open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Юргис Карнавичюс

**Юргис Лаурино Карнавичюс** (лит. *Jurgis Karnavičius*, Юрий Лавр улы Карнович; 23 апрель (5 май) 1884, Ковно, Ковенская губерния, Россия империясе, хәзер Литва — 22 декабрь 1941, шунда ук) — Литва композиторы һәм педагогы.

## Биография
Ковнода православие гаиләсендә туган. Өч ай булганда, гаилә Вильнога ,әтисе хезмәт иткән урынга күчә

1908 елда Петербург югары уку йортының юридик факультетын, 1910 елда Петербург консерваториясенең вокал классын, ә 1912 елда композиция классын тәмамлый (профессор Максимилиан Штейнберг). 1912—1927 елларда (1914—1917 елларда Беренче бөтендөнья сугышында катнашкан һәм Йозефштадтта хәрби әсирләр өчен лагерьда булган) Петроград (Ленинград) консерваториясендә (1919 ел)дан профессор) укыта. 1927 елда Литвага кайта, анда 1933 елга кадәр Каунас театры оркестрының альтисты була, ә 1933—1941 елларда Каунас консерваториясендә (1938 елдан профессор) укыта. Спектакльгә романслар,музыка язган.

Улы Юргис Карнавичюс(1912—2001) — пианист, оныгы Юргис кебек (Родина. 1957).

## Сочиненияләре

*  Gražina (опера, 1933, Каунас, Адам Мицкевич сюжеты)
*  Radvila Perkūnas (опера, 1936, Каунас)
*  Gražuolė (балет, 1926, Каунас)
*  Baroko (балет, 1938, Каунас)
*  Apsišaukėlis (балет, 1940, Каунас)
*  / Jaunimas žaidžia (балет, 1941, Каунас)
*  Užugirio pasaka (Казис Бинкис сүзләренә, 1934)
*  Švyturio sargas кантатасы (Казис Бинкис сүзләренә, 1935)
*  Lietuviškoji fantazija (симфоник поэма, 1925)
*  Ovalinis portretas (симфоник поэма, 1928)
* 4 кыллы квартет (1913-1925)

## Чыганаклар

* Музыкаль энциклопедик сүзлек / Гл. г. В. Келдыш. - Совет энциклопедиясе, 1990. - 239. - 672 с. — 150 000 данә-ISBN 5-8527-03-9.
* Audrimas J., Is lietuvi muzikinės kultros istorijos, (kn .ū) 1-2. - Vilnius, 1958-1964.
* Литов музыкасы тарихыннан Гаудримас Ю.. Т.2. - Ленинград, 1972.
* Бурокайте Ю. Ю. Карнавичус Петербургта // «Музыкаль академия". 2000. № 3.

## Искәрмәләр


Төркем:5 май көнне туганнар
Төркем:1884 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Литва композиторлары
Төркем:22 декабрь көнне вафатлар
Төркем:1941 елда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча композиторлар
Төркем:XX гасыр скрипкачлары
Төркия Фәннәр академиясе

**Төркия Фәннәр академиясе** (төр. *Türkiye Bilimler Akademisi* — **TÜBA**) - автоном фәнни берләшмә, Төркиядә фәнни эшчәнлеккә ярдәм итәргә юнәтелгән. Академия формаль рәвештә Төркия премьер-министры офисына буйсынган һәм күпчелек өлеше буенча дәүләт бюджетыннан финанслана,әмма асылда административ һәм финанс автономиясенә ия.

Академиягә 1993 елның сентябрендә нигез салына. Академиянең Штаб-фатиры Әнкарада урнашкан.

Академиянең төп бурычлары-галимнәргә дәрәҗә һәм исемнәр бирү, тикшеренү өчен өстенлекле фәнни юнәлешләрне билгеләү, законнарны анализлау һәм аны үзгәртү буенча тәкъдимнәр кертү. Моннан тыш, академия яшь галимнәргә ярдәм итү, югары уку йортлары өчен дәреслекләрне төрек телендә язу һәм күчерү программаларын финанслый. Шул ук вакытта фундаменталь тикшеренүләр оештыру һәм үткәрү аерым оешма — фәнни-техник тикшеренүләр Советы тарафыннан җайга салына (TÜBİTAK).

Академия өч дәрәҗәдәге әгъзалыкка ия: гамәлдәге әгъзалар (төр. *Asli Üyeler*; 2018 елның февраль ахырына-101 кеше, шул исәптән 9 хатын-кыз), ассоциацияләнгән әгъзалары (төр. *Asosye Üyeler*,  52 кеше, шул исәптән 4 хатын-кыз), мактаулы әгъзалар (төр. *Şeref Üyeleri*; 42 кеше, шул исәптән 5 хатын-кыз).

## Төркия Фәннәр академиясе президентлары
Төркия Фәннәр академиясе президенты 4 елга сайлана һәм икенче срокка яңадан сайлана ала. Академиягә нигез салынудан аның башлыгы вазифасын:

*1993—2000 — Айхан О. Чавдар
*2000—2008 — Энгин Бермек
*2008—2012 — Юджель Канполат
*2012 елдан — Ахмет Джеват Аджар

## Академиянең гамәлдәге әгъзаларының агымдагы исемлеге

## Тышкы сылтамалар һәм әдәбият
* 
* 

Төркем:Фәннәр академияләре
Төркем:Төркиядә фән
Ксения Бахтадзе

**Бахтадзе, Ксения Ермолаевна** (груз. ქსენია ერმილეს ასული ბახტაძე; 1899—1978) - совет грузин селекционеры. ВАСХНИЛ (1956) һәм Грузия ССР Фәннәр академиясе (1955) академигы. Селекция һәм чәй орлыкчылык эшләре белән билгеле. Кайбер югары сыйфатлы сортларның авторы булып тора.

## Биография
Тифлис шәһәрендә (хәзер Тбилиси, Грузия) 1899 елның 6 февралендә туа.

Тифлис политехника институтын тәмамлый (1922). Авыл хуҗалыгы фәннәре докторы (1944), профессор (1949), ВАСХНИЛ (1956) академигы. 

Тифлис ботаника бакчасының контроль орлык станциясе (1921-1924) препараторы булып эшләде. 

Караяз селекция станциясе(1924-1927), Ганджа селекция станциясе (1927) кырчысы. 

Өлкән фәнни хезмәткәр (1927-1941), чәй селекциясе һәм орлыкчылык бүлеге мөдире (1968-1974), чәй һәм субтропик культуралар Бөтенроссия фәнни тикшеренү институтының Чаква филиалы директорының фәнни өлеше буенча урынбасары (1968-1974).

1948 елда Ксения Бахтадзе дөньяда беренче тапкыр ясалма чәй гибридлары чыгара: "грузин № 1" һәм "грузин № 2" сортлары.

100 дән артык фәнни рус һәм грузин телләрендә эш, шул исәптән 16 китап һәм брошюралар бастырылды, шуларның 4 монография.

1978 елның 28 ноябрендә вафат була.

## Бүләкләр һәм дәрәҗәләр

* Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
* Ике Ленин ордены (1954, 1966), Кызыл Байрак Хезмәт ордены (1949), "Почет Билгесе" ордены (1946), СССР, ВСХВ медальләре, Аджар АССР Югары Советы Президиумы, тынычлык саклау Совет комитеты мактау грамоталары белән бүләкләнә.
* Беренче дәрәҗә Сталин премиясе (1949) - биология, селекция һәм чәй үсемлекләренең орлыкчылык буенча фәнни тикшеренүләр һәм яңа югары уңышлы "грузин № 1" һәм "грузин № 2" чәй сортларын чыгару өчен.
* Грузин ССРының (1960) һәм Аджар АССРның атказанган фән эшлеклесе (1966).
* СССР һәм Шри-Ланка дуслык җәмгыяте вице-президенты.

