Илсур Сафин (1962)

*Эстрада җырчысы [[Илсур Сафин (1966)|Илсур Сафин]] белән бутамагыз*

**Илсур Сафин**, Илсур Кәриб (*Кәрибулла*) улы Сафин (*[[1962 ел]]ның [[11 август]]ы, [[ТАССР]], [[Апас районы]], [[Югары Балтай]]*) — җырчы (*лирик-драматик баритон*), Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе солисты, Казан дәүләт мәдәният институты доценты. ТР халык артисты (*[[2008 ел|2008]]*). 
 
## Тәрҗемәи хәле
1962 елның 11 августында Татарстан АССР Апас районы Югары Балтай авылында туган. Апас якларына концерт белән килгән Вафирә Гыйззәтуллина һәм Алмаз Хәмзин хәер-фатыйхасы белән, 1980 елда Казан дәүләт консерваториясенең вокал (*педагог [[Әлфия Заһидуллина]]*) классына укырга керә. 1983-1985 елларда хәрби хезмәттә була. Армиядән кайткач, консерваториядә укуын төгәлли.

## Иҗат юлы
1989 елда Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең опера-камера бүлеге солисты буларак, һөнәри җырчы хезмәтен башлый. Филармониядә 10 ел эшләү дәвамында татар (*[[Салих Сәйдәшев]], [[Рөстәм Яхин]], [[Сара Садыйкова]], [[Александр Ключарев]], [[Мансур Мозаффаров]], [[Җәүдәт Фәйзи]], [[Әнвәр Бакиров]], [[Фасил Әхмәтов]] һ. б.*) һәм чит ил композиторларының классик әсәрләрен, шулай ук халык һәм эстрада җырларын, романсларны югары зәвык белән башкарып, танылу ала. 1997 елда профессор А. И. Шутиков җитәкчелегендәге халык уен кораллары оркестры белән берлектә «Оныта алмыйм» (*[[Салих Сәйдәшев|С. Сәйдәшев]], [[Рөстәм Яхин|Р. Яхин]], [[Сара Садыйкова|С. Садыйкова]], [[Җәүдәт Фәйзи|Җ. Фәйзи]] әсәрләре*) программасы әзерли һәм С. Сәйдәшев исемендәге ТР Зур концерт залында тамашачыга тәкъдим итә. 1999 елда ТР Зур концерт залында шул ук оркестр белән берлектә «Саф җырларым» исемле яңа программасына, татар классикасы белән бергә, рус романсларын (*«Очи черные», «Ямщик, не гони лошадей», «Только раз бывает в жизни встреча» һ. б.*), итальян җырларын кертә, РФ халык артисты Зилә Сөнгатуллина белән дуэтлар башкара. 2000 елда ТР Зур концерт залында Салих Сәйдәшевның 100 яшьлек юбилеена карата «Җырларым» сольный концертын  куя. Шул ук елларда эстрада жанрында иҗат итүен дәвам итә.

## Концерт программалары
* Р. Яхинның 80 яшенә багышланган концерт (*[[Салих Сәйдәшев исемендәге Дәүләт Зур концерт залы|С. Сәйдәшев исемендәге ТР Зур концерт залы]]*)
* С. Садыйкованың 95 яшенә багышланган концерт (М. Җәлил исемендәге ТДОһБТ)
* «Яз сулышы» («Сәйдәш» *мәдәният үзәге, [[Казанның Совет районы]]*). Беренче бүлектә Рөстәм Үтәй җитәкчелегендәге ТР дәүләт телевидение һәм радио комитетының оркестрына кушылып җырлый. 
* «Каршы алыгыз, маэстро…» (*Химиклар мәдәният сарае һәм [[Тинчурин театры]]*)  
* «Минем юлым»  (*Химиклар мәдәният сарае*)
* «Без — Казан яшьләре»  (*Химиклар мәдәният сарае*)
* «Мәхәббәт хакына» (*«Пирамида» мәдәни – күңел ачу үзәге*) 
* «Казан — минем язмышым» (*«Пирамида» мәдәни - күңел ачу үзәге*) 
* «Мәхәббәт утлары» (*«Пирамида» мәдәни - күңел ачу үзәге, ТР халык артисты [[Лидия Әхмәтова]] белән берлектә*) 
* «15 сольный концерт, 15 ел сәхнәдә» (*УНИКС концертлар залы*)
* «Безнең шәһәр» — Казанның Меңьеллыгына (*[[2005 ел|2005]]*) багышлынган зур проект продюсеры (*УНИКС концертлар залы, [[Татарстан халыкларының Дуслык йорты|ТР халыклар дуслыгы йорты]] һәм [[Татарстан халыклары Ассамблеясы|ТР милли-мәдәни оешмалары берлеге]] белән берлектә*)
* «Дусларыма» (*«[[2006 ел]] - Татарстанда әдәбият һәм сәнгать елы»на багышланган*)
* С. Сәйдәшев исемендәге Зур концерт залының унъеллыгына багышланган концерт
* «Мин бит татар баласы» (*[[2007 ел|2007]], [[ноябрь]], 45 яшьлек юбилеена багышлана*)

