سۈنئىي ئەقىل چېگراسى ئۈستىدە ئىزدىنىش

**<big>سۈنئىي ئەقىل چېگراسى ئۈستىدە ئىزدىنىش</big>**

2024.11.09

AI تېخنىكىسى ئۇچقاندەك تەرەققىي قىلىۋاتقان بۈگۈنكى كۈندە، ئۇ بىزنىڭ خىزمەت ۋە كەسىپ ئەندىزىمىزنى قانداق قايتا بەرپا قىلىۋاتىدۇ؟

بۇ ماقالىدە كەلگۈسى 50 يىل ئىچىدە، AI ئورنىنى ئېلىش تەس بولغان سەككىز چوڭ كەسىپ چوڭقۇر مۇھاكىمە قىلىنىپ، ئىنسانلارنىڭ ھېسسىيات، ئەخلاق، ئىجادچانلىق ۋە تەدبىر بەلگىلەش جەھەتتىكى ئۆزگىچە قىممىتى ئېچىپ بېرىلگەن.  

AI نىڭ تېز تەرەققىي قىلىشى بىزنىڭ خىزمەت يۆنىلىشىمىز ۋە كەسىپ ئەندىزىمىزنى قايتا بەرپا قىلماقتا! 

بۇ يىلنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدىكى بىر تۈرلۈك تەكشۈرۈشتە كۆرسىتىلىشىچە، ％22 زىيارەت قىلىنغۇچى تېخنىكىنىڭ ئۇلارنىڭ خىزمىتىنىڭ ئورنىنى ئېلىشىدىن ئەنسىرىگەن، ھالبۇكى 500 كۈچلۈك كارخانىنىڭ ％72 ئادەم كۈچى بايلىقى ئەمەلدارى سۈنئىي ئەقىلنىڭ كەلگۈسى ئۈچ يىل ئىچىدە تېخىمۇ كۆپ خىزمەتنىڭ ئورنىنى ئالىدىغانلىقىنى مۆلچەرلىگەن. 

لېكىن يەنىلا بەزى كەسىپلەرنىڭ ئۆزگىچە ئىنسانىيەت ئالاھىدىلىكى بولغاچقا، سۈنئىي ئەقىل ئورنىنى پۈتۈنلەي ئالالمايدۇ، بۈگۈن بىز سۈنئىي ئەقىلنىڭ چېگراسى ئۈستىدە ئىزدىنىپ باقايلى.

**1. داۋالاش كەسپىي خادىملىرى** 

كونىلاردا %90 كېسەللىك كەيپىيات بىلەن مۇناسىۋەتلىك دەيدىغان گەپ بار. داۋالاش فىزىيولوگىيەلىك ساغلاملىققا يۈزلىنىپلا قالماي، پىسخىكا ساغلاملىقىمۇ ئىنتايىن مۇھىم.

سۈنئىي ئەقىلنىڭ داۋالاش ساھەسىدە مەۋجۇت بولغان چەكلىمىلىكى، بولۇپمۇ ھېسسىيات ئالماشتۇرۇش، ئېتىكا مەسئۇلىيىتى، خاسلاشقان داۋالاش ۋە پىسخىكىلىق قوللاش قاتارلىق جەھەتلەردە، AI داۋالاش كەسپىي خادىملىرىنىڭ مۇھىم رولىنىڭ ئورنىنى پۈتۈنلەي ئالالمايدۇ. 

AI نىڭ بۇ ئىش ئورنىنىڭ ئورنىنى ئالالماسلىقنىڭ سەۋەبى : 

ئوخشاش پىكىرلىك قەلب ۋە ھېسسىيات ئالماشتۇرۇش: داۋالاش كەسپىي خادىملىرىنىڭ ئاغرىقلار بىلەن ھەمتۈرتكە بولۇش جەريانىدا نامايان قىلغان ئوخشاش پىكىرلىك قەلب ۋە ھېسسىيات مەدىتىنى AI دورىيالمايدۇ. ئوخشاش روھىي ھالەت مېدىتسىنا كەسىپ روھىنىڭ يادرولۇق ئامىلى بولۇپ، دوختۇرلار بىلەن ئاغرىقلارنىڭ مۇناسىۋىتىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، ئاغرىقلارنىڭ دوختۇرغا بولغان ئىشەنچىسىنى ئاشۇرىدۇ. 

سىزىقسىز خىزمەت ئۇسۇلى: دوختۇرنىڭ خىزمەت ئۇسۇلى سىزىقسىز بولۇپ، ئىجادچانلىق ۋە مەسىلىنى ھەل قىلىش ئىقتىدارىغا ئېھتىياجلىق، بۇ، ئاغرىقلارنىڭ كونكرېت ئەھۋالىغا ئاساسەن خاس دىياگنوز قويۇش ۋە داۋالاشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. AI گەرچە نۇرغۇن سانلىق مەلۇماتلارنى بىر تەرەپ قىلالايدىغان بولسىمۇ، لېكىن مۇرەككەپ، ئۆزگىرىشچان داۋالاش ئەھۋالىنى بىر تەرەپ قىلغاندا، ئىنسانلارنىڭ بىۋاسىتە سېزىمى ۋە جانلىقلىقى كەمچىل بولىدۇ. 

كەسپىي ماھارەت ۋە تەجرىبە: داۋالاش كەسپىي خادىملىرى كۆپ يىللىق ئۆگىنىش ۋە ئەمەلىيەت ئارقىلىق مول كەسپىي ماھارەت ۋە تەجرىبىلەرنى توپلاپ، مۇرەككەپ ياكى ئېغىر، زور تېخنىكىلىق مەسىلىلەرنى مۇستەقىل ھەل قىلالايدۇ ھەمدە تۆۋەن دەرىجىلىك دوختۇرلارغا يېتەكچىلىك قىلالايدۇ. 

ئېتىكا-ئەخلاق ۋە قانۇنىي جاۋابكارلىق: داۋالاش كەسپىي خادىملىرى كەسىپ بىلەن شۇغۇللىنىش جەريانىدا تېببىي ئېتىكا-ئەخلاققا رىئايە قىلىشى، بىمارلارنىڭ ئەھۋالدىن خەۋەردار بولۇش، قوشۇلۇش ھوقۇقى ۋە شەخسىيەت ھوقۇقىغا ھۆرمەت قىلىشى كېرەك. بۇلارنى سۈنئىي ئەقىل (AI) تولۇق چۈشىنەلمەيدۇ ۋە ئىجرا قىلالمايدۇ. دوختۇرلارنىڭ تەدبىرى تېخنىكا قاتلىمىغا چېتىلىپلا قالماي، يەنە ئاغرىقلارنىڭ ھوقۇق-مەنپەئىتىنى قوغداش ۋە قانۇنىي جاۋابكارلىقنى ئۈستىگە ئېلىشنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. 

AI بۇ كەسىپنىڭ قايسى تەرەپلىرىگە كۈچ قوشالايدۇ؟ 

قوشۇمچە دىياگنوز قويۇش ۋە تەدبىر بەلگىلەشنى قوللاش :   

AI تېخنىكىسى تېببىي سۈرەت، تەجرىبىخانا نەتىجىسى ۋە ئېلېكتىرونلۇق ساغلاملىق خاتىرىسى قاتارلىق سانلىق مەلۇماتلارنى تەھلىل قىلىش ئارقىلىق، دوختۇرلارنىڭ دىياگنوز قويۇشىغا ياردەم بېرەلەيدۇ. مەسىلەن، سۈت بېزى راكىنى بىرمۇبىر تەكشۈرۈشتە، AI نىڭ توغرىلىق نىسبىتى ئىنسان مۇتەخەسسىسلىرىنىڭكىدىن ئېشىپ كەتتى. بۇنىڭدىن باشقا، AI يەنە تەبىئىي تىل ئارقىلىق بىر تەرەپ قىلىش تېخنىكىسى ئارقىلىق دوختۇرنىڭ خاتىرىسىدىن ئاچقۇچلۇق ئۇچۇرلارنى ئېلىپ، دوختۇرنىڭ تېخىمۇ توغرا دىياگنوز قويۇشىغا ياردەم بېرەلەيدۇ. 