## Искәрмәләр


## Тышкы сылтамалар
* РАСХН биографик энциклопедиясе, ВАСХНИЛ
* Грузин чәйләре. Селекция, агрокультура, механикалаштыру.
* 1952 елгы Фотография РГАКФД сайтында 

Төркем:Ботаниклар
Төркем:Фән докторлары
Төркем:Грузия галимнәре
Тигран Амасян

**Тигран Амасян** (арм. Տիրանաա 1987 елның 17 июле) - әрмән джаз пианист, композитор. Нигездә, әрмән халык традицияләре, шулай ук Америка джаза һәм, мәсәлән, Red Hail альбомы, прогрессив рок булган очракта, үз композицияләрен башкара.  Париж, Монтре, Мәскәү джаз-фестивальләр бүләкләренә ия.

## Биографиясе
Амасян Гюмри, Армениядә туган. Аның бабалары Карсадан. 3 яшьтән гаилә пианиноында уйный башлый, 6 яшьтән музыка мәктәбенә йөри. Балачакта треш-тимер гитаристы булырга теләгән. Үзенең беренче дөнья Passion альбомын 18 яшендә яза.

Амасян гаиләсе башта Ереванга, соңрак Калифорниягә күчә. Бөтен дөнья буенча концертлар белән чыгыш ясый.

## Ноты
2018 елның язында Савва Терентьев (Terentyev Music Publishing Company) музыкаль нәшриятында Тигран Амасянның беренче рәсми ноталы басмасы чыга. Ноталар цифрлы рәвештә чыгарылган. Басма фортепиано өчен өч пьеса: Этюд №1, «Markos and Markos» һәм «Lilac»пьесасын үз эченә ала.

## Дискография

## Әдәбияты

## Сылтамалар

* Рәсми сайт
* Ноты фортепиано өчен 

Төркем:Әрмәнстан композиторлары
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1987 елда туганнар
Төркем:17 июль көнне туганнар
Азин урамы (Казан)

**Азин урамы** () — Казанның Киндерле бистәсендә (Совет районы) урнашкан урам; шушы бистәнең төп урамы.

## Географиясе
Киндерле елгасы тирәсеннән башланып, М7 магистраленә барып җитеп тәмамлана.

## Тарих

## Урам белән бәйле шәхесләр

## Искәрмәләр

Төркем:Казанның Совет районы урамнары
Баш урам (Дәрвишләр бистәсе, Казан)

**Баш урам** () — Казанның Совет районында, Дәрвишләр бистәсе торак массивында урнашкан урам.

## Географиясе
Окружной урамы белән киселештән башланып, Липатов урамы белән киселештә тәмамлана.
## Тарих
Хәзерге исемен 1954 елның 11 ноябреннән йөртә.
## Урам белән бәйле шәхесләр

## Искәрмәләр

Төркем:Казанның Совет районы урамнары
Persone

**Persone** (пэрсо́нэ; эспер. persone "шәхсән" дигәнне аңлата, шулай ук эспер. per-sone "аваз" диептә тәрҗемә итеп була) - эсперанто телендә үз җырларын башкаручы швед рок-төркеме. Төркем 1986 елның февраль ахырында Мартин Виес, Борье Лунд һәм Бертило Венергрен тарафыннан оештырылган иде.

## Төркем составы
Хәзерге вакытта Persone составында:

* Мартин Виес — гитара, төркем лидеры
* Андерс Гроп — бас-гитара, вокал
* Бертило Венергрен — барабаннар, вокал

## Стиль
Persone стилендә акустика сизелеп тора, әмма ул күбрәк электрон, The Police яки U2 хәтерләтә. Хәзерге вакытта Persone — эсперанто мәдәниятында киң танылган рок-төркем.

## Тарих
Төркем махсус 1986 елда эсперант мәдәнияте фестиваленә төзелә. Беренче тапкыр төркем 1986 елның 7 мартында, аннары шул ук елның 9 маенда туган шәһәрендә Стокһольмда чыгыш ясады.

## Дискография

* **62 (Sesdek Du) Minutoj** (1987)
*# De l’ Praa Tempo Ĝis la Nun’
*# Tute Sekura
*# La Bonurbo
*# Ĉu Al Paca Cel’
*# Ĉu Vi Pentas?
*# Longe For
*# Ampeforto
*# Bluso En Rubuj’
*# Nur Por la Pano
*# Mia Knabino
*# Portanto De la Lun’
*# Eĉ Knaboj
* **En la Spegulo** (1991)
*# Kio Ajn
*# Amanda
*# En la Spegulo
*# Ĉu Neniam Plu
*# Mi Ne Scias
*# Folioj En la Vent’
*# Alia Mondo
*# Neĝo Dancas
*# Du Homoj
* **Povus Esti Simple** (1996)
*# Povus Esti Simple
*# Mondo Au Mi
*# Trans Torent’
*# Vortoj
*# Ili Venos
*# Revoj
*# Maskobalo
*# Kiam Amo Regas
*# Mejlojn For
*# Reĝoj de Cindro
*# Nun Mallumas Ekstere
*# La Leviĝo de la Lun’
*# El la Man’
* **...Sed Estas Ne** (1999, Part of Kolekto 2000)
*# Liza Pentras Bildojn
*# Se la Cerbo Volas
*# La Ĉielo
*# Sola?
*# Bileto Al la Lun’
*# Kion Ajn
*# Fantomoj de la Pasintec’
*# Lasu Min Sonĝi
* **Sen** (2002)
*# Pli Ol Nenio
*# La Fantoma Lum’
*# Mi Ĉiam Kredis (Ke la Koro)
*# Estu Ĉiam
*# Sola En Vaku
*# Revoj
*# Korpo kaj Anim’
*# Patro Nia
*# Perloj Sur la Ter’
*# Lasu Min Sonĝi



Төркем:Рок-төркемнәр
Төркем:Рок-музыка
Төркем:Эсперанто
Төркем:Җырчылар
Төркем:Җырлар
Төркем:Музыка
Төркем:Музыка әсәрләре
Төркем:Музыкаль бәйгеләр
Төркем:Музыка кораллары
Төркем:Музыкаль альбомнар
Солидарлык урамы (Казан)

**Солидарлык урамы** () — Казанның Совет районында, Дәрвишләр бистәсе торак массивында урнашкан урам.

## Географиясе
Кәстәнә урамы белән киселештән башлана.
## Тарих
Хәзерге исемен 1961 елның 14 июненнән йөртә.
## Урам белән бәйле шәхесләр

* Нияз Нәбиев

## Искәрмәләр

Төркем:Казанның Совет районы урамнары
Әрмәнстан "Евровидение" дә

**Евровидение җыр бәйгесендә Әрмәнстан** 2006 елдан бирле катнаша. Ил беренче тапкыр 2005 елда бәйгедә катнашуы турында игълан иткән иде, әмма соңрак үзенең гаризасын кире алды. 2004 елның 14 апреленнән Әрмәнстан рәсми рәвештә Аурупа хәбәрләр тапшыру Берлеге составына керә, Евровидение җыр бәйгесе 2006 елны Афинада узды, "Без синең мәхәббәт" җыры белән (ингл. Without Your Love),  Андрэ башкарды. Җыр 2006 елның 20 маенда узган бәйге финалына барып җитте һәм Әрмәнстанның уңышлы дебюты белән сигезенче урынны алды.

Әрмәнстан беренче тапкыр 2011 елда Евровидение финалына узмады. Ил вәкиле Эммига финалга узу өчен бер балл җитмәде. Сәяси сәбәпләр белән бәйле 2012 елгы бәйгедә катнашудан баш тартканнан соң, Әрмәнстан 2013 елда катнашуын раслады. 2018 елда ил беренче тапкыр 2011 елдан һәм икенче тапкыр катнашу тарихында ярымфиналдан финалга чыкмаган. 2019 елда Әрмәнстан янә финалга узмады. Соңгы вакытта Әрмәнстан нәтиҗәләре начарлана бара. 

Барлыгы 13 ел катнашуда Әрмәнстан финалда-1276 балл җыйды. Ярымфиналда-1266 балл.

