Юлиан Фалат

**Юлиан Фалат** (поляк телендә: Julian Fałat; 1853 елның 30 июле, Тулиголово авылы (хәзер Львов өлкәсе, Украина) — 9 июля 1929 елның 9 июле, Быстра авылы, Силез воеводалыгы, Польша) — күренекле Польша рәссам-акварелисты, реализм һәм пейзаж импрессионизмы вәкиле.

## Тәрҗемәи хәле
1864—1869 елларда Перемышльта гимназиядә укыган, аннан соң Краков нәфис сәнгатьләр мәктәбенә (1870—1871) кергән, анда Владислав Лущкевичның өйрәнчеге булган. Майлы буяуларга акчасы булмыйча күбесенчә акварель живописе белән шөгыльләнгән.

1872—1873 елларда Юлиан Фалат Украинага киткән, археологик казуларда рәссам булып, аннан соң Одессада — архитектор ярдәмчесе булып эшләгән.
1873 елда Швейцариягә, аннан соң Мюнхенга киткән, анда Король бавар техник югары мәктәптә укыган, аны тәмамлаганнан соң 1878 елда тимер юллар төзелеше буенча эшкә кергән.
1878-1880 елларда Юлиан Фалат А. Штраубер һәм Раабеда Мюнхен академиясендә живопись осталыгын камилләштергән. Иҗатның бу периодында күбесенчә пейзажлар, жанр картиналарын һәм портретлар ясаган.
1881-1886 елларда Варшавада торган, Италиягә, Испаниягә, Якын Көнчыгышка, Украинага, Жемайтиягә, Литвага рәт сәфәр кылган. 1886 елда Берлинда Несвижда кенәз Радзивилларның сунар күренешләре акварельләре сериясен күргәзмәсеннән соң, Юлиан Фалат Вильгельм II-нең сарай яны рәссамы итеп билгеләнгән булган. Берлинда ул 1895 елга кадәр калган, бу чорда 1891 елда Халыкара күргәзмәдә Польша художество секциясенең оештыручысы булган.
1893 елда Юлиан Фалат Берлин художестволар академиясенең әгъзасы булган. Берлинда, Мюнхенда һәм Венада күргәзмәләрдә медальләр белән бүләкләнгән булган.
1895 елның апрелендә Краковта Нәфис сәнгатьләр мәктәбенең мөдире итеп билгеләнгән булган, бу вазыйфада ул 1910 елга кадәр эшләгән. Яңа профессорларны кабул итү бәрабәренә укыту процессының реформалавы буенча рәт чара башкарган. Фалат тырышуларына күрә мәктәп вакыт белән *[[Краков сәнгать академиясе|Академия]]* (1900 ел) булган.
1894-1895 елларда рәссамнар В. Коссак, Я. Станиславскии һәм М. Горсткин-Вивюрский белән хезмәттәшлек иткән. «Березина» панорамасы («1812 елда Наполеон армиясенең Березина аша кичүе.», 1895 ел) барлыкка китерүдә катнашкан.
Юлиан Фалат 1897 елда Польша “Сәнгать” (пол. «Sztuka») җәмгыятенең нигезләүчеләренең берсе булган. Җәмгыятьнең илдә һәм чит илдә барлык диярлек күргәзмәләрендә катнашкан.
1910 елда Силезиядә тора башлаган. 1921 елда Ышанулар һәм халык мәгарифе Министрлыгы каршында мәдәният һәм сәнгать департаменты мөдире булган.
Эшләрен 1878 елдан бирле Варшавада (1890 елдан бирле Варшава күргәзмәләре комитеты әгъзасы булган, 1926 елда аның шәрәфле әгъзасы булган), шулай ук халыкара күргәзмәләрдә, шул исәптән Парижда — 1879, Берлинда — 1891, Мюнхенда — 1892, Дрезден һәм Венада — 1894, Сент-Луиста — 1904 тәкъдим иткән.
Күбесенчә кышкы пейзажлар, авыл һәм сунар күренешләрен ясаган. Күбесенчә акварель эшләре белән (жанр күренешләре, сунар, кышкы пейзажлар, ландшафт күренешләре, тарихи архитектура һ. б.) белән киң мәгълүм булган. Польша һәм чит ил периодик басмалары өчен охшаш тематикалы рәт рәсем һәм иллюстрация башкарган.
Юлиан Фалатның ике картинасы Польша Милли музееннан 1944 елның августында фашист оккупациясе вакытында чыгарылган булган һәм соңыннан АКШ-ына эләккән булган. 2011 елда картиналар тантаналы рәвештә Польша вәкилләренә кайтарылган булган.

## Сайланган картиналар
* *«Көл белән сибү»* (Popielec, 1881)
* *«Дога кылучы карт»* (Modlący się starzec, 1881)
* *«Аю белән кайту»* (Powrót z niedźwiedziem, 1892)
* *«Шәфталулар белән малай»* (Chłopiec z brzoskwiniami, 1882)
* *«Наполеонның Березина аша кичүе»* (Przejście Napoleona przez Berezynę, 1890)
* *«Рытвяналарда сунар алдыннан»* (Przed polowaniem w Rytwianach, II пол. 90-х годов XIX века)
* *«Березина»* (Berezyna, 1907)
* *«Кар»* (Śnieg, 1907)


Файл:FalatJulian.ModlacySieStarzec.1881.ws.jpg|Дога кылучы карт
Файл:Julian Falat 0015.jpeg|Быстраяда кышкы пейзаж
Файл:Fałat-Śnieg.jpg|Кар
Файл:Fałat Return with a bear.jpg|Аю белән кайту
Файл:Julian Falat Übergang der Französischen Armee über die Bresina.JPG|Наполеонның Березина аша кичүе


## Әдәбият
* Jerzy Malinowski: Julian Fałat. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1987. ISBN 83-03-01696-2.
* Maciej Masłowski: Julian Fałat. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1964.

## Сылтамалар
* Fałat, Julian

## Искәрмәләр

Төркем:Рәссамнар