Mutulu Şäkür

**Mutulu Şäkür** (; tuğan waqıttağı iseme — **Ceral Weyn Wilyams** (); *[[1950 yıl|1950 yılnıñ]] [[8 avgust|8 av]]*''gustı''*, [[Merilend]], [[Балтимор (Мериленд)|Baltimor]] — [[2023 ел|2023 yılnıñ]] [[6 iyül|6 iyüle]], *) — afroamerikan aktivistı,  äğzası. Talawda qatnaşqan öçen altmış yılğa törmä totqınlığına xökem itelgän, şul waqıtta qarawılçı häm ike politsiäçe häläq bulğan. Reper Tupak Şäkürneñ ügi ätise.

## İrtä tormışı häm aktivizmı
Ceral Wilyams 1950 yılnıñ 8 avgustında Merilend ştatınıñ Baltimor şähärendä tuğan. Cide yäşendä suqır änise häm keçe señlese  belän Nyu-Yorknıñ Kwins borosınıñ  rayonına küçengän. Yaşüsmer çağında   säyäsi aktivistı bulğan, ä soñraq  quşılğan.

1970 yılda   klinikasında eşli başlağan. Klinika  tarafınnan xuplanğan  urınına  qullanıp,  bäylelektän däwalaw täqdim itkän. Soñınnan klinika direktorınıñ yärdämçese bulğan häm anda 1978 yılğa qädär eşen däwam itkän. 1979 yılda Kaliforniä ştatında akupunktura praktikasına sertifikat häm litsenziä alğan. Soñraq ul Akupunktura buyınça qara tänlelärneñ Tönyaq Amerika konsultativ assotsiatsiäsenä () häm Harlem akupunktura institutına nigez salırğa häm citäkçelek itärgä yärdäm itkän.

## Talawı, qulğa alu häm totqınlığı
Şäkür 1981 yılnıñ oktäberendä Nyu-Yorktağı Nanuetta inkassator maşinasın talawnı başqarğan Qara azat itü armiäse äğzalarınıñ berse bulğan.  (M19CO) häm  elekkege äğzaları yärdämendä armiä äğzaları  şäxsi saq kompaniäse maşinasınnan 1,6 million dollar urlağannar. Talawçılar saqçı Piter Peycnı ütergän häm ikençesen, Cozef Trombinonı citdi yaralağannar. Şunnan soñ ozaq ta ütmi alar cinäyätçelär qaçqan maşinanı tuqtatqan ike politsiä ofitserın, Edward O’Greydi häm Weyverli Brawnnı ütergännär.

Törkemneñ farazlanğan liderı Şäkür biş yıldan artıq tikşerüdän qaçıp yörgän, şuña kürä talawda ğäyeplänep xökem itelgän soñğı keşe bulğan. 1982 yılda Mutuluğa,  häm Armiä häm M19CO’nıñ başqa äğzalarına  buyınça berniçä talawda, şul isäptän Brink’s furgonın talawda, şulay uq 1979 yılda Nyu-Cersi törmäsennän Assata Şäkürneñ qaçuwın oyıştıruda ğäyepläwlär belderelgän. İrektä bulğanda, 1982 yılnıñ 23 iyülendä  isemlegenä kertelgän 380nçe keşe bulğan. 1986 yılnıñ 12 fevralendä Kaliforniädä FTB agentları tarafınnan qulğa alınğan. Xökemgä qädär aslamğa azat itü turındağı qarar  tarafınnan kire qağılğan. Şäkür belän Bak 1987 yılda xökem qarşına basqannar häm 1988 yılnıñ 11 mayında xökem itelgännär. Aña altmış yıl törmä totqınlığı birelgän. Ğäyepläwlär häm xökem qararı apellätsiä tärtibendä üz köçendä qaldırılğan.

Gärçä federal’  1984 yılğı  belän ğämäldän çığarılsa da, Şäkür xökeme bu qanun yoğıntısına eläkmägän, çönki qanun nigezlämäläre 1987 yılnıñ noyäberenä qädär qılınğan cinäyätlärgä qarata qullanılmağan. Talaw waqıtında ğämäldä bulğan qağidälär nigezendä, Şäkür üzeneñ başlanğıç altmış yıllıq srokınıñ yartısın uzğannan soñ, yäğni 2016 yılda, şartlı-waqıtınnan alda azat itüne sorıy alğan. 

Ämmä AQŞnıñ  aña bu eşne 2016 yılda, 2018 yılda häm 2022 yıl başında kire qaqqan. 2019 yılnıñ oktäberendä Şäkür xökem qararın yomşartuğa ireşü omtılışların yañartqan,  nigezendä  turındağı üteneç belän xökemgä möräcäğät itkän, läkin yomşartudan yañadan baş tartılğan. 

2022 yılnıñ 10 noyäberendä Şartlı-waqıtınnan alda azat itü komissiäse anıñ eşen yañadan qarağan häm Şäkürgä anıñ sälämätlege naçarayu säbäple 2022 yılnıñ 16 dekäberennän şartlı-waqıtınnan alda azat itelü xoquqın birgän. Bilgelängän srokta ul irekkä çığarılğan. Sigez aydan soñ elekkege totqın ülgän.

## Şäxsi tormışı
1975 yılda  öylängän. Alarnıñ Sekaywa isemle qızı bulğan. Par 1982 yılda ayırılışqan.

2022 yılnıñ iyünendä Mutulunıñ däwalap bulmıy torğan stadiädäge  açıqlanğan. 2023 yılnıñ 6 iyülendä yaman şeştän wafat bulğan.

## İskärmälär

## Sıltamalar

* "Dare to Struggle" music compilation's website
* "Tupac's Father to Release CD Honoring Son"
* Jericho Movement's "Children of Political Prisoners Speak Out," Recorded June 13, 2020 and posted on YouTube on August 24, 2020.

Төркем:8 август көнне туганнар
Төркем:1950 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Балтиморда туганнар
Төркем:6 июль көнне вафатлар
Төркем:2023 елда вафатлар
Төркем:Калифорниядә вафатлар
Төркем:АКШ җинаятьчеләре
Төркем:АКШ банкларны талаучылары