## Евровидениe 2012
Элек Әрмәнстан бәйгедә катнашуы расланган булса да, аның кысаларында 24 майда икенче ярымфиналда чыгыш ясарга тиеш иде, 2012 елның 7 мартында Әрмәнстан Иҗтимагый телевидениесе рәсми рәвештә катнашудан баш тартты. Әрмәнстанның Иҗтимагый телевидениесе гариза белән чыгыш ясады, анда Әзербайҗанда әрмәннәргә карата дошманлык хисеннән баш тарту сәбәпләрен аңлатты. Бәйгенең башкарма продюсеры Йон Олу Санд Әрмәнстаннан баш тартуга канәгатьсезлеген белдерде.

## Әрмәнстан өчен тавышлар

## Галерея

Изображение:ESC 2007 Armenia - Hayko - Anytime you need.jpg|Айко, Евровидение 2007
Изображение:ESC 2008 - Armenia - Sirusho, 1st semifinal.jpg|Сирушо, Евровидение 2008
Изображение:Eva Rivas 04.JPG|Ева Ривас, Евровидение 2010
Изображение:ESC2013 - Armenia 01.jpg|Dorians, Евровидение 2013
Изображение:ESC2014 - Armenia 01.jpg|Арам MP3, Евровидение 2014
Изображение:20150515 ESC 2015 Genealogy 6153.jpg|Genealogy, Евровидение 2015
Изображение:ESC2016_-_Armenia_06.jpg|Мукучян, Ивета|Ивета Мукучян,  Евровидение 2016
Изображение:Artsvik_(Armenia)._Photo_363.jpg|Арутюнян, Арцвик|Арцвик, Евровидение 2017
Изображение:ESC2018 - Armenia 02.jpg|Ханагян, Севак|Севак Ханагян, Евровидение 2018

## Искәрмәләр


## Тышкы сылтамалар
* "Евровидение" җыр конкурсының рәсми сайты
* Әрмәнстан 1 ТВ телеканалы сайтында Евровидение
* Сирушоның рәсми сайты 
* OGAE Armenia рәсми сайты

Төркем:Евровидение җыр бәйгесе
Төркем:Җырлар
Төркем:Җырчылар
Төркем:Җырчы тавышлары
Төркем:Җырлау
Төркем:Музыка
Төркем:Музыкаль бәйгеләр
Төркем:Әрмәнстан
Кудирка Винцас

**Винцас Кудирка** (лит. *Vincas Kudirka*; 19 [31] декабрь 1858, Паэжеря, Польша (хәзерге Вилкавиш районы) — 4 [16] ноябрь 1899, Владиславов) — Литва композиторы, прозаик, тәнкыйтьче, публицист, тәрҗемәче, шагыйрь, Литваның «Милли җыр» Дәүләт гимны авторы,  табиб.

## Биография
Паэжерәй авылындагы  башлангыч мәктәптә белем ала, аннары 1871 елдан Мариямски гимназиясендә укый, шуннан әтисе кушуы буенча китеп, Сейнда дини семинариягә укырга керә. Семинариядә ике ел укый  һәм «сәләт булмау»аркасында төшереп калдырыла. Варшава югары уку йортында тарих-филология, аннары медицина факультетларында белем ала. 1888 елда литов студентларның Ватанпәрвәрлек җәмгыятен оештыра.

1889 елда җәмгыять редакторы, корректоры, администраторы, әйдәп баручы хезмәткәре ролен уйнаган «Варпас» („Varpas“, «Колокол») журналын чыгара башлый. I пролетариат эшчәнлегендә актив катнаша.

1890—1894 елларда Шәкәйдә табиб булып эшли. 1887 елдан Владиславовта (хәзер Кудиркос-Науместис) яши .1899 елда анда вафат була

## Иҗаты
1885 елда «Ни өчен яһүдләр дуңгыз ите ашамыйлар»  дигән  дебюты  Аушра газетасында була. Дистәләрчә шигырь, шулай ук үрнәк һәм тәрҗемәчеләр авторы. Сатира, публицистик мәкаләләр яза. Халык җырларының ике җыентыгын чыгара. Байрон, Адам Мицкевич, Юлия Словацкий, Адам Аснык, Шиллерны тәрҗемә итә. Берничә тәхәллүсе һәм криптонимамисы була  (Vincas Kapsas, Paežeri, Vincas, Perknas, P.Vincas, Varpas, q. d., K., V. K. K.). Аның иң мөһим әсәре — Литваның дәүләт гимны булган «Милли җыр».

## Истәлеге
Вильнюс урамнарының берсе —Винцас Кудирка исемен йөртә. 2007 ел ахырында Вильнюсның төп мәйданнарының берсе Винцас Кудирка исеме белән атала (элек Савивальдибес мәйданы, Savivaldybės aikštė, элек — Черняховский мәйданы, Икенче бөтендөнья сугышына кадәр Гедимин проспектына тоташкан Элиза Ожешко мәйданы). Винцо Кудиркос мәйданында монумент (скульптор Арунас Сакалаускас, архитектор Ричардас Криштапавичюс) (2009 елның 5 июлендә тантаналы рәвештә ачылган) салынган.

## Искәрмәләр


Төркем:31 декабрь көнне туганнар
Төркем:1858 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр төркемнәре
Төркем:16 ноябрь көнне вафатлар
Төркем:1899 елда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:Музыкантлар
Төркем:Русия империясе композиторлары
Төркем:Литва композиторлары
Төркем:XIX гасыр язучылары
Төркем:XIX гасыр композиторлары
Төркем:Әлифба буенча композиторлар
Конвертланмыш марка

Конвертланмыш марка (босн. һәм хор. konvertibilna marka, серб. марка конвертибилна (ISO коды 4217 — «BAM») — Босния һәм Герцеговина милли валюта. 1 конвертланмыш марка марка тигез 100 фенингам (босн. һәм хор. feninga, серб. мәгънәсен Аллаһ белә.

Барлык атамалар немец һәм пфенниг маркаларыннан бара, аларга валюталар баштан ук 1:1 нисбәтендә бәйләнгән иде. Германия еврога күчкәч, бәйлелек тапкырлана һәм 2002 елдан башлап конвертлана торган марка 1 еврога 1,95583 маркалы нисбәтендә еврога бәйле була.

1998 елда гражданнар сугышы тәмамлануга нигез салган Дейтон килешүе нигезендә кертелгән.

Илнең ике төбәгендә (Босния Федерациясе һәм сербская Республикасы) бер стильдә ясалган, әмма төрле дизайнлы төрле банкнотлар кулланыла.

## Тәңкәләр
Мөрәҗәгатьтә 5, 10, 20, 50 фенинг, 1, 2 һәм 5 маркадагы номиналлар тәңкәләре бар. Бу акчалар 1998 елның 9 декабрендә, 2006 елның 5 гыйнварында чыгарылган 5 фенингтан тыш, әйләнешкә чыгарылган.

## Кәгазь акчалар (банкнотлар)
Мөрәҗәгатьтә банкнотлар 10, 20, 50, 100 һәм 200 маркага лаек.

Банкноталар мөрәҗәгатеннән алынды: 50 фенинг — 2003 елның 31 мартында, 2009 елның 31 мартында — 1 марка, 2010 елның 31 мартында — 5 марка.

Горела (моннан тыш, 200 марка) паста Франсуа-Шарль Oberthür (Paris), 200 марок — Австрия банкнотлары һәм куркынычсызлык Druck GmBH (OeBS) (кемне).

## Режим валюта курсы
Босния һәм Герцеговина маркалы курсны саклап калу өчен валюта Советы режимын куллана,аның курсы еврога бәйле (ISO 4217 — EUR коды) 1,95583:1.

