Rinçengiyn Barsbold

**Rinçengiyn Barsbold**, Rinçengiyn (Rinçen) Barsbold (; *[[1935 yıl]]nıñ [[21 dekäber]]e, , [[Ulaanbaatar]] — [[2025 ел|2025 yılnıñ]] [[28 avgust]]ı*) — Mongoliä , biologiä fännäre doktorı, akademik B. Rinçennıñ ulı. Akademik, Mongoliä fännär akademiäseneñ Paleontologiä institutı direktorı, professor, qoşlarnıñ  kilep çığuwı turındağı gipoteza avtorı. 2010 yılda  Romer — Simpson medale belän büläklängän.  laureatı (2018), ,  kavalerı (2024).

## Biografiäse
Yuğarı belemne SSRBda alğan. 1959 yılda  tämamlağan. 1969 yılda geologiä-mineralogiä fännäre kandidatı däräcäsenä dissertatsiä yaqlağan. 1979 yılda «Aqbur çorı Mongoliäseneñ yırtqıç dinozavrları» temasına biologiä fännäre doktorı däräcäsenä dissertatsiä yaqlağan. MXR häm SSRB fännär akademiäläreneñ urtaq Mongoliä-Sovet paleontologik ekspeditsiäseneñ Mongoliä öleşe başlığı bulğan. Bu ekspeditsiä 1969 yıldan başlap MXRda Üzäk Aziä tarixında iñ kiñ komplekslı paleontologik tikşerenülär, ayırım alğanda, MXR Üzäk Aziä dinozavr faunaların ütkärgän.

### Fänni qazanışları
Paleontologiä ölkäsendä eşne XX ğasırnıñ 60-yıllarında başlağan, waqıt uzu belän teropodlar, ayırım alğanda  teropodları, häm   buyınça dönyanıñ äydäp baruçı belgeçläreneñ berse bularaq abruy qazanğan.

1983 yılda Barsbold teropod häm qoşlarnıñ morfologik sıyfatlamaları turı kilügä nigezlängän yaña teoriäne täqdim itkän. Bu teoriä buyınça, xäzerge qoşlar teropodlarnıñ ber yäki berniçä tarmağınnan kilep çıqqan. Teoriä 1990-yıllarda qanatsız  açılğaç ataqlılıq häm kiñ tanılu alğan.

2025 yılnıñ 28 avgustında 89 yäşendä wafat bulğan.

### Tasvirlağan taqsonnar
Barsbold berüze yäki avtordaşlıqta tübändäge taksonnarnı taswirlağan:

* **' (1983)
* **' (1988)
* **' (2009)
* **' (1983)
* **' (1980)
* **' (1972)
* *[[Gallimimus mongoliensis]]* (1998)
* **' (2000)
* ''Saurornithoides junior'' (1974) → **' (2009)
* *[[Tonouchisaurus mongoliensis]]* (1974)
* **' (2006)
*  (ğailälek)
** **' (1981)
*  (ğailälek)
** **' (1984)
*  (ğailälek)
** **' (2001)
** **' (1981)
** **' (2001)
** **' (1986)
* [[Ingeniidae]] (asğailälek)
** **' (1981)

## Büläkläre, premiäläre, fänni tanıluwı
Barsbold xörmätenä dinozavrlarnıñ ber ıruğı —  — häm ** töre atalğan.

 laureatı (2018). 2024 yılda  belän büläklängän häm  isemenä layıq bulğan.

2010 yılda Rinçengiyn Barsbold fänni karyerası däwamında qazanışları öçen  yuğarı bülägenä — Romer — Simpson medalenä layıq bulğan; aña qädär bu büläkne ber genä Aziä ğalime alğan.

2011 yılda Räsäy fännär akademiäseneñ çit il äğzası itep saylanğan. 2012 yılda «Räsäy Federatsiäse belän iqtisadi, mädäni häm humanitar xezmättäşlekne üsterügä häm nığıtuğa zur öleş kertkän öçen» Räsäy  belän büläklängän.

## İskärmälär

## Sıltamalar

* 

Төркем:21 декабрь көнне туганнар
Төркем:1935 елда туганнар
Төркем:Улан-Баторда туганнар
Төркем:28 август көнне вафатлар
Төркем:2025 елда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Әлифба буенча галимнәр
Төркем:Әлифба буенча палеонтологлар
Төркем:Монголия палеонтологлары
Төркем:XX гасыр палеонтологлары
Төркем:XXI гасыр палеонтологлары
Төркем:Биология фәннәре докторлары
Төркем:Монголия Хезмәт Каһарманнары
Төркем:Монголия дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:Сүхбаатар ордены кавалерлары
Төркем:Почет ордены кавалерлары
Төркем:Зоологик таксоннар авторлары
Төркем:РФА чит ил әгъзалары
Төркем:Ромер — Симпсон медале белән бүләкләнгәннәр
Төркем:Монголия геологлары
Төркем:Динозаврларны тикшерүчеләр