open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Блоне (мәгънәләр)

* Блоне (Влоцлавский повяты)
* Блоне (Карпатасты воеводалыгы)
* Блоне (Кече Польша воеводалыгы)
* Блоне (Люблин воеводалыгы)
* Блоне (Любуш воеводалыгы)
* Блоне (Пясечинский повяты)
* Блоне (Радомщанский повяты)
* Блоне (Свентокшиж воеводалыгы)
* Блоне (Түбән Силезия воеводалыгы)
* Блоне (гмина Ленчиця)
* Блоне (гмина Пйонтек)
Близоцин (мәгънәләр)

* Близоцин (Люблин воеводалыгы)
* Близоцин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Блотниця (мәгънәләр)

* Блотниця (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
* Блотниця (Великопольское воеводалыгы)
* Блотниця (Зомбковицкий повяты)
* Блотниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
* Блотниця (Любуш воеводалыгы)
* Блотниця (Свентокшиж воеводалыгы)
* Блотниця (Стшелинский повяты)
Блотно (мәгънәләр)

* Блотно (Голенёвский повяты)
* Блотно (Любуш воеводалыгы)
* Блотно (Старгардский повяты)
Блу-Гилл (мәгънәләр)

* Блу-Гилл (Мэн)
* Блу-Гилл (Небраска)
* Блу-Гилл (сан алу урыны, Мэн)
Блу-Ридж (мәгънәләр)

* Блу-Ридж (Алабама)
* Блу-Ридж (Виргиния)
* Блу-Ридж (Джорджия)
* Блу-Ридж (Техас)
Блуминг-Гроув (мәгънәләр)

* Блуминг-Гроув (Висконсин)
* Блуминг-Гроув (Нью-Йорк)
* Блуминг-Гроув (Техас)
Блумингдейл (мәгънәләр)

* Блумингдейл (Джорджия)
* Блумингдейл (Индиана)
* Блумингдейл (Нью-Джерси)
* Блумингдейл (Теннесси)
* Блумингдейл (Флорида)
Блумингтон (мәгънәләр)

* Блумингтон (Айдахо)
* Блумингтон (Иллинойс)
* Блумингтон (Индиана)
* Блумингтон (Калифорния)
* Блумингтон (Миннесота)
* Блумингтон (Мэриленд)
* Блумингтон (Техас)
* Блумингтон (шәһәр, Висконсин)
Блумфилд (мәгънәләр)

* Блумфилд (Айова)
* Блумфилд (Вермонт)
* Блумфилд (Волворт, Висконсин)
* Блумфилд (Вошара, Висконсин)
* Блумфилд (Индиана)
* Блумфилд (Калифорния)
* Блумфилд (Кентукки)
* Блумфилд (Коннектикут)
* Блумфилд (Миссури)
* Блумфилд (Небраска)
* Блумфилд (Нью-Мексико)
Боа-Эсперанса (мәгънәләр)

* Боа-Эсперанса (Минас-Жерайс)
* Боа-Эсперанса (Парана)
* Боа-Эсперанса (Эспириту-Санту)
Бобадела (мәгънәләр)

* Бобадела (Ботикаш)
* Бобадела (Лореш)
* Бобадела (Оливейра-ду-Ошпитал)
* Бобадела (Шавеш)
Бобин (мәгънәләр)

* Бобин (Кече Польша воеводалыгы)
* Бобин (Мазовия воеводалыгы)
Бобичешть (мәгънәләр)

* Бобичешть (Олт)
* Бобичешть (Прахова)
* Бобичешть (коммуна)
Бобривка (мәгънәләр)

* Бобривка (Гайнивский повяты)
* Бобривка (Ярославский повяты)
Бобрик (мәгънәләр)

* Бобрик (Джалга-Дунда кушылдыгы)
* Бобрик (Дон кушылдыгы)
* Бобрик (елга)
Боброва (мәгънәләр)

* Боброва (Карпатасты воеводалыгы)
* Боброва (Лодзь воеводалыгы)
* Боброва (Ополе воеводалыгы)
* Боброва (Подлясье воеводалыгы)
Бобровице (мәгънәләр)

* Бобровице (Жаганский повяты)
* Бобровице (Кросненский повяты)
* Бобровице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Бобровка (мәгънәләр)

* Бобровка (Алапай шәһәр бүлгесе)
* Бобровка (Белоярски шәһәр округы)
* Бобровка (Глубокое районы)
* Бобровка (Свердловск өлкәсе)
* Бобровка (Чиләбе өлкәсе)
* Бобровка (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Боброво (мәгънәләр)

* Боброво (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
* Боброво (Дравский повяты)
* Боброво (Киров өлкәсе)
* Боброво (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
* Боброво (Павлодар өлкәсе)
* Боброво (гмина Голина)
* Боброво (гмина Жгув)
Бобровники (мәгънәләр)

* Бобровники (Бендзинский повяты)
* Бобровники (Билостоцкий повяты)
* Бобровники (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
* Бобровники (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
* Бобровники (Ловицкий повяты)
* Бобровники (Люблин воеводалыгы)
* Бобровники (Любуш воеводалыгы)
* Бобровники (Мазовия воеводалыгы)
* Бобровники (Остшешовский повяты)
* Бобровники (Паенчанский повяты)
* Бобровники (Свентокшиж воеводалыгы)
* Бобровники (Серадзький повяты)
* Бобровники (Сокульский повяты)
* Бобровники (Чехия)
Бобровски (мәгънәләр)

* Бобровски (Свердловск өлкәсе)
* Бобровски (Туринская Слобода районы)
Бобрувка (мәгънәләр)

* Бобрувка (Ждяр над Сазавоу)
* Бобрувка (Монецкий повяты)
Бобрувко (мәгънәләр)

* Бобрувко (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
* Бобрувко (Стшелецко-Дрезденецкий повяты)
* Бобрувко (Суленцинский повяты)
Бобрык (мәгънәләр)

* Бобрык (Крупский районы)
* Бобрык (Петрыкавский районы)
* Бобрык (Пинский районы)
Бобыли (мәгънәләр)

* Бобыли (Киров шәһәре)
* Бобыли (Оричи районы)
* Бобыли (Фалёнки районы)
Бовайна (мәгънәләр)

* Бовайна (Висконсин)
* Бовайна (Нью-Йорк)
* Бовайна (Техас)
Бовилье (мәгънәләр)

* Бовилье (Йонна)
* Бовилье (Луар һәм Шер)
* Бовилье (Эр һәм Луар)
Бовуар (мәгънәләр)

* Бовуар (Йонна)
* Бовуар (Манш)
* Бовуар (Сена һәм Марна)
* Бовуар (Уаза)
Бог-Читто (мәгънәләр)

* Бог-Читто (Линкольн округы, Миссисипи)
* Бог-Читто (Миссисипи)
Богаз (мәгънәләр)

* Богаз (Аксеки)
* Богаз (Диҗле)
* Богаз (Кангал)
* Богаз (Карс)
* Богаз (Ризе)
Богазичи (мәгънәләр)

* Богазичи (Алаҗа)
* Богазичи (Бурдур)
* Богазичи (Дүзҗе)
* Богазичи (Ислаһие)
* Богазичи (Кавак)
* Богазичи (Кемах)
* Богазичи (Козаклы)
* Богазичи (Кочарлы)
* Богазичи (Мамак)
* Богазичи (Милас)
* Богазичи (Сейдикемер)
* Богазичи (Чамлыхемшин)
* Богазичи (Шерефликочһисар)
Богазкая (мәгънәләр)

* Богазкая (Айдынҗык)
* Богазкая (Байрамөрен)
* Богазкая (Бафра)
* Богазкая (Кахта)
* Богазкая (Меҗитөзү)
* Богазкая (Пынарбашы)
* Богазкая (Һаймана)
Богазкөй (мәгънәләр)

* Богазкөй (Акдагмадени)
* Богазкөй (Арифие)
* Богазкөй (Башакшеһир)
* Богазкөй (Борчка)
* Богазкөй (Буҗак)
* Богазкөй (Герҗүш)
* Богазкөй (Гөлова)
* Богазкөй (Диҗле)
* Богазкөй (Инегөл)
* Богазкөй (Караҗабей)
* Богазкөй (Кареси)
* Богазкөй (Мустафакемалпаша)
* Богазкөй (Невшеһир)
* Богазкөй (Симав)
* Богазкөй (Сүтчүлер)
* Богазкөй (Шемдинли)
* Богазкөй (Эргани)
* Богазкөй (Яйладере)
Богазлы (мәгънәләр)

