Тариналар

**Тариналар**  

**Төвүт башкы Лобсаң Түбтен тариналарга хамаарыштыр айтырыгларга харыылап турар.**

**1. Тарина деп чүл?**

- Бөдүүн сөс-биле алырга, тарина дээрге тантра талазында эртем-дир. Ол болза Бурган бүрүзүнүң дуза чедирер ыдыктыг сөстери болур.

**2. Тариналарны номчуур болза, кижиге кандыг дузалыгыл?**

- Тариналарны кайы-хире номчуурул, ол хире буян делгерээр болгаш буянның күжү-биле кижиниң чоруу болгаш ажыл-ижи чогунгур болур. Тариналарның айыс-күжү бүгү мага-ботка, сеткилге ханы сиңип, ону номчаан кижиге улуг салдарлыг болур болгаш ажыл-амыдыралынга эки түңнелдерге чедирер.

**3. Тариналарны кажан номчуп болурул?**

- Тариналарны номчууру үе-шактан хамаарылга чок болур. Кижи бүрүзү ону кажан-даа, каяа-даа номчуп болур: ажыл кылып-даа тургаш, агаарлап кылаштап-даа чорааш, бажынга дыштанып олура-даа.

**4. Тариналарны кайы-хире номчуп чоруп болурул?**

- Тариналарны кижи дириг чораан бүгү назынында арыг сүзүк болгаш ханы бүзүрел-биле үргүлчү доктаамал номчуп чоруурга эки.

**5. Тариналарны номчуурунуң чылдагааннары чаңгыс болур бе?**

- Чок. Тарина бүрүзү бир-ле Бурганның ыдыктыг сөстери болур болгаш ооң ужур-утказы аңгы-аңгы болур. Чижээ, чамдык тариналар хай-бачытты, аарыг-ажыкты арыглаар.

**6. Таринаны ыяап-ла бодунуң Сүзүктүг Башкызын дамчыштыр хүлээп алыр бе азы кандыгыл?**

- Сүзүктүг Башкызындан сагыл четтирип хүлээп алган, албаанындан хамаарылга чокка таринаны номчуп болур. Ынчалза-даа сүзүктүг Башкызын дамчыштыр хүлээп алгаш номчуп чоруур болза, Башкызының айыс-күжүнден дуза оон-даа күштүг болур.

**7. Кижи бүрүзүнүң меңги аайы-биле тариналары аңгы-аңгы болур бе?**

- Меңгизинден ол хамаарышпас. Кижи бүрүзү херек болза, кандыг-даа таринаны тургустунуп келген чылдагаан аайы-биле номчуп болур. "Бо мээң Бурганым тариназы-дыр, бо мээңии эвес-тир"-деп, ыдыктыг сөстерни ылгавас. Ол бодунга нүгүлдү алыры-дыр.

**8. Эрегени канчаар ажыглаар ужурлуг бис?**

- Эрегениң улуг-бичези, санының хөйү-эвээжинде ылгал чок. Ооң кол ажыглалы: кижи бүрүзү тариналар номчуп шуударда хереглээри.

**9. Эрегени мойнунда, холунда астып алган эдилеп чоруурунуң утказы чүдел?**

- Өөредигни кылырынга база хүн бүрүде тариналарны утпайн сактып кээп номчуурунга, эптиг болуп турар. Эрегени шуутпушаан, тариналарны номчуп, хүн бүрүде санап чоруур болза тариналарның чыылган күжү, айдызы эрегеге сиңе бээр. Шак ындыг эрегени кижи бодунга үргүлчү ап азы машина иштинге астып алгаш чоруур болза, ол кижини аас-дылдың хоразындан, хай-бачыттан, чатка-хамчыктан чайладып камгалаар. Чогум эрегениң бары чогу-даа ылгал чок, хүн бүрүде тариналарны  улуг сүзүк, бүзүрел-биле номчууру чугула.

**10. Чамдык номнарда тариналарны 3,7,21 катап номчуур деп каан болур, ооң ужур утказы чүдел?**

- Хүрээлерге номналдар үезинде лама-башкыларга бо таринаны ол хире (ынча катап) номчуур деп, ном-судур иштинде айтып каан болур. Ол болза, номналдарны кылырының ёзу-чуруму болур. Бөдүүн кижилерге таринаны ынчаны номчуур деп, кызыгаар турбас. Аргалыгла болза, миллион-миллион-даа катап номчуур болза улам эки. Таринаны хөй номчаан тудум-на, ооң күжү улгадып олурар.

- Бистиң чонувус хүнден-хүнче, айдан-айже, чылдан-чылче, назындан-назыже, канчаар-даа аажок улуг буян чедип ап чоруурун күзеп чоруур мен.

## Дөзү
**''Чырык дуза.'' [[Төвүт]] башкы Лобсаң Түбтенниң тайылбырындан. [[Кызыл]]-1999.**

Т
Т
Т