Сергей Меликов

**Сергей Меликов**, Серге́й Али́м улы Ме́ликов (, *[[1965 ел]]ның [[12 сентябрь|12 сентябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Мәскәү өлкәсе]], [[Орехово-Зуево]]*) ― сәяси һәм хәрби эшлекле, 2021 елның 14 октябреннән Дагстан Башлыгы (2020 елның 5 октябреннән ). 2014―2016 елларда Россия Президентының Төньяк Кавказ федераль округында Тулы вәкаләтле вәкиле. 2016―2019 елларда Россия милли гвардиясе гаскәрләре башкомандующие.

Генерал-полковник (2016).

## Тәрҗемәи хәле
1965 елның 12 сентябрендә Мәскәү өлкәсе Орехово-Зуево шәһәрендә эчке гаскәрләр хәрби хезмәткәре гаиләсендә туган.

Эчке гаскәрләрнең Ф. Э. Дзержинский исемендәге Сарытау югары хәрби команда Кызыл байраклы училищесын (хәзерге Росгвардиянең Сарытау хәрби институты)  «разведчик» белгечлеге буенча (1986), М. В.  Фрунзе исемендәге Хәрби академиянең чик буе һәм эчке гаскәрләр факультетын (1994), РФ Кораллы көчләре Генераль штабының Хәрби академиясен (2011) тәмамлаган. 1994 елда Россия Эчке эшләр министрлыгының Төньяк Кавказ эчке гаскәрләре округына күчерелгән.

## Эчке гаскәрләрдә хезмәт итү
1986 елдан, Сарытау хәрби училищесын тәмамлаганнан соң, бүленеш буенча СССР Эчке эшләр министрлыгының Украина һәм Молдавия буенча эчке гаскәрләре идарәсенең аерым бригадасына хәрби хезмәт үтү өчен офицер итеп җибәрелә, Львовта, Одессада хезмәт итә, училищеда КПСС әгъзасы була.

1994―1995 елларда полк штабы башлыгының өлкән ярдәмчесе, аннары оператив билгеләнештәге дивизия батальоны командиры була. 1995 елдан ― штабның разведка бүлегенең хәрби разведка бүлекчәсе өлкән офицеры.

1996 елдан ― штаб начальнигы ― оператив билгеләнештәге дивизиянең оператив билгеләнештәге полкы командиры урынбасары (1996―1997).

1994-1996 елларда Беренче Чечен сугышында катнаша.

1996 елдан бирле краповый берет йөртү хокукына ия.

1997 елда Россия Эчке эшләр министрлыгы эчке гаскәрләренең оператив билгеләнештәге аерым дивизиясенең 2нче полкы командир урынбасары, 1998 елда — командиры итеп билгеләнә.

2001 елның мартында әлеге дивизия командиры урынбасары, 2002 елның июнендә аның командиры була.

2008 елның апрелендә Россия Эчке эшләр министрлыгы эчке гаскәрләренең Үзәк төбәк командованиесе гаскәрләре командующиеның беренче урынбасары ― штаб башлыгы вазифасына билгеләнә.

2011 елның 31 августында Россия Президенты Указы белән Россия Эчке эшләр министрлыгы эчке гаскәрләренең Төньяк Кавказ төбәк командованиесе гаскәрләре командующиеның беренче урынбасары — РФ Төньяк Кавказ төбәге территориясендә террорчылыкка каршы  операцияләр үткәрү буенча берләштерелгән гаскәрләр төркеме (көчләре) командующие вазыйфасына билгеләнә.

2014 елның 8 маенда Россия Эчке эшләр министрлыгының эчке гаскәрләр баш штабы башлыгының беренче урынбасары вазыйфасына билгеләнә (штаб башлыгы ―  генерал-полковник Сергей Бунин).

## Росгвардиядә хезмәт итү
Россия Федерациясе Президентының 2016 елның 26 августындагы 434нче санлы Указы белән Меликовка «генерал-полковник» хәрби дәрәҗәсе бирелгән.

2016 елның июлендә Россия Федерациясе Милли гвардиясе гаскәрләренең федераль хезмәте директорының (Виктор Золотов) беренче урынбасары — Россия Федерациясе Милли гвардиясе (Росгвардия) гаскәрләре баш командующие итеп билгеләнә.

