Роберт Баемов

**Роберт Баемов**, Роберт Нурмөхәммәт улы Баемов (, *[[1937 ел]]ның [[10 гыйнвар]]ы, [[СССР]], [[РСФСР]], [[БАССР]], [[Кырмыскалы районы]], [[Үтәгән (Кырмыскалы районы)|Үтәгән]] — [[2010 ел]]ның [[30 апрель|30 апреле]], [[РФ]], [[БР]], [[Уфа]]*) – язучы, әдәбият  галиме, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1997). Филология фәннәре докторы (1983). РФ (2005) һәм БАССР (1986) атказанган фән эшлеклесе. Профессор (1984). БР ФА мөхбир-әгъзасы (1992). ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1973 елдан)

## Тәрҗемәи хәле
1937 елның 10 гыйнварында БАССР Кырмыскалы районы Үтәгән авылында туган. Биш-Уңгар урта мәктәбен, Уфада дәүләт университетын (1964), Мәскәү дәүләт университетында аспирантураны (1968) тәмамлаган. Мәктәпне бетергәч, Иске Кыешкы, Биштәкә авылларында (1954-1957) укыта. Совет Армиясендә хәрби хезмәттә була (1957-1959). БДУ ны тәмамлагач, ассистент итеп калдырыла. Филология фәннәре кандидаты (1968), докторы (1983) дәрәҗәләренә диссертация яклый. БДУда 1962 елдан *(башкорт әдәбияты кафедрасында укытучы, доцент; кафедра мөдире ([[1982 ел]]дан)* хезмәт куя.

## Иҗаты
#### Гыйльми эшчәнлеге
500 фәнни хезмәте бар, шул исәптән 40 китабы һәм монографиясе. Студент елларыннан ук әдәби тәнкыйть мәкаләләре яза. Башкорт әдәбиятында проза жанрын тикшерүгә багышланган «*Өлгергәнлеккә бер адым*» (*Шаг в зрелость*) (1975), «Иҗади бизәкләр» (1977), «*Башкорт тарихи-инкыйлаби романы*» (*Башкирский историко-революционный роман*), «*Эзләнүләрнең чиге* *юк*» (*Поискам нет конца*) (1980),  «*Елганың башы һәм тамагы*» (*Истоки и устья*) (1993) китаплары басылды. 6 томлык «*[[Башкорт әдәбияты]] [[тарих]]ы*» (1990 — 1996;  *История башкирской литературы*) авторларының берсе, дәреслекләр авторы.
«*Бөекләр һәм [[Көнчыгыш]]ның әдәби ядкарьләре*» (*Великие лики и литературные памятники Востока*) монографиясендә төрки-гарәп-фарсы телле әдәбиятның чишмә башын тикшерә.
«*Ядкарь*» (1994), «*Проблемы востоковедения*» (2009)  фәнни журналларын оештыручы һәм беренче мөхәррире.

#### Әдәби әсәрләре

Язучы үзе дә проза өлкәсендә каләмен сынап карый: «*Сусау*» (1980), «*Бикле хәзинә*» (1982), «*Кайтырбыз* *солдат булып*» (1986) повесть һәм хикәя җыентыклары,  «*Ышаныч*» (1988, *журнал варианты*; «*Җавап бирер көн*», 1989) романы, Әхмәтзәки Вәлидигә багышланган «*Чуар шоңкар*» (1997) тарихи романы, «*Кәрван [[Багдад]]тан килә»* (2009) романы  нәшер ителә.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* РФ атказанган фән эшлеклесе
* БАССР атказанган фән эшлеклесе (1986).
* Салават Юлаев премиясе  (1997).- «*Чуар шоңкар*» (1997) китабы өчен

## Чыганаклар
* Совет Башкортстаны язучылары (*биобиблиографик белешмәлек*). Уфа, 1988 

## Сылтамалар
;Башкортостан Республикасының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханәсенең электрон бүлегендә 
* башкорт телендәге әсәрләре
; башка чыганаклар
* Башкортстан (''белешмәлек'') 
*       Талант һәм җан юмартлыгы

## Искәрмәләр

Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:РСФСР язучылары
Төркем:Башкортстан язучылары
Төркем:Башкорт язучылары
Төркем:Рус телле язучылар
Төркем:Югары уку йортларын тәмамлаучылар
Төркем:Уфа уку йортларын тәмамлаучылар
Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Салават Юлаев премиясе лауреатлары
Төркем:БАССР атказанган фән эшлеклеләре
Төркем:Русиянең атказанган фән эшлеклеләре
Төркем:Тарихи романнар авторлары
Төркем:Вуз укытучылары
Төркем:БДУ укытучылары
Төркем:Профессорлар
Төркем:Әдәбият галимнәре
Төркем:Филология фәннәре кандидатлары
Төркем:Филология фәннәре докторлары