open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تاشمىلىق يېزىسى

**تاشمىلىق يېزىسى** شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى كونا شەھەر ناھىيە بازىرىنىڭ غەربىي جەنۇبىغا جايلاشقان، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 38.4 كىلومېتىر، شەرقىي تەرىپى ئاقتۇ ناھىيەسى بارىن يېزىسى بىلەن قوشنا، جەنۇب تەرىپى ئاقتۇ ناھىيەسى ئۇيتاغ بازىرى بىلەن، غەربتە گەز دەرياسى، شىمالدا تېرىم يېزىسى بىلەن قوشنا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
پۈتۈن تاشمىلىق يېزىسىغا قاراشلىق 15 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، يەنى : 

* ئاياغ تېتىر كەنتى (​阿亚克铁提尔村)
* ئاياغ سېرىقئاتا كەنتى (​阿亚克色日克阿塔村)
* ئاياغ ھاسائېرىق كەنتى (​阿亚克阿萨艾日克村)
* ئەسكە كەنتى (​艾斯开村)
* تاشئېرىق كەنتى (​塔什艾日克村)
* خالتا كوچا كەنتى (哈勒塔阔恰村)
* رازگا كەنتى(​热孜喀村)
* ساغان كەنتى (​萨干村)
* غىلدىرلاڭ كەنتى (​格勒迪尔郎村)
* قاشبېشى كەنتى (​喀什贝希村)
* قاشتۈۋى كەنتى (​喀什吐维村)
* قەشقەر يايىلغان كەنتى (​喀什噶尔也勒干村)
* يۇقارقى تېتىر كەنتى (​尤喀克铁提尔村)
* يۇقارقى سېرىقئاتا كەنتى (​尤喀克色日克阿塔村)
* يۇقارقى ھاسائېرىق كەنتى (尤喀克阿萨艾日克村)؛

بىر تەرەققىيات رايونى 136 كىچىك كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى بار.

## ئىقتىسادى
تاشمىلىق يېزىسى ئاشلىق، پاختا، ئورمانچىلىق، چارۋىچىلىق قاتارلىق 4 چوڭ كەسىپ ئاساس قىلىنىدۇ، ئالاھىدە كەسپنى تەرەققىي قىلدۇرۇپ، قوشۇمچە ئەۋزەل تەبىئىي شارائىتقا ئىگە بولغاچقا كۈن نۇرى بايلىقىدىن پايدىلىنىپ، كۈن نۇرى چۈشۈش ۋاقتى ئۇزۇن، كېچە بىلەن كۈندۈزنىڭ تېمپېراتۇرا پەرقى چوڭ، مېۋە-چېۋە ئۈچۈن پايدىلىق بولغان ئۆسۈش شارائىتى بىلەن تەمىنلىگەن. تاشمىلىق يېزىسىدىن چىقىدىغان مېۋە تەمى ناھايىتى مەززىلىك بولۇپمۇ «مۇياق ئۆرۈك» نى، «ئۆرۈك شاھى» دېيىشكە بولىدۇ. گۆشى قېلىن، شۆپىكى نېپىز، سۇلۇق، ئوزۇقلۇق قىممىتى يۇقىرى، تەمى يېڭىچە ھەم تەملىك ئۆرۈكلەرنىڭ سەرخىلى. ئۆرۈك قېقى ئۆرۈكنى ئاپتاپتا قۇرۇتقاندىن كېيىن ياسىلىدۇ، مېڭىنى روھلاندۇرۇش، ئۆمۈرنى ئۇزارتىش رولى بار. نۆۋەتتە يېزا بويىچە جەمئىي كۆلىمى 34 مىڭ مو، 520000 تۈپ ئۈرۈك، يىللىق مەھسۇلات مىقدارى 10 مىڭ توننىغا يېتىدۇ، كۆپىنچىسى ئۈرۈمچى، سانجى، كورلا ۋە ئىچكى ئۆلكىلەردىكى قاتارلىق جايلارغا تارقىلىپ سېتىلىدۇ.
## يېزا ئىگىلىكى
تاشمىلىق يېزىسىدا تېرىلغۇ يەر ئاز، نوپۇس كۆپ، مول ئوشۇق بولغان ئەمگەك كۈچلىرىدىن تاشمىلىق يېزىسى ھازىر ۋاسىتىچى تەشكىلات قۇرۇپ، ئەمگەك كۈچلىرىنى سىرتقا چىقىرىشى ھەر يىلى نۇرغۇن ئېشىنچا ئەمگەك كۈچلىرىنى سىرتقا يەتكۈزۈش خادىملارنى تەشكىللەپ سىرىتقا چىقىرىپ نەزەر دائىرىسىنى كېڭەيتىپ بىلىم ئېلىشقا تۆھپە قوشۇپ ئەمگەك كۈچىنى ياخشىلاپ، شۇنىڭ بىلەن دېھقانلارنىڭ كىرىمىنى تېخىمۇ ئاشۇرۇلدى. تاشمىلىق يېزىسى كان بايلىقلىرى مول، تۇز كانى، گەج كېنى قاتارلىق مىنېرال ماددىلار كېنى بۇلۇپ، مەھسۇلات نۇقتىسى، باھاسى بىر قەدەر يۇقىرى بولغان قېزىش كېنى.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## باشقا ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
تېرىم يېزىسى

**تېرىم يېزىسى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*تېرىم يېزىسى (كونا شەھەر ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى كونا شەھەر ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*تېرىم يېزىسى (پەيزاۋات ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى پەيزاۋات ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
## مەنبەلەر
خانئېرىق بازىرى (خوتەن ناھىيىسى)

خانئېرىق يېزىسىشىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى خوتەن ۋىلايىتى نىڭ خوتەن ناھىيىسى گە جايلاشقان. شەرقتە قاراقاش دەرياسى ئارقىلىق قاراقاش ناھىيىسى بىلەن ئايرىلىپ تۇرىدۇ، شىمالدا خوتەن ناھىيىسىنىڭ يېڭىئاۋات يېزىسى بىلەن، جەنۇپتا لايقا يېزىسى بىلەن تۇتۇشىپ تۇرىدۇ. قارمىقىدا 35 يېزا بار بولۇپ ئومۇمىي نوپۇسى 57 مىڭ.
## مەمۇرىي كەنتلەر
بۇ يېزىغا قاراشلىق 34 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار خانئېرىق كەنتى، جىگدەئېرىق كەنتى، خالتا كەنتى، رەمبال كەنتى، كۆلئېرىق كەنتى، تاسمىچى كەنتى، ئۇچقۇن مەيدان كەنتى، باغۋەن كەنتى، بالاماس كەنتى، يۇقىرى خانئېرىق كەنتى، تۆۋەن خانئېرىق كەنتى، يۇقاقى كەنتى، ئايۇن كەنتى، باشتونۇن كەنتى، توقاي كەنتى، چاشەنبە بازار كەنتى، كوسا كەنتى، شا كەنتى، تونۇن كەنتى، قاغا كەنتى، لايقا كەنتى، دۈشەنبە بازار كەنتى، تۆمۈرچى مەھەللىسى، تايتاق كەنتى، يۈرۈشكە كەنتى، قىزىلئېرىق كەنتى، كىگىز ئېرىق كەنتى، سېرىق ئۆي كەنتى، چاقاركەنتى، باي كەنتى، قۇما كەنتى، ئۇزۇنشور كەنتى قاتارلىقلار بار.
## مائارىپى
## ئىقتىسادى
## يېزا ئىگىلىكى
## باشقىلار
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىشەھەر ناھىيىسى

يېڭىشەھەر ناھىيىسى تارىم ئويمانلىقىنىڭ غەربىي چېتىگە، پامىر ئېگىزلىكىنىڭ شەرقىي ئېتىكىگە، قەشقەر دەرياسىدىن ھاسىل بولغان تىنما تۈزلەڭلىككە جايلاشقان. شەرق تەرىپى پەيزىۋات ناھىيىسى، يوپۇرغا ناھىيىسىبىلەن تۇتىشىدۇ، جەنۇب تەرىپى يېڭىسار ناھىيىسى بىلەن تۇتىشىدۇ. غەرب، شىمال تەرىپى ئاقتو ناھىيىسى، كونىشەھەر ناھىيىسى، قەشقەر شەھىرى بىلەن تۇتىشىدۇ. شەرقتىن غەربكىچە بولغان ئۇزۇنلۇقى 106 كىلومېتىر، جەنۇبتىن شىمالغىچە بولغان كەڭلىكى 69 كىلومېتىر، ئومۇمىي يەر مەيدانى 2270.7 كۋادرات كىلومېتىر.
## يەر تۈزۈلۈشى
غەربتىن شەرققە پەسىيىپ بارىدۇ. تۈزلەڭلىك % 74.7 نى، قۇملۇق % 25.3 نى ئىگىلەيدۇ. قىزىل دەرياللار، گەز دەرياسى، كۇسەن دەرياسى قاتارلىق دەرياسى تەۋەسىدىن كېسىپ ئۆتىدۇ. يىللىق ئوتتۇرىچە ئېقىن مىقدارى 541 مىليون كۇب مېتىر. تۈزلەڭلىك رايونلارنىڭ يەر ئاستى سۇ زاپىسى 859 مىليون كۇب مېتىر. 
## مەمۇرىي رايون
قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيىسى قارمىقىدا 3 بازارلىق ۋە 12 يېزا بار بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىچە:

**ئىزاھات:**
## ئىقلىمى
يېڭىشەھەر ناھىيىسى مۆتىدىل بەلۋاغ قۇرغاق ئىقلىم رايونىغا كىرىدۇ. يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى 11.4، كۈننىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە چۈشۈش ۋاقتى 2822 سائەت. قىروسز مەزگىلى 215 كۈن. يىللىق ئوتتۇرىچە ھۆل-يېغىن مىقدارى 65 مىللىمېتىر، سۇنىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە پارغا ئايلىنىش مىقدارى 2605 مىللىمېتىر.
## باشقىلار
بۇ ناھىيىدە يېزا ئىگىلىك ئاساس قىلىنىدۇ. ھازىر 35 مىڭ 100 گېكتار(527 مىڭ مو) تېرىلغۇ يەر، 14 مىڭ 400 گېكتار(216 مىڭ مو) ئورمان، 37 مىڭ 800 گېكتار(567 مىڭ مو) ئوتلاق بار. يېزا ئىگىلىك مەھسۇلاتلىرىدىن بۇغداي، كۆممىقوناق، كېۋەز، قوغۇن-تاۋۇز، مېۋە-چېۋە، كۆكتات، ئاپتاپپەرەس، زېغىر قاتارلىقلار بار. چارۋىچىلىقتا كالا، قوي، ئات، ئېشەك بېقىش ئاساس قىلىنىدۇ. سانائىتىدىن توقۇمىچىلىق، قۇرۇلۇش ماتېرىياللىرى، ئاشلىق، ماي پىششىقلاپ ئىشلەش قاتارلىقلار بار. 
## قارالسۇن
*ئالمىخان سېيىت

## مائارىپى
## ساياھىتى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر

تۈر:قەشقەر ۋىلايىتى
تۈر:شەرقىي تۈركىستان
تۈر:ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى
خانئېرىق بازىرى (يېڭىشەھەر ناھىيىسى)

