Митрофан Зверев

**Митрофан Степанович Зверев** (1903 елның 3 (16) апреле, Воронеж, Россия империясе — 1991 елның 17 ноябре, Пулково, Санкт-Петербург, ССРБ) — совет астрономы һәм астрометристы, ССРБ ФА әгъза-корреспонденты (1953).

## Тормыш юлы
1929 елда Мәскәү консерваториясен, 1931 елда Мәскәү университетын тәмамлый. П. К. Штернберг исемендәге Дәүләт астрономия институтының өлкән фәнни хезмәткәре (ГАИШ) (1931—1938). Физика-математика фәннәре кандидаты (1938, диссертация якламыйча). ГАИШ вакыт хезмәте мөдире (1941—1945).

Бөек Ватан сугышы вакытында Дәүләт астрономия институтының 1941 елның октябреннән Свердловскка эвакуацияләнгән вакыт хезмәтен җитәкли. Сугыш башланганда ГАИШ вакыт хезмәте төгәл вакыт сигналлары чыккан бердәнбер булып кала. Свердловскка эвакуацияләнгән вакыт хезмәтенең киң тапшырулары һәм ритмик сигналлары 1944 елның июленә кадәр, ГАИШның Мәскәүгә реэвакациясенә кадәр бирелә.

Митрофан Зверев ГАИШның фәнни өлеш буенча директор урынбасары вазыйфасын башкара (1945—1951). Физика-математика фәннәре докторы (1947). Механика-математика факультетының астрометрия кафедрасы профессоры (1948—1952). 1947 елдан Зверев СБКФ әгъзасы.

1951 елдан Пулково обсерваториясендә эшли (1951—1971 елларда — директор урынбасары), бер үк вакытта Ленинград университетында астрономия буенча лекцияләр укый (1970 елдан — әлеге университетның астрономия кафедрасы мөдире).

ССРБ Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты (1953).

1971—1991 елларда — ССРБ ФА Төп астрономия обсерваториясе гыйльми советы секретаре (хәзер РФА Төп астрономия обсерваториясе).

## Фәнни эшчәнлек
Митрофан Зверевның төп фәнни хезмәтләре фундаменталь астрометриягә, вакыт хезмәтенә, алмаш йолдызларны өйрәнүгә багышланган. 1930 елларда ГАИШ 18 сантиметрлы рефракторында алмаш йолдызларны күзәтә. 1932—1975 елларда Мәскәү, Пулково һәм Сантьяго (Чили) күмәк һәм халыкара программалар буенча йолдызларның меридиан күзәтүендә катнаша. 1930 елларда Н. И. Днепровский һәм Б. П. Герасимович тарафыннан әйтелгән идеяләрне үстереп, зәгыйфь йолдызлар каталогын булдыру буенча халыкара эшләрне җитәкли. 1962—1973 елларда, Көньяк ярымшарда йолдыз нигезләмәләрен күзәтү өчен, Чилида (Серро-Эль-Робле Астрономия станциясе) астрономия экспедицияләрендә катнаша һәм оештыра. Берничә йолдызлар каталогын туплаган, шул исәптән зәгыйфь йолдызларның төп фундаменталь каталогын (Д. Д. Полохенцев белән бергә). Яңа меридиан инструменты проектын тәкъдим итә — симметрик конструкциянең фотографик вертикаль түгәрәге, анда югары төгәллек белән йолдызларның авышлыгын билгеләү башкарылган. Һаваның тигез тыгызлыгы катламнарының астрономик рефракциягә йогынтысын исәпкә алу турындагы мәсьәләне җентекләп эшләгән. Зур педагогик һәм фәнни-популярлаштыру эшләре алып барган.

## Вазыйфалар һәм бүләкләр

* ССРБ ФА Астрономия советының Астрономия комиссиясе рәисе (1951—1973);
* Халыкара астрономия берлегенең 8 нче номерлы «Позицион астрономия» комиссиясе президенты (1952—1958);
* «Гыйлем» җәмгыятенең Ленинград өлкә оешмасы рәисе (1956—1975);
* С. И. Вавилов исемендәге «Гыйлем» медале;
* Зверев исеме белән 1976 елның 24 сентябрендә Кырым астрофизика обсерваториясендә Николай Черных тарафыннан ачылган кече планета (2323) Зверев аталган. 

## Әдәбият

* Зверев Митрофан Степанович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г. Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с.
* Воспоминания Клавдии Степановны Ситник о Митрофане Степановиче Звереве
* К 105-летию со дня рождения М. С. Зверева
* К 105-летию со дня рождения  // Астрономический календарь. 2003
* Московский университет в Великой Отечественной войне. — 4-е, переработанное и дополненное. — М.: Издательство Московского университета, 2020. — С. 89, 90. — 632 с. — 1000 экз. — .

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* РФА рәсми сайтында Митрофан Степанович Зверев профиле 
* Мәкалә «Летопись Московского университета» сайтында
* Тарихи белешмә РФА архивы сайтында

Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Әлифба буенча астрономнар
Төркем:«Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«Мәскәүне саклау өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1991 елда вафатлар
Төркем:17 ноябрь көнне вафатлар
Төркем:Воронежда туганнар
Төркем:1903 елда туганнар
Төркем:16 апрель көнне туганнар
Төркем:Мәскәү консерваториясен тәмамлаучылар
Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар