Сандро Боттичелли

**Сандро Боттичелли** (   Сандро Боттикелли, чын исеме **Алессандро ди Мариано ди Ванни Филиппи** (   ); 1 март, 1445 - 17 май, 1510 ) - Италия рәссамы, Яңарышның иң оста осталарының берсе, Флоренция рәсем мәктәбе вәкиле. "Весна", "Венера и Марс" картиналары, шулай ук рәссамга бөтен дөньяга дан китергән " Рождение Венеры"  авторы.

## Биографиясе һәм иҗаты
Боттичелли тире эшкәртүче Мариано ди Джованни Филиппепи һәм аның хатыны Эсмеральданың Санта-Мария-Новелла гаиләсендә туган. «Боттичелли» (бочонок) кушаматы аңа симез булган өлкән абыйсы Джованнидан күчкән.  

### Осталык күнегүләре (1460-1468)

Боттичелли рәсем сәнгатенә шунда ук килми: башта ул ике ел буе Антонионың алтын эшләре остасы булган (егет фамилиясен аннан алган дигән версия бар). ). 1462 елда (кайбер чыганаклар буенча - якынча 1464  ) ул рәсемгә Фра Филиппо Липпида укый башлый, аның остаханәсендә ул биш ел үткәрә. 

Яшь рәссам «яссылыкта күләмнәрне линия ритмнарының соңгы декоративлыгы белән бергә тапшыруның өч үлчәмле булуын үз эченә алган укытучының, шулай ук Поллайоло — Антонио һәм Пьероның иҗат манерасының йогынтысын» сыный.Пьер дель Поллайоло белән берлектә Флоренциядә сәүдә суды залы өчен Игелекләр аллеясы өстендә эшли («К2с аллегориясе», 1470)  . 

Липпиның Сполетога китүе белән бәйле, Боттичелли Андреа Веррокчио остаханәсенә күченә, анда яшь Леонардо да Винчи бераз алдарак шәкерт булып керә. 

Боттичеллының беренче мөстәкыйль әсәрләре - Мадонаның берничә образы - башкару рәвешендә Липпи һәм Масаксио әсәрләренә якын тора, иң мәшһүре: «Мадонна с Младенцем, двумя ангелами и юным Иоанном Крестителем»  (1465-1470), «Мадонна с Младенцем и двумя ангелами» (1468—1470), «Мадонна в розовом саду» (1470  тирәсе), «Мадонна Евхаристии»  (1470  тирәсе). 

### Баштагы әсәрләре (1470-1480)

1470 елдан Боттичеллиның Дантеның Илаһи Комедиясе өчен каләм иллюстрацияләре сериясен башкара. "Сандро бик яхшы һәм шулкадәр буяды ки, уның үлеменнән соң һәр рәссам аның рәсемнәрен алырга тырышты".

### 1480 еллардан дини картиналары
«Поклонение волхвов «(1478-1482),» Мадонна с Маленцем на троне»  (алтарь Барди) (1484),   « Благовещение " (1485) — бу чорның дини эшләре Боттичеллиның бу чорда югары иҗади казанышлары булып тора. 

1480-нче еллар башында, Ботичелли  «Мадонна Магнификатын» (1481-1485) ясады, бу рәсем рәссамны үз гомерендә таныта , күпсанлы күчермәләр белән раслана.  Түгәрәк  формасындагы мондый картиналар XV гасыр Флоренциясендә бик популяр булган. Картинаның фоны «Мадонна с книгой» (1480-1481), «Мадонна с младенцем, шестью ангелами и  Иоанном Крестителем » (1485), «Мадонна с младенцем и пять ангелами» (1485-1490) картиналарындагы  кебек пейзаж  тора.

1483 елда, Перугино, Гирландаио һәм Филиппино Липпи белән берлектә, ул Волтерра янындагы Лоренцо Великолепный  вилласында фрескалары өстендә эшли. 

.1487 еллар тирәсендә  Боттичелли «Мадонну с гранаотм " картинасын  яза. Мадонна кулында тоткан гранат-христиан символы (Рафаэльның «Мадонна Конестабиле» ның уң кулында шулай ук башта китап урынына гранат була).

### Соңгы эшләр (1490-1497)

1490-нчы елда Флоренциядә Доминикан монахы Гироламо Савонарола пәйда булды, аның вәгазьләрендә тәүбәгә һәм гөнаһлы тормыштан баш тарту чакыруы яңгырады. Савонарола рәссам Алла даны өчен эшләргә тиеш дип саный. Боттичелли элеккеге стилен ташларга һәм нигездә дини нигездә язарга мәҗбүр була. Шул вакыттан алып, Боттичеллиның стиле бик нык үзгәрә, ул аскетка әйләнә, төсләр диапазонында  караңгы тоннар өстенлек итә. 

Рәссамның яңы алымы «Коронавие Марии»  (1488-1490), «Оплакивание Христа»  (1490) артиналарында һәм сабый белән Мадоннаның кайбер сурәтләрендә  яхшы күренә. Бу вакытта рәссам ясаган портретлар, мәсәлән, Данте портреты (якынча 1495), пейзаж яки интерьер фоннарыннан мәхрүм ителгән. 

