Шоюн, Александр Сан-оол оглу

**Шоюн Александр Сан-оол оглу** (04.08.1956 чылда Тыва Автономнуг областьтың Тес-Хем кожуунунуң Берт-Даг суурунга төрүттүнген) — шүлүкчү, прозачы. Россия Федерациязының алдарлыг журнализи (2019), ССРЭниң журналисттер эвилелиниң кежигүнү, Россияның театр ажылдакчыларының эвилелиниң кежигүнү, Тыва Республиканың болгаш Россияның чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү.

## Намдары
Шоюн Александр Сан-оолович 1956 чылдың август 4-те Тыва Автономнуг областьтың Тес-Хем кожуунунуң Берт-Даг суурунга төрүттүнген

Берт-Дагның отумак школазын дооскан, Б. Щукин аттыг Дээди театралдыг училищени база М.Горький аттыг Чогаал институдун дооскан.

Тываның хөгжүм-шии театрының артизи кылдыр, корреспондент, "Тываның аныяктары" солуннуң салбыр эргелекчизи, редакторунуң оралакчызы кылдыр, Тыва АССР-ниң Сайыттар Совединиң Удуртукчузу кылдыр, Совет Эвилелиниң Коммунистиг партиязының Кызылдың хоорай комитединге инструктор кылдыр, Тыва Республиканың театр ажылдакчыларының Эвилелиниң удуртукчузу кылдыр, "Сылдысчыгаш" солуннуң редактору кылдыр ажылдап чораан.

Амгы үеде "Шын" солуннуң  кол редактору.

## Чогаадылга ажылы
Чогаал ажылын ол 1975 чылда "Тываның аныяктары" солунга парлаттынган бир дугаар "Теректиг-Хем" деп  шүлүүнден эгелээн. Бичии чаштарга баштайгы чечен-чугааларының "Балыктар аштай бээр" деп чыындызы  1987 чылда чырыкче үнген. ООң соонда чырыкче үнген чыындылары: «Чылдың уелери» (2003), «Кандаай чоор?» (2003), «Күжүгенниң ужуралы» (2009).

Тыва дылче А.Чеховтуң, В. Розовтуң, Г. Федяковтуң, П. Панчевтиң, Я. Тайцтың, Д. Сультимовтуң, Э. Успенскийниң, В. Голявкинниң, М. Рамазановтуң чогаалдарын очулдурган. 

ССРЭниң журналисттер эвилелиниң кежигүнү, Россияның театр ажылдакчыларының эвилелиниң кежигүнү, Тыва Республиканың болгаш Россияның чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү.

## Шаңнал-макталдары
* Россия Федерациязының алдарлыг журнализи (2019).
* "Россияның болгаш Тываның каттышканындан бээр 100 чыл оюн уткуштур" (2014).
* Тес-Хем кожууннуң алдарлыг ажылдакчызы.
* Тыва Республиканың культураның алдарлыг ажылдакчызы.
* "Бердинген ажылы дээш" деп медаль (2006).
* "Россияның ИХЯ-ның 200 чыл ою" деп медаль.
* Тыва Республиканың "Кайгамчык күш-ажылы дээш" деп медаль.

## Дөс
# Тува литературная. Вып.3 : биобиблиогр. справочник / НБ им. А. С. Пушкина Респ. Тыва; авт.-сост.: М. А. Хадаханэ, Л. М. Чадамба, Е. М. Ак-кыс, Г. М. Комбу — Кызыл, 2012. — 48 с.
# Комбу С. С. Пути развития тувинской литературы / С. С. Комбу // Тувинская литература : словарь / С. С. Комбу; под ред.: Д. А. Монгуша, М. Л. Трифоновой. — Новосибирск: 2012. — С.347.
# Кораблики из детства: осуществленные мечты / Александр Шоюн // Люди Центр Азии: 58 интервью и очерков. 15 кроссвордов к двойному юбилею 2017 года : столетию единения России и Тувы, столетию города Кызыла / сост. под ред. Н. М. Антуфьевой. — Кызыл, 2014 : — С.680-699.

## Шөлүлгелер
# АЛЕКСАНДР ШОЮН. КОРАБЛИКИ ИЗ ДЕТСТВА: ОСУЩЕСТВЛЁННЫЕ МЕЧТЫ
# Тываның чогаалчылары: Шоюн Александр Сан-оолович 
# http://shyn.ru/?=%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B3%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D0%B8%D0%B6%D0%B8 Ажылынга бердинген кижи
# Портал национальных литератур: Александр Шоюн
# Кан-оол Даваа поздравил детского писателя, журналиста Александра Шоюна с юбилеем 

Аңгылал: М.Горький аттыг Чогаал институдунуң доозукчулары