Санкт-Петербург түбән температуралы һәм азык-төлек технологияләре дәүләт университеты

**Санкт-Петербургның түбән температуралы һәм азык-төлек технологияләре дәүләт университеты** — 1931 елдан 2011 елга кадәр эшләп килгән югары һөнәри белем бирүче дәүләт гомуми белем бирү учреждениесе.

Университет император коммерция училищесының варисы булып тора, аның тамырлары 1772 елга кадәр китә. 2011 елда вуз аның алты факультеты белән ИТМО университетына салкын һәм биотехнологияләр институты буларак кушылган. Ул вакытта анда 6500 студент, 82 укытучы, алар арасында фән докторлары, профессорлар бар иде. 2015 елда Институт тулысынча таркалган: аның базасында суыткыч, криоген техника һәм кондиционерлау факультеты, азык-төлек биотехнологияләре һәм ИТМО университетының инженерия факультеты булдырылган.

## Тарихы
СССР Халык Комиссарлары Советы (СНК) 1931 елның 31 маендагы Карары белән Ленинградның укыту механик-технологик суыту комбинатын (ЛУМТХК), революциядән соң кичке мәктәп урнашкан элеккеге Император коммерция училищесы бинасында төзергә карар кыла.

Революциягә кадәр Россиядә суыткыч техникасы буенча белгечләр әзерләүгә бәйле аерым факультатив курслар һәм дисциплиналар кайбер югары һәм урта уку йортларында: Петербург техник институтында, Петербург, Киев һәм Томск политехник институтларында, Император техник училищесында һәм Санкт-Петербург Император Коммерция училищесында укыла. Шулай итеп, 1930 елда бу профиль буенча СССРда белгечләр чыгарылышы 100 кеше тәшкил иткән.

Комбинат 1871 елда Император коммерция училищесының 100 еллыгына төзелгән бинада урнашкан. ЛУМТХКны булдыруда, урнаштыруда һәм үстерүдә тәэмин итү халык комиссары Анастас Микоян мөһим роль уйный. Яңа уку йорты рабфак, техникум һәм институтны берләштерә. ЛУМТХКта дәресләр 1931 елның көзендә башлана, ул вакытта барлык курсларда 440 студент белем ала.

1934 елда рабфак һәм техникум мөстәкыйль уку йортларына чыгарыла,ә югары уку йорты Ленинград суыткыч сәнәгате институты дип атала башлый.

1931 елның 8 июлендә үк СССР Халык Комиссарлары Советы карары белән Пушкинда сөт сәнәгате инженерларының Ленинград Институты (ЛИИМП) оештырыла. 1938 елда ит һәм сөт сәнәгате халык комиссариаты белгечлекләр исемлеген үзгәртә, ЛИХПда да сөт сәнәгате буенча белгечләр әзерли башлый, ә Лимп атамасы үзгәрә — Ленинград сөт сәнәгате химия-технология институты (ЛХТИМП).

1941 елның 24 июнендә бер төркем студентлар аэродром төзүгә җибәрелә. 25 июньдә мобиль отряд оештырыла, аның төп бурычы диверсантлар, парашютчылар белән көрәш була.

1942 елның мартында Кисловодскка, аннары Семипалатинск шәһәренә эвакуацияләнә, анда 1944 елның июненә кадәр була. ЛХТИМП эшен Чаша шәһәрендә (Курган өлкәсе) дәвам итә. 1944 елда ике институтны да Чернышев пер., 9 адресы буенча урнашкан иске биналарына кайтаралар.

Сталин бишьеллыгы чорында зур механикалаштырылган азык-төлек сәнәгате, шул исәптән ЛИХП ярдәмендә тиз бозыла торган продуктлар: ит, сөт, кош-йомырка, балык, җиләк-җимеш һ.б. җитештерү белән шөгыльләнә торган тармакларны техник яктан яңадан коралландыралар. Мәсәлән, Мәскәү һәм Ленинград метрополитенын төзегәндә кулланылган. Ясалма суыту һәм кондиционерлау системалары оборона сәнәгатендә кулланыла.

1947 елда ЛИХП һәм ЛХТИМП берләштерелә, яңа гомуми исеме - Ленинград суыткыч һәм сөт сәнәгате институты (ЛИХиМП) була. 1953 елда югары уку йорты Ленинград суыткыч сәнәгате технология институты дип үзгәртелә. 1957 елдан 1993 елга кадәр кичке факультет эшли, 1966 елдан читтән торып уку эшли башлый. 1996 елда аңа икътисад һәм менеджмент факультеты бирелә.

1981 елда СССР Югары Советы Указы белән ЛТИХП Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнә. 1991 елда Санкт-Петербург Хезмәт Кызыл Байрагы ордены, суыту сәнәгате технологик институты, 1993 елда Санкт — Петербург суыту сәнәгате технология институты дип үзгәртелә. 1994 елда Россия Дәүләт югары уку йорты Санкт-Петербург дәүләт салкын һәм азык-төлек технологияләре академиясенә (СПбГАХиПТ) әверелә, ә 1999 елда дәүләт университеты статусы бирелә, исеме Санкт-Петербург дәүләт түбән температуралы һәм азык-төлек технологияләре университетына (СПбГУНиПТ) алышына.

1993 елда институт базасында 1995 елда теркәлгән Халыкара салкын академиясе (МАХ) нигезләнә.

2011 елның 18 августында СПбГУНиПТ ИТМО Университеты составына керә.

## Чыганаклар
* Бараненко А. В., Молодцова М. С. Дом у «Пяти углов» (от коммерческого училища к университету). — СПб.: СПбГУТД, 2006.
* Справочник для поступающих в институт / М-во высшего образования СССР. — Л.: Ленинградский ин-т холодильной и молочной промышленности, 1948.
* Необходимые сведения для поступающих в С.-Петербургское Коммерческое Училище. — 1890. — (29 мая).
* От Коммерческого училища — к Университету. — СПб.: СПбГУНиПТ, 2011.
* Профессора. Санкт-Петербургский государственный университет низкотемпературных и пищевых технологий: 1931—2006 / А. В. Бараненко. — СПб.: СПбГУНиПТ, 2006.
* Санкт-Петербургский государственный университет низкотемпературных и пищевых технологий: 1931—2001. — СПб.: СПбГУНиПТ, 2001.

Төркем:Санкт-Петербург университетлары
Төркем:Әлифба буенча университетлар