open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Азат Ягъфәров

**Азат Фердинанд улы Ягъфәров** (1961 елның 4 апреле, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Азнакай районы, Сарлы) ― Россия сәяси эшлеклесе, «Бердәм Россия» партиясе әгъзасы, «Татнефть» ГАҖ генераль директоры урынбасары; 2021 елда бер мандатлы округ буенча VIII чакырылыш Россия Дәүләт Думасы депутаты (Татарстанның Әлмәт округыннан депутаты).

## Хезмәт юлы
* 1985 -1987 еллар - «Актүбәнефть» НГТИнең планлы-икътисадый бүлеге икътисадчысы.
* 1987 - 1988 еллар - «Актүбәнефть» НГТИнең планлы-икътисадый бүлеге башлыгы урынбасары.
* 1988 - 1991 еллар И.М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть һәм газ институты аспирантурасында уку еллары.
* 1990 - 1992 еллар - «Татнефть» ҖБнең тышкы икътисадый элемтәләр бүлеге әйдәүче инженеры.
* 1992 - 1999 еллар - Мәскәүдәге вәкиллек бүлеге, «Татнефть» берләшмәсенең тышкы икътисадый фирмасы башлыгы.
* 1999 - 2003 еллар - «Татнефть» берләшмәсенең тышкы икътисадый фирмасы директоры урынбасары.
* 2003 - 2004 еллар - «Татнефть» ААҖ генераль директорының норматив-хокукый мәсьәләләр буенча урынбасары.
* 2004 - 2021 еллар - «Татнефть» ГАҖ генераль директоры урынбасары - Мәскәүдәге вәкиллек директоры.
* 2021 елдан - сигезенче чакырылыш РФ Дәүләт Думасы депутаты. Икътисад фәннәре кандидаты.

## Бүләкләр
* РФ һәм ТР атказанган икътисадчысы
* ТР, РФ Энергетика министрлыгы мактау грамоталары
* ТР Президенты, Министрлар Кабинеты рәхмәтләре
* 2024 ― «ТАССР төзелүгә 100 ел» медале ― *күпьеллык нәтиҗәле хезмәте һәм актив гражданлык позициясе өчен* 
## Искәрмәләр

## Чыганаклар
tatcenter

Төркем:Икътисад фәннәре кандидатлары
Төркем:Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутатлары
Төркем:Шәхесләр:Татнефть
Төркем:Бердәм Русия фиркасе әгъзалары
Төркем:«ТАССР төзелүгә 100 ел» медале белән бүләкләнүчеләр
Александр Лаврентьев

**Лаврентьев Александр Петрович** (9 октябрь 1946, Казан) — ССРБ һәм Россия инженеры, Казан вертолетлар заводы директоры (1984—2007), «Казан вертолет заводы» акционерлык җәмгыяте генераль директоры киңәшчесе. Казанның мактаулы гражданины (2005). Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты (2023).

## Биографиясе
Александр Петрович Лаврентьев 1946 елның 9 октябрендә Татарстан АССР Казан шәһәрендә туган. Хезмәт эшчәнлеген 1967 елда Казан фәнни-тикшеренү электр-физика институтында башлый, техник, өлкән техник-конструктор, инженер-конструктор була.  1973 елда А. Н. Туполев исемендәге Казан авиация институтын инженер-механик белгечлеге буенча тәмамлый.

1970 елда Казан вертолет җитештерү берләшмәсенә эшкә күчә, инженер-конструктор, бюро башлыгы, бүлек башлыгы урынбасары, бүлек башлыгы була. 1981— 1984 елларда Казан вертолет җитештерү берләшмәсенең партком секретаре була.

1984 елда Казан вертолет җитештерү берләшмәсе генераль директоры итеп билгеләнә (1994 елдан — «Казан вертолет заводы» ААҖ), 2007 елга кадәр вазифаны башкара.  2015 елга кадәр заводның директорлар советы рәисе була.

1989 елдан 1990 елга кадәр КПССның Татарстан өлкә комитеты секретаре була.

2008 елдан — Татарстан Республикасы предприятиеләре һәм сәнәгатьчеләре ассоциациясе (эш бирүчеләрнең региональ берләшмәсе) президенты.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2023 ― Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе ― *«Постановка на серийное производство многоцелевого вертолета Ми-38» хезмәте өчен*
* «Хөрмәт билгесе»  (1986), 
* «Дуслык» ордены (Татарстан, 2016), 
* «Дуслык» ордены (РФ, 1997),
* «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены (2006),  
* IV дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен  (2007), 
* М. Л. Миль  исемендәге медаль (1992) һәм башкалар 
* Мактаулы авиатөзүче (2010), 
* Татарстан Республикасының атказанган машина төзүчесе (2011), 
* Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреаты (2002).

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

## Шулай ук карагыз

Төркем:Казан авиация институтын тәмамлаучылар
Төркем:Казанның шәрәфле ватандашлары
Төркем:Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреатлары
Төркем:Дуслык ордены (Татарстан) кавалерлары
Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:Дуслык ордены (Русия) кавалерлары
Төркем:4 дәрәҗә "Ватан алдында казанышлары өчен" ордены кавалерлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1946 елда туганнар
Төркем:9 октябрь көнне туганнар
Перуда ислам

**[[Перу]]да ислам** (,  ) ― азчылык дине. Перуда ислам буенча статистика илдә 15 000 мөселман бар дип исәпли, нигездә, болар ― ил башкаласы Лимада яшәүчеләр.  мәгълүматлары буенча, ислам динен 5000гә якын кеше тота, бу ― ил халкының (34,2 млн кеше, 2021 елга) 0,015 % ын тәшкил итә .

## Тарих
Перу территориясендә беренче мөселманнар колонизация вакытында испаннар белән килгән африкалылар булган. Испания колонияләрендәге хакимиятләр җирле халык арасында католик динен таратырга омтыла һәм ислам дине таралуга каршы чыга. 1560 елда Перуның испан хакимияте «Гвадалахара мавры» дип аталган Лопе де ла Пенаны Кускода «Ислам динен таратканы өчен» гомерлеккә төрмәгә хөкем итә . Башка чыганаклар мөселман Альваро Гонсалесуның шундый ук җәзага тартылуы турында сөйли . Шулай ук «испанлы Хуан Солано һәм кара тәнле хатын-кызның улы» мулат Луис Солано Ислам таратуда гаепле дип табыла, моның өчен үлем җәзасы ала .

Испан колонияләрендә мөселманнарга каршы эзәрлекләүләр ешайган саен, алар ислам  динен яшерен рәвештә тота башлаганнар . Нәтиҗәдә, Ислам Перу территориясендә тулысынча юкка чыккан.

