Ховалыг, Роланда Биче-ооловна

**Ховалыг Роланда Биче-ооловна** (1965 чылдың апрель 30, Чадан хоорай, Тыва АССР) – Тываның музей ажылының хоочуну, Тыва Республиканың культуразының алдарлыг ажылдакчызы. Россия Федерациязының Культура яамызының Россияның культура кадагалаар чериниң тыва этнографияның чүүлдериниң талазы-биле тускай эртемниг культурлуг үнелелдер эксперди.

## Намдары
Роланда Биче-ооловна Ховалыг 1965 чылдың апрель 30-де Тыва АССР-ниң Чадаана хоорайга төрүттүнген. 

1992 чылда Улан-Удэ хоорайга Чөөн-Сибирьниң күрүнениң культура институдун  культура-өөредиглиг ажылдар организаакчызы эртемниг дооскан.

Ол-ла чылын Тываның чурт-шинчилел музейинге фондулар килдизиниң учёт секторунуң эргелекчизи кылдыр ажылдай берген.

1999 чылдан тура музейниң кол кадагалакчызы кылдыр ажылдап чоруур. Роланда Биче-ооловна Тыва Республиканың национал музейинде барык 30 чыл ажылдап чоруур. Ажылдап келген үезинде музейниң фондуларының ажыл-херээн аайлап, реставрация ажылын бедик деңнелге үндүрүп, фондуларның учедун автоматизаастаар ажылды эчизинге чедир кылып чоруур.

Р. Б. Ховалыг Россия Федерациязының Культура яамызының Россияның культура кадагалаар чериниң тыва этнографияның чүүлдериниң талазы-биле тускай эртемниг культурлуг үнелелдер эксперди болуп турар. Тыва Республиканың девискээринде төөгүнүн болгаш культураның тураскаалдарын кадагалаар талазы-биле ажылда идепкейлиг киржип турар, Тыва Республиканың Баштыңының чанында эксперттиг чөвүлелдиң база Бүгү Россия чергелиг төөгүнүн болгаш культураның тураскаалдарын кадагалаар хөй ниитичи организацияның кежигүнү. 

Роланда Биче-ооловна "Тыва үндезин хеп" деп билдингир номнуң автору.

## Бижээн чүүлдери
*Ховалыг, Р.Б.* К истории возвращения археологической коллекции "Аржаан-2" в фонды Национального музея им. Алдан-Маадыр Республики Тыва // Наследие народов Центральной Азии и сопредельных территорий: изучение, сохранение, использование. Кызыл, 2009. Ч. 2. Ар. 149-152.

*Ховалыг, Р.Б.* Коллекция одежды в фондах Национального музея Республики Тыва: проблема комплектования, реставрации и консервации // Вопросы изучения истории и культуры народов Центральной Азии. Кызыл, 2006. Ар. 238-243.

*Ховалыг, Р.Б.* Тувинская традиционная одежда. Новосибирск, Наука 2018. 336 ар. ISBN: 978-5-02-038796-6 / 9785020387966

## Шаңналдары
Тыва Республиканың культуразының алдарлыг ажылдакчызы (2014)

Тыва Республиканың Дээди Хуралының Төлээлекчилер палатазының Хүндүлүг бижии

Тыва Республиканың Чазааның Даргазының Хүндүлүг бижии

Тыва Республиканың Культура яамызының хүндүлүг бижии.

## Литература

1. Ховалыг Роланда Биче-ооловна : [о ней] // Азия төвүнүң херээженнери = Женщины Центра Азии: к 100-летию единения России и Тувы. Кызыл, 2014. Т.2. Ар. 75.

2. Роланда Биче-ооловна Ховалыг [ветераны музея] // Национальный музей имени Алдан-Маадыр Республик Тыва (1929-2014) : юбилейный альбом, посвященный 85 летию основания музея. Новосибирск, 2014. Ар. 26.

3. Ховалыг Роланда Биче-ооловна // Библиографический указатель. Национальный музей имени Алдан-Маадыр Республики Тыва – 90 лет: история и современность (1929-2019). Кызыл, 2019. А. 301-306.

## Шөлүглер
1. Роланда Биче-ооловна — главный хранитель Национального музея и хранитель знаний об исконной тувинской одежде

2. В Туве национальной одежде посвящена научно-практическая конференция

3. Тувинская традиционная надежда: научный подход