open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жорже Афонсу

**Жорже Афонсу** (португаль телендә: Jorge Afonso, 1470—1540) — Яңарыш чоры португаль рәссамы.
Ж. Афонсу 1508 елда португаль короле Мануэл I-дә сарай яны рәссамы була, ә 1529 елдан король Жуан III-тә сарай яны живописецы вазыйфасын били. Афонсуның художество остаханәсе Лиссабонда, Санту-Домингу чиркәве янында урнашкан булган. Бу остаханәдә португаль осталарының тулы бер буыны художество белемен алган - Кристобаль де Фигейреду, Гарсия Фернандеш, Грегорио Лопеш, Жорже Леаль һәм башкалар. Ж. Афонсу беренче чиратта дини, алтарь живописе остасы буларак мәгълүм. 1530 елга караган Ж. Афонсу пумаласыныкы дивар росписьларын Томарда Гайсә хатын-кызлар монастыреның түгәрәк чиркәвендә күрергә була.
## Искәрмәләр

Төркем:Рәссамнар
Аверьянов

**Аверьянов** ― фамилия.
* Василий Аверьянов (1936), механизатор, Хезмәт Даны орденының тулы кавалеры.
* Виталий Аверьянов (1931―1984), геолог, геология-минералогия фәннәре докторы. 
----
; Аверьянова
* Лидия Аверьянова (1960), спортчы (академик көймәдә ишү), дөнья чемпионы, СССРның  атказанган спорт мастеры (1983).
Төркем:Фамилияләр
Кингстон

**Кингстон** ― топоним.
* Кингстон (Вашингтон)
* Кингстон (Джорджия)
* Кингстон (Джуно, Висконсин)
* Кингстон (Канада)
* Кингстон (Массачусетс)
* Кингстон (сан алу урыны, Массачусетс)
* Кингстон (Миннесота)
* Кингстон (Миссури)
* Кингстон (Норфолк утравы)
* Кингстон (Нью-Гэмпшир)
* Кингстон (Нью-Джерси)
* Кингстон-Естейтс (Нью-Джерси)
* Кингстон (Нью-Йорк)
* Кингстон (Нью-Мексико)
* Кингстон (Пенсильвания)
* Кингстон (Род-Айленд)
* Кингстон (Теннесси)
* Кингстон (Юта)
Төркем:Топонимнар
Герасим Шеметов

**Герасим Шеметов** () — дәүләт-партия эшлеклесе.

1925 тән ТАССРда. 1925-27 дә Лаеш кантунында, 1927-28 дә ВКП(б)ның Казан, 1930-31 дә Чистай РКлары беренче секретаре, аннары Татарстан өлкә күмәк хуҗалыклары берлеге (*Татколхозсоюз*) рәисе. 1933 тә янә ВКП(б)ның Казан РК беренче секретаре. 1933 тән Себердә: ВКП(б)ның Краснаяр шәһәр (1933-35), Өркет район (?-1937) комитетлары беренче секретаре. 

1937 дә кулга алынып, 1938 дә атып үтерүгә хөкем ителә. 1956 да аклана.
## Искәрмәләр
Василий Анисимов (1896)

**Василий Анисимов** () — дәүләт-партия эшлеклесе.

Ревоюциягәчә Алафузовның тукыма фәбригендә эшләгән. Беренче дөнья, Ватандашлар сугышларында катнашкачтын Спас катунында партия эшендә. 1929-30 да ВКП(б)ның Зөя, 1931-34 тә Бөгелмә, 1937-37 дә Чистай РКлары береннче секретаре. 1937 дә ТАССР азык-төлек сәнәгате министры. 1937 дә кулга алынып, 1938 дә атып үтерелүгә хөкем ителә. 1957 дә аклана. 

## Искәрмәләр
Мансур Закиров

**Мансур Закиров** :
* Мансур Закиров (*Мансур Салих улы Закиров*; 1937), рәссам.
* Мансур Закиров (*Мансур Муллаян улы Закиров*; 1968–2004), рәссам.
Куак

**Куак** — үсемлекләрнең тереклек формасы, агачлардан аермалы буларак, биеклеге 0,8—6 метр булган, төп кәүсәсе булмаган, ә еш кына янәшә үсә һәм бер-берсен алыштыра торган берничә яки күп сабаклы күпьеллык агаччыл үсемлекләр. Гомер озынлыгы 10-20 ел.

Ешрак урманнар чигендә урнашканнар (куаклык даласы, урман-тундра). Урманнарда гадәттә урман астын барлыкка китерә.

Озак яшәүчәнлеге буенча күпчелек куаклар күпьеллык үсемлекләр һәм агачлар арасында классификацияләнәләр. Кайберләре бары тик биш ел гына яхшы шартларда яши. Башкалары, гадәттә эрерәк һәм агачлырак булганнар, 70 елдан артык яши. Уртача алганда алар сигез елдан соң үлә.

Куаклар урыны — табигый ландшафт ул, анда төрле куаклыклар өстенлек итә. Бакчаларда һәм паркларда нигездә куаклар өчен бүленгән өлкә (хәзер, йөз ел элек булганга караганда, азрак модада) куаклык, куаклык каймасы яки куаклык бакчасы дип атала. Куакларның чәчәк ату өчен үстерелгән бик күп бакча сортлары бар, ә кайчакта хәтта яфрак формасы яки төсе өчен дә үстерәләр.

Агачлар һәм үләнчел үсемлекләр белән чагыштырганда, куаклар кулинариядә азрак кулланыла. Җиләк китерә торган берничә төрдән тыш, аларның бик азы гына турыдан-туры ризыкка кулланыла. Кулланылганнары лаванда һәм роза кебек хуш исле берничә төрне һәм медицинада кулланыла торган үсемлекләрнең киң спектрын үз эченә ала. Чәй һәм кофе агачлар һәм куаклар чигендә урнашкан;аларны гадәттә куак зурлыгындагы үсемлекләрдән җыялар, ләкин үсәргә калдырсалар, алар кечкенә агач булырлык зур булырлар.

## Әдәбиятта

Татар әдәбиятында Афзал Шамовның 1944 елда «Кызыл сугышчы» газетасында басылган «Куаклар арасында» хикәясе билгеле.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Куаклар
Төркем:Үсемлекләр морфологиясе
Яков Разживин

**Яков Разживин** () — дәүләт-партия эшлеклесе.

1924 тән ВКП(б) әгъзасы. 1935-1937 дә ВКП(б)ның Бауман РК беренче секретаре, аннары ВКП(б)ның Татарстан ӨК каршындагы партия курслары директоры. 1937 дә кулга алынып, 1940 тә 3 еллык төрмә җәзасына хөкем ителә (1956 да аклана). Сугыш башлангачтын иреккә чыгарылып фронтка китә. 1944 елдан соңгы язмышы билгесез. 

## Искәрмәләр
Таһир Мөэминев

**Таһир Мөэминев** () — дәүләт-партия эшлеклесе.

1928-1930 да ВКП(б)ның Бауман РК беренче секретаре. 1930-, 1940-елларда ТАССР мәгариф министры урынбасары. 1942-45 тә Бөек Ватан сугышында. 

## Искәрмәләр
Евгений Варакин

**Евгений Варакин**, Евгений Анатольевич Варакин (; *[[1975 ел]]ның [[21 ноябрь|21 ноябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]*) ― хуҗалык-хөкүмәт эшлеклесе, 2024 елның сентябреннән Татарстанның Югары Ослан муниципаль районы башлыгы, 2022―2024 елларда ― Татарстан хөкүмәте вице-премьеры.

## Тәрҗемәи хәле
1975 елның 21 ноябрендә Казанда туган. Бабасы ― өч сугышта (совет-фин, Бөек Ватан, ) катнашкан офицер.
2002 елда Сембер дәүләт университетын тәмамлаган. 

## Хезмәт юлы
Хезмәт эшчәнлеген 1996 елда Балтач авыл хуҗалыгы техникасы хезмәткәре булып башлаган. 

2003―2006 елларда ― Казанның Авиатөзелеш районы «Кадыш» ТК ТКХ башлыгы, торак фондының техник торышын контрольдә тоту бүлеге башлыгы, торак фондына техник хезмәт күрсәтү һәм агымдагы ремонт буенча башлык урынбасары, ТКХ МУП башлыгы.

