open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تېرەم كەڭرى چوققىسى

تېرەم كەڭرى چوققىسى قاراقۇرۇم تاغ تىزمىسىدىكى مۇزتاغنىڭ بىر چوققىسىدۇر.  

## خەرىتە

thumb|قاراقۇرۇم
## مەنبەلەر
خەلقئارا ئاياللار بايرىمى

**8 - مارت خەلقئارا ئاياللار بايرىمى** (باشقا ئاتىلىشى: 8-مارت خانىم-قىزلار بايرىمى، خەلقئارا خانىم-قىزلار بايرىمى؛ ئېنگلىزچە: International Women's Day) ھەر يىلى 8 - مارت دۇنيا تەۋەسىدە تەبرىكلىنىدىغان خانىم - قىزلار بايرىمىدۇر. بۇ بايرامنىڭ ئەھمىيىتى بولسا ئاياللارنىڭ مەدەنىيەت، ئىجتىمائى ئورۇن، ئىقتساد ۋە باشقا ساھالەردە ئېرىشكەن ئۇتۇقلىرنى تەبرىكلەش.  

[thumb|خەلقئارا ئاياللار بايرىمىنى تەبرىكلەيدىغان رايون ۋە دۆلەتلەر. قىزىل=رەسمى بايرام، [ئاپېلسىن|ئاپلېسىن=پەقەت ئاياللار ئۈچۈن بايرام، سېرىق=برەسمى بايرام]]
thumb|خەلىقئارا ئاياللار بايرىمى كۈنى نامايىشى
thumb|ئاياللار بايرىمىنى خاتىرلەش پوچتا ماركىسى
thumb|خەلقئارا ئاياللار بايرىمى كۈنى بارسېلونادىكى نامايىش
thumb|ئاياللارنى ئازاد قىلىش
## مەنبەلەر
كۇپون

كۇپون بىلەتكە ئوخشايدىغان، لېكىن مال سېتىۋالغان چاغدا كۆرسەتسە باھاسىدا مەلۇم پىرسەنت بۇيىنچە ئېتىبار قىلدىغان ياكى باھاسىنى چۈشۈردىغان مال سېتىۋېلىش دوكۇمېنتدۇر. كۇپون ھازىر دۇنيا تەۋەسىدە مال سېتىۋېلىش ساھەسىدە ناھايىتى كەڭ قوللىنىلدۇ. كۇپوننىڭ مەقسىتى ئىستىمالچىلارنى مال سېتىۋېلىشقا قىزىقتۇرۇش، تېز سۈرئەتتە مال سېتىپ چىقىرىشتۇر. 
thumb|كۇپوننىڭ شەكلى
thumb|كۇپوننىڭ تاشقى كۆرۈنۈشى
thumb|كوكا كولانىڭ 19-ئەسردىكى كۇپوننى
## مەنبەلەر
بەتكۈچ

بەتكۈچ (ئېنگلزىچە: tab) ئادەتتە تور كۆرگۈلىرىدىكى ھەر بىر تور بەت مەزمۇنىنى كۆرسىتىدىغان بىر بەتنى كۆرسىتىدۇ. يېڭى بەتكۈچ دېگەنلىك تور كۆرگۈلىرىدە يېڭى بىر بەت ئېچىش دېگەنلىكتۇر. 
thumb|بىر ۋېكىپىدىيە بەتكۈچى
thumb|ئوت تۈلكە تور كۆرگۈسى كۆزنىكىدىكى بىر بەتكۈچى

## مەنبەلەر
كۆزنەك

كۆزنەك (ئېنگلىزچە: Window) كومپيۇتېر تېخنىكىسىدا، ئەپ ياكى قوللىنىشتىن ھاسىل بولغان ئالاقە يۈزىدۇر. مەسلەن كىروم تور كۆرگۈسنى چەككەندە ھاسىل بولغان ئىشلەتكۈچى كۆرەلەيدىغان ۋە مەشخۇلات قىلدىغان سۇپا دەل بىر كۆزنەكتۇر. 
[thumb|[گۇگېل|گۇگول كىرومنىڭ ئچىلغاندا ھاسىل بولغان كۆزنىكى]]
[thumb|كىروم كۆزنىكى ئىچدە ئېچىلغان ۋېكىپىدىيا [بەتكۈچى]]
## مەنبەلەر
يىغقۇچ

يىغقۇچ (ئېنگلىزچە: Bookmark) ئادەتتە تور كۆرگۈچلىردە ئىشلەتكۈچىلەر ياقتۇرغان ياكى كېيىن لازىم بولدىغان تور بەت نامى ۋە مەنزىلنى يىغىپ ساقلايدىغان بىر ھۆججەت خالتىسى ياكى بوغچىسىدۇر. ھەرقايسى تور كۆرگۈچلىرىنىڭ ھەممىسىدە يىغقۇچ فۇنكىسيەسى قوشۇلغان. ئادەەتتە يىغقۇچنىڭ سىنبەلگسى ھەرخىل بولىدۇ، مەسىلەن يۇلتۇز شەكىللىك، ھۆججەت خالتىسى شەكىللىك. 
[thumb|[ھۆججەت:Faenza-bookmark-missing.svg|thumb|يەنە بىر خىل يىغقۇچنىڭ سىنبەلگىسىئامىراق ياكى ياختۇرغان ھۆججەتلىگە بىۋاستە باغلانغان يۇلتۇز شەكىللىك يىغقۇچ]]
thumb|تور بەتنى يىغقۇچقا ساقلاش جەريانى
## مەنبەلەر
بوغدا چوققىسى

بوغدا چوققىسى بوغدا تېغىدىكى ئەڭ ئېگىز چوققىدۇر. بوغدا تېغى تەڭرىتاغنىڭ شەرقى قىسمىدا. 

## مەنبەلەر
ئەمەلىي پىروگرامما (ئەپ)

ئەمەلىي پىروگرامما (باشقىچە نامى: ئەپ، قوللىنىش پىروگراممىسى؛ ئېنگلىزچە: Application software) كومپىيۇتېرنىڭ ئۆزنىڭ مەشخۇلاتىدىن باشقا مەلۇم نىشان ۋە ۋەزىپىنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۈچۈن يېزىلغان كومپىيۇتېر پىروگراممىسىدۇر. ئەمەلىي پىروگراممىسىنڭ ئاخرىقى ئۇچى ئادەتتە ئىستىمالچىلاردۇر. مىدىيا بىر تەرەپ قىلغۇچىىسى، ۋورد بىر تەرەپ قىلغۇچىسى، ۋە بۇغالتىرلىق پىروگراممىلىرى دەل ئەمەلىي پىروگراممنىڭ مىسالىدۇر. ھازىر كىشلەر ئەقلىيفونغا قاچىلاپ ئىشلىتىدغان ھەر خىل ئەپلەر دەل ئەمەلىي پىروگراممىدۇر. 

thumb|مەلۇم بىر ئەمەلىي پىروگراممانىڭ ئىشلەتكۈچى تېلغون ياكى كومپيۇتېردىكى سىنبەلگىسى
thumb|مەلۇم بىر ئەپنىڭ سىنبەلگىسى

## مەنبەلەر
تەڭشەك

تەڭشەك ئادەتتە كومپىيۇتېر ياكى يانفون (ئەقلىيفون ۋە باشقا يان تېلفونلار) ۋە ياكى باشقا ئېلىكترونلۇق ئۈسكۈنلەردىكى شۇ ئۈسكۈنىنىڭ ھەرخىل فۇنكىسىيە ۋە ئىقتدارلىرنى تەڭشەش فۇنكىسيەسنى كۆرستىدۇ. ئىشلەتكۈچىلەر ئۆزىنىڭ قىزىقىشقا، ئىشتىياقىغا ئاساسەن كومپىيۇتېر، يانفون، ۋە باشقا ئېلىكترونلۇق ئۈسكۈنىلەرنىڭ رەڭگى، ئاۋازى، ئورۇنلاشتۇرۇلۇشىنى، سىنبەلگىلەرنى، فونىتنى، ۋە باشقا ھازا-كازالارنى تەڭشەك فۇنكىسيەسى ئارقىلىق ئۆزگەرتەلەيدۇ. 
thumb|كۆپ كۆرۈلدىغان تەڭشەكنىڭ سىنبەلگىسى
thumb|تەڭشەك كۆزنىكى
thumb|تەڭشەك كۆزنىكى
[thumb|يانفوندىكى تەڭشەك [بەتكۈچ|بەتكۈچى]]
## مەنبەلەر
خەشتەگ

خەشتەگ (#) بىر خىل بەلگىدۇر. خەشتەگ ئادەتتە مىكروبلوگ، ۋىلوگ، ئۈندىدار، يوتىيۇب، تىۋىتتېر ۋە باشقا ئىجتىمائى ئالاقە سۇپىلىردا مەلۇم بىر مۇنازىرە تېمسنى بەرپا قىلىشقا، ئۆز-ئارا نەقىل كەلتۈرۈشكە ئىشلىتىلدۇ. 
thumb|خەشتەگ ئارقىلىق مەلۇم بىر ساھەدىكى مەزمۇنلارنى ئىزدەش
thumb|خەشتەگ بەلگىسى
thumb|خەشتەگ بەلگسى # ئاستىدا يېزىلغان خەشتەگ دېگەن سۆز
## مەنبەلەر
تەگلىك

تەگلىك كومپىيۇتېر ۋە باشقا گۈزەل-سەنئەت كەسىپلىرىدە، مەلۇم بىر خىل سىزما ياكى سۈرەتنىڭ ئاستىغا ياكى ئارقىسىغان قىستۇرلغان سۈرەت، رەڭ، ۋە باشقا شەيئىلەرنى كۆرسىتىدۇ. مەسىلەن، مەلۇم بىر سۈرەتنىڭ ئارقىسدىكى رەڭگى قارا بولغان بولسا، بۇ دەل قارا رەڭلىك تەگلىك دېيىلدۇ. تەگلىك ئادەتتە توربەت ۋە ئەپ لايىھەلەشتە ناھايىتى كەڭ قوللىنىلدۇ. ياخشى تەگلىك لايىھەلەش كىشلەرنىڭ سەزگۈ ۋە رەڭ تۇيغۇلىرغان تەسىر كۆرسىتىدۇ.
## مەنبەلەر
كۆكچىش

كۆكچىش (ئېنگلىزچە: Bluetooth) ئادەتتە قىسقا ئارلىقتا مۇقىم ۋە كۆچمە ئۈسكۈنىلەر ئارىسدا سىمسىز ھالدا سان-سىفىرنى رادىيو دولقۇنى ئارقىلىق يۆتكەش تېخنىكسنى كۆرستىدۇ. 
thumb|كۆكچىش سىنبەلگىسى
thumb|كۆكچىش لوگوسى
thumb|كۆكچىشلىق كاناي
thumb|كۆكچىش فۇنكىسيەسى بار نائۇشكا
## مەنبەلەر
ئېتىكېتكا

ئېتىكېتكا (خەنزۇچە: 标签) مەلۇم بىر نەرسگە چاپلانغان بەلگىنى، تامغىنى، ماركىنى، ۋە لېنتىنى كۆرسىتىدۇ. ئېتىكېتكا چاپلىغان كىشى ئېتىكېتكىچى دېيىلدۇ. 
thumb|مېۋە ئېتىكېتكىسى
thumb|سىۋىس ئېتىكېتكىسى

## مەنبەلەر
پىرىنتېر (بېسىش ماشىنىسى)

پىرىنتېر ئادەتتە رەسىم، سۈرەت، گىرافىك، تېكىست ۋە باشقىلارنى قەغەز يۈزىگە بېسىپ چىقىردىغان كومپىيۇتېرغان مۇناسىۋەلىك باغلانما ئۈسكۈنىدۇر. 
thumb|پىرىنتېر
thumb|پىرىنتېر
thumb|ئاددى پىرىنتېر
thumb|پىرىنتېر

## مەنبەلەر
نۇسخىئالغۇ

**نۇسخىئالغۇ** (ياكى دۇپلىكاتور، فوتوكوپى؛ ئېنگلىزچە: Digital duplicator) ئادەتتە كۆپ مىقتاردا (20 نۇسخىدىن كۆپ) بىسىپ چىقىرىش ئىقتىدارىغا ئىگە پىرىنتېردۇر. نۇسخىئالغۇ ئىشلەتكۈچىلەرنى ئىشەنچىلىك، تەننەرخى تۆۋەن كوپىيە مۇلازىمى بىلەن تەمىنلەيدۇ. 
thumb|نۇسخىئالغۇ
thumb|نۇسخىئالغۇ 
thumb|سامسۇڭ نۇسخىئالغۇسى
## مەنبەلەر
كوپىيە

كوپىيە ئادەتتە كومپىيۇتېر ۋە باشقا ئېلىكترونلۇق ئەسۋابلاردا ئۇچۇر، ھۆججەت، ۋە باشقا سان-سىفىرلانى كۆپەيتكەندە ھاسىل بولغان بىر ياكى بىر قانچە يېڭى كۆپەيتمە ھاسىلاتىنى كۆرسىتىدۇ. كوپىيەنى بەرپا قىلىش جەريانى كۆچۈرۈش ياكى كوپىي قىلىش دېيىلدۇ. 
thumb|مونالىسانىڭ كوپىيەسى
## مەنبەلەر
موكا (قەھۋە)

**موكا** (باشقا نامى: **موكا قەھۋەسى**، **موكاچىنو**، **موكاچىنو قەھۋەسى**؛ ئېنگلىزچە: Cafè mocha) بىر خىل قەھۋەدۇر. موكا قەھۋەسى لاتەي قەھۋەسنىڭ بىر ۋاريانتى بولۇپ، پەرقى بولسا، موكا قەھۋەسى بولسا شاكىلات تەملىك قىززىق ئىچىملىكتۇر. 