## Төрле формадагы конденсаторлар

## Чыганаклар

* 
* 

## Сылтамалар

* Боснийские конвертируемые маркалы
* Кәгазь акчалар (банкнотлар) арасыннан Босния һәм Герцеговина
Төркем:Википедия:Викиҗыентыкка мәкаләдә турыдан-туры сылтама булган мәкаләләр
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Пьенины (милли парк)

**Пьенины**  (словак. *Pieninský národný park*) — Словакиянең Төньягындагы милли паркы. Пьениның тау массивы көнбатыш ягында— Польша чигендә урнашкан. Бу–илнең иң кечкенә милли паркы; аның мәйданы нибары 37,5 км2, ә буфер зонасы мәйданы-224,44 км2.

Прешово ягы Кежмарок һәм Стара-Любовня районнарында урнашкан. Парк 1967 елның 16 гыйнварында нигез салына. Аның чикләре 1997 елда киңәйтелә. Парк табигатьнең матурлыгына, нигездә Дунаец елгасы дан тота, ул рафтинг һәм җәяү йөрү өчен популяр урын булып тора. Пьениннар , шулай ук бу урыннар өчен традицион булган фольклор һәм архитектураны, нигездә, Червен-Клаштор авылын тәкъдим итәләр. Анда халык мәдәнияте музее урнашкан.
## Галерея

Файл:Pieniny.Dunajec.JPG|Дунаец елгасының кушылдыгы
Файл:Pieniny Trzy Korony.jpg|«Өч таҗ» таулары
Файл:Tri koruny.JPG|«Өч Таҗ»


## Искәрмәләр

Төркем:Словакия
Төркем:Словакия парклары
Төркем:Парклар
Төркем:Табигать
Төркем:Тау массивлары
Босния һәм Герцеговинада туризм

Босния һәм Герцеговинада Туризм тиз үсә торган икътисад секторы. 1992-1995 елларда босник сугышыннан соң илдә туристик инфраструктура тиз темплар белән үсә, 1995-2000 елларда туристлар санының еллык үсеше уртача 24% тәшкил итә. 2013 елда Бөтендөнья икътисадый форумында сәяхәт һәм туризм өлкәсендә конкурентлылык турында хисап тәкъдим ителде (ингл.), анда Босния һәм Герцеговина бирелде сигезенче урын исемлегендә иң доброжелательных Илләр карата туристларга.

2012 елда Босния һәм Герцеговинага 747 827 турист килгән (узган ел белән чагыштырганда 9% ка үсеш), шул ук вакытта туристларның 58,6% чит илләрдән килгән. 2012 елда туристлар килгән төп Илләр Хорватия (16,2 %), Сербия (13,1 %), Польша (8,1 %), Словения (7,4 %), Италия (6,5 %) һәм Төркия (6%) булган.

Бөтендөнья туристлык оешмасы бәяләвенчә, 1995 елдан 2020 елга кадәр Босния һәм Герцеговина туризм үсеше темплары буенча дөньяда өченче урында торачак. Дөньяның иң яхшы шәһәрләре рейтингында Lonely Planet Шеһерене Сарай шәһәренә 43нче урын бирелде, e 2009 елнып декабренде Сарай 2010 елда килу очен ИП яхшы ун шеһер сыйфатында аталды. Шул ук вакытта дөньяның иң яхшы шәһәрләренең Lonely Planet Дубровник (59 нчы урын), Любляна (84 нче урын) , Блед (90 нчы урын), Загреб (125 нче) һәм Белград(143 нче урын) кебек шәһәрләр телгә алынган; шулай итеп, Балкан ярымутравында Сарай рейтингы Афиннан соң иң югарысы булып тора.

Сарайда күп санлы тарихи, дини һәм мәдәни һәйкәлләр урнашкан. Туристлык үзәге буларак Сарайны үстерүдә 1984 елгы Кышкы Олимпиада уздыру зур роль уйный.

Хәзерге вакытта Босния һәм Герцеговина дәрәҗәле тау чаңгысы курорты репутациясен кире кайтара, эре тау чаңгысы комплекслары Белашницада, Игман һәм Яхоринда урнашкан.

## шулай ук карагыз

* Исемлек объектларны ЮНЕСКО Бөтендөнья мирас Босния һәм Герцеговине
* Исемлек йозаклар Босния һәм Герцеговина

## Төрле формадагы конденсаторлар

## Сылтамалар

* Сайт Ассоциациясе, туризм Федерациясендә Босния һәм Герцеговина
Босния һәм Герцеговина компанияләре исемлеге

**Босния һәм Герцеговина компанияләре исемлеге** үз эченә шәхси предприятиеләр, барлыкка килгән чорда Австро-Венгрия, Корольлеге Югославия, СФРЮ һәм бәйсез Босния һәм Герцеговина. Босния хәзерге вакытта җимерелгән хәрби милли икътисадны торгызуны алып бара һәм икътисадны катнаш типтагы базар рельсларына күчерү өчен базар реформаларын гамәлгә ашыра. Босния һәм Герцеговина икътисадының көчле ягы-көчле авыр сәнәгать, үсеш алган чорда Джемал Биедич һәм Иосип Броз Тито тырышлыгы белән сфера. Илдә күп санлы заводлар һәм цехлар төзелгән, 1970 һәм 1980 елларда босний предприятиеләре чит илгә йөз миллион АКШ доллары күләмендә тауар озаткан.

## Танылган фирмалар
Бу исемлеккә кертелгән боснийские компанияләре, аларда штаб-фатир урнашкан Босния һәм Герцеговина. Ак төс белән гамәлдәге фирмалар, Алсу — дәүләт предприятиеләре, соры — яшәешен туктаткан фирмалар бүлеп бирелгән.


Файл:Centralna banka BiH.JPG|Үзәк банк Босния һәм Герцеговина, Сараево
|Күчемсез милек агентлыгы United Investment and Trading Company, Сараево
Файл:Sarajevo Holiday Inn.JPG|Avaz Twist Tower (уңнан) штаб-фатиры газетасы Dnevni Avaz
Файл:BBI Shopping and Business Center.jpg|BBI Centar, сәүдә һәм бизнес-үзәге


## Төрле формадагы конденсаторлар

Төркем:Страницы с непроверенными переводами
Босния һәм Герцеговина динары

**Босния һәм Герцеговина динары** (Босния динары) (Босния теле. Bosanskohercegovački dinar) - Босния һәм Герцеговина Республикасының акча берәмлеге 1992-1998 елларда.

## Тарих
1992 елның 1 июлендә динарда Босния һәм Герцеговинаның (= югославский динару) халык банкының банкнотын чыгару башланды. 10, 25, 50, 100, 500 һәм 1000 динаров беренче чыгарылышның банкнотлары югослав динары белән параллель рәвештә мөрәҗәгать итте. 1992 елның 10 ноябрендә 10 динардагы банкноталар чыгарыла, аларның номиналы 100 000 Динарга үзгәртелә.

1994 елның 15 августында деноминация үткәрелде (10000:1), динар Босния һәм Герцеговина Республикасы акчалата берәмлеге дип игълан ителде. Мөрәҗәгатьтә икенче чыгарылышның 10, 20, 50, 100 һәм 500 динаров банкнотлары чыгарылган. Алман маркасына курс куелган иде: 100 динаров = 1 марка. Динар чынлыкта кулланыла генә территорияләрендә, контролировавшихся боснийцами-мөселманнары. Босния һәм Герцеговина территориясендә Хорватия кунасы, яңа югославский динар, немец маркасы, динар Республика Серб һәм төрле акчалата суррогатлар мөрәҗәгать итте.

1998 елда яңа акча берәмлеге кертелә — босний конвертируемая марка, динарларны маркага алыштыру 100: 1 исәбенә башкарыла.

## Төрле формадагы конденсаторлар

## Әдәбияты

* 

Төркем:Деньги, вышедшие из обращения
Босния һәм Герцеговина Үзәк банкы

**Босния һәм Герцеговина Үзәк банкы** (босн. һәм хор. Centralna banka Bosne i Hercegovine, CBBiH, серб. Босне һәм Херцеговин банкы, ЦББиХ) - Босния һәм Герцеговина дәүләтенең Үзәк банкы.

