Владимир Солдатов

**Солдатов Владимир Константинович** (3 (15) июль 1875, Верхоленск, Россия империясе — 31 гыйнвар 1941, Мәскәү, ССРБ) — ССРБ һәм Россия ихтиологы һәм зоологы, биология фәннәре докторы, Калининград дәүләт техник университетының ихтиология кафедрасы профессоры.

## Биографиясе
Владимир Контсантинович Солдатов Иркутск губернасының Верхоленск шәһәрендә 1875 елның 15 июлендә укытучылар гаиләсендә туган. Иртә яшьтән әти-әнисе белән Иркутск шәһәренә  күченә, аның бала чагы һәм яшүсмер еллары шунда үтә. 1886-1896 елларда Иркутск губерна гимназиясендә укый. Гимназияне тәмамлаганнан соң, башкалага күчеп килә, анда Петербург университетының физика-математика факультетына укырга керә. 1899-1906 елларда Мурманск фәнни төрләрен экспедициясендә катнаша (җитәкчесе профессор Н. М. Книпович)). Баренц диңгезенә койган елгаларда һәм Кола култыгында саамнарның һәм тартымнарда рус балыкчыларының сөмбаш тотуны һәм биологияны өйрәнә. 1906 елда университетны тәмамлый. 1907 елда Авыл хуҗалыгы департаменты тарафыннан Ерак Көнчыгышка балык ресурсларын өйрәнү өчен җибәрелә. Ерак Көнчыгыш экспедицияләрен оештыра, алар 1907 елдан 1913 елга кадәр Амур елгасы бассейнында ел әйләнәсенә төп промысла балыклары (беренчел чиратта сөмбаш һәм мәрсин) биологиясен үткәрә, экспедиция барышында алынган материаллар «Исследования по биологии амурского лосося» (1912) һәм «Исследования по амурскому осетру» (1915) монографияләре нигезендә ята. 1909 елда Солдатов инициативасы белән Зур Чиль урынында, Амур бассейнында һәм бөтен Ерак Көнчыгышта сөмбашны ясалма үрчетү буенча беренче балыкчылык заводы төзелә.  Ерак Көнчыгышта булып, Солдатов Охота диңгезенең көнбатыш өлешендә, Татар бугазында һәм Бөек Петр култыгына гидробиология һәм гидрология һәм балык буенча бик күп материал җыя. Солдатов Ерак Көнчыгыш балыкның яңа төрләрен өйрәнә һәм тасвирлый. В.К. Солдатов — 1920-1925 еллардагы Төньяк фәнни экспедициядә катнашучы. 1919-1930 елларда профессор вазифасын били, К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясенең балык хуҗалыгы факультетында укыта, ә үзгәртеп корылганнан соң 1941 елга кадәр, Мәскәү балыкчылык һәм авыл хуҗалыгы техник институты профессоры була (хәзер Калининград дәүләт техник университеты). 1937 елда репрессияләнә.

В.К. Солдатов 1941 елның 31 гыйнварында вафат була, Мәскәүдә Новодевичье зыяратында җирләнә (2 ал, 33-нче рәт). Аның янында катыны Елена Петровна Солдатова (1882-1948) һәм энесе Леонид Константинович Солдатов (1888-1963) җирләнгән.

## Фәнни эшчәнлеге
Ихтиология буенча берничә дәреслек авторы; «Рыба и рыболовство» (1928), «Коммерческая ихтиология» (1934-1938), «Общая ихтиология» (1934 ) һәм «Рыба рыболовных регионов России, ССРБ» (1938 ). Аның «Коммерческая ихтиология» дәреслеге күп буын студент-ихтиологларның белешмәсе булып хезмәт итә

## Хәтер
В. К. Солдатов хөрмәтенә түбәндәге төр балыклар атала; «*Silurus soldatovi*», «*Soldatov's gudgeon[en]*», «*Soldatov's thicklip gudgeon[en]*», «*Lycodes soldatovi*», «*Eumicrotremus soldatovi*», «*Bothrocara soldatovi*», «*Aplidium soldatovi*», «*Hydatophylax soldatovi*», «*Xysticus soldatovi*».

