2025 елга кадәр чорга Россия Федерациясендә сәламәтлек саклауны үстерү стратегиясе

**2025 елга кадәр чорга Россия Федерациясендә сәламәтлек саклауны үстерү стратегиясе** - гражданнар сәламәтлеген саклау өлкәсендә Россия Федерациясенең милли иминлеген тәэмин итү максатларында эшләнгән, бу өлкәдә милли иминлек торышын бәяләүне үз эченә алган, Россия Федерациясендә сәламәтлек саклау үсешенең максатларын, төп бурычларын һәм өстенлекле юнәлешләрен билгели торган стратегик планлаштыру документы  Стратегия 2019 елның 6 июнендә Президент Владимир Путин тарафыннан хуплана һәм имзаланган көннән үз көченә керә   .

## Хокук нигезе
Документ преамбуласында билгеләп үтелгәнчә, Стратегиянең хокукый нигезен Россия Федерациясе Конституциясе, «Россия Федерациясендә гражданнар сәламәтлеген саклау нигезләре турында» 2011 елның 21 ноябрендәге 323-ФЗ номерлы, «Россия Федерациясендә стратегик планлаштыру турында» 2014 елның 28 июнендәге 172-ФЗ номерлы федераль законнар, Россия Федерациясе Президентының «Россия Федерациясендә милли иминлек стратегиясе турында» 2015 елның 31 декабрендәге 683 номерлы, «2024 елга кадәр чорга Россия Федерациясен үстерүнең милли максатлары һәм стратегик бурычлары турында» 2018 елның 7 маендагы 204 номерлы һәм 2019 елның 11 мартындагы № 97 " 2025 елга кадәрге чорга һәм алдагы перспективага химия һәм биологик куркынычсызлыкны тәэмин итү өлкәсендә Россия Федерациясенең дәүләт сәясәте нигезләре турында»  .

## фон
"Сәламәтлек саклау" бүлеге  "Россия Федерациясенең 2020 елга кадәр Милли Куркынычсызлык Стратегиясе "ндә булган һәм 2015 елда аңа алмашка килгән Россия Федерациясенең Милли иминлек стратегиясендә сакланып кала  . Документта «сәламәтлек саклауны үстерү һәм Россия Федерациясе халкының сәламәтлеген ныгыту милли иминлекне тәэмин итүнең мөһим юнәлеше булып тора, аны тормышка ашыру өчен гражданнарның сәламәтлеген саклау өлкәсендә озак сроклы дәүләт сәясәте үткәрелә», шулай ук дәүләт сәясәтенең стратегик максатлары, милли куркынычсызлыкка янау һәм милли куркынычсызлыкка тискәре йогынты ясый торган факторлар билгеләнә.

"Россия Федерациясендә 2025 елга кадәрге чорда сәламәтлек саклауны үстерү стратегиясе" проекты 2018 елның мартында Россия Федерациясе Куркынычсызлык Советы каршындагы Фәнни Советның икътисадый һәм социаль иминлеге бүлеге утырышында һәм җибәрелгән яңадан карау  . Октябрь аенда проект тикшерелде һәм гомумән алганда, Икътисадый һәм Социаль өлкәдә Куркынычсызлык Советының Ведомствоара Комиссиясе тарафыннан расланды 

## Төп нигезләмәләр
Стратегиядә гражданнарның сәламәтлеген саклау өлкәсендә милли куркынычсызлык торышын бәяләү генә түгел, ә максатлар, төп бурычлар һәм сәламәтлек саклау үсеше өчен өстенлекле юнәлешләр, шулай ук төп этаплар, көтелгән нәтиҗәләр һәм тормышка ашыру механизмнары бар. .

Россия Федерациясендә сәламәтлек саклау үсешенең төп максатлары:

- медицина ярдәменең мөмкинлеген һәм сыйфатын арттыру өчен шартлар тудыру;

- авыруларны профилактикалау;

- яңа медицина технологияләрен һәм даруларын эшләү, тормышка ашыру һәм куллану.

- башкаларга куркыныч тудыручы авырулар таралуны профилактикалау;

- гражданнар сәламәтлеген саклау өлкәсендә контроль системасын камилләштерү, шул исәптән дарулар әйләнеше өлкәсендә дәүләт контроле (күзәтү), медицина приборлары әйләнешенә дәүләт контроле;

- биологик куркынычсызлыкны тәэмин итү;

 федераль дәүләт санитария һәм эпидемиологик күзәтү системасын камилләштерү.