* Богазлы (Арапгир)
* Богазлы (Отлукбэли)
* Богазлы (Пазар)
Богазҗык (мәгънәләр)

* Богазҗык (Доганъюрт)
* Богазҗык (Каш)
* Богазҗык (Першембе)
Бобровы (мәгънәләр)

* Бобровы (Даровской районы)
* Бобровы (Котельнич районы)
Бобрув (мәгънәләр)

* Бобрув (Легницкий повяты)
* Бобрув (Эленёгурский повяты)
Богалы (мәгънәләр)

* Богалы (Гүмүшхане)
* Богалы (Гөреле)
* Богалы (Пүлүмүр)
* Богалы (Җейланпынар)
Богата (мәгънәләр)

* Богата (Бакеу)
* Богата (Келераш)
* Богата (Клуж)
* Богата (Муреш)
* Богата (Сучава)
* Богата (коммуна)
Богачево (мәгънәләр)

* Богачево (Гижицкий повяты)
* Богачево (Ельблонзький повяты)
* Богачево (Острудский повяты)
Богдан (мәгънәләр)

* Богдан (Балтач районы)
* Богдан (Добрич өлкәсе)
* Богдан (Миякә районы)
* Богдан (Пловдив өлкәсе)
* Богдан (Подлясье воеводалыгы)
Богдан-Воде (мәгънәләр)

* Богдан-Воде (Бакеу)
* Богдан-Воде (Марамуреш)
* Богдан-Воде (коммуна)
Богдана (мәгънәләр)

* Богдана (Бакеу)
* Богдана (Васлуй)
* Богдана (Келераш)
* Богдана (Селаж)
* Богдана (Телеорман)
* Богдана (коммуна, Васлуй)
* Богдана (коммуна, Телеорман)
Богазөрен (мәгънәләр)

* Богазөрен (Бейтүшшебап)
* Богазөрен (Имранлы)
* Богазөрен (Кулу)
* Богазөрен (Чинар)
Богданець (мәгънәләр)

* Богданець (Любуш воеводалыгы)
* Богданець (Мазовия воеводалыгы)
Богданка (мәгънәләр)

* Богданка (Лодзь воеводалыгы)
* Богданка (Люблин воеводалыгы)
Богданки (мәгънәләр)

* Богданки (Великопольское воеводалыгы)
* Богданки (Подлясье воеводалыгы)
Богдановка (мәгънәләр)

* Богдановка (Зиянчура районы)
* Богдановка (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
* Богдановка (Павлодар өлкәсе)
* Богдановка (Сухода кушылдыгы)
* Богдановка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Богдашин (мәгънәләр)

* Богдашин (Ржихнов над Кнежноу)
* Богдашин (Теплице над Метуйи)
* Богдашин (Червени Костелец)
Богдашкино (мәгънәләр)

* Богдашкино (Чардаклы районы)
* Богдашкино (Чынлы районы)
Богденешть (мәгънәләр)

* Богденешть (Бакеу)
* Богденешть (Ботошань)
* Богденешть (Бужорень, Вилча)
* Богденешть (Васлуй)
* Богденешть (Видра, Алба)
* Богденешть (Могош, Алба)
* Богденешть (Отешань, Вилча)
* Богденешть (Прахова)
* Богденешть (Скорцень, Бакеу)
* Богденешть (Томшань, Вилча)
* Богденешть (Траян, Бакеу)
* Богденешть (Фелчу, Васлуй)
* Богденешть (Ясси)
* Богденешть (коммуна, Бакеу)
* Богденешть (коммуна, Васлуй)
* Богденешть (коммуна, Сучава)
Богданово (мәгънәләр)

* Богданово (Бургас өлкәсе)
* Богданово (Вонгровецкий повяты)
* Богданово (Киров өлкәсе)
* Богданово (Оборницкий повяты)
* Богданово (Сливен өлкәсе)
Богдановское (мәгънәләр)

* Богдановское (Иглин районы)
* Богдановское (Чиләбе өлкәсе)
Боголюбовка (мәгънәләр)

* Боголюбовка (Дальнереченск районы)
* Боголюбовка (Уссурийск шәһәр округы)
Богомоловы (мәгънәләр)

* Богомоловы (Котельнич районы)
* Богомоловы (Юрья районы)
Богория (мәгънәләр)

* Богория (Сандомирский повяты)
* Богория (Сташовский повяты)
Богородское (мәгънәләр)

* Богородское (Благовещен районы)
* Богородское (Костанай өлкәсе)
* Богородское (Мәләвез районы)
Богородски вулысы (мәгънәләр)

* Богородски вулысы (Тәтеш өязе)
* Богородски вулысы (Чистай өязе)
Богумилув (мәгънәләр)

* Богумилув (Белхатовский повяты)
* Богумилув (Любуш воеводалыгы)
* Богумилув (Пйотрковский повяты)
* Богумилув (Серадзький повяты)
Богунице (мәгънәләр)

* Богунице (Вшемислице)
* Богунице (Илава)
* Богунице (Левице)
* Богунице (Прахатице)
* Богунице (Просимержице)
Богумилице (мәгънәләр)

* Богумилице (Зноймо)
* Богумилице (Кожли)
* Богумилице (Прахатице)
Богумиловице (мәгънәләр)

* Богумиловице (Кече Польша воеводалыгы)
* Богумиловице (Лодзь воеводалыгы)
Богуслав (мәгънәләр)

* Богуслав (Великопольское воеводалыгы)
* Богуслав (Груба Скала)
* Богуслав (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
* Богуслав (Люблин воеводалыгы)
* Богуслав (Старе Седлиште)
* Богуслав (Тепла)
Богуславице (мәгънәләр)

* Богуславице (Вроцлавский повяты)
* Богуславице (Йиглава)
* Богуславице (Калиский повяты)
* Богуславице (Кольский повяты)
* Богуславице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
* Богуславице (Лодзь воеводалыгы)
* Богуславице (Наход)
* Богуславице (Олесницкий повяты)
* Богуславице (Опава)
* Богуславице (Плешевский повяты)
* Богуславице (Плонский повяты)
* Богуславице (Простейов)
* Богуславице (Радомский повяты)
* Богуславице (Свентокшиж воеводалыгы)
* Богуславице (Силезия воеводалыгы)
* Богуславице (Трутнов)
* Богуславице (Шумперк)
Богуславки (мәгънәләр)

* Богуславки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
* Богуславки (Сьредский повяты)
Богутин (мәгънәләр)

* Богутин (Лидмань)
* Богутин (Польша)
* Богутин (Пржибрам)
* Богутин (Шумперк)
Богуцин (мәгънәләр)

* Богуцин (Великопольское воеводалыгы)
* Богуцин (Козеницкий повяты)
* Богуцин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
* Богуцин (Люблин воеводалыгы)
* Богуцин (Плонский повяты)
* Богуцин (Түбән Силезия воеводалыгы)
* Богуцин (Цехановский повяты)
Богуше (мәгънәләр)

* Богуше (Бильский повяты)
* Богуше (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
* Богуше (Сокульский повяты)
Богушице (мәгънәләр)

* Богушице (Великопольское воеводалыгы)
* Богушице (Голенёвский повяты)
* Богушице (Ленчицкий повяты)
* Богушице (Олесницкий повяты)
* Богушице (Ополе воеводалыгы)
* Богушице (Подлясье воеводалыгы)
* Богушице (Равский повяты)
* Богушице (Силезия воеводалыгы)
* Богушице (Стшелинский повяты)
Богушки (мәгънәләр)

* Богушки (Ломжинский повяты)
* Богушки (Монецкий повяты)
Бодаки (мәгънәләр)

* Бодаки (Кече Польша воеводалыгы)
* Бодаки (Подлясье воеводалыгы)
Бодешть (мәгънәләр)

* Бодешть (Алба)
* Бодешть (Алуну, Вилча)
* Бодешть (Арад)
* Бодешть (Бербетешть, Вилча)
* Бодешть (Вранча)
* Бодешть (Нямц)
* Бодешть (Прахова)
* Бодешть (Ясси)
* Бодешть (коммуна)
Богушин (мәгънәләр)

* Богушин (Лещинский повяты)
* Богушин (Сьредский повяты)
* Богушин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Бодзаново (мәгънәләр)

* Бодзаново (Радзейовский повяты)
* Бодзаново (гмина Любранець)
* Бодзаново (гмина Хоцень)
Бодзанувек (мәгънәләр)

