14 сентябрь

**14 сентябрь** — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның ундүртенче көне. Ел ахырына кадәр 108 көн кала.

#### 
###### 
###### 
*  Гватемала — Сан-Хасинто  көне.
*  — Милли карро (традицион атта йөрүче) көне.
*  Никарагуа — Сан-Хасинто бәрелешендә (англ.) җиңүне бәйрәм итү (англ.) көне, 1856-1857 Никарагуа милли сугышының (испан.) бер вакыйгасы.
###### 
#### Һөнәри
*  — Мобилизацияләү хезмәткәрләре көне (русск.).
#### Өлкә
* :
** ндагы  шәһәре нигезләнүе көне (1974).
** ндагы  шәһәре нигезләнүе көне (2003).
** ндагы  шәһәре нигезләнүе көне (1741).
** ндагы  шәһәре нигезләнүе көне (1917).
*  — на кергән  шәһәре нигезләнү көне..
*  — ның барлыкка килү көне (англ.) .

## 
* 1812 — 1812 елгы рус-француз сугышы: Наполеон гаскәрләре гә керә.
* 1853 —  нә сугыш игълан итә. Кырым сугышына (русск.) әзерләнү башлана.
* 1954 — Ырынбур өлкәсендә атом коралы кулланып, хәрби укулар уза.
* 1960 — та 20px ОПЕК (русск.) оешмасы оештырыла.
* 2003 — Референдум нәтиҗәсендә  нә кушыла.
* 2020 — Татарстан Президентын сайлауларда сайлаучыларның 83,28 % тавышын җыеп (1 939 316 сайлаучы аңа тавышын биргән), Рөстәм Миңнеханов өченче срокка Татарстан президенты итеп сайлана.
* 2025 — Татарстан Республикасы Рәисен сайлауларда сайлаучыларның 88,09 % тавышын җыеп (1 963 583 сайлаучы аңа тавышын биргән), Рөстәм Миңнеханов  Татарстан Рәисе (дүртенче срокка) итеп сайлана .

## 
 
* 1384 — Хәлил Солтан, 
* 1769 — Александр Һумбольдт, алман галиме.
* 1819 — Мария Росетти, 
* 1856 — Гыйниятулла Капкаев, мөселман дин һәм җәмәгать эшлеклесе, Ырынбур мөселман диния нәзарәте (1893-1917) казые.
* 1864 — Роберт Сесил, британияле юрист, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1870 — Висенте Лекуна, 
* 1886 — Эрих Һөпнер, алман хәрби эшлеклесе.
* 1891 — Иван Виноградов, 
* 1893 — Иоаким Максимов-Кошкинский, 
* 1895 — Сергей Смирнов, 
* 1900 — Михаил Павелкин, 
* 1901 — Андрей Власов, совет гаскәр башлыгы.
* 1902 — Николай Камов, 
* 1904 — Алексей Дугин, 
* 1904 — Семен Игнатьев, Совет фирка-дәүләт эшлеклесе. 
* 1908 — Иосиф Кисселһоф, 
* 1912 — Гали Мәҗитов, Советлар Берлеге каһарманы, авиация штурманы.
* 1912 — Хәсән Заманов, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 1913 — Аннализа Эриксон,
* 1913 — Максим Дмитриев, Советлар Берлеге каһарманы, танкчы.
* 1922 — Иван Максимча, 
* 1922 — Иван Субботин, 
* 1924 — Александр Спиридонович Артемьев, 
* 1925 — Иосиф Поляковский, 
* 1925 — Йөзем-Ирек Рахманкулова, хәрби тәрҗемәче, тел галиме.
* 1930 — Тамара Гродскова, 
* 1936 — Анатолий Вачаев, 
* 1937 — Рамил Әхтәмов, 
* 1938 — Винир Җанбәков, 
* 1938 — Рүзәл Йосыпов, 
* 1939 — Анатолий Булатов, 
* 1943 — Сергей Матюшин,
* 1948 — Александр Чиндаров, ССРБ, Россия хәрби эшлеклесе.
* 1949 — Светлана Лобастова, 
* 1951 — Данкан Һолдейн, 
* 1952 — Рөстәм Мөхәммәдиев, 
* 1957 — Лариса Абрамова, 
* 1958 — Нурлан Нурумов, 
* 1958 — Рамил Исламов, әдәбият белгече.
* 1961 — Илдар Әхмәтвәлиев, Уфа рәссамы, татар рәссамнары төркеме «Чыңгызхан» әгъзасы.
* 1964 — Акылбәк Жапаров, 
* 1965 — Дмитрий Медведев, Россия экс-президенты.
* 1967 — Олег Гомерзаков, 
* 1983 — Эми Уайнхаус, 
* 1985 — Ванесса Фернандеш, 
* 1985 — Диләрә Ваһапова, рус телле җырчы һәм җырлар авторы.

## 

* 1321 — Данте Алигьери, мәшһүр итальян шагыйре.
* 1712 — Джованни Кассини, итальян астрономы.
* 1774 — Яков Брандт, 
* 1897 — Владимир, 
* 1901 — Вильям Мак-Кинли, 
* 1916 — Хосе Эчегарай, 
* 1927 — Айсәдора Дункан, американ биючесе.
* 1937 — Томаш Масарик, чех фәлсәфәчесе, / Чехословакиянең беренче президенты.
* 1938 — Сөләйман Еналиев, күз табибе, сәламәтлек саклау эшен оештыручы.
* 1942 — Николай Столбов,  Советлар Берлеге каһарманы.
* 1966 — Җәмал Гүрсал, 
* 1976 — Анатолий Нефедьев, 
* 1979 — Мифтахетдин Шәймөхәммәтов, 
* 1982 — Гордей Филиппов, 
* 1982 — Грейс Келли, 
* 1984 — Габдулла Ходайяров, 
* 1991 — Павел Фролов, 
* 1991 — Шамил Хәмзин, 
* 1998 — Евгений Вагнер, 
* 2008 — Гафифә Корбанова, 
* 2009 — Гүрги Басыйров, 
* 2010 — Геннадий Герасимов, 
* 2010 — Түләпбиргән Каепбиргәнов, 
* 2011 — Рудольф Мөссбавер, 
* 2012 — Алексей Берючевский, ССРБ футбол уенчысы һәм тренеры. 
* 2012 — Ренат Шәрибҗанов, музыкант һәм популяр җырлар авторы.
* 2015 — Юрий Афанасьев, тарих галиме, профессор.
* 2019 — Муса Сираҗи, шагыйрь.
* 2020 — Ринат Харисов, 
* 2020 — Хәмдүнә Тимергалиева,
* 2023 — Флюра Сөләйманова,

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:14 сентябрь