Космос-202

**Космос-202** («ДС-У2-В» № 4) — «ДС-У2-В» тибындагы «Космос» аппаратлары сериясендәге дүртенче совет фәнни-тикшеренү иярчене, ракета-йөкчене шахтада җибәргәндә Җир ионосферасын һәм КА-да вибрация йөкләнешләрен комплекслы тикшерү өчен җибәрелгән.

Әлеге эксперимент барышында, моннан тыш, тагын өч спутник Космос — 93, Космос-95 һәм Космос-197 очырыла.

## Яасу тарихы
1959 елның декабрендә академик М. В. Келдыш җитәкчелегендә СССР Фәннәр академиясе каршында космик тикшеренүләр буенча ведомствоара фәнни-техник совет төзелә, аңа космик аппаратлар булдыру буенча тематик планнар эшләү, төп тематик биремнәр бирү, атмосфераның һәм космик киңлекнең өске катламнарын тикшерү һәм үзләштерү буенча эшләрне фәнни-техник координацияләү, космик тикшеренүләрдә халыкара хезмәттәшлекне оештыру мәсьәләләрен әзерләү йөкләнә.

Космос тикшеренүләре буенча ведомствоара фәнни-техник совет президиумы әгъзасы итеп М. К. Янгель раслана. Мондый эшләрне гамәлгә ашыруның гамәли бурычлары өлкәсендә СССР Оборона министрлыгының 4 нче фәнни-тикшеренү институтына йөкләнә.

1962 елда 63С1 ракета-йөкләвенең икенче чираты программасына ДС-А1, ДС-П1, ДС-МТ һәм ДС-МГ космик аппаратлары кертелә.

Беренче эшләрнең уңай нәтиҗәләре, фәнни һәм гамәли мәсьәләләрне чишүнең дистанцион ысулларының перспективалы булуын раслап, бортта төрле максатчан аппаратуралы яңа фәнни-тикшеренү космик аппаратларын эшләү өчен гаризаларның зур агымын стимуллаштыра.

Тикшерү спутникларының яңа модификациясен эшләү буенча эзләү проект эшләре үткәрелгәннән соң, тикшеренү бурычларының күптөрлелеге һәм яңа сериягә таләпләр арасындагы аермалар аркасында, бер типтагы аппаратны эшләү мөмкин булмавы ачыкланды.[7]

1963 елда унификацияләнгән спутник платформасының өч модификациясен булдыру турында Карар кабул ителә:

* ДС-У1 химик энергия чыганаклары белән киңлектә ориентирланмаган космик аппарат;
* ДС-У2 энергия чыганагы буларак кояш батареяләре белән киңлектә ориентирланмаган космик аппарат;
* ДС — У3 энергия чыганагы буларак кояш батареяләре белән кояшка юнәлдерелгән космик аппарат.
Кече космик спутник платформалары Интеркосмос программасы буенча космик киңлекне тикшерү өлкәсендә халыкара хезмәттәшлекне оештыру өчен инструменталь базага әверелде.

## Конструкция үзенчәлекләре
Космос-202 космик аппаратының фәнни аппарат комплексы үз эченә алган:

* Брс-2М (ИС — 1158м) ракета-йөкченең икенче баскычына шассины беркетү нокталарының һәм прибор фермаларында аппаратура урнаштыру нокталарының һәм космик аппарат конструкциясе элементларының вибрация режимын үлчәү өчен 16 датчиклы тиз эшләүче радиотелеметрик система;
* Маяк-03 камилләштерелгән радиотапшыручы.
Борт радиотехник комплексы:

* Бркл — Б команда радиолиниясе аппаратурасы, җирдән тапшырылган сигналларны шунда ук башкару командаларына үзгәртү өчен тар полосалы кабул итүче-дешифратор булып тора;
Краб орбитаны радиоконтрольләү һәм телесигнализация аппаратурасы җирдәге станция тарафыннан кулланыла торган югары тотрыклы ике ешлыклы когерент нурланыш сигналын тапшыручы булып тора
космос аппаратының орбиталь тизлеген билгеләү, шулай ук телеметрия датчикларыннан мәгълүмат тапшыру өчен;

* Трал — П2 зу-2с хәтер җайланмасы белән телеконтроль аппаратурасы.

## КА Космос-202 очыш программасы
;Башлау

Космос-202 космик аппараты 1968 елның 20 февралендә Капустин Яр космодромының 86/1 номерлы старт мәйданчыгыннан Космос 11к63 ракета-ташучысы белән очырыла.

;Очышның максаты

ДС-У2-В тибындагы космик аппаратларның спутник платформасы түбәндәге фәнни экспериментлар үткәрү өчен билгеләнгән булган:

* шахта старт комплексыннан орбитага чыгарылганда космик аппаратның вибрацион артык йөкләнешләрен билгеләү;
* Ион сферасында һәм җир атмосферасының югары катламнарында электромагнит дулкыннары таралуын тикшерү.

Бу фәнни экспериментларның заказчылары һәм куючылары ОКБ-586 (хәзерге КБ Южное) һәм СССР Фәннәр академиясенең җир магнетизмы, ион сферасы һәм радиодулкыннар таралу институты (хәзерге ИЗМИРАН) булган.

## Эксперимент нәтиҗәләре
Космос аппаратының вибрация ешлыклары һәм дәрәҗәләре төгәлләнә, бу космос аппаратының беркетү шассисын камилләштерү һәм рөхсәт ителгән катылык эш диапазонын исәпләү мөмкинлеген бирә.

Шулай ук очыш барышында космик аппарат тирәсендәге электрон концентрациясен һәм аппараттан күзәтү ноктасына кадәр когерент дулкыннар таралу юлында ионосфера үзлекләрен билгеләү мөмкин булды.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* 
* 

## Сылтамалар
* 
*