خاسلاشقان داۋالاش لايىھەسى تۈزۈش : 

AI تېخنىكىسىدىن پايدىلىنىپ، دوختۇرلار بىمارلارنىڭ كونكرېت ئەھۋالىغا ئاساسەن خاس داۋالاش لايىھەسى تۈزۈپ چىقالايدۇ. AI بىمارلارنىڭ گېن ئۇچۇرى، تۇرمۇش ئادىتى ۋە كېسەللىك تارىخىنى تەھلىل قىلىپ، ئوخشاش بولمىغان داۋالاش لايىھەسىنىڭ ئۈنۈمىنى ئالدىن مۆلچەرلەپ، ھەر بىر بىمارغا ئەڭ ياخشى داۋالاش لايىھەسى تاللاپ، داۋالاش ئۈنۈمىنى ئۆستۈرىدۇ ھەم زۆرۈر بولمىغان داۋالاش چىقىمىنى ئازايتىدۇ. 

دورا تەتقىق قىلىپ ئېچىش ۋە گېن گۇرۇپپىسى ئىلمى : 

AI تېخنىكىسى دورا تەتقىق قىلىپ ئېچىش جەريانىدا غايەت زور يوشۇرۇن كۈچىنى نامايان قىلىپ، چوڭ سانلىق مەلۇماتلارنى ئانالىز قىلىش ۋە ماشىنلىق ئۆگىنىش قاتارلىق تېخنىكىلار ئارقىلىق، دورا ۋە ۋاكسىنا تەتقىق قىلىپ ئېچىش سۈرئىتىنى تېزلەتتى. AI نۇرغۇن خىمىيەلىك ۋە بىيولوگىيەلىك سانلىق مەلۇماتلارنى بىر تەرەپ قىلىپ ۋە چۈشەندۈرۈپ، دورا تەتقىق قىلىپ ئېچىشقا يېڭى مۇمكىنچىلىك ئېلىپ كېلىدۇ. 

**2. پىسخىكا مەسلىھەتچىسى** 

پىسخىكىلىق مەسلىھەت بېرىش ئىشەنچ مۇناسىۋىتى ئاساسىغا قۇرۇلىدۇ، پەقەت ئىشەنگەندىلا، ئاندىن كۆڭلىدىكىنى ئوچۇق ئېيتىپ، ئۈنۈملۈك پىسخىكىلىق مەدەت ۋە داۋالاش ئېلىپ بارغىلى بولىدۇ. 

ھالبۇكى AI دا ھەقىقىي ھېسسىيات ئورتاقلىقى، چوڭقۇر ئادىمىيەت جەھەتتىكى چۈشىنىش ۋە خاسلاشقان پىسخىكىلىق داۋالاش ئىقتىدارى كەمچىل، بۇ چەكلىمىلىكلەر AI نىڭ پىسخىكا مەسلىھەتچىلىك كەسپىنىڭ ئورنىنى ئالالماسلىقىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. 

AI نىڭ بۇ ئىش ئورنىنى ئالالماسلىقنىڭ سەۋەبى : 

ھېسسىيات ئالماشتۇرۇش ۋە ھېسسىياتتا ئورتاقلىشىش ئىقتىدارى: پىسخىكىلىق مەسلىھەت بېرىش ئىنسان تەبىئىتىگە تولغان غەمخورلۇق ۋە ئىللىقلىققا تولغان جەريان بولۇپ، مەسلىھەتچىنىڭ كىشىلىك پەزىلەت سېھرىي كۈچى ئارقىلىق زىيارەتچىلەرنى داۋالىشىغا توغرا كېلىدۇ، بۇنى AI ئەمەلگە ئاشۇرالمايدۇ. AI ھەقىقىي ھېسسىيات جەھەتتىن قوللاش ۋە تەسەللى بىلەن تەمىنلىيەلمەيدۇ. 

كەسپىي ھۆكۈم ۋە ئېتىكا مەسئۇلىيىتى: پىسخىكا مەسلىھەتچىسى خىزمەت جەريانىدا كەسپىي سەۋىيەسىنى ساقلاپ، ئۆزىنىڭ كەسپىنىڭ، ئېتىكىسىنىڭ ۋە قانۇن مەسئۇلىيىتىنى ئېنىق تونۇپ، كەسپىي ئىناۋىتىنى قوغدىشى ھەمدە مۇناسىپ ئىجتىمائىي مەسئۇلىيەتنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك. AI ئەخلاق ۋە قانۇنغا چېتىلىدىغان مەسىلىلەرنى بىر تەرەپ قىلغاندا، ئەنئەنىۋى پىسخىكا مەسلىھەتچىسىگە ئوخشاش مۇۋاپىق ھۆكۈم چىقىرالماسلىقى مۇمكىن. 

خاس داۋالاش ۋە چوڭقۇر قاتلاملىق پىسخىكىلىق ھەرىكەتلەندۈرگۈچى كۈچ: پىسخىكا مەسلىھەتچىسى بىتەرەپلىك پوزىتسىيەسىنى ساقلىشى، بىۋاسىتە تەكلىپ بەرمەسلىكى، بەلكى ھەرىكەتنىڭ ئارقىسىدىكى سەۋەبنى بايقاشقا ياردەم بېرىشى، ئۆزى بىلەن بولغان مۇناسىۋەتنى ياخشىلاشنى چىقىش قىلىپ، شەخسنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىشىگە ياردەم بېرىشى كېرەك. AI ئىنسانلارنىڭ مۇرەككەپ ھېسسىياتى ۋە تەپەككۇر جەريانىنى تولۇق چۈشىنەلمەي، باھالاش ۋە دىياگنوز قويۇشنىڭ توغرىلىقىنىڭ تەسىرگە ئۇچرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. 

ئىشەنچ مۇناسىۋىتىنىڭ ئورنىتىلىشى: پىسخىكىلىق مەسلىھەت بېرىشتە بىر خىل ئىشەنچ مۇناسىۋىتى ئورنىتىپ، شەخسنىڭ قەلب دۇنياسىنى ئېچىپ، ئۇنىڭدىن تەڭ بەھرىمەن بولۇشىغا ئىمكانىيەت يارىتىش كېرەك. ھالبۇكى، AI بىلەن پىسخىكىلىق مەسلىھەت بەرگەندە، شەخسلەرنىڭ ئىنسانلارنىڭ مەسلىھەتچىلىرى بىلەن ئوخشاش ئىشەنچ مۇناسىۋىتى ئورنىتىشى تەس، بۇ مەسلىھەت بېرىش ئۈنۈمىگە تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن. 

AI بۇ كەسىپنىڭ قايسى تەرەپلىرىگە كۈچ قوشالايدۇ؟ 

كەيپىيات ھەمراھى بولۇش ۋە قوللاش : 

ئىككىلەمچى ساغلام كىشىلەر توپىغا قارىتا، AI كەيپىيات ھەمراھى ۋە مەدىتى بىلەن تەمىنلەپ، تەبىئىي تىل بىر تەرەپ قىلىش تېخنىكىسى ئارقىلىق ئابۇنىتلار بىلەن پىكىر ئالماشتۇرۇپ، كەيپىيات يېتەكچىلىكى ۋە تەكلىپى بىلەن تەمىنلەيدۇ. 

قوشۇمچە دىياگنوز قويۇش ۋە خاسلىققا ئىگە داۋالاش:  

AI تەبىئىي تىل بىر تەرەپ قىلىش تېخنىكىسى ئارقىلىق، ئابۇنىتلارنىڭ كىرگۈزگەن ئۇچۇرلىرىنى روھىي پىسخىكىلىق دىياگنوز قويۇش سىستېمىسىغا ئۇيغۇن كېلىدىغان بەلگە بىلەن ئىپادىلەپ، كەسپىي پىسخىكا مەسلىھەتچىلىرىنىڭ تېخىمۇ دەل جايىدا دىياگنوز قويۇشى ۋە خاسلاشتۇرۇپ داۋالىشىغا ياردەم بېرىدۇ. 

پىسخىكىلىق مەسلىھەتچىلىكنىڭ ئومۇملىشىشى ۋە ئۈنۈمىنى ئۆستۈرۈش : 

AI چەت-ياقا رايونلار ۋە بايلىقى كەمچىل رايونلارنى پىسخىكىلىق مەسلىھەت بېرىش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەپ، پىسخىكىلىق مەسلىھەت بېرىشنىڭ ئومۇملىشىشىنى ئۆستۈرەلەيدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىللە، ئاپتوماتلاشقان ۋە ئەقلىي ئىقتىدارلاشقان ئۇسۇللار ئارقىلىق پىسخىكىلىق مەسلىھەت بېرىش ئۈنۈمىنى ئۆستۈرەلەيدۇ.  

