Иван Поминов

**Иван Поминов**, Иван Сергей улы Поминов (, *[[1920 ел]]ның [[19 февраль|19 феврале]], [[РСФСР]], [[Самар губернасы]], [[Бозаулык өязе]], Тупиковка — [[1999 ел]]ның [[17 июль|17 июле]], [[РФ]], [[ТР]], [[Казан]]*) — галим (*физик*), оптик, физика-математика фәннәре докторы (*[[1970 ел|1970]]*), профессор (*[[1971 ел|1971]]*),  ТАССР атказанган фән эшлеклесе (*[[1979 ел|1979]]*). Бөек Ватан сугышында катнашкан. ССРБ уйлап табучысы. Гыйльми хезмәтләре ионлы эремәләрдә молекулаара тәэсирләрне зур температура аралыкларында спектроскопик тикшерүләргә карый.

## Тәрҗемәи хәле
1920 елның 19 февралендә РСФСРның Самар губернасы Бозаулык өязе (*хәзерге* Ырынбур өлкәсе Бозаулык районы) Тупиковка авылында керәстиян гаиләсендә туган. Амур өлкәсе Уштуман станциясендә урта мәктәпне тәмамлаган (*[[1939 ел|1939]]*). А. А. Жданов исемендәге Иркутск дәүләт университетының физика-математика факультетына укырга керә. 1940 елда Казан университетына күчә.

## Бөек Ватан сугышы
1942 елның маеннан Мәскәү хәрби округының 2нче запастагы укчы полкы сугышчысы. 1942 елның октябреннән 4нче танк корпусы радисты. Сталинград сугышында катнаша һәм яралана. Дәвалангач, 1943 елның мартыннан 456нчы аерым миномет полкы белән Көнбатыш фронт, Ленинград фронты, 2нче Украина фронты составында Смоленск, Орша, Выборг, Маҗарстан, Чехословакия, Австрияне азат итүдә катнаша.

## Сугыштан соң
1946 елда хәрби хезмәттән азат ителгәч, КДУның 3 курсыннан укый башлый һәм 1948 елда  университетны тәмамлый. 1948 елдан Казан дәүләт университетында эшли: 1948 елда теоретик физика кафедрасында өлкән лаборант, 1949 елдан ассистент, 1956 елдан  доцент. 1955 елда КДУда физика-математика фәннәре кандидатлыгына, 1969 елда физика-математика фәннәре докторлыгына диссертацияләр яклый.

1960—1991 елларда оптика һәм спектроскопия кафедрасы мөдире, бер үк вакытта 1971—1986 елларда КДУ физика факультеты деканы, 1991 елдан оптика һәм спектроскопия кафедрасының профессоры. Эремәләрнең молекуляр спектроскопиясе буенча хезмәтләр (*зур температура аралыкларында ионлы эретмәләрдә молекулаара тәэсир итешүләрнең спектроскопик тикшеренүләре*) авторы. И. С.  Поминов эремәләрдә ионлы-молекуляр үзара тәэсир итешүләрнең водород бәйләнеше тибында баруын ачыклый. Тикшеренүләр вакытында ясалган нәтиҗәләр максатчан рәвештә бирелгән үзлекле матдәләр синтезлауда гамәли кулланыш таба.

17 фәннәр кандидаты әзерли, шәкертләре арасында 4 фән докторы бар.

## Хезмәтләре
# Влияние температуры на спектры поглощения иодида кобальта (II) в органических растворителях // Журнал  неорганической химии,  1972. Т. 17, № 11 (*автордаш*). 
# The spectra and structures of sulphur-containing compounds. Part. 3. The vibrational spectra and conformations of acyclic sulfoxides // Journal of Molecular Structure. 1982. V.96 (*автордаш*).

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1979 — ТАССР атказанган фән эшлеклесе
* 1нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены 
* Кызыл Йолдыз ордены
* «ССРБ уйлап табучысы» билгесе
* күп санлы сугышчан медальләр

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
# Татарский энциклопедический словарь. Казань: Институт татарской энциклопедии АН РТ, 1999. ISBN 0-9530650-3-0

## Сылтамалар

*  Поминов Иван Сергеевич. 100.tatarstan.ru
* Выдающиеся люди Татарии. Поминов Иван Сергеевич. tassr90.ru

## Моны да карагыз

Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар
Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары
Төркем:Профессорлар
Төркем:Вуз укытучылары
Төркем:Татарстанның атказанган фән эшлеклеләре
Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучылар
Төркем:Уйлап табучылар
Төркем:Физиклар