Александр Елизаров

**Александр Михайлович Елизаров** (1954 елның 14 августы, Долгое, Карпат арты өлкәсе, Украин ССР, ССРБ) — гамәли математика өлкәсендә совет һәм Россия галиме, физика-математика фәннәре докторы (1991), профессор (1996), Югары мәктәпнең мактаулы хезмәткәре (2007). Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2004).

## Тормыш юлы
Александр Елизаров 1954 елның 14 августында Украинада, Карпат арты өлкәсенең Иршав районында хәрби хезмәткәр гаиләсендә туа.

1976 елда Казан дәүләт университетын «математика» белгечлеге буенча тәмамлый; 1976—1978 елларда КДУ механика-математика факультетының дифференциаль тигезләмәләр кафедрасы укытучысы булып эшли; 1978 елда аспирантурага КДУның математика анализы кафедрасына укырга керә (җитәкчесе — профессор Леонид Аксентьев), аны 1980 елда «математик анализ» белгечлеге буенча кандидатлык диссертациясен яклап, вакытыннан алда тәмамлый. 1980 елдан — физика-математика фәннәре кандидаты.

1980—2012 елларда Н. Г. Чеботарев исемендәге математика һәм механика фәнни-тикшеренү институтында (ММФТИ) эшли. Анда кече фәнни хезмәткәрдән ФТИ профессоры һәм директорына кадәр юл узган. 1991 елдан — физика-математика фәннәре докторы, диссертация темасы «Аэрогидродинамиканың кире төбәк бурычларын җайга салу һәм оптимальләштерү».

2012 елда Н. И. Лобачевский исемендәге Математика һәм механика институты барлыкка килгәннән соң һәм структурасы эреләндерелгәннән соң ММФТИ аның өлеше була, Елизаров Математика һәм механика институтының фәнни эшчәнлек буенча директор урынбасары вазифасына күчә.

## Фәнни эшчәнлек
Александр Елизаровның фәнни эшчәнлек өлкәсе — билгесез чикләр булган төбәк бурычлары, комплекслы анализ, математик модельләштерү, сыеклык һәм газ механикасы, мәгълүмати технологияләр. Төп фәнни мәнфәгатьләр билгесез чикле төбәк бурычлары өлкәсендәге тикшеренүләргә, оптимальләштерүгә, шулай ук комплекслы алмашынучанның геометрик функцияләре теориясенә һәм аның механикадагы кушымталарына бәйле. Аналитик функцияләр теориясенең катнаш кире төбәк бурычлары чишелешен тикшерә; дөрес булмаган кире төбәк бурычлары чишелешләрен регулярлаштыру өчен математик нигезләнгән метод эшләгән һәм аның нигезендә бирелгән характеристикалар белән аэродинамик формалар төзү ысулын тормышка ашырган. Аэродинамик формаларны оптималь проектлау белән бәйле булган вариацион кире төбәк бурычларын хәл итү ысулларын үстерә.

150дән артык фәнни эш, шул исәптән 10 монография, 9 коллектив монография, 60тан артык доклад тезисы, 5 методик җитәкчелек, берничә дәреслек авторы.

## Бүләкләр

* «Россия Федерациясе Югары һөнәри белем бирү мактаулы хезмәткәре» күкрәк билгесе белән бүләкләнгән (2007).
* Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2004).
* Хәмид Мөштәри исемендәге Татарстан Фәннәр академиясенең математика өлкәсендә иң яхшы фәнни эше өчен премия лауреаты (1998).

## Басмалар
**Монографияләр**

* Елизаров А. М., Ильинский Н. Б., Поташев А. В., Степанов Г. Ю. Основные методы, результаты, приложения и нерешенные проблемы теории обратных краевых задач аэрогидродинамики. Тр. Матем. Центра им. Н. И. Лобачевского. — Т.10. — Казань: Изд-во ДАС, 2001. −230 с.
* Елизаров А. М., Касимов А. Р. Методы комплексного анализа в задачах оптимизации формы. -Казань: Изд-во Казан. ун-та, изд-во Казан. матем. об-ва, 2007. — 247 с.
* Елизаров А. М., Касимов А. Р., Маклаков Д. В. Задачи оптимизации формы в аэрогидродинамике.- М.: Физматлит, 2008. — 572 с.

**Күмәк монографияләр**

* Авхадиев Ф. Г., Аксентьев Л. А., Елизаров А. М. Достаточные условия конечнолистности аналитических функций и ихприложения//Итоги науки и техники. Сер. Матем. анализ. — М.: ВИНИТИ, 1987. -Т.25. — С. 3-121.
* Елизаров А. М., Ильинский Н. Б., Поташев А. В. Обратные краевые задачи аэрогидродинамики//Итоги науки и техники. Сер. Механика жидкости и газа. — М.: ВИНИТИ, 1989. -Т.23. — С.3-115.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Александр Елизаров  Казан федераль университеты сайтында

Төркем:Казан университеты укытучылары
Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар
Төркем:Русиянең шәрәфле югары һөнәри белем бирү хезмәткәрләре
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1954 елда туганнар
Төркем:14 август көнне туганнар
Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары