Хәбир Ибраһим

**Хәбир Ибраһим**, *әдәби пседонимы* Ахир, Хәбир Кәбир улы Ибраһимов (*[[1958 ел]]ның [[19 ноябрь|19 ноябре]], [[ТАССР]], [[Апас районы]], [[Борнаш (Апас районы)|Борнаш]] авылы*) — язучы-драматург, шагыйрь, Татарстан язучылар берлеге (*[[1994 ел]]дан*), РФ театр әһелләре берлеге әгъзасы, ТАИС оешмасы җитәкчесе, ТР язучылар берлегенең А. Алиш, Т. Миңнуллин (2018), Г. Исхакый (2020) исемендәге әдәби премияләре лауреаты.

## Тәрҗемәи хәле
1958 елның 19 ноябрендә ТАССР Апас районы Борнаш авылында колхозчы гаиләсендә  дүртенче бала булып туган. Борнаш урта мәктәбен, Казан дәүләт мәдәният институтының мәдәният-агарту факультетын (*[[1980 ел|1980]]*) тәмамлаган.

## Хезмәт юлы
* 1980 елдан Апас мәдәният йортында методист.
* Болгаер мәктәбендә физик тәрбия укытучысы, озайтылган көн тәрбиячесе.
* 1985 елда Әлмәндәр авыл клубы директоры.
* 1986 елдан Казанда: һөнәри берлекләрнең бердәм үзешчән сәнгать йорты бүлек мөдире (*[[1986 ел|1986]]-[[1990 ел|1990]]*).
* Казан телевидениесендә мөхәррир. «Җомга көн кич белән», «Афәрин» тапшыруларын әзерли.
* Татарстан китап нәшриятында мөхәррир.
* Татарстан язучылар берлегендә әдәби консультант.
* «Ватаным Татарстан», «Шәһри Казан» газеталарында хәбәрче, «Татарстан», «Идел» (*[[2004 ел]]дан*) журналларында бүлек мөдире.
* ТАИС (*авторлык хокукларын яклау буенча оешма*) директоры.

## Иҗаты
1986 елда халык театрлары фестивале өчен спектакль әзерләгәндә, текстны үзенчә үзгәртеп яза. Шуннан соң кечкенә драма әсәрләре, шигырьләр  яза башлый. 1990 елда «Идел» журналында беренче шигырьләре басылып чыга. 2001 елда «Аһәң» исемле беренче шигырьләр китабы, 2002 елда «Йокыга талган гүзәл» исемле проза китабы дөнья күрә.  «Җырлап керәбез, җырлап чыгабыз» исемле беренче драма әсәрен «Адым» театр-студиясе сәхнәләштерә. Казан телевидениесендә аның әсәрләре буенча «Дәмдинов һәм Дәмин маҗаралары», «Калай әтәч», «Йөрәк җыр сорый» исемле телеспектакльләр төшерелә,  4 нәфис  телефильм  куелган (*[[2002 ел|2002]], [[Ялгыз тәкәрлек (фильм)|«Ялгыз тәкәрлек»]] һ.б.*). Пьесалары буенча әзерләнгән 20 спектакль Чаллы (*«Җырлап керәбез, җырлап чыгабыз», [[1990 ел|1990]], «Ике хатынлы таксист»*), Минзәлә (*«Кызыма килер йөз кеше», [[1995 ел|1995]], «Газиз ярым», [[1997 ел|1997]], «Җиденче кияү», [[2005 ел|2005]], «Җүләр хатын – һәрчак алтын»*), Түбән Кама (*«Җырлап керәбез, җырлап чыгабыз», [[1990 ел|1990]], «Мөхлис һәм Иблис», [[1999 ел|1999]], «Канатлы бозау», [[2000 ел|2000]]*), «Нур» (*«Төнге шаяру», [[1994 ел|1994]]*), Ырынбур (*«Ялгыз каен күзе», «Зрә дә гашыйк таксист»*), Стәрлетамак (*«Хатыным-алтыным», [[2002 ел|2002]]*), Тинчурин (*«Бәхетле килен», [[1997 ел|1997]], «Төн яна учакта»*), Кариев (*«Ак Барс маҗаралары», [[2012 ел|2012]]*), Буа (*«Арыслан булса Сарбай», «Квартет»*) театрларында бара.
Социаль сатира жанрында эшли. «Мохтар һәм Туктар», «Тояклы җен» сатирик повестьлары, «Унөч урындык» сатирик роман-пародиясе бар.

## Китаплары
# Аһәң (*шигырьләр, поэмалар*). Кереш сүз Мөдәррис Әгъләмов. Казан: Матбугат йорты, 2001. 
# Йокыга талган гүзәл (*хикәяләр, повестьлар*). Казан: ТКН, 2002. 
# Газиз ярым (*пьесалар*). Казан: ТКН, 2006.  
# Ялгыз тәкәрлек (*роман, повестьлар, хикәяләр*). Кереш сүз Ләбиб Лерон. Казан: ТКН, 2008.
# Ышанма күз яшьләремә (*чәчмә әсәрләр, проза*). К.: 2022 .

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1998 «Татар пьесасы» бәйгесе, лауреат.
* 2006 «Яңа татар пьесасы» бәйгесе, лауреат.
* 2006 «Ел китабы» бәйгесе, 3нче дәрәҗә премия — «*Газиз ярым*» китабы (*[[2006 ел|2006]]*) өчен.
* А. Алиш исемендәге әдәби премия.
* 2018 Туфан Миңнуллин премиясе 
* 2020 Гаяз Исхакый премиясе
## Искәрмәләр

## Әдәбият
# Әдипләребез (*биобиблиографик белешмәлек*). 2 томда. Төзүчеләре Р.Н. Даутов һәм Р.Ф. Рахмани. Казан: ТКН, 2009.
# Хәбир Ибраһим. Стефани (*бәян*). «Мәйдан» журналы, 2016 ел, № 6.

## Сылтамалар
*   Х.К. Ибраһимов ТР язучылар берлеге сайтында
*   Х. Ибраһим белән әңгәмә. «''Республика Татарстан''», 23.10.2008 

Төркем:Татар язучылары
Төркем:Татар драматурглары
Төркем:Балалар язучылары
Төркем:Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлаучылар
Төркем:Абдулла Алиш премиясе лауреатлары
Төркем:Туфан Миңнуллин премиясе лауреатлары
Төркем:Гаяз Исхакый премиясе лауреатлары