خانئېرىق بازىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيەسىگە جايلاشقان، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 42 كىلومېتىر. 310 ئۆلكە يولى  پۈتۈن بازارنى كېسىپ ئۆتىدۇ، قاتنىشى ئىنتايىن قۇلايلىق. پۈتۈن بازاردىكى كۆلىمى بولسا، تۇپراق 77.8 كۇۋادىرات، يەر كۆلىمى 54 مىڭ مو، تېرىلغۇ يەر 38 مىڭ مو، كىشى بېشىغا توغرا كېلدىغان يەر 1.4 مو، شەھەرگە قاراشلىق 22 كەنت ۋە 1 دۆلەت ئىگىلىكىدىكى ئورمانچىلىق مەيدانى بار. بازار بويىچە جەمئىي 5823 ئائىلە، 28306 ئادەم بار. 2013-يىلى پۈتۈن بازاردىكى ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتى 308 مىليون 150 مىڭ يۈەن.
ئاساسلىق چىقىدىغان مەھسۇلاتلىرىدىن: ئۈزۈم، چىلان، قوغۇن، تاۋۇز، كۈزلۈك يېسىۋېلەك قاتارلىقلار بار بۇلۇپ، پۈتۈن بازاردا ھازىر 10 مىڭ مو ئۈزۈم، 6 مىڭ مو چىلان، قۇرۇلغان ئۈلگە كۆرسىتىش بازىسى 300 مو، قوغۇن-تاۋۇز مەشھۇر تاۋار ماركىسى «خانئېرىق» ماركىسىنى ياراتقان، 7000 مو يېسىۋېلەك ئىشلەپچىقىرىش بازىسى بار.
## مەمۇرىي كەنتلەر
خانئېرىق بازىرىنىڭ قارىمىقىدا 22 كەنت، بىر دۆلەت ئىگىلىكىدىكى ئورمانچىلىق مەيدانى بار. ئۇلار: بورىچى كەنتى، مىڭلىق كەنتى، قامچىۋاپ كەنتى، نوغۇت كەنتى، يۇقارقى پايناپ كەنتى، ئۈچقارا كەنتى، شەرەك كەنتى، چوڭ پايناپ كەنتى، شەيىخلە كەنتى، ماجا كەنتى، بوياقچىغىل كەنتى، تاۋاقچى كەنتى، كۆنچى مەھەللىسى كەنتى، يېڭىتام كەنتى، قارا پولات كەنتى، چاقا كەنتى، تاكان كەنتى، مىڭلىقھويلا كەنتى، مالچى كەنتى، ئوقادا كەنتى، دايەك كەنتى، يۇقىرى پىلال كەنتى (جەمئىي 22 كەنت)، بىر ئورمانچىلىق مەيدانى، 15 پونكىت، بىر ئوتتۇرا مەكتەپ، 9 باشلانغۇچ مەكتەپ، 6 قوش تىل يەسلى، 110 كەنت ئاھالىلىرى گۇرۇپپىسى بار.
## يېزا ئىگىلىكى
خانئېرىق بازىرىنىڭ يېزا ئىگىلىك بايلىقى مول، ياخشى تەبئىي مۇھىتى يېزا ئىگىلىكىنىڭ تەرەققىياتى ئۈچۈن ئەۋزەل تەبىئىيي شارائىت بىلەن تەمىنلەيدۇ. جەنۇبىي شىنجاڭدىكى مۇھىم ئۈزۈم ئىشلەپچىقىرىش بازىلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، «ئۈزۈم بازىرى»، «قوغۇن ماكانى» دېگەن نامى بار. مەشھۇر قوغۇن-تاۋۇز «خانئېرىق» ماركىسى بار.
## قاتنىشى
تارىختىن بۇيان خانئېرىق بازىرى چوڭ يول تۈگۈنى، 300 نەچچە يىلدىن بۇيان خانئېرىق بازىرى جۇغراپىيەلىك ئەۋزەللىكى ۋە قاتناش قولايلىقى جەنۇبىي شىنجاڭ ئىككىنچى، «چوڭ بازار» سودا ئورنىنى يېتىشتۈرۈپ، ھازىرغىچە يېقىن رايونلارنىڭ دېھقانچىلىق ۋە سودا-سېتىقتا مۇھىم ئورۇندا تۇرىدۇ. 310-ئۆلكە يولى پۈتۈن بازارنى كېسىپ ئۆتىدۇ. غەربتە قەشقەر يېڭىشەھەر ناھىيەسى 45 كىلومېتىر، قەشقەر شەھىرى 52 كىلومېتىر، 1 سائەتكە يەتمىگەن مۇساپە بۇلۇپ، شەرقتە يوپۇغا ناھىيەسى 38 كىلومېتىر، يۈرۈش ۋاقتى 40 مىنۇت ئەتراپىدا بۇلۇپ، قاتنىشى ئىنتايىن قۇلايلىق.
## باشقىلار
خانئېرىق بازىرى قەدىمدىن تارتىپ مۇراسىملارغا ھۆرمەت قىلىدۇ. سودىنى قوغداش، ھۆرمەتلەش، سەمىمىي كەيپىياتى   قويۇق. ھەر قايسى كەنتلەرنىڭ ھەممىسى كۆچمە خەۋەرلىشىش ئورنىتىلغان ئاساسىي پونكىتى ۋە ئالاقە قولايلاشقان. يېرى مۇنبەت، قەدىمدىن تارتىپ قەشقەر شەھىرىنىڭ ئەڭ مۇھىم كۆكتاتچىلىق بازارلىرىنىڭ بىرى. مۇھىتى ئولتۇراقلىشىشقا باب كېلىدىغان بۇلۇپ، بازار بويىچە 80 ياشتىن ئاشقانلار 114 ئادەم
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ياپچان بازىرى

ياپچان بازىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيەسى ناھىيە بازىرىنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا جايلاشقان بۇلۇپ، بازارلىق ھۆكۈمەت  تۇرۇشلۇق جاي. ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 25 كىلومېتىر، پۈتۈن بازاردىكى ئومۇمىي كۆلىمى 178.3 كۋادرات كىلومېتىر، تېرىلغۇ يەر كۆلىمى 51500 مو. يوپۇرغا، ئاقتۇ،يېڭىسار قاتارلىق ناھىيەلەر بىلەن تۇتىشىدۇ. 3155-دۆلەت چېگرىسىدىن كېسىپ ئۆتىدىغان بولۇپ، رايون ئەۋزەللىكى روشەن، قەشقەرگە بارىدىغان جەنۇبىدىكى تۆت ناھىيە ۋە خوتەن، شىزاڭنىڭ ئالى رايونى قاتناش يولى بولۇپ، يېڭىشەھەر «جەنۇبىي دەرۋازىسى» دېگەن نامى بار.
## مەمۇرىي كەنتلەر
ياپچان بازىرىغا قاراشلىق قۇمقىشلاق كەنتى، شورلۇق كەنتى، قاراتاش كەنتى، تالقۇرۇق كەنتى، جايتوغراق كەنتى، سىرىقتوغراق كەنتى، يۇقىرىقى توڭلۇق كەنتى، ئوتتۇرا توڭلۇق كەنتى، توڭلۇق كەنتى، ئاقتىچى كەنتى، سۇنۇلۇق كەنتى ، كۈسەنبويى كەنتى، تۆپەئېرىق كەنتى، دولانتېمى كەنتى، تېرەكبوستان كەنتى، بازار كەنتى، تۆۋەن توڭلۇق كەنتى، ئاياغ سۇنۇلۇق كەنتى، چوڭقۇر ئېرىق كەنتى، قىيئېرىق كەنتى، قاراباغ كەنتى قاتارلىق 21 مەمۇرىي كەنت، بىر دېھقانچىلىق مەيدانى، 111 كەنت ئاھالىلەر گۇرۇپپىسى بار. 
## باشقىلار
ياپچان بازىرىنىڭ قاتنىشى ئىنتايىن قۇلايلىق، 315-دۆلەت يولى ئوبلاست چېگرىسىدىن كېسىپ ئۆتىدۇ. پۈتۈن شىنجاڭنى ياپچان پىچىقى يېڭىسار پىچىقى بىلەن بىر قاتاردا تۇرىدۇ.2002-يىلى ياپچان بازىرى دۆلەتنىڭ 100 ئائىلە قاتارىغا كىرگۈزۈلگەن. ئاپتونوم رايون 25 كىچىك شەھەر-بازار قۇرۇلۇشى نۇقتىلىق يېزا-بازار، 2010-يىلى شەندۇڭ ئۆلكىسىنىڭ شىنجاڭغا نىشانلىق ياردەم بېرىش، ئۈلگە كۆرسىتىش يېزا-بازارغا كىرىش يىلى قىلىپ بېكىتىلگەن. 2011-يىلىدىن بۇيان بازارلىق پارتىيە كومتېتى، بازارلىق ھۆكۈمىتى شىنجاڭغا نىشانلىق ياردەم بېرىش پۇرسىتىنى چىڭ تۇتۇپ، ئاپتونوم رايون بويىچە ئالدىنقى قاتاردىكى كىچىك شەھەر-بازارلارنىڭ ئومۇمىي ئورۇن بەلگىلەشنى زىچ چۆرىدەپ، ئىلىم-پەن يىرىك پىلانى ۋە باش بازار، كوچىلاردا ئۆزگىرىش يۈز بېرىپ، كىچىك شەھەر-بازار قۇرۇلۇشى دەسلەپكى كۆلەمگە ئىگە بولغان.
## ئىقتىسادى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
بارىن يېزىسى

**بارىن يېزىسى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*بارىن يېزىسى (يېڭىشەھەر ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*بارىن يېزىسى (قاغىلىق ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى قاغىلىق ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*بارىن يېزىسى (ئاقتو ناھىيىسى)، قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى ئاقتو ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛

## مەنبەلەر
باغچى يېزىسى

باغچى يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا. 1965-يىلى ناھىيە بازىرىدىكى 4-، 5-گۇڭشېسى ۋە تازغۇن 1-گۇڭشې بىرلەشتۈرۈلۈپ باغچى گۇڭشې قۇرۇلغان. 1984-يىلى يېزىلىق ھۆكۈمەت بۇلۇپ ئۆزگەرتىلگەن. ناھىيە بازىرىنىڭ جەنۇبىغا جايلاشقان بولۇپ، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 13.5 كىلومېتر.
باغچى يېزىسى كۆلىمى 116 مىڭ كىۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 19 مىڭ بولۇپ،ئۇيغۇر، خەنزۇ ئىككى مىللەت بار، بۇنىڭ ئىچىدە ئۇيغۇرلار %99.6 نى ئىگەللەيدۇ.
## مەمۇرىي كەنتلەر
باغچى يېزىسى قارمىقىغا قاراشلىق سىرىما كەنتى، يۇقارقى سىرىما كەنتى، تۈگمەنچى كەنتى، خانقۇم كەنتى، باغچى كەنتى، باش بۇچى كەنتى، ياغاچ قالىق كەنتى، ئارقا مەسچىت كەنتى، توپاقلا كەنتى، ئاياغ بۇچى كەنتى، ئېگىزئېرىق كەنتى، يېزىلباغ كەنتى، قاقچى كەنتى، مەسچىت ئالدى كەنتى قاتارلىق 14 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار.
## يېزا ئىگىلىكى
باغچى يېزا-كەنىت تەۋەسىدە سازلىق، قومۇشلۇق، بۇلاق قاتارلىقلار بار. يېزا ئىگىلىكىنى ئاساس قىلغان بۇلۇپ، ئاساسلىقى بۇغداي، كېۋەز، قوناق قاتارلىقلار. چارۋىچىلىقتىن كالا، قوي، ئات، ئېشەك بېقىش قاتارلىقلار بار. يېزا-بازار كارخانىلىرىدىن يېزا ئىگىلىك ماشىنىلىرىنى رېمونت قىلىش، ياغ پىششىقلاپ ئىشلەش، بىناكارلىق قاتارلىقلار بار.
## مائارىپى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
تازغۇن يېزىسى

