open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шәһитләр (фильм, 2008)

**«Шәһитләр»** () — режиссер Паскаль Ложьеның 2008 елда экранда чыккан фильмы.

## Сюжет
Бер ел диярлек Люси исемле кыз хәбәрсез югалган дип санала, ләкин көтмәгәндә, кыйналганһәм җәфаланган хәлдә, ул табыла. Полиция аптырашта кала, чөнки Люсиның тәнендә күп санлы кыйнауларга карамастан, җенси көчләү эзләре булмый. Бу җинаять шулай да ачылмаган булып кала.

Унбиш ел гомерен Люси үзен газаплаган кешеләрне эзләүгә багышлый. Эзләүләр нәтиҗә бирә: кыз ир-атны һәм хатын-кызны таба ала, алар, аның фикеренчә, аны газаплаучыларның берсе булалар. Ул аларның йортына бәреп керә һәм анда булдынарны рәхимсез үтерә. Шуннан соң Люси үзенең дусты Аннага шалтыратып, аны килергә сорый. Люси шулай ук Аннага аны күптән инде ниндидер «җан иясе» эзәрлекли дип сөйли. Җан иясе җәфаланган хатын-кызга охшаган. Люси бу хатынга качарга ярдәм итми. Бу җан иясе Люсиның фантазиясендә генә була. Люси, җәзалаучылар үлгәч, җан иясе аны тынычлыкта калдырачак дип уйлый, ләкин бу болай булмый. Люси инде куркуын түзә алмый һәм үз-үзенә кул сала.

Анна йортның подвалында җәфаланган яшь хатын-кызның яшерен бүлмәсен таба. Анна бәхетсезгә ярдәм итәргә тырыша, ләкин өлгерми, чөнки өйгә башка кешеләр килә, алар белән барысы да Мадемуазель дип атаган хатын-кыз җитәкчелек итә. Ул Аннага үзенең яшерен җәмгыятькә каравын аңлата, аның әгъзалары теге дөньяның серен ясалма рәвештә шәһитләр булдыру юлы белән ачарга телиләр (яшь кызларны җәфалыйлар). Мадемуазель фикеренчә, берничә ай яки хәтта еллар газапланганнан соң, тормыш һәм үлем чигендә булган кызлар үз күзләре белән теге дөньяны күрергә һәм үз белемнәрен җәмгыятькә тапшырырга тиеш. Үткәндәге канлы экспериментлар уңышсыз булган корбаннар я акылдан шашканнар, я авыртудан үлгәннәр. Ләкин Мадемуазель Анна чын шәһит була ала дип саный. Аның боерыгы буенча кызны чылбырлап, ерткычларча җәзалый башлыйлар. Берникадәр вакыттан соң Аннаның тиресен салдыралар. Аннан соң Аннаны лампа алдына асып куялар. Моңа кадәр 4 кыз гына теге дөньяның шаһиты булган, ләкин бары тик Анна гына Мадемуазельгә күргәнәрен сөйләгән. Икенче көнне йортта бөтен яшерен җәмгыять җыела. Алар Мадемуазельдән күп еллар шулай эзләгәннәрен ишетергә телиләр. Әмма Мадемуазель үзенең чыгышы алдыннан үзен пистолеттан үтерә, шулай да коллегаларына теге дөньяның серен җиткерми.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Фильмның рәсми сайты  

Төркем:Әлифба буенча фильмнар
Төркем:Канада фильмнары
Төркем:Франция фильмнары
Гавриил Ксенофонтов

**Ксенофонтов Гавриил Василий улы** (15.01.1888—28.08.1938) — саха галиме, тарихчы, этнограф, сәяси, иҗтимагый эшчән.

## Тормыш юлы
* 1888 елда Көнбатыш Хангалас олысында Тит-Аринда туа. 1912 елда Томск университетының юридик факультетын бетерә. 
* 1920—1923 ее. Иркутск университында эшли.
* 1930 елларда Саха АССР Халык комиссарлары советының фәнни-өйрәнү институтында эшли.
* Г. В. Ксенофонтов 1937 елларда Дмитров каласына күчә. Анда ул «Урааҥхай сахалар» хезмәтенең ике томын бетерә.

## Эшләре
#  Изображения на скалах реки Лены в пределах Якутского округа // Бурятоведение. 1927. № 3/4. — С. 64—70;
#  Легенды и рассказы о шаманах у якутов, бурят и тунгусов: (Материалы о мифологии урало-алтайских племен в Северной Азии). — Иркутск, 1928 (переиздано: М., 1930);
#  Хрестес, шаманизм и христианство: (Факты и выводы). — Иркутск, 1929;
#  Культ сумасшествия в урало-алтайском шаманизме: (К вопросу об умирающем и воскресающем боге). — Иркутск, 1929;
#  Пастушеский быт и мифологические воззрения народов классического Востока. — Иркутск, 1929;
#  Расшифровка двух памятников орхонской письменности из западного Прибайкалья — М. Рэзэненом // ЯМ. 1933. — Т. 1. — С. 170—173;
#  Ураангхай-сахалар: Очерки по древней истории якутов. — Т. 1. — Иркутск, 1937 (2-е изд.: Якутск, 1992);
#  Эллейада: Материалы по мифологии и легендарной истории якутов. — М., 1977; Переиздано: Якутск, 2005
#  Шаманизм: Избранные труды. Якутск, 1992.

## Аның исемен йөртүчеләр
Хангалас олысының край өйрәнү музее һәм Тиит Аpыы урта мәктәбе аның исеме хөрмәтенә аталган.

## Г. В. Ксенофонтов турында:
#  Хороших П. О докладе Г. В. Ксенофонтова «Завоевание якутами территории Якутской области и отражение этого в богатырском эпосе и в изображениях на скалах по р. Лене» // Власть труда. 1922. № 69 — 708;
#  О работе этнографа Г. В. Ксенофонтова // Ксенофонтов Г. В. Ураангхай-сахалар: Очерки по древней истории якутов. — Т. 1. — Иркутск, 1937. — С. 3—11;
#  Николаев И., Ушницкий И. Центральное дело: Хроника сталинских репрессий в Якутии. — Якутск, 1990. — С. 78—81; РВост. № 4. — С. 125;
#  Иванов В. Н. «Ураангхай-сахалар» Г. В. Ксенофонтова // Ксенофонтов Г. В. Ураангхай-сахалар: Очерки по древней истории якутов. — Т. 1, кн. 1.—  Якутск, 1992. — С. 5—10

## Әдәбият
* Ксенофонтов Гавриил Васильевич: Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период (1917—1991). Изд. подготовили Я. В. Васильков, М. Ю. Сорокина. СПб.: Петербургское Востоковедение, 2003. 496 с.

## Сылтамалар

Төркем:Тарихчылар
Төркем:1888 елда туганнар
Төркем:Шаманизм
Mayhem

**Mayhem** — 1984 елда оешкан Норвегиядән блэк-метал-төркеме. Mayhem Норвегия иртә блэк-метал-сәхнәсен формалаштыруда төп роль уйнаган, ә 1991 елда вокалчы Дэдның үз-үзенә кул салуы һәм 1993 елда төркемгә нигез салучы Евронимусның үтерелүе төркемгә шау-шулы танылу китерә. *[[De Mysteriis Dom Sathanas]]* (1994) тулы форматлы дебют альбомы төркем юкка чыкканнан соң чыга. 1995 елда төрле еллардагы элеккеге катнашучылар Хеллхаммер, Некробутчер һәм Мэниак яңа гитарачы Бласфемер белән берләшәләр. Яңадан туган Mayhem вакыт узу белән вокалистны (2004 елдан бу Аттила Чиһар) һәм берничә гитарачыны алмаштыра һәм эксперименталь яңгырашлы тагын дүрт альбом чыгара.

