Тимур Музаев

**Тимур Магомедович Музаев** (1967 елның 28 ноябре, Грозный, РСФСР, ССРБ — 2019 елның 16 декабре, Грозный, Россия) — чечен тарихчысы, журналист, сәясәт эшлеклесе, күзәтүче, публицист, телефильмнар авторы.

## Тормыш юлы
Чечен-Ингуш дәүләт университетының тарихи факультетын тәмамлый. Россия фәннәр академиясенең Россия тарихы институтында стажировка үтә. Аның диссертациясенең темасы «Революция чорында Төньяк Кавказ шәһәр халыкларының милли-демократик хәрәкәте (1917—1918)» була.

1989—1993 елларда Грозныйда Чечен Республикасы гуманитар фәннәр институтының хәзерге тарих бүлеге мөдире вазыйфаларын башкаручы башта кече, аннан өлкән фәнни хезмәткәр була. Бер үк вакытта «Бәйсез газета»сының һәм Грозныйдагы Яңалыклар һәм мәгълүмат агентлыгының корреспонденты вазыйфаларын башкара. Шулай ук «СевКавИнформ» төбәк бәйсез мәгълүмат агентлыгын гамәлгә куючысы һәм баш мөхәррире була.

1989—1990 ул Демократик Союз партиясенең Грозный оешмасының нигез салучысы һәм координация советы әгъзасы була. 1990—1991 елларда Грозненский социаль-демократик клубын гамәлгә куючы һәм башкаручы секретаре була. 1991 елда Чечен-Ингушетиянең Демократик реформалар хәрәкәтенең координацион советы президиумын гамәлгә куючы һәм аның әгъзасы була. Шул ук елны Чечен-Ингушетияне саклау өчен хәрәкәтне оештыручыларның берсе була һәм аның эшендә актив катнаша. 1993 елда Чечня демократик көчләренең гомуммилли митингын оештыручыларның берсе була.

1993 елның маенда «Генерал Дудаев алхимиясе» мәкаләсен бастыра, аның өчен хакимият тарафыннан эзәрлекләнә һәм Мәскәүгә күчеп китәргә мәҗбүр була. 1994 елга кадәр Яңалыклар һәм мәгълүмат агентлыгының хроника бүлеге мөхәррире була.

1994—1995 елларда Россия Федерациясе Милләт эшләре һәм төбәк сәясәте министрлыгының Анализ, фаразлау һәм оператив җавап бирү департаментының әйдәүче белгече була.

1995 елда Чечня Республикасы Хөкүмәте рәисе киңәшчесе, Россия Федерациясе Президенты каршындагы Чечня Республикасы Вәкиллеге матбугат секретаре һәм мәгълүмат-аналитика бүлеге башлыгы була.

1997 елдан «ОРТ-Авто» ЯАҖ мәгълүмат һәм реклама бүлеге башлыгы һәм Чечня һәм Төньяк Кавказ проблемалары буенча Халыкара гуманитар-сәяси тикшеренүләр институты күзәтүчесе булып эшли.

«Экспресс-Хроника», «Независимая газета», «Век», «Литературная газета», «Русский репортер» (Мәскәү), «Русская мысль» (Париж), «Северный Кавказ» (Нальчик), «Голос Чеченской Республики», «Импульс», «Республика» (Грозный) газеталары белән хезмәттәшлек иткән. Россия президенты администрациясе, Чечен Ичкерия Республикасы Чит ил эшләре министрлыгы, «International Alert» халыкара оешмасы, ВИD телекомпаниясе, ЛогоВАЗ компаниясе, RUFA (Алмания) мәгълүмат агентлыгы, Мәскәү фашизмга каршы үзәге, Сәяси технологияләр үзәге, Сәяси конъюнктура үзәге һәм башка оешмаларда тикшеренү эшләрен башкара. «Май 1945, Берлин, фюрер бункеры» (1998 елның 9 мае) һәм «Янтар бүлмәсе эзләү» (1998 елның 14 сентябрендә эфирга чыга) дигән йөздән артык фәнни, фәнни-популяр һәм публицистик мәкаләләрнең авторы.