2006―2010 елларда ― Казанның Вахитов районы администрациясе башлыгы урынбасары. 

2010―2011 елларда ― Казан башкарма комитетының административ-техник инспекция идарәсе башлыгы урынбасары, беренче урынбасары. 

2011―2016 елларда ― Казанның Вахитов һәм Идел буе районнары администрациясе башлыгы урынбасары, беренче урынбасары.

2016 елдан ― Казан башкарма комитеты аппараты җитәкчесе. 

2021―2022 елларда «Иске шәһәр» префектурасы территориясе префекты.  

2022―2024 елларда ― Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары. Луганск өлкәсенең, кайбер бәяләүләр буенча 60 процентка кадәр җимерелгән Лисичанск һәм Рубежное фронт яны шәһәрләрен торгызуны җитәкләгән. Аның җитәкчелегендә су белән тәэмин итү, җылыту системаларын торгызу эшләре актив бара, күп кенә Лисичанск һәм Рубежное кешеләренең йортларына электр уты кайтарыла һ.б. эшләр эшләнелә.

2024 елның июнендә Татарстанның Югары Ослан районы башкарма комитеты җитәкчесе  итеп билгеләнгән, июльдән – башкарма комитет җитәкчесе.

2024 елның сентябрендә Татарстан Республикасының Югары Ослан районы башлыгы итеп сайланган. 

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2005 ― «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале 
* 2006 ― Татарстан Республикасы премьер-министры Рәхмәте 
* 2009 ― Казан шәһәре Башкарма комитеты җитәкчесенең Мактау Грамотасы 
* 2012 ― III дәрәҗә «Казанга намуслы хезмәте өчен» мактау билгесе 
* 2018 – «Фидакарь хезмәт өчен» медале
* 2018 ― Татарстан Республикасы Президенты Рәхмәте 
* 2024 ― «Дуслык» ордены (Татарстан) ― *төбәкара хезмәттәшлекне ныгытудагы аерым казанышлары һәм күпьеллык нәтиҗәле хезмәте өчен*

## Шәхси тормышы
Гаиләле. 
Футбол белән шөгыльләнә. Казан шәһәре чемпионатында «Технолог» командасы администраторы буларак катнаша.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
;Мәкаләләр
* *Татьяна Вафина*.  Югары Ослан: Ярларыңа кага биек дулкын. «Татарстан», 2024 ел, №12. – Б.4-9.

## Сылтамалар
* Варакин Евгений Анатольевич. realnoevremya.ru 
* Варакин Евгений Анатольевич. Татцентр.ру

Төркем:Татарстан муниципалитетларының гамәлдәге җитәкчеләре
Төркем:Район башлыклары
Төркем:Татарстан хөкүмәте әгъзалары
Төркем:Сембер дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Шәхесләр:Россиянең 2022 елгы Украина хәрби чаралары
Төркем:Дуслык ордены (Татарстан) кавалерлары
Төркем:«Казанның меңьеллыгы хөрмәтенә» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«Фидакарь хезмәт өчен» медале (Татарстан) белән бүләкләнүчеләр
Варакин

**Вара́кин** — фамилия.
* Борис Варакин (1929—2008), регби тренеры, РСФСР атказанган тренеры (1974).
* Евгений Варакин (1975), Югары Ослан районы башлыгы, 2022―2024 елларда Татарстан вице-премьеры.
* Николай Варакин (1912—1945), Советлар Союзы Герое (1945).
Төркем:Фамилияләр
Якопо Биливерти

**Якопо Биливерти**, шулай ук **Джакомо Джованни Биливерт** яки **Жак Биливельт** (итальян телендә: Jacopo Biliverti, француз телендә: Jacques Bylivelt; 1550 елның 17 ноябре, Делфт — 1603 елның 19 феврале, Флоренция) — һолланд зәркән остасы, «алтын эшләре остасы», Флоренциядә, Тосканада де Медичи герцоглары сарае янында эшләгән.

## Тәрҗемәи хәле
Якопо Биливерти һөнәрләре: мәшһүр делфт фаянслары, зиннәтле ташларны эшкәртү һәм һолланд зәркән осталары сәнгате белән мәшһүр һолланд Делфт шәһәрендә туган. Останың чын исеме — Якоб Янсзон Билевельт (Jacob Janszoon Bijlevelt). 1573 елга кадәр ул живописьне өйрәнгән һәм Германиядә, Аугсбургта торган. Аннан соң ул Флоренциягә, Тоскананың бөек герцогы Франческо I Медичиның сарае янына картина галереясе саклаучысы вазыйфасына чакырылган булган.

1575 елда  испан короле Филипп II Франческоны Тоскананың икенче бөек герцогы итеп таныгач, герцог Биливертига яңа бөек кенәз таҗына һәм берничә бизәнү әйберенә заказ биргән. Таҗ Наполеон сугышлары эпохасында югалтылган булган. Флоренциядә башка вазыйфалардан кала Биливерти асыл ташларны эшкәртү остаханәсенә җитәкчелек иткән, анда ул Медичи гаиләсенең берничә әгъзасы өчен эшләнмәләр эшләгән. Биливертиның күп зәркән эшләнмәләре шулкадәр камил булган ки, аларны мәшһүр Бенвенуто Челлинига карый дип исәпли башлаганнар һәм хәзерге вакытка кадәр аларның атрибуциясе бәхәсләр китереп чыгара.
1576 елда үскән керемнәренә күрә Якопо Медичи остаханәләреннән зәркән остасы Микеле Мадзафириның (1530—1597) туганы булган Фьяметта Мадзафирига (Fiametta Mazzafiri) өйләнә алган. Нәкъ шул вакытта ул үзенә итальян исеме алган. Аларның улы Джованни Биливерти мәшһүр живописец булган.
1587 елдан соң Якопо Биливерти яңа бөек герцог Фердинанд I-нең сәнгать әсәрләре тупланмасын оештыруда катнашкан, ул аңа шулай ук дипломатлар һәм зур кунаклар өчен Флоренция хәзинәләре буенча экскурсияләр үткәрергә кушкан. Моннан кала ул француз короле Генрих IV-ка кайбер дипломатик бүләкләр эшләү өчен җаваплы булган.
Биливертига кайбер бизәкләргә заказ Изге Рим империясе императоры Рудольф II һәм аның сарае яндагылары тарафыннан бирелгән булган, шуңа күрә берничә экземпляр Венада Сәнгать тарихы Музеенда сакланып калган.
Якопо Биливерти 1603 елда үзенең Флоренция остаханәсендә илле ике яшендә үлгән. Останың үлеменнән соң остаханә белән аның ярдәмчесе Флоренциягә 1589 елда килгән француз Одоардо Валле (1542—1622) җитәкчелек иткән.

## Искәрмәләр

Төркем:Рәссамнар
Бичитр

**Бичитр** — XVII  гасыр һинд рәссамы. 1610—1660 елларда актив иҗат иткән.
Бөек Могол падишаһлар Джахангир, Шаһ Джахан һәм, мөгаен, Аурангзеб хөкеме вакыты сарай яны живописецы.

