Алман овчаркасы

**Алман овчаркасы** яки **алман көтүче эте**, **алман көтү сакчы эте** — электән үк көтүчеләр эте һәм эзләү-хезмәт эте буларак кулланылган этләр токымы.

Алман овчаркасы Үзәк һәм Көньяк Алмания  көтүче этләренең берничә төрле токымнарын катнаш кушылдыру һәм селекция нәтиҗәсендә чыгарылган.

Шома йонлы һәм озын йонлы төрләре бар.

Хәзерге вакытта алман көтүче эте - сакчы эт, каравылчы эт, хезмәт эте, күргәзмә-эте, гаилә өчен эт буларак кулланыла.

## Тарих

Алман көтүче этенең борынгы бабалары Скандинавиядән, Көньяк Россиядән һинд бүре катнашында чыккан.

Һанновердагы күргәзмәдә Алмания көтүче этнең беренче вәкилен Грайф тәкъдим ителде.

Әлеге этләр токымы ротмистр **Макс фон Штефаниц** тарафыннан булдырылган.

Алман овчаркасының башлангыч вазифасы - көтүне саклау булган, ләкин терлек саны кимүе сәбәпле әлеге эт алдында бүтән бурычлар куелган булган.

Ике Дөнья сугышы вакытында алман овчаркасы хәрби хезмәттә киң кулланылган.

## Тасвир

Алман овчаркасы - тыныч холыклы, җитез эт, яхшы өйрәтелә.

Бер хуҗада алман овчаркасы иң уңышлы була, ләкин әлеге эт хуҗаны җиңел итеп алыштыра ала. Мәсәлән, ротвейлер һәм ризеншнауцер хуҗаны алмаштыруны начар кабул итә.

Каравыл-патруль хезмәтендә алман овчаркасы еш юлдашларны алыштыра һәм шуны тыйнак итеп кичерә, шунда бу эт  чагыштыргысыз яхшы.

Док Стенли Корен буенча алман овчаркасы иң акыллы этләр исемлегендә өченче урында тора (бордер-колли һәм пудель токымыннан соң).

## Куллану

Алман овчаркасы - универсаль токым: яхшы каравыл эте, сакчы эт, яклау эте, эзләү эте, хезмәт эте, иптәш-эт. Шулай ук көтүче эте буларак кулланыла.

Бүтән этләр токымыннан ешрак армия хезмәтендә, полициядә,  дәүләт чиген саклауда, җинаятьчене тотуда кулланыла.

Шулай ук сукырларны озатуда кулланыла.

Балалар белән тату тора.

Россиядә Тольятти шәһәрендә хуҗаны көтә торган алман овчаркасына һәйкәл куелган, Волгоградта табиб-эт алман овчаркасына һәйкәл урнаштырылган.

## Фотогалерея

Swedish police dogs.jpg|Полициядә
US Navy 070329-N-4965F-004 Military working dog, Arpi, a 5-year-old German Shepherd, locates hidden explosives inside of a car during a training.jpg|Шартлаткычны эзләү эшендә
Infant with two German Shepherds.JPG|Баланы саклаучы
Blindenhund.jpg|  Сукырны озатучы
GSD and a baby.jpg|Балалар белән тату тора
Adult male German shepherd dog standing at the beach.jpg|Алман овчаркасы
GermanShep1 wb.jpg|Алман овчаркасы
Deutscher Schäferhund- portrait.JPG|Алман овчаркасы
Schäferhünding-12Jahre.jpg|Немец көтүче эте (яше: унике яшь)
Schäferhündin mit 2 Tage alten Welpen.jpg|Ике көнлек көчекләре белән немец көтүче эте
060414 Puppy.jpg|Алман көтүче эт көчеге
Fritzi GSD puppy.jpg|Алман көтүче эт көчеге (яшь: тугыз атна)
Bessie_the_German_Shepherd_puppy_(2006).jpg|Алман  көтүче эте (яшь: өч ай)
Kim at 14 weeks.jpg|Немец Көтүче эте (яшь: ундүрт атна)
German Shepherds in ravine.jpg|Ике алман көтүче эте
Max von Stephanitz.png|thumb|right|Макс фон Штефаниц - Алмания көтүче эт токымына нигез салучы һәм Германия Көтүче эт токымнары ассоциациясенең беренче президенты (*[https://en.wikipedia.org/wiki/Verein_f%C3%BCr_Deutsche_Sch%C3%A4ferhunde Verein für Deutsche Schäferhunde]*) (эте белән фотода - Грейф (*[https://en.wikipedia.org/wiki/Horand_von_Grafrath Horand von Grafrath]*) исемле беренче теркәлгән немец көтүчесе)
Buck The GSD.jpg|Алман овчаркасы
Female GSD (Sable).jpg
German Shepherd Dogs..jpg


## Әдәбият

*Стрикленд У. Г., Мозес Д. Немецкая овчарка сегодня. — М.: Центрполиграф, 1996. — 403 с. — (Библиотека Американского клуба собаководства). — ISBN 5-218-00162-7.
*М. Дубров. Немецкая овчарка. — М.: Центрполиграф, 2005. — 160 с. — ISBN 5-9524-1560-1.
*И. Александрова Немецкая овчарка, или Завещание Макса фон Штефаница // Собачий остров : журнал. — СПб: *Благотворительный фонд "Верность", 2013. — № 4(23). — С. 14-17.
*О. Шилова Немецкая овчарка // Друг. Журнал для тех, кто любит собак : Журнал. — М.: ООО «Премьера Медиа», 2009. — № 1 (180). — С. 42. — ISSN 1609-052-7.
*Л. Архангельская Немецкая овчарка: комментарии к стандарту и перспективы развития // Питомцы - Pets : журнал. — Киев: Кинологический Союз Украины, 2005. — № 1-2 (37). — С. 2-6.

## Тышкы сылтамалар
* Фоторәсемнәр немец овчарки

Төркем:Әлифба буенча этләр токымнары
Төркем:Көтүче этләре