2021 ел

## Вакыйгалар

* Кытайда тантаналы рәвештә Кытай комунистик партиясе йөзъеллыгы билгеләнәчәк. 
* Түбәншәһәр нигезләнүгә 800 ел.

* 20 март ― озак ябылып торганнан соң Татарстан милли китапханәсе урамга куып чыгарылган Казан милли мәдәни үзәгенең бинасында эшен яңадан башлый.  
* 23 апрель ― «федераль» СИБУР ТАИФ ширкәтенең нефтехим һәм энергетика активларының контроль пакетына ия була.
* 11 май ― Казанның Совет районы Җәүдәт Фәйзи урамындагы 175нче санлы мәктәбендә булган атыш вакытында 9 кеше һәлак була: 7 укучы, 2 укытучы.
* 31 июль ― Татар Википедиясендә **300 000 нче** мәкалә языла (бу көнне мәкалә язучы кулланучылар: Римма Васильева, Юлдашева Луиза, Timlesj, Әмир, Ilnur efende, Ilsinchik, Qaramalitawdan).

## Вафатлар
### Гыйнвар
* 1 гыйнвар — Әхәт Гаффар, татар язучысы 
* 1 гыйнвар — Нияз Халиков, тарих фәннәре кандидаты, этнограф, археолог 
* 7 гыйнвар — Хәдичә Гыйниятова (84), җырчы, педагог. ТАССР атказанган артисты (1974), ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (2003)
* 19 гыйнвар — Рәфикъ Юныс, журналист, язучы, публицист.
* 20 гыйнвар — Булат Солтанбәков (92), тарихчы.

### Февраль
* 2 февраль — Галимҗан Хаҗиев (90), нефтьче, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* 12 февраль —  Алия Арсланова (40), татар язучысы, журналисты.
* 14 февраль — Рәшит Сәләхов (79), ТР Арбитраж суды рәисе (1996―2011), РФ һәм ТР атказанган юристы.
* 17 февраль — Хуҗиәхмәт Мәхмүтов (88), фольклорчы галим, язучы, Тукай бүләге иясе.
* 22 февраль — Фатих Урманче (84), фольклорчы галим, фән докторы (1989), профессор.
* 26 февраль — Роберт Галиев (Робирт Тимерхан улы Галиев, 67), Казан дәүләт аграр университетының «Тургай» студентлар халык театры режиссеры һәм сәнгать җитәкчесе, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.

### Март
* 4 март — Зәки Зәйнуллин (87), язучы, галим.
* 13 март — Нәҗибә Ихсанова (83), Камал театры актрисасы, РФ һәм ТР халык артисты, Тукай премиясе лауреаты.
* 20 март — Факиһә Тугызбаева (71), БР халык шагыйре, С. Юлаев премиясе лауреаты.
### Апрель
* 3 апрель — Николай Бех (75), 1987―1997 елларда КамАЗның генераль директоры.
* 6 апрель — Габделхәмит Равилов (88), ТР ФА академигы, Бөтенсоюз фәнни-тикшеренү ветеринария институты (ВНИВИ) директоры.
* 7 апрель — Илдар Арсланов (74), пианист, педагог, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе.
* 10 апрель — Альта Мәхмүтова (83), тарихчы, КФУ укытучысы
* 18 апрель — Азамат Гыйләҗев (65), 2009―2016 елларда Уфа дәүләт «Нур» татар театрының баш рәссамы.
* 30 апрель — Надир Дәүләт (76), тарихчы, Мәрмәрә университеты (Төркия, Истанбул) профессоры.

