Эра Җиһаншина

**Эра Җиһаншина** (Эра Гарәф кызы Җиһаншина) – Россия театр һәм кино артисты. РФ халык артисты (2005). «Алтын битлек» премиясе лауреаты (2014).

## Тәрҗемәи хәле
1944 елның 1 февралендә Казанда туган. Балачакта эскрипкә белән мавыга. Ата-анасы каршы булса да, Мәскәүдә Щукин исемендәге театр укуханәсенә укырга керә. Укуын Ленинградта Зур драма театры каршындагы студиядә (*Г. Товстоногов сыйныфы*) тәмамлый (1965).

Ленком исемендәге театрда (Ленинград) (1965-1976), Кишенәүдә рус драма театрында (1970), Мәскәү театрларында эшли. Г. Опорков, Г. Яновская, Р. Виктюк кебек режиссёрлар белән хезмәттәшлек итә. 2011 елдан Александр театрында (Санкт-Петербург).

## Иҗаты
### Уйнаган спектакльләре
#### Ленком театры

 
* «Өч бакырлык опера» (*Трехгрошовая опера*) Б. Брехт — *Люси* 
* «Изелгәннәр һәм мыскыл ителгәннәр» (*Униженные и оскорблённые*) Ф. Достоевский — *Нелли* 
* «Мария өчен акча» (*Деньги для Марии*)  В. Распутин — *Мария* 
* «Кыңгырау кемне кисәтә» (*По ком звонит колокол*) Э. Хэмингуэй — *Пилар* 
* «Үрдәк авы» (*Утиная охота*) А. Вампилов — *Галина* 
* «Соңгылар» (*Последние*) М. Горький —  *Софья* 
* «Акчарлак» (*Чайка*) А. Чехов —  *Аркадина* 
#### «Никита капкалары янында» (''У Никитских ворот'')
* «Бәя» (*Цена*) А. Миллер
#### Мәскәү Тюзы
* «Яшенле яңгыр» (*Гроза*) — А. Островский —  *Кабаниха*
#### Р. Виктюк театры
* «Фердинандо» А. Ручелло — *Донна Клотильда*
#### «Балтия йорты» (''Балтийский дом'')
* «Гаепсездән гаеплеләр» (*Без вины виноватые*) А. Островский — *Кручинина*
* «Ольга. Тыелган көндәлек» (*Ольга. Запретный дневник*) Е. Чёрная — *Ольга Берггольц*
* «Плинтус артына җирләгез» (*Похороните меня за плинтусом*)  П. Санаев – *Әби*