## Составлар


## Сылтамалар

* Официаль сайт
* Официаль форум
* Mayhem Season of Mist сайтта
* Mayhem Encyclopaedia Metallum'да
Euronymous

**Ӧystayn Oşet** (norv. *Øystein Aarseth*; 22 mart 1968, Surnadal, Norvegiä — 10 avgust 1993, Oslo) — Norvegiä muzıkantı, **Euronymous** bularaq kübräk bilgele, 1984 yıldan 1993 yılğa qädär (ülemenä qädär) Mayhem black-metal-törkemenä nigez saluçı häm gitaraçı. Ul şulay uq Norvegiäneñ irtä black-metal säxnäseneñ üzäk figurası, Deathlike Silence Productions leyblına nigez saluçı häm xucası häm «Helvete» (norveg telennän tärcemä itkändä «сähännäm» digänne añlata) kibete xucası bulğan. «The Inner Black Circle of Norway» muzıkal berläşmäse liderı bulğan, anda Darkthrone, Burzum, Immortal, Thorns, Enslaved, Arcturus häm Emperor törkemnäre äğzaları kergän.

1993 yılnıñ 10 avgustında Varg Vikernes Euronymousnı ütergän.

## İskärmälär

Төркем:Latinça
Төяләс (авыл)

**Төяләс** (, ), 2004 елга кадәр *Худолаз*  ― Башкортстанның Сибай шәһәре шәһәр округы составына керүче торак пункт, авыл (1998―2004 елларда шәһәр тибындагы бистә). Төяләс авыл советы авыл җирлегенең административ үзәге. 2021 елда халык саны 626 кеше (2010 елда 1075 кеше, 2002 елда 1062 кеше) тәшкил иткән.
Почта индексы — 453845, ОКАТО коды — 80443820001.

## Тарих
1998 елда торак пункт шәһәр тибындагы бистә категориясенә кертелә һәм поселок советы үзәге була.

2004 елның 17 декабрендәге 125-З номерлы «БРның административ - территориаль төзелешендә үзгәрешләр турында»гы закон нигезендә Төяләс штб авыл торак пункты категориясенә кертелә, ә поселок советы Төяләс авыл советы була.

## Географик урыны
Башкортстанның көньяк-көнчыгышында, Төяләс елгасы янында, Көньяк Уралның Ирәндек тау сырты янында, Сибай шәһәреннән 15 км төньяк-көнбатышта урнашкан.
;Ара 
* Район үзәгенә (Сибай) кадәр – 15 км.
* Якындагы тимер юл станциясенә (Сибай) кадәр – 15 км.

## Халык саны

## Дин
2009 ел ахырында авылда «Нур» мәчете ачылган.

## Икътисад
Төяләс озак вакыт Сибай шәһәренең *шәһәр төзүче предприятиесе* булган Бакыр-күкерт комбинатының ярдәмче хуҗалыгы ролен үтәгән. 1990-еллар ахырында Төяләстә кавын үстергәннәр. Финанс кризисы җирле ярдәмче хуҗалыкны җимерә.
* «Туяляс» агрофирмасы 
* «Степное» ҖЧҖ 
* Шәхси эшмәкәр Агеев 

## Шәхесләр

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Сибай шәһәр округы торак пунктлары
Төркем:Башкортстанның элекке шәһәр тибындагы бистәләре
Энергетик (Башкортстан)

**Энергетик** (, ) ― Башкортстанның Нефтекама шәһәре шәһәр округы составына керүче торак пункт, авыл  (2004―2005 елларда шәһәр тибындагы бистә). 2021 елда халык саны 3 350 кеше (2010 елда 3450 кеше, 2007 елда 3262 кеше)  тәшкил  иткән.
Почта индексы — 452697, ОКАТО коды — 80427558.

## Тарих
Торак пунктка 1958 елда нигез салынган. 

2004-2005 елларда – шәһәр тибындагы бистә.

2004 елның 17 декабрендәге 125-З номерлы «БРның административ - территориаль төзелешендә үзгәрешләр турында»гы закон нигезендә Энергетик штб авыл торак пункты категориясенә кертелә.

## Географик урыны
Авыл республиканың төньяк-көнбатышында, Карман сусаклагычының (*[[:ru:Кармановское водохранилище|ru]]*) (Бүә елгасы) көньяк ярында аның плотинасы янында, Нефтекамадан төньяк-көнчыгышка таба 25 км, Яңавылдан көнбатышка таба 22 км һәм Уфадан төньяк-көнбатышка таба 190 км ераклыкта урнашкан. Авыл Яңавыл районы территориясе белән әйләндереп алынган. Көньяктан торак пунктына Карман авылы тоташа. Авылның көньяк читендә Мәскәү – Казан – Екатеринбург тимер юл магистралендә Карман һәм Энергетик станцияләре урнашкан. Нефтекама – Яңавыл автотрассасыннан керү юлы бар. Торак пунктта 8 урам.
;Ара 
* Шәһәр округы үзәгенә (Нефтекама) кадәр – 25 км.
* Якындагы район үзәгенә (Яңавыл) кадәр – 22 км.

## Халык саны

Милли составы: башкортлар 36,6 %, татарлар 29,8%, руслар 12,5 %, марилар 6,5 %, милләтләрен күрсәтмәгәннәр 12,2 %.

## Дин
«Иман Нуры» мәчете.

## Икътисад
Авылда  (*[[:ru:Кармановское водохранилище|ru]])* урнашкан.

## Шәхесләр

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* Село, Поселок Энергетик, Деревня Карманово Вконтакте

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Нефтекама шәһәре шәһәр округы торак пунктлары
Төркем:Башкортстанның элекке шәһәр тибындагы бистәләре
Төркем:1958 елда нигезләнгән торак пунктлар
Энергетик (мәгънәләр)

**Энергетик** ― берничә мәгънәгә ия сүз:
* Энергетик ― энергетика тармагының теләсә кайсы хезмәткәре (электр белән тәэмин итү, җылылык белән тәэмин итү).
* Энергетик ― сәнәгать предприятиеләрендә җитәкче вазифа (электрохуҗалык өчен җаваплы кеше).
* *Энергетик* ― Бөгелмә шәһәре футбол клубының 1977―1993 еллардагы исеме.
* Энергетик ― Нефтекама шәһәре шәһәр округы (Башкортстан) составындагы торак пункт.
Интуиция

**Интуиция** (,  «җентекләп карау») — кешенең вакыйгалар һәм ситуацияләр мәгънәсен аңлау һәм бер мизгелдә аңсыз нәтиҗә — ачыш аша үтеп керү сәләте, зирәклекнең (чын яки ялган) балкып китүе, аның барлыкка килүен төгәл билгеләү яки аңлату мөмкин түгел. Кавакыт сизү, үткенлек дип тә кабул ителә.

Интуиция башка алымнар белән тикшерелергә мөмкин булган күпләгән бик тә мөһим фаразларга нигез булып хезмәт итә. Фән тарихы күрсәткәнчә, интуиция фәнни белемнең аерылгысыз компоненты булып тора һәм аның төп кыйммәте фәнни теорияне тикшергәннән соң чын һәм нигезле фаразларын табудан һәм формалаштырудан гыйбарәт. Әмма интуиция әйләнә-тирә чынбарлык турында чын белемнәрнең ышандырырлык чыганагы булып санала алмый. Еш кына ул бик үк дөрес булмаган мәгълүматка, өзекөзек хәбәрләргә нигезләнә. Интуитив белем ышануга кабул ителә, фәнни тикшерү һәм дәлилләү үтми, күбрәк фәнни танып-белүгә беренче баскыч булып хезмәт итә. Аның базасы — гадәти белем, ягъни ялгышулардан азат булмаган көндәлек тормыш тәҗрибәсе. Аек мәгънәгә, гомуми кабул ителгән фикергә нигезләнгән күп кенә раслаулар чын булып чыкмый.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Обществознание. 11 класс: учеб, для общеобразоват. учреждений: базовый уровень/ [Л. Н. Боголюбов, Н. И. Городеңкая, А. И. Матвеев и др.]; под ред. Л. Н. Боголюбова [и др.]; Рос. Акад, наук, Рос. акад, образование, изд-во «Просвещение».— 5-е изд.— М.: Просвещение, 2010.— 349 с. (Академический школьный учебник). ISBN 978-5-09-023426-9

Төркем:Фәлсәфә
Төркем:Психик процесслар
Собханкул

**Собханкул** (, ) ― Башкортстанның Туймазы районында урнашкан торак пункт, авыл (2005 елга кадәр шәһәр тибындагы бистә). Собханкул авыл советы авыл җирлегенең административ үзәге. 2021 елда халык саны 5 595 кеше, 2002 елда 5 563 кеше  тәшкил  иткән.
Почта индексы — 452774, ОКАТО коды — 80 251 861 001.