### Май
* 4 май — Йолдыз Исәнбәт (84), музыка белгече, педагог.
* 4 май — Александр Коновалов (87), профессор, Казан университеты ректоры (1979―1990).
### Июнь
* 27 июнь — Фәридә Зәбирова (67), мигъмарчы, Татарстанның атказанган архитекторы.
### Июль
* 4 июль ― Рәфкать Таҗиев (78), табиб (*хирург-онколог*), фән докторы (*[[1998 ел|1998]]*).
* 5 июль ― Хәлим Җәләй (81), Камал театры актеры, Татарстанның халык артисты (1992).
* 15 июль ― Салават Рәхмәтулла (79), шагыйрь.
* 19 июль ― Харис Нигъмәтҗанов (74), музыкант, педагог, Татарстанның атказанган сәнгать эшлек­ле­се .
* 20 июль ― Саимә Ибраһимова (93), язучы, тәрҗемәче, журналист, ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1974)
* 27 июль ― Әлмира Әдиятуллина (82), журналист, ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1989).
### Август
* 1 август ― Марат Садыйков (76), рәссам, Үзбәкстан сәнгать академиясе академигы.
* 4 август ― Шамил Шәйдуллин (74), рәссам, Тукай премиясе иясе (2000) 
* 16 август ― Фарсель Зыятдинов (84), фән докторы (2002), профессор, язучы, агроном, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре һәм фән эшлеклесе
* 22 август ― Рәшит Шамкаев (81), Камал театры актеры (1968 елдан), Татарстанның халык артисты (1996).
* 25 август ― Нур Әхмәдиев (74), шагыйрь, язучы, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе.
### Сентябрь
*  6 сентябрь ― Гәрәй Рәхим (80), шагыйрь, РФ атказанган мәдәният хезмәткәре, Татарстанның халык язучысы, Тукай бүләге лауреаты (1984) 
*  23 сентябрь ― Мәрзия Фәйзуллина (91), балалар язучысы, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1990)
### Октябрь
* 10 октябрь ― Фәндәс Сафиуллин (85), җәмәгать эшлеклесе, милли хәрәкәт вәкиле, сәясәтче, ТР ДШ һәм Россия Дәүләт Думасы депутаты .
* 17 октябрь ― Ганҗә Әхмәдиева (77), төзүче-буяучы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980), Түбән Каманың мактаулы гражданины (2021)
* 19 октябрь ― Илдус Якупов (86), композитор .
* 22 октябрь ― Вера Кузьмина (97), чуаш драма актрисасы, СССР халык артисты.
* 29 октябрь ― Мар Байҗиев (86), Кыргызстанның халык язучысы, кино һәм театр режиссеры.
* 31 октябрь ― Ногман Мусин (90), язучы, журналист. БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1981), С. Юлаев премиясе лауреаты (1991), БР халык язучысы (2001).

### Ноябрь
* 6 ноябрь ― Фәйрүзә Мөслимова (67), шагыйрә .
### Декабрь
* 8 декабрь ― Азат Әхмәдуллин (89), филология фәннәре докторы, профессор, Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең мөхбир-әгъзасы  

## Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары
* Факил Сафин
* Дания Нуруллина
* Григорий Эйдинов

## Ηобель премиясе лауреатлары
;Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлары
* Дэвид Джулиус (1955), физиолог (АКШ),
* Ардем Патапутян (1967), нейробиолог (АКШ) ― температура һәм кагылу рецепторларын ачкан өчен 

;Физика өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлары
* Джорджо Паризи (1948), физик-теоретик (Италия) – тәртипсезлек һәм флуктуацияләрнең  физика системаларында  атом төшеннән планетага кадәр масштабларда тәэсир итешүен ачкан өчен 
* Сюкуро Манабэ (1931), климатолог (Япония ― АКШ) ― «җир климатын физик модельләштерү һәм вариацияләрне сан ягыннан анализлау һәм глобаль җылынуның ышанычлы фаразы» өчен
* Клаус Хассельман (1931), физик, океанолог (Алмания) – «җир климатын физик модельләштерү һәм вариацияләрне сан ягыннан анализлау һәм глобаль җылынуның ышанычлы фаразы» өчен

;Химия өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлары
* Дэвид Макмиллан (1968), химик-органик (Бөекбритания ― АКШ) – асимметрик органокатализны үстергән өчен, ½ премия 
* Бенджамин Лист (1968), химик (Алмания) ― асимметрик органокатализны үстергән өчен, ½ премия 

;Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлары
* Габделразак Гурна (1948), инглиз телендә язучы Танзания язучысы ― колониализм нәтиҗәләрен һәм качак язмышын мәдәниятләр һәм кыйтгалар арасындагы бушлыкта компромисссыз һәм мәрхәмәтле тикшергән өчен 

;Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреатлары
* Дмитрий Моратов (1961), «Новая Газета» баш редакторы (Россия) – Россиядә сүз иреген яклау буенча кыю көрәшкән өчен,
* Мария Ресса (1963), журналист, Rappler басмасын гамәлгә куючы (Филипин) – Филипинда сүз иреген яклау буенча кыю көрәшкән өчен 

;Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлары
* Дэвид Кард (1956), Берклидагы Калифорния Университеты (Канада ― АКШ), ½ премия;
* Джошуа Ангрист (1960), Массачусетс технология институты (MIT) (АКШ) / Гвидо Имбенс (1963), Стэнфорд университеты (Голландия ― АКШ), ½ премия ― «*табигый экспериментларның җәмгыять тормышында үзәк урын алып торучы сорауларга җавап бирергә сәләтле булуын исбатладылар, мәсәлән, хезмәт базарына минималь хезмәт хакы күләме ничек йогынты ясый һ. б.*» /

## Искәрмәләр

Төркем:2021 ел
Төркем:Еллар