open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chipani cha Makani

**Chipani chakani la Usenet** ni malo ghakusungiramo uthenga uwo ukutumizgika kufuma ku ŵanthu awo ŵakugwiliskira ntchito Intaneti mu malo ghakupambanapambana. Iwo ni magulu ghakudumbiskana panji kudumbiskana waka yayi, kweni ni malo ghakusungirako vyakusindikizga nkhani, kwamba kupanga milimo nga nkhupanga Linux, kusunga mindandanda ya makalata na kuŵika mafayilo.   Icho chikuchitika chifukwa cha protocol, iyo yilije mphaka ya kukula kwa nkhani - vikuthemba pa awo ŵakupeleka kuti ŵasankhe. Mu 1980s, Makani gha Usenet kanandi zikaŵanga zakucepeskeka na awo ŵakupeleka ku malembo 60,000, kweni pakupita kwa nyengo, magulu gha Usenet ghagaŵika mu mitundu yiŵiri: *malembo* ghakudumbiskana comene, kudumbiskana, nkhani, ghakucepeskeka na ŵantu ŵanandi awo ŵakupeleka ku malembo pafupifupi 32,000, ndipo *binare* yakupeleka renjing'i kufuma ku fayilo kufika pa 1 MB pafupifupi 4 MB. Magulu gha nkhani ghakupambana na, kweni ghakuyana waka na, ma foramu ghakudumbiskana pa World Wide Web. Pulogalamu ya Newsreader yikugwiriskira ncito kuŵazga ivyo vili mu magulu gha nkhani. Pambere World Wide Web yindambe kugwira ntchito, magulu ghakupharazgira nkhani gha Usenet ghakaŵa pakati pa magulu ghakumanyikwa chomene gha pa Intaneti.
Mbiri ya usanthuro

**Mbiri ya usanthuro** yikulongosora umo sayansi yikapangikira kufuma mu nyengo zakale kufika nyengo yasono. Yikukhwaska nthavi zose zitatu zikuru za usanthuro: za chilengiwa, za ŵanthu, na ndondomeko zakukhazikika.  usanthuro was mchiyamwaka, usanthuro wakale, na vinjeru vya chilengiwa nga ni alukemi na nyenyezi ivyo vikaŵako mu nyengo ya Bronze, Nyengo ya Irone, nyengo ya kilasi na Nyengo ya pakati, vikachepa mu nyengo yakwamba ya mazuŵa ghano pamanyuma pa kukhazikiska visambizgo vyakumanyikwa vya usanthuro wa mu nyengo ya kubenuka maso.
Nyengo ya Kubabikaso

**Nyengo ya Kubabikaso** ni nyengo ya mdauko na kusezgeka kwa ukhaliro wa ku Europe ivyo vikachitika mu vilimika vya m’ma 1400 na 1500. Likaŵa chimanyikwiro cha kusintha kufuma mu nyengo ya Middle Ages m’paka mazuŵa ghano ndipo yikamanyikwanga na kuyezgayezga kuwuskapo na kuluska maghanoghano na ivyo vikafiskika mu nyengo yakale. Kukolerana na kusintha kukuru kwa ŵanthu mu minda yinandi na visambizgo. kusazgapo luso. vyakuzenga ndale mabuku. kufufuza na sayansi nyengo ya Renaissance yikaŵa yakwamba ku Republic ya Florence ndipo pamanyuma pake ŵakathandazgika ku Italy yose. ndipo pamanyuma pake ŵakafika ku Europe kose. Lizgu lakuti rinascita ("kubabikaso") likawoneka kakwamba mu Umoyo wa Ŵaluso (c. 1550) na Giorgio Vasari. apo lizgu lakuyanako la Chifurenchi lakuti renaissance likazomerezgeka mu Chingelezi nga ni lizgu la nyengo iyi mu vilimika vya m’ma 1830.
Nyengo ya kubenuka maso