Ислам янәдән Перуда XX гасырның 40 нчы елларында, Фәлистыйн һәм Ливан мөселманнарының Гарәп-израиль сугышыннан качуы башлангач, барлыкка килә.

Луис Кастро исемле перулы ислам динен кабул итә, 1980-елларда  укый .

2011 елның гыйнварында Перу кайбер Латин Америкасы илләре белән бергә Фәлистыйн дәүләтен рәсми рәвештә тануы турында игълан итә .

Соңгы вакытта Бангладеш һәм башка Азия илләре мөселманнарының Перуга күчүе арта.

## Ислам оешмалары
Перуда берничә ислам оешмасы бар, шул исәптән:
* Перу ислам берлеге (Asociación Islámica del Perú) 
* Перуның Нәкшбанди Хаккани тарикате мөселманнары (Musulmanes Peruanos of Naqshbandi Haqqani tariqa)
* Лимада Asociación Islam Peru (Перу ислам берлеге)
Мөселман җәмгыяте **www.IslamPeru.org** веб-сәхифәсен булдырган.

## Мәчетләр

1993 елда мөселман җәмгыяте Лимада, Хесус-Мария районында мәчет ача, әмма соңрак ул финанс кыенлыклары аркасында ябыла. Икенче мәчет Вилла Эль Сальвадор районында ачылган, әмма тиздән ул да ябылган.

Илдә беренче тапкыр ислам архитектурасы нигезендә төзелгән гамәлдәге мәчет ― Такна шәһәрдендәге Баб әл-Ислам мәчете (Mezquita Bab Ul Islam). 2000 елда нигезләнеп, 2008 елда ачылган. Перу президенты (1990–2000)  рөхсәте белән Перуда 1990-елларда Япония һәм Азия илләреннән китерелгән тотылган автомобильләрне сату белән шөгыльләнүче пакистанлы эшмәкәрләр тырышлыгы белән булдырылган . Янәшәсендәге Шаһ Вәлиулла мәктәбе белән бергә зурлыгы буенча төбәктәге иң зур мәчет. Гыйбадәтләр испан һәм гарәп телләрендә кылына. Хатын-кызлар өчен гыйбадәт залы икенче катта  урнашкан . Такна шәһәрендә 1995 елда 95, 2000-еллар азагында 500 мөселман яшәгән. Мәчетнең имамы – 2015 елда Мөхәммәд Усман (Mohammad Usman) .

2000―2010 елларда фәлистыйнлы мөселманнардан оешкан Перу ислам берлеге (Asociación Islámica del Perú) Лимада Магдалена мәчете (Лима мәчете, Mezquita de Magdalena, Mezquita de Lima) төзелешен тәмамлый.
 
## Искәрмәләр


Төркем:Илләр буенча ислам
Төркем:Америкада ислам
Төркем:Перуда ислам
Тина Кузнецова

**Тина Кузнецова**, тулы исеме **Христина Анатольевна Кузнецова** (1982 елның 16 августы, Казан, ССРБ) — Россия җырчысы, композитор һәм аранжировкалар ясаучы. Zventa Sventana фолк-проектына нигез салучы. «Голос» тамашасының икенче сезоны финалисты. «Триумф» премиясе лауреаты. ЮНЕСКО ярдәмендә уза торган Jazz Day халыкара конференциясе спикеры.

## Тормыш юлы
Тина Кузнецова 1982 елның 16 августында Казанда физик һәм пианистка гаиләсендә туа. 1997 елда Тина Казан музыка училищесына фортепиано бүлегенә укырга керә. 17 яшендә Мәскәүгә күчеп килә һәм Эстрада-джаз сәнгате дәүләт музыка училищесына укырга керергә омтыла, әмма буш бюджет урыннары  булмый. Тина пианист Ренат Гатауллин белән дуэт төзи һәм «Синяя птица» джаз-клубында фестивальдә чыгыш ясый. Нәтиҗәдә, Тина иң яхшы джаз вокалы өчен Гран-при ота. Аңа Эстрада-джаз сәнгате дәүләт музыка училищесына күчү мөмкинлеге бирелә, ул «эстрада-джаз вокалы» белгечлеге буенча III курста бюджет урын ала.

Мәскәүгә күчү белән джаз конкурсларында һәм фестивальләрдә актив катнаша. Тина халык музыкасы белән мавыга һәм Юрий Усачёв һәм Алёна Романова белән фолк-проект оештыра. 2006 елда команда «Страдания» альбомын чыгара. Zventa Sventana «Усадьба Jazz» һәм «Дикая мята» фестивальләрендә катнаша, шулай ук Аурупада күп чыгыш ясый. 2012 елдан 2017 елга кадәр проект туктатылып тора.

2013 елда «Голос» тамашасының икенче сезонында катнаша. Аңа жюриның барлык әгъзалары да борыла, ул үзенең остазы итеп Пелагеяны сайлый. Җырчы финалга кадәр барып җитә, әмма җиңүче булмый. Тамашадан соң, 2014 елдан 2016 елга кадәр Тина соло программа белән чыгыш ясый.

2017 елда соло поп-проектны калдыра һәм Zventa Sventana торгызыла.

2018 елда ЮНЕСКО ярдәмендә уза торган Jazz Day халыкара конференциясе спикеры була.

2019 елның мартында Zventa Sventana төркеме «Мужа дома нету» альбомын һәм Иван Дорн белән шул ук исемдәге коллаборация чыгара. Төркем «Кичке Ургант»та чыгыш ясый, Мәскәүнең «Агломерат» клубында концертта тулы зал җыя һәм «Дикая Мята» фестиваленең хедлайнеры була. MTV каналы Zventa Sventana «Ел музыканты» дип таный.

## Гаилә

* Әтисе — Кузнецов Анатолий Гаврилович, физик, эшмәкәр, МФТИ тәмамлаган.
* Әнисе — Кузнецова Елена Борисовна (туганда Коваленко), профессиональ пианистка.
* Абыйсы — Кирилл Кузнецов. Апасы — Мария Кузнецова.
* Ире — Юрий Усачев, «Гости из будущего» төркеменә нигез салучы. 2010 елның көзендә аларның улы Габриэль туа.

## Бүләкләр

* 2000 — «Невская Лира» Гран-при, Санкт-Петербург;
* 2008 — «Триумф» премиясе лауреаты;
* 2019— MTV ел музыканты (Zventa Sventana проекты белән бергә);
* 2020 — Berlin Music Video Awards, Zventa Sventana клибы номинациясе.

## Видеография

## Дискография

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

Төркем:1982 елда туганнар
Төркем:16 август көнне туганнар
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:Әлифба буенча җырчылар
Төркем:Әлифба буенча музыкантлар
Төркем:Русия композиторлары
Виталий Логинов

{{MyTatarstan2022
= Тормыш юлы ==
**Виталий Логинов** 1950 елның 20 мартында Казанда туа. 1973 елда Казан төзелеш-инженер институтының архитектура факультетын тәмамлый.

