22 декабрь

**22 декабрь** — Милади тәкъвимендә уникенче айның егерме икенче көне. Ел ахырына кадәр 9 көн кала.

#### 
###### 

###### 
*  — Хәрби көчләр көне (1944).
*  — укытучылар көне.
*  Индонезия — Аналар көне бәйрәме.
*  — Бердәмлек көне.
###### 
*  БДБ — Энергетиклар көне.
*  — даруханә хезмәткәрләре көне.
*  Украина — Дипломатик элемтәләр хезмәткәрләре көне.
*  — Математика көне.
* төркиләрдә — ***[[Нардуган]] бәйрәме*** (, , ).

## 
* 1808 — да узган зур хәйрия концертында Бетховенның берничә зур әсәрләре премьерасы булды.
* 1906 — да беренче публик татар спектакле күрсәтелде.
* 2007 — Ariane 5 исемле француз ракетасы тарихта беренче Африка иярченең чыгара.

## 
 
* 1792 — Павел Катенин, 
* 1820 — Иван Зедерштедт, 
* 1836 — Алексей Хорват, 
* 1838 — Владимир Марковников, 
* 1856 — Фрэнк Келлог, америкалы дәүләт эшлеклесе, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1858 — Джакомо Пуччини, итальян опера композиторы.
* 1863 — Аркадий Лаврский, 
* 1869 — Бейнбридж Колби, 
* 1869 — Дмитрий Егоров, математик.
* 1873 — Николай Козмин, 
* 1876 — Никита, 
* 1890 — Яков Шейнкман, РКП(б)ның Казан губерна комитеты рәисе.
* 1891 — Екатерина Максимова, 
* 1911 — Василий Матвеев, мари совет дәүләт эшлеклесе.
* 1912 — Мостафа Ногман, татар шагыйре, тел галиме.
* 1913 — Евгений Бусыгин, этнограф, Казан университеты профессоры, музыкант.
* 1926 — Рифгать Әбдиев, уйлап табучы, кибернетик, фән докторы, профессор.
* 1936 — Евгений Штырков, инженер-оптик, профессор.
* 1936 — Юрий Коковихин, 
* 1937 — Эдуард Успенский, 
* 1938 — Сергей Михеев, 
* 1939 — Лео Бокерия, 
* 1946 — Григорий Эйдинов, 
* 1948 — Николае Тимофти, 2012-2016 елларда  Молдова президенты.
* 1950 — Хөсәен Вәлиәхмәтов, 
* 1951 — Лиана Ковалёва, 
* 1955 — Светлана Шамаева, 
* 1958 — Сергей Миров,
* 1961 — Винир Мөхәммәтгәрәев, очучы-сынаучы, РФ каһарманы.
* 1961 — Евгений Доронин, 
* 1965 — Гәүһәр Батталова, 
* 1972 — Ванесса Паради, Франциянең кино актрисасы, шансон җырчысы, фотомодель.
* 1980 — Гөлназ Нәүмәтова, Тинчурин театры актрисасы, ТР атказанган артисты (2013). 
* 1981 — Момир Илич, 
* 1984 — Йонас Альтберг, 
* 1986 — Вячеслав Кургинян, тимераякта йөрүчесе (шорт-трекче), Россия чемпионы.
* 1999 — Әлип Нуралы,

## 

* 1603 — III Мәхмәт, 
* 1853 — Григорий Городчанинов, 
* 1895 — Константин Кучин, 
* 1936 — Николай Островский, совет язучысы.
* 1941 — Юргис Карнавичюс, 
* 1942 — Шәриф Камал, татар әдәбияты классигы, язучы һәм драматург.
* 1944 — Дмитрий Янишевский, геоботаника галиме.
* 1946 — Михаил Залесский, палеоботаника галиме, профессор.
* 1954 — Александр Мурзин, 
* 1954 — Николай Дмитриев, төрки телләр белгече, академик.
* 1958 — Екатерина Кускова, сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе, публицист һәм нашир.
* 1972 — Александр Сливко, 
* 1978 — Тимофей Белов, 
* 1982 — Сергей Владимиров, 
* 1983 — Татьяна Александрова, 
* 1994 — Гашия Абызгилдина, 
* 1997 — Сабах Сәлимов, слесарь-оператор, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* 2002 — Рафаэль Сафин, татар шагыйре, драматург.
* 2012 — Аркадий Воробьёв, 
* 2012 — Шамил Хаҗиәхмәтов, язучы, тәрҗемәче, мөхәррир.
* 2020 — Валентин Никитин, 
* 2021 — Рәшит Газиев,
* 2025 — Котдус Хөснуллин,