## ھەققىدە
موكا قەھۋەسنىڭ بىر تۈرى بولسا ئاق موكا قەھۋەسىدۇر. ئاق موكا قەھۋەسىگە سۈت ئەمەس، بەلكى ئاق شاكىلات ئىشلىتىلدۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Mocha.jpg|موكا قەھۋەسى
ھۆججەت:Mocha Latte Costa Rica.JPG|موكا لاتەي قەھۋەسى (كوسا رىكو)
ھۆججەت:Mexican Mocha (15958893081).jpg|مېكسىكا موكا قەھۋەسى
ھۆججەت:Mocha coffee.jpg|موكا قەھۋەسى
ھۆججەت:McDonald's McCafe Frappe Mocha (21839224958).jpg|ماكدونالدنىڭ ماككەف موكا قەھۋەسى
ھۆججەت:Loved my Halloween mocha at Cafe Muse @mcrmuseum this morning -) (15459321489).jpg|موكا قەھۋەسى (جادىلەر بايرىمى)
ھۆججەت:Mocaccino-Coffee.jpg|موكاچىنو قەھۋەسى
ھۆججەت:Vanilla Mocha (5338971863).jpg|يۇمغاقسۈت تەملىك موكا قەھۋەسى
ھۆججەت:A Mint Chocolate Mocha and Japanese Custard Pudding.jpg|شاكىلات تەملىك موكا قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
دورائېمون

**دورائېمون**  (ياپونچە ドラえもん، ئىنگلىزچە Doraemon) فۇجىكو ف فۇجىئو (藤子·F·不二雄) نىڭ چاتما فانتازىيەلىك كارتون كىتابى بولۇپ، 1969-يىلدىن 1996-يىلغىچە 1345 پارچە كىتاب (جەمئىي 45 بۆلۈم) توختىماي ئېلان قىلىنغان. 1996-يىلى مەزكۇر ئەسەرنىڭ ئاپتورى فۇجىكو ف فۇجىئو ئالەمدىن كېيىنمۇ ئاپتورنىڭ شاگىرتلىرى تەرىىپىدىن ھەر خىل ژانىردىكى ئەسەرلىرى توختىماي ئېلان قىلىنىپ تۇرغان.

## ‮پېرسوناژ ھەققىدە
دورائېمون مەزكۇر ئەسەرنىڭ باش قەھرىمانى. كەلگۈسىدىن كەلگەن مۈشۈك شەكىللىك ماشىنا ئادەم. قورسىقىدىكى تۆت ئۆلچەملىك سومكىسىدا ھەر خىل كەلگۈسى زامان تېخنىكىسىغا تەۋە جابدۇقلار بولۇپ، دائىم ئاشۇ جابدۇقلار ئارقىلىق نوبىتاغا ياردەم قىلىدۇ.

دورائېموننىڭ ئەسلى رەڭگى سېرىق، قۇلىقىمۇ بار بولۇپ، زاۋۇتتىن چىقىش جەريانىدا بىر تال ۋىنتىسى كەم بولغانلىقتىن بەز ئىقتىدارلىرى نورمال ئەمەس. شۇڭا ماشىنا ئادەم يەرمەنكىسىدە ھېچكىم ئۇنى سېتىۋېلىشنى خالىمايدۇ. ئاخىرىدا بىر بوۋاق (نوبىتانىڭ نەۋرىسى) ئۇقۇشماي كۇنۇپكىنى بېسىپ قېلىپ ئۇنى سېتىۋالىدۇ. كېيىن ئۇنىڭ قۇلىقىنى چاشقان غاجىلاپ بۇزۇپ قويىدۇ. دورائېموننىڭ كۆڭلى يېرىم بولۇپ، دېڭىز بويىدا ئۈچ كېچە-كۈندۈز يىغلاپ سىرلىرى چۈشۈپ ھازىرقىدەك كۆك ھالەتكە كېلىپ قالىدۇ.

دورائېمون دېگەن بۇ ئىسىمدىكى «دورا» سۆزى ئۆزى ياخشى كۆرىدىغان يېمەكلىك پۇرچاق تورتى (ياپونچىدىكى تەلەپپۇزى دوراياكى، Dorayaki ،どら焼き) نىڭ ئالدىنقى بۆلىكى، يەنە بەزىلەر ياۋا مۈشۈك (دورانىكو どら猫 Doraneko) نىڭ ئالدىنقى بۆلىكى دېيىشىدۇ. ئىلگىرى ئىزچىل ئالدىنقى قاراش بىلەن چۈشەندۈرۈلگەن، كېيىن ئاپتور ئۆزى چۈشەنچە بېرىپ كېيىنكى قاراشنى توغرا دەپ كۆرسەتكەن. «ئېمون» بولسا ياپون تىلىدىكى «قوغدىغۇچى» دېگەن سۆز بىلەن ئاھاڭداش بولۇپ، نوبىتانى قوغداش ئۈچۈن ئەۋەتىلگەنلىكى ئۈچۈن ئاپتور ئۇنىڭغا مۇشۇ ئىسىمنى قويغان. شۇنىڭدىن كېيىن ئاپتور نەشىرىياتتىن ئىسىمنى بىرلىككە كەلتۈرۈشنى تەلەپ قىلغان، شۇنىڭ بىلەن باشقا ئىسىملار بىكار قىلىنغان. كېيىنچە بارلىق تەرجىمە نۇسخىلىرىمۇ ئاپتور بېكىتكەن ئىسىمنى قوللىنىشقا باشلىغان.

## ئېرىشكەن شەرەپلەر
ياپونىيەدە دورائېموننىڭ ئورنى ئامېرىكىدىكى چاشقان مىكىيدەك ئۈستۈن. ھەتتا پۈتۈن دۇنيادا ئۇنى بىلمەيدىغان ئادەم يوق دېيەرلىك. 2002-يىلى ئامېرىكا دەۋىر ھەپتىلىكى تەرىپىدىن ئاسىيا قەھرىمانى دەپ سايلانغان ھەم بۇ نامغا ئېرىشكەن بىردىنبىر مەۋھۇم پېرسوناژ، شۇنداقلا بىردىنبىر ياپونىيە كارتون پېرسوناژى. 2012-يىلى دورائېمونغا رەسمىي ھالدا كاناگاۋا ناھىيەسى كاۋاساكى شەھىرىنىڭ ئالاھىدە گىراژدانى دەپ نام بېرىش ئارقىلىق ئۇنىڭ دۇنياغا كېلىشىگە يەنە 100 يىل قالغانلىقى خاتىرىلەنگەن. (ئەسەردە دورائېمون 2112-يىلى دۇنياغا كەلگەن دېيىلگەن) بۇ خىل ھۆرمەت ۋە ئىمتيازلارغا ياپونىيە كارتونلىرى ئىچىدە پەقەت دورائېمونلا ئېرىشكەن.

## سىرتقى ئۇلىنىش
* '' دورېمون'' رەسمىي تېلېۋىزىيە ئاساخى تور بېكىتى
* '' دورېمون'' ئامېرىكا رەسمىي تور بېكىتى

## مەنبەلەر

سەھىپە: ماڭگا
ئافۇگاتا (قەھۋە)

ئافۇگاتا (باشقا نامى: ئافۇگاتا قەھۋەسى، ئافۇگاتو قەھۋەسى؛ ئېنگلىزچە: Affogato) بىر خىل قەھۋە تۈردىكى ناشتىدۇر. ئىتالىيەچە " affogato al caffe" دېگەنلىك قەھۋەگە چۆكتۈرۈش دېگەنلىكتۇر. ئافۇگاتا قەھۋەسى ئادەتتە بىر ئىستاكان قىزىق ئەسپرەسسو قەھۋەسىنىڭ ئۈستىگە بىر قوشۇق  تەبئىي سۈت ياكى ۋەنىل تەملىك مۇز قايماقنى قوشۇش ئارقىلىق تەييار قىلىندۇ. 

## ھەققىدە
ئىتالىيەد، بەزى ئاشخانا ۋە رېستورانلار ئافۇگاتانى ناشتىلىق يىمەكلىك قاتارىدا سانىغان بىلەن، باشقا ئاشخانىلار ئۇنى بىر خىل ئىچىملىك قاتارىدا سانايدۇ. ئافۇگاتا قەھۋەسىنىڭ كېلىپ چىقىشى ئېنىق ئەمەس، بۇ ھەقتە نۇرغۇن تالاش-تارتىشلار مەۋجۇت. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:GT-Affogato-al-caffe.jpg|ئافۇگاتا قەھۋەسى
ھۆججەت:Affogato al Caffe.jpg|ئافۇگاتا قەھۋەسى
ھۆججەت:Affogato.JPG|ئافۇگاتا قەھۋەسى
ھۆججەت:A sobremesa - um affogato- (27254939214).jpg|ئافۇگاتا قەھۋەسى
ھۆججەت:Espresso Affogato.JPG|ئافۇگاتا قەھۋەسى
ھۆججەت:Vinoteca, Smithfield, London (4485849609).jpg|ئافۇگاتا قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
ماداگاسكار (كىنو)

***ماداگاسكار*** (Madagascar)  2005-يىلى ئامېرىكا كومپيۇتېر كارتون فىلىمى DreamWorks كارتون فىلىمى ئىشلىگەن ۋە DreamWorks Pictures تەرىپىدىن تارقىتىلغان. ئۇنى ئېرىك دارنېل ۋە توم ماكگرات رېژىسسورلۇق قىلغان (ماك گراتنىڭ رېژىسسورلۇق قىلغان تۇنجى فىلىمىدە) ۋە مارك بۇرتون ، بىللى فرولىك ، دارنېل ۋە مەكگرات قاتارلىقلار يازغان. بۇ فىلىمدە Ben Stiller ، Chris Rock ، David Schwimmer ۋە Jada Pinkett Smith قاتارلىقلار بار بولۇپ ، ئۇلار مەركىزى باغچا ھايۋاناتلار باغچىسىدىن ماداغاسقار ئارىلىدا توختاپ قالغانلىقىنى بايقىغان.
## مەنبەلەر
ХХҖ 7 - Қетимлиқ Мәмликәтлик Нoпус Тәкшүрүши

**хитай хәлқ җумһурийити йәттинчи қетимлиқ мәмликәтлик омумйүзлүк нопус тәкшүрүши** (хәнчә:中华人民共和国第次全国人口普查, латин уйғур: Xitay Xelq Jumhuriyiti yettinchi qétimliq memliketlik omumyüzlük nopus tekshürüshi ) қисқичә йәттинчи қетимлиқ нопус тәкшүрүш. җуңго хәлқ җумһурийити һөкүмити 2020 - йили елип барған мәмликәтлик омумийүзлүк нопус ениқлаш вә тизимлаш хизмити болуп, 2010 - йили 6 - айниң 1 - күни йолға қоюлған "мәмликәтлик нопусни тизимлаш низами" ға асасән, һәр 10 йилда бир қетим җуңго хәлқ җумһурийити миқясида нопус тәкшүрүш елип берилиду. 2021 - йили 5 - айниң 11 - күни елан қилинған "йәттинчи қетимлиқ мәмликәтлик нопус тәкшүрүш доклати" ға асасланғанда, дөләтниң омумий нопуси 1 милярд 443 милйон 500 миңдур.[1]

бу қетимлиқ нопус тәкшүрүш дәл 2020 - йили 11 - айниң 1 - күни са'әт 00:00 дә башлиған; нопус тәкшүрүш обйекти җуңху'а хәлқ җумһурийити тәвәсидики тәби'ий шәхсләр вә җуңху'а хәлқ җумһурийити сиртида, әмма муқим олтурақлашмиған җуңго пуқралири болуп, бу җәрянда җуңху'а хәлқ җумһурийити сиртида, чәтәлләрдә вақитлиқ олтурақлашқан турған чәтәлликләр буниң сиртида. нопус тәкшүрүш мәзмуни нопус вә а'илиләрниң: исми, кимлик номури, җинси, йеши, миллити, мәдәнийәт сәвийиси, кәспи, оқити, аққун нопус, никаһ вә туғут, өлүм, туралғу қатарлиқ асаслиқ учурлири тәкшүрүлиду.