تازغۇن يېزىسى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيىسى گە قاراشلىق بىر يېزا بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 28 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
يېزىغا قاراشلىق 20 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، ئۇلار: قۇلاقلا كەنتى، سوقا بېشى كەنتى، تەتۈر كەنتى، يۇقارقىچىگە تۇغ كەنتى، تۆۋەنكى قۇلاقلا كەنتى، قارازاق كەنتى، كېرەملاڭ كەنتى، جانتۆمۈر كەنتى، تېرەكبوستان كەنتى، تاشچى ئېرىق كەنتى، دۆڭقىشلاق كەنتى، سىيەك كەنتى، قاشقۇرا كەنتى، قالىق كەنتى، جىگدەئېرىق كەنتى، قازما كەنتى، شەيدان كەنتى، داخات كەنتى، ئارا قولچى كەنتى، يۇقىرىقى ھويلا كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
تازغۇن يېزىسى يېزا ئىقتىسادىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش ئۈچۈن يېڭىشەھەر ناھىيەسى باغ-ئورمانچىلىقنى تەرەققىي قىلدۇرۇش جەھەتتە دېھقانلارنىڭ كىرىمىنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن 100 مىڭ مودىن ئارتۇق سورتلۇق مېۋىلىك باغ قىلىش نىشانىنى بېكىتكەن. تازغۇن يېزىسى 18 مىڭ مو ئۆرۈكلۈك باغ دەل بۇنىڭ ئىچىدە.
يىل بېشىدا تازغۇن يېزىسى قۇرۇلۇش  باغنىڭ پەرۋىشىنى چىڭ تۇتۇپ، ئۆرۈك قېقى پىششىقلاپ ئىشلەش سۈپىتىدە، دېھقانلارنىڭ كىرىمىنى ئاشۇرۇشنى يېتەكچى كەسپ قاتارىدا چىڭ تۇتۇپ، يېزا بويىچە 10000 دانە ئاپتاپقا يېيىپ گۈلە قۇرۇتۇش جازىسى ياسغان، مۆلچەرلىنىشىچە 1000 توننا گۈلە قۇرۇتۇشنى پىلانلىغان بۇلۇپ، مۇشۇ بىر تۈردىلا يېزىدىكى دېھقانلارنىڭ ئوتتۇرچە كىرىمىنى 240 يۈەن ئەتراپىدا بولىدۇ. باغۋەنلەر ئەڭ زور مەنپەئەتىگە كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن يېزىدا باغۋەنچىلىك جەمئىيىتى قۇرۇشنى بىرلىشىپ يولغا قويغان بۇلۇپ، جەمئىيەتىنىڭ خىزمىتى ئومۇميۈزلۈك قانات يايدۇرۇلغان.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## قاتنىشى
## باشقىلار
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىئېرىق يېزىسى (خوتەن ناھىيىسى)

يېڭىئېرىق يېزىسى شىنجاڭ خوتەن ۋىلايىتى نىڭ خوتەن ناھىيەسىگە جايلاشقان.

## مەمۇرىي كەنتلەر
بۇ يېزىغا قاراشلىق 22 كەنت ئاھالىلەر كومېتىتى بار بۇلۇپ، پاۋانلا كەنتى، چاچى كەنتى، تۇلىۋاي كەنتى، ئارال كەنتى، تۆگمەنبېشى كەنتى، لاتىلىق كەنتى، تورا كەنتى، يەكلى كەنتى، ئارا ئايماق كەنتى، بايلا كەنتى، ئۈستۈنكى توغرائۆستەڭ كەنتى، تۆۋەنكى توغرائۆستەڭ كەنتى، شاقۇر كەنتى، ئۈستۈنكى لەڭگەر كەنتى، تۆۋەنكى لەڭگەر كەنتى، كەكرىبۇيا كەنتى، قوشقۇدۇق كەنتى، قوۋۇرغا كەنتى، سۇ يايدى كەنتى، سەككىزىنچى ليەن كەنتى، بەشپۇتاق كەنتى، كۆتۈرمە كودى كەنتى، سۆگەتئېرىق كەنتى قاتارلىقلار بار.

## نوپۇسى
يېڭىئېرىق يېزىسىدىكى پارتكوم، ھۆكۈمەت ئورگانلىرىدا تۈزۈش خىزمىتى بىلەن شۇغۇللىندىغانلار 62 نەپەر، ئەمەلىي خىزمەت ئۆتەيدىغان كادىرلار 53 نەپەرگە يەتكەن. پارتىيە، ھۆكۈمەتنىڭ رەھبەرلىك بەنزىلىرى 20 كىشى بۇلۇپ، بۇنىڭ ئىچىدە پارتكوم بەنزىسى 11 ئادەم، پارتكوم، ھۆكۈمەت گىرەلەشمە ۋەزىپىسىنى ئۆتەيدىغان ئۈچ ئادەم؛ پارتىيە، ھۆكۈمەت رەھبەرلىك بەنزىسىنىڭ ئىچىدە يېشى ئەڭ چوڭى 50 ياش، ئەڭ كىچىكى 26 ياش بولۇپ، ئوتتۇرىچە يېشى 37 ياش. ئىنتىزام تەكشۈرۈش كومىتېتى رەھبەرلىك بەنزىسىدە بەش ئادەم، ئوتتۇرچە  يېشى 30 ياش. پارتكوم ۋە ئۇنىڭ قارىمىقىدا 23 كەنت پارتىيە ياچېيكىسى، سەككىز ئورگان، پونكىت، 966 نەپەر پارتىيە ئەزاسى بار، ئۈچ پېشقەدەم خادىملاردىن 135 كىشى، ئىتتىپاق ئەزالىرى 1039 ئادەم، يېزىلىق ھۆكۈمەت پاۋان كەنتىدە، 23 كەنت ئاھالە كومىتېتى، 90 ئاھالە گۇرۇپپىسى، يېزا بويىچە 5961 نۇپۇس، بۇنىڭ ئىچىدە ئۇيغۇرلار 26269 ئادەم، خەنزۇ 1507 ئادەم، خۇيزۇ 71 ئادەم، جۇاڭزۇ 88 ئادەم.
## ئىقتىسادى
يېقىندىن بېرى، يېڭىئېرىق يېزىسىدىكى ھەر مىللەت كادىرلار ۋە ئامما ناھىيەلىك پارتكوم، ناھىيەلىك خەلق ھۆكۈمىتىنىڭ توغرا رەھبەرلىكىدە، «ئۈچكە ۋەكىللىك قىلىش» مۇھىم ئىدىيەسىنى ئەستايىدىل ئەمەلىيەتتە كۆرسىتىپ، ئىلمىي تەرەققىيات قارىشىنى ئومۇميۈزلۈك ئەمەلىيلەشتۈرۈپ، يېزا ئىقتىسادىنى چىڭ تۇتۇپ، ئىجتىمائىي مۇقىملىقنى ۋە مەنىۋى مەدەنىيەت قۇرۇلۇشىنى زورايتىپ، تۈرلۈك كەسىپلەرنى ئومۇميۈزلۈك تەرەققىي قىلدۇرغان.
## يېزا ئىگىلىكى
يېقىنقى بىر قانچە يىلدىن بۇيان، يېڭىئېرىق يېزىسى 50 مىڭ مو ئەتراپىدىكى كېۋەز تېرىلغۇ كۆلىمىنى ئاساسىي جەھەتتىن ساقلاپ قالغان، بۇغداي 20 مىڭ مو ئەتراپىدا تېرىلغان. ھازىر بار بولغان مېۋىلىك باغ كۆلىمى 17900 مو، باغ كۆلىمى 5600 مو . 2006-يىلى 4500 مو چىلان تىكىلگەن، ياڭاق 800 مو بولغان، كۆچەتلەرنىڭ نۆۋەتتىكى ئۆسۈش ئەھۋالى ياخشى بولۇپ، ئوتتۇرىچە تۇتۇش نىسبىتى %85 تىن ئاشقان، ئەڭ يۇقىرى ئەي بولۇش نىسبىتى %98 كە يەتكەن. ئۆي ھايۋانلىرىنىڭ  قوتاندىكى ئومۇمىي سانى 129785 تۇياق بولۇپ، بۇنىڭ ئىچىدە چوڭ چارۋا 18316 تۇياق، ئۇششاق چارۋا 59364 تۇياق، ئۆي قۇشلىرى 52105 دانە.
## مائارىپى
## باشقىلار
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىئېرىق يېزىسى (يېڭىشەھەر ناھىيىسى)

يېڭىئېرىق يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيە بازىرىنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا جايلاشقان، يېزىلىق ھۆكۈمەت تۇرۇشلۇق جاي. ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 26 كىلومېتىر بولۇپ، ئۇنىڭغا 18 مەمۇرىي كەنت، 116 كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى، 4055 ئائىلە بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 20532 ئادەم.
## مەمۇرىي كەنتلەر
يېڭىئېرىق يېزىسى بويىچە 18 مەمۇرىي كەنت بار بۇلۇپ، بۇلار : يىلقىچىھويلا كەنتى، ئەچكۈچى كەنتى، داڭگالچى كەنتى، قۇملۇق كەنتى، غازلا كەنتى، چارىباغ كەنتى، يۇقارقى يېڭىئېرىق كەنتى، لوكتوما كەنتى، ئويقاپ كەنتى، شەھەرباغ كەنتى، ئۇزۇنساقال كەنتى، تۆۋەنكى ھويلا كەنتى، ئاراتوما كەنتى، باخشىلا كەنتى، ئاغۇت كەنتى، زۇلالا كەنتى، تۆۋەنكى يېڭىئېرىق كەنتى، خاملا كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىسادى
پۈتۈن يېزا ئىقتىسادى ئاساسلىقى يېزا ئىگىلىكنى ئاساس قىلدىغان بۇلۇپ، ئاشلىق، كېۋەز، مېۋىلىك باغ، چارۋىچىلىق، ئەسلىھەلىك يېزا ئىگىلىكى (پارنىك) قاتارلىق بەش چوڭ تۈۋرۈك كەسىپلىرى دەسلەپكى قەدەمدە كۆلەم ئەۋزەللىكى شەكىللەندۈرۈپ. يېڭىشەھەر ناھىيەسىدىكى ئاشلىق، كېۋەز، مېۋىلىك باغ، چارۋىچىلىق، ئەسلىھەلىك يېزا ئىگىلىكى (پارنىك) چىقىدىغان ئاساسلىق رايون.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىشەھەر بازىرى

يېڭىشەھەر بازىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي بازار بۇلۇپ، (ۋاكالەت نومۇرى: 653122100) شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ غەربىي جەنۇبىغا، قەشقەر شەھىرىنىڭ غەربىي شىمال قىسمىغا، تارىم ئويمانلىقىنىڭ غەربىي چېتىگە، قەشقەر گار بوستانلىقىنىڭ ئوتتۇرا قىسمىغا غەربىي تەرپى پامىر ئېگىزلىكىگە جايلاشقان. يېڭىشەھەر بازىرىنىڭ شەرقتىن غەربكە ئۇزۇنلۇقى 7 كىلومېتىر، جەنۇبتىن شىمالغا كەڭلىكى 4 كىلومېتىر، تېرىلغۇ يەر كۆلىمى 5880 مو، نوپۇسى 28397 ئادەم، ئۇنىڭ قارمىقىدا جەمئىي ئۈچ مەمۇرىي كەنت، 20 كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى، 11 مەھەللە ئاھالىلەر كومىتېتى بار. بۇ بازارنىڭ قاتنىشى قۇلايلىق، سۇ بايلىقى مول، تۇپرىقى مۇنبەت بو؛غان ئەۋزەل تەبىئىي شارائىتلارغا ئىگە. كۆكتات بازىرى بەھرىمەن بولىدۇ» دېگەن كاتتا نامىمۇ بار. شەھەر رايونى بىلەن قوشنا، تور-سودا نۇقتىلىرى كۆپ، دەسلەپكى كۆلەمگە ئىگە بولغان سودا بازىرىدىن ئۈچى بار، سودا-ئىقتىساد گۈللەنگەن. 2003-يىلى بازار بويىچە كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى 2028.98 يۈەنگە يەتكەن.
## مەمۇرىي كەنتلەر
يېڭىشەھەر بازىرىغا  قاراشلىق 12 مەھەللە، 2 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار. ئۇلار: كونا بازار مەھەللىسى، يېڭى بازار مەھەللىسى، ناچۇق دەرۋازا مەھەللىسى، سەككىزتاش مەھەللىسى، قېچىچى دەرۋازا مەھەللىسى، شىشاڭ مەيدان مەھەللىسى، چىڭگۈەن مەھەللىسى، يېڭى ئەسىر مەھەللىسى، ئون ئىككىنچى دوختۇرخانا يولى مەھەللىسى، خۇەنچىڭ يولى مەھەللىسى، كوئىنلون مەھەللىسى، سەككىزتاش كەنتى، كونا بازار كەنتى، ناچۇقدەرۋازا كەنتى قاتارلىقلار. 
## مائارىپى
## ئىقتىسادى
## ساياھەتچىلىكى
## باشقىلار
## مەنبەلەر
يامانيار يېزىسى

