرى ئىتتىپاقى
تۈر:دۆلەتلەر
تۈر:غەربىي ئاسىيا
جېڭجۇ شەھىرى

left|thumb|350px|جېڭجۇ شەھىرى
left|thumb|350px| جېڭجۇ شەھىرى
left|thumb|350px| جېڭجۇ شەھىرى

left|thumb|350px|جېڭجۇ شەھىرى
left|thumb|350px|جېڭجۇ شەھىرى
**جېڭجۇ شەھىرى** بولسا جۇڭگو خېنەن ئۆلكىسى دىكىبىخاھار 20067 نوپۇس بار، جېڭجۇنىڭ 7،243،000 نوپۇسىبار، 972.7 كم² دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان، خىمالىكاڭ لىك 34.45°، خارىكى ئۇزۇنلۇك 113°38، پوقتانومۇرى 450000 رايۇننومۇرى 371.

## تارىخ
## جۇغراپىيە
## مەمۇرىي رايون
## ئىقتىساد
## ئاساسىي قۇرۇلۇش
## نۇپوس ئىستاتىستىكا
## تەربىيە
## ساياھەتچىلىك
## مائارىپ
## تەنھەرىكەت يىغىنى
## سىرتقى ئۇلاش
## مەنبەلەر