ھېسسىيات پەرقلەندۈرۈش ۋە پىسخىكا ساغلاملىقىنى باھالاش :   

AI تېخنىكىسى ھېسسىيات ئانالىزى ۋە ماشىنىدا تېخنىكا ئۆگىنىش ئارقىلىق، ئىنسانلارنىڭ ھېسسىيات ھالىتىنى پەرقلەندۈرۈپ ۋە چۈشىنىپ، پىسخىكا ساغلاملىقىنى باھالاپ، پىسخىكا مەسلىھەتچىلىكىنى ھېسسىيات مەدىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ.

**3. مائارىپ خىزمەتچىلىرى**

مائارىپ خىزمەتچىلىرىنىڭ تەربىيە جەريانىدىكى ئۆزگىچە قىممىتى شۇكى، ئۇلار بىلىم بېرىپلا قالماي، تېخىمۇ مۇھىمى ھېسسىيات، ئەخلاق ۋە تەپەككۇر ئىقتىدارىنى يېتىلدۈرۈش جەھەتتە تەڭداشسىز رول ئوينايدۇ.

AI نىڭ بۇ ئىش ئورنىنىڭ ئورنىنى ئالالماسلىقنىڭ سەۋەبى : 

خاسلاشقان ئوقۇتۇش : 

مائارىپ خىزمەتچىلىرى ھەربىر ئوقۇغۇچىنىڭ ئۆزگىچە ئېھتىياجى، قىزىقىشى ۋە ئىقتىدارىغا ئاساسەن خاس ئوقۇتۇش بىلەن تەمىنلىيەلەيدۇ، بۇ خىل خاس كۆڭۈل بۆلۈش ۋە يېتەكچىلىكنى AI ئەمەلگە ئاشۇرالمايدۇ. 

ھېسسىيات جەھەتتىن قوللاش ۋە رىغبەتلەندۈرۈش : 

ئوقۇتقۇچى ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىش جەريانىدا مۇھىم ھېسسىيات جەھەتتىن قوللاش رولىنى ئوينايدۇ، ئۇلار ئىلھام، چۈشىنىش ۋە تەسەللى بىلەن تەمىنلەپ، ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئۆگىنىش ۋە تۇرمۇشتىكى خىرىسلارنى يېڭىشىگە ياردەم بېرىدۇ، بۇ خىل ھېسسىيات ئالماشتۇرۇش ۋە رىغبەتلەندۈرۈشنى AI تەقلىد قىلالمايدۇ.   

ئەخلاق ۋە قىممەت قارىشى تەربىيەسى : 

مائارىپ خىزمەتچىلىرى ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئەخلاق قارىشى ۋە قىممەت قارىشىنى يېتىلدۈرۈش جەھەتتە ئاچقۇچلۇق رول ئوينايدۇ، ئۇلار سۆز-ھەرىكىتى ئارقىلىق ئوقۇغۇچىلارغا تەسىر كۆرسىتىدۇ، ھالبۇكى AI دا بۇ خىل ئەخلاق ۋە ھۆكۈم قىلىش ئىقتىدارى كەمچىل. 

يېڭىلىق يارىتىش ۋە تەنقىدىي تەپەككۇر يېتىلدۈرۈش : 

ئوقۇتقۇچىلار يېتەكلەش ۋە قوزغىتىش شەكلىدىكى ئوقۇتۇش ئارقىلىق ئوقۇغۇچىلارنىڭ يېڭىلىق يارىتىش ئىقتىدارى ۋە تەنقىدىي تەپەككۇرىنى يېتىلدۈرىدۇ، بۇ ئىقتىدارلار مۇرەككەپ مەسىلىلەرنى ھەل قىلىش ۋە كەلگۈسى جەمئىيەتكە ماسلىشىشتا ئىنتايىن مۇھىم، AI نۆۋەتتە ئالدىن بېكىتىلگەن پىروگرامما ۋە ئالگورىزىم بىلەن چەكلىنىپ قالدى. 

AI بۇ كەسىپنىڭ قايسى تەرەپلىرىگە كۈچ قوشالايدۇ؟ 

ئەقلىي ئىقتىدارلاشقان ئۆگىنىش مۇھىتى : 

AI ئۇل ئەسلىھە قاتلىمىنىڭ ئاچقۇچلۇق تىرىكى بولۇش سۈپىتى بىلەن، ئېچىش، ئورۇنلاشتۇرۇش، قوللىنىش ھەم مائارىپ كۆرۈنۈشىنى يۈرۈشتۈرۈشكە ئېھتىياجلىق تۈرلۈك يۇمشاق، قاتتىق دېتال ھەم رەقەملىك مائارىپ مەزمۇنى بىلەن تەمىنلەپ، IT ئۇل ئەسلىھەلىرى، AI ئۆزىكى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ھالدا مائارىپ كەسپىنىڭ ئومۇمىي ئۈنۈمى ۋە ئوقۇتۇش سۈپىتىنى ئۆستۈردى. 

خاسلاشقان ئۆگىنىش يولىنى بېكىتىش : 

تەبىئىي تىل بىر تەرەپ قىلىش (NLP)، بىلىم خەرىتىسى، چوڭقۇرلاپ ئۆگىنىش قاتارلىق تېخنىكىلاردىن پايدىلىنىپ، AI ئەقلىي ئىقتىدارلىق ئوقۇتۇش، خاسلاشقان ئۆگىنىش يولىنى تۈزۈش ھەمدە ئاپتوماتلاشقان مائارىپ باشقۇرۇش قاتارلىقلارنى قوللاپ، مائارىپ سانلىق مەلۇماتلىرىنى تەھلىل قىلىش ۋە بىر تەرەپ قىلىش ئارقىلىق، خاسلاشقان ئوقۇتۇشنى ئىشقا ئاشۇردى. 

ئىلمىي تەدبىر بەلگىلەش ۋە بايلىق تەقسىملەش : 

AI مائارىپ باشقۇرۇشنىڭ ئەقلىي ئىقتىدارلىشىش ۋە ئىلمىيلىشىش يۆنىلىشىگە قاراپ تەرەققىي قىلىشىغا تۈرتكە بولۇپ، باشقۇرغۇچىلارنى يۇقىرى ئۈنۈملۈك ۋە دەل جايىدا بولغان باشقۇرۇش قورالى بىلەن تەمىنلەيدۇ. AI مائارىپ بايلىقى، مەكتەپلەرنىڭ تەرەققىيات ئەھۋالى ۋە ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئېھتىياجىنى ئۇنىۋېرسال تەھلىل قىلىش ئارقىلىق، مائارىپ باشقۇرغۇچىلارنى ئىلمىي بولغان بايلىق تەقسىملەش تەكلىپى بىلەن تەمىنلەپ، مائارىپنىڭ ئادىللىقى ۋە ئۈنۈمىنى ئۆستۈردۇ. 

سانلىق مەلۇمات ئارقىلىق تۈرتكە قىلىنغان دەل جايىدا ئوقۇتۇش : 

AI تېخنىكىسىنى قوللىنىشتا دەسلەپكى ئۈنۈم كۆرۈلدى، بولۇپمۇ ئىمتىھاننى باھالاش ۋە ئوقۇتۇشتا قوللىنىش جەھەتتە. ئەقلىي ئىقتىدارلىق باھالاش سىستېمىسى ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئۆگىنىش ئەھۋالىنى توغرا ئىگىلەپ، ئوقۇتقۇچىلارنى توغرا ھەم قاراتمىلىققا ئىگە ئوقۇتۇش تاكتىكىسى تەكلىپى بىلەن تەمىنلەپ، مائارىپ سۈپىتىنى ئۆستۈردى.

**4. يۇقىرى دەرىجىلىك باشقۇرغۇچىلار**

يۇقىرى دەرىجىلىك باشقۇرغۇچىلار كۈندىلىك تىجارەت باشقۇرۇشقا مەسئۇل بولۇپلا قالماي، تېخىمۇ مۇھىمى تەشكىلىي مەدەنىيەت ۋە ئىستراتېگىيەلىك يۆنىلىشنى ياراتقۇچىلاردۇر. 

AI نىڭ بۇ ئىش ئورنىنى ئالالماسلىقنىڭ سەۋەبى : 

ئىستراتېگىيەلىك تەدبىر بەلگىلەش ۋە رەھبەرلىك ئىقتىدارى : 

يۇقىرى قاتلام باشقۇرغۇچىلار ئالاھىدە ئىستراتېگىيەلىك پىلانلاش ئىقتىدارى ۋە رەھبەرلىك ئىقتىدارىنى ھازىرلىشى، مۇرەككەپ، ئۆزگىرىشچان سودا مۇھىتىدا ھالقىلىق تەدبىر چىقىرالىشى ھەمدە كوللېكتىپنى ئورتاق نىشانغا قاراپ ئىلگىرىلەشكە يېتەكلىشى كېرەك. بۇ ئىقتىدارلار ئىنسانلارنىڭ بىۋاسىتە سېزىمى، تەجرىبىسى ۋە ھېسسىيات ئەقىل-پاراسىتىگە چېتىلىدۇ، AI پۈتۈنلەي تەقلىد قىلالمايدۇ. 

