Иоганн Генрих Тишбейн (Олысы)

**Иоганн Генрих Тишбейн (Тишбайн) Олысы** (немец телендә: Johann Heinrich Tischbein der Ältere), кушаматы **Кассельле** (Kasseler Tischbein); 1722 елның 3 октябре, Хайна — 1789 елның 22 августы, Кассель) — немец (Гессен) живописецы, портретист. Дүрт буынны керткән зур мирас рәссамнары гаиләсе әгъзасы. Кассельда сәнгать Академиясенең учреждать итүчеләрнең берсе, Академиядә живопись өйрәткән һәм Германиядә иртә классицизм вәкилләренең берсе булган. Тишбейн Олысы Гессен-Кассель ландграфларының сарай яны рәссамы булган, күбесенчә портретлар, әмма шулай ук пейзажлар, тарихи һәм мифологик сюжетларга картиналар ясаган. Барысы ул ясаган өч йөзләгән картина санала. Ул аеруча хатын-кыз портретлары өчен ат казанган.
## Тәрҗемәи хәле

Киләсе рәссам ипи пешерүче Иоганн Генрих Тишбейн (1682—1764) һәм Сюзанна Маргарета Хинзинг гаиләсендә туган, аларның сигез баланың бишесе рәссам булып киткән. Живописьне 1736—1741 елларда Кассельдә обой рәсемнәре ясаучы Циммерманнан һәм Иоганн Георг фон Фрезедан өйрәнгән. Шуннан соң кече герман дәүләтләре сарай яннарында эшләгән. 1743 елда граф Генрих Фридрих фон Штадионның (1691—1768) финанс яклавына ирешкән һәм Парижга киткән, Шарль Андре Ван Лоо остаханәсендә өйрәнгән. 1749 елда Тишбейн бертуганы Иоганн Антон белән Италиягә, Венециягә Джованни Баттиста Пьяцеттега сәфәр кыла, 1750—1751 елларда Римда булган.
1753 елда Тишбейн Кассель ландграфы Вильгельм VIII-нең сарай яны рәссамы булган. Шул ук вакытта Вильгельмстальдә ландграфның җәйге сарае өстендә эш башланган, Тишбейн анда “Гүзәллек галереясе”н (Schönheitsgalerie) кертеп гомумән 66 картина ясаган.
Гессен территориясен 1756-1762 елларда французлар оккупацияләгәндә рәссам илдән эмиграцияләгән һәм еш бер урыннан икенче урынга күчкән. 1762 елдан бирле ул Кассельдә *Collegium Carolinum* академиясенең профессоры. Күп вакытны үзенең дусты һәм үткәндә яклаучысы граф Г. Ф. фон Штадионның Вартгаузен шваб утарында уздырган.
Вакытлыча Гамбургта торучы шагыйрь Фридрих Готлиб Клопшток һәм аның иртуганы белән дуслыкка күрә ул Ганза шәһәре интеллектуаль даирәләре белән тыгыз бәйләнештә булган. Энесе Иоганн Фридрих Август кебек үк ул “Таҗ кигән арслан” (gekrönten Löwen) Кассель масон ложасы әгъзаларына кабул ителгән булган. 1756 елның 31 октябрендә Тишбейн канцелярия сәркатибе кызы Мари Софи Роберга өйләнгән булган, ә аның 1759 елда үлеменнән соң – аның сеңлесе Анна Мари Пернетта икенче никахта, сеңлесе шуннан соң киләсе елны үлгән.
1775 елда унсигез яшьлек графиня Огюст Ройсс цу Эберсдорф аның иң мәшһүр картинасы “Артемизия” [2] (72 × 95 см, киндер тукыма, май) өчен модель булган; ул үз заманының иң матур хатыннарның берсе булып саналган.
Тишбейн тарафыннан 1775 елда мифологик сюжетка ясалган “Артемизия” картинасында рәссам үз вакытының иң матур хатыннарының берсе, 18 яшьлек
графиня Августа-Каролина Рёйсс фон Эберсдорфны сурәтләгән.

## Галерея

Johann Heinrich Tischbein - Achilles has a Dispute with Agamemnon, 1776.jpg|Ахиллес Агамемнон белән бәхәсләшә. 1776. Киндер тукыма, май. Кунстхалле, Гамбург
Johann Heinrich Tischbein the Elder - Der Raub der Europa.jpg| Европаны урлау. 1750-нче еллар. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама
Johann Heinrich Tischbein - The Nine Muses - Melpomene (Tragedy), 1771FXD.jpg|Тугыз муза. Мельпомена (Фаҗига). 1771. Киндер тукыма, май. Гессен җире музее, Кассель
Gotha, Herzogliches Museum, Johann Heinrich Tischbein d.Ä,, Aeneas und Dido.jpg|Дидона һәм Эней. Киндер тукыма, май. Герцог музее, Гота
Johann Heinrich Tischbein (1722) - Elektra erkennt ihren Bruder Orest am Grabe Agamemnons - 1738 - Staatliche Kunsthalle Karlsruhe.jpg|Электра Агамемнон каберендә бертуганы Орестны таный. 1776. Киндер тукыма, май. Кунстхалле, Карлсруэ
Johann Heinrich Tischbein d.Ä. - Artemisia trauert um Mausolos.jpg|Артемизия Мавсол өстендә елый ( Августа-Каролина Рёйсс фон Эберсдорф портреты). 1775. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама
Johann Heinrich Tischbein - Retrato del Landgrave Federico II de Hesse-Kassel.jpg| Ландграф Фредерик II Гессен-Кассельле портреты. Киндер тукыма, май. Нәфис сәнгать музее, Гавана, Куба
Mary of Great Britain Tischbein.jpg|Мария Гессен-Кассельле, Бөекбритания принцессасы. Як. 1752. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама
Tischbein-friedrichsplatz-kassel.jpg|Кассельдә ландграф Фридрих II-гә һәйкәл ачу. 1783. Киндер тукыма, май. Гессен җире музее, Кассель


## Искәрмәләр

## Әдәбият
* 
* 

## Сылтамалар
* 

Төркем:Рәссамнар