Ринат Таҗетдинов

**Ринат Таҗетдинов** (*сәхнә псевдонимы* Ринат Таҗи), Ринат Арифҗан улы Таҗетдинов (*[[1938 ел]]ның [[1 гыйнвар]]ы, [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Буденный районы (Татарстан АССР)|Буденный районы]], [[Кече Чынлы]] ― [[2024 ел]]ның [[16 октябрь|16 октябре]], [[РФ]], [[ТР]], [[Казан]]*) — драма һәм кино актеры, Камал театры артисты, Татарстан АССРның (*[[1973]]*) һәм РСФСРның (*[[1982]]*) халык артисты. Тукай (*[[1967]]*), ССРБ Дәүләт (*[[1986]]*), Дамир Сираҗиев (*[[1999]]*), Марсель Сәлимҗанов (*[[2015]]*) исемендәге, «Алтын битлек» (*[[2016]]*), «Тантана» (*[[2024]]*) премияләре лауреаты. 
1989―2011 елларда Татарстан театр әһелләре берлеге рәисе.

## Тәрҗемәи хәле
1938 елның 1 гыйнварында Татарстан АССРның Буденный (хәзерге Чүпрәле) районы Кече Чынлы авылында туган.
1961 елда Мәскәү­дә Щеп­кин исе­мен­дә­ге Юга­ры те­атр учи­ли­ще­сын (татар студиясе) тә­мам­лый һәм шул елдан бирле Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында эш­ли.

2024 елның 16 октябрендә каты авырудан соң хастаханәдә вафат булган. Яңа татар бистәсе зиратына әтисе кабере янәшәсендә җирләнә

## Иҗаты
Яшь артистның сәхнәдә башкарган беренче рольләре үк театрга сәләтле, талантлы актер килүен раслый. Күркәм йөз-кыяфәт, сәхнәдәге темперамент-дәртлелек, киң иҗат диапазоны төрле пландагы (*тарихи, социаль, трагик, лирик*) баш каһарманнарны уйнау өчен юл ача. 
Театр сәхнәсендә, кинода, радио һәм телевидениедә озак еллар иҗат итү чорында, трагиктан башлап, үткен гротесклы образларның тулы галереясен тудыра.

## Башкарган рольләре
* *Хәнҗәр* — «Көзге ачы җилләрдә» Аяз Гыйләҗев 
* *Мирвәли* — «Өч аршын җир» Аяз Гыйләҗев 
* *Глумов* — «Котырган акчалар» Александр Островский 
* *Карандышев* — «Бирнәсез кыз» Алексей Островский 
* *Галиәсгар Камал* — «Тукай» Әхмәт Фәйзи 
* *Дивана* — «Ай тотылган төндә» Мостай Кәрим 
* *Муса Җәлил* — «Муса Җәлил» Нәкый Исәнбәт 
* *Миркәй* — «Миркәй белән Айсылу» Нәкый Исәнбәт 
* *Мулланур Вахитов* — «Мулланур Вахитов» Нәкый Исәнбәт 
* *Бики* — «Хуҗа Насретдин» Нәкый Исәнбәт 
* *Баһави* — «Һиҗрәт» Нәкый Исәнбәт 
* *[[Эзоп]]* — «Кол» (*Эзоп*) Г. Фигерейдо 
* *Ильяс* — «Гүзәлем Әсәл» Чыңгыз Айтматов 
* *Инсаф* — «Әни килде» Шәриф Хөсәенов 
* *Чешков* — «Чит кеше» И. Дворецкий 
* *Надир мәхдүм* — «Сүнгән йолдызлар» Кәрим Тинчурин 
* *Шәйхи бабай, Миңлегали* — «Зәңгәр шәл» Кәрим Тинчурин 
* *Искәндәр* — «Хуш, Назлыгөл» (*Дуэль*)  Мар Байҗиев 
* *Дәүләт-бәй* — «Айдын» Җ. Җафарлы 
* *Салих* — «Үзеңә хыянәт итсәң» Диас Вәлиев 
* *Хәйретдин* — «Яшь йөрәкләр» Фәтхи Бурнаш 
* *Тартюф* — «Тартюф» Ж.-Б. Мольер 
* *Коновалов* — «Һаваларда йолдыз» Максим Горький
* *Кол Гали* — «Кол Гали» Нурихан Фәттах
* *Муса* — «Моңлы бер җыр» Туфан Миңнуллин 
* *Галимулла* — «Хушыгыз!» Туфан Миңнуллин 
* *Абдулла* — «Без китәбез, сез каласыз» Туфан Миңнуллин
* *Антоний* — «Антоний һәм Клеопатра» Уильям Шекспир
* *Лоренцо* — «Ромео һәм Джульетта» Уильям Шекспир
* *Идегәй* — «Идегәй» Юныс Сафиуллин
* *Хәлиулла* — «Илгизәр+Вера» Туфан Миңнуллин
* *Сократ* — «Баскетболист» Мансур Гыйләҗев
* *Хәнәви* — «Күрәзәче» Зөлфәт Хәким
* *Әнвәр* — «Мин төш күрдем» Зөлфәт Хәким
* *Чабар* — «Кара чикмән» Георгий Хугаев
* *Әнәс Әдрәсович* — «Бабайлар чуагы» Илгиз Зәйниев
* *Летренкье* — «Тол ханымда тукталыш» Э. Лабиш
* *Хафиз* — «Мирас» Гафур Каюмов
* *Нургазиз* — «Дивана» Туфан Миңнуллин
* *Нургали* — «Шулай булды шул» Туфан Миңнуллин
* *Клотальдо* — «Тәкъдир» (*Жизнь есть сон*) Педро Кальдерон
* *Ногман* — «Мәхәббәт турында сөйләшик» Илгиз Зәйниев
* *Бессеменев* — «Өзелгән өмет» (*Мещане*) Максим Горький

