Владимир Сукачёв

**Сукачев Владимир Николаевич** (26 май (7 июнь) 1880, Харьков губернасы — 9 февраль 1967, Мәскәү) — Россия, ССРБ геоботанигы, урман фәне белгече, эколог, палеонтологик һәм фән оештыручы, СССР Фәннәр академиясе академигы (1943), Социалистик Хезмәт Герое (1965). РСФСР-ның атказанган фән эшлеклесе (1960).

Фәнгә «биогеоценоз» төшенчәсен индерә (1942), биоценология фәнни юнәлешенә нигез төзәүче.

## Биографиясе
Владимир Николаевич Сукачёв 1880 елның 26 маенда (7 июнь) Харьков губернасы Змиевский өязенең Александровка авылында, поместьелар белән идарә итүче гаиләсендә туган, әнисе — ярлыланган дворяннардан була.

1898 елда Харьков чын училищесын тәмамлаган.

1902 елда Санкт-Петербург урман институтын тәмамлаганнан соң беренче разрядлы урман белгече исемен ала, һәм шул ук институтта ассистент булып эшли. Академик И. П. Бородин һәм Г. Ф. Морозов укучысы. 1905 елда Алманиягә стажировкага җибәрелә.

1911—1919 елларда Петербург Югары хатын-кызлар авыл хуҗалыгы курсында һәм Югары география курсында укыта.

1912—1918 елларда Россия  Фәннәр академиясенең Ботаника музеенда эшли.

1915 елда Рус ботаника җәмгыйәтен оештыруда һәм аның уставын эшләүдә катнаша.

1919—1941 елларда Урман институтында үзе оештырган үсемлекләр дендрология һәм систематикасы кафедрасын җитәкли.

1924—1926 елларда  СССР Фәннәр академиясенең Төп ботаника бакчасында акклиматизация бүлеге мөдире, ә 1931-1933 елларда — СССР Фәннәр академиясе институтының геоботаника ботаника бүлеге мөдире.

1941—1943 елларда Свердловск шәһәрендә Җаек урман техник институтының биология фәннәре кафедрасы мөдире.

1944 — ССРБ ФА җитешетерү көчләрен өйрәнү буенча Көньяк-Кыргыз Советы экспедициясе начальнигы.

1943 елның 27 сентябрендә биология фәннәрен (ботаника, фитоценология, биоценология, фитопатология) буенча  СССР Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы.

1944 елда Мәскәүгә күчә.

1944—1948 елларда — Мәскәү урман техник институты профессоры, дендрология һәм үсемлекләр систематикасы кафедрасы мөдире.

1946—1953 елларда — Мәскәү дәүләт университетының география факультетында геоботаника /ботаник география кафедрасы, (1951) / биогеография кафедрасы мөдире (1953).

СССР Фәннәр академиясендә оештыра:

* 1944 — Урман һәм агач институты, аның белән 1958 елга кадәр җитәкчелек итә (1992 елдан — ул РФА Себер бүлегенең В.Н.Сукачев исемендәге урман институты);
* 1959 — СССР Фәннәр академиясенең урман фәне лабораториясендә эшли (1958, хәзер РФА Урман фәне институты) аны 1962 елга кадәр җитәкли;
* 1964 — ССРБ ФА Ботаника институты янында биоценология лабораториясендә (1966 елга кадәр җитәкче).

1955 елда «Өч йөзнең хаты»на кул куя.

Гыйльми җәмгиятләрдә актив эшли: Мәскәү тәбигатне сынаучылар җәмгыйәтенең президенты (1955-1967) Дүртенчел осорзо өйрәнү буенча комиссия рәисе (1956-1967).

1967 елның 9 февралендә Мәскәүдә вафат була. Введенское зиратында җирләнә (11 нче мәйдан).

## Наградалары һәм премияләре
В. Н. Сукачёв бүләкләнгән:

* 1902 — Урман институтының алтын медале
* 1912 — Рус география җәмгыятенең кече көмеш медале — 1912
* 1914 — Н. М. Пржевальский исемендәге медаль
* 1940 — Бөтен Союз география җәмгыйәтенең зур көмеш медале
* 1942 — Хөрмәт Билгесе ордены
* 1945 — Кызыл Байрак Хезмәт ордены
* 1946 — «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында күрсәткән фидакар хезмәт өчен» медале
* 1949 — П. П. Семенов-Тян-Шанский исемендәге медаль
* 1950 — В. В. Докучаев исемендәге алтын медаль, В.В. Докучаевның фәнни идеяләрен иҗади үстерүе өчен
* 1953 — Ленин ордены, 19 сентябрь 1953
* 1959 — Ленин ордены, 6 июнь 1959
* 1965 — Социалистик Хезмәт Каһарманы,  8 июнь 1965 (№ 10458), Ленин ордены белән тапшырыла.