Башлыча 5 катлы йортлардан һәм гади йортлардан тора. Сәүдә системасы үсеш алган, күп кенә кибетләр, пекарнялар бар.

## Тарих
Авылга 1946 елда Собханкул авылы читендә нефть кудыру станциясе базасы бистәсе буларак нигез салына. 1963 елдан алып 2005 елга кадәр әлеге торак пункт шәһәр тибындагы бистә статусына ия булган (1963―2004 елларда Туймазы шәһәре составында), 2004 елның 17 декабрендәге 125-З номерлы «БРның административ ― территориаль төзелешендә үзгәрешләр турында»гы закон нигезендә хәзерге статусын ала.

2008 елда Собханкол авыл советы муниципаль берәмлеге составына административ үзәге Нөркәй авылы булган Нөркәй авыл советы кертелгән.

## Географик урыны
Район үзәге Туймазы шәһәреннән көньяк-көнчыгышка таба 9 км ераклыкта Бишенде елгасы (Өсән елгасы  кушылдыгы) ярында урнашкан.
;Ара 
* Район үзәгенә (Туймазы) кадәр – 9 км.
* Якындагы тимер юл станциясенә (Туймазы) кадәр – 9 км.
* Янәшәдәге торак пунктка (Нөркәй) кадәр – 4 км.
* Янәшәдәге торак пунктка (Дуслык) кадәр – 2 км.

## Халык саны

Татарлар, руслар, башкортлар яши (2002).

## Икътисад
Нефть суырту-кудыру станциясе. Авыл хуҗалыгы киң үсеш алган. Минераль су салу цехы бар. Халкы «Транснефть — Урал» акционерлык җәмгыятендә эшли. 

## Инфраструктура
Торак пунктында агросәнәгать көллияте, урта мәктәп, 4 балалар бакчасы, участок хастаханәсе, мәдәният йорты, ике китапханә, спорт комплексы эшли. 

## Дин
* «Нурул-Ислам» мәчете (*Мәктәп ур. 16б*) 

## Шәхесләр

* Рәфгытдин Әюпов (1914―1987), нефтьче-технологик насослар машинисты, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* 
* Субханкулово на портале «Генеалогия и Архивы»

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Туймазы  районы торак пунктлары
Төркем:Башкортстанның элекке шәһәр тибындагы бистәләре
Төркем:1946 елда нигезләнгән торак пунктлар
Darkthrone

**Darkthrone** — Норвегиядән блэк-метал-төркеме, 1986 елда Колботн шәһәрендә нигезләнгән. Башта төркем **Black Death** дип атала һәм дэт-метал башкара, ләкин тиздән исемен Darkthrone дип үзгәртә һәм 1991 елда Bathory һәм Celtic Frost кебек төркемнәр йогынтысы астында блэк-метал стилендә уйный башлый, Норвегия блэк-метал сәхнәсендә әйдәп баручы төркемнәрнең берсе була.

Аларның беренче өч блэк-метал альбомын *[[A Blaze in the Northern Sky]]* (1992), *[[Under a Funeral Moon]]* (1993) һәм *[[Transilvanian Hunger]]* (1994) кайвакыт «Яман өчлек» () дип атыйлар. Бу альбомнар төркем карьерасының иң югары ноктасы булып санала һәм блэк-металның иң йогынтылы альбомнары арасында тора.

2006 елдан төркем музыкасы традицион блэк-метал стиленнән читкә китә һәм традицион хэви-метал, панк һәм спид-метал, ә аннары дум-метал элементларын үз эченә ала.

## Дискография

### Студия альбомнары

* *[[Soulside Journey]]* (1991)
* *[[A Blaze in the Northern Sky]]* (1992)
* *[[Under a Funeral Moon]]* (1993)
* *[[Transilvanian Hunger]]* (1994)
* *[[Panzerfaust (альбом)|Panzerfaust]]* (1995)
* *[[Total Death]]* (1996)
* *[[Goatlord]]* (1996)
* *[[Ravishing Grimness]]* (1999)
* *[[Plaguewielder]]* (2001)
* *[[Hate Them]]* (2003)

* *[[Sardonic Wrath]]* (2004)
* *[[The Cult Is Alive]]* (2006)
* *[[F.O.A.D.]]* (2007)
* *[[Dark Thrones and Black Flags]]* (2008)
* *[[Circle the Wagons]]* (2010)
* *[[The Underground Resistance]]* (2013)
* *[[Arctic Thunder]]* (2016)
* *[[Old Star]]* (2019)
* *[[Eternal Hails]]* (2021)
* *[[Astral Fortress]]* (2022)

* *It Beckons Us All......* (2024)

### EP

* *[[Under beskyttelse av mørke]]* (2005)
* *[[Too Old Too Cold]]* (2006)
* *[[NWOBHM]]* (2007)
* *[[Peaceville Presents… Darkthrone]]* (2013)

### Җыентыклар

* *Preparing for War* (2000)
* *Frostland Tapes* (2008)
* *Sempiternal Past — The Darkthrone Demos* (2011)
* *Introducing Darkthrone* (2012)
* *Black Death and Beyond* (2014)
* *The Wind of 666 Black Hearts* (2016)
* *Shadows of Iconoclasm* (2021)

### Сплитлар

* *Crusade from the North* (1996)

### Демо

* *Land of Frost* (1988)
* *A New Dimension* (1988)
* *Thulcandra* (1989)
* *Cromlech* (1989)

## Искәрмәләр

Төркем:Норвегия дэт-метал-төркемнәре
Төркем:Норвегия блэк-метал-төркемнәре
Төркем:1986 елда барлыкка килгән музыкаль коллективлар
Төркем:Darkthrone
Лазо Дову оглу Моңгуш

**Лазо Дову-оглу Моңгуш** (, ) (1950 елның 17 февраленда туган) — тыва шаманы, композитор, җырчы.

## Тормыш юлы
Лазо 1950 елда Чөөн-Хемчик кожунында Хорум-Даг авыл җирлегендә мал тотучы көтүче гаиләсендә 3-енче бала булып туган.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Композиторлар
Төркем:Музыкантлар
Төркем:Дин әһелләре
Төркем:Шаманизм
Behemoth

**Behemoth** — 1991 елның октябрендә Гданьскта оешкан Ләхстан блэк-дэт-төркеме.  Үзенең музыкаль юлы башында төркем стиле блэк-метал буларак классификацияләнә, ә аннары, 1994 елдан, мәҗүси компонент барлыкка килә һәм язмаларда акустик гитара киң кулланыла. 1999 елдан төркем үз музыкасына дэт-метал элементларын кертә башлый, мәҗүси темадан баш тарта һәм үз лирикасына сатанизм, оккультизм, Якын Көнчыгыш мифологиясе, шулай ук Алистер Кроули идеологиясе темаларын кертә. Төркем Ләхстанның экстремаль метал андеграундын булдыруда мөһим роль уйный дип санала.

