ماي

__FORCETOC__**باھار ئېيى** ياكى **ماي ئېيى** 12 ئاينىڭ 5- سىدۇر.

* يىلنىڭ بەشىنچى ئېيى
* 31 كۈنلۈك چوڭ ئايلارنىڭ ئۈچنىچىسى
* ئەتىياز پەسلىنى ئۈچىنچى ئېيى.
## مۇھىم ئىشلار
**5 - ئاي** ياكى **ماي** (ئىنگ: February) ئايى مىلادى تەقۋىمىدە يىلنىڭ 5 ئېيى. بۇ ئاي 31 كۈنلۈكتۇر. تارىخىمىزدا بۇ ئايدا بولۇپ ئۆتكەن بەئزى چوڭ ئىشلار، بۇ ئايدا دۇنياغا كەلگەن ۋە قايتىش بولغان مۇھىم شەخسلەر تۆۋەندىكىچە: 
* 1- ماي — 1889 - پارىژدا ئىككىنچى ئىنتېرناتسيونال تەرىپىدىن خەلقئارالىق ئەمگەكچىلەر بايرىمى ئېلان قىلىندى. 
* 2- ماي — 1945 -  سوۋېت ئىتتىپاقى ئارمىيىسى بېرلىننىڭ ئېلىنغانلىقىنى ۋە ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاخىرلاشقانلىقىنى ئېلان قىلدى.
* 3- ماي — 1943 - سوۋېت ئىتتىپاقى ئۈرۈمچىدە تۇرۇشلۇق كونسۇلى شېڭ شىسەيگە دۇشەنزى نېفىتلىكتىكى بارلىق سوۋېتلىك ئىشچى ۋە تېخنىكلەرنىڭ ھەمدە بارلىق سوۋېت پۇقراسى خادىملارنىڭ ئەتىدىن باشلاپ (4 - ماي) ئىشقا چىقمايدىغانلىقىنى ئ‍ۇقتۇردى. 
* 4- ماي — 
** 1937 - مەمتېلى تەۋپىق ئەپەندى قولغا ئېلىنغان.
**1919 - بېيجىڭ شەھرىدىكى ئوقۇغۇچىلار نامايىش قىلدى: 4 - ماي ياشلار ھەرىكىتى.
* 5- ماي — 1260 - قۇبىلاي موڭغۇل ئىمپېرىيىسى قاغانى بولدى.
* 6- ماي — 2014 - گۇاڭجۇ پويىز ئىستانسى ۋەقەسى، گۇماندار مەمەتتوختى غۇجابدۇللاھ.
* 7- ماي — 1104 - سەلجۇقىيلەر ھارران ئۇرۇشىدا ئەھلىسەبنى بۇزغۇنغا ئۇچراتتى.
* 10- ماي — 1865 - قوقەند خانى ئالىمقۇلى خان دەپىن قىلىندى.
* 14- ماي — 2010 - 5 - ئىيۇل ۋەقەسى كەينىدىنلا پۈتۈن ئۇيغۇر بويىچە ئېتىۋېتىلگەن ئىنتېرنېت قايتا ئېتىچېتىلدى.
* 15- ماي — 1871 - چاررۇسىيە ئاتالمىش رۇس پۇقرا ۋە سودىگەرلىرىنى قوغداش، قاچقۇنلارنى تۇتۇش باھانىسىدە ئىلىغا ئەسكەر كىرگۈزۈپ، 4 - ئىيۇل غۇلجىنى بېسىۋالدى.
* 16- ماي — 1966 - ئ‍اتالمىش مەدەنىيەت زور ئىنقىلابى رەسمىي باشلاندى (1976 - يىلى 6 - ئۆكتەبىر ئاياغلاشتى). 
* 17- ماي — 1979 - .   
* 18- ماي — 1983 - بىڭتۈەن خەلق قۇراللىق قىسىمى قۇرۇلدى.
* 19- ماي — 
** 1931 — ما جوڭيىڭ ئاتالمىش «بۇيرۇققا بىنائەن» 36 - دېۋىزىيەنىڭ 500 ئەسكىرىنى باشلاپ قومۇلغا چىقتى.
**1989 - 19 - ماي ئ‍ۈرۈمچى ۋەقەسى يۈز بەردى.
* 20- ماي — 1935 — ما خۇسەن قوماندانلىقىدىكى يېڭى 36 - دېۋىزىيە قەشقەر ئايرودرومىغا ھۇجۇم قىلدى.
**2006 - ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامى ج خ ج تۇنجى قېتىملىق دۆلەت دەرىجىلىك غەيرى ماددى مەدەنىي مىراس تىزىملىكىگە كىرگۈزۈلدى.
**2021 — لىتۋا پارلامېنتى ئۇيغۇرلارنى ئىرقىي قىرغىنچىلىققا ئۇچرىغان دېگەن قارارنى قوبۇل قىلدى. 
* 21- ماي — 1947 - مەسئۇت سابرى يېڭى قۇرۇلغان شىنجاڭ ئۆلكىلىك بىرلەشمە ھۆكۈمەت رەئىسى سايلاندى.
* 22- ماي — 1934 - ما فۇيۈەن قەشقەر يېڭىشەھەردە قورشاۋدا قالغان ما جەنساڭنى قوتقۇزۇۋالدى. تۇنگانلار قىزىلنىڭ ئۆچىنى ئ‍ېلىش ئۈچۈن قەشقەر كوناشەھەرگە ھۇجۇم قىلىپ شەھەردىكى 2000 دىن 8000 غىچە پۇقرانى قىرغىن قىلدى. 
* 23- ماي — 1893 - 
* 24- ماي — 1975 - ش ئۇ ئا ر بوز يەر ئۆزلەشتۈرۈش باش ئىدارىسى قۇرۇلدى. 1981 - يىلى قالدۇرۇلدى.
* 28- ماي — 1947 - مەسئۇت سابرى يېڭى قۇرۇلغان شىنجاڭ ئۆلكىلىك بىرلەشمە ھۆكۈمەت رەئىسى بولدى.
* 29- ماي — 1957 - قاراماي ناھىيە دەرىجىلىك شەھەر بولۇپ قۇرۇلدى.
* 30- ماي — 2002 - 1877 — يەتتىشەھەر ھۆكۈمدارى ئاتالىق غازى ياقۇب بەگ ئۆلدى.