## Тәрҗемәи хәле

Кайбер мәгълүмат буенча сарай янында тәрбияләнгән булган. Белем нигезләрен алган. Туган теленнән башка фарсы телен белгән. Рәссам Абу-ль-Хасанның өйрәнчеге.
1610 елда падишаһ Джахангир вакытларында император остаханәсендә (китапханә) эшли башлаган. Иң олы танылуга үз вакытының күренекле портретисты булып Шах Джахан хөкеме вакытында ирешкән («Шах Джахан Җыентыклары» иллюстрациясендә катнашкан). Аның яклаучы әһәмиятле олы түрә Асаф-хан булган.
## Иҗаты
Иң иртә мәгълүм эш якынча 1615 ел белән даталана һәм инде өлгергән стильне күрсәтә. Якынча 1616 елда ясалган  Джахангир портретында Бичитр автопортретын урнаштырган: ул һинд сарай яндагысы киемендә 30 яшьлек ир-ат кыяфәтендә. Аның сарай яны стиле манерасы, мөгаен, Бөек Моголлар Империясе осталарыннан иң күренеклесе булган.
Бичитр хатасыз техниканы кулланып бөек вакыйгаларны теркәгән искиткеч рәссам-портретист һәм оста булган. Бичитр күбесенчә могол хөкемдарлары һәм аларның гаиләләре әгъзаларын, кайвакыт руханиларны һәм падишаһның свитасы әгъзалары портретларын ясаган. Барлык миниатюраларда да шактый хикмәтле орнамент бар.
Ул шактый җимешле рәссам булган, хайваннарны да, кешеләрне дә ясый алган. Бичитр ясаган картиналарга сиземлелек, йөз чыраеның реалистик сурәтләнеше хас. Могол традициясенең көнбатыш йогынты белән кушылмасы (хосусан, Европа графикасы мотивларын, оттенокларны кулланган) хас. Портретлар профильгә яки ярымпрофильгә башкарылган, тән өч дүрткелгә күрсәтелгән. Пространство пәйда булуы күренә. 1630 елдан йомшан, романтик стильдән эмоциональ тыйнагракка күчеш күренә.

## Сылтамалар
* Bichitr. Encyclopædia Britannica
* ПОРТРЕТ ШАХА ДАУЛАТА .

Төркем:Рәссамнар
Марчелло Баччарелли

**Марче́лло Баччаре́лли**, *Баччьярелли* (итальян телендә: Marcello Bacciarelli; 1731 елның 16 феврале, Рим, Папа өлкәсе — 1818 елның 5 январе, Варшава, Польша Патшалыгы, Россия империясе) — Италия һәм Польша живописецы, портретист, Речи Посполитаяның соңгы монархы Станислав Август Понятовскийның сарай яны рәссамы.
## Тормышы һәм иҗаты
Баччарелли Римда живопись өйрәнгән, аннан соң Германиядә торган. Үзенең беренче заказларын Дрезденда Саксония короле Фридрих I Август сарае яны өчен башкарган. 1756 елда рәссам Варшавага зиярәт кылган, анда Польшаның киләчәк короле Станислав Август Понятовский белән танышкан. 1764 елда ул Венага килә, анда императрица Мария Терезия белән таныша һәм ул шулай ук портрет живописе белән шөгыльләнә. 1766 елдан бирле рәссам даими рәвештә Польшада тора. 1768 елда Польша дворянлыгына кабул ителә һәм тугъра бүләк ителә.
1776 елдан 1785 елга кадәр Баччарелли Варшавада Король сараенда художество остаханәсен барлыкка китерә. Баччареллиның хәзер шул сарайда булган картиналары шул чорда ясалган. Сарайның Рыцарь залында һәм Мәрмәр бүлмәсендә булган картиналарның авторлыгы шулай ук аңа карый. 1816 елда оста Польша Король университетының профессор шәрәфле дәрәҗәсе бирелә. М. Баччарелли шулай ук Дрезден, Вена һәм  Берлинның нәфис сәнгать Академиясенең шәрәфле әгъзасы булган. Варшавада ул рәт поляк өйрәнчек: Юзеф Косиньский, Юзеф Рейхан, Антони Альбертранди һәм башкалар әзерли.
1766 елда Баччарелли король Станислав Август фәрманы буенча Варшавада нәфис сәнгать Академиясен булдыру проектын, аның структурасын һәм өйрәнү программасын эшләгән.

## Галерея

Файл:2 Zamek Krolewski 36.jpg|Варшаваның Король кальгасының Зур залы
Файл:2 Zamek Krolewski 20.jpg| Каналетто-Беллотто картиналары белән зал
Файл:2 Zamek Krolewski 49.jpg|Мәрмәр зал
Файл:2 Zamek Krolewski 19.jpg|Кальганың кече часовнясы
Файл:Barbara sangushkivna.jpg|*[[Барбара Сангушко]]*. 1757 ел
Файл:Stanislaus II August of Poland.jpg|Станислав Август Понятовский (1732 - 1798), таҗ кию портреты
Файл:Księżna kurlandzka.jpg|Курляндия принцессасы Анна Доротея Бирон
Файл:Bacciarelli Stanislaus Augustus in a feathered hat.jpg|Понятовский (1732 - 1798), профильгә портрет


## Искәрмәләр

## Әдәбият

;Очерки жизни и творчества
* 
;Словари и энциклопедии
* 
* 
* 
* 
Төркем:Рәссамнар
Колмакчы мәчете

**Колмакчы мәчете** () ― Татарстанның Түбән Кама районы Ялантау авыл җирлегенә керүче Колмакчы авылында урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). ТР МДН Түбән Кама районы мөхтәсибәтенә карый. Районда гамәлдәге 24нче мәчет.

## Тарих
Казан губернасы Чистай өязе Иске Чишмә волостена караган авылда 1886 елда мәчет, мәктәп булуы мәгълүм.
 
XX гасыр башында авылда Җәмигъ мәчете, мәктәп булган . Мәчет каршында эшләүче мәктәп–мәдрәсәдә барысы бергә 7-14 яшьлек балалар укыган. Мәктәптә уку дүрт елга якын дәвам иткән. Гарәпчә матур итеп язарга һәм дини китапларны күчереп язарга өйрәткәннәр.

Мәчет ябылгач, бинасы (аның икенче катында) мәктәп итеп файдалануга бирелгән. 1961 елда авылның бер кисемендә булган янгында мәктәп (элекке мәчет) бинасы янган.

Яңа чорда Колмакчы авылында мәчет 1993 елда җирле халык һәм якын-тирә хуҗалыклар акчасына төзелгән. 1993 елның 15 октябрендә яңа бинада беренче Җомга намазы укылган.

Мәчет ачылганнан бирле биредә ремонт-төзекләндерү эшләре үткәрелмәгән. 2023 елның сентябрендә әлеге авылда туып үскән Марат Хөснулла улы Гобәев зур ремонт-төзәтү эшләрен башкарырга алына. Дуслары һәм җирле халык ярдәме белән мәчеттә намаз уку залын, имам бүлмәсен, уку сыйныфын һәм тәһарәтханәне төзекләндерә һәм җиһазлый. Ремонтланган гыйбадәт йортында Түбән Кама мэры Рамил Муллин булган, иганәче белән мәчетнең төзекләндерү эшләрен караган, намаз бүлмәсендә өйлә намазы укыган. 

2024 елның 26 декабрендә төзекләндерелгән мәчетне ачу тантанасы уздырылган, җәмәгать белән бергә өйлә намазы укылган. Ачылышта Түбән Кама имам-мөхтәсибе Салих хәзрәт Ибраһимов, Чистай районы имам-мөхтәсибе Мөхәммәт хәзрәт Кыямов, шулай ук Түбән Кама хакимияте вәкиле Р. М. Шәйдуллин, район имамнары, иганәчеләр, мәхәллә халкы һәм чакырылган кунаклар катнашкан.

## Имам

2023 елның сентябреннән мәчет имам-хатибы булып Зәйнулла хәзрәт хезмәт куйган.
Мәхәллә мөселманнарының беренче җыенында авыл мәчетенә яңа имам итеп Минзәет Идиятуллин сайлап куелган, мәзин вазыйфасына Миннулла Шәйхетдинов, мәхәллә шурасы рәисе вазыйфасына Фәргать Зарипов билгеләнгән.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Түбән Кама мөхтәсибәтендә төзекләндерүдән соң мәчет ачылды. ТР МДН сайты, 26.12.2024
* Бабайлар мәчетен ачу / Колмакчы (26.12.2024), vkvideo, 16:11 

Төркем:Әлифба буенча мәчетләр
Төркем:1993 елда төзелгән мәчетләр
Төркем:Түбән Кама районы мәчетләре
Бәя

**Бәя** — сатучы товар берәмле өчен алмашка тапшырырга (сатарга) әзер булган акча саны. Асылда, бәя конкрет товарны акчага алмаштыру коэффициенты булып тора. Бәя төшенчәсе — фундаменталь икътисадый категория.

