Гамирҗан Дәүләтшин

**Гамирҗан Миргаҗан улы Дәүләтшин** (*[[1950 ел]]ның [[12 август]]ы, [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Сарман районы]], [[Дүсем]]*) — күренекле татар галиме, тарихчы, тарих фәннәре докторы (*[[2002 ел|2002]]*), профессор, Татарстанның Дәүләт премиясе лауреаты (*[[2007 ел|2007]]*).

## Тәрҗемәи хәле
1950 елның 12 августында Сарман районы Дүсем авылында колхозчы гаиләсендә җиденче бала булып туган. Ләшәү Тамак сигезьеллык (*[[1965 ел|1965]]*), Иске Минзәләбаш урта (*[[1968 ел|1968]]*) мәктәпләрен, Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген (*[[1973 ел|1973]]*),  аспирантура (*[[1976 ел|1976]], җитәкчесе профессор  [[Альфред Халиков|А. Х. Халиков]]*) тәмамлый. Болгар, төрки-татар бабаларыбызның рухи мәдәниятенә багышланган кандидатлык (*[[1982 ел|1982]]*), докторлык (*[[2002 ел|2002]]*) диссертацияләре яклый.
1976-1996 елларда Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында, 1996-2002 елларда Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институтында фәнни архив мөдире, иҗтимагый фикер һәм археология бүлекләрендә хезмәткәр. 1994 елдан Татар дәүләт гуманитар институтында, Казан дәүләт университетында доцент, профессор, кафедра мөдире.

## Фәнни кызыксынулар өлкәсе
Татар халкының борынгы бабаларының борынгы заманнардан алып Казан ханлыгы чорын кертеп мәдәнияте тарихы (*[[Һуннар]], [[Төрки каганлыгы|Борынгы төрки каһанлыгы]], [[Хәзәр каһанлыгы]], [[Бөек Болгар иле]], [[Идел буе Болгары]], [[Җүчи Олысы]], [[Казан ханлыгы]] халык гыйлеме, календарь һәм метрология, ышанулар, мифлар, космогоник карашлар, идеология, мәҗүсилек, ислам, язу, мәгариф, фәнни һәм гамәли белемнәр һ. б.*).

## Хезмәтләре
Тарих фәннәре докторы Г. Дәүләтшин — 200 дән артык фәнни хезмәт (*шуларның 20се монография һәм дәреслекләр*) авторы. 7 томлы «Татарлар һәм Татарстан тарихы» авторларының берсе (2-4 тт.). Хезмәтләренең берничәсе Төркиядә, Болгариядә, Америкада төрек, болгар, инглиз телләрендә дөнья күрә. Җәмәгать эше буларак, Татарстан мәгариф һәм мәдәният хезмәткәрләренең «Мәгариф» берлеге президиумы әгъзасы, президенты булып эшли.

## Кайбер китаплары
* Волжская Булгария: духовная культура (Х - нач. XIII вв.) Казань, 1990.
* Борын-борын заманда...: Миф, дин, сәнгать. К.: ТКН, 2011

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2007 — Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге — *«Төрки-татарларның рухи мәдәнияте тарихы», «Очерки истории духовной культуры предков татарского народа (Истоки, становление, развитие)» монографиясе өчен*
* Халыкара болгар белеме, инновация һәм мәдәният академиясенең (*[[Болгария]]*) академигы.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
# Илһамлы Сарман. Антология (*төзүче-мөхәррире [[Дамир Гарифуллин]]*). Казан: Яз, 2017, 193нче бит. ISBN 978-5-95-00696-1-1

## Сылтамалар

* Татарларны чәчелгән халык дип әйтү дөрес түгел – Гамирҗан Дәүләтшин.  «Татарстан»
*  Давлетшин Гамирзан Миргазянович 
* «Татар дөньясы» гәҗитендә басылган мәкаләләре 
*  Давлетшин Гамирзан Миргазянович на Булгариаде-2015 (*[[YouTube]] видео, 12:52*)

## Шулай ук карагыз
 

Төркем:Татар тарихчылары
Төркем:Тарих фәннәре докторлары
Төркем:Профессорлар
Төркем:Казан дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреатлары