Леонид Сабинин

**Леонид Тихонович Сабинин** (1942 елның 11 гыйнварында туган) - гандболчы, регбичы һәм регби тренеры, РК "Политехник" командасының тренеры һәм нигез салучысы (хәзерге "Красный Яр"), аны 1969-1978 елларда җитәкли. Себер Федераль Университетының Физик культура, спорт һәм туризм институтының физик тәрбия кафедрасы доценты.

## Биография

### Регби карьерасы башлангычы
Ул 1942 елда Белгород өлкәсендә туа. Кечкенәдән спорт белән шөгыльләнә: мәктәпнең сигезенче сыйныфында гандбол уйный башлый, аны тәмамлагач, шәһәр футбол командасы өчен уйный. Үз сүзләре буенча, ул үз сыйныфында иң кыска буйлысы була. 1960-нчы елда Сабинин регби уены белән танышканнан соң, Воронеж урман хуҗалыгы институтына укырга керергә ниятли. Ләкин ул анда бер елдан соң гына керү теләгенә ирешә, ә тренер Сабининны гандбол һәм регби командаларына кабул итә. 1965 елдан Сабинин РСФСР чемпионатында Воронеж гандболы һәм регби командаларында, соңрак студентлар чемпионатында РСФСР милли гандбол командасында уйный,  спорт мастеры нормативларын үтәп, 5 урынны яулый. Җиңүчеләрнең исемнәрен теркәү ике ай дәвам итә, ләкин бу вакыт эчендә Сабинин хатыны артыннан Красноярскка китеп бара. Вариантларның берсе буенча, Сабинин гандболдан бөтенләйгә китә. Моның сәбәбе булып гандбол командасы уенчыларының һәрвакыт җиңүләрен һәм җиңелүләрен тренер белән эчеп бәйрәм итүләре була, чөнки бу Леонид өчен бөтенләй чит гамәл була.

1969-нчы елда Сабинин Красноярск политехник институтын тәмамлап, анда беренче регби секциясен оештырып җибәрә һәм политехник команда белән җитәкчелек итә. Әлеге команда белән ул СССР чемпионатының Югары лигасына кадәр күтәрелә. Беренче чакырылыш командасы уенчылары арасында аның булачак капитаны Андрей Науменко, Виктор Дмитриев, Сахалин өлкәсенең булачак губернаторы Игорь Фәрхетдинов һәм команда ветераны Анатолий Ивашкин да була. Баштарак ул тренировкаларын институт янындагы аланда, соңрак институт коридорында үткәрә. Ярты ел вакыт үткәннән соң, ул үзенең командасы белән тренировкалар үткәрү өчен спорт залын алуга ирешә. Тренировкаларда аның уенчылары футбол, гандбол, баскетбол уеннарын уйныйлар.

### "Политехник"ның чыгышлары
1970 елда Сабинин җитәкчелеге астындагы «Политехник» РСФСР чемпионатының сайлап алу матчларында катнаша. Әлеге матч Новокузнецкта җирле командагы каршы була. Уенны Валентин Григорянц хөкем итә. Сабинин биш тапкыр ата һәм бер тапкыр эләктереп, үз командасы өчен бердәнбер балл ала. Новокузнецк командасы "Политехник" клубын 18:3 исәбе белән җиңә. Икенче көнне кабаттан уйналган матчта Сабинин командасы 6:9 исәбе белән оттыра. Бер елдан соң, "Буревестник" чемпионатында Сабинин командасы Борис Гаврилов җитәкчелегендәге "Фили" клубына каршы уйныйһәм турнирдагы барлык матчларда да җиңелә. Шул ук елда команда РСФСР чемпионатында беренче тапкыр җиңеп чыга. Бер елдан соң "Политехник" РСФСР чемпионатының бронза призеры була һәм СССР студентлар чемпионатының призерлары арасына керә. 