يامانيار يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتىيېڭىشەھەر ناھىيەسى، ناھىيە بازىرىنىڭ شەرقىگە جايلاشقان بولۇپ، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 32 كىلومېتىر. 
## مەمۇرىي كەنتلەر
يامانيار يېزىسى تەۋەسىدە خانىقا كەنتى، ئاياغ سېغىزلىق كەنتى، شېكەرباغ كەنتى، ئونتاش كەنتى، ئاياغ گەمەساڭ كەنتى، يۇقىرىقى گەمەساڭ كەنتى، قارا جىلغا كەنتى، مازاردۆڭ لەڭگەر كەنتى، كالتە پىلال كەنتى، خاداتىك كەنتى، ئاياغ كۆكچى كەنتى، يۇقىرىقى كۆكچى كەنتى، مازار كەنتى، سۇبىھاناللا كەنتى، بايتوقاي كەنتى قاتارلىق 15 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار. 
## باشقىلار
يامانيار يېزىسىدا يېزا ئىگىلىكىنى ئاساس قىلغان بۇلۇپ، ئاساسلىقى بۇغداي،كېۋەز، قوناق قاتارلىقلار. چارۋىچىلىقتا كالا، قوي، ئات، ئېشەك بېقىش قاتارلىقلار  بار. بۇ يېزىنىڭ سۇ بايلىقى بىر قەدەر مول، جەنۇبىي تەرىپى پەيزىئاۋات دەرياسى، شىمالىي قىزىل دەرياسىنى كېسىپ ئۆتۈپ، قىزىلتام سۇ ئامبىرى يېزىنىڭ جەنۇب بۇرجىكىگە جايلاشقان. يېزا ئىگىلىكىدە سۇغىرىشقا ئىشلىتىلىدىغان سۇنىڭ قولاي بۇلۇشى ئۈچۈن شارائىت بىلەن تەمىنلەيدۇ.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## قاتنىشى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ياندۇما يېزىسى

ياندۇما يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيەسىگە جايلاشقان.
## مەمۇرىي كەنتلەر
ياندۇما يىزىسى تەۋەسىدە 16 كەنت كومىتېتى بار بۇلۇپ، ئۇلار: سەيشەنبە بازاركەنتى، ئاقيار كەنتى، يۇقىرىقى سېغىزلىق كەنتى، بېدىخانا كەنتى، قاتاڭلىق كەنتى، ۋەخپەلەڭگەر كەنتى، تۆۋەن يايلاق كەنتى، دۆڭ كەنتى، يۇقارقى چىگە تۇغ كەنتى، يۇقىرىقى يايلاق كەنتى، بوۋاخۇن لەڭگەر كەنتى، چوكىلىق كەنتى، ساڭ كەنتى، چېقىل كەنتى، ئاياغ چىگەتۇغ كەنتى، تۆگمەنبېشى كەنتى قاتارلىقلار.
## باشقىلار
يېڭى تارىخىي تەرەققىيات پۇرسىتىنى چىڭ تۇتۇپ، يېزىنىڭ  ئاشلىقنى مۇقىملاشتۇرۇش، سۈپەتلىك پاختا، چارۋىچىلىقنى گۈللەندۈرۈش، كېڭەيتىش باغچىسى» تىن ئىبارەت تەرەققىيات پىكىر يولىنى زور كۈچ بىلەن راۋاجلاندۇرۇپ، «داڭلىق، يېتەرلىك، ئالاھىدە، نادىر» ۋە «يۇقىرى مەھسۇلاتلىق، ئەلا سۈپەتلىك، ئۈنۈملۈك، تۆۋەن سەرپىياتلىق» كەسىپلەرنى كۆلەملەشكەن، كەسىپلەشكەن بازارلاشتۇرۇش تەرەققىيات يولى، ھەر مىللەت ئاممىسىنىڭ مەدەنىيەت تۇرمۇشىنى ئۈزلۈكسىز ياخشىلاش ۋە ئۆستۈرۈشنى تىرىشىپ ئىشقا ئاشۇرۇپ، ئىقتىساد ۋە تۈرلۈك ئىجتىمائىي ئىشلىرىنىڭ سىجىل، تېز سۈرئەت بىلەن ساغلام تەرەققىي قىلىپ، 2004 - يىلى كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان ساپ كىرىمى 2100 يۈەن بۇلۇش ئىشقا ئاشۇرۇلغان.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## قاتنىشى
## باشقىلار
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئەرمۇدۇن يېزىسى

ئەرمۇدۇن يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا. ناھىيە بازىرىنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا جايلاشقان بولۇپ، ناھىيە بازىرى بىلەن بولغان ئارىلىقى 35 كىلومېتىر كېلىدۇ. كۆلىمى 174.6 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 11 مىڭ، ئۇيغۇر، خەنزۇ، قىرغىز قاتارلىق مىللەتلەر بار، بۇنىڭ ئىچىدە ئۇيغۇرلار %95.7، قىرغىزلار %3.7 نى ئىگىلەيدۇ. 315-دۆلەت چېگرىسىنى كېسىپ ئۆتىدۇ. ئەرمۇدۇن يېزىسى يېزا ئىگىلىكىنى ئاساس قىلغان بۇلۇپ، ئاساسلىقى بۇغداي،كېۋەز، قوناق قاتارلىق. چارۋىچىلىقتىن كالا، قوي، ئات، ئېشەك بېقىش قاتارلىقلار. يېزا-بازار كارخانىلىرىدىن يېزا ئىگىلىك ماشىنىلىرىنى رېمونت قىلىش، ئاشلىق-ماي پىششىقلاپ ئىشلەش قاتارلىقلار بار. 
## مەمۇرىي كەنتلەر
ئەرمۇدۇن يېزىسىغا قاراشلىق 11 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: ئاياغ ئەرمۇدۇن كەنتى، يۇقىرىقى ئەرمۇدۇ كەنتى، يۇقارقى يېڭىئۆستەڭ كەنتى، سىما قۇم كەنتى، دۆڭئېرىق كەنتى، كارەندە كەنتى، سوغۇلۇق كەنتى، خانىقا كەنتى، نۆكە كەنتى، ئاياغ يېڭىئۆستەڭ كەنتى، قىرغىز مەھەللىسى كەنتى قاتارلىقلار.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## قاتنىشى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
ئارال يېزىسى (كېرىيە ناھىيىسى)

ئارال يېزىسى كېرىيە ناھىيىسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا. ئارال يېزىسى __ ئارال يېزىلىق ھۆكۈمەت تۇرۇشلۇق كارا ياغاچچى كەنتى ناھىيە بازىرىغا بەش كىلومېتىر كېلىدىغان جايغا جايلاشقان. يېزىنىڭ شەرقىي تەرىپى ئويتوغراق يېزىسى، غەربىي تەرىپى كۆكيار يېزىسى، جەنۇپ تەرىپى ئاچچان يېزىسى، شىمالىي تەرىپى مۇغاللا بازىرى بىلەن چىگىرلىنىدۇ. جەنۇبتىن شىمالغا ئۇزۇنلۇقى 9.5 كىلومېتىر، شەرقتىن غەربكە كەڭلىكى 5.6 كىلومېتىر، ئومۇمىي كۆلىمى 335.33 كۋادرات كىلومېتىر، كېرىيە دەرياسى يېزىدىن ئېقىپ ئۆتىدۇ.
## جۇغراپىيەلىك ئورنى
ئارال يېزىسى كوئىنلۇن تېغى شىمالىي تاغ ئېتىكىدىكى تاغ ئالدى شېغىل تاش چۆل بەلۋېغى ۋە كەلكۈن چۆكۈندىسى، تىندۇرما تۈزلەڭلىك، كەڭ قۇم-شېغىل جاڭگال ئۈستىگە جايلاشقان. يەر شەكلى شەرقتىن غەربىي شىمالغا قىيسايغان. يانتۇ چۈشۈشى 1/20، جەنۇبىي قىسمىدىكى دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 2229 مېتىر، شىمالىي دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 1408.3 مېتىر، دېڭىز يۈزىدىن ئوتتۇرىچە ئېگىزلىكى 1416 مېتىر. 
## ئىقلىمى
يېزا ئىچى كېلىماتى قۇرغاق، يامغۇر ئاز، يىللىق ئوتتۇرىچە ھۆل-يېغىن مىقدارى 45.8 مىللىمېتىر، يىللىق ئوتتۇرىچە پارغا ئايلىنىش مىقدارى 2479.8 مىللىمېتىر، يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى ℃11.7، 1-ئايدا ئەڭ تۆۋەن ھاۋا تېمپېراتۇرىسى ℃24.3-، 7-ئايدا ئەڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرا ℃41.2. بىر يىلدا قىروسىز مەزگىلى 208 كۈن، ئادەتتە شامال كۈچى 3-4 بالغىچە، ئەڭ چوڭ شامال كۈچى 9 ــ 10 دەرىجىلىك بولىدۇ.
## يېزا ئىگىلىكى
ئارال يېزا بويىچە يېزا ئىگىلىكىنى مۇھىم ئورۇنغا قويۇپ ئىشلەپچىقىرىشتابۇغداي، قوناق، شال ۋە كېۋەز قوشۇمچە دېھقانچىلىق رايونلىرىدا بېقىش. يېزا  دېھقانلىرى ئەتىرگۈل تېرىشقا ئامراق بۇلۇپ، ئەتىرگۈل سۈپىتى ئەلا، باھاسى ئەرزانلىقىدا «ئەتىرگۈل ماكانى» دەپ ئاتالغان.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىئاۋات يېزىسى (خوتەن ناھىيىسى)

يېڭىئاۋات يېزىسى خوتەن شەھىرىنىڭ غەربىي شىمال قىسمىغا جايلاشقان، خوتەن شەھىرىگە 28 كىلومېتىر كېلىدۇ، غەربىي قىسمى قاراقاش دەرياسىدىن باشلىنىپ، شەرقىي شىمالدا تەكلىماكان قۇملۇقى، شەرقىي بىلەن يېڭىئېرىق يېزىسى تۇتىشىدۇ. جەنۇبىي بىلەن خانئېرىق يېزىسى تۇتىشىدۇ، شىمالىي تەرىپى سېغىزكۆل يېزىسى بىلەن قوشنا. شەرقتىن غەربكە كەڭلىكى 4 كىلومېتىر، جەنۇبتىن شىمالغا ئۇزۇنلۇقى 17 كىلومېتىر، مەمۇرىي رايون كۆلىمى تەخمىنەن 88.91 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ. يېزا قارىمىقىدا 15 مەمۇرىي كەنت، 92 كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى بار بۇلۇپ، ئۇيغۇرلارنىڭ ئومۇمىي سانى 21621 ئادەم بولۇپ، ئومۇمىي ساننىڭ %8 نى ئىگەلەيدۇ. يېزىدا يېزىلىق خەلق ھۆكۈمىتى، جياڭ باغ كەنتى، يېزا ئورگانلىرىدىن 74، يەتتە پونكىت بار بۇلۇپ، سەككىز ئورۇندىكى كادىرلار 96 ئادەم. يېزا تەۋەسىدە 15 پارتىيە ياچېيكىسى، 505 نەپەر پارتىيە ئەزالىرى، 107 نەپەر كەنت كادىرلىرى، 129 نەپەر «ئۈچ پېشقەدەم» لەر بار.
## مەمۇرىي كەنتلەر
بۇ يېزىغا تەۋە 15 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، جاھانباغ كەنتى، تۈگمەنبېشى كەنتى، ئويالئېرىق كەنتى، باش چاغلىغ كەنتى، چاغلىغى كەنتى، تۇرۇز كەنتى، ئوتتۇرا ئېرىق كەنت، پاچاق كەنتى، ئازنىمېچىت كەنتى، غەجەك كەنتى، ئوتۇن كەنتى، خەتچى كەنتى، گاۋاش كەنتى، قۇمئېرىق كەنتى، قارادۆڭ كەنتى قاتارلىقلار بار.
## ئىقتىسادى
يېزا ئىقتىسادىي تەرەققىي قىلغان، يېزىلىق ھۆكۈمەتنىڭ جەنۇب تەرىپىدە سەككىز كەنتنىڭ ياڭاقلىرى كەسپلەشكەن ۋە بىر قەدەر تەرەققىي تاپقان، شىمال تەرىپىدە يەتتە كەنتنىڭ چىلان كەسپى دەسلەپكى قەدەمدە شەكىلەنگەن. يەنە بۇ يېزىدا ئۆزگىچە ئالاھىدىلىككە ئىگە بولغان قول سانائىتى بىر قەدەر تەرەققىي قىلغان بۇلۇپ تەرەققىيات ئىستىقبالى ناھايىتى كەڭ. بۇ يېزىنىڭ ئالاھىدە مەھسۇلاتلىرىدىن ياڭاق، چىلان، ئۈزۈم، قېتىق، دوپپا، ئىلمە توقۇلما بۇيۇم ۋە ھەر خىل تۆمۈر سەنئەت بۇيۇملىرى بار.
## مائارىپى
ئىقتىسادى==
## باشقىلار
## مەنبەلەر
يېڭىئاۋات يېزىسى (يېڭىشەھەر ناھىيىسى)