## Искәрмәләр

Төркем:Behemoth
Төркем:Польша блэк-метал-төркемләре
Төркем:Польша блэк-дэт-метал-төркемләре
Төркем:1991 елда барлыкка килгән музыкаль коллективлар
Романи Сербикани теле

**Романи Сербикани теле** - ул романи теле (Һинд-Арий телләренең берсе) белән Серб теле (Көньяк Славян телләренең берсе) кушылма теле. Бу телдә Сербия чегәннәре сөйләшә.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Janglimata kai Ethnologue
* web romengo-dasikani alavari

## Сылтамалар

Төркем:Әлифба буенча телләр һәм диалектлар
Туран Батальоны

**Туран батальоны** - Рәсәй-Украина сугышында сугышкан Украина Кораллы Көчләренең төрек волонтер батальоны.

## тарих
2022 елның 20 ноябрендә Эйдос Садков исемле Казакъ оппозиция активисты төркемнең Телеграм каналында барлыкка килүен игълан итте. Ул Кыргызстан гражданины Альмаз Кудабекны билгеләде, ул Россиядә чәчтараш булып эшләде, төркем командиры. Альмаз Кудабек төркемнең кереш видеосында пәйда булды, анда төркемнең максаты - Россиянең "Төркия халыкларына каршы геноциды" белән көрәшү, ди", һәм шулай ук Россиядән Владимир Путин һәм Чечнядан Рамзан Кадыровка куркытты. Кыргызстанның Украинадагы илчесе Идрис Кадиркулов Кудабекка Кыргызстанга кайтырга тәкъдим итте, ләкин Кудабек бу тәкъдимне кире какты һәм Украинада сугышны дәвам итүне сайлады. 2023 елның гыйнварында биргән интервьюсында Альмаз Кудабек Туран батальонының якынча 600 сугышчысы бар диде. Аннан соң, Кадыров Кудабекны үтергән кеше өчен бүләк итеп 500 мең доллар тәкъдим итә башлады. Туран батальонында этник казахлар, Кыргызстан, Азәрбайҗан, Уюрс, Татарлар, Кырым татарлары, һәм аның арасында Россия һәм Төньяк Кавказдан килгән төрле төрки халыклары бар. "Казахъ Рамбо" дип аталган Россия-Укрейн сугышыннан килгән сугышчы батальонга кушылды.

## сылтамалар
Turan Batalyonı

**Turan Batalyonı** - Räsäy-Uqraina suğışında suğışqan Uqraina Qorallı Köçläreneñ törek volonter batal’onı

## Tarix
2022 yılnıñ 20 noyabrendä Eydos Sadqov isemle Qazaq oppozitsiä aqtivistı törkemneñ Telegram qanalında barlıqqa kilüyen iğlan itte. Ul Qırğızstan grajdaninı Al’maz Qudabeknı bilgeläde, ul Rossiädä çäçtaraş bulıp eşläde, törkem qomandirı. Al’maz Qudabek törkemneñ kereş videosında päyda buldı, anda törkemneñ maqsatı - Rossiäneñ ”törki xalıqlarına qarşı genotsidı” belän köräşü, di”, häm şulay uq Rossiädän Vladimir Putin häm Çeçnadan Ramzan Qadırovqa qurqıttı. Qırğızstannıñ Uqrainadağı ilçese İdris Qadirqulov Qudabeqqa Qırğızstanğa qaytırğa täqdim itte, läkin Qudabek bu täqdimne kire qaqtı häm Uqrainada suğışnı dävam itüne sayladı. 2023 yılnıñ ğıynvarında birgän interv’yusında Al’maz Qudabek Turan batal’onınıñ yaqınça 600 suğışçısı bar dide. Annan soñ, Qadırov Qudabeknı ütergän keşe öçen büläk itep 500 meñ dollar täqdim itä başladı. Turan batal’onında etnik qazaxlar, Qırğızstan, Azärbaycan, Uyurs, Tatarlar, Qırım tatarları, häm anıñ arasında Rossiä häm Tön’yak Qavqazdan kilgän törle törki xalıqları bar. ”Qazax Rambo” dip atalğan Rossiä-Uqreyn suğışınnan kilgän suğışçı batal’onğa quşıldı.

## Siltamalar
Блэк-метал

**Блэк-метал** () яки гади генә **блэк** — музыкаль стиль, экстремаль метал жанрларының берсе. Бу юнәлешнең гомуми үзенчәлекләре тиз темп, вокал — шрайк, көчле дисторшнлы гитара, тремоло куллану, түбән сыйфатлы язмалар (lo-fi), стандарт булмаган җыр структуралары һәм атмосферага басым. Артистлар еш кына корпспэйнт кулланалар һәм псевдонимнар алалар. 1980 елларда берничә трэш-метал һәм дэт-метал төркемнәре блэк-метал прототибын формалаштыра. Блэк-металның «беренче дулкыны» Venom, Bathory, Mercyful Fate, Hellhammer һәм Celtic Frost кебек төркемнәрдән тора.

«Икенче дулкын» 1990 еллар башында барлыкка килә, аны Mayhem, Darkthrone, Burzum, Immortal, Emperor, Satyricon һәм Gorgoroth кебек Норвегия төркемнәре җитәкли. «Икенче дулкын» вакытында Dissection, Abruptum, Marduk һәм Nifelheim кебек берничә күренекле Швеция төркеме барлыкка килә.

Норвегия иртә блэк-метал-сәхнәсе үз алдагыларының стилен аерым жанрга үстергән.

Үз исемен стиль 1982 елда Venom төркеме чыгарган ''Black Metal'' альбомы аркасында ала.

## Искәрмәләр
The Witcher 3: Wild Hunt

**«The Witcher 3: Wild Hunt»** () — action/RPG жанрындагы санак уены, Ләхстанның CD Projekt RED студиясе тарафыннан эшләнгән. 2015 елның 19 маенда Windows, PlayStation 4 һәм Xbox One, 2019 елның 15 октябрендә Nintendo Switch өчен чыгарылган. 2022 елның 14 декабрендә уен PlayStation 5 һәм Xbox Series X/S өчен чыга. «The Witcher» (2007) һәм «The Witcher 2: Assassins of Kings» (2011) уеннарының дәвамы булып тора. Бу Ләхстан язучысы Анҗей Сапковский тарафыннан булдырылган «Ведьмак» китаплар сериясенең әдәби галәмендә барган өченче уен, шулай ук Ривиядән Геральт маҗаралары турында сөйләгән соңгы уен.

Уен стиле — фэнтези. Дөнья славян мифологиясенә нигезләнгән. Уен Ривиядән Геральт, монстрлар аулаучы турында сөйли. Аның үги кызы Цири куркыныч астында, чөнки аны Кыргый Ау — серле теге дөнья көче эзли, аның сере уен барышында ачыла. Сюжетның күп детальләре Сапковский язган китапларга сылтама бирә, әмма сюжет уеннар сериясенең беренче ике өлеше белән бәйле булып кала һәм беренче уен башлаган трилогияне тәмамлый. Алдагы уеннардан аермалы буларак, «The Witcher 3» эшчәнлеге ачык дөньяда бара һәм заказларны үтәү һәм әйләнә-тирә мохитне өйрәнү өчен Геральтның сугыш һәм детектив күнекмәләрен куллануга игътибар итә. Болар барысы да — күп дәрәҗәле төп квестның күп икенчел миссияләр белән өлеше. Уен 36 төрле тәмамлану белән башкарыла ала. Уен өч ел ярым эчендә зур Көнбатыш студияләренең AAA-уеннары бюджетына якын бюджет белән эшләнгән.

Релиздан бер елдан да кимрәк вакыт эчендә 10 миллионнан артык күчермә сатылган. Уен зур танылу һәм коммерция уңышы алган. Ул рекордлы санда «Ел уены» бүләкләрен яулый һәм яңа action/RPG-уеннарының сыйфатын бәяләү өчен үрнәк буларак индустрия уенчылары һәм профессионаллары тарафыннан даими кулланыла торган жанрның яңа эталоны булып санала. 2015 елның октябрендә һәм 2016 елның маенда ике өстәмә чыгарыла: «Hearts of Stone» һәм «Blood and Wine*»*. 2017 елның җәендә гвинт карта мини-уенына тулысынча багышланган видеоуен эшли башлый — «»

## Искәрмәләр


Төркем:Санак уеннары
Төркем:«Ведьмак» Дөньясы
Төркем:2015 елгы санак уеннары
Төркем:CD Projekt RED тарафыннан эшләнгән санак уеннары
Төркем:Китап мотивлары буенча санак уеннары
Төркем:Фэнтези жанрындагы санак уеннары
Төркем:Ачык дөньялы санак уеннары
Маячный

**Маячный**:
* Маячный (Башкортстан)
* Маячный (Ырынбур өлкәсе)
* Маячный (утрау)
Эльмира Ахундова

**Ахундова Эльмира Хөсәен кызы** (, 26 май 1953 ел) — галим-филолог, язучы, дәүләт эшлеклесе. 2005-2020 елларда Әзербайҗан Республикасы Милли җыелышы депутаты. 2020 елдан Республиканың Украинадагы гадәттән тыш һәм тулы хокуклы илчесе. Филология фәннәре кандидаты (1984). Әзербайҗанның халык язучысы (2018).

