Фәнүзә Нәдершина

**Фәнүзә Нәдершина** (Фәнүзә Аетбай кызы Нәдершина, ) – әдәбият галиме, филология фәннәре докторы (1998), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1987). БР атказанган фән эшлеклесе (2000).

## Тәрҗемәи хәле
1936 елның 7 февралендә БАССР Авыргазы районы Морадым авылында туган. Стәрлетамакта педагогия укуханәсен (1954), педагогия институтын (1959), Уфада ССРБ ФА БФ Тарих, тел һәм әдәбият институтында аспирантура (1962) тәмамлый. 1954-1959 елларда Авыргазы районында: Морадым җидееллык мәктәбендә рус теле укытучысы, мәктәп директоры (1959), комсомолның Авыргазы район комитетында бүлек мөдире (1955-1956) булып эшли. 1962 елда, фәнни дәрәҗә алгач, Уфада Тарих, тел һәм әдәбият институтында эшкә калдырыла: өлкән (1973-1999), әйдәүче (1999-2005), баш (2005 елдан) гыйльми хезмәткәр вазыйфаларын били.

## Иҗаты
#### Фәнни хезмәтләре

200 дән артык фәнни хезмәт язган. Фәнни эзләнүләре фольклорны өйрәнүгә багышлана. Афористик жанрлар, риваять-легендалар, хорафатый хикәяләрне тикшереп, «*Халык сүзе*» (1983), «*Халык* *хәтере*» (1986) исемле хезмәтләр яза. Ф. Нәдершина күп көч куйган «*Җомаклар*» (1979, 1993 ), «*Мәкальләр һәм әйтемнәр*» (1980, 1993), «*Риваятьләр, легендалар*» (1980, 1987, 1997), «*Башкорт халык* *җырлары, җыр-риваятьләре*» (1997, )  томнары «*Башкорт* *халык иҗаты*» шәлкемендә нәшер ителә. Шулай ук «*Алтын кумта*» (1985), «*Рухи хәзинәләр*» (1992), «*Җырлы-биюле уеннар*» (1996) исемле җыентыклар бастыра. «*Башкорт халык риваятьләре һәм легендалары*» (2001), *«[[Урал-батыр]]: башкорт халык кобайыры*» (2003), *«[[Салават Юлаев|Салават]] [[башкорт]] фольклорында»* (2 т., 2008;  ), «*Башкорт халык кобайыр-иртәкләре*» (2010) һ.б. хезмәтләре бар.
* «*Башкорт халык иҗаты*» ()  җыентыгы авторларының берсе.
* БАССР районнары, Курган, Чиләбе, Свердловск, Пермь өлкәләре буенча фольклор экспедицияләренә чыга (1960-1989; 1977, 1988 – җитәкче буларак).
* Ф. Нәдершина фразеологик сүзлекләр (1973, 1994) әзерләүдә, фольклор буенча әсәрләрне русчага тәрҗемә итүдә катнаша.
* «*Җыр тарихы-халык тарихы*» исемле телевизион тапшыруларны (1984-1990, *Башкортстан ДТРК*) әзерли һәм алып бара.
* «*Күңелләре тулы моң иде*» (1986, курайчы Кәрим Дияров турында),  «*Рухи хәзинәләр эзеннән*» (1992) исемле документаль фильмнар авторы.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* Салават Юлаев премиясе (1987) – «*Башкорт халык иҗаты*» җыентыгы (1972-1986) өчен (*авторлар төркеме эчендә*)
* Салават Юлаев ордены (2007)
* БР атказанган фән эшлеклесе (2000)

## Әдәбият
* Фәнүзә Нәдершина. Башҡорт халыҡ йырҙары йыр риүәйәттәре . — Уфа: «Китап», 1997. — 288 бит. — ISBN 5-295-02094-0

## Чыганаклар
#Совет Башкортстаны язучылары (*биобиблиографик белешмәлек*). Уфа, 1988 
#С. Галин. Тел ачкычы- халыкта. Уфа, 1999 ISBN 5-295-02592-6 

## Тышкы сылтамалар
*    Башкортстан (''белешмәлек'')
* [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|Тарих, тел һәм әдәбият институты] (Уфа) сайтында ] 

## Искәрмәләр

Төркем:Башкортстан язучылары
Төркем:Башкорт язучылары
Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:Россия язучылары
Төркем:Стәрлетамак педагогия училищесын тәмамлаучылар
Төркем:Стәрлетамак дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар
Төркем:Филология фәннәре кандидатлары
Төркем:Филология фәннәре докторлары
Төркем:Әдәбият галимнәре