Көндәлек сөйләмдә бәя һәм кыйммәт дигән сүзләр еш кына синонимнар булып тора, алар бер-берсен алмаштыра ала.

Кыйммәтнең хезмәт теориясе бәяне алмашу процессында бәя зурлыгының чагылыш формасы буларак аңлата, шул ук вакытта бәя үзе җитештерү процессында бу хезмәт өчен кирәкле чыгымнар белән формалаша. Шуңа күрә бәя кыйммәт зурлыгының акчалата чагылышы булып санала.

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* 

Төркем:Икътисади күрсәткечләр
Төркем:Икътисад терминологиясе
Yuci Naka

**Yuci Naka** (; *[[1965 yıl]]nıñ [[17 sentäber]]e, [[Yaponiä]], [[Хираката|Hirakata]]*), şulay uq **YU2** häm **Muuu Yuji** bularaq bilgele — Yaponiä  häm programmistı. Elek  başlığı bulğan; xäzerge waqıtta  başlığı bulıp tora.  saytı Nakanı «Barlıq çorlarnıñ yöz iñ böyek uyın buldıruçısı» isemlegendä 47-nçe urınğa quyğan.

## Biografiäse

### İrtä tormışı
Naka videouyınnar öçen kodlarnı jurnallarda bastıru yärdämendä programmalaştırırğa öyrängän. Täcribä anı urta mäktäp waqıtında kodlar yazunı öyränergä uyatqan. Urta mäktäpne tämamlağaç, Naka universitetqa kermäskä häm Osakada qalırğa qarar itkän. Bu waqıt eçendä ul tübän xezmät xaqı tülänä torğan törle eşlärdä küp eşlägän.

### Karyerası
Başta  kompaniäsenä barırğa telägän, läkin eşkä yuğarı belemle keşelär taläp itelgänlektän, Naka  programmist yärdämçese sıyfatında qabul itelgän. **' uyını östendä eşlärgä kereşkän, ul aña tänqitçelär maqtawın kitergän. Läkin kübräk tanılunı **' seriäseneñ berençe uyınnarı programmistı, şulay uq **', **' häm **' uyınnarın buldıruçı bularaq alğan.

Naka şulay uq **',  öçen populär uyın buldırırğa yärdäm itkän. **' G.U.N soldatlarınıñ berse «Yuci Naka äfände tärtiptä» () digän fraza äytä. [[Virtua Striker 3|''Virtua Striker 3’ta'']] kameo sıyfatında , , , ,  häm  belän bergä kürenä.

2006 yılnıñ 23 mayında Naka Sonic Team häm Sega Studio USA kompaniälärennän bäysez  kompaniäsenä nigez salğan. Ämmä 2012 yılda ul yañadan Ѕega’ğa qaytırğa teläwen beldergän.

2018 yılnıñ ğinwarında  eşkä küçkän. Anıñ belderüläre buyınça, ul Sega’da bulırğa telämi, çönki anda ul uyınnar eşläwdän läzzät almıy. Ämmä ''Balan Wonderworld'' uyını çıqqannan soñ Naka Square Enix’ta bütän eşlämäwen, şulay uq pensiägä çığu mömkinlegen qarawın beldergän. 2022 yılnıñ aprelendä ul anı ''Balan Wonderworld'' uyını direktorı urınınnan töşergännän soñ (uyın çıqqançı 6 ay qalğan ide) Square Enix’nı xökemgä birgänen iğlan itkän. Bu uyınnıñ stabillege turındağı fiker qarşılıqları arqasında kilep çıqqan.

=== İnsayder säwdäsendä ğäyepläwlär ===
2022 yılnıñ 18 noyäberendä Naka politsiä tarafınnan qulğa alınğan; Tokio prokuraturası aña  ğäyepläw beldergän. Ğäyepläw nigezendä, Naka Aiming kompaniäseneñ 2,8 million yenğa aksiälären satıp alğan, şul uq waqıtta ul Aiming Square Enix belän bergä ''Dragon Quest Tact'' mobil’ uyının — ul waqıtta iğlan itelmägän **' seriäseneñ yaña öleşen eşläwen belgän. Nakadan tış, tağın ikese qulğa alınğan — Square Enix’nıñ başqa xezmätkäre häm anıñ tanışı. 2022 yılnıñ 7 dekäberendä Naka yañadan başqa ğäyepläw buyınça qulğa alınğan — bu yulı ** uyını iğlan itelgänçe 144,7 million yenğa ATeam kompaniäse aksiälären satıp aluda. 2023 yılnıñ martında Naka xökemdä ğäyepläw belän kileşkän häm ğäyeben tanığan.

## İskärmälär

## Sıltamalar

* Prope räsmi saytı
* 
* Yuci Naka Sonic News Network saytında
* http://sonic.wikia.com/wiki/Yuji_NakaYuci Naka Sega Retro saytında

Төркем:17 сентябрь көнне туганнар
Төркем:1965 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Осакада туганнар
Төркем:Япония тавышлыландыру актёрлары
Төркем:Япония программистлары
Төркем:Япония продюсерлары
Төркем:Япония геймдизайнерлары
Төркем:Инсайдер сәүдәсе өчен хөкем ителгәннәр
Динар Зәйнетдинов

**Динар Рафаил улы Зәйнетдинов** — юрист, юридик фәннәр докторы (2022).

## Тәрҗемәи хәле
1988 елның 21 гыйнварында Владимир өлкәсенең Вәзники шәһәрендә туган. 2010 елда  тәмамлаган. 2012 елдан Социаль һәм гуманитар белемнәр институтының бүлек җитекчесе. 2016 елдан В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университетында эшли. 2023 елдан профессор.

## Хезмәтләре
Фәнни эшчәнлеге дәүләт һәм хокук теориясенә, татар дәүләтчелеге һәм милли хәрәкәт турында тикшеренүләргә юнәлгән.

## Тышкы сылтамалар

*  эчендә аның мәкаләләре
*  эчендә [аның хезмәтләре](https://search.rsl.ru/ru/search#q=author%3A(%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D1%83%D1%82%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%20%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80))
*  эчендә аның хезмәтләре

Төркем:Русия юристлары
Джузеппе Бонито

**Джузеппе Бонито** (итальян телендә: Giuseppe Bonito;  1707 елның 1 ноябре, Кастелламмаре-ди-Стабия —1789 елның 19 мае, Неаполь) — соң барокко дан классицизмга күчеш чорда иҗат иткән неаполитан мәктәбе Италия живописецы. 

## Тормышы һәм иҗаты
Дж. Бонито неаполитан рәссамы Франческо Солименаның өйрәнчеге булган, аның иртә эшләре Солименаның рәсем манерасын кабатлый. Аның замандашларының берсе Гаспаре Траверси булган. Траверсиның күп картиналарын элек Бонитога карый дип исәпләгәннәр. Соңраке Бонито үз стилен тапкан, аның өчен яктылык-күләгәнең махсус эффектлары хас. Рәссам эшләгән төп жанрлар портрет һәм көнкүреш сәхнәләре булган. Бонитоның тәрбиячесез балалар һәм Комедия дель арте персонажлары белән урам сәхнәләрен сурәтләүче картиналары рәсем манерасы буенча тупасрак, әмма тормышчанлыгы һәм юморы белән аерылып тора. Ул шулай ук неаполитан чиркәүләр һәм монастырьлар заказлары буенча күп эшләгән.
1751 елда Джузеппе Бонито неаполитан короле сарае яны рәссамы булган, Бонито күп игътибарны фреска росписьларына биргән. Ул Портичида король сарае росписьларын барлыкка китергән. Каподимонте сараенда Бонито рәссамнар һәм живопись мәктәпләре буенча бүленгән унике зур залда урнаштырылган живопись тупланмасы систематизациясендә катнашкан. Музей экспозициясе белән беррәттән әле 1755 елда ук сарайда “Ялангач натураның король академиясе”  (la Reale Accademia del Nudo) барлыкка китерелгән булган. Бонито бу мәктәпнең җитәкчесе булган һәм Король шпалера мануфактурасының мөдире булган. Ул шулай ук портретлар ясаган, шул исәптән Карл VII хатыны Мария Амалия Саксонияленең, Неаполь короленең һәм Карла III Испанияленең. Гөнаһсыз Балага Узуның алтарь образы 1789 елда Казертада Король сарае капелласы өчен ясалган булган. 
1752 елда Джузеппе Бонито Римда Изге Лука Академиясенә кабул ителгән булган. Зур король заказларын башкарып, Бонито живописец Франческо де Мура белән хезмәттәшлек иткән. Бонито скончался в Неаполе. Аның өйрәнчекләренең берсе Анджело Моццилло булган.