* Бодзанувек (Влоцлавский повяты)
* Бодзанувек (Радзейовский повяты)
Боерган (мәгънәләр)

* Боерган (Буа районы)
* Боерган (Тукай районы)
* Боерган (станса)
Божа-Воля (мәгънәләр)

* Божа-Воля (Гродзиский повяты)
* Божа-Воля (Замойский повяты)
* Божа-Воля (Карпатасты воеводалыгы)
* Божа-Воля (Кече Польша воеводалыгы)
* Божа-Воля (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
* Божа-Воля (Легёновский повяты)
* Божа-Воля (Лодзь воеводалыгы)
* Божа-Воля (Люблинский повяты)
* Божа-Воля (Минский повяты)
* Божа-Воля (Радомский повяты)
* Божа-Воля (Свентокшиж воеводалыгы)
Божеевице (мәгънәләр)

* Божеевице (Жнинский повяты)
* Божеевице (Могиленский повяты)
Боженцин (мәгънәләр)

* Боженцин (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
* Боженцин (Груецкий повяты)
* Боженцин (Кече Польша воеводалыгы)
* Боженцин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
* Боженцин (Лодзь воеводалыгы)
* Боженцин (Свентокшиж воеводалыгы)
* Боженцин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Божень (мәгънәләр)

* Божень (Мазовия воеводалыгы)
* Божень (Түбән Силезия воеводалыгы)
Божи-Дар (мәгънәләр)

* Божи-Дар (Замойский повяты)
* Божи-Дар (Люблинский повяты)
* Божи-Дар (Мазовия воеводалыгы)
Божацин (мәгънәләр)

* Божацин (Великопольское воеводалыгы)
* Божацин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Боже (мәгънәләр)

* Боже (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
* Боже (Мазовия воеводалыгы)
* Боже (Мен һәм Луара)
* Боже (Рона)
* Боже (Словения)
* Боже (Франция)
Божидар (мәгънәләр)

* Божидар (Великопольское воеводалыгы)
* Божидар (Лодзь воеводалыгы)
* Божидар (Свентокшиж воеводалыгы)
Божислав (мәгънәләр)

* Божислав (Билогардский повяты)
* Божислав (Великопольское воеводалыгы)
Боза (мәгънәләр)

* Боза (Амеалко де Бонфил)
* Боза (Сардиния)
* Боза (коммуна)
Бозай (мәгънәләр)

* Бозай (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
* Бозай (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
* Бозай (Түркестан өлкәсе)
Бозалан (мәгънәләр)

* Бозалан (Бозүюк)
* Бозалан (Вакфыкебир)
* Бозалан (Милас)
* Бозалан (Саваштепе)
* Бозалан (Эзине)
* Бозалан (Җизре)
Божурово (мәгънәләр)

* Божурово (Добрич өлкәсе)
* Божурово (Разград өлкәсе)
* Божурово (Шумен өлкәсе)
Бозан (мәгънәләр)

* Бозан (Алпу)
* Бозан (Аргуван)
* Бозан (Дазкыры)
* Бозан (Испир)
* Бозан (Кулу)
* Бозан (Шухут)
Бозаулык (мәгънәләр)

* Бозаулык (Благовар районы)
* Бозаулык (Таналык кушылдыгы)
Бозбурун (мәгънәләр)

* Бозбурун (Аргуван)
* Бозбурун (Ашкале)
* Бозбурун (Идил)
* Бозбурун (Кандыра)
* Бозбурун (Көпрүбашы)
* Бозбурун (Мармарис)
* Бозбурун (Мутки)
Бозвелл (мәгънәләр)

* Бозвелл (Индиана)
* Бозвелл (Оклахома)
* Бозвелл (Пенсильвания)
Бозармут (мәгънәләр)

* Бозармут (Болу)
* Бозармут (Деврекани)
* Бозармут (Ихсангази)
* Бозармут (Кангал)
* Бозармут (Каргы)
* Бозармут (Сома)
* Бозармут (Ташкөпрү)
* Бозармут (Ятаган)
Боздоган (мәгънәләр)

* Боздоган (Айдын)
* Боздоган (Акчаабат)
* Боздоган (Алаҗа)
* Боздоган (Анамур)
* Боздоган (Мут)
* Боздоган (Олур)
* Боздоган (Серик)
Бози (мәгънәләр)

* Бози (Бьела)
* Бози (Кунео)
* Бози (Реҗо Эмилия)
* Бози (Торино)
Бозиень (мәгънәләр)

* Бозиень (Ботошань)
* Бозиень (Нямц)
* Бозиень (Прахова)
* Бозиень (коммуна)
Бозкети (мәгънәләр)

* Бозкети (Варезе)
* Бозкети (Верона)
* Бозкети (Виченца)
* Бозкети (Кунео)
* Бозкети (Мантова)
* Бозкети (Падова)
* Бозкети (Перуҗа)
* Бозкети (Ферара)
Бозкето (мәгънәләр)

* Бозкето (Авелино)
* Бозкето (Анкона)
* Бозкето (Асти)
* Бозкето (Болонья)
* Бозкето (Венеция)
* Бозкето (Верона)
* Бозкето (Кремона)
* Бозкето (Латина)
* Бозкето (Мантова)
* Бозкето (Маса-Карара)
* Бозкето (Павия)
* Бозкето (Падова)
* Бозкето (Парма)
* Бозкето (Торино)
* Бозкето (Ферара)
Бозкурт (мәгънәләр)

* Бозкурт (Денизли)
* Бозкурт (Догубаязыт)
* Бозкурт (Кастамону)
* Бозкурт (Шаркышла)
Бозкуш (мәгънәләр)

* Бозкуш (Коюлхисар)
* Бозкуш (Сэлим)
* Бозкуш (Ушак)
* Бозкуш (Эрух)
Бозкыр (мәгънәләр)

* Бозкыр (Зара)
* Бозкыр (Идил)
* Бозкыр (Конья)
* Бозкыр (Ортакөй)
* Бозкыр (Тургутлу)
Бозкөй (мәгънәләр)

* Бозкөй (Герменҗык)
* Бозкөй (Демирҗи)
* Бозкөй (Дэлиҗе)
* Бозкөй (Каракөпрү)
* Бозкөй (Ушак)
* Бозкөй (Чифтлик)
* Бозкөй (Эзине)
Бозлар (мәгънәләр)

* Бозлар (Бига)
* Бозлар (Бурдур)
* Бозлар (Йозгат)
* Бозлар (Эшме)
Бозлу (мәгънәләр)

* Бозлу (Бешикдүзү)
* Бозлу (Кәлбәҗәр)
* Бозлу (Лачын)
* Бозлу (Яйладагы)
Бозоглак (мәгънәләр)

* Бозоглак (Баскил)
* Бозоглак (Кастамону)
* Бозоглак (Кемах)
* Бозоглак (Патнос)
Бозтепе (мәгънәләр)

* Бозтепе (Адыяман)
* Бозтепе (Аксу)
* Бозтепе (Акъязы)
* Бозтепе (Алтынорду)
* Бозтепе (Артуклу)
* Бозтепе (Биреҗык)
* Бозтепе (Бозова)
* Бозтепе (Кешан)
* Бозтепе (Коҗасинан)
* Бозтепе (Манавгат)
* Бозтепе (Ортаһисар)
* Бозтепе (Сарычам)
* Бозтепе (Сунгурлу)
* Бозтепе (Суруч)
* Бозтепе (Тарсус)
* Бозтепе (Угурлудаг)
* Бозтепе (Чанкая)
* Бозтепе (Язиһан)
Бозхүюк (мәгънәләр)

* Бозхүюк (Адыяман)
* Бозхүюк (Акдагмадени)
* Бозхүюк (Гүрүн)
* Бозхүюк (Ихсание)
* Бозхүюк (Курталан)
Бозъер (мәгънәләр)

* Бозъер (Карачобан)
* Бозъер (Ментеше)
* Бозъер (Фетһие)
* Бозъер (Эргани)
Бозьязы (мәгънәләр)

* Бозьязы (Бозьязи)
* Бозьязы (Чат)
* Бозьязы (Һалфети)
* Бозьязы (Һарран)
Бозьяйла (мәгънәләр)

* Бозьяйла (Догубаязыт)
* Бозьяйла (Илич)
* Бозьяйла (Сунгурлу)
Бозтал (мәгънәләр)

