Tatarica (оркестр)

**Tatariсa** («Татарика» камера оркестры) — Казан дәүләт консерваториясенең татар сәнгате факультеты каршында эшләүче камера оркестры. Төркемдә консерватория студентлары, аспирантлары, мөгаллимнәре уйный. 
Оркестрның сәнгать җитәкчесе һәм дирижеры — *профессор* Ринат Халитов.

## Тарихы
* 1993 елда «*[[Россия]]дә милли мәдәниятләрне торгызу*» программасы кабул ителгәч, Казан дәүләт консерваториясе ректоры Рубин Абдуллин инициативасы белән барлыкка килә. 
* Башта «Татар музыкасы оркестры» дип атала. 
* 2008 елдан хәзерге исемен йөртә.

## Максаты
Татар музыка сәнгатен, Татарстан композиторлары музыкасын пропагандалау.

## Үзенчәлеге
* «Tatariсa»  оркестры, халык уен кораллары оркестрыннан, составында симфоник оркестр уен кораллары (*флейта, кларнет, виолончель, контрабас, бәрмә уен кораллары*) булуы белән аерылып тора. Ике төрле уен кораллары кушылуы «Tatariсa» оркестрының кабатланмас яңгырашын тудыра.
* Оркестр коллективы беркайчан да картаймый, чөнки ул консерватория студентларыннан тора: кемдер тәмамлый, кемдер укырга керә. Бу күренеш тә оркестрга башка иҗат коллективлары алдында өстенлек бирә.

## Репертуар
Оркестр репертуарында Казан, Әстерхан, Себер, Кырым татарлары халык көйләре, Латин Америкасы музыкасы, мөселман Көнчыгышының традицион һәм заманча музыкасы, Урта Идел буе (Чуашстан, Удмуртия, Марий-Эл) музыкасы, Европа һәм рус классикасы (*Штраус, Кальман, Хачатурян, Дунаевский*) әсәрләре дә бар.
Коллектив формалашып кына килгәндә, Ринат Вәлиев оркестр өчен «*Зәлидә*» җыры темасына вариацияләр, «*Халык моңнары*» пьесасын яза. Татар халык җырларын эшкәртүләрне, вариацияләрне, «Tatariсa»га багышлап, Рөстәм Кашапов, Зөфәр Хәйруллин яза. Татар сәнгате факультетында укучылар җыйган фольклор материалын оркестр музыкантлары (мәсәлән, Ильяс Камал, Рөстәм Рәхмәтуллин, Альберт Шәрәфетдинов) эшкәртеп башкарган әсәрләр, аранжировкалар да оркестр иҗатында зур урын алып тора.
* «*[[Башмагым (спиктәкел, 1942)|Башмагым]]*» музыкаль комедиясе (Җәүдәт Фәйзи) *Казан консерваториясенең опера студиясе белән бергә*
* «*Хафизәләм иркәм*» музыкаль комедиясе (Салих Сәйдәшев) *Казан консерваториясенең опера студиясе белән бергә*
* «*Алтын Казан*» (Эльмир Низамов) *Казан консерваториясенең опера студиясе белән бергә*
* «*Ночь перед Рождеством*» (*Туым алды төне*) опера-колядкасы (Елена Анисимова) *Казан консерваториясенең опера студиясе белән бергә*
* «*Казан көзе*» (*Казанская осень*) концерты (Петербург, 2014).
Оркестрның 20 аудиоязмасы «Татарстан» ДТРК фондына алынган.

## Гастрольләре
Оркестр концертлар белән Һолландия, Алмания, Финляндия (*[[2003]]*), Төркия, Казакъстан, Үзбәкстан, Балтик буе илләрендә чыгыш ясый.

Россия мәдәнияте федераль программасы кысаларында Уралда һәм Көнбатыш Себердә (Уфа, Ижау, Пермь, Екатеринбург, Төмән, Тубыл, *[[2002]]*), Урта һәм Түбән Идел буе шәһәрләрендә (Сембер, Самар, Сарытау, Саранск, Әстерхан, Әлиста, *[[2004]]*), IV халыкара «Петербург камера оркестрлары» фестивалендә (*[[2005]]* ); Беларус, Латвия, Литва башкалаларында (*[[2007]]*), Ырымбурда (*[[2014]]*) чыгыш ясый.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1995 Халыкара конкурс (*Кастельфидардо*, Италия) —  I урын
* 1997 Халыкара конкурс (*Страсбург*, Франция) – Гран-при
* 1999 «Рухият» фонды премиясе
* 2000 РФ президенты Гранты
* 2001 Халыкара конкурс (Үзбәкстан) – лауреат дипломы

## Чыганаклар
# Д. Хәкимова. Һәрбер укытучы таланлы тырыш укучылар көтә. Сәхнә, 2014 ел, 6- сан.
# Э. Байназаров. Рок музыкасын  уйнаучылардан куркам. Ялкын, 2014 ел, 6 – сан.

## Сылтамалар
* Егерме ел — бу әле башы гына
* «Tatariсa» Казан консерваториясе сайтында 

## Моны да карагыз
*  Оркестр турында язма (''видео'')
* Оркестр И. Шакиров концертында уйный (''2014'')

## Искәрмәләр

Төркем:Татарстан мәдәнияте
Төркем:Сәнгать коллективлары
Төркем:Татарстан сәнгать коллективлары
Төркем:Музыка
Төркем:Казан оешмалары
Төркем:Оркестрлар
Төркем:Татарстан оркестрлары