**Nyengo ya benuka maso** (iyo yikuchemekaso **Nyengo ya Kughanaghana** na **Nyengo ya Kuŵala**) yikaŵa gulu la ŵamahara na ŵavinjeru ŵa ku Europe ilo likakura comene mu vilimika vya m’ma 1700. Kumanyikwa na kuŵika mtima pa maghanoghano, ukaboni wa kuwonekerathu, na nthowa ya usanthuro, nyengo ya Kuŵala yikakhozgera maghanoghano gha wanangwa wa munthu waliyose, kulekelera visopa, kuluta panthazi, na wanangwa wa chilengiwa. Ŵanthu awo ŵakaghanaghaniranga pa nkhani iyi ŵakakhozgeranga kuti boma liŵe na malango gha boma, kuti tchalitchi na boma vipatukane, ndiposo kuti ŵanthu ŵagwiriskirenge ntchito fundo za zeru pa kusinthika kwa ukhaliro wa ŵanthu na ndyali.
Chindandalinda cha mazgo (gilosale)

**Chindandalinda cha mazgo** panji kuti **Gilosale** kumanyikwaso kuti **vokabyulare** panji **Klavisi**, ni mndandanda wa mazgu agho ghali mu chigaŵa chinyake cha chimanyisko na ving’anamuro vya mazgo gheneghagho.&#x5B; **&#x5D; Mwachikhaliro, mndandanda wa mazgo ukuwoneka kuumaliro wa buku ndipo ukusazgapo mazgo agho ghali mukati mwa buku ilo agho ghali kukwatika mwa sonosono, agho ghakusangika bweka yayi, panji ghapadera. Nangauli vimanyikwiro vya mazgu vikukolerana chomene na mabuku ghambura kulembeka, nyengo zinyake, mabuku ghakuyowoya vya ntharika nyengo zinyake ghakuŵa na ndondomeko ya mazgo ghambura kumanyikwa makora.
Gazeti

**Gazetteer** ni Mung'anamulira mazgo wakulongosola kaŵiro ka charu   panji  ilo likugwiriskirika ntchito pamoza na mapu panji atilasi.   Kanandi likuŵa na uthenga wakukhwaskana na umo malo ghakupangikira, viŵelengero vya ŵanthu na vinthu vyakuwoneka vya charu, chigaŵa, panji kontinenti. Ivyo vili mu gazetteer vingaŵa malo gha nkhani, kukura kwa nsonga na nthowa za maji, chiŵelengero cha ŵanthu, vyose ivyo vikupangika mu charu ivyo vitiguliskikenge na chiŵelengero cha ŵanthu awo ŵakumanya kuŵelenga na kulemba. Kanandi uthenga uwu ukugaŵika mu mitu ndipo ivyo vikulembeka vikulembeka mwakuyana na ndondomeko ya malembo.
Vilayizgo vya mrangura

**Vilayizgo vya mrangura** ni ndondomeko panji chibwayila cha malango mu Chiyowoyero cha vilayizgo kuti Mrangura yichitenge. Ni chigaŵa chimoza cha Vilwerovipepu, ivyo vikusazgaposo vikalata vya kulemba kwa vilayizgo na vigaŵa vinyake vya vinthu vyambura kuwoneka.
Lutatavi wa Charu Chose (World Wide Web)

**Lutatavi wa Charu Chose** panji kuti **World Wide Web** (iyo yikuchemekaso kuti **WWW** panji kutiso **Lutatavi**) ni ndondomeko ya uthenga iyo yikovwira ŵanthu kuti ŵagaŵane vinthu pa Intaneti kwizira mu nthowa zambura kusuzga kugwiliskira ntchito izo zikupangika kuti zikondweske ŵanthu awo ŵakugwiliskira ntchito Intaneti kuluska awo ŵakusambira vya IT na awo ŵakutemwa kuchita vinthu vyakusanguluska.  Likuzomerezga kuti ŵanthu ŵasange vikalata na vinthu vinyake vya kuzirwa vya pa webusayiti pa Intaneti kuyana na malango ghanyake gha Hypertext Transfer Protocol (HTTP).
HTML

**Hypertext Markup Language** (**HTML**) ndicho chiyowoyero chakutemelachamuyezgo wakuzomelezgeka na ŵanandi chomene cha mabuku agho ghapangika kuti ghawoneskeke pa webusayiti. Ikulongosora ivyo vili mukati na umo vili kupangikira pa webusayiti. Kanandi vikovwirika na vinthu vinyake nga ni CSS (CSS) na viyowoyero vyakugwalira nga ni JavaScript .
CSS

