Мәгъсүм Гәрәев

**Мәгъсүм Гәрәев**, Мәгъсүм Гәрәй улы Гәрәев (*[[1935 ел]]ның [[7 февраль|7 феврале]], [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Питрәч районы]], [[Шәле]]*) — журналист, язучы-публицист. Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (*[[2005 ел|2005]]*). Татарстан язучылар берлеге әгъзасы (*[[1999 ел]]дан*).

## Тәрҗемәи хәле
1935 елның 7 февралендә Татарстан АССР Питрәч районы Шәле авылында дүрт балалы укытучы гаиләсендә туган. Әтисе Гәрәй Шакир улы Шакиров, әнисе Мәликә Гайнетдин кызы.

#### Әтисенең язмышы
Әтисе иген игү, сәүдә белән дә шөгыльләнгән, 1921 елда Шәледә Америка ашханәсе ачып, кешеләрне ачлыктан коткарып кала. 1930 елда «*совет сәясәтенә каршы пропаганда алып баруда*» гаепләнеп, 5 елга «хезмәт белән төзәтү» лагерена хөкем ителә. 3 елдан иреккә чыгып, Шәледә укыта. 1937 елның 11 октябрендә 10 елга концлагерьга хөкем ителә. 1943 елның 20 февралендә Красноярск краеның Нижняя-Пойма авылында вафат була.

## Хезмәт юлы
Шәле урта мәктәбен тәмамлагач (*[[1953 ел|1953]]*), ВЛКСМның Питрәч райкомында эшли. 
* 1956 елда Казан дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетына укырга керә. Икенче курста Татарстан радиосында даими эшли башлый.
* 1967 елның 18 мартыннан «Социалистик Татарстан» (хәзерге «Ватаным Татарстан») газетасында эшли.
* 1991—1995 елларда «Татарстан хәбәрләре»» газетасында икътисад бүлеге мөхәррире.
* 1995—1998 елларда «Шәһри Казан» газетасында хезмәт итә.
* 1998 елдан «Чаян» журналының әдәбият-сәнгать бүлеген җитәкли. 
* 2000 елдан Казан дәүләт университетының журналистика һәм социология факультетында укыта.
1999—2001 елларда җәмәгать тәртибендә Татарстанның Аксакал язучылар шурасын җитәкли.

## Иҗаты
М. Гәрәев – журналист буларак танылган каләм иясе. 1949 елның 17 маенда «Безнең бакча» исемле беренче язмасы басылып чыга. «Яшь ленинчы» газетасына,  «Пионер» журналына (*[[1957 ел]]дан [[Ялкын (журнал)|«Ялкын»]]*) башваткычлар ясап җибәрә. Ярты гасырдан артык чорда Татарстан китап нәшриятында басылып чыккан дистәләрчә китап-җыентыкларда М. Гәрәевның заманның иҗтимагый-социаль мәсьәләләре, күренекле шәхесләре турында язган очерклары, мәкаләләре басылып чыга.

2004–2005 елларда сайланма мәкаләләре, хикәяләре, иҗат портретлары, юмор-сатира әсәрләре һәм автобиографик язмалары-истәлекләре тупланган «Мин, Чуен Гәрәй малае» дилогиясе һәм «Җаның кыйбатмы, малыңмы?» дигән китаплары дөнья күрә.
 
## Китаплары
# Мин, Чуен Гәрәй малае: автопортрет (дилогия). Казан: Идел-Пресс, 2004, 2005. 
# Җаның кыйбатмы, малыңмы?  Казан: Идел-Пресс, 2005. 
# Яшәсен Мин!: автопортрет. Казан : Идел-Пресс, 2010. ISBN 978-5-85247-374-5
# Мәгъсүм Гәрәев әкәмәтләре. Казан, 2014.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2005 — Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Әдипләребез: биобиблиографик белешмәлек. 2 томда. Төзүчеләре Р. Н. Даутов һәм Р. Ф. Рахмани. Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2009.
* Чуен Гәрәй малае. «Сөембикә», 2005 ел, № 2.

## Сылтамалар

*  Гәрәев Мәгъсүм. Татарстан язучылар берлеге сайты
*  Мәгъсүм Гәрәев.  Әхмәт Дусайлының шәхси порталы
*  Мәгъсүм Гәрәев милиция полковнигы, янгын сүндерүче, хәтта карак та булып караган. «Шәһри Казан», 27.02.2015
*    Язучы Мәгъсүм Гәрәев Министрлар Кабинетында ашый. YouTube (*видео, 2:00*)

## Моны да карагыз

Төркем:Татар публицистлары
Төркем:Татар журналистлары
Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Татар язучылары
Төркем:Казан дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар