Графиктиг планшет

**Графиктиг планшет** (*граафиктиг планшээт* ) —  хол-биле кылган информацияны дорт компьютерже чорудар киирер херексел. Комплектизинде стилус дээр бижиир херекселдиг.

## Ажылдаарының принциви
Амгы шагның планшеттерниң кол ажылчын кезээ удазыннар четкизи болуп турар. Шак ол четкиниң базымы элээн улуг (3—6 мм), ынчалза-даа стилустуң туружун бүрүткээр механизм дузазы-биле информацияның номчуушкунунуң базымын оранчок бичииледип болур (мм-де 200 шыйыгга чедир).

Ажылының принциви болгаш технология талазы-биле планшеттер адырланып турар. *Электростатиктиг* планшеттерде четкиниң электриктиг потенциалының локалдыг өскерлиишкини бүрүткеттинип турар. *Электромагниттиг* планшеттерде стилус электромагниттиг чалгыглар тарадып турар, а четкизи ону хүлээп ап турар. Кайы-даа таварылгаларда стилусче чемненилге дамчыттынган турар ужурлуг.

Wacom фирмазы электромагниттиг резонанска үндезилээн технологияны чогааткан, мында четки сигналды хары угда таратпышаан хүлээп турар. Оон ангыда четкиниң тарадып турар сигналы стилустуң чемненилгези кылдыр ажыглаттынып турар. Стилус аңаа сигналдар-биле харыылар берип турар. Шак ол сигналдар чүгле үнген сигналдың көрүнчүктелиишкини эвес, а эгезинден хевиржиттинген немелде информация эдилеп турар сигнал болуп турар.  Ындыг немелде информацияның аразында базыышкынның күжү, стилустуң ажылчын бажы азы «балаажы» ажыглаттынып турар бе болгаш оон-даа өске медээ туруп болур. Ынчалза-даа электромагниттиг планшеттерниң ажылынга өске электроннуг херекселдерниң херелдениишкини шаптык кадып болур. Чамдык тачпадтарның ажылдаарының принциви аңаа үндезилеттинген.

Базыышкынның күжүн бүрүткеп турар тускай стилустарлыг планшеттерниң барындан ангыда, стилустуң ийлениишкинин, планшеттиң кайы талаже долганганын болгаш холдуң стилусту кайы хире тыңзыг тутканын тодарадып турар планшеттер база бар.

## Характеристиктери

### [[Чөпшээрээр шыдал]]
Информацияның номчуушкунунуң базымын планшеттиң чөпшээрели дээр. Чөпшээрел болза дюймда шыйыглар-биле (, lpi) хемчээттинип турар. Хөй кезии амгы шагның планшеттерниң чөпшээрели каш муң lpi.

## Хевирлери
Графиктиг планшеттерни ажыглаттынып турар технологиялары аайы-биле дараазында хевирлерле чарар:

;Пассивтиг:Ындыг хевирлиг планшеттер электромагниттиг индукция ажыглаар. Планшеттиң иштинде доора биле дургаар удазыннар сигналдың дамчыдыкчызы биле хүлээкчизи болуп турар. Планшет электромагниттиг сигнал чорударга стилустуң иштинде LC схема ол сигналды хүлээп алырга, плашнет стилустуң сигналын номчуур режимче кирер. Чамдык амгы шагның моделдеринде стилуста чаңгыс азы каш кнопка бар. Олар стилус базыышкынын база номчуп шыдаар. Эрги моделдерде ындыг шыдал стилусту азы кнопканы базарга LC схеманың шынарының өскерлиринден болдунар турган. Чаа планшеттер ол сигналдарны чурагайлыг медээлел агымы кылдыр хуулдурар. Электромагниттиг сигнал дузазы-биле стилус планшеттиң кырын дегбеске-даа планшет стилустуң туружун тодарадып шыдаар, оон аңгыда ол сигналдар стилусту энергия-биле хандырып турар, ынчангаш стилус ажылдаарда баттарей хереглевес.

;Активтиг:Активтиг планшеттер стилузу боду баттарейлиг болгаш сигнал генерастап дамчыдар электроникалыг. Стилусту хандырарының херээ чок болгаш, планшет стилус сигналдарын үзүк чокка дыңнаар, ынчангаш түңнелинде сирилээшкини эвээш болур.

;Оптиктиг:Оптиктиг планшеттер стилуста бичии чурагайлыг камера дузазы-биле ажылдаар болгаш чуруктуң угулзазын, хевирин катаптаар.

;Акустиктиг:Стилуста үн генераторун киир суп кылган. Акустиктиг сигнал ол генератордан үнерге ону бижиир кыр чанында ийи микрофон тудуп алыр.

;Капаситивтиг:Электростатиктиг сигнал дузазы-биле ажылдаар.

## Хереглээшкин
Графиктиг планшеттер саазынга чуруушкунну имитациялап турар. Ынчангаш ону амгы шагның чурукчулары болгаш дизайнерлери калбаа-биле ажыглап турар. Чурук чуруурунуң ангыда, ооң дузазы-биле электроннуг документилерге хол үжүү салырга эптиг.

Чамдык Skype чижектиг программалар графиктиг планшеттиг ажыглакчыга чуруп турар чүүлдү өске абонентиге көргүзеринге арга берип болур.

Чамдык видео-оюннарда графиктиг планшет контроллер кылдыр ажыглаттынып турар. Osu!-да графиктиг планшетти клавиатура-биле кады ажыглаары делгеренгей, мында графиктиг планшет курсорну башкарарда хереглеттинип турар.

## Тайылбыр