тәкшүрүш нәтиҗисидин аян болушичә, җуңго нопусниң қерилишиш мәсилиси техиму еғирлашқан. бу мәсилини һәл қилиш үчүн, җ к п мәркизий комитети сиясий бйроси 2021 - йили 5 - айниң 31 - күни йиғин чақирип, пиланлиқ туғут чәклимисиниң әмәлдин қалдурулуп, үч балилиқ сиясәтниң йолға қоюлуши мақуллиған вә қанунда бәлгиләнгән пинсийә йешини кечиктүрүшни қарар қилған.

мәнбәләр
رۇقىيەم ساتتاروۋا

__FORCETOC__

**رۇقىيەم ساتتاروۋا** (1943-12-29، ئالمائاتا ― 2022-03، ئالمائاتا، كرىل ئۇيغۇر: Руқийәм Саттаров، رۇسچە: Рукиям Саттарова) ئۇيغۇر سەنئەتچى، سابىق قازاقىستان سوۋېت سوتسىيالىستىك جۇمھۇرىيىتى ئالمائاتا ئوبلاستى ئۇيغۇر رايونى ئاۋات يېزىسىدا توغۇلغان.

## ھاياتى
ئۇ 1965 - يىلدىن باشلاپ ئۇيغۇر تىياتىرىدا يالغۇز كىشىلىك ناخشىچى بولۇپ ئىشلىگەن. يۈكسەك رول ئېلىش ماھارىتى ۋە ئىجادىيەت دائىرىسىدىكى ئارتىس، ئۇ نۇرغۇنلىغان كىچىك تىپتىكى كىنولارنى ئورۇندىغان ئاممىباب پروگرامما پروگراممىسى «Tabassum» غا قاتنىشىش ئارقىلىق زور ئالقىشقا ۋە تاماشىبىنلارنىڭ ئېتىراپ قىلىشىغا ئېرىشتى.

ئۇ يەنە قازاق ۋە ئ‍ۇيغۇر تىللىرىدا كىنو ۋە تېلېۋىزىيە فىلىملىرىدىمۇ رول ئالغان، رىياسەتچىلىك بىلەن شۇغۇللانغان ، جۇرگېنوف سەنئەت ئاكادېمىيىسىدە رول ئالغان. 

## ئېرىشكەن ئاتاق ۋە مۇكاپاتلار
1992 ― قازاقىستان جۇمھۇرىيىتى ھۆرمەتكە سازاۋەر سەنئەتكارى؛

1894، 1986 ― قازاقىستان سوۋېت سوتسىيالىستىك جۇمھۇرىيىتى ئالىي كېڭىشىنىڭ پەخرىي ئۇنۋانى

ئاستانا ھەجىۋ ۋە يۇمۇر بايرىمىنىڭ چېمپىيونى

قازاقىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئۇيغۇر ھامىيلىرى كۇلۇبى «ئىلھام مۇكاپات»ىنىڭ ساھىبەسى

## روللىرى
1. ئانارخان، ئانارخان ئانا؛ درامما «ئانارخان» ― ئا.سادىروف ۋە ج. ئاسىموف

2. سەنەم، سەنەمنىڭ ئانىسى؛ درامما «غېرىپ ۋە سەنەم» ― ۋ. دىياكوۋ، ئى. ساتتاروۋا

3. ئامالى؛ كۆرۈنچ «قارا ئەتىرگۈل»

4. ئىرىنا؛ كۆرۈنچ «ئۈچىنچى ئېچىنىشلىق» ―ن. پوگودىن

5. شافاك؛ كۆرۈنچ «Appirn Gaku» ― ش. خۇسەينوف

6. لىزا برىچكىنا؛ كۆرۈنچ «بۇ يەرنىڭ سەھىرى جىمجىت»

7. ئانا؛ كۆرۈنچ «ئانىنىڭ ئاق كىيىمى» ― ش.خۇسەينوف

8. ئانا؛ كۆرۈنچ «ئانىنىڭ تەقدىرى» ― ج. ئاسىموف

9. جوردايىن خانىم؛ كۆرۈنچ «ئالىيجاناب سودىگەر» ― مولىئېر

10. گۈلباھار؛ كۆرۈنچ «مۇقەددەس قەدەملەر» ― ج. رۇزىيېف ۋە باشقىلار.

## ئالاقىدار

# ماخمۇت مەرىپوۋىچ دارايېف
# رەيھانگۈل مەخپىروۋا
# قۇددۇس غۇجامياروف

## مەنبەلەر

تۈر:كىشلەر
كۆرۈنچ

__FORCETOC__**كۆرۈنچ** (لاتىنچە:spectaculum؛ رۇسچە: Спектакль؛ تۈركچە: Piyes؛ خىتايچە: 表演) ئۇيغۇر تىلىدا سەھنە ئويۇنى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. قەدىمقى ئۇيغۇر تىلىدا يېزىلغان، ئەڭ دەسلەپكى سەھنە ئەسەرلىرىمىزدىن بولغان «مايتىرى سىمىت» دا كۆرۈنچ دەپ ئېلىنغان. 

كۆرۈنچ، ئاساسلىقى تىياتىر تاماشاسى ياكى ئورۇنلاش سەنئىتى بولۇپ، ئاساسىي مەزمۇنى سەھنە ۋە تىياتىر ئەسەرلىرىدۇر. كۆرۈنچ تىياتىرخانە ياكى سېرىك سەھنىلىرىدە كۆرۈنچلەشتۈرۈلۈپ، رادىئو (ئۈن)، تېلېۋىزور ۋە كىنوخانا (سىن) شەكلىدە ئورۇنلىنىدۇ.

## قاراڭ
مايتىرى سىمىت دراممىسى
## مەنبەلەر
24 تارىخ

24 تارىخ ياكى يىگىرمە تۆرت تارىخ (كىرىل: خەنچە: 二十四史) جۇڭگونىڭ ھەرقايسى سۇلالىلىرى تەرىپىدىن يېزىلغان 24 تارىخ كىتابىنىڭ ئومۇمىي ئاتىلىشى بولۇپ، قەدىمدىن بېرى «سۇلالىلەر تارىخى» ياكى «رەسمىي تارىخ» دەپ ئاتىلىپ كەلگەن.

24 تارىخ جەمئىي 3249 جىلد، تەخمىنەن 40 مىليون خەتتىن تەشكىل تاپقان بولۇپ، ئۇنىڭدا خاتىرلەنەەن تارىخىي ۋەقەلەر «تارىخىي خاتىرىلەر»دە بايان قىللىنغان رىۋايەتلەردكى خۇاڭدىدىن باشلىنىپ، ئاخىرقى كىتاب «مىڭ تارىخى»دا خاتىرلەنگەن مىڭ سۇلالىسى چوڭجىن سەلتەنەتىنىڭ 17 - يىلى (م. 1644)غىچە بولغان 4000 يىلدىن كۆپرەك ۋاقىتنى ئۆز ئىچىگە ئالغاندۇر.
## مەنبەلەر
24 Тарих

йигирмә төрт тарих яки 24 тарих (хитайчәла :二十四史) хитай тарихидики һәрқайси сулалиләр тоғрисида йезилған 24 тарих китабиниң омумий атилиши болуп, қәдимдин бери "сулалиләр тарихи" яки "рәсмий тарих" дәп атилип кәлгән.

24 тарих җәмий 3249 җилд, тәхминән 40 милйон хәттин тәшкил тапқан болуп, униңда хатирләнәән тарихий вәқәләр "тарихий хатириләр"дә баян қиллинған ривайәтләрдки хуаңдидин башлинип, ахирқи китаб "миң тарихи"да хатирләнгән миң сулалиси чоңҗин сәлтәнәтиниң 17 - йили (м. 1644)ғичә болған 4000 йилдин көпрәк вақитни өз ичигә алғандур.
كورتادو (قەھۋە)

**كورتادو** (ئېنگلىزچە: cortado؛ *[[ئىسپان تىلى|ئىسپانچە]]: café solo corto)* بىر خىل قەھۋەدۇر. كورتادو ئادەتتە تەڭ مىقتاردىكى ئەسپرەسسو قەھۋەسى ۋە ئىللىتىلغان سۈتنى ئىلەشتۈرۈشتىن تەييارلىندۇ. 

## ھەققىدە
كورتادو قەھۋەسى ئىسپانىيەدىن باشلانغان بولۇپ، بۇ خىل قەھۋە ئىتالىيەنىڭ ماكىياتو ۋە فرانىسيەنىڭ نويسەتتە قەھۋەسى بىلەن ئوخشىشىپ كېتىدۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Bitcoffee - Espresso Cortado.jpg|ئەسپرەسسو كورتادو
ھۆججەت:Cortado de café y leche. Cafeteria.jpg|كورتادو قەھۋەسى
ھۆججەت:Kawa cortado (Poznan).jpg|كورتادو قەھۋەسى
ھۆججەت:Un cortado.jpg|كورتادو قەھۋەسى
ھۆججەت:2021 cortado Poznan.jpg|كورتادو قەھۋەسى
ھۆججەت:Cafe cortado y un medialuna.jpg|كورتادو قەھۋەسى
ھۆججەت:Cortado gwyn.jpg|كورتادو قەھۋەسى
ھۆججەت:Macchiato & cortado.jpg|ماكىياتو ۋە كورتادو قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
JXJ 7 - Qétimliq Memliketlik Nopus Tekshürüshi

**Jungxu'a xelq jumhuriyiti yettinchi qétimliq memliketlik omumyüzlük nopus tekshürüsh** (xenche:中华人民共和国第
次全国人口普查, kril uyghur: xitay xelq jumhuriyiti yettinchi qétimliq memliketlik omumyüzlük nopus tekshürüsh) qisqiche yettinchi qétimliq nopus tekshürüsh. Junggo xelq jumhuriyiti hökümiti 2020 - yili élip barghan memliketlik omumiyüzlük nopus éniqlash we tizimlash xizmiti bolup, 2010 - yili 6 - ayning 1 - küni yolgha qoyulghan «memliketlik nopusni tizimlash nizami» gha asasen, her 10 yilda bir qétim junggo xelq jumhuriyiti miqyasida nopus tekshürüsh élip bérilidu. 2021 - Yili 5 - ayning 11 - küni élan qilinghan «yettinchi qétimliq memliketlik nopus tekshürüsh doklati» gha asaslanghanda, döletning omumiy nopusi 1 milyard 443 milyon 500 mingdur.[1]

Bu qétimliq nopus tekshürüsh del 2020 - yili 11 - ayning 1 - küni sa'et 00:00 de bashlighan; nopus tekshürüsh obyékti jungxu'a xelq jumhuriyiti tewesidiki tebi'iy shexsler we jungxu'a xelq jumhuriyiti sirtida, emma muqim olturaqlashmighan junggo puqraliri bolup, bu jeryanda jungxu'a xelq jumhuriyiti sirtida, chetellerde waqitliq olturaqlashqan turghan chetellikler buning sirtida. Nopus tekshürüsh mezmuni nopus we a'ililerning: ismi, kimlik nomuri, jinsi, yéshi, milliti, medeniyet sewiyisi, kespi, oqiti, aqqun nopus, nikah we tughut, ölüm, turalghu qatarliq asasliq uchurliri tekshürülidu.

