Виктор Леонов

**Виктор Николаевич Леонов** (1916—2003) — совет хәрби диңгезчесе, ике тапкыр Советлар Союзы Герое, Төньяк һәм Тын океан флотларының аерым разведка отрядлары командиры.

## Биографиясе
Виктор Иколаевич Леонов 1916 елның 21 ноябрендә Рязань губернасының Зарайск шәһәрендә эшче гаиләсендә туа. Рус. 1931 елдан 1933 елга кадәр Мәскәүнең «Калибр» заводы каршындагы фабрика-завод укучысы мәктәбендә укый, аны тәмамлагач, слесарь-лекальщик булып эшли, ВЛКСМ завод комитеты әгъзасы, уйлап табучылар цех комитеты рәисе, яшьләр бригадасы җитәкчесе.

1937 елдан Хәрби-Диңгез флоты сафларында. Төньяк флотка чакырылган, анда Мурманск өлкәсенең Полярный шәһәрендә С.М. Киров исемендәге су асты йөзү отрядында уку курсы уза, һәм алга таба Щ-402 су асты көймәсенә хезмәт итү өчен җибәрелә.

Бөек Ватан сугышы башлану белән өлкән Кызыл флотчы В.Н. Леонов  Төньяк флотның 181 нче аерым разведка отрядына кабул итү турында рапорт белән мөрәҗәгать итә, аның составында 1941 елның 18 июленнән дошман тылында 50гә якын хәрби операция ясый.  1942 елдан ВКП(б) /КПСС әгъзасы. 1942 елның декабреннән, офицер исемен алганнан соң-сәяси өлеш буенча отряд командиры урынбасары, Ә бер елдан соң, 1943 елның декабрендә Төньяк флотның 181 нче махсус разведка отряды командиры. 1944 елның апрелендә аңа лейтенант исеме бирелә.

1944 елның октябрендә, Совет гаскәрләренең Петсамо-Киркенес һөҗүм итү операциясе вакытында,  В.Н.Леонов җитәкчелегендәге разведчиклар дошманның ярына төшәләр һәм ике тәүлек билгеләнгән пунктка юлсызлык шартларында килеп җитәләр.  Иртән 12 октябрьдә алар, кинәт Крест борынында дошманның 88-миллиметрлы батареясына һөжүм итәләр, аны яулап алалар, әсирлеккә күп санлы гитлерчыларны алалар. Гитлер десанты белән катер барлыкка килгәч, капитан  И.П. Барченко-Емельянов отряды белән бергә 60лап гитлерчыны әсир итеп, дошман атакаларын чагылдыра. Бу сугыш десантның Линахамарида уңышын, портны һәм шәһәрне алуны тәэмин итә.

Шулай итеп, Леонов отряды үз гамәлләре белән Линахамариның алыштыргысыз портында совет десанты утырту һәм Петрсамоны (хәзер Печенг) һәм Киркенесны азат итү өчен уңайлы шартлар тудыра.

СССР Югары Советы Президиумының 1944 елның 5 ноябрендәге Указы белән лейтенант В. Н. Леоновка Ленин ордены һәм «Алтын Йолдыз» (5058 номерлы) медале белән *«дошман тылында командованиенең хәрби биремнәрен үрнәк үтәгән һәм шул ук вакытта батырлык һәм батырлык күрсәткән өчен»*  Советлар Союзы Герое исеме бирелә.

Фашистлар Германиясен тар-мар иткәннән соң, фронтовик разведчик Леонов өчен сугыш Ерак Көнчыгышта дәвам итә, анда Тын океан флоты РО штабының 140нчы аерым разведка отряды аның җитәкчелегендә беренче булып Расин, Сэйсин һәм Гэндзан портларында утыра.  В. Н.Леонов отрядының иң «яңгыравыклы» эшләренең берсе — Корея портында өч мең ярымга якын Япон солдаты һәм офицерын әсир итү. Ә Гэнзан (Гензан, хәзер Вонсан) портында разведчик-леоновчылар ике меңгә якын солдатны һәм ике йөз офицерны коралсызландырып, 3 артиллерия батареясын, 5 самолет, берничә сугыш кирәк-яраклары складын кулга ала.
 
СССР Югары Советы Президиумының 1945 елның 14 сентябрендәге Указы белән өлкән лейтенант В. Н.Леонов икенче «Алтын Йолдыз» медаленә лаек була.

Сугыштан соң В.Н. Леонов хәрби хезмәтне Төньяк флотта һәм СССР Хәрби-Диңгез Флотының үзәк аппаратында дәвам итә. 1950 елда ул С.М.Киров исемендәге Каспий югары хәрби-диңгез училищесын тәмамлый.  1952 елда аңа 2 нче ранг капитаны хәрби исем бирелә. Хәрби-диңгез академиясендә укыый, ике курсны тәмамлый. 1956 елның июленнән-запаста.

Ленин ордены, ике Кызыл Байрак, Александр Невский, 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары, медальләр, шулай ук КХДР ордены белән бүләкләнгән. «Полярный шәһәренең Мактаулы гражданины»исеменә лаек була

В. Н. Леонов  Мәскәүдә 2003 елның 7 октябрендә вафат була. Мәскәүнең  Леонов зиратында жирләнә.

