Расих Ханнанов

**Расих Ханнанов**, Расих Нургали улы Ханнанов (*[[1931 ел]]ның [[28 октябрь|28 октябре]], [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[БАССР]], [[Кырмыскалы районы]], [[Кырмыскалы (Кырмыскалы районы)|Кырмыскалы]] — [[2020 ел]]ның [[28 сентябрь|28 сентябре]], [[РФ]], [[БР]], Уфа*) — язучы һәм журналист, «Кызыл таң» газетасының баш мөхәррире (1992—1994 елларда), 1957 елдан ССРБ Журналистлар, 1974 елдан Язучылар берлекләре әгъзасы. Башкорстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре.(1981), Шәһит Ходайбирдин (1994) һәм Әнгам Атнабаев (2005) исемендәге әдәби премияләр лауреаты.

## Тәрҗемәи хәле
1931 елның 28 октябрендә БАССР Кырмыскалы районы Кырмыскалы авылында крестьян гаиләсендә туган. Стәрлетамакта мәдәни-агарту укуханәсенең режиссерлык бүлеген (1958), Мәскәүдә КПСС ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбенең журналистика факультетын (1969) тәмамлаган. 1951—1956 елларда Тын океан флотында хәрби хезмәтен үтәгән .

## Хезмәт юлы
1949—1951 елларда Кырмыскалы районы мәдәният йортында киномеханик булып эшли.

1957 елдан Кырмыскалы районы газетында («Колхоз юлы», 1959 елдан «Хезмәт даны», 2007 елдан «Үзән») эшли башлый.
 
1962 елдан — Уфада, татар телендә нәшер ителүче «Кызыл таң» республика газетасында: әдәби хезмәткәр, үз хәбәрче, баш мөхәррир урынбасары, 1992—1994 елларда газетаның баш мөхәррире.

«Мәслихәт» башкорт-татар дуслыгы җәмгыятен оештыруда катнаша.

## Иҗаты

Роман, хикәя, мәсәл, нәсер, парча, робагый жанрларында иҗат иткән. Утыздан артык китап авторы. «Яшьлек канатлары» (1970), «Диңгез карлыгачы», «Юл буенда күк чәчәк», «Күңел нуры», «Көтегез мине, тирәкләрем!», «Хатынга бүләк» (1985) һ. б. китап-җыентыклары нәшер ителгән. Балалар өчен дә әсәрләр язган: «Кыр казлары киткәндә» (1975), «Әйтем юкка әйтелми» (1978).

«Юл буенда күк чәчәк» (1986), «Тәмугъ казаны» (2001), «Утлы күкрәү» (2006) романнарын эченә алган трилогиясендә хәзерге заманның әхлак проблемалары күтәрелә.
 
Үзгәртеп кору еллары проблемаларына багышланган «Яшенле болытлар» романы, дин һәм рух турында публицистик «Кемгә ышанырга» дигән китаплары бар.

1950-еллардан публицистика, шигърият, драматургия өлкәләрендә бертигез актив эшли. Райондашы генерал Миңлегали Шайморатов турында документаль материаллар әзерләп бастыра.
 
Егермедән артык пьеса авторы, аларны Башкортстан, Татарстан, Кыргызстан, Үзбәкстан дәүләт театрлары сәхнәгә куйган. Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры «Имансызлар» драмасын репертуарына алган. Рим Хәсәнов белән берлектә Сибай театры (*«Гөлләр чәчәк атканда» музыкаль комедиясе һәм «Алтын беләзек» трагедиясе*) һәм халык театрлары репертуарына кергән музыкаль комедияләр иҗат иткән. Ярлы Кәримгә багышланган «Шагыйрь мәхәббәте» драмасы бар. Пьесалары «Әллә язмыш, әллә каргыш» (2002) китабына кертелгән.

Композиторлар Хөсәен Әхмәтов, Рим Хәсәнов, Тәлгать Шәрипов, Айрат Кобагышов, Салават Низаметдинов, Әбрар Габдерахманов, Мәсгут Имашев, Әкрам Даутов һ. б. аның сүзләренә 200 дән артык җыр иҗат иткән. «Ялгыз аккош күлләрдә» (1988, Рим Хәсәнов көе, Зөһрә Шәрифуллина башкаруында), «Минем әнкәй гөл ярата иде» җырлары Татарстанда «Елның иң яхшы җыры» исеменә лаек була. «Әткәй» җырын Алсу татар телендә башкара. Җырны үзенең татар телендәге беренче альбомына керткән. Җырларын Хәйдәр Бигичев, Гомәр Әбделмәнов, Илфак Смаков, Мәгафүр Хисмәтуллин, Радик Гәрәев, Зәки Мәхмүтов, Салават Фәтхетдинов, Флюра Килдиярова, Нәзифә Кадыйрова һәм башкалар башкарган.

2020 елның 28 сентябрендә 89 яшендә Уфада вафат. Туган авылы Кырмыскалыда җирләнгән.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1981 — БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре
* 1994 — Шәһит Ходайбирдин премиясе
* 2005 — Әнгам Атнабаев исемендәге әдәби премия
* 2016 — «Мәдәнияттәге уңышлары өчен» мактаулы билгесе (ТР мәдәният министрлыгы)
* 2019 — Халыклар дуслыгы ордены (БР)
## Искәрмәләр

## Сылтамалар
*    Уфада танылган шагыйрь, публицист Расих Ханнанов вафат. Азатлык радиосы, 28.09.2020
* Ушел из жизни известный поэт, публицист и журналист Расих Ханнанов. Официальный портал Республики Башкортостан, 28.09.2020

Төркем:Татар журналистлары
Төркем:Башкортстан журналистлары
Төркем:Татар язучылары
Төркем:Башкортстан язучылары
Төркем:БАССР атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Шәһит Ходайбирдин премиясе лауреатлары
Төркем:БР Халыклар дуслыгы ордены кавалерлары
Төркем:Стәрлетамак мәдәният һәм сәнгать көллиятен тәмамлаучылар
Төркем:Мөхәррирләр
Төркем:Югары фирка мәктәбен тәмамлаучылар
Төркем:Әнгам Атнабаев премиясе лауреатлары