Зөлфия Вәлиева

**'
**Зөлфия Вәлиева**, Зөлфия Наил кызы Вәлиева (''[[1973 ел]]ның [[17 июнь|17 июне]], [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]'') — театр актрисасы, җырчы, [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]] актрисасы (''[[1998 ел]]дан''), [[Казан шәһәр филармониясе]]нең «Зө-ләй-лә» төркеме җырчысы. «[[Татар җыры]]» фестиваленың «Ак барс» призы иясе (''[[2005 ел|2005]], [[2009 ел|2009]]''), Татарстанның [[Татарстанның атказанган артисты|атказанган]] (2008) һәм  [[Татарстанның халык артисты|халык]] (2022) артисты.

== Тәрҗемәи хәле ==
[[1973 ел]]ның [[17 июнь|17 июнендә]] [[Казан]]да өч балалы гаиләдә беренче бала булып туган. Баянда оста уйнаучы, балта остасы булган әтисе Наил [[Балык Бистәсе районы]] [[Утар (Балык Бистәсе районы)|Хутор]] авылыннан, әнисе Сәвия [[Яшел Үзән]]нән. Энеләре Рөстәм (''вафат''), Илнур. Зөлфия музыка мәктәбен, [[Казан]]ның 55нче санлы урта гомумибелем бирү мәктәбен (''[[1988 ел|1988]]''), [[Казан музыка укуханәсе|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка укуханәсен]] (''[[1995 ел|1995]]'') , «актерлык осталыгы» белгечлеге буенча [[Казан дәүләт мәдәният институты|Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать академиясен]] (''хәзер'' [[Казан дәүләт мәдәният институты|институт]]) тәмамлый (''[[1998 ел|1998]]''). Өстәмә рәвештә укып, «психолог» белгечлеге ала. [[Казан дәүләт консерваториясе]]нә укырга кергән, ләкин укымаган. [[1995 ел]]да өченче курста укыганда [[Тинчурин театры]]нда  «Йолдызлы яңгыр» спектаклендә (''Шамил Фәрхетдинов'') Инҗилә ролендә уйный. Укып бетергәндә, [[Камал театры]]на (''«Җанкисәккәем» спектакленә баш рольгә'') чакыру ала. Әмма [[Казан дәүләт мәдәният институты|академиядә]] Тинчурин театры өчен махсус курсны (''җитәкчесе [[Рәшит Заһидуллин]]'') тәмамлаган булгач, [[1998 ел]]дан [[Кәрим Тинчурин театры]]нда хезмәт итә башлый. [[1998 ел]]дан Казан шәһәр филармониясенең «Зө-ләй-лә» төркемендә җырлый.
[[Казан]]ның 6нчы санлы гимназиясендә «Манзара» театрының актерлык осталыгы буенча педагог-режиссеры булып эшли. Зур концертлар һәм «Алтын мөнбәр» мөселман кинофестиваленың  (''хәзер'' Казан мөселман кинофестивале) даими алып баручысы. Хәйриячелек белән шөгыльләнә.

== Башкарган рольләре ==
* ''Мәрьям'' — «Өти балак Гөлүзә» [[Юныс Әминов]]
* ''Зәйнәп'' — «Төн яна учакта» [[Хәбир Ибраһим]]
* ''Гөлнара'' — «Өзелгән яфраклар» [[Рәмзия Габделхакова]]
* ''Амелия'' — «Өметсез хыяллар» [[Федерико Гарсиа Лорка]]
* ''Гөлия'' — «Өченче бүлмәдә эт яши» [[Рөстәм Мингалим]]
* ''Фәридә Тимерхановна'' — «Яшерен эзләр» [[Хәй Вахит]]
* ''Кар Ана'' — «Кар бөртеге маҗаралары» Карина һәм Дмитрий Булычевлар
* ''Тәнзилә'' — «Ак тәүбә, кара тәүбә» [[Туфан Миңнуллин]]
* ''Инҗилә'' — «Йолдызлы яңгыр» [[Шамил Фәрхетдинов]]
* ''Әдилә'' — «Яңадан мәхәббәт турында» [[Хәй Вахит]]
* ''Сәрвәр'' — «Сүнгән йолдызлар» [[Кәрим Тинчурин]]
* ''Сәрвәр'' — [[Башмагым (спиктәкел, 1942)|«Башмагым»]] [[Таҗи Гыйззәт]], [[Җәүдәт Фәйзи]]
* ''Люсетта'' — «Галиҗәнап де Пурсоньяк» [[Мольер]]
* ''Зөлхиҗә'' — «Кызлар нигә елый?» [[Флорид Бүләков]] һ. б.