## Галерея

'The Immaculate Conception' by Giuseppe Bonito.jpg|Мадонна Иммакулата (Гөнаһсыз балага узу образы). 1789. Киндер тукыма, май. Король сарае, Казерта
Maria Amalia of Saxony as Queen of Naples overlooking the Neapolitan crown by Giuseppe Bonito held at the Prado.png|Mария Амалия Саксонияле, Неаполь королевасы. Як. 1745. Киндер тукыма, май. Прадо, Мадрид
Carlos de Borbón, rey de las Dos Sicilias.jpg|Ике Сицилия короле Карл Бурбон портреты. 1745. Киндер тукыма, май. Прадо, Мадрид
Giuseppe Bonito Concertino.jpg|Концерт. Як. 1789. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама
Giuseppe Bonito 001.jpg|Карнавал персонажлары, шул исәптән Пульчинелла белән күренеш. Киндер тукыма, май. Каподимонте Галереясе, Неаполь
(Narbonne) Portrait de jeune fille 1745 - Giuseppe Bonito - Musée des Beaux-Arts de Narbonne.jpg|Кыз портреты. 1745. Киндер тукыма, май. Сәнгать һәм тарих музее, Нарбон
Giuseppe Bonito (attr) Gruppenportrait von drei adeligen Kindern.jpg|Дворян гаиләсеннән өч бала портреты. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама


## Искәрмәләр

## Әдәбият
* 
* 
Төркем:Рәссамнар
Фуат Әлтәфев

**Фуат Әлтәфев** () — дәүләт-партия эшлеклесе.

Киров авыл хуҗалыгы институтын, Горькидагы югары партия мәкәтбен бетергән. 1958 тән КПСС әгъзасы. 1946-49 дә туган авылында, «Красный шахтёр» күмәк хуҗалыгы эшчесе, 1955-61 дә шул ук күмәк хуҗалыкның агрономы. 1961-73 тә Мураши районында: район партия комитетының икенче  (1961-62), беренче (1965-73) секретаре, район авыл хуҗалыгы идарәсе башлыгы (1965). 1973 тән Кировта: өлкә авыл хуҗалыгы идарәсе башлыгы (1973-75), Төньяк-Көнчыгышның авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институтында орлыкчылык бүлеге мөдире, элиталы орлыкчылык хуҗалыклары тресты директоры, фәнни-техник мәгълүмат пропагандалау бүлеге мөдире. 

## Искәрмәләр
Минск тәфсире

**Минск тәфсире** (, ) — 1686 елгы Польша-Литва татарларының кулъязмасы, анда Коръән тексты поляк теленә тәрҗемә дә ителгән.

Бу Коръәннең поляк, хәтта славян телләренә дә беренче, аннан тыш Европаның өченче теленә тәрҗемәсе. Беренче сүрәләр төрек телендә язылган, һәм унтугызынчы сүрәдән текст гарәп алфавиты ярдәмендә поляк телендә язылган.

Бу кулъязманың соңгы битендә Минск шәһәре мөселманнарының имамы Урьяш ибн Исмәгыйль искә алына, шуңа күрә фәнни әдәбиятта Литва татарларының тәфсире кайвакыт шартлы рәвештә «Урьяш ибн Исмәгыйль тәрҗемәсе» дип атала.

Башта, поляк телендәге тәрҗемәнең барлыгы гарәп графикасы һәм тәфсир сүзен куллану аркасында билгеле булмаган, бу сүз гадәттә Коръән тәрҗемәсе түгел, ә аңа аңлатмалар дигәнне аңлата. Документ авторлары бу сүзне Исламда Коръәнне тәрҗемә итү тыелганга кулланганнар. Хәзерге вакытта Минсктагы Якуб Колас Үзәк фәнни китапханәсендә саклана.

## Шулай ук карагы

* Беларусиядә ислам
* Польшада ислам
* Польша-Литва татарлары

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Tefsir Tatarów Wielkiego Księstwa Litewskiego. Teoria i praktyka badawcza
* Галимнәр Минск тәфсире авторы исемен таптылар, Коръәннең Европа теленә беренче каноник тәрҗемәсе.
Төркем:Польшада ислам
Төркем:Беларусиядә ислам
Төркем:Липка татарлары
Әдһәм Арысланов

**Әдһәм Арысланов** () — дәүләт-партия эшлеклесе.

Киров авыл хуҗалыгы институтын, КПСС ҮК каршындагы читтән торып укулы югары партия мәктәбен бетергән. 1949 тән КПСС әгъзасы. 1941-43, 1950-51 елларда Нократ җидеелык мәктәбе хисапчысы. 1951 тә КПССның Слабутский район комитеты инструкторы. 1954 тән Шабалино районында: пропаганда-агитация бүлеге мөдире, район партия комитеты секретаре, беренче секретаре, район башкарма комитеты рәисе (1962, 1965). 1965 тән Кирово-Чепецкидә: авыл хуҗалыгының җитештерү идарәсе башлыгы, шәһәр халык контроле комитеты рәисе, район башкарма комитеты рәисе (1967-76). 1976-94 тә Кирово-Чепецк уенчыклар фәбриге директоры. 

## Искәрмәләр
Фатыйх Арысланов

**Фатыйх Арысланов** () — дәүләт-партия эшлеклесе.

1941 дән ВКП(б) әгъзасы. 1928–1942 дә Вәтке шәһәре «Красная Звезда» шырпы фәбриге җир казучы-бетончысы, шәраб заводы эшчесе, күн-аяк киеме комбинаты аяк киемчесе, Слабутский районында күн-аяк киеме комбинаты аяк киемчесе, Нократ төзелеш эшләре башкаручысы урман кишәрлеге (прорабский лесоучасток) унбашы (десятнигы), Нократ май заводы директоры, Нократ авыл советы рәисе, промкомбинат директоры. 1942 дән Слабутски район җиңел сәнәгать бүлеге мөдире, район башкармасы рәисе урынбасары, рәис (1944-51). 1951-53 тә Бакули механикалаштырылган карьеры директоры, 1953 тә Слабутски автоконторасы башлыгы. 1960-70 тә Кировта, 1970 тән Әдистә яшәгән. 

## Искәрмәләр
Исмәгыйль Әхмәтҗанов

**Исмәгыйль Әхмәтҗанов** () — дәүләт-партия эшлеклесе.

Сәвәли авыл хуҗалыгы техникумын, Казан авыл хуҗалыгы институтын бетергән. 1961 дән КПСС әгъзасы. 1950 дән Малмыж районында: җимеш-яшелчәче агроном (1950-51), ремонтлау мастерскойлары мөдире (1956-60), автотранспорт хуҗалыгы баш инженеры (1960-61), сатып алулар буенча баш дәүләт инспекторы (1961-62), Сәвәли терәк-күргәзмә совхозы баш инженеры (1962), «Сельхозтехника»ның район берләшмәсе рәисе (1962-65), район башкарма комитеты рәисе (1965-1971). 1971-74 тә Кировта «Птицепром» тресты директоры урынбасары. 1974-83 тә КПССның Малмыж район комитетының беренче секретаре.