## Оешмаларда әгъзалыгы

* 1915 — Бөтенрусия ботаника җәмгыяте, ағзалары-оештыручы, президент (1946 елдан), мактаулы президенты (1964 елдан).
* 1916 — Рус палеонтология җәмгыяте, әгъза-оештыручысы
* 1927 — Чехословакия игенчелек академиясе (Брно) әгъза-корреспонденты.
* Мәскәү тәбигатне сынаучылар җәмгыяте президенты (1955).
* Дүртенчел чор өйрәнү буенча комиссия рәисе (1956).
* 1930 — Швециянең король фитогеографик җәмгыяте
* 1936 — Польшаның Ботаника җәмгыяте.
* 1937 — ВКП(б)
* 1956 — Финляндия урман хуҗалыгының гыйльми җәмгыяте.
* 1957 — Швед табигатьне саклау җәмгыяте.
* 1959 — Польша Фәннәр академиясенең әгъзасы
* 1961— немец ботаника җәмгыятенең әгъза-корреспонденты.

## Хәтер

1979 елда СССР Фәннәр академиясе В.Н Сукачёв исемендәге бүләк һәм алтын медаль булдыра.

2001 елда В. Н. Сукачёв исемендәге бүләк булдырыла — экология өлкәсендәге иң яхшы эш өчен

РФА Себер бүлегенең В. Н. Сукачёв исемендәге Урман институты

Сукачёвның гербарий өлеше — Курск губернасы үсемлекләре, 1000 яфрак — Санкт-Петербург урман техник академиясенең И. П. Бородин исемендәге Гербарийда саклана.

В. Н. Сукачёв хөрмәтенә  үсемлекләрнең яңа төрләре аталган:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Сылтамалар

* *Сукачев В. Н*. Ботанико-географические исследования в Грайворонском и Обоянском уездах Курской губернии // Труды Общества Испытателей Природы при Императорском Харьковском университете. — 1903., Т. XXXVII (1902) С. 321—355.
* *Сукачев В. Н*. О болотной и меловой растительности Юго-восточной части Курской губернии // Труды Общества Испытателей Природы при Императорском Харьковском университете. Т. XXXVII , 1903. С. 227—258.
* *Сукачев В. Н.* Материалы к изучению болот и торфяников степной области Южной России. 1. Зоринские болота Курской губернии // Известия Лесного института, Т. XIV, С. Петербург, 1906.
* *Сукачев В. Н.* Об охране природы Жигулей // Записки Симбирского областного Естественно-исторического музея, вып. 2, 1914/1915.
* *Сукачев В. Н*. Страница для будущей истории фитосоциологии // Лесной журнал. — 1915.- Вып. 1—2. — С. 261—264.
* *Sukachov V. N.* Principles of classification of the spruce communities of European Russia // *J. Ecology*. 1928. Vol. 16. N 1. P. 1—18.
* *Сукачёв В. Н.* Что такое фитоценоз? // Сов. ботаника. 1934. № 5. С. 4—18; Стенограмма дискуссии в Ботаническом ин-те АН СССР. С. 3—50.
* *Сукачёв В. Н.* Идея развития в фитоценологии // Сов. ботаника. 1942. № 1—3. С. 5—17.
* *Сукачёв В. Н.* О принципах генетической классификации в биоценологии // Журн. общ. биологии. 1944. Т. 5, № 4. С. 213—227.
* *Сукачёв В. Н.* Биогеоценология и фитоценология // Докл. АН СССР. 1945. Т. 47, № 6. С. 447—449.
* *Сукачёв В. Н.* О соотношении понятий «географический ландшафт» и «биогеоценоз» // Вопросы географии. М. : Географгиз, 1949. Вып. 16. С. 45—60.
* *Сукачёв В. Н.* Сталинский план преобразования природы. Москва, Издательство АН СССР, 1950
* *Сукачёв В. Н.* Общие принципы и программа изучения типов леса // Сукачёв В. Н., Зонн С. В. Методические указания к изучению типов леса. 2-е изд. М. : Изд-во АН СССР, 1961. С. 9—75.
* *Сукачёв В. Н.* Биогеоценоз как выражение взаимодействия живой и неживой природы на поверхности Земли : соотношение понятий «биогеоценоз», «экосистема», «географический ландшафт» и «фация» // Основы лесной биогеоценологии / под ред. В. Н. Сукачёва, Н.&nbsp;В.&nbsp;Дылиса. М. : Наука, 1964. С. 5—49.
* *Сукачёв В. Н.* Избранные труды в трех томах / под ред. Е. М. Лавренко. — Л. : Наука. — Т. 1 : Основы лесной типологии и биогеоценологии. — 1972. — 419 с ; Т. 2 : Проблемы болотоведения, палеоботаники и палеогеографии. — 1973. — 352 с ; Т. 3 : Проблемы фитоценологии. — 1975. — 543 с.
* Sukachov V.N. Principles of classification of the spruce communities of European Russia // J. Ecology. 1928. Vol. 16, N 1. P. 1—18.