## Тарих
Босния һәм Герцеговина Үзәк банкы 1997 елның 20 июнендә кабул ителгән Скупщиной (парламент) Босния һәм Герцеговина закон нигезендә нигезләнә. Банк операцияне шул ук елның 11 августында башлаган.

## шулай ук карагыз

* Компанияләр исемлеген Босния һәм Герцеговина

## Сылтамалар

* 

Төркем:Үзәк банклар
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Босния һәм Герцеговинада элемтә

Телекоммуникацияләр бу Боснийской һәм Герцеговина булдырылган кадәр боснийской сугыш, ул разразилась башында 90нчы еллар инфраструктурасын үз эченә телефон һәм телеграфную челтәре, шулай ук челтәре Тапшыру Мәгълүматлар. Барлыгы потенциалы объектлары телефон станциясе 744000 телефон линияләрен Боснии һәм Герцеговина. Сугыш телекоммуникация өлкәсендә гаять зур матди зыян китергән, зыян нәтиҗәләре 2010 елга өлешчә бетерелгән. Моннан тыш, илнең административ бүленеше телекоммуникацион секторда ике бүлек булдырды.

## Статистика

### Телефон элемтә
Телефоннар — төп линияләр: 1,065,000 (2007)

Телефоннар — әйләнешләр кәрәзле телефоннар: 3,842,000 (2008)

Телекоммуникация челтәрен сугыштан соң торгызуда ERBD программасының халыкара спонсорлары ярдәм итте, бу исә төп телефон линияләренең кискен артуына китерде; кәрәзле телефоннар әйләнешләре тиз үсә башлады.

### Радиотапшырулар
Радиотапшырулар станцияләре: 8 AM, FM 16, коротковолносы 1 (1998). Кабул итүчеләр саны: 940 мең (1997)

### Фоторепортаж Видеорепортаж
Телетапшырулар станцияләре: 1995 елның сентябренә 33 (плюс 292 ретранслятор)

### Интернет
Интернет-провайдерлар (ISP): 30 (2003)

Интернет-кулланучылар: 1.055.000 (2007)

Ил коды (югары дәрәҗәдәге домен): ba.

## шулай ук карагыз
Интернет Босния һәм Герцеговина

Босния һәм Герцеговина телефон номерлары

## Төрле формадагы конденсаторлар

## Сылтамалар

* Communications Regulatory Agency (CRA) of Bosnia and Herzegovina , web site.
* NIC.ba , .ba domain registrar.
Дзержинский (тау)

**Дзержинский тавы** (1958 елга кадәр **Изге тау**) () — Беларусиянең иң югары ноктасы.

## Характеристика
Биеклек диңгез дәрәҗәсеннән 345 метр (1933 елгы Поляк топографик картасында аның биеклеге 346,5 м, 1934 елгы совет топографик картасында 346,3 м китерелгән, 1984 елның топографик картасында 342,7 м биеклек китерелгән) дип санала. Дзержинсктан ерак түгел, агрошәһәрчектән төньякка таба Скирмантоводан 30 километр ераклыкта Минск калкулыгы (Белорус грясы өлеше) чикләрендә урнашкан. Элек изге тау дип атала, 1958 елда «Дзержинская»дип үзгәртелә. 1990 еллар ахырында тауга Белоруссия телендә «Дзержинская тавы " дип язылган гранит плитә урнаштырылган. Белоруссиянең югары ноктасы. Диңгез дәрәҗәсеннән 345 метр биеклек». Хәзерге вакытта урын төзекләндерелгән һәм һәйкәл булып тора.

Геологик яктан тау могренаның бер өлеше булып тора, ул Белоруссия территориясендә соңгы вакытларда төзелгән урман токымнары (суглинкалар һәм супереслар) белән капланган.

Элегрәк Белоруссиянең иң югары ноктасы 1933 елгы Польша топографик картасында аның биеклеге 350,1 м тәшкил иткән, 1950 нче еллардагы совет карталарында аның биеклеге 356 м булган, әмма 1981 елгы топографик картада 334,6 м булган).

Чагыштыру өчен, Белоруссиядә иң югары нокталар — телевидениедә (Колодищи, Ушачи, Слоним) - 350 м.

## Шулай ук карагыз

* Беларусия географиясе

## Сылтамалар
* Скирмунтово,  Дзержинская тавы
* Дмитрий Бартосик. Гара Сьвятая (Дзяржынскага) Radzima.org

## Әдәбият
* Тау вершины равнинной Беларусь / Е. А. Дикусар, В. Е. Подлисских, В. Э. Пасанен, С. Г. Степин. — Минск: ДУ «Республика уку-укыту-методик үзәге физик тәрбия бирү», 2014. — 224 белән: ил. — .

## Искәрмәләр

Төркем:Минск өлкәсе географиясе
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Төркем:Биеклеге мең метрга кадәр тау түбәләре
Георге Асаки исемендәге Яшь техник университеты

**Георге Асаки исемендәге Ясск техник университеты** (рум. Universitatea Tehnică Gheorghe Asachi din iai) - дәүләт югары уку йорты Ясс, Румынияда урнашкан. Иң борынгы румын техник уку йортларының берсе.

## Тарих
1813 елда галим Георге Асаки Румыниядә беренче техник белем бирү үзәген — җир төзүчеләрнең инженер-классын төзи, аның нигезендә соңрак Дәүләтар академиясе (1835) һәм Ясск университеты (1860) төзелә.

1912 елның ноябрендә биредә электротехника, гамәли химия һәм авыл хуҗалыгы фәннәре өйрәнелә.

Мәгариф турында Румыния законнары  1932, 1937 һәм 1938 елларда илдә эволюцияне фән кебек хуплыйлар, шулай ук уку йортлары үстерү турында, аерым алганда, Ясск университеты медицина һәм фармацевтика факультетлар, фән, хокук, философия һәм филология, шулай ук авыл хуҗалыгы булдырырга телиләр. 1933 елда, гамәли фәннәр департаментына керүче авыл хуҗалыгы белеме бүлекчәсе авыл хуҗалыгы фәннәре факультетына әверелә. Бүлекнең калган ике тармагы (электротехника мәктәбе һәм технологик химия бүлекчәсе) 1937 елда үзгәртеп корыла, политехника институты (Яссы) елга соңрак авыл хуҗалыгы фәннәре факультеты да кушыла.

1948 елда исеме Яссада «Георгий Асаки» политехник институтына үзгәртелә, ә 1993 елның 17 маеннан ул — техник университет була.

## Структурасы
Хәзерге вакытта Ясск Техник университеты 11 факультетка һәм 3 бүлеккә ия:

* Кантакузина имемендәге архитектура факультеты
* Автоматика һәм хисаплау техника факультеты
* Химия технологияләре һәм әйләнә-тирә мохитне саклау факультетлары 
* Гражданлык төзелеше һәм төзелеш хезмәтләре күрсәтү факультеты
* Электротехника факультеты
* Технологияләр электроника, телекоммуникацияләр һәм мәгълүмат технологияләре факультеты
* Гидротехнической инженерия, геодезия һәм инженерлык экология факультеты
* Җитештерү машиналары һәм сәнәгать идарәсе факультеты 
* Материаловедения һәм инженерия факультеты 
* Механика-машиналар төзү факультеты
* Тукыма, тире һәм сәнәгать идарәсе факультеты 
* Үзәге өзлексез белем бирү һәм укыту
* Региональ үзәге өчен кадрлар әзерләү буенча дәүләт һәм шәхси бизнес белән идарә итү
* Департаменты мәгариф һәм укытучылар әзерләү

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Рәсми сайт университеты 

Төркем:Әлифба буенча университетлар
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Әрмәнстан

Әрмәнстан 2007 елдан башлап балалар арасында үткәрелгән Евровидение җыр конкурсында 10 нчы тапкыр катнашты. Армения ,балалар өчен үткәрелгән Евровидение җыр конкурсында, иң уңышлы ил булып тора.