1973 елның язында клуб Химкидан булган "Родина" командасына каршы матчта ике тапкыр җиңүгә ирешеп, аларны СССР чемпионатының "Б" төркеменнән бәреп чыгарып, СССРның беренче Лигасына чыга. 1974-нче елда "Политехник" Беренче Лига финалына чыга, "А" төркеменә күчә һәм матчта 2-нче урынны яулый. Сабинин СССРның иң яхшы 30 регби уенчысы исемлегенә кертелә. Команда 1975-нче елда СССРның Югары Лигасында уйнарга тиеш була, ләкин бер ел элек Мәскәүдә "Слава" клубы барлыкка килеп, кагыйдәләрне узып, күчеш турниры оештырыла, һәм "Политехник" Беренче Лигада уйнарга мәҗбүр була ("Б" төркеме). "Политехник" 5нче урынны яулый, ләкин Сабинин кабат СССРның 30 иң яхшы регби уенчысы исемлегенә кертелә һәм регби буенча спорт мастеры исеменә лаек була .

1976 елда клуб СССР кубогы ярымфиналына чыга. Ленинградта "Буревестник" һәм "Приморец" клубларын берләштерәләр, һәм Югары Лигага икенче билет "Политехник"ка эләгә. Бер елдан соң клуб РСФСР чемпионатында җиңү яулый. ВВА белән хәлиткеч матчта мәскәүлеләр беренче тайм вакытында җиңүгә таба барсалар да, соңгы вакытта гына судья кыр уртасыннан ирекле тибү куя: Сабинин тупны тибеп кертә. Икенче тайм вакытында "Политехник" 1 очко белән генә узып, җиңү яулый. 

1982-нче елда Сабинин яңа команда туплый башлый: рәсми рәвештә 1984-нче елда ул Красноярск Төзелеш Институтынаэшләргә күчә, анда "Төзүче" дип исемләнгән команда оештыра. Алар Югары Лигада катнашырга теләк белдерәләр, ләкин түләү чаралары булмау аркасында төшеп калалар. Команда СССР студентлар ярышларында, РСФСР чемпионатында һәм Россиянең Беренче Лигасында уйнауга ирешә, 2011 елда Красноярск өлкәсе чемпионатында һәм финалда "Политехник"ны 13:12 исәбе белән җиңеп чыга.

Леонид Сабинин 50 яшькә кадәр регбида уйный, ветеран турнирларда уйнавын дәвам итә. 2012 елда үзенең 70 еллык юбилее хөрмәтенә кыш көне тулы ер таймда уйный һәм хәтта дроп-туп кертүгә ирешә. Хәзерге вакытта ул Себер Федераль Университетының Физик тәрбия, Спорт һәм Туризм Институтында "Футбол" бүлеген җитәкли. 

### Регбидан тыш
Сабинин 300 дән артык спорт мастеры һәм 11 спорт мастеры, шулай ук СССР җыелма командасы өчен 15тән артык уенчы әзерләде. Ул берничә журналистик һәм методик әсәр авторы буларак билгеле, шул исәптән "Регби уйнаучының белешмә моделе һәм регби командасын туплау" (2007) . Сабинин сүзләре буенча, ул СССР һәм Россия җыелма командаларының 30га якын уенчысын әзерләгән, ләкин ул "Физик культура һәм спортның мактаулы эшчесе" исемен ала алмаган .

Сабинин түгәрәкләрдә баскетбол, гандбол һәм волейбол уйнауны дәвам итә, һәм шулай ук бер тапкыр КИСИ укытучысы Александр Милюшкин истәлегенә мини-футбол матчында уйнап, ике туп кертә.

## Библиография

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Леонид Сабинин: «Занимаясь спортом, я стал другим человеком»
Төркем:ССРБ спорт осталары
Төркем:Белгород өлкәсендә туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1942 елда туганнар
Төркем:11 гыйнвар көнне туганнар