Минһаҗ Конов

**Минһаҗ Конов**, Минһаҗ Гайнетдин улы Әлмиев (, *[[1893]]—[[1934]]*) — сәясәтче, инкыйлабчы, мөхәррир, ТАССР халык комиссары урынбасары. 1917 елдан РСДРП (б) әгъзасы.

## Тәрҗемәи хәле
1893 елның  15 февралендә Казан губернасы Лаеш өязе (*хәзерге* Питрәч районы) Күн авылында туган. Казанда мәдрәсә тәмамлагач, ике ел Яңавыл авылында (*хәзерге* Биектау районы) балалар укыта.

## Төньяк фронтта
1915 елда армиягә алына. Төньяк фронтның 5 нче армиясенә эләгә. Рус гаскәрләре бу вакытта 3 *млн* артык кешесен югалта. Шунлыктан армиядә сугышка каршы булучылар күбәя. Большевиклар империалистик сугышны ватандашлар сугышына әйләндерү өчен үгетләү алып бара. 1917 елның 13 маенда М. Конов РСДРП (б) әгъзасы була. 1918 елның гыйнварында Төньяк фронт мөселман сугышчылары конференциясендә фронт мөселман комитетына сайлана, «*[[Сугыш сафы (газета)|Сугыш сафы]]*» газетасында эшли башлый. Газетаның 11 саны гына чыгып кала. Алман гаскәрләре һөҗүмгә күчкәч, Төньяк фронтның мөселман комитеты әгъзалары Петроградка күчә һәм эчке Россия мөселманнары эше буенча комиссариатка кушыла. Анда М. Конов комиссариатның басма органы булган «*[[Чулпан (газета)|Чулпан]]*» газетасында хезмәттәшлек итә. Кызыл Армия сафларына татар һәм башкортларны язу буенча эш җәелдерә. 1918 елның мартында Үзәк мөселман комиссариаты Петроградтан Мәскәүгә күчкәч, Кызыл Армиянең I татар-башкорт батальоны комиссары итеп билгеләнә. Иреклеләрне яздыру өчен Пенза,  Тамбов губерналарына чыга. Акларга каршы Сызран, Казан, Ижау янында сугышларда катнаша.
1918 елның 31 маенда Хәрби эшләр буенча халык комиссариаты Үзәк мөселман хәрби коллегиясен (, ЦМВК) раслый. М. Конов коллегиянең хәрби бүлгеләр төзү өчен җаваплы әгъзасы итеп сайлана. Мәскәүдә «Милли шура»ны ябу турында карар чыгаруда катнашы бар.

## Казанда
Ак чехлар һөҗүме башланагач, 1 августта Үзәк мөселман хәрби коллегиясе Мәскәүдән Казанга күчә. Казан алынгач, М. Конов һәм башкалар Арчага В.М. Азин гаскәрләре янына чигенә. 10 сентябрьдә Казан ак чехлардан азат ителә. Аннары М. Конов РСФСР хәрби эшләр буенча халык комиссариатында бүлек мөдире ярдәмчесе итеп билгеләнә. 1918 елның 4-12 ноябрендә Мәскәүдә узган I Бөтенроссия мөселман коммунистлар корылтаенда катнаша. 1920 елның гыйнварында Казанда  «*[[Эшче (газета)|Эшче]]*» газетасы җаваплы мөхәррире  итеп билгеләнә. 1920 елның 1 сентябреннән ТАССР эшче-крестьян инспекциясе халык комиссары урынбасары.

Ленинградта Көнчыгыш педагогика институтын тәмамлый (1929). «*[[СССР|ССРБ]] халыклары тарихы*» белгечлеге буенча Татар педагогия иститутында аспирантура тәмамлый. 1931-1934 елларда Казан педагогия техникумында һәм Хезмәтне фәнни оештыру институтында укыта.

## Чыганаклар
# Татар энциклопедиясе. Т.3. Казан, 2012.

## Әдәбият
# Мухарямов М.К. Октябрь и национальный вопрос в Татарии (октябрь 1917 – июль 1918).  Казань, 1958.
# Борцы за счастье народное.  Казань, кн. 1, 1967,  кн. 2, 1983.

## Сылтамалар
* М. Конов «Милләттәшләр» сайтында
*  М.Г. Конов «Татар иле»  мәгълүмати-ресурслы татар социаль челтәрендә

## Искәрмәләр

Төркем:Татар сәясәтчеләре
Төркем:Россия революционерлары
Төркем:Журналистлар
Төркем:Вуз укытучылары
Төркем:Ленинград көнчыгыш педагогика институтын тәмамлаучылар
Төркем:Тарих фәннәре кандидатлары