Мәчетле районы

**Мәчетле районы** (,  ) — Башкортстанга керүче муниципаль район. Урал тавының аргы ягында урнашкан. Административ үзәге — Олы Ыктамак авылы Уфадан 280 км еракта урнашкан. 49 авыл 12 авыл советына берләштерелгән. 
Якындагы тимер лл станцияләре – Чиләбе өлкәсендәге Сүлия (130 км) һәм Свердловск өлкәсендәге Кызылъяр (105 км).

Мәчетле районы Әй елгасының түбәнге агымында урнашкан. Район җиренең 20%ын урманнар били. Балакатай, Кыйгы, Дуван районнары һәм Свердловски өлкәсе белән чиктәш.

## Тарих
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән Дуван-Мәчетле районы барлыкка килгән. Район үзәге Дуван-Мәчетле авылында урнашкан булган. 1932 елны үзәкне башкорт авылы Ләмәзтамакка күчерәләр, 1935 елда – рус авылы Оло Ыктамагына. 1962-1965 елларда Балакатай районы белән берләшкән хәлдә яши.

## Халык
**Сан алулар буенча милли состав, кешеләр (барлык халыктан)**

Района барлыгы 11 татар авылы бар.

## Демография

## Район җирендә туып-үскән кешеләр
* Вафа Әхмәдуллин - Словакиянең милли герое, партизан, Башкортстанның атказанган укытучысы;
* Ратмир Бәдретдинов - Башкортстанның халык артисты, биюче; 
* Сабир Ваһапов - Мәчетле районының беренче җитәкчесе, БАССРның Халык Комиссарлары Советы рәисе, партиянең өлкә комитетының беренче секретаре; 
* Булат Дәүләтбаев (1937—2020), тарих фәннәре кандидаты. БР атказанган халык мәгариф хезмәткәре.
* Роберт Заһретдинов - бөтен дөньяга даны таралган виртуоз кубызчы; 
* Миңнегафур Зәйнетдинов - республиканың Ш. Бабич исемендәге яшьләр премиясе лауреаты, халык уен кораллары остасы; 
* Рөстәм Гатауллин (*[[Кулланучы:Рөстәм Нурыев|Рөстәм Нурыев]]*, 1963), икътисадчы, журналист, Башкорт Википедиясе волонтеры һәм идарәчесе;
* Рифкать Исрафилов - Русиянең Дәүләт премиясе лауреаты, Башкортстанның Салават Юлаев исемендәге Дәүләт премиясе иясе, танылган театр режиссеры;
* Ринат Камал - язучы, С. Юлаев премиясе (2010) лауреаты;
* Алисә Камалова (1979), медицина фәннәре кандидаты (2006), БДМУ доценты;
* Бәхтияр Канкаев - Салават Юлаевның көрәштәше — татар халкының легендар батыры, Пугачев полковнигы; 
* Барый Кәлимуллин - беренче башкорт архитекторы; 
* Галимҗан Кәримов (1952), укытучы, журналист, җәмәгать эшлеклесе;
* Гафифә Корбанова (1930—2008), КПСС Мәчетле район комитеты сәркатибе (1972―1985), БАССР атказанган укытучысы (1965);
* Котдус Латыйпов - Советлар Союзы Герое, очучы, язучы;
* Лена Садыйкова - татар шагыйрәсе;

## Халык мәгарифе
2009-10 уку елында Мәчетле районының 16 мәктәбендә башкорт телендә 1026 бала укыган (башкортларның 60%ы), 9 мәктәптә 630 бала башкорт телен (ана теле) урынына укый. 17 мәктәптә башкорт булмаган 1383 бала башкорт телен дәүләт теле урынына укый (100%). Башкорт телен барлыгы 26 мәктәптә 3039 бала укый (98%). 
Бүген биредәге мәктәпләрнең бишесендә татар телендә белем бирелә. Ул мәктәпләргә районда яшәгән татар балаларының 36%ы йөри. Тагын 4 мәктәптә 365 укучы татар телен фән буларак өйрәнә (тагын 45,5%). Алар – катнаш халыклар яшәгән район үзәгенең лицей, гимназиясе, Әләгәз авылы мәктәпләре. Татар телен мәктәптә өйрәнә барлыгы 658 татар баласы (82%).

## Сылтамалар
* Мәчетле районы хакимиәте рәсми сайты  
* "Мәчетле тормошы" район гәзите сайты  
* Ижади Остахана "Мәчетле районы энциклопедиясы"  , , 
* Уфаген сайтында Мәчетле районы авыллары

## Искәрмәләр


Төркем:Мәчетле районы