Tekshürüsh netijisidin ayan bolushiche, junggo nopusning qérilishish mesilisi téximu éghirlashqan. Bu mesilini hel qilish üchün, j k p merkiziy komitéti siyasiy byrosi 2021 - yili 5 - ayning 31 - küni yighin chaqirip, pilanliq tughut cheklimisining emeldin qaldurulup, üch baliliq siyasetning yolgha qoyulushi maqullighan we qanunda belgilen'gen pinsiye yéshini kéchiktürüshni qarar qilghan.

## Menbeler
ج خ ج 7 - قېتىملىق مەملىكەتلىك نوپۇس تەكشۈرۈشى

**جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى** **يەتتىنچى قېتىملىق مەملىكەتلىك ئومۇميۈزلۈك نوپۇس تەكشۈرۈش** (خەنچە:中华人民共和国第七次全国人口普查، كرىل ئۇيغۇر: Хитай Хәлқ Җумһурийити Йәттинчи Қетимлиқ Мәмликәтлик Омумйүзлүк Нoпус Тәкшүрүш) قىسقىچە يەتتىنچى قېتىملىق نوپۇس تەكشۈرۈش. جۇڭگو خەلق جۇمھۇرىيىتى ھۆكۈمىتى 2020 - يىلى ئېلىپ بارغان مەملىكەتلىك ئومۇمىيۈزلۈك نوپۇس ئېنىقلاش ۋە تىزىملاش خىزمىتى بولۇپ، 2010 - يىلى 6 - ئاينىڭ 1 - كۈنى يولغا قويۇلغان «مەملىكەتلىك نوپۇسنى تىزىملاش نىزامى» غا ئاساسەن، ھەر 10 يىلدا بىر قېتىم جۇڭگو خەلق جۇمھۇرىيىتى مىقياسىدا نوپۇس تەكشۈرۈش ئېلىپ بېرىلىدۇ. 2021 - يىلى 5 - ئاينىڭ 11 - كۈنى ئېلان قىلىنغان «يەتتىنچى قېتىملىق مەملىكەتلىك نوپۇس تەكشۈرۈش دوكلاتى» غا ئاساسلانغاندا، دۆلەتنىڭ ئومۇمىي نوپۇسى 1 مىليارد 443 مىليون 500 مىڭدۇر.

بۇ قېتىملىق نوپۇس تەكشۈرۈش دەل 2020 - يىلى 11 - ئاينىڭ 1 - كۈنى سائەت 00:00 دە باشلىغان؛ نوپۇس تەكشۈرۈش ئوبيېكتى جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى تەۋەسىدىكى تەبىئىي شەخسلەر ۋە جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى سىرتىدا، ئەمما مۇقىم ئولتۇراقلاشمىغان جۇڭگو پۇقرالىرى بولۇپ، بۇ جەرياندا جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى سىرتىدا، چەتئەللەردە ۋاقىتلىق ئولتۇراقلاشقان تۇرغان چەتئەللىكلەر بۇنىڭ سىرتىدا. نوپۇس تەكشۈرۈش مەزمۇنى نوپۇس ۋە ئائىلىلەرنىڭ: ئىسمى، كىملىك نومۇرى، جىنسى، يېشى، مىللىتى، مەدەنىيەت سەۋىيىسى، كەسپى، ئوقىتى، ئاققۇن نوپۇس، نىكاھ ۋە تۇغۇت، ئۆلۈم، تۇرالغۇ قاتارلىق ئاساسلىق ئۇچۇرلىرى تەكشۈرۈلىدۇ.

تەكشۈرۈش نەتىجىسىدىن ئايان بولۇشىچە، جۇڭگو نوپۇسنىڭ قېرىلىشىش مەسىلىسى تېخىمۇ ئېغىرلاشقان. بۇ مەسىلىنى ھەل قىلىش ئۈچۈن، ج ك پ مەركىزىي كومىتېتى سىياسىي بيروسى 2021 - يىلى 5 - ئاينىڭ 31 - كۈنى يىغىن چاقىرىپ، پىلانلىق تۇغۇت چەكلىمىسىنىڭ ئەمەلدىن قالدۇرۇلۇپ، ئۈچ بالىلىق سىياسەتنىڭ يولغا قويۇلۇشى ماقۇللىغان ۋە قانۇندا بەلگىلەنگەن پىنسىيە يېشىنى كېچىكتۈرۈشنى قارار قىلغان.

## مەنبەلەر
مۇزلۇق قەھۋە

مۇزلۇق قەھۋە (ئېنگلىزچە: Iced coffee) بىر خىل قەھۋەدۇر. مۇزلۇق قەھۋە بىرخىل سوغۇق ھالدا ئىستمال قىلىندىغان قەھۋە. مۇزلۇق قەھۋەنى ئادەتتە قەھۋە پۇرچىقنى قاينىتىپ ھاسىل بولغان قەھۋەنى مۇز ياكى سوغۇق سۈت (قايماق، مۇزقايماق، مۇزچوكا، سوغۇق سۇ، ۋەنىلا، ياكى باشقا تەم كىرگۈچ) بىلەن بىرلەشتۈرۈپ تەييارلىندۇ. ياكى قەھۋە پۇرچىقنى سوغوق ھالدا ئېچتىش ئارقىلىق تەييارلىندۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Starbucks Grande Iced Pumpkin Spice Latte.jpg|كاۋا تەملىك لاتەي مۇز قەھۋە (ستارباكىس)
ھۆججەت:Pauls iced coffee.webp|تاللا بازىردا سېتىلدىغان مۇز قەھۋە
ھۆججەت:Sausage Emporium in Sonoma, California - 2021-07-10 - Sarah Stierch 05.jpg|مۇزلۇق قەھۋە (قەھۋەگە مۇز قېتىلغان)
ھۆججەت:" 12 - ITALY - Ice Coffee.JPG|مۇزلۇق قەھۋە
ھۆججەت:Ice coffee image.jpg|مۇزلۇق قارا قەھۋە
ھۆججەت:Iced Ipoh White Coffee.jpg|مۇزلۇق قەھۋە
ھۆججەت:Fruit salad and an iced latte, Starbucks Coffee, Singapore - 20111225.jpg|ستارباكىس قەھۋەسى (مۇزلۇق)
ھۆججەت:Iced Coffee - Flickr - preetamrai.jpg|مۇزلۇق قەھۋە
ھۆججەت:Caribou Coffee iced coffee 8285650549 o.jpg|كارىبۇ قەھۋەسى (مۇزلۇق قەھۋە)
ھۆججەت:Iced Coffee (6088101587).jpg|مۇزلۇق قەھۋە
ھۆججەت:Coffee jelly and soft serve ice cream parfait.jpg|مۇزلۇق قەھۋە
ھۆججەت:Cold Coffee - Home, Noida - Uttar Pradesh- Photo1.jpg|شاكىلات تەملىك مۇزلۇق قەھۋە
ھۆججەت:Bigblend Ice Blend Coffee Tiramisu.jpg|ھەرخىل مۇزلۇق قەھۋە

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
فىراپېي (قەھۋە)

فىراپېي (باشقا نامى: فىراپىيە قەھۋەسى؛ ئېنگلىزچە: frappé coffee) بىر خىل قەھۋەدۇر. فىراپېي ئادەتتە تەييار قەھۋە، شېكەر، سۇ ۋە سۈتتىن ياسالغان يۇنان مۇزلۇق قەھۋەسىدۇر. 

## ھەققىدە
فىراپېي قەھۋەسنى نەسكېيف شركىتنىڭ گىرىتسىيە سېلانىكتا تۇرۇشلۇق ۋەكىلى دىمىترىس ۋاكوندىيوس تەرىپىدىن كۆپ قېتىملىق تەجرىيە ئارقىلىق ئىجاد قىلىنغان. فىراپېي قەھۋەسى گىرېتسىيە ۋە قىبىرىستىكى ئەڭ ئالقىشقا ئېرىشكەن قەھۋەدۇر. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Frappé.jpg|فىراپېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Un Coffee Frappé coffee con amor.jpg|فىراپېي قەھۋەسى
ھۆججەت:A fun (solo) time - Frappé coffee.jpg|فىراپېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Worst frappe ever!.jpg|فىراپېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Frappe.jpg|فىراپېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Frappé y té.jpg|فىراپېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Frappé (Tablet Run Cologne-Duisburg-Cologne) . . -cologne -frappe -vlog -vloggang -gstdarmy -teamoskar -teamfabian -heyarmy⚡ -lenarmy.jpg|فىراپېي قەھۋەسى
ھۆججەت:NESCAFE frappé - composition change 2019 Germany - left is old - right is new (2019) version.jpg|نەسكېيف فىراپېي ئورالما قەھۋەسى
ھۆججەت:Cafe-frape-glas-holztisch-unscharf.jpg|فىراپېي قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
رىسچرەتوۋ (قەھۋە)

**رىسچرەتوۋ** (باشقا نامى:  **رىستېرتو قەھۋەسى**، **رىسترەتو**، **رىسترەتوۋ قەھۋەسى**؛ ئېنگلىزچە: Ristretto) بىر خىل قەھۋەدۇر. رىسچرەتوۋ ئادەتتە كۆرۈنەرلىك دەرىجىدىكى قويۇقلۇققا ئىگە ئەسپرەسسو قەھۋەسىدۇر. رىسچرەتوۋ ئىتالىچە "ئاز قۇستۇرۇش" دېگەن مەنىدە بولۇپ، بۇيەردىكى ئاز 30 مىللىلىتىرغا قارىتىلغان. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Ristretto - by INeedCoffee-CoffeeHero.jpg|رىسچرەتوۋ قەھۋەسى
ھۆججەت:Doppio ristretto Chiang Mai.jpg|رىسچرەتوۋ قەھۋەسى
ھۆججەت:Espresso BW 1.jpg|رىسچرەتوۋ قەھۋەسى
ھۆججەت:Ristretto Roasters Cappuccino.jpg|رىسچرەتوۋ قاقلانغان كاپۇچىنو قەھۋەسى
ھۆججەت:Ristretto in a glass.jpg|رىسچرەتوۋ قەھۋەسى
ھۆججەت:Hausbrandt Espresso.JPG|رىسچرەتوۋ قەھۋەسى
ھۆججەت:Coffee IP.svg|رىسچرەتوۋ قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
ئولېي (قەھۋە)

ئولېي (باشقا نامى: ئاۋلېي، ئولېي قەھۋەسى؛ ئېنگلىزچە: Café au lait) بىر خىل قەھۋەدۇر. ئولېي بىرخىل قايناق سۈت قېتىلغان قەھۋەدۇر. ئولېي قەھۋەسى ئاق قەھۋەدىن پەرىقىلىق. ئاق قەھۋەنى سوغۇق سۈت ياكى باشقا ئاق رەڭ قاتقۇ ماددىلار بىلەن تەييارلاشقا بولىدۇ. 