2007 елда Әрмәнстан беренче тапкыр Евровидение балалар җыр конкурсында катнашты.Әрмәнстан   үз иленең популяр төркемен «Аревик»ны  *Хыял* җыры белән җибәрә. Белоруссия вәкиле Алексей Жигалковичтан нибары 1 очкога гына калышып,төркем 2 нче урынны ала . 2008 елда Әрмәнстанны Гюмри шәһәреннән Моник Манучарова, 8 нче урынны алган кыз,  «Im ergi hnchuny» җырын тәкъдим итте. Ә 2009 елда Әрмәнстанны «Барселона» җыры белән Луара Айрапетян тәкъдим итә.Ул , Россия  вәкиле Катя Рябова белән , икенче урынны бүлеште. Әрмәнстан  беренче тапкыр 2010 елда, илне Владимир Арзуманян,ул тумышы белән Нагорный Карабахтан,  тәкъдим иткән вакытта 120 балл жыя. Ул «Әни»турында җыр тәкъдим итә . Россиядән 1 баллга гына  аерылып, икенче урынны ала. 2011 елда Ереванда,  җырчы Далита «Welcome to Armenia» җырлады һәм 13 катнашучы арасында бишенче урынны алды. 2012 елда Compass Band Амстердамда «Sweetie Baby» җыры белән Әрмәнстанны  тәкъдим итә һәм анда 3 нче урынны ала . 2013 елгы бәйгедә , Киевта  булган Евровидениедә «Choco Fabric» ны башкарган Моник Аванесян 6 нчы урынны ала. 2014 елда Армения Мальтага танылган әрмән җырчысы һәм телетапшырулар алып баручы Элизабет Даниелянны озата. Анда ул үзенең «People Of The Sun» дигән җырын башкара. Болгария вәкиле Кристия Тодоровадан 1 балл гына калып 3 нче урынны ала. 2015 елда Әрмәнстан эчке сайлап алу юлы белән Микаэль Варосянн (Мика) тәкъдим ителә. "Love» җыры белән ул икенче урынны ала. 2016 елда  Анаит һәм Мэри дуэты тәкъдим иттелә , алар  эчке сайлап алу юлы белән 2016 елның 10 августында сайланалар. 28 октябрь көнне «Tarber " җыры тәкъдим ителә. 2016 елның 20 ноябрендә алар үзләренең «Tarber» җыры белән икенче урынны яулыйлар , Мариам Мамадашвилидан гына калышалар  2017 елда Әрмәнстан яңадан катнашучыларны эчке сайлау белән сайлый. Тбилисида 2017 балалар Евровидениесендә Армениядән Михаил Григорян катнаша.  2018 елда L.E.V.O.N  катнашып, 9  урынны ала.

## Катнашуы


## История голосований

## Голоса за Армению (2007-2018)

## Искәрмәләр


Төркем:Евровидение
Төркем:Җырлар
Төркем:Җырлау
Авксентий Юртов

**Авксентий Юртов** (,  — , ) — эрзә мәгърифәтчесе, педагог, рухани. 1872-1883 елларда Казан укытучылар семинариясендә, 1883-1891 елларда Самар губернасындагы мордва авылларында (Иске Бесовка, Иске Бинарадка) укыта. 1891 елда Уфа губернасының Илтирәк авылына рухани итеп билгеләнә. Төп хезмәтләре:  (1882-1883), эрзә мордвасы өчен әлифба китабы (1884); шуннан тыш христиан дини китапларын эрзә теленә тәрҗемә иткәнлеге дә билгеле.

## Искәрмәләр

Төркем:Мордва мәгърифәтчеләре
Төркем:Мордва фольклорчылары
Төркем:Православие миссионерлары
Телемеа

**Телемеа** - Румыниядә җитештерелә торган сыер яки сарык сөтеннән кремлы ак сыр. Сыр булырга мөмкин төрле эчтәлеге су, нәрсә аны йә аз йомшак йә сливочный ясый. Бар күңелле, генә сладковатый, ачы һәм тозлы тәме, ул әверелә матуррак һәм матуррак выраженным, кайчан сыр созревает. Аны кулланалар сыйфатында столового сыр өчен закусок, салатлар, төрле ризык (мәсәлән, омлетов, блинов, пирогов). Тана җитештерү өчен сөттән сыек вытяжка өстиләр. Ешрак сыер һәм сарык сөте, сирәгрәк Кәҗә яки буйвол сөте кулланыла. Нәтиҗәдә алынган эремчек марльгә матбугат астында урнаштырыла, ә аннары квадрат кисәкләргә киселә. Аннары сыр берничә атна дәвамында түзелә.

Телемеа PDO (Саклана торган исеме урыннан) Румыния продуктының берсе.

## Төрле формадагы конденсаторлар

## Сылтамалар

* Телемеа

Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Урта Припять

Уртача Припять (аксым. Сярэдняя Прыпяць) - Белоруссиядә Брестск өлкәсенең Столин, пин, Лунинецк районнары һәм Гомель өлкәсенең Житкович районы территорияләрендә 1999 елда төзелгән Республика Ландшафт заказнигы. Заказник Европада иң зур Түбән сазлыкларның, елгаларның, ермакларның һәм пойма урманнарның табигый комплексы, төп орнитология территориясе һәм Рамсар җире булып тора.

## Тарих
Заказник Беларусь Республикасы Министрлар Советының 1999 елның 19 июлендәге 1105 номерлы карары нигезендә " Низовье Ясельда«,» Тамагы Лани «һәм» Низовье Случье «Дәүләт биологик заказниклары базасында (90447 гектар) төзелә. Министрлар Советының 2013 елның 22 ноябрендәге 1008 номерлы карары нигезендә тыюлык мәйданы 2615,15 га кадәр 93062,15 га кадәр арткан.

## Гомуми белешмәләр
Заказник Полесьяның төп су артериясе — ясле елгасы (Яследа авызыннан алып кәүсә тамагына кадәр) урта агымда булдырылган. Участокның озынлыгы 120 километрга якын, киңлеге 4-15 километрга кадәр.

Төп биотоплар: урманнар — 35 %, куаклар — 8 %, болыннар — 30 %, түбән сазлыклар — 20 %, елгалар һәм аларның яр буйлары — 4 %, авыл хуҗалыгы җирләре — 2 %, күлләр һәм башка табигый сулыклар-1 %.

## Растительный мир
Территориянең 92 % чамасы табигый үсемлекләр белән мәшгуль мәйданнар тәшкил итә. Тыюлык территориясендә Урманнар һәм болыннар күп. Урманнар арасында кара көмештән һәм имәнлекләр өстенлек итә. Тыюлык территориясендә болыннарның барлык төрләрен табарга мөмкин: структурасы буенча далаларга якын булган бик авырып кителгәннәрдән алып коры җиргә кадәр. Аңарда шулай ук Европада юкка чыгу куркынычы янаган биотоплар тудыра торган типик Түбән сазлыклар да бар. Иң зур сазлыклар Ясельд һәм Иске-Рәҗәп елгалары тамагында тупланган.

Тыюлык территориясендә 725 төр үсемлек үсә, шуларның 11 төре Беларусь Республикасының Кызыл китабына кертелгән.

## Хайваннар дөньясы
Тыюлык территориясендә сирәк су хайваннары санын саклау өчен яхшы шартлар тудырылган. Биредә 16 төрле Җир-су хайваннарының һәм матбугатыбызның очрый, алар арасында Европа сазлыклы ташбака (Emys orbicularis), гади квакш (Hyla arborea), Камышлы жаба (Bufo calamita) бар.

«Уртача Припять» заказнигы мәйданында картлар һәм Припяти күлләрендә яшәүче 37 Балык төре очраша. Припять елгасы поймы Европада кошлар төрләренең юкка чыгу куркынычы астында булган күп кенә сирәк һәм популярларның популяцияләрен саклап калу өчен халыкара әһәмияткә ия. 182 төр кош билгеләп үтелде, шуларның 52се Беларусь Республикасының Кызыл китабына кертелде, ә 5се глобаль куркыныч астына куелды: вертлявая камышевка (Acrocephalus paludicola), зур подорлик (Aquila clanga), коростель (Crex crex), дупель (Gallinago media), белоглазый нырок (Aythya nyroca) һәм пискулька (Anser erythropus). 155 төр кош оясы куелган, шуларның 39ы сак астында.

