جىاننى ۋېرنەتتى

جىياننى ۋېرنەتتى(Gianni Vernetti) (تۇرىن ، 1960-يىلى 27-نويابىر) ئىتالىيەلىك ژۇرنالىست ، يازغۇچى ۋە سىياسەتچى.

## تەرجىمىھالى

### ئۆگىنىش ۋە شەخسىي تۇرمۇش
TG3 مۇخبىرى لاۋرا دې دوناتو(Laura De Donato) بىلەن توي قىلغان، تۆت بالىسى بار.

1985-يىلى ئۇ تۇرىننىڭ تەبىئىي پەن ۋە سانائەت پەنلىرى ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ بىناكارلىق فاكۇلتېتىنى پۈتتۈرگەن ، 1989-يىلى مىلان سانائەت پەنلىرى ئۇنىۋېرسىتېتىىدا بىناكارلىق تېخنىكىسى بويىچە دوكتورلۇق ئۇنۋانىغا ئېرىشكەن. 1985-يىلدىن 1990-يىلغىچە بولغان ئارىلىقتا ئىختىيارى شەھەر پىلانلىغۇچىسى بولغان.

### تۇرىندىكى يېشىللار پارتىيەسى بىلەن بولغان سىياسىي پائالىيەت
1979-يىلى ئۇ ئېنېرگىيە تاللاش كونترول كومىتېتى ۋە يادروغا قارشى ھەرىكەتنى ئىلگىرى سۈرگۈچىلەرنىڭ بىرى.

1984-يىلى ئۇ ئىتالىيە يېشىللار بىرلەشمىسىنىڭ قۇرغۇچىلىرىدىن بولۇپ ، 1990-يىلى ئۇ يېشىللار تىزىملىكىدە تۇرىن شەھەرلىك ھۆكۈمەتكە سايلانغان.

1993-يىلدىن 1999-يىلغىچە بولغان ئارىلىقتا تۇرىن شەھىرىنىڭ ئاممىۋى خىزمەت ، مۇھىت ۋە شەھەر-بازارلارنى تەرەققىي قىلدۇرۇشقا مەسئۇل بولغان سىجىل تەرەققىيات مەسلىھەتچىسى بولغان.

### L'Ulivo / Margherita نىڭ ئاۋام پالاتا ئەزاسى (2001-06)
دېموكراتلار پارتىيىسىگە قاتناشقاندىن كېيىن ، 2001-يىلى ئۇلىۋو تىزىملىكىدىكى تۇنجى قېتىم ئاۋام پالاتاسىغا سايلانغان. ئۇ ئاۋام پالاتاسىنىڭ ئىشلەپچىقىرىش پائالىيەت كومىتېتىدىكى مارگېرىتا گۇرۇپپىسىنىڭ رەھبىرى بولۇپ ، قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيەگە مۇناسىۋەتلىك ھەر خىل قانۇن چىقىرىش تەشەببۇسلىرىنى ئىلگىرى سۈردى. ئۇ دېموكراتىيە ۋە ئەركىنلىك-لا مارگېرىتا دۆلەتلىك باشقارمىسىنىڭ ئەزاسى بولۇپ ، ئالدى بىلەن ئېنېرگىيە تارمىقىغا ، ئاندىن پارتىيەنىڭ خەلقئارا مۇناسىۋەت بۆلۈمىگە مەسئۇل بولغان.

### لۇلىۋونىڭ كېڭەش پالاتا ئەزاسى (2006-08) ۋە تاشقى ئىشلار مەسلىھەتچىسى
2006-يىلى ئۇ جۇمھۇرىيەت كېڭەش پالاتاسىنىڭ ئەزالىقىغا سايلانغان ۋە پرودى II ھۆكۈمىتىدە تاشقى ئىشلار مەسلىھەتچىسى بولغان (2006-2008). ئۇ فارنېسىنادىكى ۋەزىپە ئۆتەش مەزگىلىدە ئىتالىيە بىلەن ئاسىيا ، تىنچ ئوكيان دۆلەتلىرى ۋە كىشىلىك ھوقۇق مەسىلىسىدىكى ئىككى تەرەپلىك مۇناسىۋەتكە مەسئۇل بولغان. ۋېرنېتتى 2007-يىلى 9-ئايدا ئۆتكۈزۈلگەن تۇنجى ئىتالىيە-ئوتتۇرا ئاسىيا يىغىنىنى ئىلگىرى سۈردى ۋە ھىندىستان ، جۇڭگو ، كورېيە ، ۋيېتنام ، سىرلانكا ۋە پاكىستان بىلەن بولغان نۇرغۇن ئىقتىسادىي ، پەن-تېخنىكا ۋە ھەمكارلىق تۈرلىرىنى ئىلگىرى سۈردى. ئىتالىيە تىنچ ئوكيان ئارىلى مۇنبىرى بىلەن سۆھبەتلەشتى. ۋېرنېتتى يەنە ئىتالىيەگە ۋاكالىتەن بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشى ۋە بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى ئومۇمىي يىغىنىدا قاتناشتى. ئۇ ئىتالىيەنىڭ ئۆلۈم جازاسىنى ئومۇميۈزلۈك ۋاقتىنچە توختىتىش ھەرىكىتىنى ماسلاشتۇردى ، شۇنداقلا بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىدا 2007-يىلى 12-ئايدا قارارنىڭ ماقۇللىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارغان ئورتاق تونۇش ھەرىكىتىنى ماسلاشتۇردى.

