Toiçiro Kinoşita

**Toiçiro Kinoşita** (, ; *[[1925 yıl]]nıñ [[23 ğinwar]]ı, [[Yaponiä imperiäse]], [[Кураёси|Kurayoşi]] — [[2023 ел|2023 yılnıñ]] [[23 mart]]ı, [[Amerika Quşma Ştatları|AQŞ]], [[Massaçusets]], [[Эмгерст (Массачусетс)|Amherst]]*) — Yaponiä häm Amerika fizik-teoretigı, Kornell universitetı professorı,  äğzası (*1991*),  laureatı (*1990*).  ölkäsendä eşlägän.

## Biografiäse
Toiçiro Kinoşita 1925 yılnıñ 23 ğinwarında Kurayoşi şähärendä (başqa mäğlümatlar buyınça, Yonagoda yäki Tokioda) tuğan. 1944 yılda  uqırğa kergän, 1947 yılda anı tämamlağan, ä 1952 yılda şunda uq doktorlıq däräcäsen alğan. Anıñ fänni citäkçese  bulğan.

Şunnan soñ Kinoşita Prinstondağı   alğan, anda ul 1952—1954 yıllarda eşlägän. Annarı, 1954—1955 yıllarda, ul Nyu-Yorktağı Kolumbiä universitetında eşlägän.

1955 yıldan başlap, Kinoşita İtakadağı Kornell universitetında eşlägän. 1958 yılda ul , 1960 yılda —  wazifasın alğan, ä 1963 yılda tulı professor bulğan. 1962—1963 yıllarda Kinoşita  sıyfatında ATTOda eşlägän. 1992 yıldan anıñ Kornell universitetındağı wazifası «Goldwin-Smit professorı» () dip atalğan, ä 1995 yıldan — «Goldwin-Smit professor-» ().

1951 yılda Kinoşita şulay uq fizikanı öyrängän Masako Matsuokağa öylängän. 1954 yılda AQŞta alarnıñ berençe qızı tuğan, anı alar Key dip atağannar, ä annarı, 1958 häm 1960 yıllarda, tağın ike qızı — Cun häm Rey tuğan. Masako 2022 yılda wafat bulğan. Toiçiro Kinoşita 2023 yılnıñ 23 martında Amherstta wafat bulğan. Ul da, anıñ xatını da Kornell universitetınnan yıraq tügel İtakada cirlängännär.

## Fänni näticäläre
1950-yıllarnıñ ikençe yartısında, Kornell universitetında başqarılğan  belän urtaq eşlärdä, Kinoşita  tarqalışına häm zäğif tä’sir iteşüneñ universal’ V—A teoriäsendä atom-töş beta-tarqalışına kvantelektrodinamik tözätmälärne xisaplağan. Bu xisaplawnıñ möhim näticäläreneñ berse müon  bu tözätmäneñ +0,4 % täşkil itüwe bulğan, — bu zäğif tä’sir iteşüneñ intensivlıq däräcäsen bilgeläwçe  tögälräk mäğnäsen alu öçen möhim bulğan.

Kinoşita  avtorlarınıñ berse bulıp tora, anıñ buyınça  häm  buyınça integrallarnı xisaplağanda barlıqqa kilä torğan infraqızıl  qısqarırğa tieş. Bu raslaw Kinoşitanıñ «Feynman amplitudalarınıñ massalı singulärlıqları» (, *1962*) mäqäläsendä, şulay uq Li Ceñdao häm  1964 yılğı xezmätlärendä dälillängän.

1966 yıldan başlap, Kinoşita avtordaşları belän bergä analitik häm sanlı metodlarnı qullanıp, elektron häm müonnıñ  tözätmälär xisaplaw belän şöğellängän. Ayırım alğanda,  (g-2)/2gä (monda g — ul ) tigez häm üz eçenä elektromagnit, elektr zäğif häm köçle tä’sir iteşülärgä turı kilä torğan kertemnärne ala. müonnıñ anomal’ magnit momentına altınçı tärtip tözätmäläre öçen näticälär 1972 yılda bastırılğan, ä annarı berniçä unyıllıq däwamında teoretik farazlarnı häm eksperimental’ mäğlümatlarnı çağıştıru öçen häm, ayırım alğanda,  bilgelägändä tögällekne arttıru öçen qullanılğan tögälräk näticälär alu östendä eş alıp barılğan. Müonnıñ anomal’ magnit momentına unınçı tärtip tözätmäläre öçen näticälärneñ tulı cıyılması 2012 yılda bastırılğan, ä Kinoşitanıñ bu temağa soñğı xäzmät 2019 yılda çıqqan.

## Büläkläre häm premiäläre

*  (*1973*)
*  laureatı (*1990*), «kvant elektrodinamikasın häm elektr zäğif teoriäsen pretsizion tikşerülärenä teoretik öleş kertkän öçen, häm bigräk tä leptonnarnıñ anomal’ magnit momentların xisaplaw buyınça novatorlıq eşläre öçen»
*  äğzası (*1991*)

## Saylanğan publikatsiäläre

* *T. Kinoshita, A. Sirlin*. Radiative corrections to Fermi interactions, Physical Review, 1959, v.113, No.6, p.1652—1660
* *T. Kinoshita*. Mass singularities of Feynman amplitudes, Journal of Mathematical Physics, 1962, v.3, No.4, p.650—677
* *S. J. Brodsky, T. Kinoshita, H. Terazawa*. Two-photon mechanism of particle production by high-energy colliding beams, Physical Review, 1971, v.D4, No.4, p.1532—1557
* *E. Eichten, K. Gottfried, T. Kinoshita, K. D. Lane, T. M. Yan*. Charmonium: Comparison with Experiment, Physical Review, 1980, v.D21, No.1, p.203—233
* *T. Aoyama, M. Hayakawa, T. Kinoshita, M. Nio*. Complete tenth-order QED contribution to the muon g-2, Physical Review Letters, 2012, v.109, No.11, article111808

## İskärmälär

## Sıltamalar

* Toichiro Kinoshita, inspirehep.net
* Toichiro Kinoshita, Institute for Advanced Study — www.ias.edu
* AIP’s Oral History’da intervyu — www.aip.org

Төркем:23 гыйнвар көнне туганнар
Төркем:1925 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:23 март көнне вафатлар
Төркем:2023 елда вафатлар
Төркем:Амһерстта (Массачусетс) вафатлар
Төркем:Әлифба буенча галимнәр
Төркем:Философия докторлары
Төркем:Япония физиклары
Төркем:АКШ физик-теоретиклары
Төркем:Әлифба буенча физиклар
Төркем:XX гасыр физиклары
Төркем:XXI гасыр физиклары
Төркем:Токио университетын тәмамлаучылар
Төркем:Корнелл университеты профессоры
Төркем:Сакураи премиясе лауреатлары
Төркем:Гуггенһайм стипендиатлары
Төркем:АКШ Милли фәннәр академиясе әгъзалары
Төркем:АТТО белән бәйле шәхесләр
Төркем:Нью-Йорк штатында җирләнгәннәр