Енс Юль

**Енс Юль**, **Йенс Ёргенсен Юль** (дат телендә: Jens Jørgensen Juel; 1745 елның 12 мае, Бальслев [хәзер Миддельфарт коммунасында], Көньяк Дания — 1802 елның 27 декабре, Копенгаген) — дат живописецы, портретист, (Николай Абрахам Абильгор белән беррәттән) милли живопись мәктәбе нигезләүчеләренең берсе. 1784 елдан бирле — Копенгагенда Дат король сәнгатьләр академиясе профессоры. Соңрак — аның мөдире. Портретлар, пейзажлар, натюрмортлар ясаган. Тарихи сюжетларга рәт картина авторы.
## Тәрҗемәи хәле

Рәссам Фюн утравында Бальслевда әнисе ягыннан абыйсы Йохан Йоргенсен йортында туган. Енс Юль Ведельсборгта хезмәтче Вильгельмина Элизабе Юль  (1725—1799) һәм “тәрбияле джентльмен”, мөгаен Веделла яки камергер Енс Юльнең (1707—1775) тәрбиядән тыш улы булган.
Енс живопись сәнгатенә кызыксынуны иртә күрсәткән һәм конфирмациядән соң әти-әнисе аны дат Гамборг шәһәренә рәссам Иоганн Михаэль Германга өйрәнчек итеп биргәннәр, Юль анда биш-алты ел дәвамында рәссам өйрәнчеге итеп эшләгән. Аңа егерме яшьтән бераз гына артык булганда ул Копенгагенга килгән һәм Дат король сәнгатьләр академиясендә укыган.
1772-1780 елларда ул Римда торган һәм эшләгән, соңрак Парижга барган, ул шул вакытта живопись портреты сәнгатенең әһәмиятле үзәге булган. 1777 елда рәссам Женевага (Швейцария) килгән, анда дусты натуралист Шарль Боннеда (1720—1793) ике ел торган булган, ул шәһәрдән читтә йортында үзе тирәли кечкенә дат рәссамнары түгәрәген җыйган булган. Өч башка рәссам белән бергә Юэль натуралистик һәм фәлсәфи “Бонне тарихы”н иллюстрирлаган
.
Женевада Юль күп портрет ясаган, шул исәптән һолланд-швейцарияле язучы Изабель де Шаррьер (Белль ван Зёйлен) портретын. Боннега рәхмәтле рәссамның абруе Даниягә таралган.
Сигез елдан соң 1780 елда Юль башкалар арасында “Мессия” авторы шагыйрь Фридрих Готлиб Клопштокны очраткан Гамборгта озак түгел булудан соң Даниягә кайткан; үзенең өендә ул мәшһүр “Мессия шагыйре” (Messiadens Digter) картинасын ясаган. Копенгагенда Йенс Юль король йортының һәм күп аксөяк заказчикларның портретисты булган.
1782 елның 4 апрелендә ул бердәй тавыш бирелеп Дат король сәнгатьләр академиясенең әгъзасы итеп сайланган булган. Ул 1795 елда Академия мөдире булган һәм шул вазыйфада үлеменә кадәр торган.
1790 елның 9 февралендә Енс Юль сарай яны бакчачысы кызы Розина Доршельгә өйләнгән. Аларның күп балалары, уллары һәм кызлары булган, шуларның күбесе яшь чагында үлгән.
Енс Юль 57 яшендә 1802 ел Раштуасында аның күптәнге һәм ышанычлы дусты Йоханнес Видевельт Сортедамссен күлендә батканнан соң алты көн узгач үлгән. Юль хатынын җиденче баласы белән калдырган. Енс Юль Копенгагенда Ассистенс зиратында күмелгән булган.
Рәссамның автопортреты 1972 ел сериясе 100 крона номиналлы, якынча 1999 елда чыгарылган банкноталарда бастырылган булган.
## Галерея

Jens Juel - Niels Ryberg with his Son Johan Christian and his Daughter-in-Law Engelke, née Falbe - Google Art Project.jpg|Нильс Рюберг улы Юханом Кристианом һәм улының хатыны, тумыштан Фальбе Энгельке белән. 1797. Киндер тукыма, май. Дәүләт сәнгатьләр музее, Копенгаген
Friedrich Gottlieb Klopstock 1.jpg|Фридрих Готлиб Клопшток. Як. 1779. Киндер тукыма, май. Милли тарих музее, Фредериксборг    
Jens Juel - Portræt af Johanne Georgia Lund, née Liebenberg - 1771.png|Йоханна Джорджия Лунд, тумыштан Либенберг портреты. 1771. Киндер тукыма, май. Шәхси туплама
Jens Juel - Portrait of a Woman - WGA12064.jpg|Екатерина Петровна Шувалова портреты. 1773 һәм 1774 арасында. Киндер тукыма, май. Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербург
Jens Juel - Portrait of Queen Marie Sophie Frederikke (1767).jpg| Фредерик VI-ның хатыны Мария София Гессен-Кассельле портреты. 1790-ынчы еллар. Агачта киндер тукыма, май. Шәхси туплама
Jens Juel (1745-1802) - Frederik VI, King of Denmark (1768-1839) - RCIN 404344 - Royal Collection.jpg|Дания короле Фредерик VI. 1784. Киндер тукыма, май. Король тупламасы, Бөекбритания
Jens Juel 003.jpg|Рәссамның хатыны тумыштан Доршель, Розина белән автопортреты. 1791. Агач, май. Дәүләт сәнгатьләр музее, Копенгаген
Jens Juel - Boy Reading at Artificial Light - KMS7458 - Statens Museum for Kunst.jpg|Ясалма яктылыкта укучы яшүсмер. 1763 һәм 1764 арасында. Киндер тукыма, май. Дәүләт сәнгатьләр музее, Копенгаген


## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Искусство стран и народов мира: Архитектура. Живопись. Скульптура. Графика. Декоративное искусство. Краткая художественная энциклопедия. М.: Советская Энциклопедия. Т. 1. 1962. С.651; 661.
* 

Төркем:Рәссамнар