Шакир Шамильский

**Шакир Шамильский** (*сәхнә псевдонимы, чын исеме* Шакир Вахитов, Шакир Габделгани улы Вахитов, *[[1892 ел]]ның [[10 сентябрь|10 сентябре]], [[Россия империясе|РИ]], [[Казан губернасы]], [[Лаеш өязе]], [[Юеш Көрнәле]] — [[1945 ел]]ның [[8 май|8 мае]], [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]*) — драма артисты, спектакльләр куючы, татар театрына нигез салучыларның берсе, Казан (*[[1924]]–[[1925]], [[1927]]–[[1928]]*), Әстерхан (*[[1931]]-[[1935]]*), Бакы (*[[1935]]-[[1936]]*), Ташкәнт (*[[1939]]-[[1940]]*) татар театрларында баш режиссер, Татарстан АССР атказанган артисты (*[[1945]]*).

## Тәрҗемәи хәле

1892 елның 10 сентябрендә Казан губернасы Лаеш кантоны (*хәзерге* Алексеевск районы) Юеш Көрнәле авылында туган.

## Хезмәт юлы
* 1909 елда «Сәйяр» труппасы спектаклендә (*[[Пермь]]*) катнаша. 
* 1912 елдан «Нур» труппасында һөнәри артист, соңрак спектакльләр дә куя. 
* 1918–1920 елларда Идел буе, Урал, Себер шәһәрләрендә төрле труппаларда (Буа театры, Урал татар эшче театры һ.б.) эшли. 
* 1921–1922 елларда — Казанда Татар академия театрында. 
* 1922–1923 елларда — Уфада Татар-башкорт театрында. 
* 1924–1928 елларда — Казанда Татар академия театрында артист, режиссер һәм баш режиссер (*[[1924]]–[[1925]], [[1927]]–[[1928 ел]]лар*). 
* 1931–1935 елларда — Казан һәм Әстерхан татар театрында артист һәм режиссер. 
* 1935–1936 елларда — Бакыдагы татар театрында режиссер. 
* 1937–1939 елларда — Казанда Татар академия театрында. 
* 1939–1940 елларда Ташкәнтта татар театрында баш режиссер.
* 1940 елдан Татар академия театрында эшли.

## Иҗаты
.
#### Куйган спектакльләре
* 1925 «Качкыннар» Нәкый Исәнбәт
* 1931 «Кулъяулыктагы хат» Салих Баттал
* 1943 «Мәрьям» Нәкый Исәнбәт

## Уйнаган рольләре
* *Закир* — «Бәхетсез егет» Галиәсгар Камал
* *Исмәгыйль* — «Галиябану» Мирхәйдәр Фәйзи
* *Сөләйман* — «Яшә, Зөбәйдә, яшим мин» Сәгыйть Рәмиев
* *Жан Рено* — «Хөкемдә хаталык» А. Деннери 
* *Кудряш* — «Яшенле яңгыр» А. Островский 
* *Фердинанд* — «Мәкер вә мәхәббәт» Ф. Шиллер
* *Васька* — «Тормыш төбендә» Максим Горький
* *Давыт* — «Җилкәнсезләр» Кәрим Тинчурин 
* *Миңлегали* — «Зәңгәр шәл» Кәрим Тинчурин 
* *Җантимер* — «Ил» Кәрим Тинчурин
* *Шиһабетдин* — «Саташкан кыз» Фәтхи Бурнаш
* *Мансур* — «Күмелгән кораллар» Һади Такташ 
* *Годун* — «Разлом» Борис Лавренев
* *Гайдай* — «Эскадра һәлакәте» А. Корнейчук
* *Кузнецов* — «Габбас Галин» Шәриф Камал
* *Отелло, Яго*  — «Отелло» Уильям Шекспир 
* *Кент* — «Король Лир» Уильям Шекспир
* *Аркадий* — «Безнең шәһәрнең егете» Константин Симонов
* *Сафонов* — «Рус кешеләре» Константин Симонов
* *Эрнст* — «Профессор Мамлок» Ф. Вольф
* *Булат* — «Мәрьям» Нәкый Исәнбәт
* *Мостафа* — «Ялкын» Таҗи Гыйззәт һ.б

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1945 — ТАССР атказанган артисты

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
# Татарская энциклопедия. Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002-2014.
# И. Илялова. Г. Камал театры артистлары. Казан: ТКН, 1996. ISBN 5-298-00708-2
# Шакир Шамильский турында нстәлекләр. Казан, 1965.

## Сылтамалар

* Ш. Шамильский «Милләттәшләр» сайтында
*  Камал театры сайты
* Г. Камал театры артистлары

## Моны да карагыз

Төркем:Татар артистлары
Төркем:Режиссёрлар
Төркем:ТАССР атказанган артистлары
Төркем:«Сәйяр» актерлары
Төркем:Шәхесләр:Ташкәнт татар театры