ئەخلاق ھۆكۈمى ۋە ئىجتىمائىي مەسئۇلىيەت : 

يۇقىرى قاتلام باشقۇرغۇچىلار تەدبىر بەلگىلەش جەريانىدا ئەخلاق ۋە ئىجتىمائىي مەسئۇلىيەتنى ئويلىشىپ، شىركەتنىڭ مەنپەئىتى ۋە ئىجتىمائىي بەخت-سائادىتىنى تەڭپۇڭلاشتۇرۇشى كېرەك. بۇ خىل ئەخلاق ھۆكۈمى ۋە مەسئۇلىيەت تۇيغۇسىنى AI تولۇق چۈشىنەلمەيدۇ ۋە ئىجرا قىلالمايدۇ. 

كىشىلىك ئالاقە ۋە كوللېكتىپ ھەمكارلىقى : 

يۇقىرى قاتلام باشقۇرغۇچىلار كوللېكتىپ ئەزالىرى، خېرىدارلار، ھەمكارلاشقۇچى ھەمراھلىرى ۋە پايچىكلار بىلەن ئۈنۈملۈك پىكىر ئالماشتۇرۇشى ۋە ھەمكارلىشىشى كېرەك. بۇ، ئۇچۇر يەتكۈزۈشنى ئۆز ئىچىگە ئېلىپلا قالماي، يەنە باشقىلارنىڭ ھېسسىياتى ۋە ئېھتىياجىنى چۈشىنىش، ئىشەنچ تۇرغۇزۇش ۋە كوللېكتىپنى رىغبەتلەندۈرۈشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، بۇ كىشىلىك مۇناسىۋەتلەرنىڭ ئورنىنى AI ئالالمايدۇ. 

ماسلىشىش ۋە يېڭىلىق يارىتىش ئىقتىدارى :  

تېز ئۆزگىرىۋاتقان سودا مۇھىتىدا، يۇقىرى قاتلام باشقۇرۇش خادىملىرى يېڭى ئەھۋالغا تېز ماسلىشىش ۋە يېڭىلىق يارىتىشقا تۈرتكە بولۇش ئىقتىدارىنى ھازىرلىشى كېرەك. ئۇلار يېڭى پۇرسەتنى پەرقلەندۈرەلەيدىغان، تەشكىلنىڭ ئۆزگىرىش ھاسىل قىلىشىغا رەھبەرلىك قىلالايدىغان ھەم كوللېكتىپنى يېڭىلىق يارىتىشقا ئىلھاملاندۇرالايدىغان بولۇش كېرەك، بۇ ئىقتىدارلار ئىنسانلارنىڭ ئىجادچانلىقى ۋە جانلىقلىقىغا چېتىلىدۇ، AI تولۇق تەقلىد قىلالمايدۇ. 

AI بۇ كەسىپنىڭ قايسى تەرەپلىرىگە ياردەم بېرەلەيدۇ؟ 

باشقۇرۇش ئۈنۈمىنى ئۆستۈرۈش : 

AI تېخنىكىسى يۇقىرى قاتلام باشقۇرغۇچىلارنىڭ نۇرغۇن مۇرەككەپ، تەكرار خىزمەتلەرنى بىر تەرەپ قىلىشىغا ياردەم بېرىدۇ، بولۇپمۇ سانلىق مەلۇماتلارنى توپلاش، تەھلىل قىلىش ۋە خۇلاسىلەش جەھەتتە. ئاپتوماتلاشقان تۈرگە ئايرىش، جەملەش، تەھلىل قىلىش ھەمدە كۆرۈنمە مەلۇمات جەدۋىلى شەكلىدە نامايان قىلىش ئارقىلىق، AI باشقۇرغۇچىلارنى كارخانىنىڭ ھەرقايسى تارماقلىرىنىڭ تەرەققىيات ئەھۋالىنى تېخىمۇ ئۈنۈملۈك كونترول قىلىپ، تىجارەت ئىستراتېگىيەسىنى ھەر ۋاقىت تەڭشەش ئىمكانىيىتىگە ئىگە قىلىدۇ. 

قېلىپلاشقان خىزمەت تەرتىپى :

AI كارخانىلارنىڭ قېلىپلاشقان خىزمەت تەرتىپى مېخانىزمىنى ئورنىتىشىغا ياردەم بېرىپ، ئىشلەپچىقىرىش، سېتىۋېلىش، ئامباردا ساقلاش، بازار، سېتىش، ئەشيا ئوبوروتى، خېرىدارلار مۇلازىمىتى قاتارلىق ھەرقايسى ھالقىلارنى ئۈنۈملۈك جىپسىلاشتۇردۇ.

قوشۇمچە تەدبىر تۈزۈش : 

AI ياردەمچىسى يىغىن مەزمۇنىنى توغرا خاتىرىلەپ، رەتلەپ، ھەتتا تەھلىل قىلىپ، يادرولۇق ئۇچۇرلارنىڭ ھەرقايسى تەدبىر بەلگىلەش قاتلاملىرىغا توسالغۇسىز يەتكۈزۈلۈشىگە ھەقىقىي كاپالەتلىك قىلىدۇ. خىزمەتچىلەرنىڭ پىكىر ئالماشتۇرۇش ئەندىزىسى ۋە مەزمۇنىنى تەھلىل قىلىش ئارقىلىق، رەھبەرلەرنىڭ ئەھۋالىنى تېخىمۇ ياخشى ئىگىلەپ، خىزمەتتىكى خىرىس ۋە يوشۇرۇن يېڭىلىق يارىتىش نۇقتىسىنى كۆزىتىپ، شۇ ئارقىلىق تاكتىكىنى تېخىمۇ توغرا تۈزۈپ چىقالايدۇ. 

تەشكىلات مەدەنىيىتىنى قايتا بەرپا قىلىشنى ئىلگىرى سۈرۈش : 

AI نىڭ قوللىنىلىشى تەشكىلىي مەدەنىيەتنى تېخىمۇ كونكرېت، كۆرگىلى بولىدىغان قىلىدۇ ھەمدە تېخىمۇ ئۈنۈملۈك يېتەكلىگىلى ۋە ياراتقىلى بولىدۇ. بۇ، يۇقىرى قاتلام باشقۇرغۇچىلارنىڭ تەشكىلنىڭ ئىچكى قىسمىدا يېڭى تېخنىكا ۋە يېڭى ئۇسۇللارنى قوبۇل قىلىشىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، كوللېكتىپنى يېڭى خىزمەت ئەندىزىسىگە ماسلىشىشقا يېتەكلىشىگە پايدىلىق.

**5. لايىھەلىگۈچى** 

مەسىلەن: مودا لايىھەلەش، قۇرۇلۇش لايىھەلەش. 

لايىھەلىگۈچىلەر AI نى ياردەمچى قورال قىلىپ، خىزمەت ئۈنۈمى ۋە يېڭىلىق يارىتىش ئىقتىدارىنى ئۆستۈرسە بولىدۇ، لېكىن AI ئىجادچانلىق ۋە قانۇن-بەلگىلىمىگە ئۇيغۇن بولۇش قاتارلىق جەھەتلەردە چەكلىمىلىككە ئىگە، نۆۋەتتە تېخى لايىھەلىگۈچىنىڭ ئىجادچانلىقى ۋە ئىنسانىيەت تەپەككۇرىنىڭ ئۆزگىچىلىكىنىڭ ئورنىنى پۈتۈنلەي ئالالمايدۇ. 

AI نىڭ بۇ ئىش ئورنىنى ئالالماسلىقنىڭ سەۋەبى: 

ئىجادچانلىق ۋە خاسلاشتۇرۇش: 

لايىھەلىگۈچىنىڭ خىزمىتى ئىقتىدار خاراكتىرلىك مەسىللەرنى ھەل قىلىش بولۇپلا قالماي، تېخىمۇ مۇھىمى خاسلىققا ۋە ئىجادچانلىققا ئىگە ئەسەرلەرنى يارىتىش. لايىھەلىگۈچىلەر مەدەنىيەت ئارقا كۆرۈنۈشى، جەمئىيەت يۈزلىنىشى ۋە شەخسىي ئىلھامىغا ئاساسەن ئۆزگىچە لايىھەنى ئىجاد قىلالايدۇ، AI گەرچە لايىھەلەش جەريانىغا ياردەم بېرەلىسىمۇ، لېكىن ئەسلىي ئىجادىيەت ۋە خاسلاشتۇرۇش جەھەتتە يەنىلا چەكلىك. 