«Юдифи, покидающий палатку Олоферна»  (1485—1490) белән шул ук сюжетка   25 ел алдан төзелгән картина  белән чагыштырганда, стильнең үзгәрүе аеруча сизелә. 

1491 елда Боттичелли Санта Мария дель-Фиор соборы фасады проектларын карау комиссиясе эшендә катнаша. 

Дөньяви темага соңрак бердәнбер картинасы -  «Клевета Апеллеса» (якынча1495).

### Соңгы әсәрләр (1498-1510)

1498 елда Савонарола кулга алына, герессиядә гаепләнә һәм үлем җәзасына хөкем ителә. Бу вакыйгалар Боттичеллины бик нык шаккатырды. 

1500-нче елда ул " Мистик Раштуа " иҗат итә - бердәнбер имзаланган һәм датасы  язылган әсәр. 

.Бу чор рәссамының соңгы берничә әсәре арасында римле Вирджиния һәм Лукреция Рим хатын-кызларының тарихлары, шулай ук Изге Зиновий  тормышы күренешләре бар.  

1504  елда рәссам Микеланджелоның " Дэвид " картинасын  урнаштыру өчен урын сайларга тиеш булган рәссамнар комиссиясе эшендә катнашкан. 

Боттичелли "эштән китте һәм ахыр чиктә картая һәм ярлылана, һәм аннан соң аның дуслары, күп бай кешеләр, аның талантына сокланучылар, уны исләмәсәләр ул ачтан үләргә мөмкин иде”. 1510 елның 17 маенда, 66 яшендә Сандро Ботичелли  үлә. Рәссам Флоренциядәге барлык Изгеләр чиркәве зиратында күмелгән. 

"Сандро башкалар белән янәшә бармый, әмма, үз эченә бик күп нәрсәне берләштереп, ул үз вакытының идеалларын искиткеч тулысынча чагылдыра. Безгә ул ошый гына түгел, ул  замандашларында да зур уныш белән файдалана.  Аның шәхси сәнгате гасыр йөзен чагылдыра  .

## Галерея

Sandro Botticelli 062.jpg|«Мадонна с Младенцем и двумя ангелами» (1465—1470)
Botticelli, fortezza.jpg|«Аллегория силы» (около 1470)
Sandro_Botticelli_-_Portrait_of_a_Man_with_a_Medal_of_Cosimo_the_Elder.jpg|«Портрет неизвестного с медалью Козимо Медичи» (1474—1475)
Giuliano de' Medici by Sandro Botticelli.jpeg|«Портрет Джулиано Медичи» (1478—1482)
Simonetta Vespuci as a Nymph by Sandro Botticelli - Städel - Frankfurt am Main - Germany 2017.jpg|Портрет молодой женщины (1480—1485)
Pallasetlecentaure.jpg|«Паллада и Кентавр» (1482—1483)
Venus and Mars.jpg|Венера и Марс (около 1485)
Botticelli, madonna della melagrana 01.jpg|«Мадонна делла Мелаграна» (1478)
Sandro_Botticelli_080.jpg|«Благовещение» (1489)
Sandro_Botticelli_016.jpg|«Оплакивание Христа» (около 1490)
Portrait de Dante.jpg|«Портрет Данте» (около 1495)
Sandro Botticelli - Last Miracle and the Death of St. Zenobius - Google Art Project.jpg|«Последнее чудо и смерть Св. Зиновия» (1500—1505)
Botticelli, crocifissione simbolica, fogg art museum.jpg|«Мистическое Распятие» (1490—1500)


## Хәтер
Меркурий планетасында кратер Боттичелли исеме белән аталган. 

## Фильмнар

* Сандро Боттичелли  «Le Secret des Flamands» («Тайны фламандцев») фильмының персонажы була, 1974 г. 
* 2009 -Секреты Весны Боттичелли / I Segreti della Primavera / I Misteri della Primavera (реж. Алессандра Джиганте / Alessandra Gigante) 
* Сандро Боттикелли "Великолепные Медичи"(2018) сериялендә  күренә. ) Себастьян де Соуз башкарды. 

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* 
* 
* *Деймлинг Б.* Боттичелли. Taschen. 2007.
* *Зарницкий Ст. В.* Боттичелли. — М.: Молодая гвардия, 2007. — 330 с. (Жизнь замечательных людей)
* *Петрочук О. К.* Сандро Боттичелли. — М.: Искусство, 1984. — 224 с.
* Рыков А. В. Об историческом значении творчества Боттичелли: понятие эстетической формы // Вестник Санкт-Петербургского университета. Сер. 2. Вып. 2. 2010. С. 115—122. 

## Сылтамалар

* Сандро Боттичелли. Биография // art-klyan.com
* Боттичелли на artcyclopedia.com
* Сандро Боттичелли. Биография, хронология жизни художника. Периоды творчества. 
* Сандро Боттичелли в Web Gallery of Art  (англ.)

Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:1510 елда вафатлар
Төркем:16 май көнне вафатлар
Төркем:17 май көнне вафатлар
Төркем:Флоренциядә туганнар
Төркем:1445 елда туганнар
Төркем:1 март көнне туганнар
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Төркем:Страницы с непроверенными переводами
Төркем:Әлифба буенча рәссамнар
Төркем:Рәссамнар