## ھەققىدە
ئادەتتە ئائىلەردە، ئولېي قەھۋەسنى قارا قەھۋە ۋە قاينىتىلغان سۈت بىلەن تەييارلاشقا بولىدۇ. ئولېي قەھۋەسىنى ئەسپرەسسو ماشنىسىدا ئەسپرەسسو ۋە قاينىتىلغان سۈتتىن تەييارلاشقا بولىدۇ. ئەسپرەسسو ماشنىسى 1940-يىللاردا ئىجاد قىلىنغان. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Café au lait 1.JPG|ئولېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Café au lait Abidjanais.JPG|ئولېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Café au Lait in Lyon.JPG|فىرانسىيە لىيوندىكى ئولېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Cafe au lait bowls.jpeg|ئەنئەنىۋى ئولېي قەھۋەسى تەييارلايدىغان پىيالە
ھۆججەت:Beignet and Cafe au lait (30116730573).jpg|ئولېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Kaffeetasse Milchkaffee Cafe-au-Lait Coffee.jpg|ئولېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Ilana Coffee Cafe Au Lait (32837632461).jpg|ئولېي قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
كاتيۇشا (ناخشا)

كاتيۇشا (رۇسچە: Катю́ша، لاتىنچە: Katyusha) دۇنياغا مەشھۇر سوۋېت خەلق ناخشىسى، ھەربىي مارشىدۇر. ئادەتتە خەلق ناخشىسى شەكلىدە بىلىنمەكتە بولغان «كاتيۇشا» مىخائىل ئىساكوۋىسكىي تەرىپىدىن يېزىلغان بولۇپ، 1938 - يىلى مارتۋېي ئىسساكوۋىچ بلانتېر تەرىپىدىن بەستىلەنگەن (ئاكوردلاشتۇرۇلغان). كاتيۇشا تۇنجى قېتىم 1938 - يىلى 11 - ئاينىڭ 28 - كۈنى كنۇشېۋىتسكي درىژورلىقىدىكى ئوركېسترانىڭ تەڭكىشىدە ۋېرا كراسوۋىتسكايا، گوركىي ۋىنوگرادوۋ، ۋسېۋولود تيۇتيۇننىك قاتارلىقلار تەرىپىدىن ئورۇندالغان. 1939 - يىلى تۇنجى قېتىم ۋالېنتىنا باتىشچېۋا تەرىپىدىن ئاۋازغا ئېلىنغان.

كاتيۇشا ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ۋاقتىدا ۋەتەنپەرۋەرلىك ناخشىسى سۈپىتىدە داڭق چىقارغان. بۇ ناخشا سوۋېت خەلقىگە ئۇرۇش يىللىرىدا ئۆز ۋەتىنىنى قوغداشتا زور ئىلھام بەرگەن بولۇپ، 1991 يىلى سوۋېت ئىتتىپاقى پارچىلانغان كېيىنمۇ مودىدىن قالمىغان، بولۇپمۇ 1995 - يىلىدىن بېرى رۇسىيە فېدېراتسىيەسىدە مودا ناخشىلار قاتارىدىن ئورۇن ئالماقتا. 

كاتيۇشا ئىسمى يەنە ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى پەيتىدە سوۋېت قىزىل ئارمىيىسى تەرىپىدىن قوللىنىلغان BM-13 ،BM-8 ۋە BM-31 «كاتيۇشا» راكېتالىرىغا بېرىلگەن. 

Russian Reporter ژۇرنىلى تەرىپىدىن 2015 - يىلى ئېلىپ بېرىلغان جەمئىيەت تەكشۈرۈشىدە كاتيۇشا ناخشىسى رۇسىيە ۋە دۇنيا كلاسسىكلىرى قاتارىدا ئەڭ مودا شېئىرىي ئەسەرلەر تىزىملىكىدە 13. قاتارغا تىزىلغان.

## ناخشا ھەققىدە
ناخشا كاتيۇشا ئاتلىق بىر قىز ھەققىدە يېزىلغان بولۇپ، كاتيۇشا تىك يار بويىدا تۇرۇپ يىراقتا، ئالدىنقى سەپتە ۋەتەن ئۈچۈن خىزمەت قىلىۋاتقان يىگىتىگە بېغىشلاپ ناخشا كۈيلەيدۇ. ناخشىنىڭ ئاساسىي تېمىسى كاتيۇشانىڭ ۋەتەن - خەلق ئۈچۈن كۈرەش قىلىۋاتقان يىگىتىگە مىننەتدارلىق بىلدۈرۈدىغانلىقى ۋە ئۇنى ساداقەت بىلەن كۈتىدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ. ناخشىنىڭ تېكىستى ۋەتەن خىزمىتى ئۈچۈن ئۆيىنى ۋە ئائىلىسىنى تاشلاپ ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشىغا قاتناشقان نۇرغۇن ئەرلەرگە ئۇرۇش بويىچە جاسارەت ۋە ئۈمىد بېغىشلىغان. دەرۋەقە ئۇرۇشقا كەتكەنلەردىن ئىنتايىن كۆپچىلىكى قايتىپ كېلەلمىگەن. 

## تېكىستى
كاتيۇشا ناخشىسى قىزىل ئارمىيە خور ئۆمىكى نومۇرلىرىدىن بىرىدۇر.

## مەنبەلەر
دوپىيو (قەھۋە)

دوپىيو (باشقا نامى: دوپىيو قەھۋەسى، دوپىيو ئەسپرەسسو، دوپىيو ئەسپرەسسو قەھۋەسى، دوپيو قەھۋەسى؛ ئېنگلىزچە: Doppio) بىر خىل قەھۋەدۇر. دوپىيو قەھۋەسى قوش قۇستۇرۇلغان قەھۋەدۇر. بۇ قۇستۇرۇش ئادەتتە ئىككى كىشلىك ئېزىلگەن قەھۋە پۇرچىقنى چوڭ ئېغىزلىق قەھۋە ماشنىسىدا سۈزۈپ تەييار قىلىنغان. دوپىيو ئىتالىيەچە "قوش" دېگەن مەنىدە. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Doppio.jpg|دوپىيو قەھۋەسى
ھۆججەت:Espresso Doppio.jpg|دوپىيو ئەسپرەسسو قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
لاڭگو (قەھۋە)

**لاڭگو** (باشقا نامى: لاڭگو قەھۋەسى، لانگو قەھۋەسى، لاڭگو؛ ئېنگلىزچە: Lungo) بىر خىل قەھۋەدۇر. Lungo ئىتاليە تىلدا "ئۇزۇن" دېگەن مەنىدە. لاڭگو ئەسپرەسسو قەھۋە ماشنىسىدا تەييارلانغان ئىتاليە ئۇسلۇبىدىكى، بىر قېتىم قۇستۇرۇلغان، جىق سۇ قېتىلغان (ئادەتتە ئىككى ھەسسە) بىر خىل قەھۋە ئىچىملىگىدۇر. لاڭگو قەھۋەسى ۋە ئامېرىكانو قەھۋەسى (ئىسسىق سۇ قېتىلغان ئەسپرەسسو قەھۋە) ياكى ئۇزۇن قارا قەھۋەسىدىن (ئىسسىق سۇ قېتىلغان قىسقا قارا قەھۋە) پەرىقلىق. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Caffè lungo.JPG|لاڭگو قەھۋەسى
ھۆججەت:A cup of coffee milk.jpg|لاڭگو قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
بوتاش

thumb|279x279px
**بوتاش** (**BOTAŞ**) توربا يولى بىلەن نېفىت توشۇش پاي چەكلىك شىركىتى (Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi) بولسا 1 مىليارد 830 مىليونلۇق سەرمايىسىنىڭ تامامى تۈركىيە بايلىق فوندى چەكلىك شىركىتى نامىغا قەيت قىلىنغان ۋە 233 - نومۇرلۇق قانۇن ھۆكمىدىكى قارارنامىگە بويسۇنىدىغان ئىقتىسادىي قامۇغ (ئاممىۋىي، پۇقراۋىي) ئورگىنىدۇر.

1974 - يىلى 15 - ئاۋغۇست كۈنى TPAO، يەنى تۈركىيە نېفىتى ئانونىم ئورتاقلىقى قارمىقىدا قۇرۇلغان. 

## مەنبەلەر
كاراخىلو (قەھۋە)

كاراخىلو (باشقا نامى: كاراخىلو قەھۋەسى، كاراخىئوۋ قەھۋەسى؛ ئىسپانچە: Carajillo) بىر خىل قەھۋەدۇر. كاراخىلو ئىسپرىتلىق سۇيۇقلۇق قېتىلغان قەھۋەدۇر. بۇ خىل قەھۋە ئاساسلىقى ئىسپانىيە ۋە بىر قانچە لاتىن ئامېرىكا دۆلەتلىرىدە، مەسلەن كولۇمبىيە ۋە كۇبا،  كۆپ ئىستىمال قىلىندۇ.  كاراخىلونى كۆپىنچە ھالدا كىچىگراق ئەينەكلىك ئىستاكاندا ياكى رومكىدا ئىستىمال قىلىدۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Carajillo 1.JPG|كاراخىلو قەھۋەسى
ھۆججەت:Carajillo.jpg|كاراخىلو قەھۋەسى
ھۆججەت:Carajillos.jpg|كاراخىلو قەھۋەسى
ھۆججەت:Café Carajillo.jpg|كاراخىلو قەھۋەسى
ھۆججەت:2020-02-16 Cremaet al restauralt Dalt a Algar de Palància.jpg|كاراخىلو قەھۋەسى
ھۆججەت:Carajillo cremat (Torreblanca).JPG|كاراخىلو قەھۋەسى
ھۆججەت:Café del Tiempo (Valencia) - 01.JPG|كاراخىلو قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
ۋېيتنام مۇزلۇق قەھۋەسى

ۋېيتنام مۇزلۇق قەھۋەسى (باشقا نامى: ۋېيتنامچە مۇزلۇق قەھۋە؛ ئېنگلىزچە: Vietnamese iced coffee؛ ۋېيتنامچە: cà phê đá) بىر خىل مۇزلۇق قەھۋەدۇر. 

## ھەققىدە
ۋېيتنام مۇزلۇق قەھۋەسى ۋېيتنامدا ناھايىتى ئالقىشقا ئېرىشكەن قەھۋەدۇر. بۇ قەھۋەنى 1857-يىلى بىر فرانىسيەلىك كاتولىك باستېر (خىرىستىيان موللام، دىن تارقىتىش ئۈچۈن ۋېيتنامغا كەلگەن مىسىيونېر بولۇشى مۇمكىن) بىر تۈپ ئەرەب قەھۋە دەرىخى ئارقىلىق ۋېيتنامغا ئېلىپ كىرگەن. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Vietnamese iced coffee - Jan 31, 2018.jpg|ۋېيتنام مۇزلۇق قەھۋەسى
ھۆججەت:VN drip coffee on table.jpg|ۋېيتنام مۇزلۇق قەھۋەسى
ھۆججەت:Vietnamese iced coffee and a crepe, Lào Cai, Vietnam - 20131027.jpg|ۋېيتنام مۇزلۇق قەھۋەسى
ھۆججەت:Vietnamese Iced Coffee Ba Chi Canteen.jpg|ۋېيتنام مۇزلۇق قەھۋەسى
ھۆججەت:Cà phê sữa đá preparation.jpg|ۋېيتنام مۇزلۇق قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
بۇچا قەتلىئامى

بۇچا قەتلىئامى 2022-يىلى روسىيەنىڭ ئۇكرائىنا تاجاۋۇز ئۇرۇشى مەزگىلدە پايتەخىت كىيىۋ ئەتىراپىدىكى بۇچا شەھىردە يۈز بەرگەن، روسىيە تاجاۋۇزچى ئارمىيەسى ئۇكرائىنا ئارمىيەسى تەرىپىدىن قوغلاپ چىقىرىلغاندىن كېيىن بايقالغان، رۇسىيە قوراللىق كۈچلىرى ئىشخالىيەت مەزگىلدە ئۆتكۈزگەن كەڭ كۆلەملىك، پۇقرالارغا قارىتا ئېلىپ بېرىلغان بۇلان-تالان، باسقۇنچىلىق، قەتلىئام قىلىش، ۋە خالىغانچە ئېتىپ تاشلاپ، ۋە كۆمۈپ جىنايەت ئىزىنى يوقىتىش قاتارلىق بىر تۈركۈم قەبىئى ئۇرۇش جىنايەتلەردۇر. 