### ئىتالىيەنىڭ دېموكراتلار پارتىيىسى ۋە بىرلەشمىسى ئاۋام پالاتا ئەزاسى(2008-2013)
2008-يىلى، ۋېرنەتتى ئۈچىنچى قېتىم ئاۋام پالاتاسىنىڭ ئەزالىقىغا سايلانغان ۋە تاشقى ئىشلار كومىتېتى ۋە ئىتالىيە ۋەكىللەر ئۆمىكىدە شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتى پارلامېنت مەجلىسىدە خىزمەت قىلغان. ئۇ يەنە ياۋروپا دېموكراتىك پارتىيىسىنىڭ رەھبەرلىك ھەيئىتىنىڭ ئەزاسى.

ئۇ دېموكراتىك ئىتتىپاقنىڭ مۇراسە قىلغۇچىسى، بەش قىتئەدىن كەلگەن 70 دىن ئارتۇق دېموكراتىك، لىبېرال ۋە مەركەزلىك پارتىيىنىڭ خەلقئارالىق تورى.

ئۇ ئىتالىيە ئەركىنلىك خەلقئارا گۇرۇپپىسىنىڭ بىرلەشمە رەئىسى.

2008-يىلى ئۇ ئىتالىيە-تىبەت پارلامېنت جەمئىيىتىنىڭ رەئىسى، ئىتالىيە-ئىسرائىلىيە پارلامېنت جەمئىيىتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى بولغان.

### يازغۇچى ۋە مۇھەررىر(2013-'''ھازىر''')
ۋېرنېتتى 2013-يىلى 2-ئايدىكى سىياسىي سايلامغا قايتا قاتناشماسلىقنى قارار قىلدى ۋە 2013-يىلى مايدا دېموكراتلار پارتىيىسىگە قوشۇلدى. ئۇ ب د ت نىڭ بۇيرۇقى بولمىغان تەقدىردىمۇ ، خەلقئارانىڭ سۈرىيە ئىچكى ئۇرۇشىغا ئارىلىشىشىنى قوللايدىغانلىقىنى جاكارلىدى. ئۇ قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە ساھەسىگە ئۆزىنى بېغىشلايدۇ ۋە 2015-يىلىنىڭ ئاخىرىدا ئاسىيا ، ئافرىقا ۋە لاتىن ئامېرىكىسىدىكى ھەر قايسى دۆلەتلەردە قۇياش ئېنېرگىيىسى سىستېمىسىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش ۋە ياساش شىركىتى Gea Solar شىركىتىنى قۇردى ۋە رەئىسلىك ۋەزىپىسىنى ئۈستىگە ئالدى. 

2017-يىلدىن باشلاپ ئۇ ھازىرقى جۇغراپىيىلىك سىياسىي ئىشلار ۋە خەلقئارا سىياسەتكە ئائىت ئۇچۇرلار بىلەن www.giannivernetti.it بىلوگىنى تەشۋىق قىلدى.

2018-يىلى 1-ئايدىن باشلاپ ئۇ La stampa گېزىتىنىڭ مۇھەررىرى بولغان ، ئۇ يەردە ئۈچ يىل تاشقى سىياسەت ، جۇغراپىيىلىك سىياسەت ۋە كىشىلىك ھوقۇق توغرىسىدا ھەر خىل تەھرىر ۋە چوڭقۇر ماقالىلەرنى يازغان. ئۇ يەنە «Huffington Post» تور گېزىتى بىلەن ئوخشاش تېمىدا ھەمكارلاشقان

ئۇ 2020-يىلى مايدىن باشلاپ جۇمھۇرىيەت گېزىتىنىڭ(La Repubblica) مۇھەررىرى بولغان ، ئۇ يەر شارىدىكى ئاساسلىق كرىزىسلار ، دېموكراتىك دۆلەتلەر بىلەن مۇستەبىت ھاكىمىيەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى زىددىيەتنىڭ كۈنسېرى كۈچىيىۋاتقانلىقى ، خەلقئارا بىخەتەرلىكنىڭ يېڭى تەھدىتى ، غەرب دۇچ كەلگەن خىرىسلار ھەققىدە نۇرغۇن تەھرىر ، دوكلات ۋە زىيارەتلەرنى يازغان. روسىيە ۋە جۇڭگونىڭ ھاكىمىيەتلىرى.
2022-يىلى 3-ئايدا ، ئۇ رىززولى（Rizzoli） نەشرىياتى تەرىپىدىن ئۆكتىچىلەر（Dissidenti） ناملىق كىتابنى نەشر قىلدۇردى. كىتابتا ئۇ دېموكراتىك ھاكىمىيەت بىلەن مۇستەبىت ھاكىمىيەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى كۈنسېرى كۈچىيىۋاتقان تىركىشىشنى تەھلىل قىلىپ ، كۇردىستان ، تىبەت ۋە ئۇيغۇرلارنى چۈشەندۈردى. لىتۋا ، تەيۋەن ،  روسىيە ۋە بېلورۇسىيە ئۆكتىچىلىرىنى چۈشەندۈردى.

روسىيەدىن كېيىنكى ئەركىن دۆلەتلەر مۇنبىرىنىڭ دائىملىق ئىشتىراكچىسى ۋە ئورتاق تەشكىللىگۈچىسى. 

## مەنبەلەر