## Фильмография
* «Кабулдагы миссия» (*Миссия в Кабуле*)
* «Алар бәхетле булачак» (*Они будут счастливы*)
* «Күктау»
* «Бөркетләр» (*Орлы*)

## [[«Алтын битлек» премиясе]]

* 2016 — «*Театр сәнгатен үстерүгә керткән зур өлеше өчен*» РФ «Алтын битлек» Милли театр премиясе  (*РФ театр әһелләре берлеге премиясе*) бирелә.
 
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1973 ― ТАССР халык артисты
* 1967 ― Габдулла Тукай премиясе
* 1982 ― РСФСР халык артисты
* 1986 ― ССРБ Дәүләт премиясе
* 1999 ― Дамир Сираҗиев премиясе
* 2015 ― Марсель Сәлимҗанов премиясе
* 2016 ― «Алтын битлек» премиясе
* 2020 ― Дуслык ордены (РФ)
* 2023 ― «Татарстан алдындагы казанышлары өчен» орден медале
* 2023 ― «ТАССР төзелүгә 100 ел» медале ― *театр сәнгатен үстерүгә зур өлеш керткәне, күпьеллык нәтиҗәле иҗади эшчәнлеге өчен*
* 2024 — «Тантана» премиясе — «Намус һәм тугърылык. Фидакарь хезмәт өчен» номинациясендә
## Гаиләсе
Хатыны Рәисә, кызлары Руфина Ринат кызы, Айсылу Ринат кызы .

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Камал театры сайты 
* Ринат Таҗетдинов

## Шулай ук карагыз

Төркем:Камал театры актерлары
Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Русиянең халык артистлары
Төркем:Тукай премиясе лауреатлары
Төркем:Дамир Сираҗиев премиясе лауреатлары
Төркем:Марсель Сәлимҗанов премиясе лауреатлары
Төркем:Щепкин театр укуханәсен тәмамлаучылар
Төркем:«Алтын битлек» премиясе лауреатлары
Төркем:Дуслык ордены (Россия) кавалерлары
Төркем:«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлары өчен» ордены медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«ТАССР төзелүгә 100 ел» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Казанның Мактау китабына кертелгәннәр
Төркем:«Тантана» премиясе лауреатлары
Төркем:Иҗади берлекләр рәисләре