* Бозтал (Акмола өлкәсе)
* Бозтал (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
Бозтаһта (мәгънәләр)

* Бозтаһта (Аладаг)
* Бозтаһта (Караисалы)
* Бозтаһта (Козан)
Бозьяка (мәгънәләр)

* Бозьяка (Башьяйла)
* Бозьяка (Манавгат)
* Бозьяка (Наллыһан)
* Бозьяка (Эрҗиш)
Бозҗа (мәгънәләр)

* Бозҗа (Аванос)
* Бозҗа (Акъюрт)
* Бозҗа (Вираншеһир)
* Бозҗа (Козлу)
* Бозҗа (Шаһинбей)
Бозҗаармут (мәгънәләр)

* Бозҗаармут (Гөйнүк)
* Бозҗаармут (Никсар)
* Бозҗаармут (Пазарьери)
Бозһүюк (мәгънәләр)

* Бозһүюк (Антакья)
* Бозһүюк (Кызылтепе)
* Бозһүюк (Элмалы)
Бойд (мәгънәләр)

* Бойд (Миннесота)
* Бойд (Монтана)
* Бойд (Техас)
* Бойд (кратер)
* Бойд (округ, Кентукки)
* Бойд (округ, Небраска)
Бойиште (мәгънәләр)

* Бойиште (Гавличкув Брод)
* Бойиште (Трутнов)
* Бойиште (Червене Печки)
Бойкин (мәгънәләр)

* Бойкин (Алабама)
* Бойкин (Кершо округы, Көньяк Каролина)
Бойлуҗа (мәгънәләр)

* Бойлуҗа (Алуҗра)
* Бойлуҗа (Гүмүшхане)
* Бойлуҗа (Низип)
* Бойлуҗа (Никсар)
Бойрен (мәгънәләр)

* Бойрен (Кохем-Целль)
* Бойрен (Нюртинген)
* Бойрен (Трир-Саарбург)
Бойлинг-Спрингс (мәгънәләр)

* Бойлинг-Спрингс (Көньяк Каролина)
* Бойлинг-Спрингс (Пенсильвания)
* Бойлинг-Спрингс (Төньяк Каролина)
Бок (мәгънәләр)

* Бок (Ай кратеры)
* Бок (Алгы Померания)
* Бок (Альтмарк)
* Бок (Миннесота)
* Бок (ай кратеры)
Бока (мәгънәләр)

* Бока (Вёрда кушылдыгы)
* Бока (Грайц)
* Бока (Румыния)
* Бока (Сечань)
Бока Нуева (мәгънәләр)

* Бока Нуева (Исла Мухерес)
* Бока Нуева (Кармен)
* Бока Нуева (Салтабаранка)
Бока де Аройо (мәгънәләр)

* Бока де Аройо (Атояк де Алварез)
* Бока де Аройо (Текпан де Галеана)
Бока дел Монте (мәгънәләр)

* Бока дел Монте (Атояк)
* Бока дел Монте (Катемако)
* Бока дел Монте (Комапа)
* Бока дел Монте (Сантияго Сочияпан)
* Бока дел Монте (Сантияго Тустла)
* Бока дел Монте (Туспан)
Бока дел Рио (мәгънәләр)

* Бока дел Рио (Акула)
* Бока дел Рио (Аматитлан)
* Бока дел Рио (Бока дел Рио, Веракрус)
* Бока дел Рио (Тексистепек)
* Бока дел Рио (Флоренсио Вильяреал)
Бока де ла Сьера (мәгънәләр)

* Бока де ла Сьера (Лос Кабос)
* Бока де ла Сьера (Салтабаранка)
Бокель (мәгънәләр)

* Бокель (Куксхафен)
* Бокель (Пиннеберг)
* Бокель (Рендсбург)
Боковая (мәгънәләр)

* Боковая (Пижма кушылдыгы)
* Боковая (Рибитата кушылдыгы)
Боксберг (мәгънәләр)

* Боксберг (Айфель)
* Боксберг (Баден)
* Боксберг (Югары Лужица)
Боксфорд (мәгънәләр)

* Боксфорд (Массачусетс)
* Боксфорд (сан алу урыны, Массачусетс)
Бокша (мәгънәләр)

* Бокша (Вилча)
* Бокша (Селаж)
* Бокша (Фылешти)
* Бокша (коммуна)
Бола (мәгънәләр)

* Бола (Бьела)
* Бола (Маса-Карара)
* Бола (Торино)
* Бола (елга)
Боксасни (мәгънәләр)

* Боксасни (Актопан)
* Боксасни (Кадерейта де Монтес)
* Боксасни (Сан Салвадор)
* Боксасни (Чилкваутла)
Болак (мәгънәләр)

* Болак (Акмола өлкәсе)
* Болак (Актүбә өлкәсе)
* Болак (Алматы өлкәсе)
* Болак (Батыр районы)
* Болак (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
* Болак (Сөярмәт кушылдыгы)
* Болак (Түркестан өлкәсе)
* Болак (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Болакты (мәгънәләр)

* Болакты (Акмола өлкәсе)
* Болакты (Актүбә өлкәсе)
* Болакты (Алакүл районы)
* Болакты (Карасай районы)
Болан (мәгънәләр)

* Болан (Бәләбәй районы)
* Болан (Сырым районы)
* Болан (каган)
Болатлы (мәгънәләр)

* Болатлы (Гөлпазары)
* Болатлы (Першембе)
* Болатлы (Тарсус)
Болашак (мәгънәләр)

* Болашак (Бәйтерек районы)
* Болашак (Казталов районы)
* Болашак (Маңгыстау өлкәсе)
Болгарене (мәгънәләр)

* Болгарене (Ловеч өлкәсе)
* Болгарене (Плевен өлкәсе)
* Болгарене (Стара-Загора өлкәсе)
Серб теле

**Серб теле** ( — славян телләренең берсе. Болгар, македон, словен, черногор, хорват һәм босния телләре белән беррәттән көньяк славян төркемчәсенә карый. Соңгы өч телне еш кына серб теле белән берләштерәләр (серб-хорват теле); бу очракта һәр берсен аерым алганда серб, хорват, черногор һәм босни телләре серб-хорват теленең региональ варианты дип санала.

## Социолингвистик мәгълүматлар
Сербияда һәм Черногориядә, Хорватиянең аерым көнчыгыш районнарында, шулай ук Серб Республикасының Босния регионында серб телендә сөйләшәләр. Сөйләшүчеләр саны — 11 млн кешегә якын. Сөйләшүчеләрнең күпчелеге — православ динле серблар.

## Язу
Серб телендә язу буларак ике алфавит кулланыла: кириллицага нигезләнгән («вуковица») һәм латиницага нигезләнгән («гаевица»). Сербиядә һәм Черногориядә СФРЮ булган чорда кириллица и латиница параллель рәвештә өйрәнелгән, әмма кириллицы Сербиядә кулланылышта өстенлек алган һәм Черногорияда бердәнбер алфавит булган. Босниядә, киресенчә, латинча ешрак кулланыла. Хәзерге Сербиядә кириллица бердәнбер рәсми язма булып тора (2006 елда статусы законлы рәвештә расланган), шулай да латинча рәсми рәвештә генә түгел, көндәлек тормышта да еш кулланыла. Һәрберсендә 30 хәреф бар; бер алфавит хәрефе белән икенче алфавитның хәрефе мәгънә буенча туры килә.

## Серб алфавиты
Бу хәрефләр кирилл алфавиты вариантында тәртипкә салынган.



## Искәрмәләр

## Әдәбият

* 

## Сылтамалар<

* Srpski jezik i njegove varijante (kovceg.tripod.com) 
* Naziv jezika (pescanik.net) 
* Мастерская сербского языка и культуры  (srpskijezik.edu.rs)
* Английско-Сербский словарь 
* Вокабулар.  Српски речник. 