يېڭىئاۋات يېزىسى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيىسى گە قاراشلىق بىر يېزا بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 11 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## قاتنىشى
## باشقىلار
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ھاراپ يېزىسى

ھاراپ يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىشەھەر ناھىيەسى قارمىقىدىكى مەمۇرىي يېزا بۇلۇپ، ناھىيە بازىرىنىڭ شەرقىي جەنۇبىغا،تەكلىماكان قۇملۇقىنىڭ چېتىگە جايلاشقان.
## مەمۇرىي كەنتلەر
ھاراپ يېزىسىغا قاراشلىق 14 مەمۇرىي كەنىت كومتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: ئاياغ جىلغا كەنتى، يۇقىرى جىلغا كەنتى، ئىلەكبوي كەنتى، پىسەنمازار كەنتى، تامغۇلۇق كەنتى، ئۆستەڭبويى كەنتى، قارلىقۇم كەنتى، جايمازار كەنتى، زەمبىلتاياق كەنتى، يىگېداستان كەنتى، يۇقىرىقى ھاراپ كەنتى، تومائېرىق كەنتى، غوجىلىباغ كەنتى، ئاياغ ھاراپ كەنتى، بىر دېھقانچىلىق مەيدانى، 75 كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى بار.
## مائارىپى
## يېزا ئىگىلىكى
## قاتنىشى
## باشقىلار
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىسار بازىرى

يېڭىسار بازىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يېڭىسار ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 31 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ماڭشىن يېزىسى

ماڭشىن يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا.  
## مەمۇرىي كەنتلەر
ماڭشىن يېزىسىغا 15 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: ئارامەھەللە كەنتى، چاقا كەنتى ، گۈلباغ كەنتى، قارا باغ كەنتى، تۆۋەن ئارا مەھەللە كەنتى، ئاققۇش كەنتى، تۆۋەن غوجا ئېرىق كەنتى، يۇقارقى غوجا ئېرىق كەنتى، چاقىرىقوي كەنتى، قاراباش لەڭگەر كەنتى، قارا باش لەڭتەي كەنتى، يارتۈگمەن كەنتى، يۇقىرى قوغاش كەنتى، تۆۋەن قوغاش كەنتى، قارا باش كەنتى قاتارلىقلار بار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
سىيىتلە يېزىسى

سىيىتلە يېزىسى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيەسى نىڭ شىمالىي قىسمىغا جايلاشقان بۇلۇپ، ناھىيە بازىرى بىلەن ئارىلىقى 10 كىلومېتىر، يېزا 315-دۆلەت يولى ئۆتىدۇ. جۇغراپىيەلىك ئورنى شەرقىي ئۇزۇنلۇقى '13°76، شىمالىي پاراللېل '00°39، ئومۇمىي كۆلىمى 109.27 كۋادرات كىلومېتىر، تېرىلغۇ يەر كۆلىمى 16690 مو.
## مەمۇرىي كەنتلەر
يېزىغا قاراشلىق ئون كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: كەنئېرىق كەنتى، جاغار ھويلا كەنتى، مومۇلۇق ئۆستەڭبويى كەنتى، قالجاق كەنتى، پارچيېڭىيەر كەنتى، نوربېشى بىنام كەنتى، غوجا كۆل كەنتى، ئۆستەڭبويى كەنتى، شياقۇلدۇما كەنتى، تۆۋەن ھويلا كەنتى قاتارلىق كەنت كومتېتلىرى بار.
## ئىقتىسادى
سىيىتلە يېزىسى 2003-يىلى يېزا بويىچە ئىچكى ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتى 14 مىليون 600 مىڭ يۈەن، دېھقانلارنىڭ كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان كىرىمى يىلدىن-يىلغا كۆپەيگەن، يېزا ئىگىلىك كەسىپلىرى تېز تەرەققىي قىلىپ، تېرىقچىلىق مۇقىملىق ئىچىدە ئىلگىرلىگەن؛ يىللىق ئاشلىق 6450 توننىغا يەتكەن، كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان ئاشلىق 820 كىلوگىرام، ئاشلىق ئىشلەپچىقىرىش بىلەن ئۆز-ئۆزىنى تەمىنلىگەن؛ پاختا يىللىق ئومۇمىي مەھسۇلاتى 6000 توننىدىن ئارتۇق ؛ باغۋەنچىلىكنى راۋاجلاندۇرۇشتا يېزا بويىچە ھازىر قالغان ئەلا سۈپەتلىك سەمىت ئۆرۈك 320 مىڭ تۈپ، كىشى بېشىغا ئوتتۇرىچە 41 تۈپتىن توغرا كېلىدۇ، يىللىق مەھسۇلات قىممىتى 2 مىليون يۈەندىن يۇقىرى، ئۇنىڭ ئۈستىگە يىلدىن-يىلغا ئاشقان؛ چارۋىچىلىق سانىمۇ يىلدىن يىلغا كۆپەيگەن، ھازىر يېزىدىكى چارۋا ئومۇمىي سانى 21220 تۇياق.
## يېزا ئىگىلىكى
يېزا ئىگىلىكىتە دېھقانچىلىقنى ئاساس قىلىدۇ. زىرائەتلىرىدىن بۇغداي، كېۋەز، قوناق، تاۋۇز، قوغۇن ئاساس قىلىدۇ. باغۋەنچىلىكتە سەمىتئۆرۈك، ئۆزگىچە كەسىپى چارۋىچىلىقتا مەكىت قويى، تاشقورغان قويى، سمېنتال كالىسى ئاساس قىلىنىدۇ.
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
يېڭىيەر يېزىسى (قاراقاش ناھىيىسى)

يېڭىيەر يېزىسى قاراقاش ناھىيىسى نىڭ شىمال تەرىپىگە جايلاشقان، شەرق تەرىپى قاراقاش دەرياسى ئارقىلىقخوتەن ناھىيىسى بىلەن ئايرىلىپ تۇرىدۇ، غەرپ تەرىپى 47-تۈەن 1-لىيەن 2-لىيەن ۋە قوچى يېزىسى بىلەن، شىمال تەرىپى كاۋاك يېزىسى، جەنۇب تەرىپى تۈۋەت يېزىلىرى بىلەن چېگرالىنىدۇ. يېزىلىق ھۆكۈمەتتىن ناھىيە بازىرىغىچە 111 كىلومىتىر كىلىدۇ. دېڭىز يۈزىدىن ئىگىزلىكى 1317～1337 مېتىر بۇلۇپ، پۈتۈن يېزىنىڭ ئومۇمىي كۆلىمى 74 كۋادرات كىلومېتىر، تېرىغۇ يەر كۆلىمى 28688 مو، كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان يەر كۆلىمى 1.21 مو.
## مەمۇرىي كەنتلەر
يېڭىيەر يېزىسىدا جەمئىي 12 مەمۇرىي كەنتە بار بولۇپ ئۇلار تۆۋەندىكىچە:
*1.ئىمامى ئەسكەر كەنتى؛
*2.قۇميايلاغ كەنتى؛
*3.جانان كەنتى؛
*4.سىياۋاغ كەنتى؛
*5.قارۋاغ كەنتى؛
*6.سەككىز پارچە كەنتى؛
*7.قوشقوغاچ كەنتى؛
*8.مىلىكاۋات كەنتى؛
*9.ئاق ئۆستەڭ كەنتى؛
*10.يىڭىيەر كەنتى؛
*11.سۇقۇلۇغ كەنتى؛
*12.كۈكئېغىل كەنتى؛
## ئىقلىمى
يېڭىيەر يېزىسىنىڭ كىلىماتى ئىللىق مۆتىدىل بەلۋاغ قۇرغاق چۆللۈك كېلىماتقا تەۋە بولۇپ، تۆت پەسىل ئېنىق، يازدا تومۇز ئىسسىق بولىدۇ.ئەتىيازدا ھاۋا بالدۇر ئىسسىيدۇ، كۈز پەسلىدە تېمپراتۇرا تېز، ھۆل-يېغىن مىقدارى ئاز، كۈن نۇرىنىڭ چۈشۈشى تولۇق، قىروسىز مەزگىلى ئۇزاق، كېچە بىلەن كۈندۈزنىڭ تېمپېراتۇرا پەرقى چوڭ. يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى 11.6، ئەڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرىسى 40.6، ئەڭ تۆۋەن تېمپېراتۇرىسى 12.5-. كۈننىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە چۈشۈش ۋاقتى 2829.9 سائەت. قىروسىز مەزگىلى 217 كۈن. يىللىق ئوتتۇرىچە ھۆل-يېغىن مىقدارى 41.3 مىللىمېتىر. سۇنىڭ يىللىق ئوتتۇرىچە پارغا ئايلىنىش مىقدارى 1736.1 مىللىېمتىر. 1-ئايدىكى ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرىسى ℃6.5-، قىروسىز مەزگىلى 177 كۈن، يىللىق يورۇتۇش ۋاقتى 2250 سائەت.
## مەنبەلەر
سايباغ يېزىسى (قاراقاش ناھىيىسى)