**Cascading Style Sheetsa** (**CSS**) ni chiyowoyero cha kawonekero ka mahamba ilo likugwiriskirika nchito pakulongosora umo likulongosorekera na umo likulembekera mu chiyowoyero cha kutema nga ni HTML panji XML (kusazgapo viyowoyero vya XML nga ni SVG, MathML panji XHTML). CSS ni tekinoloje yakuzirwa chomene pa webusayiti ya pa charu chose, pamoza na HTML na JavaScript.
Mahamba gha Lutatavi

**Mahamba gha Lutatavi** ni mahamba gha pa intaneti ghalighose agho vinthu vyawo vyose vikumanyikwa na zina la domeni ndipo vikupharazgika pa seva ya webusayiti yimoza panji ghanandi. Kanandi mawebusaiti ghakulongosora nkhani panji chilato chinyake, nga ni nkhani, masambiro, malonda, vyakusanguluska, panji vyakusanguluska. Hyperlinking pakati pa masamba gha pa webusayiti yikulongozga umo munthu wangayendera pa webusayiti, iyo kanandi yikwamba na hamba lakwamba. Malo agho ghakuchezgeka chomene ni Google, Youtube, na Facebook .
Mupokeleri (Marangura)

**Mupokereli** ni mrangura uyo yikupokera uthenga kufuma ku mrangura unyake iyo yikuchemeka seva mu fundo ya client-server model ya mikwawo wa marangura. Kanandi seva yikuŵa (kweni nyengo zose yayi) pa kompyuta yinyake, ndipo mu nyengo iyi kasitomala wakusanga wovwiri kwizira mu netiweki.
Chiyowoyero cha vilayizgo

**Chiyowoyero cha vilayizgo** ni chiyowoyero chakupangika kuti chilongosore vilayizgo vya marangura . 

Kanandi viyowoyero vyakupangira vilayizgo vikuzomerezga kuti vilayizgo vilembeke mu nthowa iyo ŵanthu ŵangaŵazga .
Kupanga vilwerovipepu

**Kupanga vilwero vipepu** ni nthowa yakupangira na kukhazikiska vilwero vipepu kuti munthu wakhorweskeke. Ndondomeko iyi njakuzirwa chomene kuluska kupanga vilayizgo, kulemba khodi, chifukwa yikusazgapo kughanaghana chilato, kuwunika usange vingachitika, kusanda ivyo vikukhumbikwa, kupanga, kuyezga na kufwatura . Ndondomeko iyi nchigaŵa cha kunozga vilwero vipepu agho ghakusazgaposo kulongozga bungwe, kulongozga pulojekiti, kulongozga kusintha na vinyake.
Hamba la Lutatavi

**Hamba la Lutatavi** (panji **HambaLaLutatavi**) ni chikalata cha pa Lutatavi wa Charu Chose icho chikusangika mu chakutaŵa lutatavi. Mahamba gha Lutatavi kanandi ghakuŵa na mahamba ghanandi ghakukolerana pamoza na zina limoza la domeni. Ntheura lizgu lakuti "**Hamba la Lutatavi**" ni nge ntharika ya mahamba agho ghakukolerana pamoza kuŵa buku.
Chakutaŵa Lutatavi

**Chakutaŵa lutatavi**, kanandi yikufupikizgika kuti **Chutaŵa**, ni Chilwerochipepu chamlimo yakusangira Mahamba gha Lutatavi. Para munthu wapempha Hamba la Lutatavi pa Mahamba gha Lutatavi ghanyake, browser yikutora mafayilo ghake pa mrangura wakugaŵa pa lutatavi ndipo yikulongora hamba ilo pa skrini ya munthu uyo wakugwiliskira ntchito Mahamba gha lutatavi. Vyakutaŵa lutatavi vingawoneskaso vinthu ivyo vya sungika pa chilwero cha munthu uyo wakugwiliskira ntchito.
Mndandanda wa ma injini gha JavaScript

Injini zakwamba za JavaScript zikaŵa waka zakung’anamura source code, kweni injini zose za mazuŵa ghano zakukhwaskana zikugwiriskira ntchito kusonkheska kwa nyengo yenecho kuti zichite ntchito makora. Kanandi injini za JavaScript zikupangika na awo ŵakuguliska vyakutaŵa intaneti, ndipo webusayiti yiliyose yikuru yili nayo. Mu chakutaŵa, injini ya JavaScript yikugwira ntchito pamoza na injini yakulongosora kwizira mu Document Object Model na Web IDL. Kweni, kugwiliskira nchito injini za JavaScript kukukhwaska waka ma browser yayi; mwachiyelezgero, injini ya V8 ni chigaŵa chikuru cha ndondomeko ya Node.js runtime. Ŵakuchemekaso kuti injini za ECMAScript, panyuma pa zina lakumanyikwa la ndondomeko. Pakuti paŵa WebAssembly, injini zinyake zingachitaso khodi iyi mu sandbox yimoza na khodi ya JavaScript ya nyengo zose.