## Искәрмәләр
Екатерина Лисина

**Екатерина Виктор кызы Лисина** (рус телендә: Екатерина Викторовна Лисина; 1987 елның 15 октябрендә туган) ул Россия моделе һәм элекке баскетбол уйнаучысы. Хәзерге вакытта ул иң биек модель буларак Дөнья Гиннес рекордына ия. Баскетбол карьерасы дәвамында ул 2008 ел җәйге Олимпиадасында Россия милли такымы өчен ярышып бронза медале откан.

## Дөнья рекорды иясе
Лисина ике дөнья рекордына ия: иң озын аяклы хатын-кыз буларак, аның сул аягы 132,8 см һәм уң аягы 132,2 см һәм иң биек профессиональ модель буларак, буе 205,16 см һәм шулай ук рәсми рәвештә иң зур аяк киеме үлчәмле хатын-кыз булып танылган (47 размер), боларның барысы да Дөнья Гиннес рекордлары бүләген алган һәм 2018 нөсхәләрендә язып куелган.
2020 елның октябрендә иң озын аяклы хатын-кыз дөнья рекорды 208,28 см буйлы Техас тинейджеры Мэси Карринга күчкән, аның сул аягы 135, 267 см һәм уң аягы 134,3 см булган. Ул шулай ук элек яше шуннан узганчы шул ук рекордның тин- яше рекордына ия булган.

## Популяр мәдәнияттә
Модель булуына өстәп Лисина косплеер, ул *[[Resident Evil Village]]* антагонисты Леди Димитрескуны күрсәткән. 2022 елның ноябренә аның иҗтимагый медиасында аңа ияреп 10 000 000 язылучы бар, ә “лайклар” саны 117 000 000-нан арткан.

## Шәхси тормышы
Лисина укырга һәм караоке җырларга ярата. Ул фотосурәтләр төшерергә ярата. Лисина картиналар чигә торган булган.

Ул  Һинд дине тарафдары һәм шул дингә күчкәч вегетариан булып киткән.
2011 елның 24 январендә Екатерина Лисина улына тормыш биргән.

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар
* 
* 
Төркем:Россия спортчылары
Төркем:Шәхесләр
Төркем:Һинд дине шәхесләре
Сати Казанова

**Сатаней Сетгалиевна Казанова**, күбрәк **Сати Казанова** буларак мәгълүм, (1982 елның 2 октябрендә Кабарда-Балкар АССР-ында туган) ― Россия җырчысы. 2010 елның маена кадәр ул Россия кызлар поп фолк төркеме  өч вокалистының берсе булган (2002—2010). 2002 елда ул Россия  сәләтләр шоуы беренче фасылында «Фабрика» әгъзасы буларак катнашкан, анда алар икенче урын алганнар.
Ул 2006 елда иң стильле хатын-кыз җырчысы өчен «Астра» бүләген откан.

2009 елның 5 октябрендә ул Адыгея республикасының президенты Аслан Тхакушинов тарафыннан Адыгея Республикасының шәрәфле артисты титулын алган.
2011 ул “Опера фантомы” шоуында катнашкан һәм 2013 елда “Один в один!” шоуы катнашучысы булган.
## Шәхси тормышы
Ул Гнесин Дәүләт Музыка Колледжында укыган һәм Мәскәүдә тора.

Сати Кабардино-Балкариядә туган булган һәм аның милләте - адыгей. Ул хәзер Һинд дине тарафдары һәм вегетариан һәм йога практикалый. 
2017 елның 8 октябрендә Сати Казанова Владикавказда Италия фотографы Стефано Тиоццога кияүгә чыккан.

Пар Маврикийдан Һинд дине гуруы Вишвананда тарафдарлары.

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар
* 
* 
*
Төркем:Әлифба буенча җырчылар
Төркем:Россия җырчылары
Төркем:Һинд дине шәхесләре
Хорватиядә президент сайлаулары (2024–2025)

**Хорватиядә президент сайлаулары** () 2024 елның 29 декабрендә узган. Икенче тур 2025 елның 12 гыйнварында узган. Икенче турда илнең гамәлдәге Президенты Зоран Миланович җиңү яулаган
.

## Алтарих
2024 елның 20 ноябрендә премьер-министр  президент сайлаулары 29 декабрьдә узачак, дип белдергән, тәкъдим  тарафыннан 21 ноябрьдә хупланган.

Гамәлдәге президент Зоран Миланович үз кандидатурасын куярга хокуклы, аның Президент вәкаләтләре 2025 елның 18 февралендә тәмамлана.
## Тавыш бирү системасы
Хорватия Президенты яшерен тавыш бирү юлы һәм яңадан сайлану мөмкинлеге белән 5 елга сайлана. Хорватия Республикасы Конституциясе президент сайлаулары гамәлдәге Президент вәкаләтләре тәмамланырга 60 көннән дә иртәрәк һәм 30 көннән дә соңга калмыйча үткәрелергә тиеш дип белдерә. Тавышларның абсолют күпчелеге беренче турда җиңүне аңлата. Әгәр бер кандидат җиңү өчен кирәкле санда тавыш җыймаса, 14 көннән икенче тур иң күп тавыш җыйган ике кандидат белән үткәрелә.

## Кандидатлар

## Нәтиҗәләр

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* 

Төркем:29 декабрь
Төркем:2024 ел
Төркем:12 гыйнвар
Төркем:2025 ел
Төркем:Хорватия сәясәте
Төркем:2024 ел сайлаулары
Төркем:2025 елгы сайлаулар
Агреман

**Агреман** ( — хуплау, ризалык) ― бер дәүләтнең билгеле бер затны икенче дәүләтнең дипломатик вәкиллеге башлыгы сыйфатында билгеләүгә алдан ризалыгы. Әгәр билгеләнгән дипломат кабул итүче дәүләт өчен яраклы булса, кабул итүче дәүләт аккредитация бирә.

## Норматив база
Агреман күпчелек дипломатик мөнәсәбәтләр өчен нигез сала торган халыкара килешү ― дипломатик мөнәсәбәтләр турында  белән билгеләнә.

## Гомум кабул ителгән кагыйдәләр
* Агреман бары тик дипломатик миссияләр башлыкларына гына (хәзерге практикада — ) һәм, кагыйдә буларак, кабул итүче илнең чит ил эшләре  аша китеп баручы илче яки дипломатик миссиянең өлкән хезмәткәре аша сорала.
* Агреман соравында билгеләнергә тиешле зат турында кайбер биографик мәгълүматлар хәбәр ителә.
* Гадәттә агреман язма формада сорала һәм аңа язма формада җавап бирелә; агреман турындагы язышу һәм аннан баш тарту ихтималы фаш ителми.
* Кайбер илләрнең практикасы буенча, агреман телдән сорала, шулай ук телдән җавап бирелә.
* Агреманны алганнан соң кандидат «персона грата» га әверелә; тискәре җавап әлеге зат  дип санала дигәнне аңлата.
* Килүче дипломат үзе белән кабул итүче дәүләт башлыгына килгән дәүләттән  яки *lettres de créance* дип аталган ышаныч хаты алып килә. Хат кабул итүче дәүләтнең дәүләт башлыгына тапшырыла һәм шул рәвешле дипломат кабул итүче дәүләтнең дипломатик корпусы составына кабул ителә һәм дипломатик исемлеккә кертелә. Күрсәтелгән зат кабул итүче дәүләттә дипломатик иммунитеттан файдалана.
* Кабул итү дәүләтенә агреманнан баш тарту сәбәпләрен әйтү мәҗбүри түгел.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* *Молочков Ф. Ф*. Дипломатический протокол и дипломатическая практика. — М., 1979. — С. 36—47.
## Сылтамалар

Төркем:Дипломатик хокукТөркем:Халыкара мөнәсәбәтләрТөркем:Документлар
Герман ван дер Мейн

