Адриан де Врис

**Адриан де Врис** (нидерланд телендә: Adriaen de Vries; 1545, Гаага —1626 елның 15 декабре, Прага) — һолланд сынчысы һәм  живописец. Төньяк маньеризмның иң эре осталарның берсе, туган ягыннан ерак чиктә эшләгән, хосусан, Прагада Изге Рим империясе императоры Рудольф II сарае янында.

## Тәрҗемәи хәле
Адриан де Врис Гаагада аристократик гаиләдә туган. Аның әтисе даруханәче булган һәм шәһәрдә берничә мөһим граждан вазифасын биләгән. Адрианның иң элек белем алуы ачык түгел; мөгаен, ул Италиядән Нидерландка кайткан Бенвенуто Челлининың өйрәнчеге Италиядә Гульельмо Фьямминго («Фламандлы») буларак мәгълүм  Виллем Даниелс ван Тетродедан өйрәнгән. Башка юрама буенча ул зәркән остасы булган кызының кияве Симон Адриенс Роттермонтның өйрәнчеге булган. Ике ихтималлылык та Адриан иҗаты өчен хас бронзадан виртуоз кою техникасын һәм сыннарның нәзек эшләнешен аңлата.
1580-енче еллар башында Адриан де Врис Италиягә килгән һәм Нидерланд килеп чыгышлы Флоренция сынчысы Джованни да Болонья остаханәсендә эшләгән. Шуннан соң кыска вакыт Римда булганнан соң һәм Миланда сынчы  Помпео Леонидан өйрәнгәннән соң Адриан 1588 елда озак түгел вакыт мөддәте дәверендә Туринда Савойя герцогы Карл Эмануэл I-нең сарай яны сынчысы булып эшләгән.
1589-1594 елларда император Рудольф II өчен бюстлар һәм рельефлар эшләп беренче мәртәбә Прагада эшләгән. Бу сыннан хәзер Венада Сәнгать тарихы музеенда һәм Лондонда Виктория һәм Альберта музеенда саклана. Скульптор Прагадан 1594 елда киткән һәм Римга барган. Германия аша кайтышлый 1596 елда Аугсбург шәһәре өчен ике фонтан эшләгән: хәзерге вакытта Максимилианштрасседа булган “Меркурий һәм Геркулес” һәм “Гидра” фонтаны.
1601 елда де Врис Прагага кайткан, анда Рудольф аны “камера сынчысы” (Kammerbildhauer), ягъни сарай яны рәссамы итеп билгеләгән . Ул Прагада 1612 елда Рудольфның үлеменә кадәр калган, гәрчә император сарае Венага кайтса да, 1626 елда үзенең үлеменә кадәр. Прагада сынчы мәшһүр император бюстын (1603) эшләгән, Прага кунсткамерасы өчен бронзадан кече форматлы сынчыклар койган.
Бу соң чорында сынчы яклаучысы буларак принц Карл Лихтенштейнны тапкан һәм берничә немец монархыннан сыннарга заказлар алган, мәсәлән, Эрнст Шаумбурглыдан һәм шулай ук Дания һәм Норвегия короле Кристиан IV-тән, полк йөртүче Альбрехт Валленштейннан һәм башкалардан. 1603 елда де Врис Бреслау янында Жоравинада чиркәү өчен бронза Гайсә сынын койган (хәзерге вакытта - Варшавада Халык музеенда).

## Галерея

Valdštejnský palác (Malá Strana) (5).jpg|Вальдштейн сарае. Прага. А. де Врисның сын төркемнәре (күчермәләр, оригиналлар Прагадан швед интервентлары тарафыннан чыгарылган, Дротнингхольм паркында куелган)
Herkules fontain Drottningholm 01.JPG|«Геркулес» фонтаны. Архитекторы Н. Тессин Кечесе. А. де Фрисның «Геркулес аждаһа белән сугыша» сыны. Дротнингхольм, Швеция
Adriaen de Vries Herkules.jpg|Геркулес аждаһа белән сугыша
Fürstenmausoleum Stadthagen 01 Auferstehungsmonument 1.JPG|Штадтхаген принцы мавзолее. Принц Эрнстның табут өсте. Штадтхаген, Шаумбург, Түбән Саксония
Augsburg Herkulesbrunnen.jpg|Геркулес фонтаны. Аугсбург
Devries-mercurio&psique5b.jpg|Меркурий һәм Психея. 1593. Бронза. Лувр, Париж
Adriaen de vries, giocoliere, 1615 ca., 01.JPG|Биюче. 1615 
Adrian de fries, venere e adone, praga, 1620-1621.JPG|Венера һәм Адонис. 1620—1621
Austria-03289 - Emperor Rudolph II (32120918753).jpg|Император Рудольф II-нең бюсты. 1607. Бронза. Император хәзинәсе, Вена
Kaiser Rudolf II. (de Vries 1603).jpg|Император Рудольф II-нең бюсты. 1603. Бронза. Сәнгать тарихы музее, Вена
Bacchus vindt Ariadne op Naxos, BK-14692.jpg|Вакх Наксос утравында Ариаднаны таба. 1611. Бронза. Рейксмюсеум, Амстердам


## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Bassett J. The Craftsman Revealed. Adriaen de Vries. Sculptor in Bronze. Los Angeles 2008.
* Diemer D. Adriaen de Vries: Neue Forschungen und eine bedeutende Ausstellung. In: Kunstchronik 52 (1999), S. 242—259.
* Schaumburger Landschaft. Neue Beiträge zu Adriaen de Vries. Vorträge des Adriaen de Vries Symposiums vom 16. bis 18. April 2008 in Stadthagen und Bückeburg [= Kulturlandschaft Schaumburg 14], Bielefeld 2008. ISBN 978-3-89534-714-6
* Kommer Björn R. [Изд.]: *Adriaen de Vries: 1556—1626; Augsburgs Glanz — Europas Ruhm.* Katalog zur gleichnamigen Ausstellung der Städtischen Kunstsammlungen Augsburg, 11. März — 12. Juni 2000, Stadt Augsburg, 2000 ISBN 3-8295-7024-4
* Larsson L. O. Adrian de Vries. Adrianus Fries Hagiensis Batavus 1545—1626. Wien/München/Frankfurt a. M., 1967

Төркем:Рәссамнар