Адам Франс ван дер Мейлен

**А́дам Франс ван дер Ме́йлен**, **Антуан Франсуа ван дер Мёлен**, яки **Мелюн** (; 1632 елның 11 январе чукындырылуы датасы, Брюссель, Испан Нидерландлары — 1690 елның 15 октябре, Париж, Франция Корольлеге) — гомеренең күпчелек өлешен Франциядә үткәргән фламанд живописецы, рәсем ясаучысы, акварелист һәм гравёр; один из основоположниковживопись һәм гравюраның баталь жанры нигезләүчеләренең берсе, Людовик XIV-нең «зур стиле»нең күренекле вәкиле. «Бәрелешләр», ау күренешләрен, пейзажлар, король кальгалары һәм парад портретлар ясаган. Ул шпалералар өчен картоннар һәм гравюралар өчен рәсемнәр иҗат иткән.

## Тәрҗемәи хәле
Адам Франс ван дер Мейлен Брюссельдә туган булган, 1632 елның 11 январендә чукындырылган булган. Ул Питер ван дер Мейлен һәм аның икенче хатыны Мария ван Стенвегенның җиде баласының иң олысы булган. Аның әтисе ихтирам ителгән нотариус булган. Адам 1651 елның 5 мартында Брюссель Изге Лука Гильдиясе остасы буларак  Питер Снайерсның өйрәнчеге итеп теркәлгән булган.
Адамның баталь һәм сунар күренешләре һәм, хосусан, ат рәсемнәрен ясауда абруе һәм осталыгы Франциягә кадәр барып җиткән. Рәссамны Парижга чакырганнар, анда 1664 елның 1 апрелендә ул король хезмәтенә кергән. Ул вакытта биналар, сәнгатьләр һәм мануфактуралар (surintendant des Bâtiments, Arts et Manufactures) белән идарә итүче, ә соңыннан финанс министры Жан-Батист Кольбер, фараз ителгәнчә ван дер Мейленның король билгеләнүе артында торган. Кольбер Людовик XIV-нең хәрби уңышларын мәңгеләштерергә кирәк булган. Бу максатка ирешер өчен ул шпалералар сериясен барлыкка китерергә карар кылган, аларда корольнең каһарман гамәлләре сурәтләнергә тиеш булган.

Король гобеленнар мануфактурасы идарәчесе итеп билгеләнгән корольнең беренче живописецы Шарль Лебрен идарәсе астында ван дер Мейлен берничә серия тукылган келәмнәр өчен картоннар эшләнешендә катнашкан. Башта ул “Король тарихы” сериясе өстендә эшләгән, ул аның өчен баталь күренешләр ясаган. Эш киң булганга күрә ван дер Мейлен ярдәмчеләр сыйфатында башка фламанд рәссамнарын чакырган.
1668 елдан бирле ван дер Мейлен “Король кальгалары” (Maisons royales) атамасы астында гобеленнар сериясе өстендә эшләгән. Ван дер Мейленның Франциядә уңышлары ашкынулы булган. Гобеленнар мануфактурасында аның ел саен эш хакы даими рәвештә арткан һәм 1666 елда ул иң югары эш хаклы рәссамнарның берсе булган. Ул король Людовик XIV-нең Фландриядә кампаниясе дәвамында юлдашы булган һәм Тюрнхаут, Кортрейк, Ауденарде, Алст һәм Лилльне кертеп французлар камаган калаларны натурадан ясаган. Аның 1667 ел хәрби кампанияләрен сурәтләүче картиналары корольне шулкадәр сокландырган ки, шул вакыттан бирле ван дер Мейленга корольнең барлык хәрби экспедицияләрендә юлдашы булырга кушылган булган.
1669 елда рәссам әсәрләрен гравюраларда кабатлауга король привилегиясен алган. Күп рәссамнар ван дер Мейлен картиналарыннан гравирлаганнар. 1673 елда ул “корольнең ординар живописецы” (Рeintre ordinaire du Roy) дип билгеләнгән булган. Шул ук елда ул программа әсәрен бирергә ихтыяҗсыз Король живопись һәм сынчылык академиясенә кабул ителгән булган. 1681 елда ул Академия киңәшчесе һәм 1688 елда баш киңәшче званиесенә лаек булган.
Адам ван дер Мейленның баталь картиналары, шул исәптән Марлида Король павильоны өчен башкарылганнары зур уңыш казанган. Алар сарай һәм җәмәгать биналарының хәрби күренешләр сурәтләгән картиналар белән бизәүгә мода таралышына китергән.
Ван дер Мейлен күп ат этюдларын барлыкка китергән. Аның ат этюдларыннан белешмә төзелгән булган, һәр рәссам аны композицияләрендә һәм шулай ук өйрәнчекләрне әзерләү өчен куллана алган. Шулай һолланд гравёр Ян ван Хухтенбург сугышта үлгән атлар белән зарисовкалар сериясен гравирлаган. Ван дер Мейлен рәсемнәре һәм картиналарын гравирлау өчен берничә гравёр җыйган булган. Күбесе Фландрия һәм Һолланд Республикасыннан чыгышлы булган, мәсәлән, Адриан Франс Будевейнс, Авраам Геноэлс, Ян ван Хухтенбург и Ромейн де Хоге. Француз гравёры Робер Боннар ван дер Мейленнан өйрәнгән һәм аның исеменнән гравюралар саткан булган. Соңрак Мейлен гравюраларын тарату өчен нәширләр һәм сәүдәгәрләр яллаган булган. 1670 елда ул Король кабинеты өчен шәһәрләрне камау, алу һәм король кальгалары күренешләрен сурәтләүче унөч зур масштаблы гравюраны әзерләгән. Алар Таҗ тарафыннан сатып алынган булган һәм 1679 елда Король типографиясе тарафыннан нәшер ителгән булган. Рәссам 1685 елда яңа пластиналардан басылган гравюраларны корольгә сата һәм соңыннан Марли өчен эшләгән “Король яулап алулары” сериясен тәкъдим итүче гравюраларның икенче басманың сатуын оештыра алган.