**Герман ван дер Мейн** (нидерланд телендә: Herman van der Mijn, Англиядә шулай ук *Herman Vandermijn*, 1684, Амстердам ― 1741, Лондон) — «Һолланд живописенең алтын гасыры» чоры нидерланд рәссамы».
## Тормышы һәм иҗаты
Герман ван дер Мейн агач остасы Андрис ван дер Мейн (1645—1708) гаиләсендә туган булган. Живописец Эрнст Стуверс өйрәнчеге булган. 1712 елга кадәр туган шәһәре Амстердамда торган һәм яшәгән, аннан соң Антверпенга күчкән.
1713 елда рәссам Дюссельдорфта нигез корган, анда ул 1716 елда үлгән курфюрст Иоганн Вильгельм Пфальцлыда сарай яны живописецы булып хезмәт итә. Яклаучысының үлеменнән соң Герман ван дер Мейн Антверпенга кайткан, аннан ул соңрак Парижга киткән. Биредә ван дер Мейн сәнгатенең яңа зур дәрәҗәле яратучысын таба алган, бу Филипп II де Бурбон, Орлеан герцогы булган. 1721 елда рәссам Англиядә эшләргә чакырыла һәм Лондонга китә. Британиянең башкаласында ван дер Мейн күбесенчә аңа мәшһүрлек китергән кече формат портрет живописе белән шөгыльләнгән эре художество остаханәсенең җитәкчесе булган. Уңышлы булып килеп чыккан карьерасына карамастан, рәссамның финанс хәле еш кына бәла булган. Моның сәбәбе гаиләсе ишле булганы да, аның экстравагант, богема яшәү рәвеше дә булган.
Англиядә бурычлар өчен янаган төрмәдән котылыр өчен ван дер Мейн 1736 елда Англиядән Нидерландка качкан. Биредә ул Леуварденда Хет Лоо сараенда Нидерланд штатгальтеры Вильгельм IV Оранлы-Нассау сарай янында рәссам булып эшләгән. 1741 елда Герман ван дер Мейн Англиягә кыска вакытлы сәфәре вакытында үлгән.
Герман ван дер Мейн беренче чиратта портретлары өчен ат казанган. Ул шулай ук “чәчәкле” натюрмортлар һәм шулай ук тарихи тукымалар ясаган. Аның өйрәнчекләре арасында рәссам хатын-кыз Якоба Мария ван Никкеленның исемен китерергә кирәк. Ван дер Мейнның биш улыннан һәрберсе шулай ук живописецлар булып киткән.
## Әдәбият
* Zimmermann: *Herman van der Mijns «Ungleiches Liebespaar».* In: *Berliner Museen.* 1. Jahrgang, Heft 1/2, 1951, S. 12-14.
* George Vertue: *Anecdotes Of Painting in England. With some Account of the principal Artists.* Band 2, London 1849, S. 677—678.
## Галерея

Anna_van_Hannover_-_Heroman_van_der_Myn.jpg|Анна Ганноверлының Герман ван дер Мейн портреты.
James_Brydges,_1st_Duke_of_Chandos_by_Herman_van_der_Myn.jpg|Чендосның 1-енче герцогы Джеймс Бриджесның портреты
Herman van der Mijn (* 1684 in Amsterdam; † 1741 in London) Dame.jpg|Хатын-кыз портреты
Herman_van_der_mijn_venus_and_ceres_120145).jpg|*Венера һәм Церера*
Carew Hervey Mildmay.40588946.jpg|Кэрью Харви Мильдмай портреты (1733)
Herman_van_der_Mijn,_Venus,_Jupiter_und_Amor,_um_1712.jpg|*Венера, Юпитер һәм Амур* (як. 1712)
Herman van der Mijn (* 1684 in Amsterdam; † 1741 in London) TAMAR.jpg|*Фамарь*
Willem_IV_door_Herman_van_der_Mijn_1737_groot.jpg|Вильгельм IV Оранлы-Нассау портреты


## Өстәмәләр

*  на philipmould.com (на английском языке)
* 

Төркем:Рәссамнар
Салават Фаязов

**Салават Фаязов**, Салават Фоат улы Фаязов (*Салават Фаатович Фаязов; [[1958 ел]]ның [[12 ноябрь|12 ноябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Калинин районы (Татарстан АССР) |Калинин районы]], [[Иске Кадермәт]]*) ― очучы, генерал-майор, корпус командиры. Россия Федерациясенең атказанган хәрби очучысы (2001)

## Тәрҗемәи хәле
1958 елның 12 ноябрендә Татарстан АССР  Калинин (1959 елдан Актаныш) районы (хәзер Иске Сәфәр авыл җирлегенә керүче) Иске Кадермәт авылында колхозчы гаиләсендә туган.

Пучы урта мәктәбен тәмамлагач (1976), Ставрополь шәһәрендәге һава һөҗүменнән саклану очучылары һәм штурманнары югары хәрби авиация  укырга кергән.

1980 елдан ― Амурдагы Комсомольск шәһәрендә истребитель авиаполкында очучы.  юл кисүче очкычында, Су-27 истребителендә, соңрак МиГ-31 истребителендә очып, ил күген саклаган, өлкән очучы, бүлекчә командиры, эскадрилья командиры урынбасары, экадрилья командиры булган. Гомеренең 2500 сәгатен һавада үткәргән.

1988 елдан Г. К. Жуков исемендәге һава һөҗүменнән саклану хәрби команда  укыган.

Хәрби академияне тәмамлагач, Мурманск өлкәсе Кола районы  бистәсендә, Яңа Җир архипелагының Южный утравында урнашкан  хәрби аэродромында, Архангельск өлкәсе Котлас шәһәрендә полк авиаочышлар куркынычсызлыгы хезмәте башлыгы, командир урынбасары булып хезмәт иткән.

1996 елдан Ленинград өлкәсендәге авиаполк командиры, тагын 3 елдан Санкт-Петербургта урнашкан һава һөҗүменә каршы корпус командиры  итеп билгеләнгән.

2000 елда Архангельскига дивизия командиры итеп күчерелгән.

2002 елдан ― Тверь өлкәсе Ржев 32нче һава һөҗүменнән саклану корпусы командиры урынбасары.

2005 елның 1 сентябреннән Россия Федерациясе Кораллы Көчләре Генераль штабының  укырга кабул ителгән. Академияне тәмамлагач,  командиры итеп билгеләнгән.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* Кызыл Байрак ордены
* 2001 елның 4 августы ―  ― *авиация техникасын үзләштерүдәге аерым казанышлары, очучы кадрларны тәрбияләүдә һәм укытуда югары күрсәткечләре һәм хәрби авиациядә күпьеллык авариясез очу эше өчен*.

## Шәхси тормышы
Гаиләле. Хатыны Рәзинә Фаиз кызы (Актаныштан). Балалары: кызы һәм улы.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Фаязов Салават Фоат улы (12.11.1958) / *Ф. М. Моратов, Й. Ә. Хуҗин*. Актаныш – туган җирем. Икенче басма. К.: 2010. ― Б.187-188.

## Сылтамалар
* *Альтаф Гюльахмедов*. Фаязов Салават Фаатович. Генералы и адмиралы татарской национальности. proza.ru
*   Известные люди поселения. Фаязов Салават Фоатович. Старосафаровское сельское поселение.  О поселении
* Салават Фаязов ВКонтакте

Төркем:Россия хәрби очучылары
Төркем:Россия Федерациясенең атказанган хәрби очучылары
Төркем:Г. К. Жуков исемендәге ҺКО хәрби академиясен тәмамлаучылар
Төркем:РФ генштабы хәрби академиясен тәмамлаучылар
Төркем:РФ генерал-майорлары
Фаязов

**Фаязов** ― төрки фамилия.
* Ваһабҗан Фаязов (1912―1974), театр актеры һәм режиссер, Үзбәкстан ССР халык артисты.
* Михаил (*Мамашәриф*) Фаязов (1925―1990), Советлар Союзы Герое (1945).
* Салават Фаязов (1958), РФ атказанган хәрби очучысы.
----
;Фаязова
* Әминә Фаязова (1917―1993), театр һәм кино актрисасы, Үзбәкстан ССР халык артисты.
Төркем:Фамилияләр
Иванай

**Иванай** ― торак пункт атамасы.
* Иванай (Балык Бистәсе районы) (Татарстан)
* Иванай (Дүртөйле районы) (Башкортстан)
Ван Э