Төркем:Әлифба буенча телләр һәм диалектлар
Төркем:Сербия телләре
Төркем:Серб теле
Болдвин (мәгънәләр)

* Болдвин (Айова)
* Болдвин (Джорджия)
* Болдвин (Канзас)
* Болдвин (Луизиана)
* Болдвин (Миссисипи)
* Болдвин (Мэн)
* Болдвин (Нассау округы, Нью-Йорк)
* Болдвин (Пенсильвания)
* Болдвин (Флорида)
* Болдвин (Чеманг, Нью-Йорк)
* Болдвин (шәһәр, Висконсин)
Болевице (мәгънәләр)

* Болевице (Великопольское воеводалыгы)
* Болевице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Боленцин (мәгънәләр)

* Боленцин (Кече Польша воеводалыгы)
* Боленцин (Плонский повяты)
* Боленцин (Пшисуский повяты)
Болеслав (мәгънәләр)

* Болеслав (Домбровский повяты)
* Болеслав (Олькуский повяты)
* Болеслав (Силезия воеводалыгы)
* Болеслав (Черноуси)
Болеславице (мәгънәләр)

* Болеславице (Болеславецкий повяты)
* Болеславице (Диңгез буе воеводалыгы)
* Болеславице (Свидницкий повяты)
Болеславово (мәгънәләр)

* Болеславово (Великопольское воеводалыгы)
* Болеславово (Мазовия воеводалыгы)
* Болеславово (Старогардский повяты)
Болесцин (мәгънәләр)

* Болесцин (Свидницкий повяты)
* Болесцин (Тшебницкий повяты)
Болеховице (мәгънәләр)

* Болеховице (Кече Польша воеводалыгы)
* Болеховице (Мазовия воеводалыгы)
* Болеховице (Свентокшиж воеводалыгы)
Болеславув (мәгънәләр)

* Болеславув (Великопольское воеводалыгы)
* Болеславув (Гостининский повяты)
* Болеславув (Лодзь воеводалыгы)
* Болеславув (Отвоцкий повяты)
* Болеславув (Силезия воеводалыгы)
* Болеславув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Болести (мәгънәләр)

* Болести (Бильский повяты)
* Болести (Мазовия воеводалыгы)
* Болести (Сувальский повяты)
Болешин (мәгънәләр)

* Болешин (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
* Болешин (Вестин)
* Болешин (Свентокшиж воеводалыгы)
Болонья (мәгънәләр)

* Болонья (Асти)
* Болонья (Ферара)
* Болонья (футбол клубы)
Болотная (мәгънәләр)

* Болотная (Васюган кушылдыгы)
* Болотная (Велс кушылдыгы)
* Болотная (Кеть кушылдыгы)
* Болотная (Лымбелька кушылдыгы)
* Болотная (Мари Ил)
* Болотная (Пайдугина кушылдыгы)
* Болотная (Сочур кушылдыгы)
* Болотная (Сыглын-Игай кушылдыгы)
* Болотная (Улыберда кушылдыгы)
* Болотная (Чертала кушылдыгы)
Боливар (мәгънәләр)

* Боливар (Көнбатыш Виргиния)
* Боливар (Миссури)
* Боливар (Нью-Йорк)
* Боливар (Пенсильвания)
* Боливар (Сан Педро)
* Боливар (Теннесси)
* Боливар (округ, Миссисипи)
Административ-территориаль объектлар классификаторы

**Административ-территориаль объектлар классификаторы** (, кыскача **АТОК** яки русчадан **КАТО**) — Казакъстан Республикасы административ-территориаль объектларының структурасын, алып бару тәртибен һәм кодларын билгеләүче классификатор. КАТО статистика, икътисад һәм башка өлкәләрдә административ-территориаль бүленеш кисемтәләрендә мәгълүматның дөреслеген, чагыштыручанлыгын һәм автоматлаштырылган эшкәртелүен тәэмин итү өчен билгеләнгән.

## Сылтамалар

* КАТОның тасвирламасы 

Төркем:Казакъстан субъектлары
Кече Бүкен

**Кече Бүкен** () — Казакъстанның Абай өлкәсенең Кокпекты районында авыл. Койгелди авыл округының бер өлеше.

## Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы −11 — −13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350—400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.

## Халык саны

1999 елда авылның халкы 134 кеше тәшкил итә (65 ир-ат һәм 69 хатын-кыз). 2009 елгы җанисәп буенча, авылда 96 кеше (46 ир-ат һәм 50 хатын-кыз) яшәгән.

2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 1 кеше яши, шул исәптән:
татарлар — 100 %.

## Шәхесләр

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев — Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.

## Әдәбият
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.

Төркем:Казакъстан торак пунктлары
Төркем:Абай өлкәсе торак пунктлары
Төркем:Казакъстан татар авыллары
Лайлачлар

**Лайлачлар** - эволюцион үсеш вакытында кабырчыклары өлешчә яки бөтенләй беткән, нигездә, сабакчалы күзлеләр отрядыннан җирдә яшәүче үпкә корсагаяклы моллюскларның җыелма төркеме. Рудимент кабырчыгын саклап калдырган лайлачларны ярымлайлачлар ( ) дип йөртәләр.

### Төзелеш

Лайлачларның гәүдәсе суалчан-яки цилиндрсыман. Ике яклы симметриягә ия, бу симметрияне бер якта урнашкан үпкә тишеме генә боза. Шуышып барганда озынлыгы 15–20 см га кадәр җитә, Татарстанда очраучы төрләр, гадәттә, 5–6 см дан озын түгел. Лайлачларның аркасы ягында аерым бер урынны мантия алып тора.

## Таралу

250 дән артык төре билгеле, Россиядә — 100 төр тирәсе, Татарстанда 10 нан артык. Күләгәле яфраклы урманнарда, дымлы болыннарда һәм кеше тарафыннан булдырылган яхшы дымланучы урыннарда яшиләр. Төнлә активлар, көндез ышыкка посалар. Аеруча киң таралган үсемлек белән тукланучы формалар агриолимацид (Agriolimacidae) һәм лимацидлар (Limacidae) семьялыкларына керә.
Лайлачлар еш кына читтән кергән төр буларак күп өлкәләрнең җирле фаунасына зыян салалар. Мисал өчен, Үзәк Азиядә лайлачларның 7 адвентив төре очравы билгеле .

### Туклану
Яшь утыртмаларга һәм авыл хуҗалыгы культураларына кыр лайлачлары (Deroceras agreste), челтәрсыман лайлачлар (D. Reticulatum), (Arion bourguignati) һәм башкалар зыян китерергә мөмкин.  

Үсемлек белән тукланучы урман лайлачлары агачлардагы лишайниклар (Limax arborum), гөмбәләр (Arion subfuscus), дымлы биотоплардагы суүсемлекләр, ерткыч лайлачлар — нигездә туфрак суалчаннары, шулай ук моллюскларның башка төрләре белән тукланалар.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

*  Большой энциклопедический словарь «Биология» / под ред. М. С. Гилярова. М.: Большая Российская энциклопедия, 1998.

## Сылтамалар

## Моны да карагыз

Төркем:Зоология
Төркем:Әлифба буенча хайваннар
Төркем:Умырткасызлар
Төркем:Хайваннар
Төркем:Биология
Даттарая Рамчандра Капрекар

**Даттарая Рамчандра Капрекар** (инглиз телендә: Dattaraya Ramchandra Kaprekar; 1905 елның 17 январендә туган — 1986 елда үлгән) —мавыктыргыч математикада уңышлары өчен ат казанган Һиндстан математигы.
## Тәрҗемәи хәле
Махараштра штатында туган.
Урта белемне Тханада алган.
1929 елда Мумбай университетында бакалавр дәрәҗәсенә ия булган.
1930 елдан 1962 елга кадәр Һиндстанның көнбатышында Насик шәһәрендә мәктәп укытучысы булып эшләгән.
## Математик ачышлар һәм өйрәнүләр
### Капрекар даимие
1949 елда 6174 санының хасиятләренең берсен ачкан. Соңыннан бу Капрекар даимие дип аталган булган.
### Харшад саннары
Харшад саннары — калдыксыз итеп цифрларының суммасына бүленә торган натураль саннар. «Харшад» сүзе санскрит сүзе  ‘бөек шатлык’ дигәннән килеп чыккан

### Үзеннән туган саннар
Капрекар тарафыннан беренче мәртәбә 1949 елда тасвирланган булган.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* 
* 
* 

## Сылтамалар
* Mysterious number 6174, plus.maths.org 
Төркем:Математиклар
Гаспар Бангерезако

**Гаспар Бангерезако** (1963 елның 7 июне, Рукере) —Бурундидан дифференциаль тигезләмәләр һәм аларның идарә һәм ортогональ күпбуыннар теорияләрендә кулланышы буенча галим, физика-математика фәннәре кандидаты (1999), профессор (2010).

