Камил Җиһаншин

**Камил Җиһаншин**, Камил Фәрухша улы Җиһаншин (*[[1950 ел]]ның [[15 март]]ы, [[СССР]], [[РСФСР]], [[БАССР]], [[Туймазы районы|Кандра районы]], [[Кандра|Кандра-Әмин]]*) – язучы, РФ (2011) һәм БР (2004) атказанган мәдәният хезмәткәре, Салават Юлаев (2012) һәм Әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә Россия Президенты (2019) премияләре лауреаты. РФ һәм БР язучылар берлеге әгъзасы (1995). Туймазы районының Мактаулы гражданины (2021). Башкортстанның халык язучысы (2022).

## Тәрҗемәи хәле

1950 елның 15 мартында БАССР Кандра районы Кандра-Әмин (хәзер Туймазы районы Кандра) авылында хәрби әфисәр гаиләсендә туган. Балачагы һәм үсмер чагы Ерак Көнчыгышта үткән. Ерак Көнчыгыш политехника институтында укый (1967-1972, укып бетерми), Горький политехник институтын тәмамлаган (1973).  «Башнефть» элемтә идарәсендә радиоэлемтә инженеры булып (1973-1974, 1976-1988), Хабарау крае Лазо районы промысел хуҗалыгында  аучы булып (1974-1975), БАССР көнкүреш хезмәте күрсәтү министрлыгында элемтә хезмәте башлыгы булып (1988-1991) эшли. Уфадагы  «Эхо» ЯАҖ директоры (1991-2001), «Шок» ҖЧҖ генераль директоры (2001-2003), «Вымпелком» *(Билайн)* ААҖ Уфа филиалы директоры (2003-2004), «Мәскәү Банкы»ның Уфадагы филиалы директоры урынбасары (2005 елдан).

## Җәмәгать эшчәнлеге
«Кыргый җәнлекләрне яклау республика фонды» рәисе (1993 елдан). «Урманны яклаучы» (*Рыцарь леса*) , «Уфа сусары» (*Уфимская куничка*), «Туймазы районы сәләтле балалары» (*Юные дарования Туймазинского района*) премияләрен гамәлгә куючы.

## Иҗаты
Рус телендә иҗат итә. Беренче китабы - «Маха, или История жизни кунички»  (1992) «*Уральский следопыт*» журналында 300 000 тираж белән басыла. «Тайга хикәяләре» (1998), «Щедрый Буге» (1996), «Боцман» (2002) повестьларында табигатьнең гүзәллеген  тасвирлый. «Скитники» (2004),  «Золото Алдана» (2010) романнары старообрядецлар язмышын сурәтли. К. Җиһаншинның әсәрләрен Әмир Әминов тәрҗемә иткән.

## Сәяхәтләре
Яңа китапларына материал эзләп, Русиядә *([[Ерак Көнчыгыш]], [[Көнчыгыш Себер]], [[Урал|Поляр Урал]],  [[Урал|Көньяк Урал]], [[Кавказ]])* һәм чит илләрдә *([[Һималай]], [[Непал]], [[Танзания]], [[Занзибар]], [[Патагония]], [[Утлы Җир]], [[Перу]], [[Чили]], [[Боливия]], [[Килиманджаро]] вулканы, [[Әләскә]], [[Эквадор]], [[Гватемала]])* кеше аягы басмаган җирләргә сәяхәтләрдә (*Рус география җәмгыяте белән берлектә*) катнаша.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* БР атказанган мәдәният хезмәткәре (2004)
* Русиянең атказанган мәдәният хезмәткәре (2011)
* Салават Юлаев премиясе  (2012)
* С. Злобин премиясе (2001)
* Э. Володин (*Империя мәдәнияты*) премиясе (2004)
* А. Толстой премиясе (2006)
* 2019 – Әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә Россия Президенты премиясе ― *балалар һәм яшүсмерләр өчен иҗат ителгән әсәрләр өчен*.
* 2021 – Туймазы районының Мактаулы гражданины
* 2022 ― Полярник һәм язучы Виталий Маслов исемендәге Бөтенроссия әдәби Арктика премиясе («Заманча проза» номинациясендә җиңүче) ― «Хождение к Студеному морю» () ) романы өчен .
* 2022 ― Башкортстанның халык язучысы (2022) 

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
;Башкортостан Республикасының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханәсенең электрон бүлегендә 
* рус телендәге әсәрләре
; башка чыганаклар
*  Башкортстан (белешмәлек) 
*   Язучының шәхси сайты 

Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:РСФСР язучылары
Төркем:Башкортстан язучылары
Төркем:Салават Юлаев премиясе лауреатлары
Төркем:Русиянең атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Югары уку йортларын тәмамлаучылар
Төркем:Горький политехника институтын тәмамлаучылар
Төркем:Язучылар
Төркем:Рус телле язучылар
Төркем:Туймазы районының мактаулы гражданнары
Төркем:Башкортстанның халык язучылары