#### 
:Борынгы рим дине һәм рим илаһиләргә бәйле вакыйгалар:
* Cатурн илаһига багышланган ярышлар, алтынчы көн
* Кояш ярышлары, дүртенче һәм соңгы көн
* Борынгы славянда Карачун илаһын ихтирам итү.
* Заратуштра пәйгамбәре көне.

:Христианлык — искә төшерелгән изгеләр:
Уртак 12px Католик һәм 12px Православ (Ортодоксаль) чиркәве такъвимнәре:
* Анастасия († 304), *Иллириядан Анастасия*, тагын *Тол хатын*, һәм *Фармаколитрия* (*Дәвалаучы*) кушаматы белән танылган, аның белән бергә булган Хризогон, Теодот һәм аларның өч балалары белән Диоклетның эзәрлекләү нәтиҗәсендә мәрһүм.
* Флавий († 362), Рим префекты, Мөртәт Юлиан заманында тәүбә иттерүче.
* Деметре/Дмитрий († ?), Онора һәм «Изге» Флор, Италияның Лацио өлкәсендәге Остия шәһәрендә җәфа чигүчеләре.
* Толоза шәһәреннән «Изге» Онорато, рухани

:**[[Ортодоксаль чиркәве]]:** thumb|120px|''««Изге» Анна белән йөкле булу»'' иконасы
* «Изге» Анна Гайса анасы белән йөкле булу.
* «Изге» җәфа чигүче ир пресвитер Владимир (1919).
* «Изге» җәфа чигүче ир пресвитер Владимир һәм кыз хатын Евфросиния (1920).
* «Изге» җәфа чигүче ирләр пресвитерлар Василий һәм Александр (1937).
* «Изге» Анна пәйгамбәр, Самуил анасы (Гайсә пәйгамбәрнең тууына 1100 ел элек).
* Изгеләндерүче Софроний, Кипр архиепископы (VI).
* Преподобный Стефана Новосиятеля (912).
* «Көтелмәгән шатлык» исемләнгән Гайсә анасы Иконографиясе.
* Феликс II († 731), *Феликс II*, Лотарингия өлкәсендәге Meтц шәһәре епископлар исемлеге иясе.
* Пиотр Мовила († 1646), *Пиотр Мовила*, Киев шәһәре метрополиты.
* Дмитрий († 1938), һәм Федор – руханилар, Россияда Комунистлар кулыннан җәфа чигүчеләр.

:**[[Рим католик чиркәве]]** —
* «Изге» Флафиано, җәфа чигүче
* «Изге» Франческа Саверио Кабрини, гыйффәтле кыз хатын
* Адам († 1210), Саксония герцоглыгында Локкум аббатлыгы рухани һәм чиркәү хезмәтчесе.
* Шеремон (), һәм берничә башка җәфа чигүчеләр, Египет, Gaius Messius Quintus Trajanus Decius Рим императоры (249-251) эзәрлекләүләр заманында һәлак булган.
* Франсуаза-Ксавиере Кабрини (°1850 – †1917), *Франсуаза-Ксавиере Кабрини*, кушаматы «Эмигрантлар анасы», АКШндагы итальян миссионеры, ««Изге» йөрәк кыз хатын миссионерлары» җәмгыятен оештыручысы.
* «Изге» Гратьен († 1509), Черногориедагы Котор балыкчысы, «Изге» Августин дәрвишләренең «Изге» Кристофф монастыре бакчачысы.
* Йутта († 1136), шат күңелле дип беленгән, Рейн елгасы үзәнлегендә, Бинген җирлегендә «Изге» Дизибод тавында яшәгән, Бингендан Хильгегардның укытучысы.
* Мария Манчини († 1431), *Мария Манчини*, шат куңелле, Тоскания җирлегенең Пиза шәһәрендә яшәгән, ун ике яштә кияүгә чыккан, ун алтыда тол калган, доминиканкыз хатын монастыренә киткән.

========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:22 декабрь