1973—1990 елларда — Казан шәһәренең Ленин районы архитекторы. 1990—1992 елларда — баш архитектор урынбасары. 1992—1995 елларда — Казан шәһәренең баш архитекторы.

1994 елда «ВЕЛП» шәхси иҗат остаханәсен оештыра һәм аның беренче җитәкчесе була. 1995—2005 елларда — Казан хакимияте башлыгы каршындагы Баш архитектура һәм шәһәр төзелеше идарәсе башлыгы урынбасары.

2006 елның маеннан — Татарстан Республикасының Архитекторлар һәм проектлаучылар берлеге идарәсе рәисе.

Аның турыдан-туры җитәкчелегендә һәм аның катнашында берничә әһәмиятле объектлар проектлана һәм төзелә: Казан мотор төзүчеләр җитештерү берләшмәсе бинасы, Казанның төньяк-көнчыгыш өлешендәге җентекле планлаштыру проекты, «Болгар» мәчете, Татарстан Республикасының Зур концерт залы, вокзал алды мәйданы, ТР Эчке эшләр министрлыгы бинасы. Аның «ВЕЛП» остаханәсе проектлары буенча Татарстан Республикасы Дәүләт зур концерт залы, Казан Кремлендә Татарстан Президенты резиденциясе интерьерлары һәм Казан мэриясе биналары комплексы реконструкцияләнә. Аның җитәкчелегендә Казанда «Баскет-холл» һәм пенсия фонды биналары, «Тандем» сәүдә-күңел ачу комплексы, «Корстон» кунакханә сәүдә-күңел ачу комплексы төзелә.

2016 елның 10 сентябрендә вафат була.

## Бүләкләр һәм мактаулы исемнәр

* Хөрмәт Билгесе ордены белән бүләкләнгән.
* Россия Федерациясе Дәүләт премиясе лауреаты (1999).
* Татарстан Республикасының Атказанган архитекторы.

## Искәрмәләр


Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:2016 елда вафатлар
Төркем:10 сентябрь көнне вафатлар
Төркем:1950 елда туганнар
Төркем:30 март көнне туганнар
Логинов

**Логинов** — фамилия.
* Александр Логинов (1987), хоккейчы (сакчы).
* Артём Логинов (1978), сценарий язучы һәм продюсер.
* Виталий Логинов (1950—2016), архитектор, Казанның баш архитекторы (1992—1995).
* Денис Логинов (1985), хоккейчы (сакчы).
----
* Лидия Логинова (1951), волейболчы.
* Лидия Логинова (1954),  коми җырчысы.

Төркем:Фамилияләр
Корчёнов

**Корчёнов** — фамилия.
* Александр Корчёнов (1949—1979), футболчы (ярымсакчы).
* Александр Корчёнов (1972), футболчы (ярымсакчы), Александр Корчёновның улы.

Төркем:Фамилияләр
Владимир Бутлеров

**Владимир Александрович Бутлеров** (1864 елның 3 (15) апреле, Казан, Россия империясе — 1934) — Россия империясенең Дәүләт советы әгъзасы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе, алпавыт һәм эшмәкәр.

## Тормыш юлы
Владимир Бутлеров 1864 елның 3 (15) апрелендә Казанда рус химигы Александр Михайлович Бутлеров (1828—1886) гаиләсендә туа. Әнисе — Надежда Михайловна Глумилина (кияүдә — Бутлерова; 1828—1886), С. Т. Аксаковның туганы. Абыйсы — Михаил Бутлеров (1853—1931).

1883 елда көмеш медаль белән Ларин гимназиясен тәмамлый. 1888 елда кандидат исеме белән Санкт-Петербург университетының физика-математика факультетының табигый бүлеген тәмамлый.

1888 елда 1 нче артиллерия бригадасына хәрби хезмәткә керә. 1889 елда прапорщик дәрәҗәсендә запаска чыга. Ике ел дәвамында Псков губернасы Псков өязенең 2 нче участогы земство башлыгы булып хезмәт итә; соңрак Нократ губернасы Нулин өязенең 2 нче участогында. 1892 елда Бутлеров отставкага китү турында гариза бирә.

Отставкага чыккач, Пенза губернасының Городище өязендә урнаша һәм авыл хуҗалыгы белән шөгыльләнә. Аның Сембер һәм Пенза губерналарында җирләре булган: 1906 елда — 3221 дисәтинә, 1907 елда — 2441 дисәтинә; 1916 елда Вологда губернасында — 1928 дисәтинә үз җире һәм 59915 дисәтинә посессион хокукта. 1910 елда ул Томаш тимер юлы төзелешенә концессия ала. 1896 елдан — Городище өяз төрмә бүлеге директоры. 20 елдан артык ул Городище өязе буенча мактаулы җәмәгать судьясы булган. 1897—1900 елларда — Городище өязенең 4 нче участогы земский башлыгы. 1899—1911 елларда — Городище өяз дворянлыгы җитәкчесе.

1906 елның 12 апрелендә Пенза губернасы земствосыннан Россия империясенең Дәүләт советы әгъзасы итеп сайлана; 1909, 1912 һәм 1915 елларда вәкаләтләр бетү сәбәпле яңадан сайлана.

II дәрәҗә Изге Анна (1902), IV (1907) һәм III (1909) дәрәҗә Изге Владимир орденнары белән бүләкләнә.

Өйләнгән, өч баласы булган.

1934 елда вафат була.

## Искәрмәләр


## Әдәбият

* Деятели России: 1906 г. / Ред.-изд. А. М. Шампаньер. — Санкт-Петербург, 1906. — С. 15
* *Левенсон М. Л.* Члены Государственного Совета по избранию: Действительный статский советник Владимир Александрович Бутлеров  // Государственный совет: портреты и биографии. — 2-е изд. — Петроград: Тип. Петроградской тюрьмы, 1915. — С. 11.

## Сылтамалар

Төркем:III дәрәҗә Изге Владимир ордены кавлерлары
Төркем:IV дәрәҗә Изге Владимир ордены кавалерлары
Төркем:II дәрәҗә Изге Анна ордены кавалерлары
Төркем:1934 елда вафатлар
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1864 елда туганнар
Төркем:15 апрель көнне туганнар
Александр Корчёнов

**Александр Иванович Корчёнов** (1949 елның 4 августы, Казан — 1979 елның 11 августы, Днепродзержинск) — совет футболчысы, ярымсакчы. ССРБ спорт мастеры.

