9 май

**9 май** — Милади тәкъвимендә бишенче айның тугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 236 көн кала.

#### 
###### 
*  — ***Икенче бөтендөнья сугышы дәвамында тормышларын югалтканнарны искә алу һәм татулашу заманы*** (, , ). (8-9 май).

###### 

*  ССРБ,  + ,  Молдавия,  Сербия,  Украина — ***[[Җиңү көне]]*** (, , , , , , , , , ).
*  Европа Берлеге — ***[[Европа]] көне*** (, , , , , , ).
*  һәм  — ***Азат ителү көне*** (, җер.норм. *Jour d'la Libéthâtion*).

###### 
*  — ***Хезмәткәр һөнәри берлекләре әгъзалары көне*** (, , ).
*  — ***Гоку көне*** (, , ).

### [[Май#.D0.9A.D0.B8.D2.A3 .D0.B2.D0.B0.D0.BA.D1.8B.D1.82.D0.BB.D1.8B .D1.85.D0.B0.D0.BB.D1.8B.D0.BA.D0.B0.D1.80.D0.B0 .D1.87.D0.B0.D1.80.D0.B0.D0.BB.D0.B0.D1.80|Киң вакытлы халыкара чаралар]]

## 
* 1936 — Муссолини нең гә кушылуы турында игълан итте.
* 1938 — Сталин сызган исемлек буенча  җитәкчелегеннәң 69 кеше үлемгә хөкем ителә. 
* 1945 — ның (нацист Алмания) капитуляциясе турында акт гә килә.

## 
 
* 1825 — Семён Пахман, 
* 1839 — Николай Барсов, 
* 1860 — Джеймс Барри, шотланд язучысы, драматург.
* 1863 — Николай Мочалов, 
* 1875 — Николай Симашкевич, 
* 1880 — Ибраһим Әхтәмов, *[[хокук белгече]]*, татар меньшевиклары җитәкчеләренең берсе.
* 1890 — Елена Жилина, Казан дәүләт академия рус Зур драма театры актрисасы.
* 1908 — Николай Тарасенко, 
* 1916 — Шәйхулла Чанбарисов, Башкортстан дәүләт университетының беренче ректоры.
* 1924 — Рифкать Янекәев, 
* 1926 — Николай Мальнев, 
* 1927 — Манфред Эйген, 
* 1929 — Ирина Ганнушкина, 
* 1929 — Николай Шиндялов, 
* 1932 — Стелла Базазьянц, 
* 1935 — Габбәс Мөхәммәтшин, ТР мәдәният министры урынбасары (1989-1997), *[[ТАССР атказанган төзүчесе]]*.
* 1938 — Евгений Бусыгин, вирусология белгече, профессор.
* 1938 — Евгений Воронин, 
* 1942 — Әлфия Борнашева, 
* 1947 — Майкл Левитт, 
* 1947 — Шәүкәт Әмиров,
* 1954 — Борис Гафуров, 
* 1954 — Ринат Солтанов, 
* 1958 — Николай Фёдоров,  һәм  *[[юстиция]]* министры, 1-нче  *[[президент]]*ы,  *[[авыл хуҗалыгы]]* министры.
* 1960 — Фиргать Бәйрәмгулов, 
* 1964 — Рөстәм Мәрданов, 
* 1966 — Рәфыйк Таһиров, Әлмәт театры актеры, ТР халык артисты.
* 1971 — Римма Гайсина, драма актрисасы, Татарстан Республикасының Атказанган артисты (2019).
* 1972 — Василий Мосин, 
* 1981 — Олег Кузьмин, 
* 1983 — Виталий Шулаков, 
* 1985 — Владимир Жаворонков, 
* 1991 — Станислав Альшевский, 
* 1991 — Ярослав Альшевский, 
* 1992 — Эмиль Галимов, 
* 1996 — Энҗе Хөсәенова,

## 

* 1903 — Поль Гоген, француз рәссам, сынчы, график.
* 1928 — Вәли Ибраимов, 
* 1938 — Кыям Абрамов, ТАССР ХКШ рәисе (*[[1930]]-[[1937]]*).
* 1938 — Миңнегәрәй Әхмәтшин,  дәүләт эшлеклесе,  Үзәк башкарма комитеты президиумы рәисе *(1927-1929)*.
* 1938 — Гомәр Байчурин,  дәүләт эшлеклесе,  Үзәк башкарма комитеты президиумы рәисе *(1934-1936)*.
* 1938 — Шаһвәли Башкиров,  дәүләт эшлеклесе,  юстиция һәм мәгариф халык комиссары,  прокуроры.
* 1938 — Ләбиб Гыйльми, татар язучысы.
* 1938 — Әхмәтсафа Дәүләтьяров,  дәүләт эшлеклесе,  халык комиссарлары шурасы (хөкүмәте) рәисе.
* 1938 — Альфред Лепа,  дәүләт эшлеклесе, КПССның ТАССР өлкә комитеты беренче сәркатибе.
* 1938 — Әхәт Әхмәтов,
* 1938 — Габдрахман Искәндәрев,
* 1938 — Госман Дивәев,
* 1938 — Исхак Янекәев,
* 1938 — Моисей Айвазов,
* 1938 — Рияз Алкин,
* 1938 — Сибгатулла Гафуров,
* 1938 — Таһир Әхмәдуллин,
* 1949 — Хәдичә Сөнгатьзадә, татар шагыйрә һәм мөгаллимәсе.
* 1952 — Михаил Морозов, 
* 1952 — Николай Максимов, 
* 1967 — Модест Ильин, 
* 1970 — Александр Жирмунский, 
* 1970 — Идрис Кудашев, Кызыл Гаскәр югары сержанты, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1972 — Алексей Петров, 
* 1980 — Ион Кодица, 
* 1989 — Сергей Бармин, 
* 1991 — Янка Дягилева, 
* 1996 — Атилла Расих, татар язучысы, Г.Тукай исемендәге ТР Дәүләт премиясе лауреаты.
* 1996 — ̻Хаптад Баба, 
* 2004 — Әхмәт Кадыйров, Мәскәү яклы беренче  президенты.
* 2009 — Зөбәрҗәт Янбирдина, 
* 2014 — Якуп Ханбикев, 
* 2016 — Вакыйф Фәхретдинов, 
* 2017 — Марат Сафин, 
* 2019 — Сергей Доренко,

#### 
========
## Шулай ук карагыз
## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:9 май