ھېسسىيات ۋە مەدەنىيەتنى چۈشىنىش : 

لايىھە ئەسەرلىرىگە كۆپ ھاللاردا ھېسسىيات ۋە مەدەنىيەت قىممىتى يۈكلەنگەن بولىدۇ، لايىھەلىگۈچىلەر ئەسەر ئارقىلىق ئابۇنىتلار بىلەن ھېسسىيات ئالاقىسى ئورنىتىپ، ئىجتىمائىي مەدەنىيەتنى ئەكس ئەتتۈرىدۇ. بۇ خىل چوڭقۇر قاتلاملىق ھېسسىيات ۋە مەدەنىيەت چۈشىنىشىنى AI تولۇق ئىگىلىيەلمەيدۇ. 

مۇرەككەپ تەدبىر ۋە ئىستراتېگىيەلىك يىرىك پىلان : 

لايىھەلىگۈچى تۈر جەريانىدا مۇرەككەپ تەدبىر بەلگىلەش ۋە ئىستراتېگىيەلىك پىلان تۈزۈشكە توغرا كېلىدۇ، بۇ، ماتېرىيال، ئىقتىدار، مۇھىت تەسىرى قاتارلىق كۆپ تەرەپلىمە ئۇنىۋېرسال ئويلىنىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ تەدبىرلەر ئىنسانلارنىڭ بىۋاسىتە سېزىمى، تەجرىبىسى ۋە ھۆكۈم قىلىش ئىقتىدارىغا ئېھتىياجلىق، AI نىڭ بۇ جەھەتتىكى ئىقتىدارى چەكلىك. 

كىشىلىك ئالاقە ۋە ھەمكارلىق : 

لايىھەلەش جەريانىدا خېرىدار، كوللېكتىپ ئەزالىرى ۋە باشقا مەنپەئەتكە مۇناسىۋەتلىك كىشىلەر بىلەن كۆپ پىكىر ئالماشتۇرۇش ۋە ھەمكارلىشىشقا توغرا كېلىدۇ. لايىھەلىگۈچىلەر خېرىدارلارنىڭ ئېھتىياجىنى چۈشىنىشى، كوللېكتىپنىڭ خىزمىتىنى ماسلاشتۇرۇشى ھەمدە لايىھەلەش جەريانىدا كۆرۈلگەن مەسىلىلەرنى ھەل قىلىشى كېرەك، بۇ خىل كىشىلىك ئالاقە ۋە ھەمكارلىق ئىقتىدارىنىڭ ئورنىنى AI ئالالمايدۇ. 

AI بۇ كەسىپنىڭ قايسى تەرەپلىرىگە كۈچ قوشالايدۇ؟ 

ئاپتوماتلاشقان لايىھەلەش : 

AI تېخنىكىسى لايىھەلىگۈچىلەرنىڭ ئاپتوماتىك لايىھەلەشنى ئىشقا ئاشۇرۇشىغا ياردەم بېرىپ، تەكرار ئەمگەكنى ئازايتىدۇ. مەسىلەن، AI خېرىدارلارنىڭ ئېھتىياجىغا ئاساسەن كۆپ خىل لايىھە لايىھەسىنى ئاپتوماتىك شەكىللەندۈرەلەيدۇ، لايىھەلىگۈچىلەر پەقەت ئۇلارنىڭ ئىچىدىن ئەڭ ياخشى لايىھەنى تاللاپ ئەلالاشتۇرسىلا بولىدۇ. 

ئەقلىي ئىقتىدارلىق لايىھەلەش تەكلىپى : 

AI نۇرغۇن لايىھەلەش مىساللىرىنى تەھلىل قىلىپ، لايىھەلىگۈچىلەرنى ئەقلىي ئىقتىدارلىق لايىھەلەش تەكلىپى بىلەن تەمىنلىيەلەيدۇ، بۇ، لايىھەلەش ئۇسلۇبى، رەڭنى ماسلاشتۇرۇش، بەت ياساش ئورۇنلاشتۇرۇشى قاتارلىق جەھەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بولۇپ، لايىھەلىگۈچىلەرنىڭ تېز سۈرئەتتە ئىلھام تېپىشىغا ياردەم بېرىپ، لايىھەلەش سۈپىتىنى ئۆستۈرىدۇ. 

لايىھەنى ئۆز-ئارا ئەلالاشتۇرۇش : 

AI تېخنىكىسى لايىھەلىگۈچىلەرنىڭ خېرىدارلارنىڭ ئېھتىياجىنى تېخىمۇ ياخشى چۈشىنىپ، لايىھە ئالاقىسىنى ئەلالاشتۇرۇشىغا ياردەم بېرىدۇ. AI ئابۇنىتىلارنىڭ كۆرۈنمە يۈزدىكى مەشغۇلات ھەرىكىتىنى تەھلىل قىلىپ، لايىھەلىگۈچىلەرنى ياخشىلاش لايىھەسى بىلەن تەمىنلىيەلەيدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىللە ئابۇنىتىلارنىڭ ئوخشاش بولمىغان ئۈسكۈنىلەردىكى ئىشلىتىش تەسىراتىنى تەقلىد قىلىپ، سۇپا ھالقىپ لايىھەلەشنى ئىشقا ئاشۇرۇشىغا ياردەم بېرەلەيدۇ. 

سانلىق مەلۇمات ئارقىلىق تۈرتكە بولۇش لايىھەسى : 

AI لايىھەلىگۈچىلەرنىڭ سانلىق مەلۇماتتىن پايدىلىنىپ لايىھەلەشنى قوزغىتىشىغا ياردەم بېرىپ، خېرىدارلارنىڭ ھەرىكەت سانلىق مەلۇماتلىرىنى تەھلىل قىلىش ئارقىلىق، يوشۇرۇن لايىھەلەش مەسىلىلىرىنى بايقاپ، مەھسۇلات لايىھەسىنى ئەلالاشتۇرالايدۇ ھەمدە كەلگۈسىدىكى لايىھەلەش يۈزلىنىشىنى ئالدىن مۆلچەرلىيەلەيدۇ. 

**6. سەنئەتكار**

مەسىلەن: رەسسام، مۇزىكانت ۋە ئارتىس. 

بۇ ئىش ئورنىنى AI ئالالماسلىقىدىكى سەۋەب شۇكى، بەدىئىي ئىجادىيەت ۋە ئىپادىلەش ئىنسانلارنىڭ ئۆزگىچە ھېسسىياتى، ئىجادچانلىقى، مەدەنىيەت چۈشىنىشى ۋە شەخسىي ئۇسلۇبىغا چېتىلىدۇ، بۇلارنىڭ ھەممىسى AI نۆۋەتتە تولۇق ئىگىلىيەلمەيدىغان ساھەلەر. 

AI نىڭ بۇ ئىش ئورنىنى ئالالماسلىقنىڭ سەۋەبى : 

ھېسسىياتنى ئىپادىلەش ۋە ئوتاقلىق: 

سەنئەتكار ئەسەر ئارقىلىق چوڭقۇر ھېسسىيات ۋە شەخسىي تەسىراتىنى يەتكۈزۈپ، تاماشىبىنلار بىلەن ھېسسىيات جەھەتتە ئالاقە ئورنىتىدۇ. بۇ خىل ھېسسىياتنىڭ چوڭقۇرلۇقى ۋە مۇرەككەپلىكىنى AI تەقلىد قىلالمايدۇ، چۈنكى ئۇلار ئادەتتە ئىنسانلارغا ئورتاق بولغان ھېسسىيات ئىنكاسى ۋە مەدەنىيەت ئورتاقلىقىغا چېتىلىدۇ. 

ئىجادچانلىق: 

سەنئەتكارلارنىڭ ئىجادىيەت جەريانى نامەلۇم مەسىلىلەر ئۈستىدە ئىزدىنىش ۋە يېڭى شەيئىلەرنى يارىتىش جەريانى، ئۇلارنىڭ ئەسەرلىرى كۆپ ھاللاردا ئۆزگىچە ئۇسلۇب ۋە ئىجادچانلىققا ئىگە بولىدۇ. AI گەرچە ھازىرقى سەنئەت ئۇسلۇبىنى تەقلىد قىلالايدىغان ۋە ئۆگىنەلەيدىغان بولسىمۇ، لېكىن ھەقىقىي يېڭىلىق يارىتىش ئىقتىدارى ۋە ئىجادچانلىقى كەمچىل. 

