Василий Верещагин

**Василий Василий улы Верещагин** (14 октябрь 1842 - 31 март 1904) — Россия империясе рәссамы һәм әдәбиятчы, мәшһүр рәссам-баталист (сугышка багышланган рәсем ясаучы).

## Тормыш юлы

1842 елда Череповец шәһәрендә дворяннар башлыгы гаиләсендә дөньяга килә.

1851 елда диңгез кадет корпусына керә.

1860-1863 елда  Санкт-Петербург рәсем сәнгате Академиясендә укый.

1864-1865 елда Парижда Жером мәктәбендә укый.

1867 елда Төркистан генерал-губернаторы Кауфман аны хәрби рәссам буларак чакыра.

1868 елда күптән түгел Россия гаскәре басып алган Сәмәркандка килә, шәһәр камалышында катнаша.

1969 елда Җидесу һәм Көнбатыш Кытай буенча сәфәр ясый, анда күп рәсем иҗат итә.

1871-1874 елда Мүнхен шәһәрендә Үзәк Азия буенча сәяхәт  нигезендәге  "Төркистан сериясе" дигән рәсемнәр җыентыгын чыгара һәм зур дан казана.

1874 елда Санкт-Петербургда Верещагин рәсемнәре күргәзмәсе узганнан соң, рәссамны "антипатриотизм, дошманга карата кызгану"га гаеплиләр.

Император Александр III рәссам рәсемнәреннән ризасызлык белдерә.

1876 елдан соң Һиндстанга, Тибетка китә, аннары Рус-Төркия сугышына бара.

1877 елда диңгез бәрелешендә каты яралана, гангрена килеп чыга.

1882 елдан соң Һиндстан, Сүрия, Фәләстин, Кырым, Филлипин утраулары, АКШ, Куба, Япониягә сәяхәт итә.

Рус-Япон сугыш башлагангач, Верещагин фронтка китә.

1904 елның 31 мартында Порт-Артур тышкы рейдында адмирал Макаров бергә "Петропавловск" бронялы эре сугыш корабы шартлавы нәтиҗәсендә һәлак була.

## Иҗат

Верещагин 12 китап һәм күп мәкаләләр яза, ләкин аның төп мирасы — мәшһүр баталь рәсемнәре.


Apotheosis.jpg|Сугыш апофеозы
Файл:Vereshchagin Napoleon near Borodino.jpg|Наполеон Бородино биеклекләрендә, 1897
Файл:Перед атакой. Под Плевной.jpg|Һөҗүм алдыннан. Плевна янында, 1881
Файл:1878 Vereshchagin Schlachtfeld am Schipkapass anagoria.JPG|Шипка-Шейново. Скобелев Шипка янында
Файл:V. Vereshchagin. Brahmi temple in Udaipur.jpg|Удайпур шәһәрендәге Һиндуист гыйбадәтханәсе, 1874—1886
Файл:Араб на верблюде.jpg|Гарәп дөядә, 1869-1870
Файл:Бания (торговец). Бомбей.jpg|Бания (сәүдәгәр). Бомбей, 1874-1876
Файл:Афганец.jpg|Әфган, 1867-1868
Файл:Бухарский солдат (сарбаз).jpg|Бохара гаскәрие (сарбаз), 1873
Файл:Бхил (Бхилы — одно из горных племен Декана).jpg|Бхил (Декан бер кабиләсе), 1884
Файл:В горах Алатау.jpg|Алатау тауларында. 1869-1870
Файл:В покоренной Москве.jpg|Басып алынган Мәскәүдә ('Кремльдә атыш'), 1887-1888
Файл:Высматривают.jpg|Карыйлар, 1873
Файл:Гималаи вечером.jpg|Кичке Гималаи, 1875
Файл:Гималайский пони.jpg|Гималаи поние, 1875
Файл:Всадник-воин в Джайпуре.jpg|Җайдак Җайпурда, 1881
Файл:Вид Крымских гор.jpg|Кырым таулары күренеше
Файл:Два еврея.jpg|Ике яһүд, 1883-1884
Файл:Главная улица в Самарканде с высоты цитадели ранним утром.jpg|Сәмәрканд төп урамы, 1869-1870
Файл:Горный ручей в Кашмире.jpg|Кәшмир тау инеше, 1875
Файл:Двери Тимура (Тамерлана).jpg|Аксак Тимер капкасы, 1872
Файл:Два ястреба (Башибузуки).jpg|Ике карчыга (Башбозыклар), 1878-1879
Файл:Японка.jpg|Япон хатыны, 1903
Файл:Священник парс.jpg|Фарсы рухание (утка табынучы кеше). Бомбей, 1874-1876
Файл:Икона Николы с верховья реки Пинеги.jpg|Никола иконасы, 1894
Файл:Мавзолей Тадж-Махал.jpg|Таҗ Махал төрбәсе, 1874-1876
Файл:Мулла Рахим и мулла Керим по дороге на базар ссорятся.jpg|Мулла Рахим һәм мулла Кәрим  базар юлында бәхәсләшәләр, 1873
Файл:Киргизские кибитки на реке Чу.jpg|Чу елгасындагы кыргыз йортлары, 1869-1870
Файл:Wassilij Wassiljewitsch Wereschtschagin 001.jpg|Дәрвишләр бәйрәм киемендә , 1869-1870
Файл:Садовая калитка в Чугучаке.jpg|Бакча капкасы, 1869-1870
Файл:Калмыцкая молельня.jpg|Калмык гыйбадәтханәсе, 1869-1870
Файл:Богатый киргизский охотник с соколом.jpg|Бай кыргыз аучысы лачын белән, 1871
Файл:Vasily_Vasilevich_Vereshchagin,_The_Spy.jpg|Шпион
Файл:Василий В. Верещагин — Aдъютант.jpg|Адъютант
File:У крепостной стены.jpg| Кирмән дивары янында


## Әдәбият

*    Мак-Гахан В. Верещагин в Америке // Новости и биржевая газета. Изд. 1. — № 324. — 23 ноября. — 1888.
*    Верещагин В. Детство и отрочество художника. — Т.1. — М., 1895
*    Верещагин В. В. Воспоминания сына художника. — Л.: Художник РСФСР, 1978
*    Володарский В. Василий Верещагин. — М.: Белый город, 2000
*    Дёмин Л. М. С мольбертом по земному шару. Мир глазами Верещагина. — М.: Мысль, 1991.
*    Дорошевич В. М. Верещагины: Биогр. очерк. — СПб.: тип. Манасевича, 1913. — 15 с., 1 л. портр.
*    Игнатова Е. Братья // Василиев остров. — Череповец, 1993
*    Лебедев А. К. В. В. Верещагин. Жизнь и творчество. — М., 1958.
*    Лебедев А. К. В. В. Верещагин. Жизнь и творчество. М., 1972.
*    Лебедев А. К., Солодовников А. В. Василий Васильевич Верещагин. — Л.: Художник РСФСР, 1987
*    Брюханова Е. В. В. В. Верещагин и Ростов // Сообщения Ростовского музея. Выпуск 5. — Ростов, 1993. — С. 140-152.
*    Ким Е. В. В. В. Верещагин в Ростове (факты, гипотезы, домыслы) // Сообщения Ростовского музея. Выпуск 16. — Ростов, 2006. — С. 414-463.
*    Булгаков Ф. И. В. В. Верещагин и его произведения: иллюстрированное издание. — СПб., 1905

Төркем:Россия империясе рәссамнары