## Белем алуы
* 1990 елда В. Н. Каразин исемендәге Харьков милли университетының механика һәм математика факультетын, функция һәм функциональ анализ кафедрасын тәмамлаган.
* 1999 елда Леувенда Католик университетының аспирантурасын тәмамлаган.
* “(1) грегориан гомумиләштерүче мероморф функцияләренең күплелегенең киңәйтелүе, кырда метрик пространстводан Бобровскийныкы периодик диярлек мероморф функцияләр күплеге һәм (2) рәшәткәләрдә ортогональ күпбуыннар өчен дискрет факторизация ысуллары” темасына  кандидат диссертациясен яклау.  1999 елда Альфонс П. Магнус һәм П. Ван Мурбеке җитәкчелеге астында башкарылган.
* 2010 елда профессор гыйльми дәрәҗәсе бирелүе

## Фәнни һәм педагогик эшчәнлеге
* 2000 елдан бирле Бурунди Милли университетының табигый фәннәр Факультетында педагогик эшчәнлек.
* 20-дән артык фәнни эш нәшер ителгән, алар арасында ике монография.
* 2 фәннәр кандидаты әзерләгән.
* Югары квалификация кадрлар әзерләүдә катнаша.

## Төп фәнни нәтиҗәләре
* q-Аермалы дифференциаль тигезләмәләрдә рәт фундаменталь нәтиҗә алган.
## Студентлар өчен курслар
* Дифференциаль тиезләмәләр курсы
* математик анализ
* санлы ысуллар
* ихтималлылыклар теориясе һәм чамасы
* функциональ анализ
* кулланылышлы математика.

## Сылтамалар
* http://www.aims-volkswagen-workshops.org/CVs/CV_Bangerezako.pdf
* https://perso.uclouvain.be/alphonse.magnus/gbang/Papers_and_Books.html
* http://www.ub.edu.bi/?p=5049
* https://www.researchgate.net/scientific-contributions/81875235_Gaspard_Bangerezako
Төркем:Математиклар
Нырык

**Нырык** (, ) — Удмуртиянең Юкамен районында урнашкан татар авылы. Дасис авылы җирлегенә керә.

## Географиясе

Авыл республиканың төньяк-көнбатышында, район үзәгеннән көньяк-көнчыгышка таба турыдан якынча 10 километр ераклыкта урнашкан.

## Сәгать поясы
Нырык авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.

## Атамасы
Татарча атамасы нократ татарлары арасында таралаган һәм чыгышы билегел түгел. Удмуртча Мурсалим атамасы удмуртчадан мур — тирән, сальыны — атырга дигәнне аңңлата, ягъни тирән чокырга урнашканнан килеп чыккан.

## Тарихы

Авыл беренче тапкыр Дасос пүчинкәсе буларак 1731 елда искә алына, ул вакыт биредә 1 кеше яшәгән. 1747 елда биредә 14 ир-ат исәпкә алына, барысы да — удмуртлар. 1891 елдан гына җирле халык татарлар дип исәпләнә башлый, ул вакыт биредә 13 йортта 87 кеше яшәгән.

## Халкы

Халык саны — 8 кеше (2010).

2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, татарлар 15 кешенең 93 % тәшкил иткән.

## Шәхесләр

## Искәрмәләр

Төркем:Юкамен районы торак пунктлары
Төркем:Удмуртия татар авыллары
Дасис

**Дасис** (, ) — Удмуртиянең Юкамен районында урнашкан татар авылы. Дасис авылы җирлегенә керә.

## Географиясе

Авыл республиканың төньяк-көнбатышында, район үзәгеннән көньяк-көнчыгышка таба турыдан якынча 11 километр ераклыкта урнашкан.

## Сәгать поясы
Дасис авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.

## Атамасы
Дасис авылы исеме беренче килеп урнашучылардан килеп чыккан, ә алар ун гаилә булган — «дасйос», удмуртчадан дас — ун дигәнне аңлата.

## Тарихы

Авыл беренче тапкыр Дасос пүчинкәсе буларак 1717 елда искә алына, ул вакыт биредә 1 йортта 3 кеше яшәгән. 1763 елда биредә 26 кеше исәпкә алына, барысы да — бисермәннәр, чукынмаган булалар. 1891 елдан гына җирле халык татарлар дип исәпләнә башлый, ул вакыт биредә 47 йортта 361 кеше яшәгән, алардан 323 татарлар, 38 — бисермәннәр, тора-бара алары да татарлашып бетә.

## Халкы

2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, татарлар 263 кешенең 90 % тәшкил иткән.

## Шәхесләр

## Искәрмәләр

Төркем:Юкамен районы торак пунктлары
Төркем:Удмуртия татар авыллары
Иса Хәбиббәйли

**Иса Хәбиббәйли**, Иса Әкбәр улы Хәбиббәйли  (; *[[1949 ел]]ның [[16 октябрь|16 октябре]], [[СССР]], [[Азәрбайҗан ССР]], [[Нахчыван Автономияле Республикасы |Нахчыван АССР]], Шәрур районы, [[Данзик]]*) ― Азәрбайҗан галиме – әдәбият белгече, филология фәннәре докторы, академик, Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе президенты (2022 елдан). Азәрбайҗанның атказанган фән эшлеклесе (1999), III, IV, V, VI чакырылыш Милли Мәҗлес депутаты. Азәрбайҗан Язучылар берлеге һәм Азәрбайҗан Журналистлар берлеге әгъзасы. Азәрбайҗанның атказанган фән эшлеклесе (1999).

## Тәрҗемәи хәле
1949 елның 16 октябрендә Нахчыван АССР Шәрур районы Данзик авылында туган. 

1971 елда Азәрбайҗан дәүләт педагогика институтының Нахчыван филиалы филология факультетын тәмамлаган (кызыл диплом белән).

1978 елда «Әдәбият теориясе» белгечлеге буенча Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясенең Низами исемендәге  аспирантурасын тәмамлаган. Кандидатлык диссертациясе темасы: «XX гасыр башында Азәрбайҗанның романтик лирикасы» (1980). Шунда ук «Азәрбайҗан әдәбияты тарихы» белгечлеге буенча докторантура тәмамлаган. Докторлык диссертациясе темасы: «Җәлил Мәмәдкулизадә: мохит һәм замандашлар».

1971 елдан Шoрур районы урта мәктәбендә укытучы булып эшләгән. 

1975 елдан ― Нахчыван дәүләт университетында укытучы, өлкән укытучы, доцент, университетның фәнни эшләр буенча проректоры (1991―1996), ректоры (1996―2013).

2001 елдан Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (белгечлеге: Азәрбайҗан әдәбияты). 2003 елдан Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе хакыйкый әгъзасы (белгечлеге: әдәбият белеме). Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе вице-президенты (2013―2019). Азәрбайҗан МФА гуманитар һәм иҗтимагый фәннәр буенча беренче вице-президенты (2019―2020).

Низами исемендәге Әдәбият институты директоры (2013 елдан).

Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе президенты (2022 елның 25 октябреннән).

## Гыйльми кызыксынулары
Фәнни кызыксынулары Азәрбайҗан әдәбияты тарихы белән бәйле. 12 монография, урта мәктәп өчен 1 дәреслек, 28 брошюра авторы. Хезмәтләре шулай ук инглиз, француз, рус, төрек, гарәп, фарсы, урду, болгар, венгр, литва һәм башка телләрдә бастырылган. 89 китап, 1 428 мәкалә һәм чит илләрдә дөнья күргән 212 мәкалә авторы.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1999 ― Азәрбайҗанның атказанган фән эшлеклесе
* 2007 ― Шөһрәт ордены
* 2009 ― Шәрәф ордены
* 2019 ― 1нче дәрәҗә «Ватанга хезмәт өчен» ордены.

## Шәхси тормышы
Гаиләле. 3 бала атасы.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Профиль на сайте Национального собрания АР VI созыв 
* Профиль на сайте Института литературы имени Низами  
* Габиббейли Иса Акпер оглы
* Учёный с мировым именем

Төркем:Азәрбайҗан галимнәре
Төркем:Филология фәннәре докторлары
Төркем:Азәрбайҗан академиклары
Төркем:Азәрбайҗанның атказанган фән эшлеклеләре
Төркем:Азәрбайҗан журналистлары
Төркем:Шөһрәт ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары
Төркем:Шәрәф ордены (Азәрбайҗан) кавалерлары
Төркем:1нче дәрәҗә «Ватанга хезмәт өчен» ордены кавалерлары
Төркем:Азәрбайҗан педагогика университетын тәмамлаучылар
Раштрапати-Бхаван

**Раштрапати-Бхаван** («Президент сарае»; ) ― Һиндстан Президентының рәсми резиденциясе. Ул Нью-Дели административ комплексының үзәген тәшкил итә. 