Адам ван дер Мейлен рәссам-баталист Жан-Батист Мартенның остазы булган. Мәшһүр Лебрен күренекле остазга сеңлесен кияүгә биргән. Рәссамның ир туганы Питер сынчы булган һәм Англиядә торган.

Санкт-петербург Эрмитажында ван дер Мейленның ун картинасы бар.

## Галерея

Adam Frans van der Meulen - Cavalery in the Battle (1657).jpg|Кавалерия бәрелеше. 1657. Киндер тукыма, май. Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербург
Detail from "Battle Scene" - Adam Frans van der Meulen (1632-1690).jpg|«Баталь күренеш» картинасының детале
Adam Frans van der Meulen - Louis XIV at the taking of Besançon (1674).jpg|Безансонны алганда Людовик XIV. 1674. Киндер тукыма, май. Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербург
Adam Frans van der Meulen - View of the march of the army of the king on Kortrijk on 18 July 1667.jpg| 1667 елның 18 июлендә король армиясенең Кортрейкка маршы. Между 1667 һәм 1690 арасында. Киндер тукыма, май. Версаль
Adam Frans van der Meulen - The crossing of the Rhine on 12 June 1672.jpg|1672 елның 12 июнендә Рейн аша кичү. 1672 елдан соң. Киндер тукыма, май. Лувр, Париж
Adam Frans van der Meulen - The entry of King Louis XIV and Queen Maria-Theresa in Arras on 30 July 1667.jpg|1667 елның 30 июлендә король Людовик XIV-нең һәм королева Мария-Терезиянең Арраска керүе. 1700 һәм 1725 арасында. Киндер тукыма, май. Версаль
Charles Le Brun and Adam Frans van der Meulen (after) - The defeat of the Count of Marsin.jpg| Граф Марсенның җиңелүе. Ш. Лебрен һәм А. ван дер Мейлен картоны буенча шпалера. 1711 һәм 1715 арасында
Jan van Huchtenburg, Adam Frans van der Meulen - A horse lying on its right side seen from the front. The back of a horse lying on its belly.jpg|Уң ягында ятучы ат. Офорт Я. ван Хухтенбургның ван дер Мейлен рәсеме буенча офорты. 1674 һәм 1733 арасында

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* 
* 
* 
* 
* А. Плюшар. Энциклопедический лексикон, том 8. — Типография А. Плюшара; С.-П., 1837 — с. 226 (Вандермейленъ, Антоній Францискъ).
* 
* 
* 
* 
* 

## Сылтамалар
* 

Төркем:Рәссамнар