2019 елның июнендә Россия Федерациясе Милли гвардиясе гаскәрләре федераль хезмәте директорының беренче урынбасары вазыйфасыннан азат итү турында рапорт язып биргән.

## Дәүләт хезмәте
2014 елның 12 маенда Россия Федерациясе Президентының Төньяк Кавказ федераль округында Тулы вәкаләтле вәкиле вазифасына билгеләнә.

2014 елның 12 маенда Россия Федерациясе Иминлек советына кертелә , РФ Президенты Указы белән 2014 елның 12 маеннан генерал-лейтенант дәрәҗәсендә хәрби хезмәттән азат ителә.

Россия Федерациясенең 1нче класслы гамәлдәге дәүләт киңәшчесе класслы чины бирелгән.

2016 елның 28 июлендә РФ Президентының Төньяк Кавказ федераль округында Тулы вәкаләтле вәкиле вазифасыннан азат ителә һәм Россия Федерациясе Милли гвардиясе гаскәрләренең федераль хезмәте директорының беренче урынбасары ― Россия Федерациясе Милли гвардиясе гаскәрләре главкомандующие итеп билгеләнә . 2016 елның 12 августындагы Президент Указы белән РФ Иминлек советы әгъзалыгыннан чыгарыла. Указом президента от 12 августа 2016 года исключён из числа членов Совета Безопасности.

2019 елның 27 сентябрендә Ставрополь крае губернаторы Владимир Владимиров Сергей Меликовны Ставрополь краеннан Федерация Советы сенаторы итеп билгели. 2020 елның 5 октябрендә вәкаләтләре вакытыннан алда туктатыла.

## Дагстан Башлыгы
2020 елның 5 октябрендә Россия Президенты Указы белән Дагстан Республикасы Башлыгы  итеп билгеләнә. 14 октября 2021 года избран Главой Республики Дагестан.

2021 елның 14 октябреннән ― Дагстан Башлыгы. Хисап комиссиясе рәисе Артур Исрапилов сүзләренә караганда, С. Меликов өчен Дагстан Халык Җыены 90 депутатының 82 се тавыш биргән. Камил Давдиев (*[[Гадел Русия|Гадел Россия]] – Дөреслек өчен*) өчен 2 депутат, Самир Абдулхаликов (*[[Русия Федерациясе коммунистик фиркасе|КПРФ]]*) өчен 2 депутат тавыш биргән . 

## Гаиләсе
Әтисе ― Алим Нур-Магомед улы Меликов (1932―2012), отставкадагы полковник, СССР Эчке эшләр министрлыгының эчке гаскәрләр бригадасы командиры. Милләте буенча лезгин. Әнисе Татьяна Николаевна ― белеме буенча педагог. Милләте рус.

Хатыны Галина Анатольевна, хәрби табиб булып эшләгән, запастагы медицина хезмәте лейтенанты, озак вакытлы авырудан соң 2024 елның февралендә Мәскәүдә вафат булган.  Үги улы Дмитрий Серков (1981—2007), РФ Каһарманы. Улы Михаил (2018 елда Хәрби университетта укый).

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* IV дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены
* Александр Невский ордены (Россия)
* Хәрби казанышлар өчен ордены (Россия)
* Почет ордены (Россия)
* Әхмәт Кадыйров исемендәге орден (Чечня)
* Дагстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен ордены (Дагстан)
* медальләр

## Сылтамалар
* 
* 

## Искәрмәләр


Төркем:Беренче чечен сугышында катнашучылар
Төркем:"Ватан алдында казанышлары өчен" ордены кавалерлары
Төркем:Русиянең Александр Невский ордены кавалерлары
Төркем:Хәрби казанышлар өчен ордены (РФ) кавалерлары
Төркем:Почет ордены кавалерлары
Төркем:Батырлык ордены кавалерлары
Төркем:Жуков медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Әхмәт Кадыйров исемендәге орден кавалерлары
Төркем:Дагстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен ордены кавалерлары
Төркем:Дагстан башлыклары
Төркем:Милли гвардия гаскәрләренең Сарытау хәрби институтын тәмамлаучылар
Төркем:Фрунзе исемендәге Хәрби академияне тәмамлаучылар
Төркем:РФ генштабы хәрби академиясен тәмамлаучылар
Төркем:КПСС әгъзалары
Төркем:РФ Федераль шурасы әгъзалары