## ھەققىدە
thumb|كىيىۋ ئوبلاستىنىڭ ئورنى
thumb|كىيىۋ ئوبلاستى ۋە بۇچانىڭ ئورنى
بۇچا قەتلىئامى بايقالغاندىن كېيىن خەلقىئار جەمىيەتنىڭ، بولۇپمۇ غەرب ئەللىرنىڭ كۈچلۈك نارازلىقىنى قوزغىدى. روسىيە تەرەپ بۇنى ئۇكرائىنانىڭ ئويدۇرۇپ چىقارغان يالغان كۆرۈنۈش دەپ بۇچادا قەتلىئام بولغانلىقنى رەت قىلىدى. ئۇكرائىنا دۆلەت ئاخبارات ئىدارىسنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئىشخالىيە مەزگىلدە بۇچادا روسىيەنىڭ مۇنتىزىم ئارمىيەسى (36-چى موتورلۇق مىلتىق بىرگادىسى ۋە 35-چى بىرىكمە قوراللىق ئارمىيەسى) ۋە چېچېنيەلىك رامزان قادىروۋنىڭ قوشۇنى (قادىروۋىتسكىي) تۇرغان. ئامېرىكا،ياۋۇرپا ئتىپاقى، ب د ت، ۋە باشقا ئەللەر روسىيەنىڭ بۇ جىنايەلىرنى مۇستەقىل تەكشۈرۈش گۇرۇپپىسى قۇرۇپ تەكشۈردىغانلىقىنى قەيىت قىلدى ۋە رۇسىيە جۇمھۇر رەئىسى ۋىلادىمىر پۇتىننى خەلىقئار جىنايى ئىشلار سوتىغا تارتىشقا تىرىشىدىغانلىقنى، رۇسىيەنى ب د ت كىشلىق ھوقۇق كومېتىتىدىن قوغلاپ چىقىرىشقا ئۇرۇندىغانلىقنى بىلدۈردى. ئۇكرائىنا ھۆكۈمىتى دەلىل-ئىسپاتلارنى توپلاپ ب د ت نى ئۆز ئىچىگە ئالغان بارلىق خەلىقئار تەشكىلاتلارغان سۇنىدىغانلىقنى قەيىت قىلدى ۋە جەلىقئارا جەمىيەتتىن روسىيەگە تېخىممۇ قاتتىق بولغان ئىمبارگو يۈرگۈزۈشنى تەلەپ قىلىدى. ب د ت باش كاتىپى ئانتونىيو گۇتتېرىس ئۇكرائىنا جۇمھۇر رەئىسى ۋولودىمىر زېلېنىسكىي بىلەن شۇ توغرىسىدا تېلفونلاشتى. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Bucha — Russia is terrorist country.jpg|"بۇچا- روسىيە بىر تېررورچى دۆلەتتۇر" دېگەن خەتلىك لايىھە
ھۆججەت:Killed woman in Bucha.jpg|بۇچادا ئۆلتۈرۈلگەن ئۇكرائىنا پۇقرالىرى
ھۆججەت:Volodomyr Zelensky's speech on the Russian massacre of Bucha, c. April 2022.ogg||بۇچادا ئۆلتۈرۈلگەن ئۇكرائىنا پۇقرالىرى (ئېتىزلىققا كۆمۈۋېتىلگەنلەر)
ھۆججەت:President Volodymyr Zelenskyy addresses the nation following the Bucha Massacre.jpg|ۋولودىمېر زېلېنىسكىي
ھۆججەت:DestroyedcarinBucha.png|تۈزلىۋىتېلگەن ماشىنا
ھۆججەت:20220402 - Ukrainian police enters Bucha.webm|پارتىلمىغان شراپنېل
ھۆججەت:Місто Буча після звільнення від російських окупантів.jpg|بۇچادا ئۆلتۈرۈلگەن ئۇكرائىنا پۇقرالىرى
ھۆججەت:Місто Буча після звільнення від російських окупантів 01.jpg|بۇچادا ئۆلتۈرۈلگەن ئۇكرائىنا پۇقرالىرى


## مەنبەلەر
شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ

"شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ" دېگەن بۈ جۈملە ئۇكرائىنانىڭ دۆلەتلىك ھۆرمەت بىلدۈرۈش سۆزىدۇر. بۇنىڭ ئۇكرائىناچىسى "Слава Україні!"، يەنى "سىلاۋا ئۇكرائينى" دەپ تەلەپپۇز قىلىندۇ. "Слава Україні!" نى يەنە "سىلاۋا ئۇكرائىنا" دەپ تەلەپپۇز قىلسىمۇ بولىدۇ. ئادەتتە "شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ" دېگەن بۇ جۈملىگە ئۇلاپلا "شان-شەرەپ قەھىرمانلىغا مەنسۇپ" دېيىلدۇ. "شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ" دېگەن بۇ جۈملە 2022-يىلدىكى روسىيەنىڭ ئۇكرائىناغا قىلغان تاجاۋۇزلۇق ئۇرۇشى مەزگىلدە پۈتۈن دۇنيا تەرىپدىن تونۇلدى ۋە ئاڭلاندى. ھەم شۇنداقلا ئۇكرائىنا خەلىقنىڭ رۇسىيە ئىشخالىيەتچى ئارمىيەسىگە قارشى كۈرەش قىلىش ئىرداىسىنى ئىپادىلەيدىغان، ۋەتىنىنى سۆيدىغان، دۆلەتكە بولغان ساداقىتىنى بىلدۈردىغانلىقنىڭ سىمۋولىغان ئايلاندى. بۇ جۈملىنى ئۇكرائىنانىڭ ۋەتەنپەرۋەر شائىرى تاراس شەۋچىنكو 1860-يىلى بىر شئېردا تۇنجى بولۇپ ئىشلەتكەن. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Slava Ukraini.jpg|سىلاۋا ئۇكرائينى دېگەن جۈملە ۋە ئۇكرائىنانىڭ سېرىق كۆك بالداقلىق بايرىقى
ھۆججەت:Overview of poster Slava Ukraini at Embassy of Russia at náměstí Borise Němcova street, Prague.jpg|شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ دېگەن خەت يىزىلغان كىچىك قەغەز تاختا
ھۆججەت:Sláva Ukrajine (Glory to Ukraine). (51919344348).jpg|شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ دېگەن خەت ئۇكرائىنا دۆلەت بايرىقى رەڭگىدە
ھۆججەت:Glory to Ukraine! (11038362426).jpg|كىشلەر نامايىشتا "شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ" دەپ توۋلىماقتا
ھۆججەت:Rally in support of Ukraine at Washington Square Park.jpg|كىشلەر ۋاشىگىتوندىكى نامايىشتا "شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ" دېگەن تاختىنى كۆتۈرمەكتە
ھۆججەت:Ukrainian diaspora in Brussels protests the Russian invasion (51908095809).jpg|كىشلەر نامايىشتا (شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ دېگەن خەتكە دىققەت قىلىڭ)
ھۆججەت:Every Night for Ukraine 022 Russian Embassy Finland (51912161247).jpg|"شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ" دېگەن خەت روسىيەنىڭ فىنلاندىيەدىكى ئەلچىخانىسى تېشىدا. 
ھۆججەت:Orliak-Oleksandr-zustrich-15020110.jpg|بىر نامازدا باستېرلار "شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ" دېگەن تاختنى كۆتۈرپ ماڭماقتا
ھۆججەت:Русскій ваєнний карабль, іді нахуй.jpg|تىتانىڭ ۋە مۇز بىلەن لايىھلەنگەن ئۇكرائىنا بايرىقى ۋە "شان-شەرەپ ئۇكرائىناغا مەنسۇپ" دېگەن سۆز. 

## مەنبەلەر
ساختا خەۋەر

ساختا خەۋەر ئادەتتە مەلۇم بىر شەخىس ياكى تەشكىلاتنىڭ نام ئوبرويىنى خۈنۈكلەشتۈرۈش، مەلۇپ پايدا-مەنپەئەتكە ئېرىشىش، مەلۇم بىر خىل ئىدىلوگيە ياكى ئىدىيەنى باشقىلارغا ئىشەندۈرۈش، ھەقىقەتنى يوشۇرۇش، ۋە باشقا مەقسەتلەردە، ساختا ئويدۇرۇپ چىقىرىلغان، يالغان، كىشلەرنى ئالدايدىغان خەۋەرلەردۇر. ساختا خەۋەرنى شەخسى تاراتقۇلار، ئۆز تاراتقۇلار، كەسپىي تاراتقۇلار، دۆلەت تاراتقۇلىرى، ۋە باشقا تىپتىكى تاراتقۇلارمۇ ئىجاد قىلىشى، تارقىتىشى مۇمكىن. تور تېخنىكىسنىڭ تەرەقىياتىغان ئەگىشىپ ساختا خەۋەر ئىشلەپ چىقىرىشنىڭ تەنەرخى بارغانسىرى تۆۋەنلەپ، ئەنئەنۋى (گېزىت، ژۇرنال، كىتاپ) ۋە زامانىۋى تاراتقۇلاردا (تور، ئىجتىمائى تاراتقۇلار،بىلوگ، ۋىلوگ) كەڭ تارقالماقتا. ئا ق ش جۇمھۇر رەئىسى دونالد ترامپ "ساختا خەۋەر" دېگەن ئاتالغۇنى ئۇمۇملاشتۇرغان بىرىنچى شەخسىتۇر. روسىيەنىڭ "بۈگۈنكى روسىيە" تېلۋىزىيە ئىستانسى دەل دۆلەت قوللىغان ساختا خەۋەر تارقىتىش ماشىنىسدۇر. بەزى شىركەتلەر مەخسۇس ساختا خەۋەر تارقىتىش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەپ كىرىم قىلىدۇ. تىۋىتتېر، فەيىسبۇك، ئۈندىدار، يوتىيۇب، ۋە باشقا ئىجتىمائى تاراتقۇ ئەپلىرى ساختا خەۋەر ئەڭ كەڭ تارقىلدىغان سۇپىلاردۇر. 
thumb|يالغان خەۋەر (يەنى فېيك نىيۇۋىس) دېگەن خەت
[thumb|[دانىلد ترامپ|دونالد ترامپ فىلورىدا شىتاتىدا]]
## مەنبەلەر
بۇچا ئۇرۇشى

بۇچا ئۇرۇشى 2022-يلى يۈز بەرگەن روسىيەنىڭ ئۇكرائىناغا قىلغان تاجاۋۇزلۇق ئۇرۇشى جەريانىدىكى كىيىۋ فرونتدا، بۇچا شەھىرنى كونترول قىلىش ئۈچۈن يۈز بەرگەن بىر ئۇرۇشتۇر. بۇ ئۇرۇش جەريانىدا دۇنيانى زىلزىلگە سالغان بۇچا قەتلىئامى يۈز بەرگەن. ئۇرۇشقا قاتناشقا ئىككى تەرەپ روسىيە ئارمىيەسى ۋە ئۇكرائىنا ئارمىيەسىدۇر. 

## مەنبەلەر
كان لەچېي قەھۋەسى (قەھۋە)

كان لەچېي قەھۋەسى (باشقا نامى: كان لەچېي) بىر خىل ئىسپانىيە ۋە لاتىن ئامېرىكىسىدا مودا، كۈچلۈك پۇراقلىق قەھۋە (ئادەتتە ئەسپرەسسو قەھۋەسى) بىلەن يۇقىرى تېمپىراتۇردا ھورلاندۇرلۇپ باكتېريەللەر تۇلۇق ئۆلتۈرۈلگەن سۈتنى تەڭ مىقتداردا ئىلەشتۇرۇپ تەييارلىنىدىغان قەھۋە تىپدىكى ئىچىملىكتۇر. 