1999 елның көзеннән — «Милләтләр Лигасы» газетасының сәяси мөхәррире (Мәскәү); 2000 елның июненнән — «Милләтләр Лигасы» газетасының баш мөхәррире (2000—2003).

2003 елдан — «Берләштерелгән газета»ның шеф-мөхәррире һәм Милли сәясәт иҗтимагый мәгълүмат үзәгенең баш мөхәррире (Мәскәү).

2014 елдан — Чечен Республикасы Хөкүмәте архив идарәсе баш белгеч-эксперты, 2014 елдан — Чечен Республикасы Хөкүмәтенең архив идарәсе башлыгы ярдәмчесе, 2017 елдан — «Архив хәбәрләре» журналының баш мөхәррире.

«Союз горцев. Рус революциясе һәм Төньяк Кавказ халыклары, 1917— 1918 еллар марты» (М., 2007; Нальчик, 2012); «Кавказ Җирле ат дивизиясенең Чечен полкы геройлары. 1914—1918» (Грозный, 2015) һәм башка бик күп китаплар авторы булып тора. «Кыргый Дивизия. Чечен полкы» телефильмы, «Грозный» Чечен дәүләт телерадиокомпаниясе автордашы. 

Үзәк федераль округта Россия Федерациясе Президентының тулы вәкаләтле вәкилендә Милли, миграция сәясәте һәм дини берләшмәләр белән үзара бәйләнеш советы әгъзасы (2000 елдан).

Чечен Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2014 елның 24 октябре).

## Гаилә

* Карт бабасының атасы Эльмурзаев Шеды (1816—1889) — Үз Императорлык Конвой Бөеклеге офицеры, подполковник.
* Карт бабасы Эльмурзаев Әхмәт-Хан Шедиевич (1885—1951) — шәһәр эшмәкәр һәм җәмәгать эшлеклесе, Шәһәр хөкүмәтенең азык-төлек министры (1917).
* Бабасы Музаев Нурдин Җәмалдинович (1913—1983) — язучы, шагыйрь, драматург, тәрҗемәче, галим, филология фәннәре кандидаты, педагог, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Чечен-Ингуш АССР Язучылар берлеге рәисе, ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.
* Әтисе Музаев Магомед Нурдинович (1941—2015) — тарихчы, Чечен Республикасы Хөкүмәте Архив идарәсе башлыгы.

## Библиография
**Китаплар**

* *Васильева О., Музаев Т. М.* Северный Кавказ в поисках региональной идеологии. — М.: Прогресс, 1994. — 69 с.
* *Музаев Т. М.* Чеченский кризис-99: политическое противостояние в Ичкерии: расстановка сил, хроника, факты. — М.: Панорама, 1999. — 175 с.
* *Музаев Т. М.* Этнический сепаратизм в России. — М.: Панорама, 1999. — 224 с. — .
* *Музаев Т. М.* Союз горцев. Русская революция и народы Северного Кавказа, 1917 - март 1918 г.. — М.: Патрия, 2007. — 518 с. — .
* *Музаев Т. М.* Чеченская республика: органы власти и политические силы. — М.: Панорама, 1995. — 177 с.

**Мәкаләләр**

* *Музаев Т. М.* Кабинет реанимации // Новое время : журнал. — 1997. — № 11.
* *Музаев Т. М.* «Матрешки» чеченского кризиса // Новое время : журнал. — 1996. — № 46.
* *Музаев Т. М.* Генерал Владимир Чермоев - герой Первой мировой войны // Архивный вестник : журнал. — 2015. — № 2.
* *Музаев Т. М.* Грозненцы, начало XX века. // Архивный вестник : журнал. — 2015. — № 2.
* *Музаев М.Н., Музаев Т. М.* К вопросу об определении административной границы Чеченской Республики в районе озера Кезеной-Ам. // Архивный вестник : журнал. — 2015. — № 2.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* 
* 
* 
* 
* 

Төркем:Грозныйда вафатлар
Төркем:2019 елда вафатлар
Төркем:16 декабрь көнне вафатлар
Төркем:Грозныйда туганнар
Төркем:1967 елда туганнар
Төркем:28 ноябрь көнне туганнар
Төркем:Чечен университетын тәмамлаучылар