## Тормыш юлы
Александр Корчёнов 1949 елның 4 августында Казанда туа. «Хезмәт резервлары» (Казан) футбол мәктәбендә тәрбияләнүче, тренер — А. Дятлов. Аннары Нальчикта Н. Сентябрев һәм В. Киршта шөгыльләнә. 1969 елда Яшел Үзән шәһәренең «Б» классы командасы составында була. 1970 елда «А» (D2) классының беренче төркемендә Казанның «Рубин»ы өчен өч уен үткәрә. Шул ук елны Чебоксарның «Б» (D4) классы командасы «Энергия»гә күчә, аннан киләсе елда икенче лигада уйнаучы Нальчикның «Автомобилист»ына күчә.

1972 ел ахырында Вячеслав Соловёв аны Ташкәнтның «Пахтакәр» клубына чакыра. Биредә үл тизлекле уен, чыдамлык, тупны сайлап алуда төгәллек кебек сыйфатларын үстерә; уенны үз өстенә ала, һөҗүмгә тоташа ала. 1977 елда капитан итеп сайлана. Югары лигада (1973—1975, 1978—1979) 126 матч уздыра, өч гол кертә, беренче лигада (1976—1977) — 70 матч, 9 гол.

1979 елгы ССРБ халыклары Спартакиадасында Үзбәк ССР җыелма командасы составында катнаша.

30 яшь тулгач бер атнадан соң Днепродзержинск янында булган авиаһәлакәттә команда белән бергә һәлак була. Казанның шәһәр зиратында җирләнгән. Ташкәнтның 1 нче зиратында кенотаф урнаштырылган.

Хатыны Людмила. Уллары Сергей (1970 елда туган) һәм Александр (1972 елда туган).

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Профиль FootballFacts.ru сайтында

Төркем:ССРБ спорт осталары
Төркем:«Рубин» футбол клубы уенчылары
Төркем:ССРБ футболчылары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1979 елда вафатлар
Төркем:11 август көнне вафатлар
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:1949 елда туганнар
Төркем:4 август көнне туганнар
Бутлеров

**Бутлеров** — фамилия.
* Александр Бутлеров (1828—1886), химик.
* Владимир Бутлеров (1864—1934), алпавыт, эшмәкәр, Россия империясенең Дәүләт советы әгъзасы.
## Моны да карагыз
* Бутлеров — ай кратеры.
* Бутлеров урамы — Казанның тарихи үзәгендә урнашкан урам.

Төркем:Фамилияләр
Борис Залесский

**Борис Владимирович Залесский** (1887 елның 14 (26) июле, Казан, Россия империясе — 1966 елның 7 июле, ССРБ) — совет галим-геологы, петрограф, петрофизик, геология-минералогия фәннәре докторы, профессор.

## Тормыш юлы
Борис Залесский 1887 елның 26 июлендә Казан шәһәрендә туа. 1914 елда Петроградта Политехник институтның металлургия факультетын тәмамлый.

1915—1936 елларда Петроград политехника институтында минералогия һәм петрография лабораториясендә эшли, профессор дәрәҗәсенә әзерләнү өчен хезмәткәр һәм стипендиат була, ассистент (1920), доцент.

1925 елдан ССРБ Фәннәр академиясенең Петрография институтында (Ленинград) эшли, төзелеш ташын физик-механик өйрәнү һәм физик-механика сынаулары методикасы лабораториясе белән җитәкчелек итә.

1937 елда институт ССРБ Фәннәр академиясенең Геология фәннәре институтына (1956 елдан ССРБ ФА Рудалы ятмалар геологиясе институты буларак аерыла) эшкә керә. Тау токымнарының механик үзенчәлекләрен өйрәнә торган лаборатория мөдире була.

Борис Залесскийның фәнни мәнфәгатьләр өлкәсе — тау токымнарының физик-механик үзлекләре һәм петрофизика.

1966 елның 7 июлендә вафат була.

## Гаилә
Санкт-Петербург консерваториясендә укыган Мария Константиновна Юшковага өйләнгән була.

## Бүләкләр

* Ленин ордены

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Библиография  РФА «Геология һәм тау эше тарихы» мәгълүмат системасында.
* Б. В. Залесский  РФА ИГЕМ сайтында.

Төркем:ССРБда вафатлар
Төркем:1966 елда вафатлар
Төркем:7 июль көнне вафатлар
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:1887 елда туганнар
Төркем:26 июль көнне туганнар
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:Физиклар
Төркем:Геологлар
Залесский

**Залесский** — фамилия.
* Борис Залесский (1887—1966), геолог, петрограф.
* Михаил Залесский (1877—1946), палеоботаник.
## Моны да карагыз
* Переславль-Залесский ― Ярославль өлкәсендә урнашкан шәһәр.

Төркем:Фамилияләр
Наталья Павлова

**Наталья Евгеньевна Павлова** (1982 елның 30 сентябре, Казан) — Россия опера җырчысы, Мариин театрының чакырылган солисткасы, сопрано.

## Тормыш юлы
Наталья Павловна 1982 елның 30 сентябрендә Казанда туа. 2001 елда ул И. В. Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллиятенең хор белән дирижёрлык факультетын тәмамлый. Белем алуын Мәскәүдә дәвам итә, анда 2006 елда П. И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваториясен «хор белән дирижёрлык» белгечлеге буенча тәмамлый.

2007 елда Наталья Павлова Н. П. Хондзинский җитәкчелегендәге «Рус консерваториясе» камера капелласының солисткасы була. Коллектив составында Г. Ф. Телеман, И. С. Бах һәм Я. Д. Зеленка әсәрләренең Россия премьераларында катнашкан. 2009 елда Павлова А. В. Александров исемендәге җыр һәм бию ансамбленең солисткасы буларак чыгыш ясый. 2013 елдан 2017 елга кадәр Мариин театрының яшь опера җырчылары академиясе солисткасы булып тора. Мариин театры сәхнәсендә 2014 елда Н. А. Римский-Корсаковның «Май төне» операсында русалка партиясен башкарып дебют ясый. 2018 елда Наталья чакырылган солист буларак Мариин театры белән хезмәттәшлек итә башлый.

## Иҗади эшчәнлек
Мариин театры куелышларында түбәндәге партияләр башкара:

* Лиу («Турандот» Дж. Пуччини)
* Микаэла («Кармен» Ж. Бизе)
* Убырлы («Гензель һәм Гретель» Э. Хумпердинк)
* Виолетта Валери («Травиата» Дж. Верди)
* Русалка («Русалка» А. Дворжак)

Валерий Гергиев, Эса-Пекка Салонен, Фоат Мансуров, Владимир Спиваков, Теодор Курентзис кебек дирижёрлар белән эшләгән. 2015 елда Стокгольмда Балтыйк диңгезе илләре фестивалендә Шостаковичның «Оранго» операсында Сюзанна партиясен башкарган. 2016 елда җырчы Анна Нетребко һәм Илдар Абдразаков белән бергә Санкт-Петербургта «Классика на Дворцовой площади» фестивалендә чыгыш ясаган.