## Биографиясе
Эльмира Хөсәен кызы Ахундова 1953 елның 26 маенда Мәскәү өлкәсенең Раменский районында туган. Бакы хореография училищесе каршындагы урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, стенография һөнәре буенча техникумга укырга керә. 1971 елда стенографист булып хезмәт эшчәнлеген башлый.

1976 елда Бакы дәүләт университетының филология факультетын кызыл дипломга тәмамлый.

1977-1980 елларда Әзербайҗанның Телевидение һәм радиотапшырулар буенча дәүләт комитетының кече мөхәррире була.

1980 елдан 1988 елга кадәр Әзербайҗан   Язучылар берлегенең референты һәм консультанты, ә 1988 елдан алып 1991 елга кадәр Низами исемендәге Әдәбият институтының Көньяк Әзербайҗан әдәбияты бүлегенең өлкән гыйльми хезмәткәре булып эшли.

1984 елда «филология фәннәре кандидаты» гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.

1990 елдан 1998 елга кадәр «Литературная газета»ның Әзербайҗан буенча үз хәбәрчесе. 1993 елдан 2002 елга кадәр «Азатлык» радиосының үз хәбәрчесе.

2002 елдан Бакы славян университетының тәрҗемә теориясе һәм практикасы кафедрасы доценты.

2005 елдан алып 2020 елга кадәр Әзербайҗан милли җыелышы депутаты була. Хезмәт һәм социаль сәясәт буенча Милли җыен комитеты әгъзасы, Әзербайҗан-Люксембург дуслыгы парламент төркеме  җитәкчесе, БДБ Парламентара ассамблеясенең Мәдәният, мәгълүмат, спорт һәм туризм буенча комиссия рәисе урынбасары. 

2018 елның 25 маенда Әзербайҗан әдәбиятын үстерүдәге казанышлары өчен «Халык язучысы» дигән мактаулы исемгә лаек була.

2020 елның 12 мартында Әзербайҗан Президенты Илһам Алиев Эльмира Ахунованы Әзербайҗан Республикасының Украинадагы гадәттән тыш һәм тулы хокуклы илчесе итеп билгеләү турындагы боерыкка кул куя.

## Библиография

* Ходжали: хроника геноцид
* Анар  Мамедханов: судьба капитана
* Искрящийся родник духовности
* Ильхам Алиев: портрет  президента на фоне перемен
* Гейдар Алиев: личность и эпоха
* Антология поэзии Южного Азербайджана

## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* «Дан» ордены (2003)
* Әзербайҗанның атказанган журналисты (2005)
* Әзербайҗан Республикасы Президентының Почет дипломы (2013)
* Әзербайҗанның дәүләт премиясе (2014)
* Әзербайҗанның Халык язучысы (2018)

## Шулай ук карагыз

* Ахундов, Рамиз

## Искәрмәләр

Төркем:Мәскәү өлкәсендә туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:26 май көнне туганнар
Төркем:1953 елда туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:Азәрбайҗан тәрҗемәчеләре
Төркем:Азәрбайҗан илчеләре
Төркем:Азәрбайҗан сәясәтчеләре
Төркем:Википедия:Татар телендә имзаланмаган Викимәгълүмат элементларына сылтамалары булган мәкаләләр
Балчык (Болгария)

**Балчык** яки **Балчик** (, , ) – Болгариядә бер шәһәр. Ул Добрич областында булып тора. Икенче бөтендөнья сугышы алдыннан ул Румынияның бер шәһәре булган һәм бу шәһәрдә Татар мәхәлләсе урнашкан.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

*  Site românesc cu informații despre Balcic
*   Balchik Info   
*  Fara Ea, fara noi, fara Balcicl, 24 octombrie 2005, Roxana Roseti, *Jurnalul Național*
*  Balcic, orașul teraselor din piatră, 19 august 2009, Andreea Dogar, *Evenimentul zilei*
*  Balcic, suma Balcanilor , 9 aprilie 2010, George Rădulescu, *Historia*
*  Balcic, o poveste de iarnă, 7 ianuarie 2007, Tudor Cires, Simona Lazar, *Jurnalul Național*
*  Balcic, o perlă a României, uitată în Bulgaria, 4 august 2004, Roxana Roseti, Alexandru Molovata, *Jurnalul Național*
*  Balcic, ilustrată pentru acasă, 14 mai 2006, Simona Lazar, *Jurnalul Național*
*  Calea regală a vinului, 8 noiembrie 2006, Tudor Cires, *Jurnalul Național*
*  Balcic, orașul odihnitor și creativ , 13 august 2011, Ioana Bogdan, *Ziarul Lumina*
*  Balcicul Reginei Maria revizitat, 31 august 2014, Diana Mandache, *Adevărul*
*  Biblioteca Congresului Statelor Unite ale Americii, ''Anuarul „Socec” al României Mari, 1924-1926.''

***Рәсемнәр***
* Balcic, un loc minunat. Multe fotografii, recente

* Galerie foto Balcic

Төркем:Болгария
Бакыр-Үзәк (бистә)

**Бакыр-Үзәк**  (, ) ― Башкортстанның Әбҗәлил районындагы гамәлдән чыгарылган торак пункты (1938―1961 елларда эшчеләр бистәсе).  караган. 1972 елда исәптән чыгарылган. 

## Тарих
1930-елларда Әбҗәлил районы Бакыр-Үзәк авылы янында *Бакыр-Үзәк [[бакыр]] рудасы ятмасын* эшкәртү башлана. РСФСР Югары Советы Президиумының 1938 елның 16 декабрендәге указы белән Әбҗәлил районы Бакыр-Үзәк авылы эшчеләр бистәсе итеп үзгәртелә. 

Бакыр-Үзәк поселок советы төзелә, аңа шулай ук Мостострой бистәсе керә. 1950-елларда бакыр рудасы ятмасы эшкәртелеп бетә, һәм халык торак пунктны ташлап китә башлый. 1954 елда элеккеге рудник җирләре яңа төзелгән «Урал» иген игү совхозы составына кертелә. 1961 елда бистә авыл җирлеге итеп үзгәртелә. 1972 елның 29 мартындагы указ белән Бакыр-Үзәк бистәсе исәп-хисап мәгълүматларыннан чыгарылган. 

## Географик урыны
Бистә  Башкортстанның Урал аръягында, авыл советы үзәге  көньяк-көнбатышка таба 6,5 км ераклыкта урнашкан булган. Хәзерге вакытта авыл урынында су баскан карьер урнашкан.

## Халык саны

## Шәхесләр

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Башкортстанның элекке шәһәр тибындагы бистәләре
Бакыр-Үзәк (мәгънәләр)

**Бакыр-Үзәк**:
* Бакыр-Үзәк (бистә)
* Бакыр-Үзәк, бронза гасыры археологик һәйкәле (Әбҗәлил районы, БР)
Самаведа

**Самаведа** (, , : , «ритуаль җырлау», , «белем») — Һинд дине язмаларының борынгы үзәге булган дүрт Веданың гадәти тәртиптә номерлануының өченчесе.

Ритуалның изгелеге һәм әһәмияте буенча Самаведа, яки җырлар Ведасы, Ригведадан соң ук бара. Аның самхитасы, яки метрик тексты, башлыча удгатар руханилары тарафыннан мөһим корбаннар китерү вакытында данланган гимннардан тора, аларда төрле илаһлар хөрмәтенә сөт һәм башка ингредиентлар белән чистартылган һәм катнаштырылган сома эчерелә.

Җыентык гимннардан, гимннарның өлешләреннән һәм аерым шигырьләрдән тора, алар күбесенчә «Ригведа» дан алынган, транспонированный һәм реаранжированный, алар кулланылган дини церемонияләргә яхшырак туры килер өчен, үзләренең башлангыч тәртибе белән бәйләнешсез урнаштырылган. Шигырьләр гади уку өчен түгел, ә җиде эретеп ябыштыру (нота) кулланып махсус билгеләнгән көйләргә җырлау өчен билгеләнгән. Мондый җырлар саманнар дип атала, һәм бу мәгънәдә «Самаведа» чыннан да гимннар китабы.