مەدەنىيەت ۋە تارىخىي ۋارىسلىق قىلىش : 

سەنئەت ئەسەرلىرىگە دائىم مول مەدەنىيەت ۋە تارىخىي قىممەت يۈكلەنگەن بولۇپ، سەنئەتكارلار ئەسەرلەر ئارقىلىق مەدەنىيەتكە ۋارىسلىق قىلىپ، ئىجتىمائىي ئۆزگىرىشلەرنى ئەكس ئەتتۈرىدۇ. بۇ خىل ۋارىسلىق قىلىش ۋە ئەكس ئەتتۈرۈشنى AI ئىشقا ئاشۇرالمايدۇ، چۈنكى ئۇلار ئىنسانىيەت تارىخى ۋە مەدەنىيىتىنى چوڭقۇر چۈشىنىش ۋە ئۆزلەشتۈرۈشكە ئېھتىياجلىق. 

ئىلھام ئىجادىيىتى بىلەن نەق مەيداندا ھەمتۈرتكە بولۇش : 

ئورۇنداش سەنئىتىدە، ئىلھام ئىجادىيىتى ۋە تاماشىبىنلار بىلەن نەق مەيداندا ھەمتۈرتكە بولۇش بەدىئىي ئىپادىلەشنىڭ مۇھىم تەركىبىي قىسمى. بۇ خىل ۋاقىتچانلىق ۋە ئالدىن مۆلچەرلىگىلى بولماسلىقنى AI تەقلىد قىلالمايدۇ، چۈنكى ئۇلار سەنئەتكارلارنىڭ بىۋاسىتە سېزىمى، ئىنكاس قايتۇرۇش ئىقتىدارى ۋە نەق مەيدان كەيپىياتىنى سەزگۈرلۈك ئىگىلىشىگە ئېھتىياجلىق. 

AI بۇ كەسىپنىڭ قايسى تەرەپلىرىگە كۈچ قوشالايدۇ؟ 

سەنئەت ئىجادىيىتى ياردەمچىسى : 

AI سەنئەت ئەسەرلىرىنى تەھلىل قىلىپ، يېڭى ئۇسلۇب ۋە ئىجادىيەت ئۇسۇلى بىلەن تەمىنلەپ، سەنئەتكارلارنىڭ ئىلھامىنى قوزغاپ، ئۇلارنىڭ ئىجادىيەت قىلىشىغا ياردەم بېرەلەيدۇ. 

خاسلاشقان سەنئەت مائارىپى : 

AI ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئۆگىنىش سۈرئىتى ۋە ئۇسلۇب قىزىقىشىغا ئاساسەن خاس سەنئەت مائارىپ لايىھەسى بىلەن تەمىنلەپ، سەنئەت ئۆگىنىشنىڭ ئۈنۈمىنى ئۆستۈرىدۇ. 

سەنئەت بازىرى ئانالىزى : 

AI بازار يۈزلىنىشى ۋە ئىستېمالچىلارنىڭ مايىللىقىنى تەھلىل قىلىپ، سەنئەتكارلار ۋە سەنئەت ئاپپاراتلىرىنى بازار تەھلىلى ۋە مۆلچەر بىلەن تەمىنلەپ، ئۇلارنىڭ تېخىمۇ ئۈنۈملۈك بازار تاكتىكىسى تۈزۈشىگە ياردەم بېرەلەيدۇ. 

سەنئەت تەسىراتىنى كۈچەيتىش : 

AR ۋە VR تېخنىكىسىدىن پايدىلىنىپ، AI سەنئەت كۆرگەزمىسىنىڭ ھەمتۈرتكىلىكلىكى ۋە تاماشىبىنلارنىڭ قاتنىشىش دەرىجىسىنى ئۆستۈرۈپ، چۆكۈش شەكلىدىكى سەنئەت تەسىراتىنى يارىتالايدۇ.

**7. مۇزىكا ئىشلەش**

مۇزىكا ئىشلەش پەقەت نوتا يېزىش ياكى قېلىپلاشتۇرۇلغان مېلودىيە ئەمەس، مۇزىكا بىر خىل ھېسسىياتنىڭ يۆلەنچۈكى ياكى كىشىلىك ھايات پوزىتسىيەسىنىڭ ئىپادىلىنىشى، شۇنداقلا مەدەنىيەت ئاساسىغا ۋارىسلىق قىلىشتۇر.  ھالبۇكى بۇلارغا AI چېقىلالمايدۇ. 

AI نىڭ بۇ ئىش ئورنىنى ئالالماسلىقنىڭ سەۋەبى : 

ھېسسىياتنى ئىپادىلەش ۋە خاسلاشتۇرۇش:

مۇزىكا ئەسەرلىرى ئاپتورنىڭ كەچۈرمىشى، خاراكتېرى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك، ئۇ ئوبيېكتىپ مەۋجۇت ئەسەر بولۇپلا قالماي، تېخىمۇ مۇھىمى ئاپتورنىڭ ھېسسىياتى ۋە خاسلىقىنىڭ ئىپادىلىنىشىدۇر. AI گەرچە مۇزىكا ماھارىتىنى تەقلىد قىلالايدىغان بولسىمۇ، لېكىن ئىنسانلارنىڭ مۇزىكا جەھەتتىكى سەر خىل سەۋىيەسى ۋە ھېسسىيات چوڭقۇرلۇقىغا يېتەلىشى تەس. 

ئىلھام ئىجادىيەت ئىقتىدارى: 

ئىلھام ئىجادىيەت مۇزىكىنىڭ ئىپادىلەش كۈچىنىڭ مۇھىم تەرىپى بولۇپ، ئەمەلىي ۋاقىتتىكى ئىجادىي تەدبىر بەلگىلەشكە چېتىلىدۇ. ھازىرقى AI سىستېمىسى ھەقىقىي ئىلھام ئىجادىيىتى جەھەتتە يەنە ناھايىتى زور ئىلگىرىلەش بوشلۇقىغا ئىگە. 

مەدەنىيەت ۋە تىلنىڭ مۇرەككەپلىكى:

ئوخشاش بولمىغان مەدەنىيەت ئارقا كۆرۈنۈشىدىكى مۇزىكا ئۆزگىچە ئالاھىدىلىك ۋە قائىدىگە ئىگە. AI مودېلى بۇ مەدەنىيەت پەرقلىرىنى تېخىمۇ ياخشى چۈشىنىپ ۋە ماسلىشىپ، مەدەنىيەت ئالاھىدىلىكىگە ئىگە مۇزىكىلارنى ئىجاد قىلىشقا ئېھتىياجلىق. ناخشا تېكىستىگە چېتىلىدىغان مۇزىكا ئىجادىيىتىگە قارىتا، AI كۆپ خىل تىلنى چۈشىنىش ۋە ھاسىل قىلىش، گىرامماتىكا ۋە تىل مەنىسىگە ئۇيغۇن كېلىدىغان ناخشا تېكىستلىرىنىڭ خىرىسىغا دۇچ كەلمەكتە. 

مۇزىكا ئىجادىيىتىنىڭ ماھىيىتى:

مۇزىكا ئىجادىيىتى تېخنىكىنىڭ قوللىنىلىشى بولۇپلا قالماي، ئۇ ئىنسانلارنىڭ ھېسسىياتى ۋە ئىدىيەسىنىڭ ئىپادىلىنىشىگە تېخىمۇ مۇناسىۋەتلىك. AI قورال ياردىمى سۈپىتىدە ئىجاد قىلىشقا قاتناشسا بولىدۇ، لېكىن مۇزىكىنىڭ ماھىيىتى ئىنسانلارنىڭ ھېسسىياتى ۋە ئىدىيەسىنى ئىپادىلەشتە، بۇ نۇقتىنى ھەر قانداق ئىلغار AI پۈتۈنلەي تەقلىد قىلالمايدۇ. مۇزىكا ئىجادىيەتچىلىرى ئۆزىنىڭ كەسپىي تېخنىكىسىنى تىرىشىپ تاۋلاپ، كومپوزىتورنىڭ ئۆزگىچىلىكىنى نامايان قىلىشى كېرەك. 

