Мартин Кноллер

**Мартин Кноллер** (немец телендә: Martin Knoller; 1725 елның 18 ноябре, Бреннерда-Штайнах, Тироль — 24 июля 1804 елның 24 июле, Милан) — Австрия килеп чыгышлы неоклассик юнәлешле итальян живописецы. Күренекле монументаль-декоратив росписьлар остасы.
## Тәрҗемәи хәле
Мартин Кноллер Инсбруктан рәссам гаиләсендә туган булган. Аның беренче остазы Пауль Трогер булган, ул аның белән башта Зальцбургка, ә аннары Венага барган. Ул Вена нәфис сәнгатьләр академиясендә укыган булган. Аның беренче эше — Анраста (көнчыгыш Тироль) Изге Стефан приход чиркәвендә 1754 елда барлыкка китерелгән фреска.
1755 елда Кноллер Римга барган, яңа остазлар Антон Рафаэль Менгс һәм Иоганн Винкельман ярдәмендә неоклассицизм фикерләре белән танышкан. Кноллерның иртә әсәрләре неоклассицизмнан рококога күчеш чорында, гәрчә аның картиналары фрескаларына караганда классицизмга якынрак.
1759 елда Кноллер Миланда эшләгән, анда аның яклаучысы министр граф Карл Иосиф фон Фирмиан булган. Кноллер бай сәүдәгәрнең кызына өйләнгән, Брер нәфис сәнгатьләр академиясе профессоры вазыйфасын алган. Ул шулай ук Милан герцоглыгының сарай яны рәссамы булган.
1760 елдан 1765 елга кадәр Мартин Кноллер янә Римда булган. Киләсе елларның җәйге айларында аның иң әһәмиятле фрескалары Тирольдә, Бавариядә һәм Баден-Вюртембергта иҗат ителгән булган. Кноллер тәҗрибәле фрескист кенә түгел, ә алтарь картиналарының һәм квадратураларның (иллюзор перспектив росписьларның) искиткеч остасы булган. Мартин Кноллер росписьлар белән Палаццо Вигонины (1760), Палаццо Литтаны, Миланда Палаццо Греппины, король вилласын (Палаццо Бельджойозо) һәм шулай ук Венада һәм Инсбрукта сарайларны бизәгән.

“Архимед табутын күрсәтүче Цицерон” картинасы (Милан, Брер галереясе) борынгы римлыларның батырлыгына дан (virtutis romana) җырлаучы хас тарихи сюжетка ясалган. Неапольдә Кноллер граф К. фон Фирмианның портретын (Милан, Брер галереясе), ә Миланда — барокко патетика төсмере белән Антон Рафаэль Менгс парад портретлары манерасында архитектор Джузеппе Пьермарини портретын (Милан, Ла Скала) ясаган. «Люксембургта Конкордия храмының беренче ташын салу» зур күпфигуралы композициясе (1795, Вена, Бельведер галереясе) — рәссамның гаять зур ведута итеп чишелгән соңгы эшләренең берсе.
Аның өйрәнчекләре арасында Йозеф Берглер Кечесе, Михаэль Кек, Матиас Рюф һәм Йозеф Шёпф булган.
Мартин Кноллер 1804 елның 24 июлендә Миланда җитмеш сигез яшендә үлгән. Аның иҗаты Австрия осталарына гаять зур йогынты ясаган. Ул итальян рәссамнары арасында рәсми танылган булган. 
1953 елда Вена-Донауштадта аның исеме белән Кноллергассе (22-нче даирә) аталган булган. Больцанода рәссам исемен Грис-Кирейн районында Мартин-Кноллер-штрассе йөртә, ә Инсбрукта аның исемен Прадль районында Кноллерштрассе йөртә. Мартин-Кноллер-штрассе шулай ук Тирольдә Фольдерста бар.

## Төп әсәрләре
Фрескалар:
* Анрас чиркәве, Көнчыгыш Тироль (1754)
* Карлскирхе, Инсбрук янында Фольдерс (1765)
* Обераммергау  янында Этталь монастыре (1769)
* Нересхайм аббатлыгы (1770—1775)
* Бозен аббатлыгы (1772—1775)
* Taxis Palais, Инсбрук (1785—1786)

Алтарь живописе
* Карлскирхе, Инсбрук янында Фольдерс
* Сервитенкирхе, Инсбрук
* Бреннерда-Штайнахта приход чиркәве
* «Изге Георгий һәм аждаһа» немец кирхасы, Больцано

## Галерея

Abteikirche Neresheim 07.jpg|Гайсәнең Иорданда чукындырылуы. Нересхайм аббатлыгы чиркәве апсидасы конхасының росписе, Баден-Вюртемберг. 1770—1775. Деталь
Abteikirche Neresheim 32.jpg|Папа Григорий Бөек, бенедиктинлы һәм чиркәү әтисе. Роспись детале, Нересхайм
Abteikirche Neresheim 10.jpg|Гайсәнең воскресениесе. Роспись детале, Нересхайм
Deckenfresco Martin Knoller.jpg|Боцен-Гриста Изге Августин чиркәве плафоны росписе
Death of Saint Joseph by Martin Knoller (1764) - Santa Maria sopra Minerva - Assisi 2016.jpg|Изге Иосифның үлеме. 1764. Киндер тукыма, май. Санта-Мария-сопра-Минерва чиркәве, Ассизи
Giuseppe Piermarini, ritratto di Martin Knoller.jpg|Архитектор Джузеппе Пьермарини портреты. Як. 1700. Киндер тукыма, май. Ла Скала театры музее, Милан
Martin KnollerCiceroKnollerLarge.jpg|Архимед табутын күрсәтүче Цицерон. 1775. Киндер тукыма, май. Брер галереясе, Милан
Martin Knoller - A landscape with a waterway, ruins and figures.jpg|Су агынтысы, хәрабәләр һәм фигуралар белән пейзаж. 1782. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама


## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Энциклопедия европейского искусства: Живопись. Скульптура. Графика
* Lorenzetti G. Pittura italiana del Settecento. Novara, 1942; Maltese C. Storia dell’arte in Italia. 1785—1943. Torino, 1960.

## Сылтамалар
* Knoller, Martin
Төркем:Рәссамнар