Karl Van Vexten

**Karl Van Vexten** (; *[[1880 yıl]]nıñ [[17 iyün]]e, [[AQŞ]], [[Сидар-Рәпидс|Sidar-Rapids]] — [[1964 yıl]]nıñ [[21 dekäber|21 dekäbre]], [[AQŞ]], [[Нью-Йорк|Nyu-York]]*) — Amerika yazuçısı, fotografı,  yaqlawçılarınıñ berse, Amerika yazuçısı  ädäbi mirası belän idärä itüçe.

## Tärcemäi xäle
Karl Van Vexten Sidar-Rapidsta tuğan. 1903 yılda Van Vexten  tämamlağan. Öç yıldan soñ ul Nyu-Yorkqa küçep kilgän, anda jurnalist bulıp eşlägän. Berençe uñışsız nikaxınnan soñ ul 1914 yılda ikençe tapqır aktrisa  öylängän. Karl Van Vexten anıñ belän ğömere axırına qädär nikaxta torsa da, Karlnıñ ülemennän soñ 25 yıl ütkäç, Van Vextennıñ homoseksuallegen kürsätüçe şäxsi fotoları häm xatları basılıp çıqqan (Smalls, James (2006). The Homoerotic Photograph of Carl Van Vechten: Public Face, Private Thoughts).

Gertruda Stayn belän ul 1913 yılda Parijda tanışqan. Alar ozaq waqıt duslar bulğannar. Gertruda ülgäç, ul, Stayn wasiäte buyınça, anıñ kitapların bastırırğan. Şul uq räveşle ul afroamerikan yazuçısı Nella Larsenğa yärdäm itkän.

1950 yıllarda, üzeneñ yäşe buluğa qaramastan, ul senator  antikommunistik tiradalarına qarşı çıqqan.

## İcatı
1915 yıldan 1920 yılğa qädär Van Vexten muzıkal’ häm ädäbi tematikağa küp kenä kitaplar bastırğan. 1922—1930 yıllarda yazuçınıñ cide romanı basılıp çıqqan.

Van Vexten afroamerikan ädäbiätı häm mädäniäte belän ayıruça qızıqsınğan. Ul Harlem renessansınıñ küp kenä möhim wäkillärenä yärdäm itkän.

Karl Van Vexten muzıka (ayırım alğanda, rus muzıkası) belüçese bulğan. Ul üze berniçä muzıkal’ etüd yazğan. 1930 yıllarda Karl Van Vexten küp kenä tanılğan şäxeslärne fotoğa töşergän.

## Saylanğan äsärläre

* *Music After the Great War* (1915)
* *Music and Bad Manners* (1916)
* *Interpreters and Interpretations* (1917)
* *The Merry-Go-Round* (1918)
* *The Music of Spain* (1918)
* *In the Garret* (1919)
* *The Tiger in the House* (1920)
* *Lords of the Housetops* (1921)
* *Peter Whiffle* (1922)
* *The Blind Bow-Boy* (1923)
* *The Tattooed Countess* (1924)
* *Red* (1925)
* *Firecrackers* (1925)
* *Excavations* (1926)
* *Nigger Heaven* (1926)
* *Spider Boy* (1928)
* *Parties* (1930)
* *Feathers* (1930)
* *Sacred and Profane Memories* (1932)

## Ädäbiät

* Kellner B. *Carl Van Vechten and the irreverent decades*. Norman: University of Oklahoma Press, 1968
* Coleman L. *Carl Van Vechten and the Harlem Renaissance: a critical assessment*. New York: Garland Pub., 1998
* Kuhl N. *Extravagant crowd : Carl van Vechten’s portraits of women*. New Haven: Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University, 2003
* Smalls, James. *The Homoerotic Photography of Carl Van Vechten: Public Face, Private Thoughts.* Philadelphia: Temple University Press, 2006, (https://web.archive.org/web/20060614130559/http://www.temple.edu/tempress/titles/1696_reg.html)
* Humphries B., Kelly J. *Photographs by Carl Van Vechten*. New York: J. Cummins, 2006

## Sıltamalar

* Creative Americans: Portraits by Carl Van Vechten at the Library of Congress features a searchable database of photographs taken by Van Vechten.
* Harlem Renaissance — Carl Van Vechten: Webpage with bibliography of books and articles by and about Van Vechten.
* Extravagant Crowd: Carl Van Vechten’s Portraits of Women
* Yale May Not Think So, But It’ll Be Just Jolly: pages from Van Vechten’s scrapbooks from the exhibit *The Pink and The Blue: Lesbian and Gay Life at Yale and in Connecticut, 1642—2004*
* Books by Carl Van Vechten at the Universal Library at Carnegie-Mellon
* Статья в ''Литературной энциклопедии'', 1929 (рус.)
* На сайте ''PhotoIsland'' (рус.)

Төркем:Нью-Йоркта вафатлар
Төркем:АКШ язучылары
Төркем:Әлифба буенча фотографлар
Төркем:АКШ фотографлары
Төркем:XX гасыр фотографлары
Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:Latinça