1 декабрь

**1 декабрь** — Милади тәкъвимендә уникенче айның беренче көне. Ел ахырына кадәр 30 көн кала.

#### 
###### 
*  СПИД белән керәшүнең халыкара көне.

###### 
*  — Үз-идарә көне (Fullveldisdagurinn).
*  — Беренче Президент көне (Тұңғыш Президент күні).
*  — Гәскәрләрне тарату көне/ Día de la Abolición del Ejército (1948).
*  — Укытучылар көне
*  Португалия — бәйсезлек көне.
*  Румыния — берләшү көне (Ziua Marii Uniri, 1918).
*  — Дамроң Рачануфап көне (วันดำรงราชานุภาพ/Wan Damrong Rachanuphap)
*  — Ирек һәм демократия көне (Freedom and Democracy Day).
*  — Республика көне.
###### 
*  Пан-американ химик, биохимик һәм фармацевтлар көне.
* :
** Нумизматлар көне.
** Иммигрантлар көне.
*  — прокуратура хезмәткәрләре көне.
* 20px Огайо штаты ()— Роза Паркс көне (Rosa Parks Day).

## 
* 1887 — Шерлок Холмс турында беренче детектив-роман бастырыла.
* 1907 — Казанның «Болгар» кунакханәсендә беренче тапкыр Шәрык клубы җыелышы оештырыла.
* 1959 — Антарктика килешүе имзаланды. Аңа күрә Антарктиданы хәрби максатлар белән куллану тыела.
* 2009 — Европа Берлегендә үз көченә Лиссабон килешүе керә.

## 
 
* 1751 — Юхан Чельгрен, швед шагыйре, драматург.
* 1792 — Николай Лобачевский, рус математигы. 
* 1827 — Павел Аникин, 
* 1834 — Николай Манасеин, 
* 1860 — Николай Ефремов, 
* 1865 — Александер Әхмәтович, 
* 1874 — Рафаэль Зон,
* 1875 — Лоллий, 
* 1890 — Василий Блюхер, Совет Берлеге хәрбие, маршал.
* 1892 — Аркадий Воловик, 
* 1892 — Борис Жуков, 
* 1895 — Павел Самарин, 
* 1896 — Георгий Жуков, совет хәрби башлыгы.
* 1898 — Шириншаһ Шаһтимер, таҗик совет фирка, дәүләт һәм сәяси эшлеклесе.
* 1902 — Хөсәен Рахманов, азәри совет дәүләт эшлеклесе.
* 1903 — Җәгъфәр Булат, рәссам һәм педагог.
* 1903 — Михаил Царёв, 
* 1921 — Әсгать Исхаков, Шеңҗан азатлык хәрәкәте юлбашчысы.  
* 1921 — Юныс Әминов, татар драматургы.
* 1924 — Петр Агейкин, 
* 1927 — Дуйсен Каипов, 
* 1928 — Николай Жуков, 
* 1929 — Альфред Мойсиу, 
* 1930 — Вәсигъ Зәһриев, 
* 1930 — Мөхәммәт Мәһдиев, татар язучысы.
* 1932 — Әсгать Шәйхетдинов, татарча көрәш остасы, тренер.
* 1935 — Вуди Аллен, АКШ актёр, продюсер, кинорежиссёр.
* 1936 — Фәһимә Хисамова, татар тел белгече, мөгаллим.
* 1937 — Азат Камалов, 
* 1937 — Альберт Хәсәнов,
* 1937 — Владислав Ануфриев,
* 1940 — Мәлик Хәйруллин, 
* 1943 — Исламия Мәхмүтова, Тинчурин театры актрисасы, РСФСР атказанган, ТАССР халык артисты.
* 1943 — Финн Кидланд, 
* 1949 — Сәлимхан Әхмәтханов, 
* 1950 — Уэли Маурер, 
* 1951 — Владимир Курашов, 
* 1952 — Фидания Камалова, 
* 1960 — Рәис Борһанов, татар икътисадчысы, мөгаллим.
* 1961 — Ильяс Сәлахов, 
* 1972 — Минвәли Габдуллин, 
* 1975 — Роман Кухтинов, 
* 1983 — Альбина Гайзуллина, татар артисткасы.
* 1987 — Гедрүс Арлаускис, 
* 1998 — Марта Мартьянова,

## 

* 1729 — Жак Маральди, француз астрономы, математик.
* 1825 — Александр I, Россия императоры.
* 1866 — Джордж Эверест (ингл. *George Everest*), инглиз геодезисты.
* 1900 — Сергей Коржинский, 
* 1901 — Борис, 
* 1934 — Сергей Киров, совет дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе.
* 1973 — Давид Бен-Гурион, 
* 1973 — Иван Маточкин, 
* 1978 — Петро Панч, 
* 1980 — Владимир Алексеев, 
* 1989 — Николай Патоличев, совет дәүләт эшлеклесе.
* 1997 — Павел Пронягин, 
* 2001 — 
** Әнәс Халидов,  шәркыятче галим, профессор.  
** Павел Садырин, 
* 2004 — Нәүфәл Адылов, 
* 2007 — Петр Агейкин, 
* 2008 — Галина Ишкова,
* 2009 — Мөхәммәт Әсәдуллин,
* 2012 — Шамил Мостаев, ССРБ дәүләт эшлеклесе, ТАССР Югары шурасы президиумы рәисе.
* 2018 — Игорь Кантеров, 
* 2021 — Евгений Любарский,

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:1 декабрь