## Төп хезмәтләре

; мәкаләләр

* Солдатов В. К. Железнодорожные посёлки по Забайкальской линии (Железнодорожные посёлки по Забайкальской линии): статистическое описание и материалы по переписи 1910 года. / В. К. Солдатов. (рус.) // В. К. Солдатов / с предисл. под ред. Д. М. Головачева — Санкт-Петербург. — СПб.: Тип. АО «Слово», 1912. — В. 2. — Т. 5, ч. 1б. — № 2. — С. 985—2059.
* Солдатов В. К. Разведение лососевых пород в Японии (Разведение лососевых в Японии): Отчёт по командировке в Японию в 1911 год. — Санкт-Петербург. (рус.) // тип. В. Ф. Киршбаума / с предисл. под ред. Д. М. Головачева — Санкт-Петербург. — СПб., 1912. — В. 3. — Т. 1. — № 2, IV. — С. 95.
* Солдатов В. К. Обзор исследований, произведенных на Амуре в 1909—1913 годах; Исследования осетровых Амура (Обзор исследований, проведённых на реке Амур в 1909—1913 годов; Исследования амурского осетра. / В. К. Солдатов. — Петроград (рус.) // тип. В. Ф. Киршбаума (отд-ние) / с предисл. под ред. Д. М. Головачева — Санкт-Петербург. — П., 1915. — В. 1—2. — Т. 3. — № 2, IV. — С. 415.
* Солдатов В. К. Материалы по ихтиофауне Карского и восточной части Баренцева море по сборам экспедиции Института в 1921 году: С прил. список рыб, собранных в Карском море в 1921 году зоологом И. А. Стрельниковым (Материалы по ихтиофауне Карской и восточной частей Баренцева моря из собраний экспедиции института 1921 г .: С приложением «Списка рыб, пойманных в Карском море в 1921 г. зоологом И. А. Стрельниковым»). (рус.) // В. К. * * * * Солдатов / с предисл. под ред. Д. М. Головачева — Санкт-Петербург. — Саратов: Б. и.,, 1923. — В. 3. — Т. 1. — С. 80.
* Солдатов В. К. Рыбы р. Печоры (Рыбы Печоры): (Материалы ихтиол. Исслед., Произвед. При участии проф. С. А. Зернова и студентов Отд. Рыбов. П. с.-х. акад.: М. С. Зернова, И). (рус.) // В. К. Солдатов. — М.: Пг.: Тип. «Красный агитатор», 1924. — В. 3. — № 6. — С. 74.
* Солдатов В. К. Рыбы и рыбный промысел: курс частной ихтиологии. (рус.). — М.-Л.: Государственное издательство, 1928.
* Солдатов В. К. Обзор рыб дальневосточных морей / Проф. В. К. Солдатов, проф. Г. У. Линдберг. — Владивосток: Типо-лит им. т. Волина. (рус.) // В. * К. Солдатов / Под ред. Проф. А. Н. Державина. — М., 1930. — Т. 5. — С. 576—16.
* Солдатов В. К. Промысловая ихтиология (Коммерческая ихтиология): Допущен Наркомснабом СССР в качестве учеб. пособия для втузов Проф. В. К. * Солдатов. — Москва: Ленинград: Снабтехиздат. (рус.) // В. К. Солдатов. — М.: М.: ф-ка книги «Кр. Пролетарий» и тип. Профиздата, 1934—1938. — Т. 2.

инглиз телендәге басмалары

* Soldatov V. K. On the new genus Cyclopteropsis (Pisces Cyclopteridae) from the Okhotsk sea / V. Soldatov and A. Popov. (рус.) // V. K. Soldatov. — L., 1929.
* Soldatov V. K. On a new genus and species of the family Zoarcidae (Pisces) from the Okhotsk sea / By V. Soldatov and G. Lindberg. (рус.) // V. K. Soldatov. — L., 1929.

## Әдәбият

* Документы личного происхождения в архивных учреждениях Северо-Западного федерального округа Российской Федерации. —  Государственный архив Калининградской области.
* Иркутская летопись 1661—1940 гг. / сост., автор предисл. и примеч. Ю. П. Колмаков —  Иркутск, 2003. — Б. 84—703.
* История Хабаровского ТИНРО. —  Сайт Хабаровского филиала ФГУП «Тихоокеанский рыбохозяйственный центр».
* Владимир Константинович Солдатов // БСЭ.

## Искәрмәләр

Төркем:15 июль көнне туганнар
Төркем:1875 елда туганнар
Төркем:31 гыйнвар көнне вафатлар
Төркем:1941 елда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Мәскәүдә вафатлар
Төркем:Биология фәннәре докторлары
Төркем:Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Россия империясендә туганнар