سايباغ يېزىسى قاراقاش ناھىيىسى نىڭ غەربىي جەنۇبىغا جايلاشقان، يېزىلىق ھۆكۈمەتنىڭ تۇرۇشلۇق جايى بىلەن ناھىيە بازىرىنىڭ ئارىلىقى 21 كىلومېتىر، شەرقىي شىمال قىسمى بىلەن ئاقساراي يېزىسى بىلەن تۇتىشىدۇ، شىمالىي قىسمىزاۋا بازىرى بىلەن تۇتىشىدۇ، چۆل كىندىكىدە گۇما ناھىيىسى نىڭ غەربىدىكىدۇۋا بازىرى بىلەن قوشنا، شەرقىي تەرىپى قاراقاش دەرياسى،خوتەن ناھىيىسى بىلەن قارىشىپ تۇرىدۇ؛ جەنۇبتا كوئېنلۇن تېغى بىلەن خوتەن ناھىيىسى چېگرىلىنىدۇ.
## مەمۇرىي كەنتلەر
سايباغ كەنتىسىدە 27 دانە كەنتە بار بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىچە:
*قوتاز سايباغ كەنتى، دۈۋە سايباغ كەنتى، ھارپا سايباغ كەنتى، قىرىق سايباغ كەنتى؛
*تاش ئەگىل كەنتى، تام ئەگىل كەنتى؛
*ئۇلۇغ ئاتا كەنتى، باغدات كەنتى؛
*يېڭى ئاۋات كەنتى، بوستان توغراق كەنتى، ئۇچات كەنتى؛
*لەنگەن كەنتى، كۆك تېرەك كەنتى، قۇملۇق كەنتى؛
*توغراسۇ كەنتى، سۈگەت بوستان كەنتى، دۇتتار كەنتى؛
*توكايا كەنتى، تاملىق كەنتى، ، قوشلۇق كەنتى، قىشلاق كەنتى، تۇزاقچى كەنتى قاتارلىقلار.
## ئىقتىساد
2006-يىلى، يېزا بويىچە ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتى 6319.51 مىڭ يۈەنگە يەتكەن، بۇنىڭ ئىچىدە 1-كەسىپنىڭ 5391.29 مىڭ يۈەنگە يىتىپ، ئومۇمىي مەھسۇلات قىممىتىنىڭ %85.31 نى ئىگەللىگەن، 2-كەسىپنىڭ 388.17 مىڭ يۈەنگە يەتكەن، ئومۇمىي مەھسۇلات قىممىتىنىڭ %6.14 نى ئىگەللىگەن، 3-كەسىپنىڭ 540.04 مىڭ يۈەنگە يەتكەن، ئومۇمىي مەھسۇلات قىممىتىنىڭ %8.55 نى ئىگەللىگەن. 2006-يىلى كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان ساپ كىرىمى 1365.00 يۈەنگە يەتكەن.
## يېزا ئىگىلىكى
يېزا بويىچە ئاشلىق تېرىلغۇ كۆلىمى 380000 مو بولۇپ، بىرلىك مەھسۇلاتى 433.47 كىلوگرام، ئومۇمىي مەھسۇلاتى 16472 توننا. بۇنىڭ ئىچىدە بۇغدايتېرىلغۇ كۆلىمى 19200 مو بولۇپ، بىرلىك مەھسۇلاتى 393.133 كىلوگرام، ئومۇمىي مەھسۇلاتى 7548 توننا، كۆممىقوناق تېرىلغۇ كۆلىمى 181400 مو بولۇپ، بىرلىك مەھسۇلاتى 476.02 كىلوگرام، ئومۇمىي مەھسۇلاتى 8635 توننا، شال تېرىلغۇ كۆلىمى 660 مىڭ مو بولۇپ، بىرلىك مەھسۇلاتى 437.888 كىلوگرام، ئومۇمىي مەھسۇلاتى 289 توننا، كېۋەز تېرىلغۇ كۆلىمى 6000 مو بولۇپ، بىرلىك مەھسۇلاتى 130 كىلوگرام، ئومۇمىي مەھسۇلاتى 788 توننا (ساپ پاختا)غا يەتكەن. يىل ئاخىرىدا قولدا قالغان چارۋا-مال 80680 تۇياققا يەتكەن.
## مەنبەلەر
ساغان يېزىسى

ساغان يېزىسى萨罕镇 شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا بۇلۇپ، ناھىيەنىڭ شەرقىدىكى 13.7 كىلومېتىر كېلىدىغان جايدا جايلاشقان، شىمالىي كەڭلىك ′56°38، يەر شەكلى غەربىي جەنۇبىي ئېگىز، شەرقىي شىمالىي پەس، شەرقتىن غەربكە ئۇزۇنلۇقى 60 كىلومېتىر، جەنۇبتىن شىمالغا كەڭلىكى تەخمىنەن 13 كىلومېتىر، ئومۇمىي كۆلىمى 483.3 كۋادرات كىلومېتىر؛ ئۇمۇمىي نوپۇسى 23100 ئادەم، تېرىلغۇ يەر كۆلىمى 36000 مو. 
## مەمۇرىي كەنتلەر
ساغان يېزىسى تەۋەلىكىدىكى بىر بادام ئۈلگە كۆرسىتىش بازىسى، يۇقىرى تاغۋاز كەنتى، يۇقىرىقى كۈنى لەڭگەر كەنتى، تۈگمەنئېرىق كەنتى، شوخۇلۇق كەنتى، قوتان كەنتى، ئاچال كەنتى، قاقشالقوغۇن كەنتى، تېرەكئالدى كەنتى، ھەسەنبايئېرىق كەنتى، ئاقباغ كەنتى، توغرىقئېرىق كەنتى، كەنئېرىق كەنتى، شاپقورغان كەنتى، ئارالەڭگەر كەنتى قاتارلىق 21 مەمۇرىي كەنىت كومتېتى ۋە 101 كەنىت گۇرۇپپىسى بار.
## ئىقتىسادى
ساغان يېزىسىنىڭ ئىقتىسادى ئاساسلىقى تېرىقچىلىق ئاساس قىلىنغان بۇلۇپ، ئورمانچىلىق، تېرىقچىلىق كەسپى بىلەن شۇغۇللىنىدۇ. تېرىقچىلىق يېزا ئىگىلىكىدە ئاساسلىقى بۇغداي، قوناق، كېۋەز، كۆكتات، مايلىق دان، لامنارىيە، مېۋە-چېۋە قاتارلىقلار . ساغان يېزىسى ئورمانچىلىقتا قۇر ئارىلاپ تېرىش شەكلى قوللىنىلىدۇ، بۇ بىر قانچە يىلدا تىرىشچانلىق كۆرسىتىش ئارقىلىق بۈگۈنكى كۈندە پۈتۈن يېزىدا سەمەت ئۆرۈكى ئاساس قىلغان 32 مىڭ مو ئورمانلىق شەكىللىنىپ، مېۋىلىك دەرەخ ئورمانچىلىقى ئىشقا ئاشۇرۇلغان. چارۋىچىلىق كەسپىنىڭ تەرەققىياتى جەھەتتە «ئىككى چوڭ، بىر كىچىك» ئۆزگىچە گەۋدىلىك بولغان باغۋەنچىلىك، چارۋىچىلىق تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈرۈش ئىستراتېگىيەسىنى كۈچەپ يولغا قويۇپ، 2003-يىلى 46 مىڭ تۇياق چارۋىغا يەتكۈزگەن. ئېشىنچا ئەمگەك كۈچلىرىنىڭ سىرتقا چىقىپ ئىشلەمچىلىك قىلىشقا ئىلھام ۋە مەدەت بېرىپ چۇڭقۇر قاتلاملىق، كەڭ دائىرىلىك، كۆپ يوللۇق قانات يايدۇرۇپ كۆپ خىل تىجارەت بىلەن شۇغۇللىنىپ ئىقتىسادىي تېز تەرەققىي قىلغان. 
## يېزا ئىگىلىكى
ساغان يېزىسى 2003-يىلى يېزا بويىچە يېزا ئىگىلىك ئومۇمىي مەھسۇلات قىممىتى 45 مىليون 708 مىڭ 700 يۈەن، ۋە 2002-يىلى بىلەن سېلىشتۇرغاندا، 11 مىليون 986 مىڭ 900 يۈەن كۆپەيگەن؛ 1-كەسىپ، كەسپىي دېھقانلارنى تەربىيەلەشنى 41 مىليون 510 مىڭ 500 يۈەن بۇلۇپ، 2002-يىلى ئوخشاش مەزگىلدىكىدىن %33 ئاشقان؛ 2-كەسىپنىڭ مەھسۇلات قىممىتى 747 مىڭ 500 يۈەن بۇلۇپ، 2002-يىلى بىلەن سېلىشتۇرغاندا %5 ئاشقان؛ 3-كەسىپنىڭ مەھسۇلات قىممىتى 459 مىڭ 700يۈەن بۇلۇپ، 2002-يىلى بىلەن سېلىشتۇرغاندا %80 تىن ئاشقان. بىر يىلدا كىشى بېشىغا توغرا كېلىدىغان ئوتتۇرىچە ساپ كىرىمى 1098 يۈەن بۇلۇپ، كىرىمىنى ئاشۇرۇش 185 يۈەنگە يەتكەن. 
ساغان يېزىسىدىكى دېھقان ئاممىسىنىڭ ئۇيغۇرلارغا خاس ئالاھىدە قىزغىنلىقى، ساددا ۋە چېچەنلىكى قەدىمدىن بۇيان سودا قىلىش تالانتى بار، ھازىر يېزىدا 2-، 3-كەسىپكە قاتناشقانلار 5200 ئادەم، پۈتۈن يېزا ئومۇمىي نوپۇسىنىڭ % 22.5 نى ئىگىلەيدۇ. 2-، 3-كەسىپ ۋە باغۋەنچىلىك، چارۋىچىلىققا ئوخشاش كەسىپلەر ئاستا-ئاستا ساغان يېزىسىنىڭ ئىقتىسادىي تەرەققىياتىنىڭ ئاساسىي ئېقىمى بولۇپ قالغان.
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
لومپا يېزىسى

لومپا يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيەسىگە قاراشلىق مەمۇرىي يېزا بۇلۇپ، ناھىيە بازىرىنىڭ غەربىي شىمالىغا 8.7 كىلومېتىر كېلدىغان جايغا جايلاشقان. شەرقىي شەھەر ئەتراپى بازار يېزىسى، شەرقىي شىمال بىلەن چولپان يېزىسى، جەنۇب تەرىپى ئۇچا يېزىسى بىلەن قوشنا، غەربىي ئەگۈس يېزىسى، شىمالىي تەرىپىئاقتۇ ناھىيەلىرى بىلەن چېگىرلىشىدۇ. يەر شەكلى شەرقىي شىمالىي پەس، غەربىي جەنۇب يۇقىرى بولۇپ، يانتۇ يەر يۈزى، ئومۇمىي يەر كۆلىمى 440 كىۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ.
## مەمۇرىي كەنتلەر
لومپا يېزا تەۋەسىگە قاراشلىق 8 كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: لومپا كەنتى، توقاي كەنتى، توغراقباغ كەنتى، تېتىر باغ كەنتى، موغالئېرىق كەنتى، ئېرىقلا كەنتى، ئاتۇشباغ كەنتى، شاخباغ كەنتى قاتارلىق كەنىت كومتېتلىرى ۋە 37 كەنت ئاھالە گۇرۇپپىسى بار.
## ئىقتىسادى
1998-يىلى يېزا ئىگىلىك ئومۇمىي مەھسۇلات قىممىتى 11 مىليون 163 مىڭ 200 يۈەن (1990-يىلىدىكى ئۆزگەرمەس باھا بويىچە ھېسابلانغان)، تېرىلغۇ يەر ئومۇمىي كۆلىمى 22797 مو، ئاشلىق كۆلىمى 15700 مو (بۇنىڭ ئىچىدە بىرلەشمە يەر 500 مو)، ئومۇمىي مەھسۇلات مىقدارى 4430 توننا، يىلىدىكىدىن %4.2 ئاشقان؛ كېۋەز كۆلىمى 10 مىڭ مو، ئومۇمىي مەھسۇلاتى 511 توننا، يىلىدىكىدىن %6.5 ئاشقان؛ يىل ئاخىرىدا قولدا قالغان چارۋىلارىن 19340 تۇياق. ئورمان كۆلىمى 614.4 گېكتار، يىللىق كۆچەت تىكىپ ئورمان بىنا قىلىش كۆلىمى 54.4 گېكتار كۆچەت يېتىشتۈرۈلگەن.
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
سۆگەت يېزىسى

