Туран, Арда

**Арда Туран** (, ; 1987 чылдың январь 30-де төр., Стамбул, Турция) — турк футболчу, Испанияның «Барселона» клувунуң чартык-камгалакчызы турган. Амгы үеде Турцияның «Истанбул» клувунуң ойнакчызы. Турцияның чыынды командазының составынга ойнап турган, команданың капитаны.

## Клубтарга карьеразы

### «Галатасарай»
Туран — турк «Галатасарай» клубтуң кижизиткен ойнакчызы, ол 12 харлыында бо клубтуң академиязынче кирген. 18 харлыында Арда «Манисаспор» клубка хөлезилеттинген турган, төрээн клувунга катап эглип келгеш, дораан дыка эки кылдыр ойнай берген. Ону Румынияның болгаш «Галатасарайның» тоолчургу маадырынга дөмейлеп, «чаа Георге Хаджи» деп адай берген. Футболчуну делегейниң тергиин команладары сураглап турар апарган, оларның аразында Италиядан «Милан» база Англиядан «Ливерпуль». Ынчалза-даа Арда боду «Галатасарай-биле» керээзин узаткаш, аарыкчыларынга Стамбулдуң клувундан чорбазын аазаан. 2007/08 сезоннарда Туран бир дугаар Турцияның чемпиону атты чедип алган. «Галатасарай» база салым-чаянныг ойнакчызы садар деп далашпайн турган.

### «Атлетико Мадрид»
2011 чылдың август 10-да Арда «Атлетико Мадрид» дээш 4 чылдың керээзин чаргаш, ойнай берген. Садыгланыышкынның түңү €12 сая евро, а Туран Турцияның төөгүзүнде эң аар өртектиг футболчу болган.

Туран Арданың ойнап турганы «Атлетико» 2012 чылда УЕФА-ның Лига Европа маргылдаага тиилээн. 2012 чылдың августта УЕФА-ның Суперкубогунуң эдилекчизи апарган. 2013 чылдың сентябрь 19-та турк ойнакчы «Атлетико-биле» керээзин 2017 чылдың июнь 30-ге чедир узаттырып алган. 2014 чылдың апрель 30-де УЕФА-ның Чемпионнар лигазының финалынга «Челсиниң» хаалгазынче тиилелгениң бөмбүүн киир тепкен, ынчалдыр 1974 чылдан тура үжүүрже кирбейн турган командазын үжүүрге чедирген. Испанияның чемпионадынга үжүүр оюнунга Туран кемдээшкин алгаш, «Барселонага» удур оюнда киришпээн. Аңаа командазы түңнел оюнда 1:1 кылдыр деңге ойнааш, 18 чыл иштинде бир дугаар Испанияның тиилекчилери болган. Ол Туранның Испания чемпионадынга бир дугаар тиилелгези болуп турар. Ниитизи-биле Испанияның тергииделинге Арда 30 оюнну ойнааш, 3 бөмбүк киир тепкеш, 4 түңнелдиг өттүрүүшкүн кылган. Карьеразының эң чырык чылдарын ол «Атлетико Мадрид» клубка ойнап турганын специалистер-даа, аарыкчылар-даа демдеглеп турар. Ниитизи-биле Испанияның бо тергиин клувунуң составынга ол дөрт сезон иштинде 127 оюнга кол составка үнүп ойнааш, 13 бөмбүк киир тепкен.

### «Барселона»
2015 чылдың июль 6-да Туран «Барселона-биле» 5 чылдыг керээ чарып алган. Садыгланыышкынның түңү 34 сая евро болган. 2016 чылдың март 3-те «Райо Вальекано» клубка удур оюнда Туран «Барселона» дээш бир дугаар бөмбүүн киир тепкен.

2016 чылдың декабрь 6-да Арда «Боруссии Менхенгладбах» клубтуң хаалгазынче Чемпионнар Лигазының 6-гы турунда 3 дакпыр бөмбүк киир тепкенде, «Барселона» 4:0 кылдыр удуп алган.

