Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе

**Үзәк музыка мәктәбе — Музыка башкару сәнгате академиясы** — унбер еллык уку курсы белән балалар махсус музыка мәктәбе. Укыту музыка һөнәрләре буенча да, гомуми белем бирү дәресләре буенча да бара. 1935 елда Мәскәү консерваториясенең 1932 йылда нигезләнгән Балалар бүлекчәсе нигезендә оештырыла. 2023 елдан Мәскәү консерваториясе карамагыннан чыга һәм аерым югары уку йорты буларак гамәлгә кертелә.

## Тарих
* 1932 ел — Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваториясе укучыларны югары музыка уку йортларына укырга керүгә әзерләү өчен **Балалар бүлеге** барлыкка килә. Профессор Александр Борисович Гольденвейзер һәм консерватория директоры Станислав Трофимович Шацкий моның инициаторлары була. Аеруча сәләтле балалар өчен махсус балалар группасы оештырыла (15 кешегә якын).
* 1935 ел — ССРБ хөкүмәте карары буенча Мәскәү консерваториясенең балалар бүлекчәсе **Мәскәү консерваториясе каршындагы Үзәк музыка мәктәбе** дип исемләнә башлый. Махсус балалар төркеме мәктәп системасына интеграцияләнә. Мәктәп Мәскәү консерваториясе каршындагы ике катлы бинага күчерелә. Мәктәптә музыка дәресләре дә, урта мәктәп программасы буенча гомуми белем бирү дәресләре дә үткәрелә.
* 1941 ел — Бөек Ватан сугышы башлангач, августа үзәк музыка мәктәбе Пинзәгә эвакуацияләнә. Укытучылар һәм укучы сәнгать укуханәсе бинасында урнаша, дәреслекләр Пинзә шәһәренең Беренче балалар музыка мәктәбе бинасында үтә.
* 1943 ел — октябрьдә Үзәк музыка мәктәбе Мәскәүгә кайта. Мәктәп Мәскәү консерваториясенә якын-тирәдә төзелгән дүрт катлы яңа калыптагы бинага керә.
* 1954 ел — октябрьдә Үзәк музыка мәктәбендә теория-композиторлык бүлеге ачыла.
* 1960-еллар — Үзәк музыка мәктәбе каршындагы инкыйлабка кадәрге йортта Интернат ачу. Советлар Берлегенең бөтен почмакларыннан балаларга мәктәптә укырга мөмкинлек барлыкка килә.
* 1979 ел — ҮММ капиталь ремонтка ябыла, күрше бинага күчерелә. Киләсе ел башында иске урынына кайта.
* 1987 ел — ҮММ бинаһы авария хәлендә һәм дәреслекләр өчен яраксыз дип таныла. Шул ук елның көзендә ҮММ һәм интернат генерал Карбышев Бульвары, 15 нче йорт, 3-нче сын (Октябрь ялан метро станциясе) типовой биш катлы мәктәп бинасына күчерелә, әмма бер вакытта музыка һәм гомуми белем бирү предметларын укыту өчен яраклаштырылмый. Интернат шул ук бинаның икенче катында урнашкан (укучы аны «кәҗә утары» дип атый), анда репетиторийлар (фортепиано белән бүлмәләр, анда музыкаль әсәрләрне үзаллы репетицияләү мөмкин) булмый. Иске бинаны реконструкцияләү чоры 18 ел тәшкил итә.
* 2005 ел — гыйнварда ҮММ бинасын реконструкцияләү тулысынча тәмамлана. Үзәк музыка мәктәбе иске урынына музыка белән шөгыльләнү өчен кирәкле бөтен әйбер белән тулысынча җиһазландыру бинага кайта. Яңыртылган мәктәпне рәсми ачу тантанасы 21 мартта мәдәният министры катнашлыгында үтә Александр Соколов һәм аның артында Михаил Швыдкой. Шул ук елның язында интернат та үз урынына кайта.

## ҮММ Бүген
Үзәк музыка мәктәбендә дүрт концерт залы бар:

* Концерт залы (238 урын, сәхнәдә өч «Steinway» концерт рояле)

* Камера залы (128 урын, сәхнәдә ике «Steinway» концерт рояле)
* «Кисловкада» концерт залы (100 урын, ике «Yamaha» концерт рояле һәм Koot Haarlem органы)

ҮММ сыйныф бүлмәләре заманча тавыш изоляциясе белән җиһазландырылган. Аларның күбесендә «Steinway» концерт рояльләре бар. Китапханә һәм Фоноханә бар.

Мәктәп бинасында ашханә һәм кафетерий бар.

Мәктәп һөнәри әзерлек бирә:

* фортепиано ;
* скрипка ;
* альт;
* виолончель;
* контрабас;
* арфа;
* агач һәм бакыр тынлы кораллар;
* бәрмә кораллары.

Калининград, Кемерово һәм Владивостокта филиаллар ачыла.

## Ректорлары
* Васильева Ираида Васильевна (1935—1937)
* Портнова Анна Владимировна (1937—1943)
* Соколов Владислав Геннадиевич (1943—1944)
* Ширинский Василий Петрович (1944—1950)
* Розанов Виктор Алексеевич (1950—1954)
* Анастасьев Михаил Николаевич (1954—1958)
* Fedрий Федорович Уткин (1958—1961)
* Калянов Стефан Тимофеевич (1961—1967)
* Применко Татьяна Александровна (1969—1979)
* Борис Георгиевич Смоляков (1967—1969)
* Анастасьев Михаил Николаевич (1969—1972)
* Көрдюмов Михаил Васильевич (1972—1974)
* Быканов Анатолий Дмитриевич (1974—1980)
* Белченко Валентин Сергеевич (1980—2000)
* Усанов Сергей Александрович (2000—2002)
* Якупов Александр Николаевич (2002—2011)
* Овчинников Владимир Павлович (2011—2016)
* Пясецкий Валерий Владимирович (2016 елдан)

## Бүләкләр
* «Мәдәният һәм сәнгать казанышлары өчен» ордены (2025 елның 10 феврале) — *милли мәдәният һәм сәнгать үсешенә керткән өлеше өчен, күпьеллык уңышлы эшчәнлек өчен* .

## Шулай ук карагыз
* П. И. Чайковский Мәскәү дәүләт консерваториясе

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Официальный сайт Центральной музыкальной школы при Московской консерватории им. П. И. Чайковского
* «ЦМШ намерена возродиться» Интервью директора ЦМШ, 2002 год
* ЦМШ: возвращение  Статья 2009 года о возвращении ЦМШ в её историческое здание
* Стремимся создать максимально комфортную для творчества среду… Интервью директора ЦМШ, 2010 год
* Улыбаться всем! Интервью директора ЦМШ, 2011 год
* ЦМШ празднует 80-ти летие! Новости культуры. Эфир от 20.05.2015 (10:00)
Төркем:Мәскәү югары уку йортлары
Төркем:Әлифба буенча мәктәпләр