## Mazina
Khodi Yakudanga

Mu marangura, **Khodi Yakudanga**, panji **Source Code** panji **source**, ni Chirayizgo cha mrangura iyo yikulembeka mu chiyowoyero cha chilayizgo. Munthu uyo wakupanga virayizgo wakulemba source code iyo munthu wangaŵazga kuti walongozge umo mrangura yikuchitira vinthu.

Pakuti mrangura, pakwamba, yikupulikiska waka khode ya makina, code yakudanga yikwenera kung’anamulika pambere mrangura yindachitepo kanthu. Nthowa yakung’anamura yingachitika mu nthowa zitatu. Khode Yakudanga yingasinthika kuŵa khodi ya makina na Chakuwunganya panji Chakugumanya. Ivyo vikufumamo ni khodi la makina ilo likunozgeka ku mrangura. Mwakuyana waka, Khode lakudanga yingachitika kwambura kusintha kwizira mu wakung’anamura. Chakung’anamura chikuŵika khode yakudanga mu memory. Pa nyengo yimoza yikung'anamura na kuchita mazgu ghose. Nthowa iyo yikusazgako kuwunganya na kumasulira ni yakwamba kupanga bytecode, iyo ni chimanyikwiro cha pakati cha source code iyo yikumasulirika mwaluŵiro.
Vilwerovipepu vya mlimo vya bizinesi

**Vilwerovipepu vya mlimo vya bizinesi** ni vilwerovipepu vilivyose panji vibwayila vya Vilayizgo vya mrangura vyakugwiliskika ntchito na ŵanthu awo ŵakuchita bizinesi ŵakugwiliskira ntchito kuti ŵachitenge milimo yakupambanapambana ya bizinesi. Mapulogalamu agha gha bizinesi ghakugwiriskira ntchito kuti ŵasazgireko ntchito, kuyezga nchito, na kuchita makora milimo yinyake ya bizinesi.
Malonda gha pa Intaneti

**E-commerce** (Malonda gha pa Intaneti) vikung'anamura ntchito za malonda kusazgapo kugura panji kuguliska vinthu pa intaneti ivyo vikuchitika pa intaneti panji pa intaneti.  Malonda gha pa Intaneti yakuthemba pa tekinoloje nga ni malonda gha pa foni, kutumizga ndalama pa mrangura, kulongozga ndondomeko ya kupereka vinthu, kuguliska pa Intaneti, kupanga malonda pa Intaneti, kusinthaniska data pa mrangura (EDI), ndondomeko ya kulongozga katundu, na ndondomeko yakusonkhera data mwamahara. E-commerce ndiyo chigaŵa chikuru chomene cha mafakitale gha magesi ndipo yikulongozgeka na kuluta panthazi kwa tekinoloje ya mafakitale gha semiconductor.
Kunozga vyakukhumbikwa vya bizinesi

**Kulembelathu ndondomeko ya vyakuchitika (ERP)** ni nthowa yakovwira kuti wupu uŵe na ndondomeko ya umo wupu ukucitira vinthu, ndipo kanandi vinthu ivi vikuchitika mu nyengo yake na wovwiri wa mapulogiramu gha pa kompyuta. ERP kanandi yikulongosoreka kuti ni nthowa yakwendeskera bizinesi iyo yikovwira kuti wupu ukolerenge, kusungilira, na kuwunjika vinthu ivyo vikugwira ntchito pa bizinesi yawo. Vinthu vya ERP vingapangika pa malo panji pa mtambo. Vinthu ivyo vikugwira ntchito pa wongo vikukura chomene kwambira mu ma 2010, chifukwa vyawovwira kuti vinthu vyendenge makora. Vinthu ivi vikovwira kuti munthu waŵe na mwaŵi wakugwiliskira ntchito Intaneti. Ndipouli, ERP yikupambana na nthowa zakwendeskera bizinesi chifukwa yikusazgapo ndondomeko zose izo zikukhumbikwa munthazi kuti zifiske vilato vya bizinesi. Ivi vikusazgapo kunozgekera kuti muzakaŵe na ŵantchito ŵakwenelera ndiposo kuti muzakaŵe na vinthu vyakukhumbikwa kunthazi.
Kulaŵilira ubwezi na makasitomala