**Ван Э** (кытай телендә: 王諤,王谔, Wáng È, як. 1465  - 1545 елда туган) - Мин эпохасы Кытай живописецы. 

## Тормышы һәм иҗады
Ван Эның художество манерасы стилистик яктан Сун эпохасы живописенә, бигрәк тә Көньяк Сун эпохасы вакытында эшләгән Сун Кытаеның иң эре рәссамнарының берсе академик Ма Юаньныкына. Ма Юань кебек үк Ван Э әсәрләрен иҗат иткәндә шулай аталган “чабучы балта” техникасын кулланган – буяуны төшерүче пумаланың буялышлары каты һәм кискен, бигрәк тә очлы түбәле кыяларны сурәтләгәндә һәм алар рельефның махсус пластикасын барлыкка китерергә мөмкинчелек бирә. Ма Юань кебек үк рәссам картиналарының композициясен диагональ рәвештә төзегән. Аннан кала Ван Э алдан килүчесе, сарай яны мин живописецы пейзажист-монументалист Ли Цай иҗатына ориентлашкан.
Художество промыселлары традицион үскән шәһәр Нинбодан килеп чыгышлы булып Ван Э карьерасында зур уңышка ирешкән. Императорлар Хунчжи, ә аннан соң Чжэндэ сарайлары янында сарай яны рәссамы булып китеп ул илнең башкаласы, Пекинда, “Тыелган шәһәр” эчендә тора һәм император сараенда “Кешелек һәм хикмәт заллары”нда эшли. Ике император да Ванның иҗатына югары бәяләмә биргән. Шулай, Хунчжи аны “заманабызның Ма Юане” дип атаган, ә Чжэндэ Ванга символик “Парча гвардиясе җитәкчесе” титулын биргән. Үз картиналарына ул мәҗбүри рәвештә махсус император мөһере куярга тиеш булган.
 
Рәссамның иң мәшһүр картинасы булып 106,7х61,8 см үлчәмдәге төргәк итеп ефәктә тушь һәм буяулар белән ясалган “Карда чәчәк атучы караҗимеш агачын эзләүләрдә” тукымасы булып тора. Ул император Хунчжи (1487–1505) вакытында барлыкка китерелгән булган. Картинаның чынлыгын останың үз келәймәсе һәм ике император мөһере исбатлый. Тукымада соры, моңсу күк белән кышкы югары тау өлкәсе һәм юлдашлары белән җайдак томан баскан таулы үзәнгә менә торган тар юл сурәтләнгән. Традиция ишәгендә илһам эзләп таулы биеклекләргә менә торган Тан чоры кытай шагыйре Мэн Хаожаньга күрсәтә. Гәрчә сюжет аның нинди дә булса шигъри әсәренә конкрет ишарә итмәсә дә, шулай да атамада «чәчәк атучы караҗимеш агачы» кытай шигъриятендә еш очрый торган форма булып тора. Көнчыгыш Азия шагыйрьләрендә слива чәчәге язның беренче чәчәк ата торган гөле булып тора һәм аеруча мәхәббәткә ия. Аеруча осталыкка рәссам тушь белән күрсәтелгән соры томан дәрәҗәләрен һәм аларның калкучы кыялар һәм агач өсләре белән контрастын сурәтләвендә ирешә.
Ван Э эшләре сун живописенең академизмын аңа замандаш художество традициясенең халыкчанлыгы һәм шигърияте белән куша, моның өчен аны император сарае янында бик яратканнар һәм ул популяр булган. “Карда чәчәк атучы караҗимеш агачын эзләүләрдә” тукымасы хәзерге вакытта Пекинда Император сарае музеенда саклана.

## Әдәбият
* Roderick Whitfield (перевод на нем язык Герберта Бутца): *Bilder am Hof der Ming-Dynastie*. S. 70ff. In: Lothar Ledderose (изд.): *Palastmuseum Peking. Schätze aus der Verbotenen Stadt*. Insel Verlag. Frankfurt am Main. 1985. ISBN 3-458-14266-5
Төркем:Рәссамнар
Әхмәд әш-Шара

**Әхмәд Хөсәен әш-Шара** (, шулай ук үзенең сугышчан **Әбу Мөхәммәд Әл-Җулани** () псевдонимы белән билгеле (*[[1982 ел]]ның [[29 октябрь|29 октябре]], [[Согуд Гарәбстаны]], Әр-Рияд*) ― сүрияле хәрби җитәкче һәм сәясәтче, 2025 елның 29 гыйнварыннан (күчеш чорына) Сүрия Президенты, 2024 елдан Сүриянең  лидеры. 2017 елдан бирле Сүрия ватандашлар сугышын җитәкләгән баш күтәрүчеләрнең актив хәрби башлыкларының берсе.

## Тәрҗемәи хәле
1982 елның 29 октябрендә гаиләсе Согуд Гарәбстаны башкаласы Әл-Риядка күченгәннән соң туган. Чыгышы белән Голан биеклекләрендәге Әл-Кунейтра өлкәсендәге Әл-Рәфид авылыннан. Әтисе – Якын Көнчыгышта танылган нефть сәнәгате эшлеклесе, нефть чыгару һәм нефть эшкәртү сәнәгате турында китаплар авторы. Әнисе ― география укытучысы.

Гыйрак сугышы (2003―2011) вакытында чыгышы белән иорданияле, җиһад хәрәкәтенең танылган эшлеклесе  (1966―2006) тарафдары булган. Америка махсус хезмәтләре мәгълүматлары буенча, әз-Зәркави «Әл-Кагыйдә» халыкара террорчылык оешмасында  иң якын көрәштәшләренең берсе һәм  Гыйрак төркеме җитәкчесе булган.

Америкалылар тарафыннан кулга алына һәм Букка лагеренда тотыла. 2008 елда иреккә чыга. «Гыйрак Ислам дәүләте» оешмасына нигез салучыларның берсе була. Бу оешма боерыгы буенча Сүриягә, бүлендек структура оештыру өчен җибәрелгән. 2012 елда Җәбһәт Фәтах Әш-Шам оешмасын булдырган, ул бик күп җиһадчы төркемнәрне йоткан һәм баш күтәрүче-сәләфиләр арасында өстенлек итә башлаган.

Әмма шуннан соң озак та үтми, Гыйрак һәм Левант Ислам дәүләтенең Әл-Кагыйдә белән конфликты аркасында, Әл-Җулани ГШИДкә буйсынудан һәм 2013 елдан 2019 елга кадәр Ислам дәүләте лидеры булган  (1971―2019) ант итүдән баш тарта.

Ул Җәбһәт Фәтах Әш-Шам (Әл-Каиданың Сириядәге филиалы) мөстәкыйль оешмасын җитәкләгән, берьюлы берничә фронтта, шул исәптән ГШИДкә  каршы да сугышкан.

2017 елда Әл-Җулани берничә җиһадчы төркеменең кушылуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән, Сүриядә Ватандашлар сугышы вакытында боевикларның исламчыл группировкасы  оешмасының хәрби әмире булып торган.

## Әсәд режимы җимерелгәннән соң
2024 елның ноябрь ахырында хөкүмәткә каршы көчләрнең масштаблы  җитәкләгән, ул Бәшәр Әсәд режимының җимерелүе белән тәмамланган. Әсәд режимын  соң, Әхмәт әш-Шара Сүриянең фактик лидеры булып тора.

2024 елның 12 декабрендә әш-Шара, Әсәдны бәреп төшергәннән соң, беренче чит ил дипломатик делегациясен кабул итеп, Төркия рәсми түрәләре белән очрашкан.

20 декабрьдә әш-Шара журналистлар төркеменә Хәяту Тахрири-ш-Шам 1974 елгы Исраил һәм Сүрия арасында көчләрне аеру турындагы  үтәүне дәвам итәргә тели, дип белдергән.

29 декабрьдә «Әл-Гарәбия» телеканалына биргән интервьюсында әш-Шара белдергәнчә, Сүриянең яңа Конституциясен язу процессы ике-өч ел барачак, сайлаулар дүрт елдан узарга тиеш.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Сүрия сәясәтчеләре
Төркем:Сүриядә ватандашлар сугышында катнашучылар
Төркем:Сүрия президентлары