Бенвенуто Тизи

**Гаро́фало** яки **Гаро́фоло** кушаматлы **Бенвенуто Тизи** (итальян телендә: Benvenuto Tisi da Garofalo; 1481, Гарофало яки Феррара — 6 сентября 1559 Феррара) — соң Яңарыш Феррара мәктәбе итальян живописецы. «Гарофало» кушаматы  Гарофало, яки Гарофоло шәһәрчегеннән килеп чыккан (хәзер Ровиго провинциясендә, Венетода Канаро), анда рәссам, мөгаен, туган булган һәм ул үзе картиналарын кечкенә канәфер рәсеме (итальян телендә: garofano — канәфер) сурәт монограммасы белән имзалаган. «Благовещение» картинасында рәссам алгы планда өч канәфер белән вазачыкны сурәтләгән.
## Тәрҗемәи хәле
1491 елдан бирле Гарофало Феррарада Доменико Панеттида өйрәнчек булып торган, ә 1495 елда сәяхәткә киткән, ул аны Кремонага (Ломбардия) китергән, анда ул әнисе ягыннан абыйсы Никколо Сориано җитәкчелеге астында һәм Боккаччио Боккаччини остаханәсендә эшләгән. 1499 елның январенда ул остазыннан киткән һәм Флоренцияле Джованни Бальдини белән Римга барган. 1501 елду ул Болоньяга күчкән, анда тагын ике ел Лоренцо Коста Олысы остаханәсендә эшләгән, аннан соң 1504 елда Феррарага кайткан. 1506 елда ул Мантуяга барган.
1503 һәм 1506 еллар арасында Мантеньяның «Камера дельи Спози» росписьләре белән илһамланып Феррарада Палаццо Костабилида Хәзинә саклау урынының түшәменең росписен ясаган, ә аннан соң, 1517 ел тирәсендә бу бүлмәнең Эрос һәм Антэрос турында миф сурәтләв белән фрескаларына кайткан.
1508 елда ул, мөгаен, Венециядә булган. 1512 елда Бенвенуто Тизи ватандашы Джироламо Сакрати чакыруы буенча Римга папа Юлий II сарае янына барган, анда Рафаэль белән очрашкан. 
1512 ел тирәсендә ул янә Феррарага кайткан, анда эшләре белән Феррараның күпчелек чиркәүләрен баетып герцог Альфонсо I д'Эсте заказлары буенча Доссо Досси белән эшләгән. 1529 һәм 1539 еллар арасында ул Катерина Скопертига өйләнгән булган. 1531 елда ул уң күзе күрүен югалткан. Тулысынча сукыраюдан куркып ул Феррара бернандинкалар монастыре өчен фрескалар һәм картиналар өстендә бәйрәм көннәрен дә кертеп бушлай эшләргә нәзер әйткән. Аннан соң ул 1550 елда тәмам сукырайганчы егерме ел тирәсе эшләгән. Аның фрескалары сакланмаган.
Бенвенутто Тизи 1559 елда үлгән булган һәм Феррара Санта-Мария-ин-Вадо базиликасында аның элегрәк үлгән хатынының табуты янында төзелгән табутта күмелгән булган. 1829 елда аның калдыклары Чертоза-ди-Феррара зиратына күчерелгән булган, анда аңа 1841 елда “Ат казанган кешеләр кельясы”нда сынчы Анджело Конти эше һәйкәл багышланган булган
1868 елда Феррарада аның хөрмәтенә Бенвенуто Тизи да Гарофало Җәмгыяте (la Società Benvenuto Tisi da Garofalo) нигезләнгән булган. Рәссамның зур бронза бюсты Джино Колоньези тарафыннан Канарода фараз ителгән туу урыны өчен иҗат ителгән булган, аннан соң кечерәйтелгән һәм Ровигога күчерелгән булган.
Гарофалоның мәшһүр өйрәнчеге Джироламо да Карпи булган.

