Cozef Grimaldi

**Cozef Grimaldi** (; *[[1778 yıl|1778 yılnıñ]] [[18 dekäber|18 dekäbere]], [[London]] — [[1837 yıl|1837 yılnıñ]] [[31 may|31 mayı]], [[London]]*) — Britaniä aktörı, Angliäneñ iñ tanılğan klounnarınıñ berse, aq (Awrupalı) yözle berençe kloun sanala. Näq menä Grimaldi çığışları Klounnı, personaj bularaq, Britaniä  üzäk figurası itkän.

## Biografiäse
Grimaldi Londonda London teatr dairälärendä timer ayaqlı quşamatı bulğan italyan Cuzeppe (Cozef) Grimaldi ğailäsendä tuğan. Keçkenä Cozefnıñ änise Rebekka Brukler, kordebalet biüçese bulğan. Grimaldinıñ ätise 1788 yılda wafat bulğan, ğailäsen burıçlarda qaldırğan. İke yäştän azraq waqıtta Cozef berençe tapqır Londonnıñ «» teatrı säxnäsendä zur bulmağan rol’ uynağan, ä öç yäştän azraq waqıtta ul waqıt-waqıt «Sadler's Wells» teatrı säxnäsendä çığış yasıy başlağan.

Soñraq Grimaldi «Sadler's Wells» teatrı xucasınıñ Mariä isemle qızına ğaşıyq bulğan häm aña öylängän. Unsigez aydan soñ Mariä Grimaldi bala tapqanda ülgän. Grimaldi eştä yuwanıç tapqan häm berazdan tağın ber tapqır öylängän. Soñınnan anıñ ulı, Cozef Semuel Grimaldi, ğailä teatr hönärenä quşılğan, ämmä utız yäşendä ülgän.

### Karyerası

Grimaldi kloun-mim ampluasında tiñdäşsez sanala, ul Kovent-Garden patşa teatrınıñ «» quyılışında qolaq tondırğıç uñışqa ireşkän häm soñınnan üzeneñ uñışın başqa quyılışlarda nığıtqan.

Grimaldinıñ personajı arlekinadalar üzäk personajı bulğan.  populär bulğan waqıtqa Grimaldi teatrğa xatın-qız pantomimasın kertkän, şulay uq tamaşada tamaşaçılarnıñ turıdan-turı qatnaşu traditsiäsen buldırğan.

İngliz telle dönyada tanılğan «moñsu kloun turındağı anekdot» (anda doktor klientqa awır depressiädän çığunıñ törle ısulların kiñäş itkän, häm näticädä ber klounnıñ tamaşasına barırğa kiñäş itkän, şunnan soñ klient üzeneñ näq menä şul kloun buluwın tanığan) başta Grimaldinıñ üze turında söylägännär.

### Pensiägä çığuwı
Aqrınlap qartlıq üzen sizdergän, häm, törle awırulardan integep, Grimaldi säxnädän çığıp kitkän. 1828 yılğa Grimaldi tulısınça bölgän, häm «Kovent Garden» häm «Sadler's Wells» teatrlarında Grimaldi yäşäw öçen aqça cıyu maqsatın quyğan xäyriä spektaklläre uzğan. «Druri Leyn» fondı aña yılına 100 funt sterliñ pensiä bilgelägän.

Tormışınıñ soñğı yıllarında Cozef Grimaldi çaq qına yöri alğan, häm küp waqıtın Cornwallis Tavern isemle London tavernasında ütkärgän. Taverna xucası Corc Kuk anı kiçlären öyenä alıp qaytqan.

Grimaldi 1837 yılnıñ 31 mayına qarşı töndä wafat bulğan. London Illustrated News gäcite anıñ ülemenä bağışlanğan nekrologında bolay dip yazğan: «Grimaldi ülgän, häm üzenä tiñnär qaldırmağan. Bez anıñ belän bergä pantomima ruxı da yuqqa çıqqan dip qurqabız» ().

## İskärmälär

## Sıltamalar

* Joseph Grimaldi at the Victoria and Albert Museum.
* Grimaldi Blue Plaque on the English Heritage website.
* The Pantomime Life of Joseph Grimaldi by Andrew McConnell Stott review by Jenny Uglow, taken from *The Guardian*, 1 November 2009.
* ''The Life of Joseph Grimaldi; with Anecdotes of his Contemporaries'' by Henry Downes Miles, 1838.
* Joseph Grimaldi Satirical Drawings at the British Museum.
* Joseph Grimaldi at The Public Domain Review.

Төркем:18 декабрь көнне туганнар
Төркем:1778 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Лондонда туганнар
Төркем:31 май көнне вафатлар
Төркем:1837 елда вафатлар
Төркем:Лондонда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча цирк артистлары
Төркем:Әлифба буенча клоуннар
Төркем:Бөекбритания артистлары