## Төрле формадагы конденсаторлар

## Әдәбияты

* *Сахвон, В. В.* Роле пойменных урманнарны ландшафт тыюлыгы «Уртача Припять» саклауда сирәк һәм малочисленных төр кошлар 

## Сылтамалар

* Ландшафтные заказниклар бар республика әһәмиятендәге «Уртача Припять» һәм «Простырь» 

Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Фатих Кәрими музее (Миңнебай)

*[[Фатих Кәрим музее (Ает)|Фатих Кәрим музее]] белән бутамагыз*

**Фатих Кәрими музее**, *рәсми атамасы* «Әлмәт туган якны өйрәнү музее филиалы — Фатих Кәрими исемендәге мемориаль музей» — Татарстанның Әлмәт районы Миңнебай авылында урнашкан муниципаль мәдәният учреждениесе (*әдәби-мемориаль музей*). Музей галим, язучы, нәшир, журналист, мөгаллим-мәгърифәтче, тәрҗемәче, җәмәгать эшлеклесе Фатих Кәриминең (*Фатих Гыйльман улы Кәрими, [[1870 ел|1870]]—[[1937 ел|1937]]*) туган авылында ачылган һәм аның тормышы белән таныштыра. Музей Әлмәт районында һәм төбәкнең көньяк-көнчыгышында татар халкының мирасын өйрәнү һәм пропагандалау үзәге булып тора.

## Тарих
ТР Әлмәт муниципаль районы Миңнебай авылында Ф. Кәрими исемендәге мемориаль музей рәсми рәвештә 1998 елның 17 сентябрендә ачыла.
 
Мемориаль музейны оештыручы — укытучы Мөдәррис Әхмәтзәки улы Ибраһимов (*[[1925 ел|1925]]*), ТР атказанган мәдәният хезмәткәре, Р. Төхфәтуллин исемендәге премия лауреаты (*[[1996 ел|1996]]*).

## Экспозиция
Музейның экспозициясе Фатих Кәриминең һәм аның даирәсенең тормышы һәм эшчәнлегенең төрле чорларын күрсәтә.
* Ф. Кәриминең әтисе Гыйльман ахунга аерым стенд багышланган, аның документлары һәм фотосурәтләре куелган.
* Ризаэтдин Фәхретдин турында материаллар тупланган.
* Төрки-татар, мөселман халыклары арасында киң таралыш алган, мөхәррире Ф. Кәрими булган «Вакыт» гәҗитенең 1909 елгы төпләмәсе күрсәтелә.
* Ф. Кәриминең шәхси әйберләре, китаплары һәм аның туганнарының (аерым алганда, әнисе Мәгъсүмә абыстайның) шәхси әйберләре күргәзмәгә куелган.
* Туган төбәк тарихын өйрәнү максатында, музейда XIX гасыр азагы — ХХ гасыр башы керәстиян йортының бер почмагы макеты урнаштырылган. Этнография әйберләре, авыл тарихы һәм авылдашлар турында белешмәләр һәм документлар урын алган.
Музейда 2 меңнән артык саклау берәмлеге экспонат тупланган. Музейның күргәзмә залы мәйданы 77 кв. м., фонд саклау урынының мәйданы 40 кв. м..

## Төп экскурсияләр
* Фатих Кәриминең тормышы һәм иҗаты
** Ф. Кәриминең балачагы
**  Ф. Кәриминең Аурупага сәяхәте
**  Ф. Кәриминең  Советлар чорындагы тормышы
* Гыйльман ахун – күренекле дин эшлеклесе һәм мәгърифәтче
* Ф. Кәрими - җәмгыятьтә хатын-кызларның тигез хокукларын яклаучы
* Ф. Кәриминең көрәштәшләре
* Шамил Бикчуринның тормышы һәм иҗаты

## Сылтамалар
*  Мемориальный музей имени Фатиха Карими. Музеи России
*  Музейның Вконтакте сәхифәсе
*  Музей турында «Күчмәннәр командасы» порталында 

## Искәрмәләр


Төркем:Әлифба буенча музейлар
Төркем:Әдәби музейлар
Төркем:Әлмәт районы музейлары
Төркем:Фатих Кәрими
Анатолий Рябов

**Анатолий Рябов** (,  — , ) — телләр белгече, педагог, җәмәгать эшлеклесе. Нежин педагогика инсититутын тәмамлагачтын (1916) Омск шәһәренең мәгариф оешмаларында эшли. 1922-1924 елларда – Түбән Новгород губерна халык мәгарифе бүлеге хезмәткәре, 1924-1930 елларда РСФСР Халык мәгарифе комиссариаты каршындагы милли азчылыклар шурасында мордва асбүлеге мөдире; шуннан соң яңа әлифба Бөтенсоюзүзәк комитетында эшли. 1934-1937 елларда –  Саранск аграр-педагогика институтының мордва телләре кафедрасы мөдире. Репрессияләнә (атып үтерелә), 1956 елда аклана. Әлифба китаплары, эрзә мәктәпләре өчен дәреслекләр һәм уку әсбаплары, мордва телләренең морфологиясенә һәм фонетикасына караган фәнни хезмәтләр, латин хәрефләренә нигезләнгән эрзә әлифбасы проекты (1932) авторы.

## Искәрмәләр

Төркем:Эрзә тел галимнәре
Төркем:Сталин репрессияләре корбаннары
Төркем:Мордовия галимнәре
Төркем:Ичалки районында туганнар
Гагаузия флагы

**Гагаузия флагы** () — Молдова Республикасының Гагаузия (Гагауз Ери) территориаль-автоном оешмасының рәсми символы булып тора. Автономиянең Дәүләт флагы аның демократик башлангычларын чагылдыра, Гагауз халкының үткәнен, хәзергесен һәм киләчәген символлаштыра, Гагаузиядә яшәүче барлык гражданнарның тигез хокуклылыгы, дуслык һәм бердәмлегенең тарихи традицияләрен раслый.

Флаг «Гагаузия флагы турында» 1995 елның 31 октябрендәге 2-IV/I номерлы җирле закон белән расланган.

## Тасвирламасы
Гагаузия (Гагауз Ери) флагы өстән аска таба урнашкан төсле өч полосадан торган турыпочмаклы тукымадан гыйбарәт: зәңгәр (лазурь төсе) — байракның 60 процентын, ак һәм кызыл төсләр байрак киңлегенең 20 шәр процентын алып тора.

Алтынсыман йолдызлар зәңгәр фонда тигезьянлы өчпочмак булып урнашкан. Беренче йолдыз үзәгеннән алып байрак сабына кадәр ераклык — 30 см, шушы ук йолдызның үзәгеннән зәңгәр полоса читенә кадәр ара һәм йолдызлар үзәкләреннән бер-берсенә карата арасы — 30 ар см. Йолдызның әйләнә диаметры 15 см. Байракның озынлыгы белән киңлеге арасындагы чагыштырма 1гә : 2 .

## Тарих
Гагаузиянең беренче флагы СССР составында Гагауз ССРы барлыкка килү һәм Молдавия ССРдан бәйсезлек игълан итү турында декларация (*Союз Хөкүмәте тарафыннан кабул ителмәгән*) белән кабул ителде. 1992 елның 7 октябрендә Гагаузия янә Молдавия составыннан чыгу турында белдерә һәм хәзерге кебек (*йолдызларсыз*) яңа флаг кабул итә. 1993 елда флагка өч йолдыз өстәлә. Хәзерге флаг 1995 елда кабул ителә.

