Николай Студенский

**Николай Иванович Студенский** (1845 ел — 1891 елның 17 (29) сентябре, Казан, Россия империясе) — Россия хирургы, Император Казан университетында хирургия профессоры.

## Биография
Николай Студенский 1845 елда Урыс Православ Чиркәве протоиерее гаиләсендә туа. Пенза дини семинариясендә урта белем ала, курсны 1864 елда уңышлы тәмамлый. Казан руханилар академиясендә укуын дәвам итә, әмма тиздән дәресләр башланганнан соң Казан университетына күчә.

1869 елда табиб һәм өяз табибы исемнәре белән университетның медицина факультетын тәмамлаганнан соң, 1874 елның көзенә кадәр студент госпиталь клиниканың хирургия бүлегенең ординаторы була. 1873 елның язын Петербург Император медицина-хирургия академиясендә медицина докторы дәрәҗәсенә «Сидек ташлары барлыкка килү турында укуларга» дигән темага диссертация яклый. Николай Студенский Казан университеты каршындагы табиблар җәмгыятенең хезмәтләрендә актив катнаша һәм җәмгыятьнең башка әгъзалары белән берлектә күп кенә иҗтимагый һәм шәхси учреждениеләрдә санитар карау үткәрә. Бу хакта җәмгыятькә берничә доклад тәкъдим итә. Аның инициативасы буенча оешма «Көндәлек» бастыра башлады, анда студентлар госпиталь клиникасында җитештерелгән кайбер операцияләр турында мәгълүматлар, шулай ук хирургия буенча берничә очерк һәм рефератлар бастыра. Шуннан соң Студенский чит илгә квалификацияне күтәрү һәм чит ил тәҗрибәсен өйрәнү максатыннан озак вакытка җибәрелә.

1874 елның 8 июнендә Николай Иванович Студенский Казан университетында дессмургия һәм ортопедия приват-доценты исеменә лаек була, ә 1876 елның августында шул ук кафедра буенча штат доценты итеп сайлана.

1876 елның көзендә ул Серб-Төркия сугышы театрына җибәрелә, ә 1877—1878 еллардагы Рус-Төрек сугышы вакытында, Балкан кампаниясе барышында Балкан армиясендә була.

1881 елның октябрендә Студенский теоретик хирургия кафедрасы буенча экстраординар профессорларга үз кандидатурасын тәкъдим итә, әмма сайлап алынмый һәм университеттан китә; 1882 елда яңадан дессмургия һәм ортопедиянең приват-доценты буларак лекцияләр укый башлый, ә соңрак оператив хирургиядән лекцияләр укый. 1884 елның 1 ноябреннән оператив хирургия кафедрасы буенча экстраординар профессор итеп билгеләнә. 1887 елның 30 апрелендә госпиталь хирургия клиникасы кафедрасына күчерелә.

Университеттагы дәресләр белән беррәттән Казан һөнәрчелек хастаханәсенең хирургия бүлеге мөдире була.

Николай Иванович Студенский 1891 елның 17 сентябрендә Казан шәһәрендә вафат була.

Студенскийның оператив һәм госпиталь хирургиясе буенча зур хезмәтләре «*Дневник общества клинических врачей*», «Медицинский вестник», «Врачебные ведомости» һәм башка махсус басма басмаларда бастырылган.

## Библиография
 
* «К учению об образовании мочевых камней» (диссертация; Казань, 1873),
* «Огнестрельные повреждения костей и суставов» («Врачебные ведомости», 1881),
* «Сравнительное достоинство антисептических веществ, наиболее употребительных в хирургии» («Медицский вестник», 1880),
* «Фунгозное воспаление позвоночника» (Казань, 1880);
* «Изменения артерий стопы и голени при старческой гангрене» («Газета Боткина», 1882),
* «Курс ортопедии» (СПб., 1884),
* «Двусторонняя резекция тазобедренных суставов» («Дневники казанских врачей», 1885, и «CBl. f. Chir.», 1885),
* «Вскрытие брюшной полости при гнойном перитоните» («Хирургический вестник», 1885),
* «Курс оперативной хирургии» (Казань, 1888),
* «Наследственное предрасположение к переломам» («Дневники казанских врачей», 1886).

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* *Загоскин Н. П.* «К столетней годовщине Казанского университета. Деятели Императорского Казанского университета 1805—1900 гг.», Казань, 1900. 
*  *Змеев Л. Ф.* «Русские врачи-писатели», тетр. V, СПб. 1889 г. 
Төркем:Казанда вафатлар
Төркем:1891 елда вафатлар
Төркем:29 сентябрь көнне вафатлар
Төркем:1845 елда туганнар