Пирамида (Казан)

**«Пирамида»**  —  Казан үзәгендәге мәдәни-күңел ачу комплексы  пирамида рәвешендә эшләнгән. Россиядә уникаль һәм дөньяда мондый формадагы аз санлы эре объектларның берсе һәм архитектура ягыннан да, функциональлек ягыннан да шәһәрнең заманча һәм әһәмиятле урыннарының берсе.  Идел буе районындагы иң зур мәдәни-күңел ачу үзәге  .

## Урнашуы
«Пирамида»  Казанның Вахитов районындагы тарихи үзәктә, Казан Кремленнән ерак түгел Меңъеллык мәйданы һәм Болак каналы ахыры янында, Сул Болак һәм Мәскәү урамнары башлангычлары арасында урнашкан.  Ерак түгел «Кремль» метро станциясе һәм төп тимер юл вокзалы урнашкан. Якын арада берничә троллейбус һәм автобус маршрутлары тукталышы бар.

Кайбер экспертлар, сәясәтчеләр һәм шәһәрлеләр фикеренчә, «Пирамида» мәдәни-күңел ачу комплексы бинасы шәһәрнең тарихи үзәге кыяфәтенә бик үк яхшы туры килми — башкалар фикеренчә, киресенчә, Кремльнең якындагы Спас һәм Күзәтү манаралары һәм Казансу елгасында һәлак булучылар истәлегенә куелган һәйкәл-храм пирамидасы белән бик уңышлы  тора, шулай ук Казан циркының гадәти булмаган «Очучы тәлинкә» формасындагы башка заманча бина һәм алар арасында Үзәк стадион белән бергә Меңьеллык мәйданының икенче ягында заманча архитектура ансамблен формалаштыра.

## Проект
1996 елда беренче заманча мәдәни-күңел ачу комплексы буларак «Пирамида» объекты буенча проект эшләре башлана. 1997 елның декабрендә комплексның беренче объектлары төзелә башлый, 1998 елның декабрендә аның корпусы төзелә, аның нигезенә 1998 елның июнендә киләчәк буыннарга  хәбәр язылган капсула салына. 2002 елда Татарстан Президенты М. Ш.Шәймиев һәм Россиянең экс-президенты Б. Н. Ельцин катнашында «Пирамида» мәдәни-күңел ачу комплексын ачу тантанасы уза.  Минтимер Шәймиев «Пирамида» ны «безнең омтылышлар символы» дип атады, Ельцин "һөнәр буенча төзүче буларак, 60 илдә булып, Казан" Пирамидасы "кебек нәрсәне күргәнем юк диде.  Проектның авторлары-Казанның әйдәп баручы архитекторларының берсе Виктор һәм Гөлсинә Токаревлар.

«Пирамида» ял итү комплексы якындагы Мираж кунакханәсе белән бергә ТАИФ холдингы тарафыннан шәһәрдә беренче эре шәхси инвестиция проектларының берсе буларак төзелгән. Пирамида комплексы төзелеше бәясе якынча 43 миллион доллар була.  «Пирамида» ял итү комплексы «Мираж»  кунакханәсе шәһәрдә иң эре саналган «Россия»  кинотеатры урынында төзелгән, аның массив турыпочмаклы корпусы 1980 елларда төзелгән,  озак вакыт шәһәрдәге иң зур озак вакытлы төзелеш проектларының берсе булган, соңыннан 1990  елдарда  сүтелгән.

Бина биеклеге 31,5 метр, гомуми мәйданы 14,400 м², 2500 кунак кабул итә һәм җиде дәрәҗәгә ия. Ике дәрәҗәдәге төп концерт залы 1375 м² сәхнә 1130 тамашачыга исәпләнгән, сәхнәнең киңлеге 10 метрга якын һәм биеклеге 5 метрга якын. Бина көчле автоном җылылык электр станциясенә һәм югары автоматлаштыру дәрәҗәсенә ия .

Бинаның тышкы кыяфәте һәм интерьерының архитектура элементлары хай-тек стилендә эшләнгән. Бина кабыргасы буйлап киң зәңгәр төстәге зәңгәр төстәге өслекләр белән капланган һәм 22 метр биеклеккә кадәр тышкы панорамага ия. Бинаның төнге яктыртылуы шулай ук көчле яктырткычлар-светофорны үз эченә ала, алар  виртуаль пирамида ясап, төрле якка яктырта. Җылылык станциясенең югары торбасы факеллы стела астында, вентиляция чыгу урыннары зур булмаган пирамидалар астында стильләштерелгән.

Күп катлы фонтан өстендә фойеда бер үк вакытта Мисыр Изге мәчесен һәм Татарстанның милли символын гәүдәләндерүче ирбис скульптурасы урнаштырылган. Залның икенче баскычына күчкәндә һәм ресторанга тарихи милли татар бизәкләре һәм көнкүреш әйберләре экспозицияләре белән  пыяла идәннәр салынган.

