Фәләстин дәүләте

**Фәләстин дәүләте** () —  Якын Көнчыгыштагы барлыкка китерү процессындагы  бәйсез дәүләт. Фәләстин дәүләтенең бәйсезлеген 2024 елның июнь ахырына БМОның 193  147се . 

2025 елның 22 сентябренә Фәләстин дәүләте статусын БМОның 193 әгъза иленнән 150 дән артык ил таный (СССР 1988 елда таныган) . 

Дәүләт элек  дип аталган һәм б. э. 135 елында Рим императоры  тарафыннан яһүдләрнең Римга каршы  җитәкчелегендәге  бастырганнан соң  турындагы хәтерне бетерү максаты белән үзгәртелгән  (Рим империясе провинциясе) исеменнән атама алган. 

Фәләстин дәүләтен формалаштыру БМО карарлары нигезендә  (яки аның бер өлешендә, шул исәптән  территориясендә) һәм  күздә тотыла. 

Фәләстин дәүләтен игълан итү 1988 елның 15 ноябрендә Әлҗәзаирда  ( (ФАИО) югары киңәшмә органы) сессиясендә узган — 253 тавыш «хуплый», 46 — «каршы» һәм 10 кеше тавыш бирүдән тыелып калган. Шул ук вакытта ФАИО үзе дәгъва иткән нинди дә булса территорияне контрольдә тотмаган. 

1994 елда Исраил һәм ФАИО арасындагы  нәтиҗәсендә  (ФМА) төзелгән. Киләчәк дәүләт төзү мәсьәләсе килешүләр тарафыннан күздә тотылмаган; шул ук вакытта *«ике як та Үрдүн елгасының көнбатыш яры һәм Газзә секторы статусын үзгәртү буенча берьяклы гамәлләр кабул итмәскә конкрет йөкләмә алган»*. 

Де-факто Фәләстин дәүләте бүгенге көнгә кадәр төзелмәгән һәм реаль  ия түгел. Дәүләт структуралары өлешчә генә формалашкан. Вакытлы башкала Рамаллаһта президент, хөкүмәт һәм парламент эшли. Әмма дәүләттә армия юк, гәрчә полиция булса да һәм шул ук вакытта ярымхәрби оешмалар актив эшлиләр. Үз валютасы юк, акча берәмлеге сыйфатында  һәм АКШ доллары кулланыла. Фәләстиндә гамәлдәге халыкара аэропорт юк, шуңа күрә башка илләргә очу өчен Фәләстин дәүләт лидерлары Үрдүн башкаласы Амман  куллана. 

 территориясенең шактый өлеше  контролендә,  (һәм тулаем шәһәр) шулай ук Исраил контролендә. Исраил шулай ук Фәләстин территорияләре чикләрен, шул исәптән Газзә секторының Мисыр белән  дә 2024 елның маеннан контрольдә тота. Фәләстин территорияләре, аларда өлешчә Фәләстин идарәсе булуга карамастан, БМО тарафыннан Исраил тарафыннан  (Газзә секторын да кертеп) буларак . Фәләстинне азат итү оешмасы вәкилләре Фәләстинне «Исраил оккупациясе астындагы ил» дип атый. Газзә секторы һәм Үрдүн елгасының көнбатыш яры Исраил территориясе белән бүленгән ике эксклав булып тора, беренчесе кайбер илләрдә террорчылык оешмасы дип танылган  тарафдарлары тарафыннан контрольдә тотыла, ә икенчесе —  (ФАИО нигезен формалаштыручы оешма) тарафдарлары тарафыннан контрольдә тотыла.  һәм җайга салу омтылышларыннан соң 2014 елның 2 июлендә ХАМАС һәм ФӘТХ биш министр-христиан катнашында  формалаштырган. Бу хөкүмәт 2019 ел башына кадәр яшәгән һәм ФӘТХ белән ХАМАС арасындагы җайга салынмаган каршылыкларга бәйле рәвештә отставкага киткән, шуның нәтиҗәсендә хөкүмәт  өстеннән контрольдә тотмаган.

2012 елның 29 ноябрендә БМО Генераль Ассамблеясында  (138 тавыш «хуплый», 9 — «каршы», 41 ил тыелып калды) Фәләстингә Берләшкән Милләтләр Оешмасы каршында аның әгъзасы булмаган күзәтүче дәүләт статусы бирелгән. 

2013 елның 5 гыйнварында  Мәхмүт Габбәсның «Фәләстин милли администрациясе» атамасы урынына рәсми максатларда бары тик «Фәләстин дәүләте» атамасын гына кулланырга дигән указы чыгарылган.

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* 

## Сылтамалар

* Why Was 'Independent Palestine' Never Created in 1948? — Zvi Elpeleg, 1 Apr 1989, 
* 
* 

* International Recognition of a Unilaterally Declared Palestinian State: Legal and Policy Dilemmas, Tal Becker 
* The Fallacy of the «1967 Borders» — No Such Borders Ever Existed, Alan Baker Jerusalem Center for Public Affairs Vol. 10, No. 17, 21 December 2010
* 
* 

Төркем:Өлешчә танылган дәүләтләр
Төркем:Фәләстин Дәүләте
Төркем:Әлифба буенча дәүләтләр
Төркем:1988 елда нигезләнгән дәүләтләр һәм территорияләр