## Гастрольләре
Красноярск крае (*[[2003 ел|2003]]*), РФ (*[[2004 ел|2004]], [[Чиләбе]], [[Омск]], [[Тум]], [[Новосибирск]], [[Красноярск крае]], [[Төмән өлкәсе]]*) һәм Казакъстан (*[[2004 ел|2004]]*), Әстерхан (*[[2005 ел|2005]]*), Франция (*[[2005 ел|2005]], «Сәйдәш» бию ансамбле (*җитәкчесе* Таһир Латифуллин) белән*) , ТР (*[[2007 ел|2007]], [[Апас]], [[Кайбыч]], [[Түбән Кама]], [[Алабуга]], [[Әлмәт]], [[Лениногорски|Лениногорск]]*) һ. б.

## КДМИ
2005 елдан Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты Театр институтының татар театр эстрадасы кафедрасы өлкән укытучысы, доцент булып эшли, вокал, хор һәм вокал ансамбле фәннәреннән укыта. Шәкертләре арасында: төрле елларда вокал конкурслары лауреатлары булган Марат Фәйрушин (*[[2007 ел|2007]], «[[Йолдызлык]]», 2нче премия*), Виларик Садыйков (*[[2007 ел|2007]], «[[Йолдызлык]]», 3нче премия*), Айдар Әгъләмов (*[[Түбән Кама]], 2нче премия*), Альбина Вахитова (*«Урмай моңы», 2нче премия*) .

## Репертуар
Югары һөнәри осталык белән халык җырларын да, татар, рус һәм чит ил класссик репертуарын да, эстрада җырларын да, романсларны да башкара. 
 
## Дискография
Радио фондына Р. Үтәй оркестры белән башкарылган 50 дән артык татар классикасы әсәре, 200 дән артык татар эстрадасы әсәре, 100 дән артык рус эстрадасы әсәре язып алынган. TV фондында 9 сольный концерты саклана. 8 аудио- һәм СД дискы, иң яхшы сольный концертлары язылган DVD җыентыгы (*[[2008 ел|2008]]*) чыгарган.
* «Бәхет телим сезгә»
* «Дусларыма»
* «Җырлыйм сезнең өчен»
* «Казан минем язмышым»
* «Моим друзьям»
* «Син генә»
* «Татар кызы» һ. б.

## Хәйрия концерты
2007 елда Әстерханның Ак мәчетен төзәтү эшенә булышу өчен хәйрия концерты бирә. «Яңа гасыр» TV үткәргән хәйрия телемарафонында катнаша. Һәр елны Җиңү бәйрәменә ветераннар өчен «Ветераннар, без сезнең алда баш иябез!» дип аталган концерт программасы оештыра.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1990 С. Сәйдәшев исемендәге республика конкурсы лауреаты (*2нче премия*)
* 1993 «Татар җыры-93» халыкара конкурсы лауреаты (*2нче премия*)
* 2002 ТР атказанган артисты
* 2008 ТР халык артисты

## Гаилә хәле
Өйләнгән, хатыны Ләлә Фариз кызы, *уллары* Руслан.
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

*  Җырчының шәхси сайты  
*  Казан дәүләт мәдәният институты сайты  
*   Г. Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе сайты 

## Моны да карагыз

Төркем:Татар җырчылары
Төркем:Романс башкаручылар
Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Казан консерваториясен тәмамлаучылар
Төркем:Вуз укытучылары