Tetsuro Watsuci

**Tetsuro Watsuci** (; *[[1889 yıl]]nıñ [[1 mart]]ı, [[Химедзи (шәһәр)|Himeci]] — [[1960 yıl]]nıñ [[26 dekäber|26 dekäb]]*''ere''*, [[Tokio|To]]*''kio'') — Yaponiä fälsäfäçese, kulturologı häm yazuçısı.

## Biografiäse
Watsuci Himecida tabib ğailäsendä tuğan. Yäş çağında ul şiğriät häm  belän mawıqqan. Berniqädär waqıt ul ädäbi jurnalnıñ möxärrirdäşe bulğan häm şiğirlär häm pyesalar yazu belän şöğellängän. Anıñ fälsäfä belän qızıqsınuwı Tokiodağı Berençe yuğarı mäktäp studentı bulğanda kürengän, gärçä anıñ ädäbiät belän qızıqsınuwı ğömer buyı köçle bulıp qalsa da.

Anıñ 1913—1915 yıllardağı xezmätläre Sören Kyerkegor häm Fridrix Nitsşe fälsäfäsen tikşerügä bağışlanğan. 1918 yılda könbatış fälsäfäse individualizmın häm anıñ yapon fikerenä häm yaponnarnıñ yäşäw räweşenä yoğıntısın tänqitläw pozitsiäsenä basqan. Bu anı yapon mädäniäte tamırların, şul isäptän yapon , ayırım alğanda urta ğasır zen-buddaçılıq fiker iäse  eşlären öyränügä kitergän. Watsuci şulay uq tanılğan yapon yazuçısı  icatı belän qızıqsınğan.

1920-yıllar başında Watsuci ,  häm  universitetlarında, şulay uq Tsuda Eygaku-cukuda (xäzerge ) uqıtqan.

Anıñ iğtibarın hermenevtika mäs’äläläre, bigräk tä  häm  hermenevtikası cälep itkän.

1925 yılnıñ martında Watsuci, ,  häm  kebek şul çornıñ başqa äydäp baruçı fälsäfäçelärenä quşılıp,  uqıtuçı bulıp eşli başlağan. Bu öç fälsäfäçe  äğzaları bulğan. Gärçä Watsuci alarnıñ bülegenä quşılsa da, anı ğädättä eşendä intellektual’ bäysezlek arqasında bu mäktäpneñ äğzası dip sanamıylar. İyül ayında ul etika assotsiatsiälängän professorı wazifasına kütärelgän.

1927 yılnıñ ğinwarında anıñ äxlaqi fiker tarixın tikşerü öçen 3 yılğa Almaniägä kitüwe turında qarar qabul itelgän. Ul 17 fevraldä kitkän häm aprel başında Berlinğa kilgän. Cäy başında ul äle genä çıqqan Haydeggernıñ «» xezmäten uqığan. Şunnan soñ ul Parijğa kitkän. Ul Parijnı dekäber başında taşlap kitkän häm şul uq aynıñ 12 könendä Genuyağa kilgän.

1928 yılnıñ ğinwarınnan mart ayına qädär ul Rim, Neapol, Sitsiliä, Florensiä, Bolonya, Ravenna, Paduya häm Venetsiädä bulğan. Annarı ul säfären özgän, iyül başında Yaponiägä qaytqan. Şulay itep, anıñ Awrupada buluwı nibarı ber yılğa yaqın däwam itkän.

1931 yılnıñ martında ul Kioto imperator universitetında professor wazifasına kütärelgän.

1934 yılnıñ iyülendä ul  küçkän häm 1949 yılnıñ martında pensiägä çıqqançı etika kafedrasın alıp torğan.

İkençe bötendönya suğışı waqıtında anıñ teoriäläre (keşe tabiğäten häm etikasın añlawğa yapon traditsiäläreneñ östenlegen raslağannar, şulay uq individualizmğa qarşı çığış yasağannar)  xuplağan. Bu xaqta ul, suğıştan soñ äytkänçä, ükengän.

Watsuci 1960 yılnıñ 26 dekäberendä 71 yäşendä wafat bulğan.

## Eşe
Watsucinıñ öç töp xezmäte — anıñ 1954 yılğı ike tomlı «Yapon etik fikere tarixı», anıñ berençe tapqır 1937, 1942 häm 1949 yıllarda basılğan öç tomlı  häm 1935 yılğı «Klimat»ı. Soñğısında anıñ iñ ayırımlıq fikerläre üsä. Anda Watsuci klimat häm äylänä-tirä moxitneñ başqa faktorları belän keşe mädäniätläreneñ tabiğäte arasında bäyläneş barlığın raslıy häm mädäniätneñ öç tören ayıra: pastoral’, çül häm mussonlı.

## İskärmälär

## Ädäbiät

* Hans Peter Liederbach (2001): *Martin Heidegger im Denken Watsuji Tetsuros*, München: Iudicium, ISBN 3-89129-363-1
* Maraldo, John C. (2001). "Watsuji" in *A Companion to the Philosophers* (, editor). Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-22967-1
* Marra, Michael F. (2002). ''Japanese hermeneutics: Current Debates on Aesthetics and Interpretation.'' Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 9780824824570; 
* Mayeda, Graham. *Japanese Philosophers on Society and Culture: Nishida Kitarō, Watsuji Tetsurō, and Kuki Shūzō*. Lanham: Lexington Books, 2020. ISBN 978-1-4985-7208-8
* Mayeda, Graham. (2006). *Time, Space and Ethics in the Philosophy of Watsuji Tetsurō, Kuki Shūzō, and Martin Heidegger*. New York: Routledge. ISBN 0-415-97673-1 (alk. paper).

Төркем:1 март көнне туганнар
Төркем:1889 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:26 декабрь көнне вафатлар
Төркем:1960 елда вафатлар
Төркем:Токиода вафатлар
Төркем:Токио университетын тәмамлаучылар
Төркем:Токио университеты укытучылары
Төркем:Киото университеты укытучылары
Төркем:Хосэй университеты укытучылары
Төркем:Мәдәният ордены кавалерлары
Төркем:Әлифба буенча фәлсәфәчеләр
Төркем:Япония фәлсәфәчеләре
Төркем:XX гасыр фәлсәфәчеләре
Төркем:Япония язучылары
Төркем:XX гасыр язучылары
Төркем:Япония фәннәр академиясе әгъзалары
Төркем:Япон милләтчелеге
Төркем:Мәдәният өлкәсендә аерым казанышлары булган затлар (Япония)