Ләйлә Бәдирбәйли

**Ләйлә Агалар кызы Бәдирбәйли** яки **Ләйлә Бәдирбәкова** (кияүдә — *Җаванширова*, ; 1920 елның 8 гыйнвары — 1999 елның 23 ноябре) — совет азәрбайҗан театр һәм кино актрисасы. Азәрбайҗан ССРның халык артисты (1959). Икенче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты (1946). 1945 елдан СБКФ әгъзасы.

## Тормыш юлы
Ләйлә Җаванширова 1920 елның 8 гыйнварында Бакыда шәмкер бәкләрх нәселеннән булган Агалар Бәдирбәков һәм шәмәкәр ханы Муса ханның кызы Бикә ханым гаиләсендә туа. Ләйләнең балачак еллары Ичәршәһәрдә аларның йортында уза.

1936 елда ул Азәрбайҗанның җыр һәм бию ансамбле солисткасы була, анда 1942 елга кадәр була. 1942 елда М. А. Азизбеков исемендәге Азәрбайҗан дәүләт театры җитәкчелеге чакыруы буенча Ләйлә Бәдирбәйли аның сәхнәсендә актриса була.

1945 елда Бәдирбәйли Аршин Мал-Алан музыкаль комедиясендә Гөлчәхрә ролен Узәир Җажибәков чакыруы буенча уйный. Соңрак ул «Фатали хан», «Очрашу», «Күләгәләр үрмәли», «Аның зур йөрәге», «Кероглы», «Тыйнаксыз кура», «Севиль», «Безнең урамндагы егетләр», «Бер матур көнне», «Дәрвиш Парижны шартлата», һ.б. 1951 елда Ләйлә Бәдербәйли Азәрбайҗан театр институтын тәмамлый.

Актриса 1999 елның 23 ноябрендә вафат була. Бакыда Шәрәфле каберләр аллеясында җирләнә.

## Шәхси тормыш
1936 елда, 16 яшендә Җаванширлар нәселе, Карабах ханы Ибраһим Хәлил ханның токымы Фарадж Җаваншировка кияүгә чыга. Бер елдан соң парның улы Җаваншир туа, әмма берничә елдан гаилә таркала.

1942 елда Ләйлә икенче тапкыр Камил Аслановка кияүгә чыга. Парның ике кызлары туа: Ләлә (1947) һәм Бикә (1964). Икенче кызы туганнан соң берничә ел узгач, аның ире чит илләрнең берсендә автомобиль һәлакәтендә фаҗигале рәвештә һәлак була, ә шуннан соң берничә ай узгач, олы кызы Ләлә да автокатастрофа нәтиҗәсендә һәлак була.

## Фильмография

* 1937 — Шаулы халык
* 1941 — Сабухи — *Тубу-ханым*
* 1942 — Сувенир
* 1945 — Аршин Мал-Алан — *Гөлчәхрә*
* 1947 — Фатали-хан — *Тути-бикә*
* 1955 — Очрашу — *Билгәис*
* 1958 — Аның зур йөрәге — *Халидә*
* 1958 — Күләгәләр үрмәли — *Ләйлә*
* 1960 — Кёроглы — *Нигәр*
* 1969 — Тыйнаксыз кура — *Зарнигәр*
* 1970 — Көтү
* 1970 — Севиль — *Тафта*
* 1972 — Иске черешня
* 1973 — Безнең урамндагы егетләр
* 1974 — Чарвадаров эзләре буенча
* 1975 — Сүнгән учаклар уты
* 1976 — Дәрвиш Парижны шартлата — *Шахрабану-ханым*
* 1976 — Бер матур көнне — *ана*
* 1977 — Вулканга барам — *Гөлсем*
* 1978 — Мин җыр уйлыйм — *Надирәнең анасы*
* 1983 — Асиф, Васиф, Агасиф
* 1987 — Ир-ат сүзе
* 1988 — Ир-ат өчен яшь хатын-кыз
* 1990 — Тозак
* 1991 — Газелхан
* 1991 — Аклану утында янырмын
* 1991 — Теге дөньядан сәлам

## Бүләкләр

* Икенче дәрәҗә Сталин премиясе (1946) — «Аршин мал алан» фильмында Гөлчәхрә ролен башкарган өчен (1945)
* Азәрбайҗан ССРның Мирза Фатали Ахундов исемендәге Дәүләт премиясе (1972)
* Азәрбайҗан ССРның Халык артисткасы (1959)
* Бәйсезлек ордены (Азәрбайҗан)

## Искәрмәләр

Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Азәрбайҗан ССР халык артистлары
Төркем:Азәрбайҗан артистлары
Төркем:Азәрбайҗан ССР дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:Сталин премиясе лауреатлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:XX гасыр актрисалары
Төркем:Азәрбайҗан театр актрисалары
Төркем:Азәрбайҗан кино актрисалары
Төркем:ССРБ актрисалары
Төркем:Әлифба буенча актрисалар
Төркем:Бакыда вафатлар
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:1999 елда вафатлар
Төркем:23 ноябрь көнне вафатлар
Төркем:Бакыда туганнар
Төркем:1920 елда туганнар
Төркем:8 гыйнвар көнне туганнар