## Бүләкләр
Яшь опера җырчыларының «Чикләрсез Опера» II Халыкара конкурсы лауреаты (I премия, Краснодар, 2015).

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Наталья Павлованың рәсми сайты 
* Наталья Павлова Мариин театры сайтында 
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Әлифба буенча музыкантлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1982 елда туганнар
Төркем:30 сентябрь көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча җырчылар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Володин

**Володин** — фамилия.
* Вячеслав Володин (1964), VII һәм VIII чакырылыш Дәүләт Думасы рәисе.
* Григорий Володин (1919—1981), хуҗалык эшлеклесе.
----
* Евгения Володина (1984), модель.

Төркем:Фамилияләр
Владислав Быстров

**Владислав Юрьевич Быстров** (1967 елның 19 июне, Казан) — рус чыгышлы алман саксофонисты һәм композиторы.

## Тормыш юлы
Владислав Быстров 1967 елның 19 июнендә Казанда туа. Кларнет классы буенча музыка мәктәбен тәмамлый, шул ук белгечлек буенча Казан һәм Ленинград музыка училищеларында укый.

Төньяк диңгезнең җыр һәм бию ансамблендә хезмәт иткән вакытта 1986—1988 елларда шулай ук саксофонны үзләштерә. Ленинградка кайткач, Ленинград дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетында кларнет һәм саксофон класслары буенча белем ала. Бер үк вакытта И. Е. Атлас җитәкчелегендәге бию оркестрында, А. Бадхен җитәкчелегендәге Ленинград концерт оркестрында, В. Понаровский җитәкчелегендәге Биг-Бэндта һәм А. Большиянов җитәкчелегендәге «Опасные Соседи» рок-н-ролл төркемендә чыгыш ясаган.

1990 еллар башында Алманиягә Брауншвейг шәһәренә күчә. 1997 елда «Яңа Музыка» шәхси музыка мәктәбен ача. 1997—1999 елларда Брауншвейг шәһәренең Дәүләт яшь тамашачы театрында музыкаль җитәкчесе булып эшли. 1999 елдан бирле бер үк вакытта Брауншвейг университетында кларнет һәм саксофон укыта. 2004 елдан — «neue_nacht» халыкара электроакустик музыка һәм медиа-арт форумының сәнгать җитәкчесе. 2016 елдан башлап түбәндәге халыкара фестивальләрне оештыручы: «Ebahariliku Muusika» (Эстониядә), «Брауншвейгские диагонали», «Antiphonale» һәм «Drei Tage Neue Musik». Шул ук вакытта Быстров Россиядә джаз һәм авангард фестивальләрдә чыгыш ясавын дәвам итә.

«Jean Paul 2013» (Байройт) халыкара композиторлар конкурсы лауреаты. Сергей Летов белән бергә «Электромеханика» номинациясендә Сергей Курехин премиясе — 2013 лауреаты (Санкт-Петербург).

2019 елда Эстония Музыка һәм театр академиясендә (Таллинн) «Ирекле импровизациядән композициягә реаль вакытта. Формалар. Үрнәкләр. Структуралар» дигән тема буенча докторлык диссертациясен (PhD) яклый.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Владислав Быстровның рәсми сайты

Төркем:Алмания композиторлары
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1967 елда туганнар
Төркем:19 июнь көнне туганнар
Быстров

**Быстров** — фамилия.
* Владислав Быстров (1967), саксофонист, композитор.
* Пётр Быстров (1979), футболчы (ярымсакчы).

Төркем:Фамилияләр
Евгения Володина

**Евгения Евгеньевна Володина** (1984 елның 17 сентябре, Казан, Татарстан АССР) — Россия супермоделе.

## Томрыш юлы
Евгения Володина 1984 елның 17 сентябрендә Казанда туа. Модель карьерасын 1998 елда башлый. Ул Россия модель агентлыкларының берсе оештырган кастингта катнашкан һәм 2000 елда Парижга чакырылган.

Үзенең халыкара модель карьерасын 2001 елда башлый, Париж һәм Милан мода атнасы кысаларында 20дән артык шоуда катнаша. 2002 елның гыйнварында Парижда «Haute Couture» мода атнасында дебют ясый, анда Balmain, Christian Dior, Givenchy, Jean-Paul Gaultier һәм Yves Saint Laurent күрсәтүләрендә катнашкан.

Евгениягә игътибар 2002 елда танылган фотограф Стивен Майзель аны Vogue журналының итальян версиясе өчен фотосессиягә чакыргач арта. Шул ук елны Володина Gucci реклама кампаниясендә катнашу өчен контрактка кул куйган (ватандашы Наталья Водянова белән бергә), шулай ук Милан мода атнасында «Gucci»ның көз-кыш 2002 сезоны күрсәтүен ачкан һәм япкан.

Володина күп кенә танылган брендлар белән хезмәттәшлек иткән, алар арасында Escada, Bvlgari, Bill Blass, Versace, Valentino, Zac Posen, Salvatore Ferragamo, Fendi, Chanel eyewear, Dolce & Gabbana, Oscar de la Renta, Jean Paul Gaultier, Vitadinni, Ann Taylor, Elie Tahari, Biotherm, Thierry Mugler beauty һәм Céline. 2007 елда Володина ERES француз эчке кием фирмасының реклама кампаниясенең йөзе була. Моннан тыш, Евгения дүрт тапкыр Victoria's Secret Fashion Show эчке киемен күрсәтүдә катнашкан (2002, 2003, 2005 һәм 2007).

2005 елда Юлия Штегнер һәм Адриана Лима белән Pirelli календарен төшерүдә катнаша.

2017 елның мартында Париж мода атнасы кысаларында Balmain көз-кыш 2017 күргәзмәсендә катнашкан.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Евгения Володина FMD
* Евгения Володина Models.com
* Евгения Володина Instagram.

Төркем:Казанда туганнар
Төркем:1984 елда туганнар
Төркем:23 сентябрь көнне туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:17 сентябрь көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча фотомодельләр
Александр Вольфович

**Александр Вольфович**  (28 июнь, 1967 ел, Казан, ТАССР, РСФСР, СССР ) - беларус хәрби бүлек башлыгы. Генераль штаб начальнигы - Беларусь Республикасы Оборона Министрының беренче урынбасары (2020 елның 20 гыйнварыннан 2021 елның 26 гыйнварына кадәр), генерал-лейтенант (2021).

## Биография
Александр Григорьевич Вольфович 1967 елның 28 июнендә Казанда  туган. Әтисе  — Григорий Александрович Вольфович  —отставкадагы подполковник.

