Lanselot Hogben

**Lanselot Hogben**, Lanselot Tomas Hogben (; *[[1895 yıl|1895 yılnıñ]] [[9 dekäber|9 dekäbere]], [[Böyekbritaniä]], [[Angliä]], [[Портсмут (Бөекбритания)|Portsmut]] — [[1975 yıl|1975 yılnıñ]] [[22 avgust|22 avgustı]], [[Böyekbritaniä]], [[Wels]], [[Рексем|Reksem]]*) — Böyekbritaniä zoologı, genetigı, statistikaçısı häm yazuçısı. Fänni-populär kitaplar, ayırım alğanda, üzeneñ ike bestsellerı «Millionnar öçen matematika» (1936) häm «Watandaş öçen fän» (1938) avtorı. İnterglossa telen buldıruçı.

## Biografiäse
Lanselot Hogben Portsmutta tuğan häm  üskän. Soñraq, ğailäse küçenü säbäple, ul Londondağı mäktäpkä uqırğa kergän. Kembric universitetınıñ  meditsinanı öyrängän, anı 1915 yılda tämamlağan. Anıñ äti-änise  xäräkäte äğzaları bulğan. Ämmä Hogben üz ğailäseneñ dini qaraşların totmağan häm sotsialistik häm patsifistik qaraşlarnı qabul itkän. Kembricda uqığanda ul , ä annarı  äğzası bulğan. Berençe bötendönya suğışı waqıtında ul Fransiädä  altı ay däwamında eşlägän, ä annarı  bularaq törmägä yabılğan. Sälämätlege naçarlanğannan soñ ul 1917 yılda azat itelgän häm ber yıl reabilitatsiädän soñ Londonda lektor bulıp eşlägän. 1917 yılda ul statistikaçı häm feministka Enid Çarlzğa öylängän. 1922 yılda ul Edinburg universitetında lektor wazifasın bilägän, annarı  küçkän häm, nihayät, 1927 yılda  zoologiä kafedrasın bilägän. 1930 yılda ul Angliägä qaytqan häm London iqtisad mäktäbendä  tarafınnan finanslanğan ictimaği biologiä kafedrası mödire itep bilgelängän. 1923 yılda ul  äğzası, ä 1936 yılda — London patşa cämğiäte äğzası bulğan. 1937 yılda Rokfeller fondı anıñ kafedrasın finanslawnı tuqtatqaç, ul  tabiği tarix professorı bulğan. Soñraq ul  küçkän, anda başta zoologiä professorı (1941—1947), annarı 1961 yılda pensiägä çıqqançı meditsina statistikası professorı bulıp eşlägän. 1957 yılda anıñ Enid Çarlz belän nikaxı (anda alarnıñ dürt balası tuğan) ayırılışu belän tämamlanğan. Soñraq ul Sara Ceyn Robertsqa öylängän. 1963 yılda ul Corctawndağı  vitse-kansler häm matematik bulğan.

1975 yılnıñ 22 avğustında Reksemda wafat bulğan.

## Eşçänlege

### Biologiägä kertkän öleşe
Hogbennıñ biologiägä kertkän öleşe amfibiä häm reptiliälärneñ tös üzgärü mexanizmnarın tikşerenüne üz eçenä ala. Şulay uq umırtqalılarnıñ ürçü häm yöklelek siklına gormonnarnıñ yoğıntısın tikşerengän. Anıñ açışları alğa taba gormonal’ kontratseptivlar häm yöklelekkä testlar eşläw öçen möhim bulğan. Tikşerenülären nigezdä ** baqasında ütkärgän.

1923 yılda Hogben Culian Haksli häm genetik  belän bergä Eksperimental’ biologiä cämğiätenä häm anıñ basma organına — Britaniä eksperimental’ biologiä jurnalına (*British Journal of Experimental Biology*; 1930 yılda Eksperimental’ biologiä jurnalına (*The Journal of Experimental Biology*) üzgärtelgän) nigez salğan.

### «Millionnar öçen matematika»
Berniçä maxsuslaştırılğan kitaptan tış, ul şulay uq fänni-populär kitaplar bastırıp çığarğan, alar kiñ taralış alğan, alarnıñ iñ tanılğannarı — ike xalıqara bestseller «Millionnar öçen matematika» (1936) häm «Watandaş öçen fän» (1938).

«Millionnar öçen matematika» dönyaküläm bestseller bulğan häm kommersiä maqsatlarında näşer itelüwen däwam itä.  laureatı  berwaqıt anı intervyuda matematikanı öyränergä ilhamlandırğan kitap bularaq taswirlağan.

Kitap fänni-populär kitap elementların da, däreslek elementların da üz eçenä ala.

### İnterglossa
1943 yılda İnterglossa xalıqara telen «demokratik dönya tärtibe öçen yärdämçe tel qaralaması» bularaq buldırğan.

## İskärmälär

## Ädäbiät

* Erlingsson, Steindór J., "The Early History of the SEB and the BJEB." *Society For Experimental Biology Bulletin*, March, pp.&nbsp;10–11, 2006. The article can be accessed here
* 
* 

## Sıltamalar

* Lancelot-Hogben-Biographie bei Biogs
* Lancelot Hogben in der Datenbank zbMATH

Төркем:9 декабрь көнне туганнар
Төркем:1895 елда туганнар
Төркем:Портсмутта (Англия) туганнар
Төркем:22 август көнне вафатлар
Төркем:1975 елда вафатлар
Төркем:Рексемда вафатлар
Төркем:Лондон патша җәмгыяте әгъзалары
Төркем:Крун лекциясе белән бүләкләнгәннәр
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Кембридж университетын тәмамлаучылар
Төркем:Тринити-колледжны (Кембридж) тәмамлаучылар
Төркем:Бөекбритания генетиклары
Төркем:Бөекбритания физиологлары
Төркем:Бөекбритания зоологлары
Төркем:Бөекбритания математиклары
Төркем:Бөекбритания статистикачылары
Төркем:Телләрне булдыручылар һәм пропагандалаучылар
Төркем:Фәнне популярлаштыручылар
Төркем:Лондон икътисад мәктәбе укытучылары
Төркем:Абердин университеты укытучылары
Төркем:Бөекбритания социалистлары
Төркем:Эдинбург университеты укытучылары