2016 чылдың декабрь 22-де Арда Туран «Эркулес Аликанте» клубтуң хаалгазынче база үш дакпыр бөмбүк киир тепкен. Түңнелинде «Барселона» 7:0 кылдыр удуп алган.

«Барселона» клуб дээш ойнап эгелээнинден тура Арда Туранның күзелдери бүтпес, курлавыр составта-ла турар апарган. Ынчангаш ону 2018 чылда Турцияның база бир шыырак командазы «Истанбулга» хөлезиледипкен.

«Барселона» клуб-биле чарган керээзи 2020 чылда төнер ужурлуг. Барселонага келгеш-ле, ооң ойнаары санчок баксырап каан. Оон чорупкаш, Турцияның клувунга база-ла орта ойнап шыдавайн барган. ур курлавырга олурар деп чүүлдүң салдары ындыг болган.

## Чыынды командада карьеразы

Арда Туран Турцияның аңгы-аңгы аныяк чыынды командаларынга ойнап чораан, улуг чыынды команда дээш 2006 чылда үнүп эгелээн. 2008 чылда Европаның чемпионадынга киржип, аңаа ийи бөмбүк киир тепкен. Командазы-биле чемпионаттың хүлер шаңналдың эдилекчилери болган.

2010 чылдың делегей чемпионадынче шилилге оюннарда Арда 2 бөмбүк киир тепкен, ынчалза-даа Турцияның чыынды командазы шилилге чадазын эртип шыдавайн баргаш, делегей чемпионадынга киришпейн барган.  Турцияның чыынды командазы 2008 чылда болуп эрткен Армения биле Турцияның аразында болуп эрткен маргылдаага FIFA Fair Play Award деп шаңнал алган. Туран 2010 чылдың делегей чемпионадынче шилилге оюнунга Эстонияга удур ойнап тургаш Турцияның чыынды командазының 600-кү бөмбүүн киир тепкен. 

Туран Европаның футболга 2012 чылда чемпионадынче шилилге оюннарында 4 бөмбүк киир тепкен — ийизи Казахстанга, бирээни Бельгияга база бирээни Австрияга удур. Турция түңнелинде Хорватияның чыынды командазынга алзыпкаш, маргылдааже кирип шыдаваан.

## Чедиишкиннери
**<big>Команда-биле</big>**

; «Галатасарай»

* Турцияның чемпиону: 2007/08
* Турцияның Кубогунуң эдилекчизи: 2004/05
* Турцияның Суперкубогунуң эдилекчизи: 2008

**Түңнелинде: 3 шаңнал**

; «Атлетико Мадрид»

* Испанияның чемпиону: 2013/14
* Испанияның Кубогунуң эдилекчизи: 2012/13
* Испанияның Суперкубогунуң эдилекчизи: 2014
* УЕФА-ның Европа лигазының тиилекчизи: 2011/12
* УЕФА-ның Суперкубогунуң эдилекчизи: 2012

**Түңнелинде: 5 шаңнал**

; «Барселона»

* Испанияның чемпиону **(2)**: 2015/16, 2017/18
* Испанияның Кубогунуң эдилекчизи **(3)**: 2015/16, 2016/17, 2017/18
* Испанияның Суперкубогунуң эдилекчизи: 2016

**Түңнелинде: 6 шаңнал**

; Турцияның чыынды командазы

* Чер ортузу далайның оюннарының мөңгүн шаңналының эдилекчизи: 2005
* Европа чемпионадының хүлер шаңналының эдилекчизи: 2008

**Хууда**

* Турцияның тергиин ойнакчызы: 2008, 2009
* Турцияның чемпионадының тергиин өттүрүкчүзү: 2009, 2010
* Европаның IFFHS эң алдарлыг футболчузу: 2009

## Демдеглелдер

## Шөлүглер

Аңгылал:Январьның 30 төрүттүнген
Аңгылал:Турцияның хамаатылары
Аңгылал:Турцияның футболчулары