## Чыганаклар

* Дөньякүләм таралган диннәр: Татар урта гомуми белем мәкт. 10—11 нче с-флары өчен д-лек/ Л. Г. Жукова, А. В. Журавский, А. В. Пименов, Н. В. Шабуров. Русчадан Л. Г. Шэрифуллина тәрҗ. — М.: Дрофа; Казан: Мәгариф, 2002. — 240 б.

## Сылтамалар

* 
* 

* Самаведа гимннары sacred-texts.com
* Санскрит телендә аудиокитаплар.

Төркем:Ведалар
Төркем:Һинд дине
Төркем:Һинд дине изге язмалары
Депрессив-суицидаль блэк-метал

**Депрессив-суицидаль блэк-метал, ДСБМ** (), шулай ук **депрессив блэк-метал** () яки **суицидаль блэк-метал** () буларак билгеле, — музыка жанры, блэк-металда таралган агым, композицияләрнең аерым озынлыгы һәм цикллы структурасы, монотонлыгы, «жуылдалы» гитаралары. Кайбер башкаручыларга тиз темп һәм башкару манерасы хас, башкаларына, киресенчә, түбән темп һәм гомуми гипнотик атмосфера хас. Төп вокал тибы — шрайк. Вокалчылар кычкырулар ярдәмендә тактның ахырына игътибарны юнәлтәләр. Гитара сололары гадәттә юк. Барабаннар акрын һәм апатик яңгырый, ә кайбер композицияләрдә юк. Бласт-бит кулланылмый диярлек, бик аз башкаручылар тарафыннан гына кулланыла һәм бик сирәк иң кульминацион мизгелләрдә.

Бу жанрдагы танылган төркемнәр: Silencer, Lifelover, Shining, Xasthur, Psychonaut 4.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* 
* 
Төркем:Блэк-метал
Шикхан

**Шикхан** - Гыйракъның төньягында урнашкан Ниневия провинциясендә Ниневия һәм Эрбильне тоташтыручы юлда Хазир елгасы буенда урнашкан авылларның берсе. Халык саны якынча 220 кеше. Авылда мәктәп, берничә кибет һәм 3 футбол уйнау урыны бар.

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Нину Кремона

**Нину Кремона** (Рабат, Гһавдекс, 1880 елның 27 мае – 1972 елның 4 январе) Мальталы лингвист һәм язучы булган.

## Тәрҗемәи хәле
*Ис-Сур Нин* буларак мәгълүм Нину Кремона Фелик һәм Маргарет Паче гаиләсендә Мунхарда, Гһавдекста туган булган. Нину Фререс мәктәбе һәм Сэнт-Чарльз колледжында укыган.

1900 елда Кремона дәүләт хезмәткәре булган һәм 1904 елда Ливерпуль Университетында Эштон Гигиена Мәктәбендә саулык тикшерүчесе булган. 1928 елда дәүләт өчен мөхәррир һәм тәрҗемәче булган. Кремона мальта теле белгече булган.

## Мальта теле буенча хезмәтләре
Кремона Мальта Академиясендә мальта телендә нигезләүче язучыларның берсе булган. *Il-Malti*-ның вице-президенты һәм мөхәррирләрнең берсе булган. Хезмәтләрнең иң бөекләренең берсе Мальта теле орфографиясен аңлату буенча булган – бу Джанни Вассаллоның 1924 елда чыккан *Tagħrif fuq il-Kitba Maltija* китабы булган.

## Эшләре
**Драматургия**
* *Il-Fidwa tal-Bdiewa*, классик Грециядәгечә эшләнгән драматургия әсәре. 

**[[Шигърият]]**
* *Weraq mar-Riħ* (1932)
* *Rand u Rihan* (1945) 
* *Mis-Siġra ta' Ħajti* (1970)

**Романнар**
* *Ktajjen Maqtugħa* (1968) 

**Лингвистика**
* *X'inhu l-Malti Safi* (1925)
* *A Manual of Maltese Orthography and Grammar* (1929)
* *Tagħlim fuq il-Kitba Maltija* (1935, 1938)
* *A Historical Review of the Maltese Language* (1945)

**Өйрәнүләр**
* *Mikiel Anton Vassalli u Żminijietu* (1937), Мэй Бутчерның 1940 елда *Vassalli and his times*-дән тәрҗемә ителгән биография. 
* *L'Antica Fondazione della Scuola di Lingua Araba in Malta* (1955)
* *La Marina Maltese dal Medio Evo all'Epoca Moderna* (1964)

**Фольклор** 
* *Maltese Funeral Customs* (1922)
* *Race, Language, and Myth* (1922)
* *Mourning and Funeral Customs in Malta* (1923)
* *Some Myths and Beliefs in Maltese Folklore* (1923)
* *Weather and Husbandry Lore in the Isles of Malta* (1925)
* *Is the Maid of Mosta a Myth?* (1934)
* *Folklore u Lsien Malti* (1944).  

1970 елда Кремона *Antoloġija ta' Proża Maltija* хезмәтен нәшер иткән.

## Титуллары һәм казанган атлары
* *Ġużè Muscat Azzopardi* (1946) медале
* Мальтаның Рҗали Университетында мальта теленең әдәбият һәм фәне бүлеге буенча *Honoris Causa* доктор дәрәҗәсе (1960)
* 1969 елның 21 сентябрендә Граждан Киңәшәмәсе Конференциясендә медаль алган булган.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Sit web  tal-Akkademja tal-Malti

Төркем:1880 елда туганнар
Төркем:Язучылар
Төркем:Тел галимнәре
Ганшин юлбарысы

**Ганшин юлбарысы** (яки **Хансин Тайгерс**) — Япония бейсбол командасы.
Базалану лагерьлары Окинава провинциясендә һәм Коути провинциясендә бар. Шулай ук Япониянең башка префектураларында һәм Америка Кушма Штатларының Аризона һәм Һавайи штатларында да кулланыла торган лагерьлар бар.

## Кыскача мәгълүмат

Ганшин Юлбарыс Япониядә иң популяр бейсбол командасы һәм бик дәртле җанатарлары бар.
Шофу Окада исемле кеше тренер һәм уенчыларга караганда популяррак. Бу тренерның сүзләре — бу команданың танылу сәбәбе.

## Тышкы сылтамалар
* Hanshin tigers сайты
* You Tube каналы

Төркем:Япония бейсбол командалары
Саннат

**Саннат** яки **Ta' Саннат** - ул Мальтада, Гавдекста халык саны якынча 2200 кеше булган урын.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:География
Neon Genesis Evangelion

**«Neon Genesis Evangelion»** — режиссер Хидэаки Анно тарафыннан *[[Gainax]]* студиясендә төшерелгән һәм 1995 елның 4 октябреннән 1996 елның 27 мартына кадәр чыккан «меха» жанрындагы аниме-сериал. Сценарийны алты сценарист язган, әмма дүртенче сериянең сюжетын булдыруда Анно катнашмаган. Сериалның сопродюсерлары булып *[[TV Tokyo]]* һәм *[[Nihon Ad Systems]]* (NAS) чыгыш ясый. Соңыннан аниме, уен һәм манга кебек франшиза мотивлары буенча күп кенә әсәрләр чыга. 

Ёсиюки Садамотоның шул ук исемдәге «Евангелион» мангасы башта аниме-сериал чыгарылганчы франшизага кызыксыну булдыру өчен уйлап табылган. Манга 1995 елның 1 февраленнән басыла башлый һәм 2013 елның июнендә генә тәмамлана. Ёсиюки Садамото шулай ук аниме-сериал персонажлары дизайнеры була. Аның сүзләренчә, проект командасы аңа сериалның раскадровкасына керү мөмкинлеген биргән һәм манга ясау процессына тыкшынмаган, ә ул алар белән киңәшләшмәгән.

