Инсаф Фәхретдинов

**'
**Инсаф Фәхретдинов*', Инсаф Ильяс улы Фәхретдинов (*1951 елның 27 апреле, СССР, РСФСР, Пермь өлкәсе, Губаха*) — драма актеры, [[Минзәлә татар дәүләт драма театры|Минзәлә]] (*1973—1990 елларда*) һәм [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Яр Чаллы]] (1990―2023) татар дәүләт театрлары актеры, [[Татарстанның халык артисты|Татарстанның халык]] (*1997*), РФ атказанган  (*2013*) артисты. [[Дамир Сираҗиев премиясе|Дамир Сираҗиев исемендәге]] (*2013*) һәм [[«Тантана» премиясе|«Тантана»]] (*2014, 2017*) премияләре лауреаты.

== Тәрҗемәи хәле ==
[[1951 ел]]ның [[27 апрель|27 апрелендә]] [[Пермь өлкәсе]] [[Губаха]] шәһәрендә дүрт балалы шахтер гаиләсендә беренче бала булып туган. Алты яшендә гаиләсе [[Татарстан АССР]] [[Ворошилов районы (Татарстан АССР)|Ворошилов районы]] (*хәзерге* [[Тукай районы]]) [[Кызыл Байрак (Тукай районы)|Кызыл Байрак]] авылына күчеп кайта. [[Кызыл Байрак (Тукай районы)|Кызыл Байрак]] башлангыч, [[Яңа Бүләк]] сигезьеллык, [[Теләнче-Тамак]] урта мәктәпләрен, Ленинград театр, музыка һәм кинематография институтын () тәмамлый. Институтта [[Михаил Боярский]], Елена Драпеко, [[Илдус Әхмәтҗанов]], [[Луара Шакирҗанова]], [[Шамил Бариев]], [[Рөстәм Абдуллаев]] һ. б. театр дөньясында билгеле затлар белән укыган.
Театр уку йортын тәмамлагач, үзе теләп, [[Минзәлә татар дәүләт драма театры|Минзәлә театрына]] эшкә кайта, 17 ел әлеге театрда хезмәт итә. [[1990 ел]] — [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Яр Чаллы татар театры]] оешкан елда Минзәлә театры режиссеры [[Фаил Ибраһимов|Ф. Ибраһимов]] Минзәләдән дүрт артистны, шул исәптән Инсаф Фәхретдинов, Әлфия Колмакова, Мәрьям Зәйнетдинованы [[Чаллы]]га алып китә.

== Иҗаты==
[[Минзәлә татар дәүләт драма театры|Минзәлә театрында]] уйнаган беренче роле — Мәсәдек («Соңгы хөкем») тамашачылар тарафыннан искиткеч җылы кабул ителә. Буслай («Упкын читендә», Дударев) роленә тәнкыйтьчеләр игътибар итә. [[Минзәлә]]дә эшләгәндә, [[1984 ел]]да [[ТАССР атказанган артисты]] исеменә лаек була. [[1990 ел]]дан [[2023 ел]]га кадәр [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Чаллы татар театрында]] хезмәт куя  Монда да башкарган төп рольләре, җырлы рольләре, үзенең җылылыгы, табигыйлеге белән тиз арада үз тамашачысын таба. Тискәре образларны да күңел җылысын биреп эшли.

== Башкарган рольләре ==
=== [[Минзәлә театры]] ===
* *Мәсәдек* — «Соңгы хөкем»
* *Буслай* — «Упкын читендә» Н. Дударев
* *Мулланур Вахитов* — «Сызылып таңнар атканда» [[Әхәт Гаффар]] һ. б.

=== [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Яр Чаллы татар театры]] ===
* *Иртуган* — «Без бит авыл малае» [[Туфан Миңнуллин]]
* *Шәкүр* — «Гармун белән скрипка» [[Туфан Миңнуллин]]
* *Җәлил* — «Соңгы төн» [[Илдар Юзеев]]
* *Шагыйрь* – «Гашыйклар тавы» [[Илдар Юзеев]]
* *Иркенбай* — «Гарасат» [[Габделхәй Сабитов]]
* *Рәүф* — «Ике килен-килендәш» [[Хәй Вахит]]
* *Ярми* — «Язлар моңы» [[Әхәт Гаффар]]
* *Котлыбай* — «Аты барның дәрте бар» [[Наил Гаетбай]]
* *Ягъкуб* — «Йосыф кыйссасы» [[Кол Гали]]
* *Әгъзәм Солтанович* — «Юлларда бозлавык» [[Аманулла]]
* *Габдуллаҗан* — «Американ» [[Кәрим Тинчурин]]
* *Милиционер* — «Сулкылдап елый җаннар» [[Зөлфәт Хәким]]
* *Уразгөл* — «Күбәләк булып җаның кайтыр» [[Рабит Батулла]]
* *Харамша* — «Ярым ятларга кала» [[Рабит Батулла]]
* *Мифтах* — «Кәләпүшче кыз» [[Гаяз Исхакый]]
* *Камалетдин* — «[[Банкрот (спектакль)|Банкрот]]» [[Галиәсгар Камал]]
* *Мостафа* — «Хәят» [[Равил Сабыр]]
* *Локман* — «Абага алмасы ачы була» [[Равил Сабыр]]
* *Демьян Потапыч* — «Бурлак» [[Мансур Гыйләҗев]]
* *Шәйхразый* — «Өч аршын җир» [[Аяз Гыйләҗев]] һ. б.
== Фильмография ==
* *Шәүкәт* — [[Сөмбел (фильм)|«Сөмбел»]] Рәшит Маликов, Рамил Фазлыев (2020)

== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[1984 ел|1984]] — [[Татарстан АССР атказанган артисты]]
* [[1997 ел|1997]] — [[Татарстанның халык артисты]]
* [[2012 ел|2012]] — Татарстан хөкүмәте гранты
* [[2013 ел|2013]] — [[Дамир Сираҗиев премиясе]]
* [[2013 ел|2013]] — РФ атказанган артисты
* [[2014 ел|2014]] — [[«Тантана» премиясе]]
* [[2017 ел|2017]] — [[«Тантана» премиясе]]

== Гаиләсе ==
Әтисе Ильяс, әнисе Дәрига. Туганнары Илфат (*балачакта вафат*), Рәмилә, Римма.

Хатыны Раушания Таһирова, [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Яр Чаллы театры]] актрисасы (чыгышы белән [[Яңа Чишмә]] районыннан, [[Бәтке]]дә үскән). Кызлары Рузалия, Азалия.
== Искәрмәләр ==

== Әдәбият ==
;Мәкаләләр
# *Айгөл Әхмәтгалиева''. Без дөньяда кунак кына. «Мәйдан», 2007 ел, март, 116-122нче бит.
  
## Сылтамалар

*  Инсаф Фәхретдинов . Чаллы татар театры сайты

## Моны да карагыз

Төркем:Татар артистлары
Төркем:Яр Чаллы татар дәүләт драма театры актерлары
Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Россиянең атказанган артистлары
Төркем:Дамир Сираҗиев премиясе лауреатлары
Төркем:«Тантана» премиясе лауреатлары
Төркем:Санкт-Петербург дәүләт театр сәнгате академиясен тәмамлаучылар