AI بۇ كەسىپنىڭ قايسى تەرەپلىرىگە ياردەم بېرەلەيدۇ؟ 

مۇزىكا ئىجادىيىتى ياردەمچىسى : 

AI كومپوزىتورنىڭ مېلودىيە، گارمونىيە ۋە رىتىم ھاسىل قىلىشىغا ياردەم بېرىپ، ئىجادىيەت ئىلھامى بىلەن تەمىنلەپ، ئۇلارنىڭ مۇزىكا ئوي-پىكىرىنى تېز سۈرئەتتە بارلىققا كەلتۈرۈشى ۋە يېڭىلىشىغا ياردەم بېرىدۇ. 

خاسلاشقان مۇزىكا ھاسىل قىلىش : 

ئابۇنىتلارنىڭ ھېسسىياتى، كۆرۈنۈشى ياكى ئۇسلۇب قىزىقىشىغا ئاساسەن، AI خاسلاشقان مۇزىكا ئىجاد قىلىپ، كىنو، ئويۇن، سىن قاتارلىق مەزمۇنلارنى خاس  مۇزىكا بىلەن تەمىنلىيەلەيدۇ. 

مۇزىكا تەربىيەسى ۋە ئۆگىنىش : 

AI مۇزىكا تەربىيەسى قورالى سۈپىتىدە ئوقۇغۇچىلارنىڭ مۇزىكا نەزەرىيەسى ۋە مۇزىكا ئىشلەش ماھارىتىنى ئۆگىنىشىگە ياردەم بېرىپ، ھەمتۈرتكە شەكلىدىكى ئۆگىنىش ئارقىلىق مۇزىكا ئىجادىيەت ئىقتىدارىنى ئۆستۈرىدۇ. 

ئەقلىي ئىقتىدارلىق مۇزىكا ئىشلەش ۋە تەھرىرلەش : 

AI تېخنىكىسى مۇزىكا ئىشلەش تەرتىپىنى ئاددىيلاشتۇرۇپ، ئەقلىي ئىقتىدارلىق مۇزىكا ئىشلەش، ئارىلاشما ئاۋاز ۋە ئاۋاز بىر تەرەپ قىلىش بىلەن تەمىنلەپ، مۇزىكا ئىشلەشنى تېخىمۇ يۇقىرى ئۈنۈملۈك قىلىپ، كەسىپ بوسۇغىسىنى تۆۋەنلىتەلەيدۇ.

**8. ھۈنەرگە پىشقان ئۇستاملارنىڭ خىزمىتى**

مەسىلەن، سۇ تۇرۇبىسى ئىشچىسى، توكچى ۋە باشقا ھۈنەرۋەنلەر. 

بۇ ئىش ئورۇنلىرى چېتىلىدىغان كىشىلىك ئالاقە ۋە خېرىدارلار مۇلازىمىتى ئوخشاش قەلب ۋە ھېسسىيات ئەقىل-پاراسىتى بولۇشنى، شۇنداقلا ئىشەنچ تۇرغۇزۇش ۋە خېرىدارلارنىڭ ئېھتىياجىنى چۈشىنىش ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇشنى تەلەپ قىلىدۇ، بۇلارنىڭ ھەممىسى AI پۈتۈنلەي تەقلىد قىلالمايدىغان ئىنسانلارنىڭ ئالاھىدىلىكى. 

AI نىڭ بۇ ئىش ئورنىنى ئالالماسلىقنىڭ سەۋەبى : 

قول بىلەن ئىش قىلىشنىڭ جانلىقلىقى بىلەن بەدەننى ماسلاشتۇرۇش : 

 بۇ خىزمەتلەر يۈكسەك قول بىلەن مەشغۇلات قىلىش ۋە بەدەننى ماسلاشتۇرۇش ئىقتىدارىغا ئېھتىياجلىق بولۇپ، ئىنچىكە ياكى مۇرەككەپ فىزىكىلىق مەشغۇلاتنى تاماملاش كېرەك. AI ۋە روبوت تېخنىكىسى گەرچە بەزى ساھەلەردە ئىلگىرىلەشلەرنى قولغا كەلتۈرگەن بولسىمۇ، لېكىن ئىنچىكە قول ھۈنەر-سەنئىتى ۋە ئالدىن مۆلچەرلىگىلى بولمايدىغان ئەھۋالغا ماسلىشىش زۆرۈر بولغان ۋەزىپىلەردە، يەنىلا ئىنسانلارغا تەڭ كېلەلمەيدۇ.

نەق مەيدانغا ماسلىشىش ۋە مەسىلىلەرنى ھەل قىلىش : 

پىشقان تېخنىك خادىملار دائىم ئۆزگىرىشچان خىزمەت مۇھىتىغا تېز ماسلىشىپ، تاسادىپىي مەسىلىلەرنى ھەل قىلىدۇ. ئۇلار نەق مەيداندىكى كونكرېت ئەھۋالغا ئاساسەن ھۆكۈم قىلىشى ۋە تەڭشىشى كېرەك، بۇ خىل دەرھال مەسىلىنى ھەل قىلىش ئىقتىدارىنى AI پۈتۈنلەي تەقلىد قىلالمايدۇ.

تەجرىبە ۋە بىۋاسىتە سېزىم : 

كۆپ يىللىق ئەمەلىي تەجرىبىلەر بۇ تېخنىك خادىملارغا قىممەتلىك بىۋاسىتە سېزىم ئاتا قىلىپ، ئۇلارنى تەجرىبىسىگە تايىنىپ مەسىلىلەرنى تېزدىن پەرقلەندۈرۈش ۋە ھەل قىلىش لايىھەسىنى ئوتتۇرىغا قويۇش ئىمكانىيىتىگە ئىگە قىلغان. تەجرىبىنى ئاساس قىلغان بۇ خىل بىۋاسىتە سېزىمنى AI ئالگورزىم ئارقىلىق پۈتۈنلەي ئۆگىنەلمەيدۇ ۋە تەقلىد قىلالمايدۇ. 

كىشىلىك ئالاقە ۋە خېرىدارلار مۇلازىمىتى : 

بۇ ئىش ئورۇنلىرى ئادەتتە خېرىدارلار بىلەن بىۋاسىتە پىكىر ئالماشتۇرۇشقا چېتىلىدۇ، ياخشى پىكىر ئالماشتۇرۇش ماھارىتى ۋە كىشىلىك ئالاقە ئىقتىدارىغا ئېھتىياجلىق. تېخنىك ئىشچىلار تېخنىكىلىق خىزمەتلەرنى تاماملاپلا قالماي، يەنە خېرىدارلار مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەپ، ئىشەنچ مۇناسىۋىتى ئورنىتىشى كېرەك، بۇ كىشىلىك ئالاقىلەرنىڭ ئورنىنى AI پۈتۈنلەي ئالالمايدۇ. 

AI بۇ كەسىپنىڭ قايسى تەرەپلىرىگە كۈچ قوشالايدۇ؟ 

ئاپتوماتلاشتۇرۇش ۋە ئەقلىي ئىقتىدارلاشتۇرۇپ ئۈنۈمنى ئۆستۈرۈش : 

AI نىڭ ئاپتوماتلىشىش ۋە ئەقلىي ئىقتىدارلىشىش ئالاھىدىلىكى سۈنئىي ئارىلىشىشنى ئازايتىپ، ئىشلەپچىقىرىش تەرتىپىنى تېخىمۇ راۋانلاشتۇرۇپ، ئىشلەپچىقىرىش ئۈنۈمىنى كۆرۈنەرلىك ئۆستۈرىدۇ. مەسىلەن، ئېلېكتىر ئېنېرگىيە ساھەسىدە، AI ئېلېكتىر ئېنېرگىيە سىستېمىسىنى ئەقلىي ئىقتىدارلاشتۇرۇپ چارلاپ تەكشۈرۈشنى ئىشقا ئاشۇرۇشقا ياردەم بېرىپ، ئۈنۈمنى ئۆستۈرىدۇ ھەم تەننەرخنى تۆۋەنلىتىدۇ. 

سۈپەتنى كونترول قىلىش ۋە تەكشۈرۈپ ئۆلچەش : 

ئەقلىي ئىقتىدارلاشتۇرۇلغان سۈپەت تەكشۈرۈش ۋە كونترول قىلىش مەھسۇلات سۈپىتىنىڭ مۇقىم ۋە بىردەك بولۇشىغا ھەقىقىي كاپالەتلىك قىلىدۇ. AI نىڭ ئارىلىشىشى ئىشلەپچىقىرىش جەريانىدىكى خاتالىق ۋە كەمتۈكلۈكلەرنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلىتىپ، مەھسۇلاتنىڭ ئومۇمىي سۈپىتىنى ئۆستۈردۇ. 