Аниме һәм манга *[[Nerv]]* оешмасының кешелеккә билгесез сәбәпләр аркасында һөҗүм итүче «Фәрештәләр» дип аталган серле җан ияләре белән көрәшүе турында сөйли. Фәрештәләр һөҗүменнән саклану өчен Nerv'ның элгәрчесе — *[[Gehirn]]* тарафыннан эшләнгән «Евангелион» биороботлары кулланыла. Бу роботларны «балалар» дип аталган 14 яшьлек яшүсмерләр генә йөртә ала. Шул ук вакытта аниме һәм манга сюжетларында кайбер аермаларга ия. Мәсәлән, мангада 12 фәрештә генә күренә, ә сериалда 17, һәм беренче сугышта, анимедан аермалы буларак, Аянами Рей Евангелион-01дә катнаша.

Чыгыштан соң сериал күп бүләкләр ала. *[[A Cruel Angel’s Thesis]]* сериалының ачылу темасы хит була. Сериал белән бәйле төрле сувенир продукциясе хәзер дә чыгарыла.

## Искәрмәләр
Уфа фән һәм технологияләр университеты

**Уфа фән һәм технологияләр университеты** (, ) ― Уфадагы югары уку йорты. 2022 елда Башкорт дәүләт университеты (БашДУ) белән Уфа дәүләт авиация техник университетын (УДАТУ) берләштерү (кушу) юлы белән барлыкка килгән.

Бу кушылу ике югары уку йорты һәм республика галимнәре, укытучылары, хезмәткәрләре һәм укучылары арасында иҗтимагый резонанс тудырган һәм тәнкыйтькә дучар булган. .

## Тарих
2021 елның гыйнварында ике югары уку йорты ― 1909 елда нигезләнгән БашДУ һәм 1932 елда нигезләнгән УДАТУның берләшүе турында билгеле була.  2021 елның 15 февралендә Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров ике Уфа югары уку йортын берләштерү турындагы карар кабул ителгән һәм ул үзгәртелми, дип белдергән: «Карар кабул ителде, ул үтәлергә тиеш».  2021 елның 18 февралендә ике югары уку йортын берләштерү мәсьәләләре буенча матбугат конференциясе уздырыла.  2021 елның апрелендә ике югары уку йортының Гыйльми советлары берләшү турында карар кабул итә.  2021 елның августында яңа югары уку йортының исеме билгеле була ― Уфа фән һәм технологияләр университеты, ике югары уку йортын берләштерү хисабына республика «Приоритет-2030» программасының 1 млрд сум күләмендә федераль грантын алырга тиеш була.  Әлегә оештырылмаган югары уку йортына 100 млн сум күләмендәге төп грант БашДУ тарафыннан 2021 елның октябрендә алынган.  Шулай ук БашДУ өстәмә рәвештә 142 млн сум грант алган.  2022 елның гыйнварында әле берләшмәгән университетка республика хакимияте 200 млн сум бүлеп бирә ― УДНТУ һәм булачак Уфа университеты студентларына грантларга.  

Россия Федерациясе Фән һәм югары белем министрының 2022 елның 8 июлендәге 644 номерлы боерыгы нигезендә Уфаның ике университетын ― БашДУ һәм УДАТУны үзгәртеп кору (берләштерү) юлы белән төзелгән.  Әлеге боерык нигезендә, БашДУ һәм УДАТУның Бөре, Нефтекама, Сибай, Стәрлетамак, Ишембай һәм Күмертау шәһәрләрендәге филиаллары Уфа университетының филиаллары була. Яңа югары уку йорты берләшкәннән соң 2022 елның 1 сентябрендә ачылырга тиеш булган. 

Ике югары уку йортының берләшүе 2022 елның ноябренә күчерелә.  2022 елда укырга кергән Уфа университетын тәмамлаучыларның дипломнарында ике югары уку йорты күрсәтеләчәк: укырга кергәне ― БашДУ яки УДАТУ, һәм тәмамлаганы ― Уфа университеты. 

2022 елның 1 ноябрендә БашДУ һәм УДАТУны үзгәртеп кору (берләштерү) тәмамлана. Уфа университеты Юридик затларның бердәм дәүләт реестрына кертелә, уку йортын   җитәкли. 

## Шәхесләр
### Ректорлар
* Вадим Захаров (2022-)

### Укытучылар

### Тәмамлаучылар

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* ФГБОУ ВО «Уфимский университет науки и технологий». Официальный сайт
* Уфимский университет науки и технологий во «ВКонтакте»
*  Уфа Фән һәм технологияләр университеты чикләрен киңәйтә.  Кызыл Таң, 2.04.2023

## Моны да карагыз

Төркем:Әлифба буенча университетлар
Төркем:Уфа университетлары 
Төркем:Уфа фән һәм технологияләр университеты
Төркем:2022 елда барлыкка килгән оешмалар
Агглютинатив телләр

**Агглютинатив телләр** ( — *ябыштыру*) — сүз үзгәртүдә агглютинативлык (төрле форматларны «ябыштыру», һәркайсысы бер мәгънә йөртә) өстенлек алган телләр.

Агглютинативлык флективлыкка капма-каршы тора, флектив телләрдә һәр формант бер-берсеннән аерылмас булган берничә мәгънә йөртә (мәсәлән, килеш, зат, сан һ.б.). Агглютинатив телләрдә формантлар бердәм структуралар хасил итми һәм башка формантлар тәэсире астында үзгәреш кичерми.

Сүзләре агглютинатив ысул белән үзгәрмәгән синтетик телләр флектив телләргә керә.

Кайвакыт агглютинативлык төшенчәсен бөтен синтетик телләргә кагылдыралар, бу дөрес түгел. Гомумән, еш кына теге яки бу телдә сүз үзгәртүнең кайсы ысулы өстенлек иткәнен тиз генә ачыклап та булмый. Синтетик телләр, мәсәлән, гомуми алганда флектив булып, агглютинативлык элементларын да йөртергә мөмкин.

Гадәттә агглютинатив телләрдә бер сүздә суффикс/морфемалар күп була. Кагыйдә буларак, искәрмәләр сирәк очрый. Мәсәлән, япон телендә ике генә дөрес булмаган фигыль бар (әммә алар «бераз гына» дөрес түгел), төрек телендә — бер, ә кечуа телендә дөрес булмаган фигыльләр бөтенләй юк.

Төрки телләр, кайбер фин-угыр телләре, монгол, тунгус-маньчжур, корей, япон, грузин, баск, абхаз-адыг, нах-дагстан, бурушаски, дравид телләре, кайбер индеец һәм кайбер Африка телләре, австронезия телләре агглютинатив булып тора. Шумер теле дә агглютинатив булган (борынгы шумерлар теле).

Ясалма телләрнең күпчелеге, шул исәптән корылма телләр (эсперанто, идо), агглютинатив булып тора.

Күп телләр конвергент эволюция шартларында үсә. Агглютинатив телләрнең лективка күчү тенденциясе ихтималлыгы күзаллана, аннары алар синтетик булмаган телләргә күчә, аннары тамыр телләргә әйләнә, тора-бара тагын агглютинативлык әйләнеп кайта, дип фараз ителә. Әмма бу — грамматикада теориясендә һәм гомуми лингвистик процесслар (аеруча сүз азагында апокопа һәм элизия) белән сурәтләнгән фаразлар гына.