1984 елда Беларусиянең Борисов шәһәрендәге 7 нче номерлы  урта мәктәпне тәмамлый.

Мәктәпне тәмамлагач,  Мәскәү югары хәрби команда училищесына укырга керә. Аны 1988 елда тәмамлый. Хәрби училищены тәмамлагач, взвод командиры, мотоукчы ротасы командиры, штаб начальнигы   була.

1993 елдан  — штаб начальнигы — Беларусь Республикасының Кораллы Көчләренең кече белгечләр әзерләү буенча 72 нче гвардия берләшкән уку үзәге 114 уку мотоукчылар полкының уку мотоукчылар батальоны командиры урынбасары.

1998 елда ул Беларусь Республикасының Хәрби академиясен тәмамлый. Батальон командиры, штаб начальнигы — 72 нче гвардия Берләшкән уку-укыту үзәгенең мотоукчылар полкы командиры урынбасары булып хезмәт итә.
2002 елдан 2005 елга кадәр — штаб начальнигы-361 нче саклау һәм хезмәт күрсәтү базасы командирының беренче урынбасары, аннары 361 нче саклау һәм хезмәт күрсәтү базасы командиры

2005 елда-Кораллы Көчләр Генераль штабының Баш оператив идарәсендә.

2008 елда Россия Федерациясе Кораллы Көчләренең Генераль штабының Хәрби академиясен тәмамлый.

2008 елдан 120 нче аерым гвардия механикалаштырылган бригадасы командиры, аннары — көнбатыш оператив командованиесе гаскәрләренең командующий урынбасары, штаб начальнигы.

2012 елның 22 июнендә генерал-майор  хәрби дәрәжәсе  бирелә.

2015 елдан 2018 елга кадәр - Төньяк-Көнбатыш оператив командованиесе гаскәрләре командующие. 2018 елдан 2020 елга кадәр-Беларусь Республикасы Кораллы Көчләре Генераль штабы башлыгының беренче урынбасары.

Беларусь Республикасы Президенты боерыгы белән, 2020 елның 20 гыйнварында  Генераль штаб начальнигы  Беларусь Республикасы Оборона Министрының беренче урынбасары итеп билгеләнә.

2021 елның 26 гыйнварында Беларусь Республикасы Президенты указы белән  Беларусь Республикасы куркынычсызлык Советының  Дәүләт секретаре итеп билгеләнә.
## Гаиләсе
Улы - Максим (1990 елда туган), Беларусь Республикасы Кораллы Көчләре офицеры  .
## Бүләкләре
Беларусь Республикасының дәүләт бүләкләре һәм СССР медальләре белән бүләкләнгән.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Биография на сайте Минобороны РБ 

Төркем:РФ генштабы хәрби академиясен тәмамлаучылар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1967 елда туганнар
Төркем:28 июнь көнне туганнар
Звягинцев

**Звягинцев** — фамилия.
* Андрей Звягинцев (1964), кинорежиссёр һәм сценарийлар авторы.
----
* Софья Звягинцева (1901—1973), педиатр, медицина фәннәре докторы, профессор.

Төркем:Фамилияләр
Павлова

**Павлова** ( Па́влова) ― фамилия һәм топоним.
;Фамилия
* Анна Павлова (1881—1931), XX гасырның иң бөек балериналарының берсе.
* Валентина Павлова (1909—1978), актриса, Качалов театры директоры (*[[1966 ел|1966]]—[[1974 ел|1974]]*). РСФСР, ТАССР халык артисты.
* Мария Павлова (1854—1938), палеонтолог, СССР ФА мөхбир әгъзасы (1925 елдан).
* Наталья Павлова (1982), опера җырчысы (сопрано).
----
* **[[Павлов]]**
;Топоним
:Беларусия 
* Павлова, Могилёв өлкәсе авылы.
:Словакия
* Павлова, Нове Замки округы авылы.
:Польша
* Павлова, Лодзь воеводалыгы авылы.
* Павлова, Карпат арты воеводалыгы авылы.
;Гидроним
* Павлова, елга, Лохма кушылдыгы.

Төркем:ФамилияләрТөркем:Топонимнар
Сальвадорда ислам

**[[Сальвадор]]да ислам** (, ) ― азчылык дине. Бәяләүләр буенча, Сальвадорда 1000–1500 мөселман исәпләнә, бу сан 18 000 гә дә җитәргә мөмкин . Сальвадорда, нигездә, Йәмән гарәпләреннән торучы зур булмаган мөселман җәмгыяте оешкан. Илдәге фәлистыйнлы гарәп халкының күпчелеге ― христианнар. Шигый мөселманнар җәмгыятенең «Фатыйма әз-Заһра» (Fatimah Az-Zahra) дип аталучы Ислам мәдәни ассоциациясе бар. Алар Үзәк Америкада беренче ислам басмасы – Revista Bibliotheca Islamica журналын нәшер итә, шулай ук  илдә ислам мәдәнияте таралуга багышланган беренче һәм бердәнбер ислам китапханәсе булдыра . Илдә шулай ук Әхмәдия мөселман җәмгыяте дә  бар .

## Тарих
Колонизация чорында илдә мөселманнар булу турында бераз мәгълүматны Педро Эскаланте (Pedro Escalante) һәм Авраам Даура (Abraham Daura) хезмәтләрендә очратырга мөмкин . Педро Эскаланте интервьюда билгеләп үткәнчә , бернигә дә карамастан, Сальвадор Ислам йогынтысыннан котылып кала алмаган, чөнки ислам дине һәм мәдәнияте эзләре гастрономиядә, мәдәнияттә, телдә, архитектурада (мәсәлән, Сонсонатта иске Калуко чиркәве һәм Сан-Висентеда Пилар чиркәве хәрабәләрендә) һ. б. күренә.

XX гасыр башында Якын Көнчыгыш гарәп илләреннән (Сирия, Ливан һәм Фәлистыйннан) гаиләләр күчеп килә башлый. Мөһаҗирләрнең күпчелеге – христианнар, мөселман гаиләләре аз санлы була. Әлеге мөһаҗирләр турында мәгълүматлар теркәлгән . Фәлистыйнлы гарәпләр (христианнар) гаиләсендә күренекле сәясәтче, 1973—1994 елларда Сальвадор коммунистлар партиясенең генераль секретаре  (1930―2006), 2004―2009 елларда Сальвадор президенты  туган . Сальвадорның 2019 елдан президенты Найиб Букеле ― фәлистыйнлы имам гаиләсендә туган. 