== «Зө-ләй-лә» төркеме ==
[[Казан шәһәр филармониясе]] каршында эшләүче «Зө-ләй-лә» төркемендә җырлый (''[[Казан шәһәр филармониясе|филармониядә]] эшләми''). Төркем башкара торган күп җырларга көй язган. [[2005 ел]]да «Җан ярам» җыры «[[Татар җыры]]» фестиваленың «Ак барс» призына лаек булган.

== Фильмография ==
* ''Сания'' — «[[Өч аяклы ат]]» (''[[2006 ел|2006]], режиссеры [[Нурания Җамали]], дистрибьютор «Легенда» кинокомпаниясе'')
* ''Алинә'' — «Язмышлардан узмыш юк икән» (''телесериал, режиссеры Нурания Җамали'') (**баш рольдә*')

== Гаиләсе ==
Ире Тәлгать (*1980*), ут куючы режиссер, Казанның [[Пирамида (Казан)|«Пирамида»]] күңел ачу үзәгендә эшли. Балалары: [[ул]]ы Кәрим, [[кыз]]ы Латыйфа. Вафат булган энесе Рөстәмнең кызын үстерә.

== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* «Ак барс» музыкаль премиясе — *«Җан ярым» җыры өчен* (*2005*)
* «Ак барс» музыкаль премиясе — *«Гармун алыйк әле,дускай» җыры өчен* (*2009*) һ. б.
* 2008 ― [[Татарстанның атказанган артисты]]
* 2022 — [[Татарстан Республикасының Халык артисты]]

== Искәрмәләр ==

 
== Әдәбият ==
# *Нәбирә Гыйматдинова*. [https://tinchurinteatr.ru/?p=6707  Зөлфия Вәлиева: «Тәлгать минем күкләрдә никах укылган ярым-парым»].  [[Сәхнә (журнал)|«Сәхнә»]], 2016 ел, гыйнвар.
# *Алинә Айдарова*. [https://intertat.tatar/madaniyat/z-lfiya-v-lieva-nich-ellar-pyskyp-torgan-i-at-uchagym-kabat-kabyndy-/   Зөлфия Вәлиева: «Үзеңне һәм дөньяны яратырга кирәк»]. [[Татар-информ|«Атна вакыйгалары»]], 2019 ел, № 25.
 
== Сылтамалар ==

* [http://tinchurinteatr.ru/?p=512  Зөлфия Вәлиева.] [[Кәрим Тинчурин театры]] сайты
* [https://vk.com/id25659425 Зөлфия Вәлиева]. Вконтакте
* [https://www.instagram.com/zulfiyavaleeva_zv/  zulfiyavaleeva_zv]. Instagram.com
*  [https://www.youtube.com/watch?time_continue=5&v=ygn8ZmXC0W8 Зөлфия Вәлиева гаиләсе]. «Адәм белән Һава», 2006 (*YouTube видео, 26:32*)
*  [https://www.youtube.com/watch?v=R1vdH3EqEjs  Зөлфия Вәлиева. *Меңнәр арасыннан*] (*YouTube видео, 3:04*)
*   [https://www.youtube.com/watch?v=6mbWwzU1Spg Язмышлардан узмыш юк икән (1нче  серия)] (*YouTube видео, 54:48'')

## Моны да карагыз

Төркем:Әлифба буенча актрисалар
Төркем:Россия актрисалары
Төркем:Татар артистлары
Төркем:Татарстан артистлары
Төркем:Татарстанның атказанган артистлары
Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлаучылар
Төркем:Казан музыка училищесын тәмамлаучылар
Төркем:Тинчурин театры актерлары
Төркем:Татар җырчылары