**Kulaŵilira ubwezi wa makasitomala** (**CRM**) ni nthowa iyo mawupu ghakugwiliskira ntchito pakulongozga, kusanda, na kunozga umo ghakugwilira ntchito na ŵabwezi ŵawo. Pakugwiliskira nchito fundo zakufuma ku data, CRM yikovwira ŵamalonda kuti ŵayowoyeskanenge makora na ŵanyawo, ŵakondweske ŵanyawo, kweniso kuti ŵalutilire kukura.
Ntchito yakutali

**Ntchito ya kutali** (iyo yikuchemekaso kuti **telecommuting**, **telework**, **nchito kufuma** panji **ku nyumba**, **WFH** nga ni lizgu lakwamba, **nchito yakusazgako**, na mazgu ghanyake) ni umo munthu wakugwilira nchito ku nyumba yake panji ku malo ghanyake m'malo mwa ku ofesi panji ku nchito.
Mkwawo wa mrangura wakutetezga wachisisi

**Mkwawo wa mrangura wakutetezga wachisisi** (**VPN**) ni network architecture yakuti pafupifupi kusazgirako netiweki ya paŵekha (ndiko kuti, netiweki yiliyose ya mrangura iyo ni Intaneti ya boma yayi ) pa netiweki yimoza panji zinandi izo zikugomezgeka yayi (pakuti zikulaŵilirika yayi na wupu uwo ukukhumba kukhazikiska VPN) panji zikukhumbikwira kupatulika (ntheura kupanga netiweki ya pasi iyo yingagwiriskirika nchito kwambura kuwoneka panji yayi).
Vilwerovipepu vya mlimo

**[[Vilwerovipepu|Chilwerochipepu]] cha mlimo** ni chilayizgo chilichose cha pa mrangura icho chikupangika kuti ŵanthu bweka ŵagwiriskirenge ntchito – kweni kwendeska, kulongozga panji kupanga vilayizgo cha. **Chilwerochipepu cha mlimo** (**app**, **chilwerochipepu cha pulogiramu**, **chilwerochipepu cha mlimo**) ni pulogiramu yiliyose iyo yingagaŵikika mu gulu limoza nga ni Chilwero chipepu. Mitundu yakumanyikwa ya mapulogalamu yikusazgapo chilwerochipepu cha kulemba mazgu, vyakuseŵera vithuzi na vilwerovipepu vyakupendera ndalama .
Wungano wa Worms

**Wungano wa Worms wa 1521** ( chiGermani [ʁaɪçstaːk tsuː ˈvɔʁms ]) ukaŵa wungano wa karonga (wungano wakudumbiskana) wa Ufumu Wakupatulika wa Roma uwo ukachemeka na Themba Charles V ndipo ukachitikira mu Msumba waufumu Waufulu wa Worms. Martin Luther wakachemeka ku chakurya ichi kuti wakane panji kukhozgeraso maghanoghano ghake pakuzgora ng’ombe ya Papa ya Papa Leo X .  Pakuzgora mafumbo, wakavikilira maghanoghano agho ghakasuskika ndipo wakakana kughasinthiska. Paumaliro wa chakurya ichi, Themba likafumiska **Edict of Worms** ( *Wormser Edikt* ), dango ilo likasuska Luther kuti "wakaŵa wakugaluka wakumanyikwa chomene " ndipo likakanizga ŵantu ŵa mu Ufumu kuthandazga maghanoghano ghake.  Nangauli kanandi ŵanthu ŵakughanaghana kuti Kuzengaso kukamba mu 1517, kweni dango ili ndilo likaŵa lakwamba kugaŵikana pakweru ilo likukolerana na dango ili.
Chisopa cha Rasta

**Rastafari** ni chisopo cha Abrahamu icho chikapangika ku Jamaica mu vilimika vya m'ma 1930. Ŵasambiri ŵa visopo ŵakuti ni gulu liphya la chisopo ndiposo gulu la ŵanthu . Palije boma likuru ilo likulongozga gulu ili ndipo pali mitundu yakupambanapambana pakati pa awo ŵakuchita nthena, awo ŵakumanyikwa kuti ma**Rasta**.
21 (nambala)