## ھەققىدە
كان لەچېي قەھۋەسى ئىسپانىيەدە بارلىققا كەلگەن، لېكىن قاچان بارلققا كەلگىنى ھەققدە ئېنىق ئۇچۇر يوق. ئىسپانىيەدە ئالقىشقا ئېرىشكەندىن كېيىن بۇ قەھۋە ناھايتى تېز سۈرئەتتە باشقا ئىسپان تىللىق دۆلەتلەرگە كېڭەيدى. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Taza de café con leche.jpg|كان لەچېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Un café con leche.jpg|كان لەچېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Café con leche y choux.JPG|كان لەچېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Café con leche.jpg|كان لەچېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Cafe con leche y cruasán.jpg|كان لەچېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Café con leche y ensaimada.jpg|كان لەچېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Café con leche and tostadas.jpg|كان لەچېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Merienda en el Norte argentino, café con leche cayote y dulce de leche.jpg|كان لەچېي قەھۋەسى
ھۆججەت:Cafeconleche.jpg|كان لەچېي قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
ئوۋالبېك تۇرداخۇن

**ئۆمەر بېكالى** (لاتىن يېزىقى: **Ovalbek Turdakun**) بولساقىرغىز مىللىتىدىن خىرىستىيان. 2018-يىلى بىر مەزگىل لارگېرغا قامالغان.
## ھاياتى

## لاگېرغا قامىلىشى
2018-يىلى بىر مەزگىل لارگېرغا قامالغان.
## ئازادلىققا ئېرىشىشى
كېيىن قىرغىزىستانغا چىققان. ۋە ئامېرىكا ۋە كانادادىكى بىر قىسىم كىشىلەرنىڭ ياردىمىدە 2022-يىلى 4-ئاينىڭ 8-كۈنى ئامېرىكىغا ئايالى ۋە بالىسى بىلەن كىلىۋالغان.
## باشقىلار
## مەنبەلەر

## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر

تۈر:كىشلەر
تۈر:ئۇيغۇرلار
مەنەڭگىچ قەھۋەسى (قەھۋە)

**مەنەڭگىچ قەھۋەسى** (باشقا نامى: **مەنەڭگىچ**، **كۇرد قەھۋەسى**، **كەزۋانان قەھۋەسى**) بىر خىل قەھۋەدۇر. مەنەڭگىچ قەھۋەسىنى پىستە قەھۋەسى دەپمۇ ئاتايدۇ. مەنەڭگىچ قەھۋەسى كۇرد تائاملىرى ۋە تۈرك تائاملىرىدا كۆپ ئۇچىرايدىغان بىر خىل قەھۋەلىك ئىچىملىك. بۇ خىل قەھۋەنىڭ ئاساسلىق ماتىريالىرى ئېزىپ قاقلانغان مەنتەڭگىچتۇر (پىستە مىۋىسىغان ئالاقىدار). بۇ خىل قەھۋە ئادەتتە شەرقى جەنۇبى ئاناتولىيەدە ئىنتايىن مودا. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Qehweya kurdî Amed 2012.JPG|مەنەڭگىچ قەھۋەسى
ھۆججەت:Pistacia terebinthus 20150813a.jpg|مەنەڭگىچ دەرىخى
ھۆججەت:Pistacia terebinthus 02.jpg|مەنەڭگىچ دەرىخى
ھۆججەت:Terebinth coffee - Menengiç kahvesi.jpg|مەنەڭگىچ قەھۋەسى
ھۆججەت:Teos Menengici Monumental Tree 2.jpg|پۈتۈن مەنەڭگىچ دەرىخى
ھۆججەت:Pistacia terebinthus - Yabani fıstık - Terebinth 2.JPG|مەنەڭگىچ مېۋىسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
كورىتو (قەھۋە)

كورىتو (باشقا نامى: كوررىتو، كورىتو قەھۋەسى) بىر خىل ئىتالىيەنىڭ ئىسپىرىت قېتىلغان قەھۋە ئىچىملىكىدۇر. 

## ھەققىدە
كورىتو قەھۋەسى ئاساسلىقى بىر قېتىم قۇستۇرۇلغان ئەسپرەسسو قەھۋەسى ۋە ئىسپرىتىلىق ئىچىملىكلەردىن تەركىپ تاپىدۇ. كورىتو دېگەن سۆزنىڭ ئىتالىيە تىلدىكى مەنىسى توغرىلاش ياكى ئوڭشاش دېگەنلىكتۇر. ئوخشىشىپ كېتىدىغان قەھۋە ئىچىملىكى ئىسپانىيەدە كاراخىلو دەپ ئاتىلدۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Caffè corretto.jpg|كورىتو قەھۋەسى
ھۆججەت:Carajillo 1.JPG|كاراخىلو قەھۋەسى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
تۇخۇم قەھۋەسى

تۇخۇم قەھۋەسى (باشقا نامى: ۋيېتنام تۇخۇم قەھۋەسى) ۋيېتنامنىڭ قەھۋەسى بولۇپ، ئاساسلىقى شېكەر، تۇخۇم سېرىقى، قويۇقلاندۇرۇلغان سۈت، ۋە كانفورا قەھۋەسىدىن تەركىپ تاپقان. ئالدى بىلەن تۇخۇم سېرىقى، شېكەر، ۋە قەھۋەنى بىللەن ئېزىلدۇ. ئاندىن كېيىن ئېزىلگەن قەھۋەنى بىر ئىستاكان يېرىم بولغۇچە قۇشىلدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە ئىستاكاننىڭ ئېشىپ قالغان يېرىمىغا تۇخۇم قايمىقى قېتىلدۇ. تۇخۇم قەھۋەسى خانويدا بارلىققا كەلگەن ۋە ھازىر ۋيېتنامدا كوچ-كوچىدا سېتىلدۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Cà phê trứng đá.jpg|تۇخۇم قەھۋەسى
ھۆججەت:Egg Coffee at Cafe Giảng, Hà Nội, Vietnam.jpg|ۋيېتنام تۇخۇم قەھۋەسى
ھۆججەت:Cà phê trứng.jpg|تۇخۇم قەھۋەسى
ھۆججەت:Egg Coffee (6923068614).jpg|تۇخۇم قەھۋەسى
ھۆججەت:Egg coffee at Café Giang.jpg|تۇخۇم قەھۋەسى
ھۆججەت:Vietnamese Egg Coffee (8704422450).jpg|تۇخۇم قەھۋەسى
ھۆججەت:Egg coffee at Café Giang.jpg|تۇخۇم قەھۋەسى
ھۆججەت:Cà phê trứng (egg coffee).jpg|تۇخۇم قەھۋەسى

## مەنبەلەر
ئەسپرەسسو كون پانا (قەھۋە)

ئەسپرەسسو كون پانا (ئىتاليەچە قايماقلىق ئەسپرەسسو دېگەن مەنىدە) بىر خىل قەھۋە ئىچىملىكىدۇر. ئەسپرەسسو كون پانا ئاساسلىقى بىر ياكى ئىككى قېتىم قۇستۇرۇلغان ئەسپرەسسو قەھۋەسىنىڭ ئۈستىگە چىرپىلمىش قايمىقىنى چېچىش ئارقىلىق تەييارلىندۇ. ئەنگىليە ۋە فىرانسىيەدە ئەسپرەسسو كون پانا قەھۋەسىنى ۋىئەننوئىس قەھۋەسى دەپ ئاتايدۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Espresso con panna.JPG|ئەسپرەسسو كون پانا قەھۋەسى (ئۈستىدىكى چىرپىلمىش قايمىقى)
ھۆججەت:Caffè con panna.jpg|ئەسپرەسسو كون پانا قەھۋەسى
ھۆججەت:Espresso con panna in Cafe Hellosapa (Danau Sipin, Jambi City, JA).jpg|ئەسپرەسسو كون پانا قەھۋەسى
ھۆججەت:Espresso med flødeskum (7752396950).jpg|ئەسپرەسسو كون پانا قەھۋەسى
ھۆججەت:Cafe Viennois.jpg|ۋىئەننوئىس قەھۋەسى
ھۆججەت:Chocolat viennois, Grand café de Moulins .jpg|شاكىلاتلىق ۋىئەننوئىس قەھۋەسى
ھۆججەت:Deux cafés viennois servis en terrasse.jpg|ۋىئەننوئىس قەھۋەسى


## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (قەھۋە)

كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (باشقا نامى: ئوللا قەھۋەسى، چۆچەك قەھۋە، ئىدىش قەھۋە) بىر خىل ئەنئەنىۋى مېكسىكا قەھۋە ئىچىملىكىدۇر. 

## ھەققىدە
كىچىك ئىدىش قەھۋەسنى تەييار قىلىش ئۈچۈن، ئەنئەنىۋى ساپال بۇيۇم- كىچىك ئىدىش لازىم بولىدۇ. بۇ خىل ئىدىش قەھۋە بىر خىل ئالاھىدە تەم قاتىدۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Café de olla .jpg|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:Café de olla en un negocio poblano.jpg|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:Café de olla en un negocio poblano 2.jpg|كىچىك ئىدىش  (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:Cafe de olla (33928463325).jpg|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:Café de olla - Restaurante Don Chon, Mexico.jpg|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:Café de Olla y pan de pueblo.jpg|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:Café de Olla y pan de pueblo.jpg|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:Merienda Mexicana.jpg|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:El Despacho 09.JPG|ئوللا قەھۋەسى زامانىۋى ئىستاكاندا
ھۆججەت:6oGastronomica20.JPG|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)
ھۆججەت:Cafe de Olla (21156525443).jpg|كىچىك ئىدىش قەھۋەسى (ئوللا قەھۋەسى)

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
كۇبا ئەسپرەسسوسى (قەھۋە)

كۇبا ئەسپرەسسو (باشقا نامى: كۇباچە ئەسپرەسسو، كۇباچە ئەسپرەسسو قەھۋەسى، كۇبا ئەسپرەسسو قەھۋەسى) بىر خىل كۇبادا بارلىققا كەلگەن ئەسپرەسسو قەھۋەسىدۇر. كۇبا ئەسپرەسسوسى بىر خىل تاتلىقلاشتۇرۇلغان (ئادەتتە تەبئىي قوڭۇر شېكەر بىلەن) ئەسپرەسسو قەھۋەسى. ھازىر ئۇ كۇبا ئەسپرەسسوسىنى ئاساسلىق ماتىريال قىلغان قەھۋە تۈردىكى بارلىق ئچىملىكلەرنىمۇ كۆرسىتىدۇ. 

## ھەققىدە
كۇبا ئەسپرەسسوسىنىڭ باشقا تۈرلىرىمۇ بار، مەسلەن كورتادىتو، 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Café Cubano.jpg|كۇبا ئەسپرەسسوسى
ھۆججەت:Arabi Louisiana June 2016 - Mita's Café Cubano.jpg|مىتا كۇبا ئەسپرەسسو قەھۋەخانىسى (ئارابى لۇيىسىئانا)
ھۆججەت:Cuban coffee- 2013-04-05 14-30.jpg|كۇبا ئەسپرەسسوسى
ھۆججەت:Café (Cuba).jpg|كۇباچە قەھۋە
ھۆججەت:Coffee planters home.jpg|قەھۋە دەرىخى
ھۆججەت:AJM 059 Las Terrazas Coffee Plantation.JPG|قەھۋە ئېكىنزارلىقى

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە
ئولىگارخ

ئولىگارخ (ئېنگلىزچە: oligarch) ئادەتتە دۆلەت سىياسەتلىرىگە بەلگىلىك دەرىجىدە تەسىر كۆرسىتەلەيدىغان سودا ماگىناتىدۇر. بىر ماگىناتنىڭ ئولىگارخ بولۇش بولماسلىقنىڭ ئاساسلىق ئۈچ شەرتى تۆۋەندىكىدەك: 

# مونوپوللۇق تاكتىكىسنى قوللۇنۇپ مەلەم بىر سانائەتتە مۇتلەق ئۈستۈنلۈكنى ئىگەللەش. 
# سىياسەتكە تەسىر كۆرسىتىپ ئۆزىنىڭ ئىقتىسادى مەنپەتىنى زورلاشتۇرۇش. 
# بىر قانچە، ئۆز-ئارا بىر بىرى بىلەن ماسقەدەمدە ماسلاشتۇرۇپ ئىش ئېلىپ باردىغان سودىغان ئىگىدرچىلىق قىلىش. 

