Виргилиус Эриксен

**Вирги́лиус** (**Виги́лиус**) **Э́риксен** (1722—1782) — озак вакыт Россиядә эшләгән  дат живописецы, сарай яны портретисты.
## Тәрҗемәи хәле
Копенгагенда Иоганн Соломон Вальдән өйрәнгән; 1757 елда Санкт-Петербургка килгән, анда тиздән май буяулары, пастель белән башкарылган портретларга һәм шулай ук миниатюраларга рәхмәтле югары җәмгыятьтә ат казанган. 1762 елда императрица Екатерина II тәхеткә утыргач сарай яны живописецы званиесен алгач, В. Эриксен государыняны төрле киемнәрдә, позаларда һәм үлчәүләрдә күп мәртәбә сурәтләгән; рәссам эшенең аның портретлары бик тиз сатып алынган булган. Барон Ф. М. Гриммга хатларының берсендә Екатерина Эриксеннан барлык портретларын, булсын ул утыз, сатып алырга кушканы һәм граф Орлов барлык тырышуларына карамастан аннан аның җайдак портретына ирешә алмавы турында яза. Барысы Екатерина II-нең Эриксен эше 30 тирәсе портрет мәгълүм; замандашлар бу рәссам императрицаны иң ышанычлы итеп сурәтләгән дип билгеләгәннәр. Рәссам пумаласының портретларының бер өлешен Екатерина дипломатик бүләкләр буларак чит сарай яннарына һәм үзенең иң ышанычлы чит ил корреспондентларына җибәргән. Императрицадан тыш Виргилиус Эриксен бөек кенәз Павел Петровичны, граф Панинны, обер-гофмаршал граф Сиверсны, граф Григорий Орловны, кенәз вице-канцлеры Голицынны, барон Фитингофны һәм аның хатынын, граф Миних һәм аның кызы графиня Аврора Лестокны һәм башка югары җәмгыять шәхесләрне портретлаган. Аңа 1768 ел сарай яны каруселендә катнашкан затлы дамаларның тулы киемнәрендә портретларга заказлар бирелгән булган; әмма ул шул эшне тәмамламыйча Россиядән 1772 елда киткән. Копенгагенга кайтканнан соң ул сарай яны живописецы итеп билгеләнгән булган.
## Иҗаты
Эриксен әсәрләреннән хәзерге вакытта иң мәшһүрләре булып:

* Екатерина II-нең Бриллиант дигән атына атланган преображенский полковник («Петергофка поход»; картина 1762 елның 29 июнь перевороты тарихи моментын сурәтли) мундирында портреты; шул ук елны иҗат ителгән булган; хәзер Зур Петергоф сараеның Тәхет залын бизи), картинаның ике автор кабатлавы Дәүләт Эрмитажында һәм Мәскәү Корал пулатында;
* Екатерина II-нең көзге алдында портреты (1762–1764 еллар);
* Екатерина II-нең шугайда һәм кокошникта портреты (1769 ел);
* бөек кенәз Павел Петровичның генерал-адмирал формасында портреты (1766 ел; хәзер Дәүләт Рус музеенда);
* 108-яшьлек крестьян карчык портреты (Дәүләт Эрмитажында) тора.
Виргилиу Эриксенның эшләре психологизм белән аерылмый. Алар күбрәк персонаж тормышының тышкы рәвешен, аларның гадәтләрен, манераларын сурәтли, шуның белән рәссамның модельне күзәтү тәҗрибәсен суммалый. Шулай да, портретлар югары профессиональ дәрәҗәдә эшләнгән.
## Галерея

Catherine II of Russia by Vigilius Eriksen - Конный портрет Екатерины Великой. - 1762.jpg|Екатерина Бөекнең җайдак портреты («Петергоф»ка поход), 1762
Orlov-Chesmenskiy.jpg|Алексей Орлов-Чесменский. Дәүләт Рус музее
Grigory Orlov by V.Eriksen.jpg|Григорий Орлов. Третьяков галереясе
Elizabeth of Russia by V.Eriksen.jpg|Императрица Елизавета Петровна, 1757. Царское Село музей-тыюлыгы
Grand Duchess Catherine Alexeevna in mourning by V.Eriksen (1762, Tretyakov gallery).jpg|Екатерина II-нең императрица Елизавета Петровна өчен матәмдә портреты. 1762. Дәүләт Третьяков галереясе
EkaterinaII kokoshnik.jpg|Екатерина II-нең кокошникта портреты
After Eriksen - Catherine II of Russia, miniature.png|Екатерина II-нең портреты (миниатюра), 1772 (?)
Eriksen - Queen Juliane Marie, Marienlys.jpg|Дат королевасы Юлиана-Мария портреты, 1776
Catherine II by Borovikovskiy after Eriksen (1779, Krasnodar).jpg|Екатерина II-нең парад портреты (В. Л. Боровиковскийның Эриксен эшеннән күчермәсе), 1779


## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* 
* Российский гуманитарный энциклопедический словарь
Төркем:Рәссамнар