**21** ( **makumi ghaŵiri na yumoza** ) ni nambala ya chilengiwa iyo yikulondezgapo 20 na pambere 22 yindafike.
Abdelaziz Bouteflika

**Abdelaziz Bouteflika** (kubabika 2 March 1937 ku Oujda, Morocco – kufwa 17 September 2021 ku Algiers, Algeria) wakaŵa mlala wa chalo cha Algeria, ndipo wakaŵa na udindo wa president kufuma 27 April 1999 mpaka 2 April 2019. Iyu wakakhala munthu wakusazgikira chomene mu ndondomeko za ndale za dziko la Algeria pa nyengo ya vyaka vyakukwana makumi anayi.

Wakakhala Minister wa vya vyakunja (Minister of Foreign Affairs) pakati pa 1963 na 1979, ndipo pa nyengo iyi wakalimbikira kulimbikiska ubale wa Algeria na maiko ghanyake, chomenechomene mu Africa na Arab world. Wakaŵa mulara mu gulu la FLN (Front de Libération Nationale).

Mu 1999, Bouteflika wapambana unduna wa president ndipo wakalutilira kufuma apo, na kusintha mu ndondomeko za boma na ntchito za kusazgirako chitukuko. Nangauli, mu vyaka vya 2010, thanzi lake likakhumbikwiranga chomene ndipo ŵanthu ŵakamba kufuna kuti wasiye. Pa 2 April 2019, wakapemphera kusiya udindo wake kufuma pa chipanikiziko cha ŵanthu.
Abdelmadjid Tebboune

**Abdelmadjid Tebboune** (kubabika 17 November 1945 ku Mécheria, Algeria) ni mlala wa chalo cha Algeria kufuma 19 December 2019.
IPv4

**Internet Protocol version 4 (IPv4)** ni mtundu wakwamba wa Internet Protocol (IP) nga ni ndondomeko yakuwimilira payekha. Iyo ni yimoza mwa ndondomeko zikuru za nthowa zakulumikizira intaneti zozikika pa vipimo mukati mwa Intaneti na ma network ghanyake ghakusintha-mapaketi. IPv4 ukaŵa mtundu wakwamba kuikika pa nchito pa SATNET mu 1982 ndiposo pa ARPANET mu Janyuwale 1983. Uchali kugwiriskirika nchito kulongozga trapiki yinandi ya Intaneti mwahuno, nangauli pali kulutilira kuikika kwa Internet Protocol mtundu 6 (IPv6), uyo ni muhaliri wake. 

IPv4 yikugwiriska ntchito malo gha ma adiresi gha mabiti 32 agho ghakupeleka ma adiresi ghapadera 4,294,967,296 (232), kweni vigaŵa vikuru virikusungika chifukwa cha milimo yapadera ya networking. Unandi uwu wa ma adiresi ghapadera mbukuru mwakukwana yayi kufiska zakhumbikwa za Intaneti ya pa charu chose, icho chapangiska suzgo yikuru yakumanyikwa nga kumala kwa ma adiresi gha IPv4 panyengo ya kusintha kuya ku IPv6 uko kukulutilira.
IPv6

**Internet Protocol version 6** ( **IPv6** ) ni mtundu wasono chomene wa Internet Protocol (IP), ndondomeko ya kuyowoyeskana iyo yikupeleka ndondomeko ya kumanyikwa na malo ya makompyuta pa ma network na kulongozga katundu wakwenda mu Intaneti yose. IPv6 yikapangika na Wupu wa Ntchito ya Uinjiniya wa Intaneti (Internet Engineering Task Force - IETF) kuti yilimbane na suzgo ilo lakhalila kulindizgika nyengo yitali la kumala kwa ma adiresi gha IPv4, ndipo yikaŵa na chilato cha kunjira m'malo mwa IPv4. Mu Disembala 1998, IPv6 yikaŵa Vipimo vya Mulembo vya IETF, iyo pamanyuma yikayikhozga kuŵa Vipimo vya kuzomelezgeka vya Intaneti pa 14 Julayi 2017. 