## Тарих

Бина 1929 елда инглиз архитекторы  проекты буенча Һиндстанның Британия вице-короле сарае сыйфатында төзелеп беткән. Комплексны төзү 1910-елларда башланган һәм 1929 елга кадәр өзеклекләр белән дәвам иткән, вак эшләнмәләр 1930 елга кадәр дәвам иткән . Төзелешкә 700 миллионнан артык кирпеч һәм 85 мең кубометр чамасы таш киткән.

Төзелеп беткәч, Раштрапати-Бхаван Һиндстан генерал-губернаторы, 1950 елдан ― республика Президенты резиденциясенә әверелә. Хәзерге вакытка кадәр Нью-Делидагы Президент сарае дөньяда дәүләт башлыгының иң эре резиденциясе булып кала бирә.

Һиндстан Президентының бөтен ил буенча башка резиденцияләре дә бар, шул исәптән Дехрадунда Раштрапати-Ашиана, Хәйдәрабадта Раштрапати-Нилаям һәм Шимлада Раштрапати-Нивас.

## Архитектура стиле
Комплекс берничә архитектура стилен берләштерә. Президент сарае , кайвакыт инглиз-һинд архитектура стиле дип аталган стильдә эшләнгән, Көнбатыш монументальлеге биредә Көнчыгыш ảркалары һәм гөмбәзләре барлыкка китергән декоративлык белән яраша. Британия традициясендә комплекс төзелгән стиль кайвакыт Дели ордеры () дип йөртелә.

## Тасвирлама
Сарай комплексының гомуми мәйданы 132 гектар тәшкил итә.  Бинаның гөмбәзе Рим  гөмбәзен хәтерләтә. Сарайда 340 бүлмә; барлык бүлмәләрнең мәйданы — 19 мең м2 тирәсе. Сарай янында киң җәмәгатьчелек өчен ачык булган гөлчәчәк бакчасы урнашкан.

Сарай каршындагы мәйданда  ― Һиндстан вице-короленә Джайпур  идарәчесеннән бүләк калкып тора. Каршы якта элек «Моголлар бакчасы» буларак билгеле булган «Үлемсез бакча» җәелеп ята Аның планировкасында Көнчыгыш һәм Европа бакча-парк сәнгате алымнары берләштерелә. Биредә сулыклар, каналлар һәм фонтан каскадлары яшел чирәмлекләр, түшәлгән юллар һәм чәчәк түтәлләре белән аралашкан.

## Галерея

File:President Trump and the First Lady in India (49596078821).jpg| АКШ президенты Дональд Трамп һәм АКШның беренче ледиен Раштрапати-Бхаванда кабул итү 
File:President Trump and the First Lady in India (49596106576).jpg|АКШның беренче ледие Мелания Трамп Раштрапати Бхаванда
File:25 01 2020 Banquete no Palácio Presidencial (49440207742).jpg| Президент йортында банкет
File:Rashtrapati Bhawan illuminated 2010 ashish17.JPG| Һиндстанның  уңаеннан яктыртылган бина
File:Rashtrapatibhavan.jpg|Төнге күренеш


## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Welcome to the Rashtrapati Bhavan
* She does Chandigarh proud, Research on Rashtrapati Bhavan architecture

Төркем:Президент сарайлары
Төркем:Һиндстанның истәлекле урыннары
Төркем:1929 елда төзелгән биналар һәм корылмалар
Яаков Зив

**Яаков Зив** яки **Якоб Зив** (1931 елның 27 ноябре, Тверия, Филәстыйнда Британия мандаты — 25 марта 2023 елның 25 марты) — Израиль галим-математигы, мәгълүмат теориясе һәм кодирование теориясе өлкәсендә белгеч.

## Тәрҗемәи хәле
Укытучы Бен-Цион Зельцин (соңыннан фамилиясен Зивка алыштырган, Твериядә мәктәп мөдире) һәм Хана Зив гаиләсендә туган. Абыйсы — Израиль географы Йехуда Зив.
* 1954 һәм 1957 елларда Технионда бакалавр һәм магистр дәрәҗәләренә ия булган.
* 1955—1959, 1962—1968 елларда Израиль оборона Министрлыгында эшләгән.
* 1962 елда Массачусетс технология институтында фәлсәфә докторы диссертациясен яклаган.
* 1962—1968 елларда һәм 1970 елдан бирле Технионда укыта.
* 1968—1970, 1977—1978, 1983—1984, 1991—1992 елларда Белл Лабораторияләрендә эшләгән.

## Бүләкләнүе һәм танылуы
* 1993 — Израиль Премиясе
* 1995 — Ричард Һэмминг Премиясе
* 1995 — Маркони Премиясе
* 1996 — Эдуард Рейн Премиясе
* 1997 — Шеннон Премиясе
* 1997 — Канеллакис Премиясе
* 2002 — Ротшильд премиясе
* 2008 — BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards
* 2021 — IEEE хөрмәт Медале

1981 елдан бирле, 1995—2004 елларда Израиль табигый һәм гуманитар фәннәр академиясе президенты. Америка сәнгатьләр һәм фәннәр академиясе әгъзасы (1998).

## Достижения
* 1977—1978 елларда Авраам Лемпель белән бергә LZ77 һәм LZ78 кысу алгоритмнарын эшләгән.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* *Быховский М. А.* Пионеры информационного века: История развития теории связи — М.: Техносфера, 2006. — 376 с. — (История электросвязи и радиотехники; Вып.4). С. 306—308.
* Jacob Ziv, Abraham Lempel. A Universal Algorithm for Sequential Data Compression IEEE Transactions on Information Theory, 23(3), pp. 337—343, May 1977.
* 
* Интервью с Я. Зивом на английском языке
Төркем:Математиклар
Сунь Цзы (математик)

**Сунь Цзы** ({кытай телендә: 孫子, 孙子, sūn zǐ) — кытай математигы һәм астрономы, «Сунь Цзы Суань Цзин» (кытай телендә: 孫子算經, 孙子算经, sūnzǐ suànjīng) трактаты авторы.

Яшәү дәвере бары тик якынча гына мәгълүм: б. э. III—V гасырлары.

Календарь эшләү белән шөгыльләнеп, ул калдыклар турында кытай теоремасы буларак мәгълүм расламаны ачкан.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* *Берёзкина Э. И.* Математический трактат Сунь-Цзы // «Историко-математические исследования». Вып. 3. — М., 1963.

## Сылтамалар
* 《孙子算经》.
* 
Төркем:Математиклар
Цинь Цзюшао

**Цинь Цзюша́о** (кытай телендә: 秦九韶, 秦九韶, Qín Jiǔsháo, XIII гасыр) — кытай математигы. XIII—XIV гасыр бөек алгебраистларының берсе булып санала. «Математика буенча тугыз китап» (кытай телендә: 數書九章, «Шу шу цзю чжан») иншасы авторы, анда кытай әдәбиятында беренче мәртәбә итеп нуль өчен түгәрәк кыяфәтендә символ кулланылган булган. Инша саннар теориясе һәм алгебраик тигезләмәләр чишүенә багышланган. Цинь Цзюшаоның бу иншасы Бельгия галиме У. Либбрехтның 1973 елда чыккан китабында өйрәнелә.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Березкина Э. И. Математика древнего Китая. М.: Наука, 1980. По именному указателю.
* Духовная культура Китая: энциклопедия в 5 т. Т.5. Наука, техническая и военная мысль, здравоохранение и образование / ред. М. Л. Титаренко и др. М., 2009. — С.920-923.
* Жаров В. К. О двух задачах трактата «Девять книг по математике» Цинь Цзюшао.// Историко-математические исследования. Выпуск XXX. Москва, «Наука», 1986.- C. 338—343.
* Libbrecht U. Chinese mathematics in the thirteenth century. The Shu-shu chiu chang of Ch’in Chiu-shao. Cambridge (Mass,), London, MIT Press, 1973.
* Libbrecht U. Ch’in Chiu-shao // Sung Biographies/ Ed. by H.Franke. Wiesbaden, 1976. Bd.I, S. 231—234.
* Ho Peng-Yoke, Biography in Dictionary of Scientific Biography (New York 1970—1990).
* I-Chen Chang; P. Muller The Ancient Chinese Pearl in number theory—the Chinese remainder theorem // International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, Volume 11, Issue 4, 1980, Pages 545—556

## Сылтамалар
* 
Төркем:Математиклар
Чжу Шицзе

**Чжу Шицзе** (кытай телендә: 朱世杰, 朱世杰, Zhū Shìjié), тәхәллүсе **Сунтин** (кытай телендә: 松庭, 松庭, Sōngtíng) (1249—1314) — Кытайның XIII — XIV гасыр башының иң эре математикларының берсе. «Санау турында тәгълиматка кереш» («算学启蒙») һәм «Дүрт беренчел элементның яшма көзгесе» («四元玉鉴») трактатлары авторы. 1279 елда Сун династиясе төшүе белән Чжу Шицзе көньякка барган. Күп сәяхәт иткән. Соңыннан уңышлы итеп укыткан. «Санау турында тәгълиматка кереш» («Суань сюэ ци мэн») 20 бүлектә 259 мәсьәләдән тора. Япония һәм Кореядә трактат математика буенча дәреслек буларак кулланылган булган.