* башкорт теле: *ҡулдарыңдан* (кул, -дар — күплек форманты, -ың — 2-нче заттагы тартым форматы, нан — чыгыш килеше форманты);
* казакъ теле: *достарыма* (дос, -тар — күплек форманты, -ым — 1-нче заттагы тартым форманты, -а — юнәлеш килеше форманты);
* кыргыз теле: *досторума* (дос, -тор — күплек форманты, -ум — 1-нче заттагы тартым форманты, -а — юнәлеш килеше форманты);
* татар теле: хатларында (хат, -лар — күплек форманты, ын — 3-нче заттагы тартым форманты, -да — урын-вакыт килеше форманты);
* вайнах теле:

## Искәрмәләр

Төркем:Морфология (тел белеме)
Төркем:Википедия:Татар телендә имзаланмаган Викимәгълүмат элементларына сылтамалары булган мәкаләләр
Astra 1F

**Astra 1F** - ул геостационар орбитада хуҗасы һәм шуның белән эшләүчесе SES-Европа Иярченнәр Җәмгыяте булган (ул Люксембургта, Бетцдорфта урнашкан) Астра коммуникация иярченнәренең берсе. Ул 1996 елның апрелендә Казакъстанның Байкоңгыр космодромыннан башта Astra 19.2°E орбиталь ярыгына Европа буенча цифрлы телевидение һәм радионы турыдан өйгә (direct-to-home) тәэмин итәр өчен җибәрелгән булган.
Иярчен иң элек ике киң ешлыклар тасмалы нурны тәэмин иткән, горизонталь һәм вертикаль поляризациялене, фиксацияләнгән хезмәт иярчен (10,70-10,95 ГГц) һәм киң тасма хезмәт иярчен (11,70-12,10 ГГц) ешлык тасмалары өчен. Фиксацияләнгән хезмәт иярчене Европаның бөтен мәйданын диярлек колачлый - төньяк, үзәк һәм көнчыгыш Европаны - Испанияне һәм төньяк Италияне кертеп - шул ук вакытта киң тасма иярчен хезмәт горизонталь нуры Испаниягә тапшыра һәм көнчыгышрак юнәлешкә барып җитә һәм киң тасмалы иярчен хезмәте вертикаль нуры Испанияне һәм көньяк Италиянең күпчелегенә тапшыра, әмма көнчыгышрак таба сузылмый һәм тапшырып футпринтлар тәэмин итә. Футпринтлар эчендә телевизион сигналлар гадәттә 60–80 см  антенна белән алына.
Иң элек иярченнең урнашуы ♁19,2° Ost-та булган, соңрак ♁55° Ost-та буш орбитага куелган булган. Тапшыру Ку-диапазонында булган. Иярчен 13 аналог алман, 23 ирекле цифрлы алман һәм элегрәк 43 шифрланган цифрлы алман тапшыруын тапшырган, Premiere-дан (хәзерге вакытта Sky Deutschland) һәм Arena-дан. Sky Deutschland соңыннан башка иярченнән тапшырган булган. 
Старт массасы -	3,010 кг булган. Эшләп чыгаручысы - Hughes Space and Communications (хәзерге вакытта: Boeing Satellite Systems) булган.

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар

* Astra иярченнәрен кабул итү буенча SES белешмәсе
*  Astra иярченнәрендә тапшыручы каналларның SES белешмәсе 
* OnAstra - Рәсми кулланучылар/караучылар сайты
* SES - Рәсми сәүдә/сәнәгать сайты
* SES киң тасма веб-сайты

Төркем:Әлифба буенча радиостанцияләр
Төркем:Электроника
Төркем:Радио
Төркем:Телевидение
Төркем:Галәм
Анҗей Сапковски

**Анҗей Сапковский** (; *[[1948 ел|1948]] елның [[21 июнь|21 июне]], [[Польша Халык Республикасы|Ләхстан Халык Республикасы]], [[Луҗ]]*) — ләх язучысы-фантаст һәм публицист, популяр фэнтези-сага «Ведьмак» авторы. Сапковский әсәрләре ләх, чех, рус, алман, испан, фин, литва, француз, инглиз, португал, болгар, беларус, итальян, швед, серб, украин һәм кытай телләрендә басылган. 

Ул 10 роман һәм 8 хикәя җыентыгы язган, алар бөтен дөнья буенча 30 миллионнан артык тираж белән таралган.

Нәширлар белдерүләре буенча, Сапковский Ләхстанның иң күп басылган биш авторы исемлегенә керә. Язучы үзе, кагыйдә буларак, үз китапларының тиражы турында сөйләми. 

Славян мифологиясе йогынтысы аның күп кенә эшләренең характерлы үзенчәлеге буларак карала.

## Санак уеннары
2004 елда «CD Projekt RED» компаниясе «The Witcher» дип аталган компьютер уены өстендә эшли башлый. Уен 2007 елның октябрендә чыгарыла. 2011 елда «The Witcher 2: Assassins of Kings» чыккан. 2015 елның маенда «The Witcher 3: Wild Hunt» чыккан.

## Искәрмәләр
Төркем:Лодзь Университетын тәмамлаганнар

Төркем:Язучылар
Төркем:Польша язучылары
Төркем:XX гасыр язучылары
Төркем:Польша язучы-фантастлары
Төркем:Лодзь мактаулы гражданнары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Vedmak (romannar seriäse)

**«Vedmak turında saga»** () — Läxstan yazuçısı Ancey Sapkovskiynıñ fäntezi janrındağı kitaplar siklı.

Siklnıñ berençe xikäyäse 1986 yılda, ä soñğı kitabı 2013 yılda dönya kürä. Kitaplar soñraq urta ğasırlar axırındağı Awrupanı xäterlätkän uylap çığarılğan «Vedmak» dönyasında bara, anda keşelär yanında törle tılsımlı zatlar häm monstrlar yaşi.

Riviädän Geral't — soñğı vedmaklarnıñ berse. Vedmaklar — monstrlarnı küçmä awlawçılar. Siklnıñ berençe kitapları Geral't macaraları turında xikäyälär cıyıntığı bulıp tora, yış qına klassik ädäbi äkiätlärne häm folklor satirik räweştä uynıy, ä annan soñğı kitaplarnıñ sujetı Geral't häm anıñ tabiğättän östen sälätlärgä iä tärbiälänüçese Tsiri tiräsendä tözelgän citdiräk tarix bulıp tora.

Äsärlär motivları buyınça ike serial töşerelgän Läx (2002) häm Amerika (2019), häm fanatlar «Şiğriät yartı ğasırı soñraq» filmı; sanaq uyınnarı çığarılğan: «The Witcher», «The Witcher 2: Assassins of Kings»,«The Witcher 3: Wild Hunt» häm «»; rok-opera yazılğan häm quyılğan; Läxstandä Geral't häm «Vedmak turında saga»nıñ başqa geroylarınıñ macaraları turında komikslar bastırılğannar.

## Sıltamalar

* «Ancey Sapkovskiy Dönyaları» — räsmi Räsäy saytı

Төркем:Әлифба буенча китап серияләре
Төркем:«Ведьмак» Дөньясы
Төркем:Фэнтези китап серияләре
Төркем:Поляк телендә романнар
Төркем:Славяннар сәнгатьтә
Төркем:Latinça
Мальта банклары исемлеге

## Үзәк банк
*Bank Ċentrali ta 'Malta http://www.centralbankmalta.org
## Коммерция банклары
*Akbank T.A.S. http://www.akbank.com.tr
*APS Bank Limited  http://www.apsbank.com.mt
*Banif Bank (Malta) plc http://www.banif.com.mt 
*Bank of Valletta plc http://www.bov.com
*BAWAG Malta Bank Limited http://www.bawag.com 
*CommBank Europe Limited http://www.commbank.com.au
*Deutsche Bank (Malta) Limited http://www.commbank.com.au
*Erste Bank (Malta)Limited http://www.deutsche-bank.com
*FCM Bank Limited http://www.fcmbank.com.mt
*FIMBank plc http://www.fimbank.com
*Fortis Bank Malta Limited http://www.fortis.com 
*HSBC Bank Malta plc http://www.hsbc.com.mt
*IIG Bank (Malta) Limited http://www.iigbank-malta.com 
*Investkredit International Bank plc http://www.investkredit.com.mt 
*Izola Bank plc http://www.izolabank.com.mt
*Lombard Bank Malta plc http://www.lombardmalta.com 
*MeDirect Bank Malta plc http://www.medirect.com.mt
*NBG Bank Malta Limited http://www.nbg.com.mt
*Nemea Bank Limited http://www.nemeabank.com 
*Raiffeisen Malta plc http://www.rzb.at
*Saadgroup Bank Europe Limited http://www.saadgroup.com
*Satabank plc http://www.sata.bank
*Sparkasse Bank Malta plc http://www.sparkasse-bank-malta.com
*Turkiye Garanti Bankasi A S http://www.garantibank.com 
*VoiceCash Bank Limited http://www.voicecashbank.com

Исемлек 2012 елның 6 июненә хәлләр буенча Мальта Финанс Хезмәте Хөкүмәте тарафыннан чыгарылган исемлек булып тора. http://www.mfsa.com.mt

Төркем:Финанс
Төркем:Банклар