## Фильмография
* 1966 – Кар патшабикәсе (*Снежная королева*) — *нәни юлбасар кыз*
* 1968 — Давыл алдыннан (*Перед бурей*) — *Любовь*
* 1969 — Сезгә *(Вам!)*
* 1976 — Таулар исән чакта *(Пока стоят горы)*
* 1975 — Хәтер *(Память)*
* 1976 — Күк карлыгачлары *(Небесные ласточки) — Урсула*
* 1976 — Гадәти хәл *(Житейское дело) — Зина*
* 1977 — Агачлар аягүрә үлә *(Деревья умирают стоя)*
* 1981 — Мордар китү *(Самоубийство)*
* 1981 — Зәңгәр карга *(Синяя ворона) — Ням, асрау, хуҗабикә, санитарка*
* 1982 — Ут аша *(Сквозь огонь) — Павлик анасы*
* 1983 — Магистраль
* 1984 — Үтерүчегә-Гонкур премиясе *(Убийце — Гонкуровская премия) — Катрин*
* 1985 — Гум-гам — *музыка укытучысы*
* 1990 — Датасыннан башка искә төшерү *(Воспоминание без даты) — мамка*
* 1991 — Чүплектәге кеше *(Человек со свалки)*
* 1991 — Кире кайтмаучы *(Невозвращенец) — Г. М. Григорьева*
* 1992 — Сер *(Тайна)*
* 1994 — Эт елы *(Год собаки) — Раиса Кожина*
* 1994 — Варёныйның соңгы эше *(Последнее дело Варёного) — Светлана Андреевна*
* 1998 — Календула чәчәге *(Цветы календулы) — Серафима Георгиевна* 
* 1999 — Милли хәвефсезлек агенты-1 *(Агент национальной безопасности-1) — Лидия Сергеевна*
* 1999 — Асылташ шәһәрендә маҗаралар-1 *(Приключения в Изумрудном городе-1) — Тотошка*
* 2000 — Бандит Петербургы-2 — *Маргарита Михайловна*
* 2000 — Ватык фонарлар урамы-3 *(Улицы разбитых фонарей-3) — Вера Михайловна* 
* 2000—2005 — Кара карга *(Чёрный ворон) — Павел анасы*
* 2001 — Барон исемле *(По имени Барон) — Мария Ильинична*
* 2002 — Челябумбия — *Татьяна Ивановна*
* 2003 — Начар кәеф белән бисквит пешермәгез *(Не делайте бисквиты в плохом настроении) — Регина Морская*
* 2003 — Сөюнең өч төсе *(Три цвета любви) —  Маша анасы*
* 2004 — Иванов һәм  Рабинович — *миллионер*
* 2004 — Хатын-кыз романы *(Женский роман) — Алина Борисовна*
* 2005 — Империя һәлакәте *(Гибель империи) — Панасиха*
* 2005 — Бары да бии *(Танцуют все) — өлкән Белка* 
* 2005 — Уяну *(Пробуждение)*
* 2006 — Бәхет елмайды  *(Не было бы счастья)… —  Лора анасы*
* 2006 — Очып барышлый *(Пока он летал)*  
* 2006 — Юлсызлык *(Путина)*
* 2007 — Яулыклар *(Платки) — Карга* 
* 2007 — Корсак биюе *(Танец живота) —  Нина анасы*
* 2008 — Королёвтагы һуманоидлар *(Гуманоиды в Королёве) — Клара Аркадьевна*
* 2008 — Сакла мине, яңгыр *(Храни меня, дождь) — Профессор Манке*
* 2009 — Антонина борылды *(Антонина обернулась)*
* 2009 — Туң йөрәк *(Холодное сердце) — Надежда Ефремовна*
* 2010—2011 — Бары да яхшыга *(Всё к лучшему) — Софья Введенская*
* 2011 — Бриллиант аулаучылар *(Охотники за бриллиантами) — Лидия Ильинична* 
* 2011 — Бару билеты *(Проездной билет) — Софья Николаевна*
* 2011 — Югары хөкем *(Небесный суд) — зираттагы хатын*
* 2012 — Хатын-кыз патшалыгы *(Бабье царство) — Матильда Карловна*
* 2012 — Мин булмасам, кем *(Кто, если не я?) — Серафима Ильинична* 
* 2012 — Килешү буенча әни *(Мама по контракту)*

## «Алтын битлек» премиясе

 
2014 — «Алтын битлек» премиясе – Ф.М. Достоевскийның «Уенчы» (*Игрок*) әсәре буенча Александр театрында  (Санкт-Петербург) куелган «Литургия zero»  *(режиссер Валерий Фокин)* спектаклендәге роле өчен *(иң яхшы уйналган икенче пландагы роль номинациясе* *буенча)* 

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* РСФСР атказанган артисты (1980) 
* РФ халык артисты (2005) 
* 1998 – К. Станиславский премиясе  
* 1999 – В. Стржельчик исемендәге театр премиясе 
* 2008 – «Алтын софит» театр премиясе  
* 2014 — «Алтын битлек» премиясе

## Сылтамалар
*    Эра Җиһаншина Люди сайтында
*    Эра Җиһаншина Кино-театр.ру сайтында
*    Эра Җиһаншина Кинозал ТВ сайтында

## Искәрмәләр

Төркем:Сәнгать уку йортларын тәмамлаучылар
Төркем:Актрисалар
Төркем:Россиянең халык артистлары
Төркем:Россия кино артистлары
Төркем:«Алтын битлек» премиясе лауреатлары
Төркем:Санкт-Петербург татарлары