## بايرام ۋە ئالاھىيدە كۈنلەر

* 1- ماي خەلقئارالىق ئەمگەكچىلەر بايرىمى
* 3- ماي ياپونىيە ئاساسىي قانۇننى خاتىرلەش كۈنى
* 4- ماي ياشلار بايرىمى
* 5- ماي ياپونىيە بالىلار بايرىمى
* 8- ماي ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ياۋرۇپا جەڭ مەيدانى غالبىيەت كۈنى ( V-E Day)، خەلقئارالىق قىزىل كىرىست كۈنى
* 9- ماي سابىق سوۋېت ئىتتىڧاقى ئەللىرىدە ۋەتەننى قوغداش ئۇرۇشىنىڭ غالبىيەت بايرىمى
* 12- ماي خەلقئارالىق سېسترالار كۈنى
* 17- ماي خەلقئارالىق تېلگراڧ كۈنى
* 18- ماي خەلقئارالىق مۇزېيخانە كۈنى
* 25- ماي ئاڧرىقا ئازادلىق كۈنى، خەلقئارالىق يۈتكەن ئۈسمۈرلەر كۈنى، ئارگېنتىنا ۋە ئىئوردانىيەدە ئىنقىلاب بايرىمى، خەلقئارالىق شامال دارىشتىن ساقلىنىش كۈنى
* باھار ئېينىڭ 2- يەكشەنبە كۈنى ئا ق ش ۋە نۇرغۇن دۇنيا ئەللىرىدە ئانىلار بايرىمى
* باھار ئېينىڭ 3- يەكشەنبە كۈنى جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىدە مەملىكەتلىك مىيىپلارغا ياردەم بېرىش كۈنى


## مەنبەلەر