ھازىر دۇنيا تەۋەسىدە ئولىگارخ دېسە كۆپىنچە رۇسىيەلىك ياكى ئۇكرائىنالىق باي، ھۆكۈمەت بىلەن مۇناسىۋىتى قويۇق چوڭ سودا ماگىناتلىرىنى كۆرسىتىدۇ. 

thumb|رۇسىيەلىك ئولىگارخلار تىزىملىكى
[thumb|رومان ئابراموۋىج ([روسىيەلىك يەھۇدى)]]
## مەنبەلەر
روسىيەلىك ئولىگارخلار

روسىيەلىك ئولىگارخلار بولسا 1990-يىللاردىكى سوۋىت ئىتپاقى دەۋىردىكى دۆلەت مۈلۈكىنى سېتىپ خۇسۇسىيلاشتۇرۇش مەزگىلدە تۇيۇقسىزلا ناھايىتى زور بايلىقىن توپلىقغان روسىيەلىك ئولىگارخلاردۇر.   ئۆزبەك پۇشتىدىن بولغان ئەلشىر ئوسمان دەل بۇ روس ئولىگارخلارنىڭ بىرىدۇر.  سوۋىت ئىتىپاقى گۇمران بولغاندىن كېيىن دۆلەت مۈلۈكىنى خۇسۇسىيلاشتۇرۇش مەزگىلدە، سودىگەرلەر بىرەسمىي ئۇسۇللار ئارقىلىق ھۆكۈمەتتىن ئەرزان ياكى ئادىل باھادا نۇرغۇن دۆلەت كارخانىلىرى، زاۋۇتلىرىنى سېتىۋالغان. بۇ روسىيەلىك ئولىگارخلارنىڭ ھەممىسى ئاساسلىقى روسىيە زېمىندا سودا قىلسىمۇ كۆپىنچىىسى ياۋورپا ئىتپاقىدا، بولۇپمۇ ئەنگلىيەدە ياشايدۇ. شۇڭلاشقا روسىيەنىڭ ئۇكرائىناغا قىلغان تاجاۋۇز ئۇرۇشىدىن كېيىن بۇلارنىڭ ھەممىسى غەرب ئەللىرنىڭ ئىقتىسداى ئىمبارگوسىغان ئۇچرىدى ۋە سەپەر قىلىشى چەكلەندى، نۇرغۇن داچا ۋە شەخسى كېمىلىرى مۇسادىرە قىلىندى. كۆپ قىسىم ئولىگارخلارنىڭ ئىككى ياكى ئۇنىڭدىن ئارتۇق پاسپورتى (دۆلەت تەۋەلىكى) بار. كۆپ قىسىم يەھۇدى ئولىگارخلارنىڭ ئىسرائىل پاسپورتى بار، شۇڭا ئۇلار ئۇدۇللار ئىسرائىليەگە كەتتى (ۋاقىتلىق). ئەلشىر ئوسمان ئىمبارگو يۈرگۈزۈلگەندىن كېيىن ئۇدۇللار ئۆزبېكىستانغا كەتتى. 

## تىزىملىك

## مەنبەلەر
سۈرە تەكاسۇر

**سۈرە تەكاسۇر** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Süre Tekasur** ) بولسا قۇرئاننىڭ 102-سۈرىسى.
## تېكستى ۋە مەنىسى
ئايەت: 1
أَلۡهَىٰكُمُ ٱلتَّكَاثُرُ

تاكى قەبرىلەرنى زىيارەت قىلغىنىڭلارغا (يەنى قەبرىلەرگە كۆمۈلگىنىڭلارغا) قەدەر، (پۇل ـ مال، بالىلار بىلەن) پەخىرلەنمەك سىلەرنى غەپلەتتە قالدۇردى[1ـ2]. 
  
ئايەت: 2
حَتَّىٰ زُرۡتُمُ ٱلۡمَقَابِرَ

تاكى قەبرىلەرنى زىيارەت قىلغىنىڭلارغا (يەنى قەبرىلەرگە كۆمۈلگىنىڭلارغا) قەدەر، (پۇل ـ مال، بالىلار بىلەن) پەخىرلەنمەك سىلەرنى غەپلەتتە قالدۇردى[1ـ2]. 
  
ئايەت: 3
كـَلَّا سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ

راستلا كەلگۈسىدە بىلىسىلەر[3]. 
  
ئايەت: 4
ثُمَّ كـَلَّا سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ

ئاندىن راستلا كەلگۈسىدە بىلىسىلەر[4]. 
      
ئايەت: 5
كـَلَّا لَوۡ تَعۡلَمُونَ عِلۡمَ ٱلۡيَقِينِ

ئەگەر سىلەر راستلا ھەقىقىي بىلسەڭلار (غەپلەتتە قالماڭلار)[5]. 
   
ئايەت: 6
لَتَرَوُنَّ ٱلۡجَحِيمَ

سىلەر چوقۇم جەھەننەمنى كۆرىسىلەر[6]. 
     
ئايەت: 7
ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيۡنَ ٱلۡيَقِينِ

ئاندىن ئۇنى چوقۇم ئۆز كۆزۈڭلار بىلەن كۆرىسىلەر[7]. 
    
ئايەت: 8
ثُمَّ لَتُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَئِذٍ عَنِ ٱلنَّعِيمِ

ئاندىن (دۇنيادا سىلەرگە بېرىلگەن) نېمەتلەردىن سوئال ـ سوراق قىلىنىسىلەر[8]. 
   
## تەفسىرى
*تَكَاثَرَ: to increase each other، ئۆز-ئارا ئاشۇرماق، ئۆز-ئارا يۈكسەلتمەك.

## باشقىلار
قۇرئان كەرىمنىڭ ئۇيغۇرچە تەرجىمىسىنى شەيىخ مۇھەممەت سالىھ تەرجىمە قىلغان.ھىجىريە 1416- يىلى پادىشاھ فەھد قۇرئان كەرىم تەرجىمە مەركىزى نەشىر قىلغان.ئىزاھات: پىكىر ئەركىنلىكى، باھالاش ۋە تەرەققى قىلدۇرۇش مەقسىتىدە ئەسلى تەرجىمىدىنمۇ پايدىلىنىشقا رۇخسەت قىلىش بىلەن بىرگە ئىشارەت قىلىنغان بەزى ئايەتلەرنىڭ تەرجىمىلىرى رۇۋۋاد تەرجىمە مەركىزىدە توغرىلانغان.
## مەنبەلەر

تۈر:قۇرئاننىڭ سۈرىلىرى
سۈرە قارىئە

thumb|left|سۈرە قارىئە
**سۈرە قارىئە** (ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى:**Süre Qarie** ) بولسا قۇرئاننىڭ 101-سۈرىسى.
## تېكستى ۋە مەنىسى
ئايەت: 1
ٱلۡقَارِعَةُ
قىيامەت[1]، 
      
ئايەت: 2
مَا ٱلۡقَارِعَةُ
قىيامەت نېمىدۇر[2]. 
   
ئايەت: 3
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡقَارِعَةُ
قىيامەتنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟[3] 
   
ئايەت: 4
يَوۡمَ يَكُونُ ٱلنَّاسُ كَٱلۡفَرَاشِ ٱلۡمَبۡثُوثِ
شۇ كۈندە ئىنسانلار تارىلىپ كەتكەن پەرۋانىدەك بولۇپ كېتىدۇ[4]. 
    
ئايەت: 5
وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ٱلۡمَنفُوشِ
تاغلار ئېتىلغان يۇڭدەك بولۇپ كېتىدۇ[5]. 
   
ئايەت: 6
فَأَمَّا مَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ
تارازىسى ئېغىر كەلگەن (يەنى ياخشىلىقلىرى يامانلىقلىرىنى بېسىپ چۈشكەن) ئادەمگە كەلسەك، ئۇ كۆڭۈللۈك تۇرمۇشتا (يەنى نازۇنېمەتلىك جەننەتتە) بولىدۇ[6ـ7]. 
     
ئايەت: 7
فَهُوَ فِي عِيشَةٖ رَّاضِيَةٖ
تارازىسى ئېغىر كەلگەن (يەنى ياخشىلىقلىرى يامانلىقلىرىنى بېسىپ چۈشكەن) ئادەمگە كەلسەك، ئۇ كۆڭۈللۈك تۇرمۇشتا (يەنى نازۇنېمەتلىك جەننەتتە) بولىدۇ[6ـ7]. 
   
ئايەت: 8
وَأَمَّا مَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ
تارازىسى يېنىك كەلگەن (يەنى يامانلىقلىرى ياخشىلىقلىرىنى بېسىپ كەتكەن، يا ياخشىلىقى بولمىغان) ئادەمگە كەلسەك، ئۇنىڭ جايى ھاۋىيە بولىدۇ[8ـ9]. 
     
ئايەت: 9
فَأُمُّهُۥ هَاوِيَةٞ
تارازىسى يېنىك كەلگەن (يەنى يامانلىقلىرى ياخشىلىقلىرىنى بېسىپ كەتكەن، يا ياخشىلىقى بولمىغان) ئادەمگە كەلسەك، ئۇنىڭ جايى ھاۋىيە بولىدۇ[8ـ9]. 
    
ئايەت: 10
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا هِيَهۡ
ھاۋىيەنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى سەن قانداق بىلەلەيسەن؟[10] 
    
ئايەت: 11
نَارٌ حَامِيَةُۢ
ھاۋىيە قىزىق ئوتتۇر[11]. 

## تەفسىرى
القارعة: قىيامەت كۈنىنىڭ باشقا بىر خىل ئاتىلىشى.
*حَمى, يحْمي, حامٍ: ھىمايە قىلماق، قوغدىماق.

## باشقىلار
قۇرئان كەرىمنىڭ ئۇيغۇرچە تەرجىمىسىنى شەيىخ مۇھەممەت سالىھ تەرجىمە قىلغان.ھىجىريە 1416- يىلى پادىشاھ فەھد قۇرئان كەرىم تەرجىمە مەركىزى نەشىر قىلغان.ئىزاھات: پىكىر ئەركىنلىكى، باھالاش ۋە تەرەققى قىلدۇرۇش مەقسىتىدە ئەسلى تەرجىمىدىنمۇ پايدىلىنىشقا رۇخسەت قىلىش بىلەن بىرگە ئىشارەت قىلىنغان بەزى ئايەتلەرنىڭ تەرجىمىلىرى رۇۋۋاد تەرجىمە مەركىزىدە توغرىلانغان.
## مەنبەلەر

تۈر:قۇرئاننىڭ سۈرىلىرى
ئۇزۇن قارا قەھۋە

ئۇزۇن قارا قەھۋە ئادەتتە ئاۋىسترالىيە ۋە يېڭى زىلاندىيەدە كۆپ ئىسىتمال قىلىندۇ.  ئۇزۇن قارا قەھۋە ئامېرىكانو قەھۋەسىگە ئوخشىشىپ كېتىدۇ، لېكىن تەمى تېخمۇ قىرتاق. ئۇزۇن قارا قەھۋەنى قايناق سۇغا ئەسپرەسسو ياكى رىسچرەتوۋ قەھۋەسنى ئىككى قېتىم قۇستۇرۇش ئارقىلىق تەييار قىلىدۇ. 

## ئالبۇم

ھۆججەت:Long Black 1.jpg|ئۇزۇن قارا قەھۋە
ھۆججەت:Long Black Coffee.jpg|ئۇزۇن قارا قەھۋە
ھۆججەت:Nero Espresso long black (3168418775).jpg|ئۇزۇن قارا قەھۋە
ھۆججەت:Black Ivory coffee beans.jpg|قارا پىلچىشى قەھۋە پۇرچىقى

## مەنبەلەر
بىجېرىن (قەھۋە)

**ببجېرىن** (باشقا نامى: **بايسېرىن قەھۋەسى**؛ ئېنگلىزچە: Bicerin) بىر خىل قەھۋەدۇر. بىجېرىن قەھۋە ئىچىملىكى ئىتالىيەنىڭ تۇرىن شەھرىدە بارلىققا كەلگەن يەرلىك ئىچىملىكتۇر. بىجېرىن ئاساسلىقى ئەسپرەسسو، شاكىلات ئىچىملىكى، ۋە سۈتتىن تەييارلىنىپ كىچىك بالداقلىق ئىستاكان ياكى رومكىدا ئىسىتمال قىلىندۇ. 

## مەنبەلەر

تۈر:ئىچىملىك
تۈر:قەھۋە