ئالدىن مۆلچەرلەش خاراكتېرلىك قوغداش : 

 AI ئۈسكۈنىلەرنىڭ سانلىق مەلۇماتلىرىنى تەھلىل قىلىش ئارقىلىق يوشۇرۇن كاشىلا ۋە ئاسراش ئېھتىياجىنى ئالدىن مۆلچەرلەپ، تاسادىپىي توختاپ قېلىش ۋاقتىنى ئازايتىپ، ئۈسكۈنىلەرنىڭ ئىشلىتىلىش ئۆمرى ۋە ئىشەنچلىكلىكىنى ئاشۇرالايدۇ. 

تەربىيەلەش ۋە ماھارەتنى ئۆستۈرۈش : 

AI تېخنىكىسىنى مۇرەككەپ خىزمەت كۆرۈنۈشىنى تەقلىد قىلىشقا ئىشلىتىپ، مەۋھۇم تەربىيەلەش مۇھىتى بىلەن تەمىنلەپ، تېخنىك ئىشچىلارنىڭ ماھارەت ۋە مۇرەككەپ مەسىلىلەرگە تاقابىل تۇرۇش ئىقتىدارىنى ئۆستۈرۈشىگە ياردەم بېرىشكە بولىدۇ. بۇ خىل تەقلىدىي تەربىيەلەش ئارقىلىق خەتىرى يوق ئەھۋالدا، ئىشچىلارنى يېڭى تېخنىكا ئۆگىنىش ۋە مەشىق قىلىش ئىمكانىيىتىگە ئىگە قىلغىلى بولىدۇ.

**خاتىمە** 

ۋېل سىمىت باش رول ئالغان «مەن، روبوت» ناملىق كىنودا كەلگۈسى دۇنيا تەسۋىرلەنگەن، بۇنىڭ ئىچىدە روبوتلار بىلەن ئىنسانلار بىللە مەۋجۇت بولۇپ، سۈنئىي ئەقىل ئېتىكىسى ۋە كەلگۈسى توغرىسىدىكى چوڭقۇر ئويلىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقارغان. 

بۇ كىنودىن AI نۆۋەتتە ئىنسانلارنىڭ ئورنىنى ئالالمايدىغان بىر قانچە چوڭ ئىقتىدارنى يەكۈنلەپ چىقالايمىز : 

ھېسسىيات ۋە ئورتاق ھېسسىيات ئىقتىدارى: ئىنسانلار باشقىلارنىڭ ھېسسىياتىنى چۈشىنەلەيدۇ ۋە ھېس قىلالايدۇ، بۇنى AI ئەمەلگە ئاشۇرالمايدۇ. AI گەرچە بەزى ھېسسىيات ئىنكاسلىرىنى تەقلىد قىلالايدىغان بولسىمۇ، لېكىن ئۇلاردا ھەقىقىي ھېسسىيات ھېس قىلىش ۋە ئورتاق ھېسسىيات ئىقتىدارى كەمچىل. 

ئەخلاق ۋە ئېتىكا ھۆكۈمى: مۇرەككەپ ئەخلاق ۋە ئېتىكا مەسىلىسىگە دۇچ كەلگەندە، ئىنسانلارنىڭ ھۆكۈم قىلىش ئىقتىدارىنى AI پۈتۈنلەي تەقلىد قىلالمايدۇ. AI قىممەت قارىشى ۋە ئېتىكا پىرىنسىپىغا بولغان چوڭقۇر چۈشەنچىسى كەمچىل بولۇپ، ئىنسانلارغا ئوخشاش ئەخلاق-ئېتىكىغا ئۇيغۇن تەدبىر چىقىرالمايدۇ. 

ئىجادچانلىق ۋە يېڭىلىق يارىتىش: ئىنسانلارنىڭ سەنئەت، ئىلىم-پەن ۋە تېخنىكىدا يېڭىلىق يارىتىش قاتارلىق ساھەلەردىكى ئىجادچانلىقىغا AI تەڭ كېلەلمەيدۇ. AI يېڭىلىق يارىتىشقا ياردەم بېرەلەيدۇ، لېكىن ھەقىقىي يېڭىلىق يارىتىش تەپەككۇرى ۋە بۆسۈش كۆپ ھاللاردا ئىنسانلارنىڭ بىۋاسىتە سېزىمى ۋە ئىلھامىدىن كېلىدۇ. 

مۇرەككەپ تەدبىر بەلگىلەش ۋە ئىستراتېگىيەلىك پىلان: كۆپ خىل ئامىللارنى ئۇنىۋېرسال ئويلىنىشقا، ئۇزاق مۇددەتلىك پىلانلاش ۋە ئىستراتېگىيەلىك تەدبىر بەلگىلەشكە ئېھتىياجلىق ساھەلەردە، ئىنسانلارنىڭ بىۋاسىتە سېزىمى، تەجرىبىسى ۋە جانلىقلىقىنىڭ ئورنىنى AI ئالالمايدۇ. بولۇپمۇ ئېنىقسىزلىق ۋە مۈجمەل شارائىتتا، ئىنسانلارنىڭ تەدبىر بەلگىلەش ئىقتىدارى ئىنتايىن مۇھىم. 

بۇ ئىقتىدارلار ئىنسانلارنىڭ ھېسسىيات، ئەخلاق، ئىجادچانلىق ۋە تەدبىر بەلگىلەش جەھەتتىكى ئۆزگىچە قىممىتىنى نامايان قىلدى، ئۇلار نۆۋەتتە AI تولۇق ئىگىلەش ۋە كۆپەيتىش قىيىن بولغان ساھەلەردۇر.

**قوشۇمچە: ئېتىكا دېگەن نېمە؟**

ئېتىكا پەلىسەپەدىكى ئاتالغۇ بولۇپ، ئەخلاق ۋە ئۇنىڭ مەنبەسى، تەرەققىياتى، كىشىلەر ھەرىكىتىنىڭ مىزانى، كىشىلەرنىڭ بىر-بىرىگە، كىشىلەرنىڭ دۆلەت ئۆتكەشكە تېگىشلىك مەجبۇرىيىتى قاتارلىقلار توغىرسىدىكى تەلىمات.

ئېتىكىنىڭ ماھىيىتى ئەخلاق مەسىلىسى توغرىسىدىكى پەن، ئەخلاق ئىدىيەسى نۇقتىئىنەزىرىنىڭ سىستېمىلىشىشى، نەزەرىيەلىشىشى.

مۇنداقچە ئېيتقاندا، ئېتىكا ئىنسانلارنىڭ ئەخلاق مەسىلىسىنى ئۆزىنىڭ تەتقىقات ئوبيېكتى قىلىدۇ. ئېتىكا ھەل قىلىدىغان مەسىلە ھەم كۆپ، ھەم مۇرەككەپ، لېكىن ئاساسىي مەسىلە پەقەت بىرلا، ئۇ بولسىمۇ ئەخلاق بىلەن مەنپەئەتنىڭ مۇناسىۋىتى مەسىلىسى، يەنى «ھەققانىيەت» بىلەن «مەنپەئەت» نىڭ مۇناسىۋىتى مەسىلىسى.

بۇ مەسىلە ئىككى تەرەپنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ: بىر تەرەپتىن، ئىقتىسادىي مەنپەئەت بىلەن ئەخلاقنىڭ مۇناسىۋىتى مەسىلىسى، يەنى ئىككىسىنىڭ كىم كىمنى بەلگىلەيدىغانلىقى ۋە ئەخلاقنىڭ ئىقتىسادقا ئەكس تەسىر كۆرسىتىدىغان - كۆرسەتمەيدىغانلىقى مەسىلىسى؛

يەنە بىر تەرەپتىن، شەخسىي مەنپەئەت بىلەن ئىجتىمائىي ئومۇمىي مەنپەئەتنىڭ مۇناسىۋىتى مەسىلىسى، يەنى ئىككىسىنىڭ كىمگە بېقىنىشى مەسىلىسى. بۇ ئاساسىي مەسىلىگە بېرىلگەن ئوخشاش بولمىغان جاۋاب ھەر خىل ئەخلاق سىستېمىسىنىڭ پىرىنسىپى ۋە ئۆلچىمىنى بەلگىلەيدۇ، شۇنداقلا ھەر خىل ئەخلاق پائالىيىتىنىڭ باھالاش ئۆلچىمى ۋە يۆنىلىشىنى بەلگىلەيدۇ.

 

مەنبە: ئالپ سالونى