Стратегия ике этапта тормышка ашырылырга тиеш. Беренче этапның өстенлекле бурычлары (2019-2020): сәламәтлек саклау системасының тотрыклы эшләвен тәэмин итүче хокукый, оештыру һәм финанс механизмнар булдыру, сәламәтлек саклау системасы өчен кадрлар әзерләү һәм җәлеп итү өчен интеграль система формалаштыру. шулай ук өстәмә финанслау өчен шартлар тудыру һәм сәламәтлек саклау системасының инвестиция җәлеп итүчәнлеген арттыру. Икенче этап (2021-2025) сәламәтлек саклау системасының тотрыклы үсешенә, халыкның сәламәтлеген саклауга һәм медицина ярдәменең сыйфатын күтәрүгә, гражданнарны наркотиклар белән тәэмин итү механизмнарын камилләштерүгә, яңа механизмнар булдыруга юнәлтелгән яңа карарлар булдыруга юнәлтелгән. медицина ярдәмен финанслау өчен, шул исәптән  ОМС кысаларында.

Стратегияне гамәлгә ашыру шартлар тудырырга мөмкинлек бирер дип көтелә.::

* гражданнарның сәламәтлеген саклау өлкәсендә милли куркынычсызлыкны тәэмин итү;
* туганда көтелгән гомер озынлыгын арттыру;;
* актив хезмәт тормышының дәвамлылыгын арттыру, вакытлыча эшкә сәләтсезлек чорларын киметү һәм авырулар дәрәҗәсен киметү хисабына гражданнарның тормыш сыйфатын арттыру  .

Документта сәламәтлек саклау өлкәсендә хәзерге халәтне характерлаучы саннар, шул исәптән биш ел эчендә динамиканы да кертеп, китерелә. Шулай итеп, 2012 елдан 2017 елга кадәр, 2,5 елга артып, гомер озынлыгы 72,7 ел тәшкил итте. Хезмәткә яраклы яшьтәге гражданнарның үлем - китем күрсәткечләре 15,8% ка, сабыйлар арасында үлүчеләр саны - 35% ка, аналар арасында-23,5% ка, абортлар саны 26,7% ка кимегән. Һөнәри авырулар дәрәҗәсе 23,4% ка кимеде, ләкин шул ук вакытта документта табиб-профпатологларга кытлык һәм эш бирүчеләрнең хезмәткәрләрнең сәламәтлеген саклау белән кызыксынмавы билгеләнә.

Йогышлы булмаган авыруларның югары дәрәҗәсе, дәүләт учреждениеләреннән югары квалификацияле медиклар китү, наркомания, алкоголизм, ВИЧ, гепатитлар, туберкулезның таралу дәрәҗәсе, яңа инфекцияләр барлыкка килү куркынычы, шулай ук биологик терроризм милли куркынычсызлыкка яный. Милли куркынычсызлык чакырулары арасында-халыкның картаюы — медицина ярдәменнән файдалану һәм аның сыйфаты белән канәгатьләнмәү, түләүсез медицина хезмәтләрен түләүле итү һәм инвалид балалар санының артуы .

Шул ук вакытта, Стратегия, стратегик планлаштыру документы буларак, сәламәтлек саклау өлкәсендә координацияләнгән политиканы тормышка ашыруга юнәлтелгән. Документ тармак документларын, федераль һәм региональ дәүләт программаларын, шулай ук "Сәламәтлек" һәм "Демография" милли проектларын эшләү  нигез булачак.

## Кертү
Указ тексты буенча, хөкүмәт "алты ай эчендә Стратегияне тормышка ашыру буенча чаралар планын расларга тиеш". Сәламәтлек саклау өлкәсендә эшләрен башкарганда һәм тиешле региональ стратегик планлаштыру документларында кирәкле үзгәрешләр кертү өчен , федерация субъектларына Стратегия нигезләмәләре буенча җитәкчелек ителергә тәкъдим ителә.

## Искәрмәләр

Төркем:Россиядә сәламәтлекне саклау
Төркем:Сәламәтлекне саклау
Төркем:Русия Федерациясендә сәясәт
Төркем:Милли иминлек