## Ислам оешмалары
Хәзерге вакытта Сальвадорда ике Ислам оешмасы эшләп килә:
* «Фатыйма әз-Заһра» ислам үзәге (юридик зат буларак рәсми исеме, шигый Ислам мәдәни ассоциациясе, Centro Islâmico Fatimah Az-Zahra), 2004 елда нигезләнгән. Ассоциация 2005 елда  Сальвадорның беренче мөселман (шигый) сайтын ачкан, шулай ук Латин Америкасында беренче ислам басмасы –  Revista Bibliotheca Islamica журналын нәшер итә башлаган. 2015 елның декабрендә Үзәк Америкада беренче  ислам интернет-радиосын ачкан.
* Икенче оешма – Сальвадор Ислам чиркәве («Iglesia Islámica de El Salvador»), 1993 елда нигезләнгән, традицион ислам дине кагыйдәләренә буйсынмый.
## Мәчетләр

Мәчетләрнең икесе – Сан-Сальвадорда, берсе – Санта-Ана, берсе – Сонсонате һәм берсе – Сояпанго шәһәрләрендә.

1994 елда Сальвадор башкаласы Сан-Сальвадорда *Centro Islámico Árabe Salvadoreño* исемле беренче мөселман гыйбадәт кылу үзәге ачыла.

2004 елда шигыйлар ил башкаласында икенче мәчет ачалар, аны Мөхәммәд пәйгамбәрнең беренче хатыны Хәдичә кызы Фатыйма хөрмәтенә «Фатыйма әз-Заһра» (Fátimah Az-Zahra) дип атыйлар.

2007 елда Сан-Сальвадорда Дар-Ибраһим мәчете (Mezquita Dar-Ibrahim) дип аталган өченче мәчет ачыла . Мәчет бинасы –  гөмбәзе һәм  манарасы булмаган йорт .

Сальвадорлы 18 000 мөселманның 4 000 е генә мәчетләргә даими йөри.
## Сылтамалар
*   Oficina de Divulgación Islámica «Fátimah Az-Zahra». Facebook
## Искәрмәләр


Төркем:Илләр буенча ислам
Төркем:Америкада ислам
Төркем:Сальвадорда ислам
Трушкин

**Трушкин** — фамилия.
* Василий Трушкин (1915—1981), Советлар Берлеге Каһарманы.
* Владислав Трушкин (1993), баскетболчы.
* Леонид Трушкин (1951), актёр, театр режиссёры.

Төркем:Фамилияләр
Ирина Аверко-Антонович

**Ирина Юрьевна Аверко-Антонович** (1960 елның 19 апреле, Казан — 2006 елның 24 гыйнвары, Казан) — химик-технолог, химия фәннәре докторы (1997), профессор (1999), Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе (2004).

## Тормыш юлы
Ирина Аверко-Антонович 1960 елның 19 апрелендә Казанда туа.

1982 елда Казан химия-технология институтының Синтетик каучук технологиясе кафедрасын кызыл диплом белән тәмамлый һәм шунда ук эшли башлый. 1984 елдан — аспирант, 1985 елдан — Эластомерлар эшләү үзәгенең эмульсион полимерлаштыру лабораториясе мөдире.

1986 елда Ирина Аверко-Антонович техник фәннәр кандидаты дәрәҗәсенә диссертация яклый. 1993 елдан — Синтетик каучук технологиясе кафедрасы доценты.

1996 елда «Су тирәлекләрендә радикаль полимерлаштыру системаларының тотрыклылыгын җайга салуның химик һәм физик-химик аспектлары» темасына химия фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.

2006 елның 24 гыйнварында Казан шәһәрендә вафат була.

## Фәнни эшчәнлек
Ирина Аверко-Антонович 300дән артык фәнни эш, шул исәптән 4 уку әсбабы авторы. Ул эмульсион полимерлаштыру һәм латекслар алу өлкәсендә тикшеренүләр белән шөгыльләнгән.

Полимер эмульсияләре модификаторлары һәм стабилизаторлары сыйфатында өслек-актив матдәләр куллануның теоретик һәм гамәли аспектларын эшләгән.

Ирина Аверко-Антоновичның фәнни тикшеренүләр нәтиҗәләре «Түбән Кама нефть химиясе», «Түбән Кама шин» акционерлык җәмгыятьләренә, С. М. Киров исемендәге синтетик каучук заводында, Стәрлетамак синтетик каучук заводында һ. б. кертелгән.

## Искәрмәләр


Төркем:Химия фәннәре докторлары
Төркем:Казанда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:2006 елда вафатлар
Төркем:24 гыйнвар көнне вафатлар
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:1960 елда туганнар
Төркем:19 апрель көнне туганнар
Төркем:Химиклар
Евгений Косинцев

**Евгений Юрьевич Косинцев** (1982 елның 3 гыйнвары, Алабуга, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия чаңгычы һәм биатлончысы, биатлон буенча Россия чемпионы һәм призёры. Чаңгы узышлары буенча халыкара класслы Россия спорт мастеры, биатлон буенча Россия спорт мастеры (2009).

## Тормыш юлы
Евгений Косинцев 1982 елның 3 гыйнварында Алабугада туган. 2006 елда Кама дәүләт физик культура институтын (Яр Чаллы) тәмамлый.

### Чаңгы ярышлары
Косинцев Алабуга шәһәренең 1 нче балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбендә тәрбияләнүче, беренче тренер — Н. Е. Яковлев.

Россия чемпионатының бакыр призёры була (башка мәгълүматлар буенча — эстафетада 2003 елгы Россия чемпионы). Россия җыелма командасының киңәйтелгән составына керә. «Төньяк бәйрәме»нең 10 км дистанциядә бакыр призёры (2004), ә 2006 елда марафон дистанциясендә дүртенче була.

### Биатлон
Косинцев 2007 елда биатлонга күчә һәм Удмуртия республикасы, Ижау шәһәре балалар һәм яшүсмерләр спорт мәктәбе һәм «Динамо» спорт җәмгыяте данын яклый. В. А. Чурин һәм А. В. Вольчук җитәкчелегендә шөгыльләнә.

2011 елда Россия чемпионатында Удмуртия җыелма командасы составында команда ярышында чемпион, эстафетада һәм катнаш эстафетада көмеш призёр, патрульләр ярышында бакыр призёр була.

Җәйге биатлон буенча эстафетада Россия чемпионатының бакыр призёры (2009), Бөтенроссия сайлап алу ярышлары призёры, Россия Кубогы этаплары призёры була.

Профессиональ карьерасын 2013 елда тәмамлый. Шуннан соң Алабугага кайта, һәвәскәрләр стартларында һәм ведомство ярышларында катнаша.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* infosport.ru сайтында профиль
* «Спорт на Урале» сайтында профиль 

Төркем:Алабугада туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1982 елда туганнар
Төркем:3 гыйнвар көнне туганнар
Митрофанов

**Митрофанов** — фамилия.
* Михаил Митрофанов (1977), регбичы.
* Яков Митрофанов (1911—1992), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
----
* Элеонора Митрофанова (1953), дәүләт эшлеклесе, дипломат.