## Иҗаты
1533 елда Гарофало “Музыка уйнаучы фәрештәләр һәм изгеләр Иоанн Чукындыручы, Контардо д’Эсте һәм Лючия арасында Бәби белән тәхеттә Мадонна”ны ясаган. Бу даталанган һәм имзаланган зур алтарь образы, мөгаен, Моденада Сант-Агостино чиркәвеннән килеп чыккан һәм хәзер Эстензе галереясендә саклана. Картинада Эсте гаиләсенең бердәнбер канонизирланган әгъзасы изге Контардоның булуы алтарьга герцог гаиләсе заказ бирүе турында шәһадәт булырга мөмкин булыр иде.
1530 ел тирәсендә рәссам шулай ук Изге Пётр чиркәве өчен ике фреска өстендә эшләгән, алар соңрак соборның атриумына күчерелгән булган. Гарофало рәсемнәре буенча Феррарада һәм Фаэнцада мәшһүр итальян майоликасы эшләнмәләре буялган булган.
Рафаэль һәм аның мәктәбе йогынтысына карамастан Бенвенуто Тизиның сәнгате сурәтнең барлык детальләренең педантик һәм хәтта берникадәр вакчыл санавы белән тулысынча Феррара мәктәбенең кватроченто традициясенә карый 
.
А. Н. Бенуа Гарофалоның Санкт-петербург Эрмитажы Картина галереясе тупланмасында әсәрләрне “Рафаэльнең сәламәт яшәү яратучанлыгы” әверелгән «моңсу шаблон» дип кырыс итеп атаган һәм дәвам итеп шулай аңлаткан:

 
Феррара мәктәбенә хас туендырылган колорит анда юк, ә аның төзек һәм тигезавырлыклы композицияләре схематиклыктан интегә. Йөз чырайлары бернәрсә аңлатмый. Гарофало ваграк картиналарда, мәсәлән, “Табутка салу” һәм “Изге гаилә”дә күңеллерәк һәм аның зур картиналары бөтенләй уңышлы түгел, аларда аңа пространствоны тутыру ничек авыр булганы кирәгеннән артык ачык күренә 

## Россиядә Гарофалоның картиналары
Россиядә Гарофало картиналары 1720 елдан мәгълүм, шул вакытта Пётр Беклемишев (Пётр I-нең Италиядә дипломатик вәкиле) Пётр I-гә «Табутка салу» картинасын *«данлыклы һәм борынгы Рафаэль Д`Урбино исемле аутро»* эше буларак бүләк иткән.

1792 елда ярлыланган монастырь «Феррара Рафаэле»нең сигез картинасын папа Пий VI-га саткан булган. Ярты гасырдан соң аларның яртысын Россия императоры Николай I сатып алган булган. Эрмитажның Картина Галереясе өчен Гарофалоның дүрт картинасы сатып алынган булган: «Галилея Канасында никах»; «Иске һәм Яңа Васыять аллегориясе», «Хачны алып бару» һәм «Икмәкләр һәм балыклар белән могъҗиза». Соңгысы 1931 елда әнә оештырылган Хабаровск Ерак көнчыгыш художество музеена бирелгән булган.


Benvenuto Tisi - The Annunciation.JPG|Благовещение. 1528. Киндер тукыма, май. Капитолий музейлары, Рим
Garofalo cat01.jpg|Мадонна Бәби, архангел Михаил һәм Иосиф белән. 1530 һәм 1532 арасында. Агач, май. Боргезе галереясе, Рим
Benvenuto Tisi-Garofalo-Baby Jesus Sleeping.jpg|Йоклаучы бәби Иисус. 1525 һәм 1575 арасында. Агач, май. Лувр, Париж
Garofalo Entierro Hermitage.jpg|Табутка салу. 1520-нче еллар. Киндер тукыма, май (агачтан күчерелгән булган). Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербург
Garofalo Carrying of the cross.jpg|Хачны алып бару. 1528 һәм 1531 арасында. Киндер тукыма, май. Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербург
Tisi Marriage Cana.jpg|Кана Галилеясендә никах. 1531. Киндер тукыма, май. Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербург
Garofalo Hermitage - Allegoria Bible 29907.jpg|Иске һәм Яңа васыять аллегориясе. 1528 һәм 1531 арасында. Киндер тукыма, май. Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербург
Benvenuto Tisi, gen. Il Garofalo, Kunsthistorisches Museum Wien, Gemäldegalerie - Noli me tangere - GG 6757 - Kunsthistorisches Museum.jpg|Noli me tangere (Миңа кагылма). 1525 һәм 1530 арасында. Киндер тукыма, май. Сәнгать тарихы музее, Вена


## Сылтамалар

* Выставка в Эрмитаже 2007 г. «Гарофало — Феррарский Рафаэль»

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* 
* 

## Сылтамалар
* Произведения Гарофало на сайте Census of Ferrarese Paintings and Drawings
Төркем:Рәссамнар