## Хезмәтләре

* *Леонов В. Н.* Лицом к лицу: воспоминания морского разведчика / В. Н. Леонов; лит. запись С. Глуховского. — : Воениздат, 1957. — 152 с.: ил.
* *Леонов В. Н.* Красота человека / В.Н. Леонов // Моск. комсомолец. — 1965. — 21 апр. — С. 2.
* *Леонов В. Н.* Впередсмотрящие // Через фиорды: воспоминания. — : Воениздат, 1969. — С. 157—178.
* *Леонов В. Н.* В огне рождалось мужество / В.Н. Леонов // Подъём. — 1971. — № 4. — С. 101—109.
* *Леонов В. Н.* Человек рождён для подвига / В.Н. Леонов // Молодая гвардия. — 1971. — № 9. — С. 256—271.
* *Леонов В. Н.* Память воскрешает… /В.Н. Леонов // Воен.-ист. журн. — 1972. — № 1. — С. 63-67.
* *Леонов В. Н.* Готовься к подвигу сегодня / В.Н. Леонов. — : Воениздат, 1973. — 47 с.: ил. — (Библиотека солдата и матроса).
* *Леонов В. Н.* Побеждают сильные, умелые, смелые / В.Н. Леонов; записал В. Журавлёв // Совет. патриот. — 1974. — 1 сент.
* *Леонов В. Н.* Уроки мужества / В.Н. Леонов. — : Молодая гвардия, 1975. — 80 с.: ил.
* *Леонов В. Н.* В разведку — в Норвегию / В.Н. Леонов // Война. Народ. Победа, 1941—1945 / сост. Ж. В. Таратута. — : Воениздат, 1984. — Кн. 4. — С. 74—76.
* *Леонов В. Н.* Тот памятный десант / В.Н. Леонов // Красная звезда. — 1985. — 25 авг.
* *Леонов В. Н.* Готовься к подвигу / В.Н. Леонов. — : ДОСААФ, 1985. — 103 с., 1 л. портр. — (Герои войны и труда — юным патриотам).

## Хәтер

1950 елда Геройның туган шәһәрендә бронза бюст куела.
Краснодар шәһәрендә разведчик Леонов хөрмәтенә урам аталды.
1998 елда Полярный шәһәренең балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе в. Н.Леонов исеме белән атала.
Викктор Леонов исемен Төньяк флот составында ССВ-175 разведка корабле йөртә

Җиңүнең 65 еллыгын бәйрәм итү алдыннан РТР каналында Александр Сладковның Виктор Леоновка багышланган «Хәрби программа» (2010 елның 8 мае) чыкты. Үз командиры турында программада аның элеккеге сугышчылары һәм кызы Татьяна Леонова сөйли. Фронт разведчысының тормышыннан алынган гаилә архивыннан кадрлар китерелгән, Виктор Николаевич үзе аның хәрби биографиясе турында сөйли.

2015 елда Русский утравында Тын океан флотының диңгез спецназының бер өлеше территориясендә ике тапкыр Советлар Союзы Герое Виктор Николаевич Леоновка һәйкәл ачыла.

2016 елда, легендар разведчик,  ике тапкыр Советлар Союзы Герое капитан В.Н. Леоновның тууына 100 ел тулу уңаеннан  юбилей медале гамәлгә куела һәм чыгарыла"

2018 елда Рус сәяхәтчесе Федор Конюхов резиденциясе фасадында, Мәскәүдә, «хәрби диңгезчеләр союзы» тарафыннан СССР Хәрби-Диңгез Флоты легендар разведчик - диверсанты Виктор Николаевич Леонов хөрмәтенә мемориаль такта куела.

Краснодар шәһәрендә 2019 елның көзендә 11нче  мәктәпкә керү юлы янында бюст урнаштырылган.

## Файллар

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Леонов Виктор Николаевич: [биогр. справка] // Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
* *Бабиков М.&amp;nbsp;А.* Мыс Крестовый // Их не называли в сводках. : ДОСААФ 1987. 160 с.

## Сылтамалар

* 
* 181 ОРО ШСФ (Особый Развед Отряд при Штабе Северного Флота)
* 181 Колосов Павел Гордеевич)
* Легендарный морской спецназ «Холуай»: мифы и правда о самой секретной части ТОФ
* О законах рукопашного боя в годы войны

Төркем:Ике тапкыр Советлар Берлеге Каһарманнары
Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Совет-япон сугышында катнашучылар
Төркем:Азәрбайҗан югары хәрби-диңгезчелек мәктәбен тәмамлаучылар
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Төркем:«Японияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре
Төркем:Сугышчан хезмәтләре өчен медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Жуков медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«Батырлык өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары
Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:Александр Невский ордены (ССРБ) кавалерлары
Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:Советлар Берлеге Каһарманнары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Мәскәүдә вафатлар
Төркем:2003 елда вафатлар
Төркем:7 октябрь көнне вафатлар
Төркем:1916 елда туганнар
Төркем:21 ноябрь көнне туганнар