سۆگەت يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيەسىگە جايلاشقان بۇلۇپ، ناھىيە بىلەن بولغان ئارلىقى 23 كىلومېتىر كېلىدۇ. ئومۇمىي نوپۇسى 19 مىڭ 600 ئادەم، تېرىلغۇ يەر 29 مىڭ 400 مو، يېزىلىق پارتكومنىڭ قارىمىقىدا 29 ئاساسىي قاتلام پارتىيە ياچېيكىسى، 679 نەپەر پارتىيە ئەزالىرى بار. كىلىماتى تىپىك تېرىقچىلىق، چارۋىچىلىق، باغۋەنچىلىكنى ئاساس قىلغان يېزا ئىگىلىك. 
## مەمۇرىي كەنتلەر
سۆگەت يېزىسىغا قاراشلىق سېرگىلا كەنتى، يۇقىرىقى تېتىر كەنتى، يېڭى يەر كەنتى، دامشىن كەنتى، لايبۇلاق كەنتى، پىلىز كەنتى، ئاچمائېرىق كەنتى، يۇقىرىقى كەنتئېرىق كەنتى، كەنئېرىق كەنتى، تۇرقۇي كەنتى، تىگەن كەنتى، تۇغچى كەنتى، تۆۋەن تېتىر كەنتى، بىنام كەنتى قاتارلىق 14 مەمۇرىي كەنت كومتېتى بار. 
## باشقىلار
سۆگەت يېزىسىدا يېزا بويىچە تەسىس قىلىنغان يېزىلىق ئوتتۇرا مەكتەپ ۋە يېزىلىق مەركىزىي باشلانغۇچ مەكتەپ بىرى بار، ئۇنىڭدىن باشقا 11 كەنت باشلانغۇچ مەكتىپى، جەمئىي 35640 نەپەر ئوقۇغۇچى بار بۇلۇپ، ئۆرلەپ ئوقۇش ۋە مەكتەپكە كىرىش نىسبىتى % 100 كە يەتكەن. يېزا بويىچە شەكىللەنگەن ياخشى بولغان تازىلىققا ئەھمىيەت بېرىش، مەدەنىي بولۇش كەيپىياتى، قالايمىقانچىلىق-مالىمانچىلىقنى پەرق ئىتىشنى ئۈنۈملۈك ئىدارە قىلىش، ھەممە كىشى كۆڭۈل بۆلىدىغان ئېكولوگىيەلىك مۇھىت بەربا قىلىپ، باغۋەنچىلىك ۋە چارۋىچىلىقنى يېتەكچى كەسىپ قىلغان ئاساستا ئىلمىي پىلانلاپ، كۆلەملەشتۈرۈپ تېرىپ، كونا مېۋىلىك باغلارنى ئۆزگەرتىش تەدرىجىي ھالدا ئۈنۈم ياراتقان. بۇلتۇر يېزىدىكىلەرنىڭ 3100 مو يەرگە 160 مىڭ تۈپ كۆچەت تىكىلگەن. كونا سورتلارغا نىسبەتەن ئۆزگەرتىش ئېلىپ بېرىپ، مېۋىلىك دەرەخ تۈرىدە ئاساسىي جەھەتتىن ياخشىلىنىش بولغان. چارۋىچىلىقنى تەرەققىي قىلدۇرۇش جەھەتتە، سۆگەت يېزىسى مول بولغان يايلاق كۆلىمى 4000 مو بۇلۇپ، يېقىن ئەتراپتىكى بىر قانچە يېزىسىدىكى دېھقانلارنى چارۋىچىلىق ئوت-چۆپى بىلەن تەمىنلەيدۇ.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار
## مەنبەلەر
ئەگۈس يېزىسى

ئەگۈس يېزىسىنىڭ ھازىرقى نوپۇسى 8498 ئادەم، 1861 ئائىلە. پۈتۈن يېزىنىڭ تېرىلغۇ يەر كۆلىمى 17 مىڭ 500 مو بۇلۇپ، ھەممىسى كۆچۈرۈپ تىكىلگەن ئەلا سۈپەتلىك سەمىتئۆرۈكى بار. ئومۇمىي تۈپ سانى 385 مىڭ تۈپ كۆچەت تىكىلگەن. ئاساسىي جەھەتتىن ئىشقا ئاشۇرۇلۇپ كىشى بېشىغا 2 مو باغ، كىشى بېشىغا ئوتتۇرا ھېساب بىلەن 45 تۈپ نىشانى، ئىسمى-جىسمىغا لايىق «ئۆرۈك چېچىكى كەنتى» بولۇپ قالغان. يېزىدىن ھازىر يىلىغا 20 مىڭ توننا ئۆرۈك چىقىدۇ.
## مەمۇرىي كەنتلەر
ئەگۈس يېزىسى قارمىقىدا سەككىز كەنت ئاھالە كومىتېتى بار بۇلۇپ، بۇلار: توغرىقئېرىق كەنتى، ئۈرۈكچەكمەھەللىسى كەنتى، ھويلا مەھەللىسى كەنتى، ئىنچىكە ئېرىق كەنتى.....قاتارلىقلار. 
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
ئېگىزيەر يېزىسى

ئېگىزيەر يېزىسى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى قەشقەر ۋىلايىتى نىڭ يېڭىسار ناھىيىسىگە جايلاشقان بولۇپ، ئومۇمىي نوپۇسى 5 مىڭ ئەتراپىدا.
## مەمۇرىي كەنتلەر
يېزىسىغا قاراشلىق ئېگىزيەر كەنتى، يۇقارقى ھويلا كەنتى، تۆۋەن ھويلا كەنتى، تاغلىقئېرىق كەنتى قاتارلىق تۆت كەنت ئاھالە كومىتېتى بار.
## ئىقتىسادى
## مائارىپى
## ساياھەتچىلىكى
## سىرتقى ئۇلانمىلار

## مەنبەلەر
توپلۇق يېزىسى

**توپلۇق يېزىسى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*توپلۇق يېزىسى (يېڭىسار ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*توپلۇق يېزىسى (ئاقسۇ شەھىرى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى ئاقسۇ شەھىرى قارمىقىدىكى يېزا؛
## مەنبەلەر
قىزىل يېزىسى

**ئاۋات بازىرى** دىگەن سۆزلۈك كۆپ خىل مەنە تۈرىنى ئىپادىلىگەن، تۆۋەندىكى مەنە تۈرلىرى بويىچە كۆرۈڭ:
*1.قىزىل يېزىسى (يېڭىسار ناھىيىسى)، قەشقەر ۋىلايىتى يېڭىسار ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
*2.قىزىل يېزىسى (باي ناھىيىسى)، ئاقسۇ ۋىلايىتى باي ناھىيىسى قارمىقىدىكى يېزا؛
## مەنبەلەر
نۇر تورى

### ھەققىدە
[www.nur.cn نۇر تورى] ئۇلىنىش شىركىتى بايرىقى ئاستىدىكى تور بېكەت بولۇپ، كۈندىلىك زىيارەت ۋە مەزمۇنلارنىڭ يېڭىلىنىش سانى جەھەتتە ئۇيغۇر تور بېكەتلىرى ئىچىدە بىرىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ. نۇر تورى ئەپ دېتالى كۆچمە ئالاقە ئۈسكۈنىلەردە ئۇيغۇرچە خەۋەر، ھېكايە، يۇمۇر، ئۇچۇرلارنى كۆرۈش دېتالى بولۇپ، كۈنلۈك مەزمۇنلارنىڭ يېڭىلىنىشى 200 پارچىدىن، ئىنكاسلارنىڭ يېڭىلىنىشى نەچچە مىڭ پارچىدىن ئاشىدۇ. مەيلى نەدىلا بولۇڭ، بۇ ئەپ ئارقىلىق زامانىۋى كۆچمە ئۈسكۈنىلىرىدە، ئۇيغۇر ئانا تىلىدا دۇنيا يېڭىلىقلىرىدىن خەۋەردار بولۇپ، نەزەر دائىرىڭىزنى ھەر ۋاقىت زورايتىپ تۇرالايسىز. www.nur.cn بولسا نۇر تورىنىڭ ئورگان ئادىرىسسى.

نۇر تورى ئۇلىنىش شىركىتى بايرىقى ئاستىدىكى تور بېكەت بولۇپ، كۈندىلىك زىيارەت ۋە مەزمۇنلارنىڭ يېڭىلىنىش سانى جەھەتتە ئۇيغۇر تور بېكەتلىرى ئىچىدە بىرىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ. ئۇلىنىش شىركىتى 2012-يىلدىن باشلاپ نۇر تورىنىڭ يانفون ئەپ دېتاللىرىنى تەتقىق قىلىپ تورداشلارغا ھەقسىز ئېچىۋەتكەن، ئايفون، ئاندىرويىد ۋە ۋىندوۋس فون سېستىمىلىق يانفونلاردىمۇ نۇر تورىنى نورمال كۆرگىلى بولىدۇ. نۇر تورى مەزمۇن ۋە سەھىپىلەرنىڭ يېڭىلىنىشى جەھەتتە تېخىمۇ ئىزدەنمەكتە. ئۇيغۇر تورچىلىقىدىكى داڭلىق ماركا يارىتىش ۋە تورداشلارغا تېخىمۇ ياخشى مۇلازىمەتلەرنى قىلىش ئۈچۈن تېخىمۇ تىرىشماقتا!
### تورى ئادىرىسى
www.nur. cn

## مەنبەلەر
سانجى ئابىدە يىمەكلىك تەرەققىىيات چەكلىك شىركىتى

سانجى ئابىدە يىمەكلىك تەرەققىيات چەكلىك شىركىتى 2015-يىلى سانجى شەھرى  يۇقىرى پەن-تېخنىكا تەرەققىيات رايۇنى بىلەن شىنجاڭ ئابىدە بىيو پەن-تېخىنكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىتى مەبلەغ سېلىش كىلىشىمى ئىمزالاپ، شىنجاڭ ئابىدە شىركىتى200مىليۇن يۈەن مەبلەغ سېلىشى ئاساسىدا قۇرۇلغان، سانجى ئابىدە يىمەكلىك تەرەققىيات چەكلىك شىركىتى ئومۇمىي كۆلۈمى 200مو،زاۋۇتتا جەمئي 100دىن ئارتۇق خىزمەتچى خادىم ئىشلەيدۇ.  تۈز مەھسۇلات ئىشلەپچىقىرىش سېخ كۆلۈمى 12مىڭ 600كۇۋادىرات مېتىر . زاۋۇتقا ئاسيا بۇيىچە ئالدىنقى قاتاردىكى كاربۇناتلىق ئىچىملىكلەرنى ئىشلەش ئۈسكىنىللىرى سەپلىنىپ پۈتۈن ئاپتۇماتىك ئىشلەپچىقىرىش لىنيىسى، خام ئەشيا ساقلاش ئىسكىلاتى،   تەييار مەھسۇلات ساقلاش ئىسكىلاتى ، سوغۇق ساقلاش ئىسكىلاتى ، مەمەۇرىي خىزمەت بىناسى قاتارلىق مۇكەممەل بولغان يۈرۈشلەشكەن ئول- ئەسلىھەلەردىن تەكىب تاپقان زامانىۋىيلاشقان زاۋۇت.