## Функцияләр
«Пирамида» мәдәни-күңел ачу комплексында ислам бизнесы һәм финанслары саммитлары кебек шәһәр, республика, Россия һәм дөнья дәрәҗәсендәге дәүләт, мәдәни-иҗтимагый һәм ярыш-спорт чаралары, җирле хакимиятләр саммиты 2005, ел саен үткәрелә торган халыкара  «Алтын мөнбәр»  Казан кинофестивале, Бөтендөнья татар конгрессы, фитнес һәм бодибилдинг 2012 буенча дөнья чемпионаты,   бильярд халыкара турниры «Ирекле пирамида»,   Россия ярышларының этаплары КВНы һәм Нәрсә? Кайда? Кайчан?  фестивальләре,  «Татар җыры» халыкара эстрада фестивале,  Россия вузара фестивале, «Татарстан гүзәле», «Ел җитәкчесе», «Созвездие-Йолдызлык» балалар һәм яшьләр эстрада сәнгате республика конкурслары, республика кәләшләр, миссис, студентлар фестивальләре һ. б.  үткәрелә. 

Шулай ук «Пирамида»  мәдәни-күңел ачу комплексында Татарстан Уңыш бәйрәме, иминләштерүчеләрнең Бөтенроссия съезды, Россия төбәк һәм милли массакүләм мәгълүмат чаралары конгрессы, нефть-газ сәнәгатьчеләренең халыкара конгрессы, Гомуми һәм гамәли химия буенча халыкара Менделеев  съезды, медикларның «Ак чәчәкләр», укытучыларның Республика конкурслары, «Татарстанның 50 иң яхшы инновацион идеясе», «Казаноргсинтез" ААҖнең алдынгы технологияләре һәм үсеш перспективалары» халыкара юбилей фәнни-гамәли конференциясе үткәрелә.  2005 елда шәһәрнең меңьеллыгын һәм БДБ президентлары саммитын бәйрәм иткән вакытта «Пирамида» мәдәни-күңел ачу комплексы беренче затларның ашханә һәм банкетлары урынына әйләнде, һәм башка вакытта да («Корстон» КСКК белән беррәттән) еш кына мөһим рәсми чараларның рәсми булмаган өлеше булып тора . «Пирамида» мәдәни-күңел ачу комплексында дөньякүләм һәм Россия йолдыз төркемнәре һәм башкаручылары концертлар белән чыгыш ясый, мода күрсәтү һәм башка шоу-программалар уза. Биредә югары сәхнә йолдызлары чыгыш ясый.

Бинада шулай ук рекреацион һәм спорт биналары: төнге клуб, фитнес-клуб, матурлык салоны, лаундж-бар, 120 кешегә исәпләнгән панорамалы ике катлы ресторан (пыяла өслеге астында Пирамида), кафе, «Аверс» банкы офисы, шулай ук «Яңа Гасыр» телерадиокомпаниясе студиясе эшли. Бина астында җир асты автопаркингы урнашкан, аның каршында — «ТАИФ-НК» автозаправкасы, бина янында — 150 машина урынына исәпләнгән ачык машина кую урыны бар. Бинаның барлык тышкы килү һәм эчке бүлмәләрендә пандуслар, лифтлар һәм мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр өчен башка корылмалар бар. Мәдәни-күңел ачу комплексында үткәрелә торган кайбер чараларда катнашучылар шәһәрнең төп 5 йолдызлы кунакханәсендә урнашкан «Мираж» кунакханәсендә яшиләр. 

## Казанышлары
2004 елда Россия Сәнгать академиясе архитекторлар Токаревка комплексны проектлаган өчен һәм «ТАИФ» ААҖ генераль директорының баш киңәшчесе Радик Шәймиевка (Татарстанның беренче президентының улы), авторлык идеясе һәм комплекс төзелеше өчен, көмеш медальләр тапшыра .

Архитектор Токаревларга комплекс булдырган өчен «Татарстан Республикасының атказанган архитекторы» исеме бирелә, һәм Гөлсинә Токарева соңрак «Россия Федерациясенең атказанган архитекторы» була.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* В Казани придумали «Пирамиду»
* Пирамида — символ наших устремлений
* Пирамида — это символ
* «Пирамиды» строят не только дети и фараоны
* О нашем центре 
* КРК «Пирамида»
* КРК «Пирамида»
* КРК «Пирамида»
* Миссия «ТАИФ» 
Төркем:Казанның Вахитов районы
Төркем:Казан мәдәнияте
Төркем:Казанның спорт корылмалары
Төркем:Казан биналары һәм корылмалары