Гагаузия флагы турында Закон флагның гадиләштерелгән (*йолдызлардан һәм [[ак төс]] полосасыннан башка*) версиясен шәхси максатларда һәм коммерция өчен кулланырга рөхсәт итә. Хөкүмәт оешмалары Дәүләт флагын куллана.

## Искәрмәләр

## Шулай ук карагыз
* Гагаузия гербы
* Гагаузия гимны

## Сылтамалар
* Закон Гагаузия АТО «О Флаге Гагаузии (Гагауз Ери)» 
*  Гагаузия Флагы һәм Гимны

Төркем:Гагаузия
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Украинаның авыл хуҗалыгы

**Украина авыл хуҗалыгы** аның икътисадының иң мөһим тармакларының берсе булып тора, кайбер климатик (чагыштырмача озак вегетатив чор һәм туфракның югары сыйфаты булган төбәкләр булу) һәм демографик (халыкның югары тыгызлыгы, шул исәптән авыл) сәбәпләр. 2014 елда хәрби гамәлләр башланганчы Украинаның үзәк хакимияте карамагында 32 миллион гектар кара туфрак булган, бу бөтен Европаның сөрүлек җирләренең өчтән берен тәшкил итә. Шуның аркасында ил кукурузны экспортлау буенча дөньяда өченче урынны алды, бишенчесе — бодай экспортлау буенча. Совет чорында Бөтенсоюз тормышчысының даны ныгый. Бу чорда илнең авыл хуҗалыгында колхоз-совхоз системасы өстенлек итә. Совет чорында Украина авыл хуҗалыгы продукциясе базарына Германия һәм АКШ трансмилли компанияләре атылды, алар еш кына ГМО табышлырак продукциясенә басым ясый. Шул ук вакытта илнең авыл хуҗалыгы специализациясенең төп тармагы-үсемлекчелек, бигрәк тә техник һәм азык әзерләү. Заманча базар мөнәсәбәтләре шартларында ил башка тармаклар, мәсәлән, терлекчелек тармаклары параллель рәвештә түбән тәгәрәгәндә тирән специализация юлыннан бара.

2014 елда Украина Кырымны исәпкә алмыйча 63,8 млн тонна бөртекле һәм кузаклы культуралар җыйды, бу 2013 ел белән чагыштырганда 2,4% ка күбрәк һәм бәйсезлек елларында ил өчен рекорд булып тора. Узган маркетинг елы нәтиҗәләре буенча Украина 34,6 млн тонна экспортлаган, бу шулай ук ил өчен рекордлы күрсәткеч булган. 2013 елда 73,7 мең тонна бал җитештерелгән, бу күрсәткеч буенча ил Европада 1 нче урында тора һәм дөньяда-5 нче урында (Кытай, Һиндстан, Аргентина һәм АКШтан соң).

2015 елга агросәнәгать комплексы тулаем эчке продуктның 14 % тәэмин итә һәм илнең әйдәп баручы экспорт тармагы булып тора.

2016 елга Украина көнбагыш мае җитештерү һәм экспортерлары буенча дөньяда иң эре өчлеккә керә.
Файл:Виробництво пшениці.png|бодай
Файл:Виробництво ячменю.png|арпа
Файл:Виробництво кукурудзи на зерно.png|кукуруз (ашлык)
Файл:Виробництво цукрових буряків.png|шикәр чөгендере
Файл:Виробництво соняшнику.png|көнбагыш
Файл:Виробництво сої.png|соя
Файл:Виробництво ріпаку.png|рапс
Файл:Виробництво картоплі.png|бәрәңге
Файл:Виробництво овочів.png|яшелчә
Файл:Виробництво плодів та ягід.png|плодов һәм җиләк-җимеш
Украинаның иң эре агрохолдинглары:

Каралык

НИКАЛЫК

Мирон икмәк продуктлары

UkrLandFarming

ViOil

Астарта

Allseeds Group

Авыл хуҗалыгы

T B Fruit

Укрпроминвест‑Агро

АГРОСӘНӘГАТЬ комплексы-Инвест

Агромарс

Глобаль

HarvEast

## Сылтамалар

Төркем:Страницы с непроверенными переводами
Шри Сваминараян Мандир, Нью-Джерси (Колониа)

**Сваминараян Мандир, Нью Джерси (Колониа)** Сваминараян Сампрадайның Нар Нараян Дэв Гадиның ISSO (Swaminarayan)-ның Сваминараян гыйбадәтханәсе, ул Америка Кушма Штатларында, Нью-Джерсида, Миддлсекс Графлыгында Вудбридҗ Шәһәрлегендә Колониада урнашкан. Ул рәсми рәвештә Ачарья Марараҗшри Кошалендрапрасад Панде тарафыннан 2005 елның 4-енче сентябрендә инаугурацияләнгән булган.

## Тарихы

Бу гыйбадәтханә  *Temple Ohev Shalom*, кайчандыр Иудаизм тарафдарлары табына торган урынында төзелгән булган, элеккеге табыну урыны бу даирәдә Иудаизм тарафдарлары кимү нәтиҗәсендә ябылган булган. Башта ул Иудаизм гыйбадәтханәсе ябылудан соң яшәү комплексы буларак планлаштырылган булып, гыйбадәтханә администрациясе төзүче белән бу гыйбадәтханәне шәһәр яшәүчеләре тәэминаты белән гыйбадәтханәне төзү турында килешү төзегән.

Төп интерьер бүлмәсенең дүрт стенасы һәм идәннең бетон плитасы үзгәрмәгән бердәнбер әйберләр; башка бөтен нәрсә яңа гыйбадәтханәгә юл ачу өчен яңартылган булган, бу түләүле эшчеләр һәм волонтёрларның бергәләп эше нәтиҗәсендә булган. Гыйбадәтханә өстендә гөмбәз аны фотография буенча барлыкка китергән төзүче тарафыннан төзелгән булган. Гыйбадәтханә ачылганда, бер атна церемонияләр булган, аларга язмаларны уку кергән. Моның кульминациясе булып 2005 елның 4 сентябренда гыйбадәтханәнең инаугурациясе булган, моның шәһидләре булып бөтен дөньядан кешеләр булган.

Гыйбадәтханә үзәк Ходайлары Нар Нараянның игезәк формалары булган Һиндстаннан тыш беренче һәм бердәнбер гыйбадәтханә. Анда шулай ук Америка Кушма Штатларында беренче булып гөмбәзләр (яки "шихара"лар булган). Нар Нараянның сурәте ул Әхмәдабадта дөньяның беренче Шри Сваминараян Мандирында Сваминараян тарафыннан куелганның күчермәсе булып тора. Ул Америка Кушма Штатларында төзелергә тиеш сигезенече Сваминараян гыйбадәтханәсе булган. 2009 елда АКШ-ында егерме Сваминараян гыйбадәтханәсе булган.

## Галерея

Image:Shree Ganeshji.JPG|Ганеша
File:Shree Hanumanji USA.JPG|Хануман
File:NarNarayan New Jersey USA.jpg|Һиндстаннан тыш Сваминараян гыйбадәтханәсендә игезәк формасында беренче Нар Нараян поты
File:Shreenathji USA.JPG|Шринатхҗи
File:Nilkanth Mahadev - Parvatiji USA.JPG| Хатыны Парвати белән "Нилкантх Махадэв" формасында Шива
File:Tirupati Balaji USA.JPG|Венкатешвара (Баладҗи) 
File:Swaminarayan Ghanshyam New Jersey USA.jpg| "Гһаншьям" формасында Сваминараян
File:Radha Krishna.jpg|Радһа Кришна
File:His_Holiness_Acharya_1008_Shree_Koshalendraprasadji_Maharaj.JPG|Ачарья Махараҗшри Кошалендрапрасад Панде Аартины башкара
File:Swaminarayan Pushpadol Utsav.JPG|Гыйбадәтханәдә бәйрәм ителә торган *Фулдол* фестивале


## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар
* 
* Official Ahmedabad Gadi website

Төркем:Һинд дине
Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр
Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре
Төркем:Сваминараян хәрәкәте