Рокыя бинт Мөхәммәт

**Рокыйя** **бинт Мөхәммәт** (татарча: Рокыя, Оркыя) — Мөхәммәт Пәйгамбәр һәм Хәдичәнең кызлары. Рокыя исеме ике төрле вариантта кулланыла — Рокыя һәм Оркыя. Исем «җәлеп итүче», «җитәкче» һәм «тылсымлы» кебек матур мәгънәләргә ия. Пәйгамбәргә якынча 33 яшь вакытта Мәккәдә туган. Ул 2/624 елда Бәдер сугышы вакытында Мәдинәдә вафат булган.

## Рокыяның тормышы

#### Кабиләсе
Рокыйя кешелекнең иң гүзәл затларыннан — Мөхәммәд пәйгамбәр һәм Хәдичәдән туган. Мөбарәк Хәдичә анабыз Рокыяны Пәйгамбәрнең 33 яшләрендә тапкан.

Пәйгамбәребезнең бабасы Габдел-Мотталиб Мәккәдәге иң абруйлы, мәшгуль, йогынтылы, һөнәри һәм тырыш Кураеш кабиләсеннән булган. Ятим оныгы Мөхәммәтне тәрбияләгән бу гүзәл кеше үлгәч, аның дәрәҗәсе өлкән улы Әбү Талибка күчә. Мөхәммәт абыйсы тәрбиясендә үсә һәм яшь егет булганчы аның белән яши.

#### Рокайяны Готбәгә әйттерү
Әбү Талибның шулай ук Әбү Ләһәб исемле абыйсы да булган, ул да Пәйгамбәрнең әтисе белән туган булган. Әбү Ләһәбнең Готбә исемле улы була, аңа Рокыяны әйттерәләр.

Әбү Ләһәбнең чын исеме Габдел-Гөззә була. Ул Пәйгамбәрнең вәгазенә ышанмый, аны мәсхәрәли һәм Кагъбә алдында чыгыш ясаый. Хатыны белән бергә алар Пәйгамбәр йөргән юлларга чәнечкеләр ташлыйлар. Ул «Ләһәб» («Бау») сүрәсендә искә алына. Коръәннең 111 нче бүлегенә караганда, мөселманнар аны кушаматлары белән атыйлар, бу кушамат «Ут атасы» һәм «Җәһәннәм әһеле» дигәнне аңлата.

Әбү Ләһәб Рокыяны Готбәгә, ә Өммегөлсемне Готәйбәгә бирүдән баш тарта. Пәйгамбәрнең кызлары белән уллары арасындагы никах килешүе Әбү Ләһәбнең үтенече буенча юкка чыгарыла. Бәлки, аның «Балаларымны корбан итәрмен» дигән көфер сүзләре аркасындадыр, улы Готбәне Димәшкъ юлында арыслан алып китә. «Мәсәд» сүрәсенең икенче аятендә болай диелә: «Аның байлыгы да, балалары да аны үлемнән коткара алмады».

#### Рокыяның Госман ибне Гаффан белән никахы
Иң лаеклы кыз иң лаеклы егеткә кияүгә чыга һәм Рокыяны Пәйгамбәребез Госман (Усман) ибн Гаффанга кияүгә бирә. Госман Пәйгамбәребезгә беренчеләрдән булып иман китергәннәрнең берсе була. Хәзрәти Госман Ислам динен кабул иткәнче сәүдәгәр булган. Абыйсы Хәкам аны мәҗүсилеккә кайтырга ничек кенә өндәсә дә, ул хак диннән баш тартмый. Ул Рокыяга өйләнә, аларның Габдулла исемле уллары туа, ләкин бала бик тиз үлә.

Мәккә мөшрикләреннән җирәнеп, яшь гаилә Эфиопиягә күченгән. Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) Кәгъбә каршында гыйбадәт кылган вакытта Мәккә халкы ислам динен кабул иткән дигән ялган имеш-мимеш таралган. Моны ишеткәч, мөһаҗирләр үз ватаннарына кайтып киткәннәр һәм тагын да начаррак хәлдә калганнар. Кайтып килүчеләр арасында Хәзрәти Госман гаиләсе дә булган. Мөселманнарның тагын бер тапкыр — бу юлы Мәдинәгә — күченергә мәҗбүр булулары билгеле.

Хәзрәти Госман яңа вазифасында үзен дәүләт эшлеклесе, сүзгә оста һәм батыр хәрби итеп күрсәтте. Ул Бәдер сугышыннан кала барлык сугышларда да катнаша.

#### Рокыяның үлеме
Аның Бәдер сугышында катнашмавының сәбәбе — хатыны Рокыя каты авырып китә. Шуңа күрә Пәйгамбәр аңа өйдә калырга куша. Меңгә якын дошманны өч йөз генә гаскәри белән җиңү шатлыгына авыр кайгы килеп кушыла, җиңүчеләрне Мәдинәдә Рокыяның үлеме турындагы хәбәр белән каршы алалар.

Рокыя Мәдинәдәге Баку зиратында җирләнгән.

## Сылтамалар

* Ислам энциклопедия сүзлеге// Ә. Али-задә җыентыгы — М.: Әнсар, −400 с.
* Ситдикова Гүзәл. Җәннәт бакчасы. — Уфа: Полиграфдизайн, 2005. — 102 б.
* Ситдикова Гүзәл. Көчле ил — көчле ил. — Уфа: Китап, 2007.- 448 б.
* Ситдикова Гузель. Dinebezde katyn-kyz.// Башкортостан Кызы. — 2008, −12 7-12
* Ташилул баян фи тафсирил Коръән // Коръән Тәфсиренең гадиләштерелгән аңлатмасы. 4 томда. — Казан: 2004 ел
Төркем:Ислам