Сөбхан әл-Мәрҗани

**Сөбхан әл-Мәрҗани**,  Сөбхан бине Габделкәрим әл-Мәрҗани (*[[1747 ел]], [[Россия империясе|РИ]], [[Казан губернасы]], [[Казан өязе]], Мәрҗан — [[1834 ел]], [[Россия империясе|РИ]], [[Казан губернасы]], [[Казан өязе]], [[Хөснә]]*) — имам, хатыйб һәм мөдәррис. Шиһабетдин Мәрҗанинең (*[[1818 ел|1818]]—[[1889 ел|1889]]*) әтисе ягыннан бабасы.

## Тәрҗемәи хәле
1747 елда туган. Казан өязенең Өшкәтә, Бәрәскә, Мәчкәрә, Урбар авылларында укымышлы муллалардан гыйлем алган, күптөрле фәннәр өйрәнгән.

Хөснә мәчетендә, (*хәзерге* Әтнә районы) Бәрәскә авылында урнашкан Түбән Бәрәскә мәчетендә  имам-хатыйб һәм мәдрәсә мөдәррисе булып хезмәт иткән.

1776 елда (*хәзерге* Яшел Үзән районы) Җәке авылы мәчетенә имам, хатыйб һәм мөдәррис итеп билгеләнгән.

1790 елда «Алат юлы — ак як» дип, гаиләсе белән Хөснә авылына күчкән.

1801 елда Уфага барып, «Мөселман Дини Җыелышы»ның беренче мөфтие Мөхәммәтҗан Хөсәенов (*[[1756 ел|1756]]—[[1824 ел|1824]]*) янында имтихан тотып, имам, хатыйб һәм мөдәррис итеп раслаткан. Указы 1нче сан белән исәпләнеп, Ырынбур губерна идарәсендә бирелгән. Халык санын исәпкә алу дәфтәрләрендә үзен Хөснә җирендәге Каенлык исемле елгага якын урнашкан Мәрҗән исемле авылга нисбәтләп, теркәткән. Әлеге авыл 1837 елда Хөснә авылына кушылган.

Үз кулы белән зур һәм кечкенә күләмле алтмыштан артык китапны күчереп язган.

1810 елда, имамлыгыннан читләшеп, сәүдә исәбенә керешкән. Сәүдәләре уңып, дөньясы түгәрәкләнгән, кадер-хөрмәттә яшәгән, барлык әйберләре һәм җиһазлары җитәрлек булган.

1834 елда, 87 яшендә, вафат. Үзенең васыяте буенча Хөснәдән чыкканда олы юлның сул ягына җирләнгән.

## Гаиләсе
Беренче никахы (*[[1776 ел]]дан*) — Бибимәһәрвафа бинте Гайса (*?—[[1781 ел|1781]]*), Күәм авылы мулласы кызы. 
* *балалары* Хәсән, Хөсәен һәм тагын берничә бала.
Икенче никахы (*[[1782 ел]]дан*) — Бибизәгыйфә бинте Габделбакый (*?—[[1835 ел|1835]]*). Балалары: *[[ул]]лары* Баһаветдин, Гыйззетдин, Сираҗетдин, Камалетдин, Зөннур, *[[кыз]]лары* Мәүһүбә, Шәмсениса, Шәмсемаһу, Бибилатыйфа. Күбесе кечкенә вакытта ук вафат булган. Баһаветдин, Гыйззетдин, Сираҗетдин, Бибилатыйфа гына исән калып, камиллеккә ирешкән.

*[[ул]]ы* Баһаветдин әл-Мәрҗани (*[[1786 ел]]да туган*)
* оныгы Шиһабетдин Мәрҗани (*[[1818 ел|1818]]—[[1889 ел|1889]]*) 
** оныкчыгы Борһанетдин Шиһабетдин улы Баһаветдинов (*[[Борһанетдин Мәрҗани]], [[1856 ел|1856]]—[[1916 ел|1916]]*). 
*** оныкчыгының улы Габделхәмит Мөхәммәтборһанетдин улы Баһаветдинов (*[[Габделхәмит Мәрҗани]], [[1886 ел|1886]]—?*)
* оныгы Галәэтдин бине Баһаветдин әл-Мәрҗани (*?—[[1908 ел|1908]]*). 
** оныкчыгы Мәхмүт (*[[Мәхмүт Галәү]], [[1886 ел|1886]]—[[1937 ел|1937]]*)
*[[ул]]ы* Гыйззетдин (*[[1789 ел|1789]]—[[1868 ел|1868]]*) сәүдә итү теләге белән Шимай (?) ягына киткән, шуннан бөтенләй кайтмаган, шунда ук вафат та булган.

*[[ул]]ы *Сираҗетдин (*[[1800 ел|1800]]—[[1878 ел|1878]], [[Казан]]*), хатыны Хәбибелҗамал бинте Сөләйман, (*хәзерге* Арча районы) Печмәнтау авылыннан. 
* оныклары Тәхаветдин (*?—[[1873 ел|1873]]*), Төхфәтулла, Галим, Әхмәт, Мәүһүбә, Зөбәйдә.
*[[кыз]]ы* Бибилатыйфа (*[[1803 ел|1803]]—[[1838 ел|1838]]*). Ире — (*хәзерге* Арча районы) Оры авылы мулласы Габдулла бине Фәтхулла. Балалары булмаган.

## Әдәбият
# Арча төбәге тарихы (*төзүчеләр* Камил Низаметдинов, Илшат Хәлиуллин). К.: ТКН, 1996. ISBN 5-298-00681-7
# *[[Фирдәүс Гарипова|Ф. Г. Гарипова]].* Рухи башкалабыз: Мәшһүр татар авыллары. К.: Мәгариф, 2005, 247нче бит.
# Мәдрәсәләрдә китап киштәсе (*төзүче* Р. Мәһдиев). К.: ТКН, 1992, 187-221нче бит. ISBN 5-298-01052-0
# *[[Шиһабетдин Мәрҗани]].* Мөстәфадел-әхбар фи әхвали Казан вә Болгар. К.: ТКН, 1989 ел, 238-241нче бит. ISBN 5—298—0009—6

## Сылтамалар
## Искәрмәләр


Төркем:Татар дин әһелләре
Төркем:Имамнар
Төркем:Мөдәррисләр
Төркем:Мәдрәсә тәмамлаучылар
Төркем:Шиһабетдин Мәрҗани