Танеко

**ТАНЕКО** ("ТАНЕКО" АА; *[[Рус теле|рус.]]*  *"ТАНЕКО"; сокр.* *ТАтарстанский НЕфтеперерабатывающий КОмплекс*) — Татарстан Республикасының Түбән Кама шәһәрендә төзелә торган нефть эшкәртү һәм нефть химиясе заводлары комплексын үз эченә алган Россия нефть эшкәртү тармагы предприятиесе.

Заводлар комплексын гамәлгә ашыру Татарстан Республикасы Хөкүмәте тарафыннан 2005 елда башланган. Проектны гамәлгә ашыру өчен 2005 елның октябрендә "Түбән Кама нефть эшкәртү заводы" ЯАҖ теркәлгән, ул төзелешкә заказ бирүче булып тора.  2007 елның июнендә Нижнекамск ЗАО корпоратив исемен ОАО ТАНЕКО итеп үзгәртте . Татарстан Республикасы Иминлек Советы карары нигезендә, комплекс төзелешенең баш координаторы итеп, проектның инвесторы булган "Татнефть" компаниясе билгеләнде

## Хуҗалар һәм идарә итү

### Хуҗалары
TAНЕКО акционерлык җәмгыятенең бердәнбер акционеры - В.Д.Шашин исемендәге "ТАНЕКО" АҖ .

### Корпоратив идарә
Компаниянең  иң югары идарә итү органы булып акционерларның гомуми җыелышы тора. Акционерларның гомуми җыелышы компетенциясенә кергән мәсьәләләрдән тыш, җәмгыять эшчәнлегенә гомуми җитәкчелек итү мәсьәләләрен хәл итү Директорлар советы компетенциясенә керә . Акционерларның гомуми җыелышы җәмгыятьнең иң югары идарә итү органы булып тора.  "ТАНЕКО"  АҖ  Директорлар советы Рәисе - В.Д. Шашин исемендәге  "Татнефть" ГАҖ  Наил Мәганов  .

Агымдагы эшчәнлек белән җитәкчелек итүне генераль директор башкара. Вазифаны Илшат Сәлахов башкара

## Тарих

Нефть эшкәртү комплексы төзелеше 2005 елда башланган. Финанслау" Татнефть " ГАҖ акчалары хисабына,  шулай ук заем чаралары хисабына башкарылган.  Барлык кирәкле транспорт инфраструктурасын булдыру дәүләт-шәхси партнерлык механизмы ярдәмендә башкарылды. Түбән Кама шәһәрендәге яңа нефть эшкәртү заводы соңгы 30 елда нульдән төзелгән беренче зур масштаблы нефть эшкәртү заводы була.

ТАНЕКО төзелешенә кадәр Түбән Камада ЭЛОУ АВТ-7 нефть эшкәртү җайланмасы бар иде инде. Ул Түбән Кама нефть химиясе составында 1979 елда файдалануга тапшырылган, һәм 1997 эшкәртү проектын бу җайланмасын реконструкцияләү һәм берничә өстәмә берәмлек төзелеш кертелгән  . Бу агрегат хәзерге вакытта ТАИФ-НКныкы.

2010 елга, Татнефть төзелешкә 79 миллиард сум инвестиция салды, шуның 48 миллиарды - 2009 елда.

2011 елның декабрендә нефть эшкәртү заводлары һәм нефть химиясе заводлары комплексының беренче этабы файдалануга тапшырылды. "ТАНЕКО" ның 7 млн тонна нефть эшкәртү буенча проект егәрлегенә чыгуы Татарстанга 2012 елда нефть эшкәртү күләме буенча Россия төбәкләре арасында алтынчы урынны алырга мөмкинлек бирде.

2013 елда ЭЛОУ-АВТ-7 (электр белән тәэмин итү җайланмасының) җитештерүчәнлеген 115 % ка кадәр арттырырга мөмкинлек биргән җитештерүне модернизацияләү үткәрелде. Шуның аркасында ТАНЕКО җайланмаларны йөкләү буенча Россиянең башка нефть эшкәртү предприятиеләре арасында лидер була .