سانجى ئابىدە يىمەكلىك تەرققىيات چەكلىك شىركىتى ئىككى ئىشلەپچىقىرىش لىنيەسى پىلانلانغان بولۇپ، بىرنچى قارارلىق ئىشلەپچىقىرىش لىنيىسى ئاساسلىقى ئابىدە شىركىتىنىڭ  پىلانى ئاساسلىقى كاربوناتلىق سودا سۈيى ۋە قىززىق قۇتىلىق ئىچىملىكلەر، ئىككىنچى قارارلىق قۇرۇلۇش پىلانىدا بوتۇلكا ئېغىزى ۋە بوتۇلكا ئىشلەپچىقىرىش لىنىيەسى بولىدۇ. بىرىنچى قارارلىق قۇرۇلۇش 2016- يىل 12- ئاينىڭ 1- كۈنى پۈتتۈرۈلۈپ، ئەسلىھە قۇراشتۇرۇش، تەڭشەش خىزمەتلىرى تاماملاندى. 2017-يىلى 1-ئايدا زاۋۇت پۈتۈنلەي ئىشقا كىرىشىپ ئابىدە سودا سۈيى ۋە كاربۇناتلىق ئىچىملىكلەرنى  ئۆز ئالدىغا مۇستەقىل ئىشلىيەلەيدىغان ۋەزىيەت بارلىققا كەلدى.  شىركەت ئومۇميۈزلۈك قۇرۇلۇش تاماملاپ  ئىشقا كىرىشكەندىن كېيىن دىيارىمىز مىللىي كارخانىچىلىقتا كاربوناتلىق ئىچىملىك ئىشلەپچىقىرىش زاۋۇتى بولماسلىققا خاتىمە بېرىلىدى. سانجى ئابىدە يىمەكلىك تەرەققىيات چەكلىك شىركىتى شىنجاڭ ئابىدە يىمەكلىك تەرەققىيات چەكلىك شىركىتىنىڭ تەققىيات تارىخىدىكى نامايەندە خاراكتىرلىك ئابىدە. 
thumb
http://xjabida.com/ug/page/show/16
## مەنبەلەر
خوتەن ئابىدە ئورالما ماتېرىياللىرى چەكلىك شىركىتى

شىنجاڭ ئابىدە ئورالما ماتېرىياللىرى چەكلىك شىركىتى خوتەن ۋىلايەتلىك مەمۇرى مەھكىمە، ۋىلايەتلىك پارتىكوم، خوتەن شەھەرلىك پارتىكوم، سودا-سانائەت مەمۇرى باشقۇرۇش ئىدارىسى، باج ئىدارىسى، مۇھىت ئاسراش ئىدارىسى، سۈپەت-تېخنىكا نازارەت ئىدارىسى ۋە ھەر دەرىجىلىك كەسىپىي ئىدارە- ئورگانلارنىڭ ئالاھىدە قوللىشى بىلەن، شىنجاڭ ئابىدە بىيو پەن-تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىتىنى ئاساس قىلىپ، 2013-يىلى 6-ئايدا، بەش مىلىيون مەبلەخ بىلەن خوتەن شەھەرلىك بېيجىڭ سانائەت باغچىسىدا قەد كۆتۈرگەن. شىركىتىمىزنىڭ ھازىر بار بولغان مۇقىم مەبلىخى 3347033.5 يۈەن.

شىركىتىمىزدە بەش يۈرۈش پۈتۈن ئاپتوماتىك باشقۇرۇلىدىغان ئىلغار ئىچىملىك ئىشلەپ-چىقىرىش لېنىيەسى، زامىنىۋىلاشقان كۆپ ئىقتىدارلىق خىزمەت بىناسى ۋە ئېلىكتىرونلىق ئىسكىلاتى بار. بىزنىڭ ئىشلەپ-چىقارغان مەھسۇلاتلىرىمىز بولسا mL600، mL500 ۋە mL350 ۋېتامىن ئىچىملىك بوتۇلكۇسى، mL300 ئېنىرگىيە ئىچىملىك بوتۇلكۇسى، mL500 ۋە mL380 شەربەت بوتۇلكۇسى، ماندارىن شەربەت بوتۇلكا تۈرىدىن  mL1000، mL500 ۋە mL250 لار، بالىلار ئىچىملىك تۈرىدىن mL230، mL220، mL180 ۋە mL100 قاتارلىقلار. بۇنىڭدىن باشقا ھەر خىل ئاچچىقسۇ بوتۇلكىسى، يىمەكلىك ماي بوتۇلكىسى، بىر قېتىملىق تاماق قاچىسى ۋە ھەر خىل سوپۇن پاراشۇك بوتۇلكىسىنى ئىشلەپ-چىقىرىۋاتىمىز. شىنجاڭ خوتەن ئابىدە يىمەكلىك تەرەققىيات چەكلىك شىركىتىگە ھەر خىل ئىچىملىك بوتۇلكىسى بىلەن تەمىنلەيمىز، مەزكۇر شىركەتكە تەمىنلىگەن ئىچىملىك بوتۇلكىمىز شىنجاڭ بازىرىدا بىر قەدەر چوڭ بولغان بوتولكا بازىرىنى ئىگەنلەيدۇ. ھەمدە ئىزچىل كەڭ ئىستىمالچىلارنىڭ ياقتۇرشىغا ئېرىشمەكتە.

شىركەت قۇرۇلغاندىن بۇيان، تەتقىق قىلىش، ئىشلەپ-چىقىرىش، سېتىش ۋە سېتىشتىن كېيىنكى مۇلازىمەتنى بىر گەۋدە قىلغان باشقۇرۇش قۇرۇلمىسىنى بەرپا قىلدى. كەڭ خەلق ئاممىسىنىڭ تۈپكى ئىھتىياجىنى چىقىش نوقتىسى قىلپ تۇرۇپ، تىرىشىپ ئىزدىنىپ، يۇقىرى سۈپەتلىك ‹‹ئابىدە›› ماركىسىدىكى شەربەت ئىچىملىك بوتۇلكىللىرىنى مۇھەپپىقىيەتلىك ھالدا بازارغا سالدى. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، شىركىتىمىز مەسئۇلىيەتچانلىقى كۈچلىك، ئۈنۋېرسال ساپاسى ۋە كەسپىي ئىقتىدارى يۇقىرى بولغان ئىختىساس خادىملىرىنى قۇبۇل قىلىپ، بىر گەۋدىگە ئويۇشتۇرۇپ بازار تەكشۈرتىش ئارقىلىق بازار ئەھۋالىنى ۋاقتىدا ئىگەللىدى. بۇنىڭ بىلەن شىنجاڭ ئىچىملىك بوتۇلكا بازىرىنى مۇۋەپپىقىيەتلىك ھالدا غىدىقلاپ، ھەر مىللەت شىنجاڭ خەلقىنىڭ ئىستىمال ئادىتىگە ماس كىلىدىغان يۇقىرى سۈپەتلىك ئىچىملىك بوتۇلكىلارنى تېخىمۇ سەرخىللاشتۇردى.

نۆۋەتتە، شىركىتىمىز«سۈپەت ئارقىلىق ئۈنۈمگە كاپالەتلىك قىلىش، ئۈنۈم ئارقىلىق مۇلازىمەتنى ئىلگىرى سۈرۈش، مۇلازىمەت ئارقىلىق ماركا يارىتىش›› نى تەرەققىياتنىڭ ئاساسى مەقسىتى قىلىپ، يېزا-ئىگىلىك مەھسۇلاتلىرىنى ئاساس قىلغان «ئابىدە›› ماركىسىدىكى شەربەت ئىچىملىك بوتىلكىلىرى، ‹‹ئابىدە›› ۋېتامىنلىق تەنھەركەت ئىچىملىك بوتۇلكىلىرى، ‹‹ئابىدە›› كاربۇناتلىق ئىچىملىك بوتۇلكىسى، ‹‹ئادىشىم›› تۈرىدىكى بالىلار سۈتلىك ئىچىملىك بوتۇلكىسى قاتارلىق 7 خىل قېلىپتىكى ئىچىملىك بوتۇلكىسىنى ئىشلەپ چىقاردى. شىركەت كوللېكتىپىمىزدە 20دىن ئارتۇق ئىشچى-خىزمەتچى بار، شىركەت باشقۇرۇش قاتلىمىدىكىلەر تولۇق كورۇستىن يۇقىرىلاردىن تەشكىل تاپقان. http://xjabida.com/ug/page/show/15
## مەنبەلەر
شىنجاڭ داۋايى غىزا يېمەك-ئىچمەك مەدەنىيەت چەكلىك شىركىتى

«داۋايى غىزا» 2009-يىلى دۆلەت تاۋار ماركا ئىدارىسىگە رويىخەتكە ئالدۇرۇپ، مۇناسىۋەتلىك ئورۇنلارنىڭ تەستىقلىشى بىلەن داۋايى غىزا نامىدا يېمەك-ئىچمەك كەسپى بىلەن شۇغۇللىنىپ كېلىۋاتىمىز.

تارىخ بەتلىرىنى ۋاراقلايدىغان بولساق، ئۇيغۇر يېمەك-ئىچمەك مەدەنىيتىدە زور رول ئويناپ مەۋجۇت بولۇپ تۇرىۋاتقان، ئوزۇقلۇق قىممىتى ھەممىمىزگە مەلۇم بولغان، ھەم «داۋا» ھەم «غىزا» لىق خۇسۇسىيەتلىرى بىلەن ھەر مىللەت خەلقىنىڭ ياقتۇرۇپ ئىستىمال قىلىشىغا ئېرىشىپ داستىخان تۆرىدىن ئورۇن ئالغان، ئەجدادلار مىراسى چاقناپ تۇرماقتا.

بىز ئەنە شۇ مۆھتىرەم ئەجدادلار كەسىپكە ۋارىسلىق قىلىپ، ئۇيغۇر تائام مەدەنىيتىنى دۇنياغا تونۇتۇش ۋە كەلگۈسىگە يۈزلەندۈرۈش يولىدا تىنىمسىز ئىزدىنىپ كېلىۋاتىمىز. شۇ ئارزۇنىڭ تۈرىتكىسىدە قەشقەر شەھرىدە «داۋايى غىزا» ، «غىزايى داۋا» ، «غىزايى داۋا» يەرلىك توخو قورىمىخانىسى، خوتەن شەھرى، يېڭىسار، ئاقتۇ، يېڭىشەھەر قاتارلىق ناھىيە-شەھەرلەردە «داۋايى غىزا» نامىدا پولوخانا ئېچىپ، ئۆزىمىزنىڭ ئازادە موھىت، ئەتراپلىق مۇلازىمەت، ئىشەنچلىك تائاملىرىمىز ئارقىلىق كەڭ ئىستىمالچىلارنىڭ ياقتۇرۇپ ئىستىمال قىلىشىغا ۋە قوللىشىغا ئېرىشىپ كەلدۇق، شۇنداقلا بۇ جەرياندا تەجىرىبە-ساۋاقلارنى يەكۈنلەش ئارقىلىق ئۆزىمىزگە خاس خاسلىق ياراتتۇق.

تۇرمۇش رېتىمىنىڭ تىز بولىشى، خىزمەت ئالدىراشلىقى تۈپەيلى ۋاقتىدا غىزالىنالمايۋاتقان  ئىستىمالچىلارنىڭ كۈچلۈك تەلىپىگە ئاساسەن، سۈپەتنى ئاساس، مۇلازىمەتنى ئالدىنقى ئورۇنغا قويۇپ «داۋايى غىزا» نامىدا تاماق يەتكۈزۈش سۇپىسى قۇرۇپ، تاماق يەتكۈزۈش مۇلازىمىتىنى يولغا قويدۇق.

«داۋايى غىزا» تاماق يەتكۈزۈش سۇپىسى، شىنجاڭ داۋايى غىزا يېمەك-ئىچمەك مەدەنىيەت چەكلىك شىركىتى باشقۇرۇشىدىكى مۇلازىمەت كەسپى بولۇپ، شىركىتىمىز ئۇزۇن يىل تاماقخانا ئېچىش ۋە يېمەك-ئىچمەك كەسپى بىلەن شۇغۇللىنىش جەريانىدا توپلىغان تەجىربىلىرىمىزگە ۋە كەڭ ئىستىمالچىلارنىڭ ئىھتىياجىغا ئاساسەن يولغا قويغان تۈر، شىركىتىمىز كۈچلۈك رەھبەرلىك گورۇپپىسى ئاساسىدا سېستىمىلىق ھەم تەشكىللىك بولغان تاماق يەتكۈزۈش سۇپىسى بەرپا قىلدۇق ۋە تەربىيلەنگەن تاماق يەتكۈزۈش خادىملىرىنى تەشكىللىدۇق.

خېرىدارلارغا تېخىمۇ قولايلىق يارىتىش ئۈچۈن «ئالپاي»، «ئۈندىدار»، «بانكا كارتىسى » قاتارلىق زامانىۋى پۇل تۆلەش ئۇسۇللىرى ئارقىلىقمۇ پۇل تۆلەش شەكلىنى ھازىرلىدۇق.http://www.dawayeheza.com/about/88118335726225947919.shtml
## مەنبەلەر