Андрей Москвин

**Андрей Николаевич Москвин ** (1901—1961) — совет кинооператоры. РСФСР-ның атказанган сәнгать эшмәкәре (1935). Ике Сталин премиясе лауреаты (1946, 1948).

## Биографиясе
А. Н. Москвин 1 (14 февраль) 1901 елда Царское Селода (хәзерге Пушкин шәһәре, Санкт-Петербург) туган. Бик күп еллар режиссерлар Г. М. Козинцев һәм Л. З. Траубергс белән бергә эшли.

Совет операторлар мәктәбенә нигез салучыларның берсе. Иҗатының башлангыч чорында (ФЭКС, эксцентрик актерлар фабрикасы йогынтысы астында ) сурәтләүнең кискен формаларын эзли, камера аша матур итеп сурәтләүнең киң мөмкинлекләре булдыруга ынтыла. Москвин хәрәкәтле төшерүне куллана башлый, төрле кискен контрастлы тональлекләр куллана («Шинель»). Артабангы фильмнарында, (атап әйткәндә, «С. В. Д.») фильмында һәм бигрәк тә «Новый Вавилон»да кадр композициясе аныклык ала, оптик сурәтнең графиклыгы йомшак сурәтләү белән алмашына. Москвинның операторлык стиле үзенең югарыгы ноктала торуы Максим тураһындагы кинотрилогиядә чагылыш тапкан.

Б. М. Эйзенштейнның «Иван Грозный». фильмында оператор иҗатының яңа этабы башлана. Бу фильмда Москвинның новаторлыгы төсле искә кино төшерүне үзләштерүендә күренә (икенче сериянең «опричниклар сые»). Кадрларның төсе һәм пластикалы булуы бу күренешнең драматизмын оста чагылдыра. Башка фильмнар арасында иң яхшы эше булып «Овод», «Дон Кихот», «Дама с собачкой» фильмнары санала .

А. Н. Москвин 1961 елның 28 февралендә вафат була. Пушкин шәһәренең Казан зиратында җирләнгән.

## Гаиләсе
*Хатыны — атаклы кинорежиссер *Надежда Кошеверова*.
* Улы — Николай Москвин (1935-1995)

## Фильмографиясе

## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* 1939 — Хезмәт Кызыл Байрак ордены «Выборгская сторона» фильмын төшергән өчен (1938)
* 1946 — Локарнодагы халыкара кинофестивальдә «Иван Грозный». 1нче серия өчен бүләк.
* 1946 — беренче дәрәҗә Сталин премиясе «Иван Грозный» фильмының 1нче сериясе өчен (1944)
* 1948 — Марианске-Лазнедәге халыкара кинофестивальдә «Пирогов» фильмы өчен мактаулы диплом.
* 1948 — икенче дәрәҗә Сталин премиясе «Пирогов» фильмы өчен (1947).
* 1958 — ВКФ. «Дон Кихот» фильмы өчен Беренсе премия

## Искәрмәләр

## Библиография
* Михайлов Е. С., Москвин А. Н. Роль кинооператора в создании фильма // Поэтика кино. — М.—Л., 1927. — С. 171—191. (Перепечатано в кн.: *Поэтика кино. Перечитывая «Поэтику кино». — СПб.: РИИИ, 2001. — С. 110—121).
* Москвин А. Н. О своей работе и о себе // Сов. экран. — М., 1927. — № 38. — С. 10.
*  Тамгалы исемлекнең элементы
* Москвин А. Н. Выступление на Всесоюзном творческом совещании работников советской кинематографии 13 января 1935 г. // За большое киноискусство. — М.: Кинофотоиздат, 1935. — С. 151—153.
* Москвин А. Н. Быть пропагандистом советской действительности // 30 лет советской кинематографии. — М.: Госкиноиздат, 1950. — С. 320—321.
* Страница истории: говорит и пишет Андрей Николаевич Москвин / Вст. заметка и публикация Я. Л. Бутовского // Фильмы. Судьбы. Голоса. — Л., 1990. — С. 277—286. Содержание: О своей работе и о себе. Письмо в редакцию. Стенограммы обсуждений на Художественном совете «Ленфильма» и в Ленинградском Доме кино.
* Переписка А. Н. Москвина и С. М. Эйзенштейна / Вст. заметка и публикация Я. Л. Бутовского // КЗ. — 1998. — № 38. — С. 296—313.
* Козинцев Г. М. Андрей Москвин // Сов. кино. — 1935. — № 11. — С. 35—43.
* У камеры — Андрей Москвин. Вспоминают товарищи по студии // Искусство кино. — 1962. — № 10. — С. 116—122. — ISSN 0130-6405.
* Кинооператор Андрей Москвин. Очерк жизни и творчества. Воспоминания товарищей. — Л.: Искусство, 1971. — 230 с.
* Бутовский Я. Л. «Попытка разобраться в сущности операторской работы…» // Киноведческие записки. — 1999. — № 43. — С. 189—198. (Перепеч. в кн.: Поэтика кино. Перечитывая «Поэтику кино». — СПб.: РИИИ, 2001. — С. 250—262).
* Бутовский Я. Л. Андрей Москвин, кинооператор. — СПб.: Дмитрий Буланин, 2000. — 298 с. — ISBN 5-86007-272-4.
* Розовский Э. А. Мой Учитель Андрей Николаевич Москвин // Техника кино и телевидения. — 2001. — № 2. — С. 78—79.

## Сылтамалар
*Москвин//Большая российская энциклопедия 
* С. М. Эйзенштейн. Мемуары. Составление, предисловие, комментарии Н. И. Клееман. М. Редакция газеты «Труд». Музей искә алу. 1997. Том 1. Wie sag' ich's meinem Kinde?

Төркем:14 февраль көнне туганнар
Төркем:1901 елда туганнар
Төркем:28 февраль көнне вафатлар
Төркем:1961 елда вафатлар
Төркем:Питырбурда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:«Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:РСФСР атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Төркем:Санкт-Петербург губернасында туганнар