Беренче эшләтеп җибәрү комплексын эксплуатацияләүгә кертүдән тыш, катнаш гидрокрекинг җайланмасын төзү эшләре алып барылды, аның составына элек Россиядә җитештерелмәгән югары сыйфатлы база майларын җитештерү җайланмасы керә. . Ул дүрт ел эчендә төзелгән. 2014 елның декабрендә монтажлау тантанасында Россия Федерациясе Хөкүмәте Рәисе Дмитрий Медведев, Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Минниханов һәм Нижнекамск мэры Айдар Мәтшин катнаштылар.  Җайланма 5 класслы дизель ягулыгы, ТС-1, РТ, Джет-А1 маркалы авиация керосины, гидроочистартылган газойль чыгарылып, 2,9 млн тонна чимал катнашмасын еллык эшкәртүгә исәпләнгән.  .

2014 елның июлендә Россия Федерациясе Хөкүмәте тарафыннан "ТАНЕКО" Россиянең 2035 елга кадәр исәпләнгән Энергетика стратегиясенә кертелә.

2016 елның 3 июлендә ТАНЕКОда җайланмаларны комплекслы сынау режимында елына 2 млн. тонна чимал буенча акрынайтылган кокслау җайланмасын  эшләтеп җибәрәләр. УЗК-да гудрон эшкәртеләчәк һәм нафт, җиңел һәм авыр газойльләр, газ (үз куәтләре белән) һәм кокс алыначак.  Җайланманы эшләтеп җибәрү "ТАНЕКО" га Россиядә беренче предприятие булырга мөмкинлек бирә, ул мотсыз җитештерүгә күчәргә, шулай ук эшкәртү тирәнлеген 95% ка кадәр арттырырга һәм кара нефть продуктлары җитештерүдән китәргә мөмкинлек бирә .

2016 елның ноябрендә TAНЕКО акциясе Россия Федерациясе Хөкүмәтеннән "продукция һәм хезмәт күрсәтү сыйфаты өлкәсендә югары күрсәткечләр һәм сыйфат менеджментының югары нәтиҗәле ысулларын кертү өчен" премия ала. Тиешле указга Премьер-Министр Дмитрий Медведев кул куя .

## Эшчәнлек
2016 елда 9,09 миллион тонна нефть продуктлары җитештерелә. Гомумән алганда, Комплексның беренче этабын интеграль сынау башланганнан бирле, 2016 ел ахырына 42,6 миллион тонна нефть эшкәртелә. TAНЕКО акционерлары саны 3316 кешегә кадәр арта.

TAНЕКО комплексының икенче этабы 2017 елда башланырга тиеш. Нефть эшкәртү куәтен елына 14 миллион тоннага кадәр арттырыр дип көтелә  .

2018 елның 25 гыйнварында нафтаны гидроочистарту һәм изомеризация буенча яңа җайланмалар эшләтеп җибәрелде, бу предприятиедә «Евро-5»  ологик классына туры килә торган автобензиннар җитештерүнең тулы масштаблы схемасын гамәлгә ашыруга беренче адым булды. Стартта Россия Федерациясе президенты Владимир Путин катнашты.  Әлеге җайланмалар бензиннарның югары октанлы экологик чиста компонентын, шул исәптән бензинның югары октанлы компонентын һәм ароматик углеводородларны чыгарырга мөмкинлек бирүче каталитик риформинг урнаштыру өчен чималны да кертеп, алырга мөмкинлек бирә .

2018 елда 10,1 миллион тонна нефть продуктлары җитештереләомумән алганда, 2010-2018 елларда 60 миллион тоннадан артык нефть эшкәртелә .

## Искәрмәләр

## Сантиметр. шулай ук

* Татнефт
* Россиядә нефть эшкәртү сәнәгате

## Сылтамалар

* "TANECO" акционерлык җәмгыятенең рәсми сайты 
Төркем:Татнефть
Төркем:Әлифба буенча компанияләр