Булат Гильванов

**Булат Гильванов**, Булат Әлфир улы Гильванов (*[[1972 ел]]ның [[6 гыйнвар]]ы, [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Алабуга]]*) — рәссам, РФ һәм ТР рәссамнар берлекләре әгъзасы (*[[2002 ел|2002]]*). Бакый Урманче (*[[2003 ел|2003]]*) һәм Муса Җәлил (*[[2007 ел|2007]]*) исемендәге премияләр лауреаты.

## Тәрҗемәи хәле
1972 елның 6 гыйнварында Татарстан АССР Алабуга шәһәрендә биш балалы гаиләдә туган. Әтисе Әлфир Ахун улы, зоотехник; әнисе Миңлеҗиһан Фәхретдин кызы, хезмәткәр. 1980—1987 елларда Алабуганың И. И. Шишкин исемендәге сәнгать мәктәбендә укыган. Яр Чаллы сәнгать укуханәсенең (*[[2007 ел]]дан [[Яр Чаллы сәнгать көллияте|көллият]]*) сәнгать бүлеген (*[[1991 ел|1991]]*), «рәссам-график» белгечлеге буенча И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институтының графика факультетын (*[[1997 ел|1997]]*) тәмамлаган. 1997—2001 елларда Яр Чаллыда яши, 1999—2001 елларда Яр Чаллы дәүләт педагогия институтының сәнгать-графика факультетында укыта. 2001 елдан Казанда яши. 2001—2005 елларда РФ сәнгать академиясенең Казандагы остаханәсендә рәссам-стажер.

## Иҗаты

Рәссамның иҗатында борынгы эпослар белән бәйле сюжетлар зур урын алып тора. Татар халкының борынгы тарихын җентекләп өйрәнә һәм киндердә сурәтли («Идел суы ага торыр», «Идел буе Болгарында ислам динен кабул итү» картиналары, «Болгар легендалары», «Алтынчәч», «Җиде асылташ», «Йосыф кыйссасы»,  «Хатирәләр» серияләре). Ул иҗат иткән образлар төрки, азия, һун-монгол тамырлы. Үзен күп төрле стильләрдә (*шул исәптән, этник авангард, этнофутуризм, импрессионизм, романтизм, аллегория*) сынап карый. Китап графикасы  жанрына да игътибар бирә (*[[Ркаил Зәйдулла]]. «Сабантуй сөлгесе»*), шулай ук театр сәхнәсе өчен ясалган эшләре дә бар (*мәсәлән, [[Казан яшь тамашачы театры|Казан ТЮЗы]] өчен [[Уильям Шекспир|Шекспирның]] «Король Лир» трагедиясенә декорацияләр һәм киемнәр*). Карандаш, акварель, гравюра, майлы буяу техникасы белән эш итә. Рәссамның ясаган картиналарын натюрморт, пейзаж, символик композиция, жанрлы картина, тарихи картина һ. б.төркемнәргә кертеп була. Булат Гильванов — «Бибинур» фильмының куючы рәссамы (*[[2009 ел|2009]]*).

Картиналарының үзәгендә — төрле яшьтәге һәм төрле һөнәр ияләре булган хатын-кыз образлары: туган җирен саклаучы сугышчы кыз, аучы кыз, йорт учагын саклаучы хатын-кыз; үсмер кыз, кәләш, ана, өлкән яшьтәге гыйлем иясе карчык һ. б.

Кайбер картиналары: «Шайтан шәһәрчеге» (*триптих, диплом эше*), «Алтынчәч» сериясе («Лачын», «Кыз куу», «Ук атучы», «Тугърылык» һ. б.), «Ярлар», «Ак тирмә», «Бишек җыры», «Шүрәле», «Соңгы боз», «Урман чишмәсе», «Көз көне чәй эчү», «Алмалар»  һ. б.

Рәссамның эшләре 1991 елдан башлап РФ шәһәрләрендә, шулай ук Бөекбританиядә, Төркиядә, Франсада, Казакъстанда, Италиядә күргәзмәләрдә катнаша. Кайбер күргәзмәләре: Алабуга музей-тыюлыгында «Алтынчәч төшләре» шәхси күргәзмәсе (*[[2010 ел|2010]]*); ТР милли музеенда «Гасырлар авазы» күргәзмәсе (*[[2011 ел|2011]]*); «Казан» ММҮ «Алтынчәч төшләре» күргәзмәсе (*[[2013 ел|2013]]*); КФУның «Манзара» күргәзмәләр залында шәхси күргәзмәсе (*[[2014 ел|2014]]*); Казан кирмәнендәге «Хәзинә» галереясында Константин Руденко китабына ясаган картиналарыннан «Биләр. 1236 елның көзе» күргәзмәсе (*[[2017 ел|2017]]*); 2019 елның февралендә Казанда шәхси күргәзмәсе һ. б.

Хезмәтләре ТР милли музеенда, «Казан» милли-мәдәни үзәге музеенда, «Хәзинә» галереясында, Алабуга музей-тыюлыгында, Яр Чаллы картиналар галереясында, РФ, Бөекбритания, АКШ, Япония, Төркия, Австралия һәм Алманиянең дәүләт һәм шәхси  саклана.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2003 — Бакый Урманче премиясе — *[[Кол Гали]]нең «Йосыф һәм Зөләйха» әсәренә ясаган иллюстрацияләре өчен*.
* 2007 — Муса Җәлил премиясе — *«Алтынчәч» сериясендәге картиналары өчен*.

## Әдәбият
# *Анна Акчурина*. Евразия Булата Гильванова. «Казанский альманах»: Изумруд. К.: ТКН, 2018. 182-186нчы бит. ISBN 978-5-298-03740-2

## Сылтамалар
*  Булат Альфир улы Гильванов. art-go-on.ru
*  Булат Гильванов. Вконтакте сәхифәсе
* Булат Гильванов. bulatart
 
## Искәрмәләр


Төркем:Яр Чаллы сәнгать көллиятен тәмамлаучылар
Төркем:Репин исемендәге институтны тәмамлаучылар
Төркем:Татар рәссамнары
Төркем:Татарстан рәссамнары
Төркем:Вуз укытучылары
Төркем:Бакый Урманче премиясе лауреатлары
Төркем:Җәлил премиясе лауреатлары