Электротранспорт (предприятие, Яр Чаллы)

**«Электротранспорт» ҖЧҖ** — «Электротранспорт» МУП бүлендек җәмгыяте, аның карамагында Яр Чаллыда бердәнбер шәһәр электр транспорты төре — трамвай тора.

2013 елның декабренә кадәр «Электротранспорт» ҖЧҖ «КамАЗ» ААҖнең бүлендек предприятиесе һәм Россия Федерациясе территориясендә тулысынча муниципаль булмаган (дәүләтнеке булмаган) трамвай системасының операторы булып торган.

Федераль дәүләт статистикасы хезмәтемәгълүматларына караганда, 2011 елда предприятие 31,4 млн пассажирга хезмәт күрсәткән.

2011 елда «Электротранспорт» «Гомуми файдаланудагы иң яхшы Россия региональ предприятиесе» номинациясендә »«Алтын колесница» халыкара җәмәгать транспорт премиясе лауреаты була.

## Тарих

1970 нче еллар башында Яр Чаллы шәһәре үсеше һәм пассажирлар агымы көннән-көн арта бару сәбәпле, трамвай төзү турында карар кабул ителә. 1972 елның 29 сентябрендә, ССРБ автомобиль сәнәгате министрлыгының «Яр Чаллы шәһәрендә төзелә торган Кама автомобиль заводының (КамАЗ) трамвай идарәсен төзү турында» 310 номерлы боерыгы нигезендә, КамАЗ генераль директоры Лев Васильев тарафыннан трамвай идарәсе төзелә.

Сидоровка бистәсенә кадәр беренче пассажир тармагы эшли башлаганчы, трамвай идарәсенең барлык хезмәткәрләре нигездә депо төзелешендә мәшгуль була. Яр Чаллыдагы трамвай юллары төзелеше хәрби төзүчеләр тарафыннан башкарыла.

1972 елның 30 декабрендә Сидоровка — Депо участогында вагонны сынау рәвешендә эшләтеп җибәрәләр, ә 1973 елның 8 октябреннән Яр Чаллыда трамвай рәсми рәвештә эшли башлый.

2000 елда трамвай идарәсе «Электротранспорт» җаваплылыгы чикләнгән җәмгыятенә үзгәртү рәвешендә үзгәртеп корыла.

2013 елның февраленнән шәһәр маршрутлары буенча трамвай хәрәкәтен онлайн режимда күзәтеп була башлый.

2013 елда «Электротранспорт» ҖЧҖ өчен федераль һәм республика бюджетларыннан ун яңа трамвай вагоны сатып алу өчен акча бүлеп бирелә. Вагоннар паркын яңарту өчен Усть-Катав вагон төзү заводының 71-623 моделе сайлана. Өч яңа вагонның беренче партиясе шәһәргә 2013 елның апрель башында килә.

### Трамвай предприятиесен КамАЗдан муниципаль милеккә тапшыру
«КамАЗ» ААҖ директорлар советының 2013 елның 10 сентябрендәге карары буенча «Электротранспорт» ҖЧҖ катнашу өлешенең 100 проценты Яр Чаллы шәһәренең Башкарма комитетына күчә. 2013 елның октябрендә генераль директор Рәшит Шәмсетдинов әйтүенчә: «Бүген КамАЗның безне үстерү мөмкинлеге юк, ул үзе инвестицион проектлар белән шөгыльләнә. Әгәр үстермәсәң, акча кертмәсәң, резервлар бетәчәк чор җитә. Шуңа күрә предприятиене шәһәргә тапшыру турында карар кабул ителә. Ә трамвай муниципаль транспортка әйләнсә, барлык дәүләт программаларына эләгү, бюджет финанславы алу җиңелрәк булачак».
Файл:Трамвай 71-608КМ №012 в Набережных Челнах.jpg|Сидоровка бистәсендәге ахыргы станциядә 71-608КМ трамвае
Файл:Трамвай 71-619КТ в старой части города Набережные Челны.jpg|71-619 модельле дүрт трамвайның берсе
Файл:Трамвай 71-605 №083 в Набережных Челнах.jpg|71-605 модель трамвае
Файл:Цех ремонта в трамвайном депо Набережных Челнов.jpg|Күчмә составны ремонтлау цехы


### Бурычлары
2018 елның 28 августында Чаллы трамвай хуҗалыгының электр белән тәэмин итүе туктатыла: түләмәгән өчен «Электротранспорт»ның берничә подстанциясен «Татэнергосбыт» компаниясе электр энергиясе белән тәэмин итүне туктата.

2018 елның 12 декабрендә «КамАЗ» лизинг компаниясе Яр Чаллы муниципаль районының «Электротранспорт» предприятиесенә каршы суд ота. Татарстан арбитражы 78,9 млн сумлык дәгъваны тулысынча канәгатьләндергән, дәгъва суммасы ике өлештән тора, беренче өлеше – 70,6 млн сум күләмендә – лизинг компаниясе каршындагы «Электротранспорт» бурычы суммасы, тагын 8,3 млн сум — җавап бирүченең төп бурычы буенча җыелган пени.

2019 елның 16 декабрендә «Татэнеросбыт» 2,7 млн. сум бурычлары өчен трамвай йөртүчеләрне туктатырга җыенуы турында хәбәр барлыкка килә, әмма әлеге куркыныч гамәлгә ашырылмый. 2020 елның 12 мартында Татарстан Республикасы Арбитраж суды картотекасында «Электротранспорт» предприятиене банкрот дип тану турында дәгъвалар барлыкка килә.

## Музей
2008 елның 8 октябрендә «Электротранспорт» ҖЧҖ территориясендә предприятие музее ачыла. Ачылу беренче трамвайның пассажирлар белән эшли башлавына 35 ел тулуга багышлана. Музейда «Электротранспорт» ҖЧҖнең һәр бүлекчәсе тарихы, шәһәр һәм «КамАЗ» ААҖнең спорт һәм мәдәни чараларында катнашканнары өчен бүләкләр, шулай ук музейда Яр Чаллы шәһәрендә трамвай хәрәкәте үсеше тарихы тәкъдим ителә.

## Бүләкләр һәм казанышлар

* 2011 елның 26 августы — «Электротранспорт» ҖЧҖ шоферы Светлана Ханнанова Түбән Камада узган XIV Бөтенроссия трамвай йөртүчеләренең һөнәри осталыгы ачык конкурсында көмеш медаль яулый.
* 2011 елның 12 сентябре — «Электротранспорт» ҖЧҖ предприятиесе җәмәгать транспорты өлкәсендәге казанышлары өчен үз тарихында беренче тапкыр «Алтын колесница» халыкара җәмәгать транспорт премиясе лауреаты була.

## Икътисадый күрсәткечләр
2014 елда «Электротранспорт» ҖЧҖ чиста зыяны узган елның шул ук чоры өчен 6,63 тапкырга 1,45 млн. сумнан 9,60 млн. сумга кадәр арта. 2014 елда компаниянең сату күләме 1,01% ка 346,00 млн. сумга кадәр кимегән. Хисап чорында идарә чыгымнары 7,44% ка 31,61 млн. сумнан 29,26 млн. сумга кадәр арткан. Сатудан кергән табыш 72,07 млн. сум тәшкил иткән.

## Искәрмәләр
Төркем:Яр Чаллы транспорты



## Сылтамалар

* Рәсми сайт
* «Электротранспорт» ҖЧҖ Татарстан Республикасы Транспорт министрлыгы сайтында 
* «Электротранспорт» ҖЧҖ Яр Чаллы шәһәренең рәсми сайтында