Рәзинә Мөхияр

**Рәзинә Мөхияр**, Рәзинә Хәйбрахман кызы Мөхиярова (*ире буенча фамилиясе* Закирова, *[[1956 ел]]ның [[26 май|26 мае]], [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[БАССР]], [[Чакмагыш районы]], [[Аблай (Чакмагыш районы)|Аблай]]*) — шагыйрә, тел галиме, филология фәннәре кандидаты, Яр Чаллы дәүләт педагогика университеты доценты, хаҗия. Татарстан язучылар берлеге әгъзасы (*[[2003 ел]]дан*). Саҗидә Сөләйманова премиясе лауреаты (*[[2017 ел|2017]]*).

## Тәрҗемәи хәле
1956 елның 26 маенда Башкортстан АССР Чакмагыш районы Аблай авылында тугыз балалы ишле гаиләдә (*алтысы – кыз бала*) бишенче бала булып туган. Әтисе Хәйбрахманның (*иртә вафат булган*) тамырлары Благовар районы Күчәрбай авылыннан, әнисе Кушнаренко районыннан. Рәзинә туган авылы мәктәбен (*[[1973 ел|1973]]*), БДУ филология факультетының татар-рус бүлеген (*[[1979 ел|1979]]*), Казан дәүләт университетының аспирантурасын (*читтән торып, [[1998 ел|1998]]*) тәмамлаган. КДУда «*XX гасырның 80-90нчы елларында татар әдәби теле лексикасының үсеше*» дигән темага филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган (*фәнни җитәкчесе филология фәннәре докторы профессор* Флера Садри кызы Сафиуллина).

## Хезмәт юлы
1979-1982 елларда Дүртөйле районы Чишмә мәктәбендә татар теле һәм әдәбияты укыта.

1982 елдан гаиләсе белән Чаллыда: 21нче, 42нче, 31нче мәктәпләрдә вакытлыча китапханәче була, рус теле, татар теле һәм әдәбияты укыта.

1992 елдан Яр Чаллы дәүләт педагогика институтының (*[[2015 ел]]дан — [[Яр Чаллы дәүләт педагогика университеты|университет]]*) татар филологиясе кафедрасында: ассистент, өлкән укытучы, татар теле һәм әдәбияты, аларны укыту методикасы кафедрасы мөдире, доцент.

## Гыйльми кызыксынулар өлкәсе
Татар телен укыту методикасы, лексикология, лингвопоэтика мәсьәләләренә багышланган 170 фәнни-методик хезмәт, шул исәптән 2 монография, студентлар һәм укытучылар өчен 20 уку-укыту кулланмасы, 2нче, 8нче сыйныфлар өчен татар теле дәреслекләре, программалар (*автордаш*) авторы.

## Иҗаты
1990-еллардан мәкаләләре, шигырьләре БАССР (*«[[Кызыл таң]]»*) һәм ТАССР матбугатында даими басыла. Бер дистә шигырьләр җыентыгы басылып чыккан. Әсәрләрендәге лирик каһарманга Аллаһыны олылау, туган якны ярату, туган телне кадерләү, табигать белән соклану хисләре хас. Табигать күренешләрен тасвирлаучы кыска шигырьләргә, фәлсәфи миниатюраларга өстенлек бирә. Шигырьләренә композиторлар  И. Закиров, Р. Гобәйдуллин, Р. Зарипов, Р. Әхмәтханов, М. Зәйнуллин, З. Җиһан, И. Фәйзуллин, И. Хәбибуллин, И. Шәрипов һ. б. көй язган. Әлеге җырлар «Кыңгырау чәчәкләре» музыкаль альбомында  (*[[2011 ел|2011]]*) урын алган.

## Китаплары

## Гаиләсе
Ире Рәиф Закиров, Дүртөйле районы Сикәлекүл авылыннан, филология фәннәре кандидаты, Яр Чаллы дәүләт педагогика университеты доценты. Уллары Раил, кызлары Айназ.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2005 — «Казанның меңьеллыгы хөрмәтенә» медале
* РФ мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре
* 2017 — Саҗидә Сөләйманова премиясе — *«Күңелем тәрәзәләре» китабы (К.: [[ТКН]], [[2016 ел|2016]]) өчен*. 
 
## Әдәбият
# *Рәис Зарипов*.   Үргә юллар бормалы, бормалы да, сырмалы. «Мәйдан», 2016 ел, май (*Р. Мөхиярга багышланган махсус сан*), 5-54нче битләр.

## Сылтамалар
*  Рәзинә Мөхияр . Әдипләр (*Әхмәт Дусайлының шәхси порталы*)
*  Рәзинә Мөхияр. Чаллы язучылары (*Алена Абишева сайтыннан*)

## Искәрмәләр


Төркем:Татар шагыйрьләре
Төркем:Татарстан шагыйрьләре
Төркем:Укытучылар
Төркем:Вуз укытучылары
Төркем:Татар теле галимнәре
Төркем:Филология фәннәре кандидатлары
Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:«Казанның меңьеллыгы хөрмәтенә» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:РФ югары һөнәри мәгарифенең мактаулы хезмәткәрләре
Төркем:Саҗидә Сөләйманова премиясе лауреатлары