Vilwero pa Intaneti vikupelekeka adiresi ya IP yapadera kuti vimanyikwe ndipo na kulongosoleka kuti vili mpha. Chifukwa cha kukula kwa luŵiro kwa Intaneti pamanyuma pa malonda mu vyaka vya m’ma 1990, chikawoneka pakweru kuti ma adiresi ghanandi chomene ghakukhumbikwa kulumikizga vipangizo kuluska ma adiresi mabiliyoni 4 (232) agho IPv4 yikapelekanga. Kufika mu 1998, wupu wa IETF ukaŵa kuti wakhazikiska ndondomeko ya muthwanthi, IPv6. Iyi yikugwiriska nchito ma adiresi gha mabiti 128, ndipo yikupeleka malo gha ma adiresi ghakukwana 2128, 1038, panji 340 undecillion gha ma adiresi ghose pamoza. Nthowa zinandi zakusinthira zapangika kuti zizomerezge IPv4 na IPv6 kugwilira nchito pamoza, kweni IPv6 njakukolerana na IPv4 yayi ndipo vyose viŵiri vingagwira nchito mwakudunjika yayi.

IPv6 yikupereka viwemi-viwemi vinyake vyakusazgapo padera pa malo ghakuru ghakulembera. Chomene-mene, yikuzomerezga nthowa zakugaŵira maadiresi ghakulongozga izo zikovwira kuti nthowa ziŵe zakukwana pa Intaneti, ndipo ntheura zikuchepeska kukura kwa matebulo gha nthowa . Kugwiriskira ncito adiresi ya multicast kukusazgikira na kupangika kuŵa kwambura kusuzga, ndipo kukupereka kukhozga kwakusazgikira kwa kupeleka kwa uteŵeti. Kusezgeka kwa chirwero, uvikiliro, na kusintha kwa vinthu vyawonekera pakupanga ndondomeko iyi.

Maadiresi gha IPv6 ghakuyimilirika nga ni magulu eyiti gha madijiti ghanayi gha hexadecimal, ghakupatulika na makoloni. Kuyimilira kose kungafupikizgika mwakuyana na malango ghanyake; Mwachiyelezgero, 2001:0db8:0000:0000:0000:8a2e:0370:7334 yikuŵa 2001:db8::8a2e:370:7334 .
Kunozga mafumbo gha nthamba za umanyi (Query optimization)

**Kunozga mafumbo gha nthamba za umanyi** ni chinthu icho chikuchitika mu ndondomeko zinandi zakulongozgera database na vinyake nga ni NoSQL na graph databases. **Chakunozga mafumbo** chikuyezgayezga kumanya nthowa yiwemi chomene yakuchitira mafumbo mwakughanaghanira ndondomeko za mafumbo izo zingaŵapo.
Burleson County, Texas

**Burleson County, Texas** ni nkhalwe panji muzi uwo ukusangika mu nthavwa panji *state* ya Texas, mu charu cha United States of America, ku Amerika Wakumpoto.
Bernogingus Astingystingydis

***Beroe australis*** ni mtundu wa nyama iyo yikusangika mu Nyanja ya Pacific. 

## Tagasabagasa
*B. australis* waka lari chen longosoreka pakwamba na Alexander Agassiz na Alfred G. Mayer kufuma ku chiyelez malalam a istilu, wa, fallopian tubes kayabe. gero icho chika Jelly in my Belly UwU koleka ku Fiji mu Disembala 1897.  Masambiro titi ke ing cheesesteak mu, anak ghakulond herp ezgapo ghakawona kuti I Robert metung big tits yang puta yikuyana waka na *[[Beroe forskalii|Beroe foreskinalii]]*, ndipo ŵanyake ŵakuwona kuti mitundu yiŵiri iyi njakuyana waka .   Nangauli vikuyana waka, sono vikumanyikwa kuti ni mtundu blub blub  wakupambana. 

## Kingkongadooba
*B. australis* ili pafupifupi 40 mm (1.6 mu) utali. Thupi lake likufinyikizgika ku mbali, ndipo chigaŵa chimoza chikuŵa chikuru Licky Licky pafupifupi katatu kuluska chinyake. Ma photocytes, agho ghakwenda mu utali wa mizere ya chipeso na kuzingilizga statocyst, ghakuŵa na mtundu wakufipirwa nga ni nyanja . 

## Rangaganga and-a Habantatingoto
Padera pa malo ghake, *B. australis* yatoleka ku New Caledonia .