## Иншалар
* Чжу Шицзе «Разъяснение темных мест в математике» / Русский пер. фрагментов и коммент. В. К. Жарова // Математика и практика; Математика и культура. М., 2000, с. 193—196.

## Әдәбият
* *[[Берёзкина, Эльвира Ивановна|Березкина Э. И.]]* Математика древнего Китая. М.: Наука, 1980. По именному указателю.
* Духовная культура Китая: энциклопедия в 5 т. Т. 5. Наука, техническая и военная мысль, здравоохранение и образование / ред. М. Л. Титаренко и др. М., 2009. С. 949—950.
* *Жаров В. К.* Развитие методов преподавания традиционной китайской математики: Опыт исследования информационно-педагогических сред. — М.: Янус-К, 2002. — 160 с.
* *Жаров В. К.* О «введении» к трактату Чжу Шицзе «Суань сюе ци мэн» // Историко-математические исследования. Вторая серия. Выпуск 6(41). М., 2001. С. 347—353. ISBN 5-8037-0074-6
* *Lam Lay-yong* Chu shih-chieh’s Suan hsüeh ch’i-meng (Introduction to mathematics studies) // Archive for the history of sciences, Vol 21, Berlin, 1970.P. 1-31.
* *Hoe, J.* The jade mirror of the four unknowns, Mingming Bookroom, New Zealand, 2007. ISBN 1-877209-14-7
* *Konat, E.L.* The Precious Mirror of the Four Elements, China journal of Science and Arts, Vol 2, No 4, 1924.
* *Vanhée L.*, " Le précieux miroir des quatre éléments ", Asia Major, vol. 7, 1932.

## Искәрмәләр

Төркем:Математиклар
Чэн Давэй

**Чэн Давэ́й** (кытай телендә: 程大位, 程大位, Chéng Dàwèi, 1533 елның 3 мае — 1606 елның 18 сентябре) — Мин империясе вакыты кытай математигы.

## Тәрҗемәи хәле
Сәүдәгәр гаиләсеннән килеп чыккан. Сюнин өязендә туган. Балачактан математикага һәвәслеген күрсәтеп яхшы белем алган. 1553 елдан бирле әтисенең эшен дәвам иткән. Гаилә сәүдә фирмасы вәкиле буларак Янцзы елгасы буйлап шәһәрләр буенча күп сәяхәт иткән. Моның вакытында мәшһүр математикларга зиярәт итеп караган һәм тиешле эчтәлекле китаплар җыйган.
1573 елда туган шәһәренә кайткан, анда алга таба да сәүдә белән шөгыльләнгән булган, әмма бары тик гаиләсен тәэмин итәр өчен генә. Күп игътибарны математик өйрәнүләргә биргән. 1593 елда математика тупланмасын бастырган, анда Кытайда мәйданнарны үлчәү буенча бар булган мәгълүм белемнәрне һәм үз карашларын гомумиләштереп караган. 1606 елда туган Шуайкоуда үлгән.

## Математика
«Сюаньфа тунцзун» (17 цзюаньнан «Санау ысуллары турында баш нәрсәнең җыелмасы») хезмәте авторы, ул махсус формалы мәйданнарны табуга һәм эретмәләрне катнаштыруга багышланган һәм шулай ук анда 14 сихри квадрат китерелгән. Анда беренче мәртәбә куллану буенча күрсәтмәләр белән кытай абагы (суаньпань) рәсеме китерелгән булган.

Ming suanpan.JPG|Чэн Давэй хезмәте буенча кытай абагы (суаньпань)


## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Mikami Y. The Development of Mathematics in China and Japan. N. Y., 1974.
* Джей Джей О’Коннор и Е Робертсон. «Чэн Дун». Университет Святого Эндрюса. Проверено 28 Ноября 2016 Года.
* «Чэн Давэй Биография». Mildchina. Проверено 28 Ноября 2016 Года.
* Цзян Чживэй. «Чэн Давэй, самый известный китайский Древней Zhusuan Эксперт международного значения». Индийский Абакус. Проверено 29 Ноября 2016 Года.
* 算法統宗 とは — コトバンク（世界大百科事典 第2版、百科事典マイペディア）
* 南中国数学の日本伝播- 『算法統宗』『指明算法』から『塵劫記』 — 京都大学 数理解析研究所講究録 第1546巻 2007年1-20
* 黄山四絶が生んだ珠算･巻尺の父程大位
* 『算法纂要』の研究 — 国士舘大学
Төркем:Математиклар
Хәммәт Җиһаншин

**Хәммәт Җиһаншин** (,  — , ) — МВД хезмәткәре, аеруча куркыныч җинаятьчеләрне тоткарлаганда һәлак булган. 

## Тормыш юлы
Хәммәт Морат улы Җиһаншин тумышы белән Нижгар өлкәсенең Шөбиле авылыннан. Армия хезмәтен үтәгәчтен, милициянең Мәскәү метрополитенын саклау бүлегенә урнаша. Спорт (дзюдо) белән шөгыльләнә. 

1995 елның гыйнварында Чечня вакыйгалары сәбәпле Мәскәүдә хезмәтнең көчәйтелгән режимы кертелә. 6 гыйнвар көнне өлкән сержант Хәммәт Җиһаншин үзе генә Авиамоторная станциясенә хезмәтен үтәргә чыга. Кичке 8дә шикле күренгән Кавказ кыяфәтле өч ир-атны туктата да документларын тикшерергә хезмәт бүлмәсенә озата. Шәхси документларының ялган икәнлеге беленгәч, җинаятьчеләрнең берсе алтатарын чыгарып милиционерның муены турысына төбәп ата. Хәммәт моны күреп өлгерә, җинаятьчене этеп җибәрә, ләкин пулядан саклана алмый. Бандитлар паспортларын җыештырып, чыгып качалар. Ашыгыч медицина ярдәме төркеме яралы хезмәткәрнең гомерен саклап кала алмый. 

Җинаятьчеләр төркеменең эзенә тиз төшәләр, чөнки милиционерның үлгәндә йомарланып каткан йодрыгында берсенең башкалада теркәлү турындагы белешмәсе кала. Берничә көннән өчесе дә тотылалар. Х.Җиһаншинны үтергән алтатардан ике ай элегрәк кенә бер инкассатор үтерелгән, икенчесе каты яраланган.

Каһарманнарча һәлак булган милиция хезмәткәре Х.Җиһаншин Батырлык орденына лаек дип табылган. Туган авылының зиратында җирләнгән.

## Гаиләсе
Атасы Морат исемле, анасы — Зөлхиҗә. Өйләнгәч, хатыны Наилә Кыям кызы белән бер кыз үстергәннәр.

## Искәрмәләр

## Чыганак
* Не только свет угасших звёзд… // Татар дөньясы. № 5 (6448) 2021

Төркем:Милиционерлар
Төркем:Нижгар өлкәсендә туганнар
Төркем:Батырлык ордены кавалерлары
Кадзуя Като

**Кадзуя Като**, 加藤 和也, Katō Kazuya, 1952 елның 17 январенда туган — япон математигы, премияләр лауреаты.

## Тәрҗемәи хәле
1952 елның 17 январендә Вакаяма префектурасында туган булган. 1975 елда Токио университетын тәмамлаган, 1980 елда шунда ук диссертацияне яклаган.

2006 елда Халыкара математиклар конгрессының пленар чыгыш ясаучысы булган.

## Фәнни кертеме

## Бүләкләнүе
* Япония фәннәр академиясенең Император премиясе (2005)

## Искәрмәләр

Төркем:Математиклар