## Шулай ук карагыз

* Биогеоценоз, Биогеоценология
* Сукцессия
* Комиссия по изучению четвертичного периода

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* *Блюменталь И. Х.* В. Н. Сукачев на биологическом факультете Ленинградского университета // Сб.: Владимир Николаевич Сукачев: Очерки, воспоминания современников.— Л.: Наука, 1986. — С.20—24.
* *Богданов&#x26;nbsp;П.&#x26;nbsp;Л.* Жизнь и деятельность В. Н. Сукачёва // Проблемы геоботаники и биологии древесных растений, Л., 1969, с. 7—22.
* *Богданов П. Л*. Шестьдесят лет жизненного пути и сорок лет научной и педагогической работы проф. В. Н. Сукачёва. Методические материалы (ГУУЗ Наркомлеса СССР), Л., 1940, стр.17—27.
* *[[Анатолий Воронов|Воронов А. Г.]]* Крупнейший русский биолог и географ: К 85-летию В. Н. Сукачёва // Землеведение, т. 7 (47), М., 1967, с. 291—298.
* Владимир Николаевич Сукачёв, М.— Л., 1947 (Материалы к биобиблиографии учёных СССР. Серия биологических наук. Ботаника, в. 3).
* В. Н. Сукачев: Очерки, воспоминания современников / [АН СССР]; отв. ред. А. Л. Яншин и др. — Л.: Наука, Ленинградское отделение, 1986. — 221 с.
* *Дылис Н. В.* Академик Владимир Николаевич Сукачёв // Работы по лесоведению / [ред. Н. Е. Кабанов и др.]. — М., 1958. — С. 5—16.
* Записка об научных трудах проф. В. Н. Сукачёва. — Изв. Акад. наук, 1920, т.14, № 1−18, стр. 82—85.
* Зонн С. В. Владимир Николаевич Сукачев, 1880—1967 / Отв. ред. —  М.:  Наука, 1987. — 256 б. — (Научно-биографическая серия). — 3450 экз.
* Зонн С. В. Владимир Николаевич Сукачев // Творцы отечественной науки: Географы / Отв. ред. и сост. В. А. Есаков —  М.:  Агар, 1996. — Б. 398—410.
* *Кафанов А.И., Кудряшов В.А.* Сукачёв Владимир Николаевич // Классики биогеографии: биобиблиографический указатель. 2005.
* *Лавренко Е. М. и Соколов С. Я*. Академик В. Н. Сукачёв (к 70-летию со дня рождения) — Бот. журн., 1950, т.35, стр.318.
* *Лившиц С. Ю. и Работнов Т. А*. В. Н. Сукачёв как ботаник, педагог и научно-общественный деятель (к 70-летию со дня рождения). — Бюлл. об-ва исп. прир., отд. биол., 1950, т.55, № 4, 3—27.
* *Нешатаев Ю. Н.* Роль академика В. Н. Сукачева в развитии стационарных биогеоценологических исследований и заповедного дела // История заповедного дела: Материалы международной научной конференции.— Борисовка, 2005. — С. 22—24.
* *Побединский А. В.* Роль академика В. Н. Сукачева в развитии науки о лесе // Лесное хозяйство. — 2000. — № 5. — С. 24—26.
* *Сочва В. Б. В.* Н. Сукачёв (В связи с избранием президентом Всероссийского ботанического общества). — Природа, 1946, № 10. — С. 84—88.
* *Cooper C.F.* Sukachev latest testament. Ecology. 1968. № 49.
* *Mirkin B. M.* Paradigm change and vegetation classification in Soviet phytocoenology (недоступная ссылка). Vegetatio. 1987. Vol. 68. P. 131—138.
* Сукачёв Владимир Николаевич // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* Профиль Владимира Николаевича Сукачёва РФА рәсми сайтында

Төркем:7 июнь көнне туганнар
Төркем:1880 елда туганнар
Төркем:9 февраль көнне вафатлар
Төркем:1967 елда вафатлар
Төркем:Мәскәүдә вафатлар
Төркем:Әлифба буенча географлар
Төркем:Әлифба буенча ботаниклар
Төркем:Әлифба буенча галимнәр
Төркем:Россия империясе биологлары
Төркем:Мәскәү дәүләт университеты укытучылары
Төркем:Биология фәннәре докторлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:РСФСР атказанган фән эшлеклеләре
Төркем:РСФСР атказанган фән һәм техника эшлеклеләре
Төркем:«Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Мәскәүдә җирләнгәннәр
Төркем:Харкау губернасында туганнар
Төркем:Страницы с непроверенными переводами
Төркем:Биологлар