Зәки Әлибаев

**Зәки Әлибаев**, Зәки Арыслан улы Әлибаев, ,  (*[[1967 ел]]ның [[10 гыйнвар]]ы, [[БАССР]], [[Белорет районы]], Зөяк*) — әдәбият галиме, тәнкыйтьче, журналист, филология фәннәре кандидаты (*[[1997 ел|1997]]*), БР атказанган мәгариф хезмәткәре (*[[2012 ел|2012]]*), мәгариф отличнигы, РФ һәм БР язучылар берлекләре әгъзасы (*[[2011 ел|2011]]*), БР язучылар берлеге рәисе (*2017 елның 31 мартыннан 2022 елның 16 декабренә кадәр*).. Башкортстан Республикасының милли әдәбият музее директоры (2024 елның 11 декабреннән)

## Тәрҗемәи хәле
1967 елның 10 гыйнварында Башкортстан АССР Белорет районы Зөяк авылында күпбалалы колхозчы гаиләсендә туган. Туган авылында урта мәктәпне (*[[1984 ел|1984]]*), «*башкорт теле һәм әдәбияты укытучысы, рус теле һәм әдәбияты укытучысы*» белгечлеге буенча  БДУның филология факультетын (*[[1992 ел|1992]]*), БДУ аспирантурасын (*[[1996 ел|1996]]*) тәмамлаган. «*Хәзерге заман башкорт романнарында конфликт табигате*» темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган (*[[1997 ел|1997]]*).
1985―1988 елларда Североморск шәһәрендә (*[[Мурманск өлкәсе]]*) хәрби хезмәт үткән.
1992 елдан БДУда ассистент, өлкән укытучы, доцент.
2009 елдан Башкорт дәүләт педагогика университетында (*[[2006 ел]]дан [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|М. Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика  университеты]]*), башкорт филологиясе факультетында эшли. Башкорт әдәбияты һәм мәдәнияте кафедрасында доцент.
Регионның археология мәдәниятләре, Башкорт балалар фольклоры, Әдәбият белеме фәненә кереш, Әдәбият белеме һәм тәнкыйте тарихы, Әдәби туган якны өйрәнү, Әдәби анализ, Әдәби түгәрәкне оештыру методикасы, Фольклор-этнография экспедицияләрен оештыру методикасы, Башкортларның сөйләм сәнгате, Әдәбият теориясе һ.б. фәннәрдән укыта.

2024 елның 11 декабреннән Башкортстан Республикасының милли әдәбият музее директоры (Миләүшә Каһарманова урынына).
## Җәмәгать эшчәнлеге
* БР язучылар берлеге рәисе в.б. (*[[2016 ел|2016]], ноябрь - [[2017 ел|2017]], март*)
* БР язучылар берлеге рәисе (*[[2017 ел]]ның [[31 март]]ыннан 2022 елның 16 декабренә кадәр*)

## Гыйльми эзләнүләре
* Әдәбият белеменә кереш
* Әдәбият тарихы һәм теориясе
50 дән артык гыйльми һәм укыту-методик әсбап авторы.

## Иҗаты
Әдәби тәнкыйть мәкаләләре БР журналлары (*«[[Агыйдел (журнал)|Агыйдел]]», «[[Башкортостан укытыусыһы|Башкортстан укытучысы]]», «Ватандаш»*) һәм газеталарында дөнья күрә. Р. Баемов, З. Биишева, К. Мәргән, Җ. Киекбаев, М. Иделбаев, М. Кәрим, М. Ямалетдинов, Р. Гарипов, М. Акмулла, Рәшит Зәйнуллин һ.б. иҗатларын анализлый.

Хәзерге заман прозасына эпик традицияләрнең тәэсирен өйрәнү, эпосларда каһарман концепциясен, «Урал-батыр» эпосында башкорт романы чыганакларын тикшерү белән шөгыльләнә.

## Китаплары
* Хәзерге заман башкорт романнарында конфликт табигате
* Җир язмышы, вакыт сулышы.
* Вакыт бәйләнешендә башкорт әдәбияты
* Хәзерге башкорт әдәбияты
* ХХ гасыр башкорт әдәбияты

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2012 ― БР атказанган мәгариф хезмәткәре 
* 2022 ― Салават Юлаев ордены

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
*   БДПУ рәсми сайтында шәхси бите 
*  БР язучылар берлеге сайты 
*  Зәки Арыҫлан улы Әлибаев юбилейына саҡыра 

## Әдәбият
# Писатели земли башкирской (*төзүчеләре* Р.Н. Баемов, Г.Н. Гәрәева, Р.Х. Тимергалина). Уфа: «Китап», 2015. ISBN 978-5-295-06338-1

Төркем:Галимнәр
Төркем:Әдәбият галимнәре
Төркем:Язучылар
Төркем:Башкортстан язучылары
Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Филология фәннәре кандидатлары
Төркем:Вуз укытучылары
Төркем:Салават Юлаев ордены кавалерлары