Төркем:Фамилияләр
Козьминых

**Козьминых** — фамилия.
* Иван Козьминых (1881—1941 елдан соң), хокук белгече, юридик фәннәр докторы, профессор.
* Виктор Козьминых (1888—1922), штабс-капитан, Ак хәрәкәттә катнашучы.

Төркем:Фамилияләр
Ушков

**Ушков** — фамилия.
* Василий Ушков (1872—1931), химик-технолог.
* Геннадий Ушков (1925—2005), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* Пётр Ушков (1840—1898), химия заводчигы, сәнәгать эшлеклесе.
## Моны да карагыз
* Ушкова йорты — Казанда урнашкан бина.

Төркем:Фамилияләр
Михаил Митрофанов

**Михаил Викторович Митрофанов** (1977, Казан, ССРБ) — Россия регбичысы, регбилиг уенчысы, хоккейчы. Регби буенча Россия халыкара класслы спорт мастеры.

## Тормыш юлы
Михаил Митрофанов 1977 елда Казанда туган. Балачакта хоккей белән шөгыльләнгән, соңрак регбига күчкән. «Стрела» регбилиг-клубы (Казан) өчен чыгышлар буенча билгеле. Биш тапкыр Россия чемпионы, студентлар арасында регби буенча Ачык Европа Кубогының Татарстан җыелма командасы составында көмеш призёры (2001), дөнья кубогы кысаларында халыкара турнирларда өч тапкыр катнашучы.

2000 елда Англиядә үткән дөнья чемпионатында регби буенча Россия җыелма командасы өчен чыгыш ясый, өч матч уйный. Фиджига каршы матчта бер реализация уздыра, ә Англиягә каршы матчта ике тапкыр пенальти кертә. 2001 елда студентлар арасында Ауропа чемпионатында Татарстан командасы составында иң яхшы бомбардир була, ул финалда Англиягә 34:16 исәбенә оттыра, өстәвенә, финалда команда беренче таймда инглизләр белән көрәшә башлый. 2011 елда пляж регби буенча Россия җыелма командасы өчен чыгыш ясаган. «Седые Барсы» регби буенча ветераннар командасы һәм Төнге хоккей лигасында Казанның «Торпедо» хоккей командасы өчен чыгыш ясый.

## Искәрмәләр


Төркем:Россия хоккейчылары
Төркем:Россиянең халыкара спорт осталары
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1977 елда туганнар
Косинцев

**Косинцев** — фамилия.
* Евгений Косинцев (1982), чаңгычы һәм биатлончы.
----
* Мария Косинцева (1926—2005), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Төркем:Фамилияләр
Эч авыртулары

Эч авыртудан һич тә газапланмаган кеше сирәктер. Кайвакыт мондый авырту кисәк башланып китә. Авыруның ни сәбәптән булганлыгын белмичә һәм табибка күренмичә генә, өй шартларында гына дәвалану ысулларын сы­ нап караучылар җитәрлек. Бу кыйммәтле вакытның узуына китерә һәм авыру­ ның сәламәтлеген куркыныч астына куя. Шундый күңелсез халәткә юлыкмас өчен, нинди авыртуларга игътибар бирергә кирәклеген карап китәрбез. 

Ашказаны-эчәк трактының өске өлеше авырту. Ашказаны, талак, үңәч авырулары булганда яки организмга ярамаган ризык эләккәндә барлыкка килә. Үңәч чирләре вакытында авырту күкрәк, муен, казналык, кулбашына күчә. Эчәклек, үт чыгу юллары, бавыр һәм ашказаны асты бизендә тайпылыш башланганда да, шулай ук миокард инфаркты булганда ашказаны авырткан кебек тоелу ихтимал. *Кендек тирәсе авырту. Бу бүсер авыртуы булырга, эч кибү хәбәрчесе, эчәклектә суалчаннар оялаганын күрсәтүче билге булырга мөмкин. Бу билгеләргә бил сызлавы өстәлсә, бөерне тикшертергә кирәк. *Уң як кабырга асты авырту. Бер очтан калак сөяге авыртса, тайпылышны үт чыгу юлларыннан, үт куыгыннан һәм бавырдан эзлиләр. Бу вакытта кеше хәлсезлектән, баш әйләнүдән, аппетит югалудан зарланыр. Кайчак тын кысыла, күңел болгана, бавыр турысы кадап ала, эч кибә яки, киресенчә, йомшара. Спиртлы эчемлекләр кулланганда, күп итеп майлы, әче-төче тәмләткечләр салынган ризык ашаганда, әлеге билгеләр тагын да көчәя. *Сул як кабырга асты авырту. Бу — панкреатит авыруы билгесе. Кайчак авырту аркага күчә, билне бар ягыннан чолгап ала, авыруның косасы килә.

Авырткан урынга салкын кую сырхауның хәлен җиңеләйтергә мөмкин. *Эчнең аскы өлеше авырту. Бу халәт эчәклек эшчәнлеге бозылу, гине­кологик проблемалар баш калкыту, бөер авырулары, шеш үсүне күрсәтергә мөмкин. *Көчле чәнчү (колика). Ул касыкта урнашкан органнар ялкынсынганда, үт ташы авырулары, үтә көчле панкреатит башланганда барлыкка килә. Диета бозылганда, стресс кичергәндә, курыкканда да кеше көчле чәнчү сизә. Ул шулай ук ялкынсыну процесслары башлану, эчәкләрнең «тыгылуы», ялкын­ сынуы турында да сөйли. Андый вакытта авыртуны басу өчен табиблар спазмолитиклар — эчке органнарның шома мускуллары спазмын бетерүче дарулар кулланалар. Әгәр чәнчү кабатланып торса, хастаханәгә бару зарур. *Эч авырту, шул ук вакытта күңел болгану, косасы килү, тән кызышу, тирләү, эч быгырдау — эчәклек, ашказаны асты бизе ялкынсынуы турында сөйли. Туңып калтырау һәм бизгәк тоту эчәклеккә инфекция эләккәндә яки үт чыгу юллары томаланганда күзәтелә. * Аппендицит. Уң якта аста көчле булмаган авырту гел үзен сиздереп торса, шул вакытта кендек тирәсен, эчнең аскы өлешен, билне дә тын- гысызландырса, кешенең косасы килсә, температура күтәрелү күзәтелсә, тиз арада «ашыгыч ярдәм» чакырту сорала. Чөнки бу билгеләр сукыр эчәк ялкынсынуга ишарәли. Табиб караганчы, авыруга бернинди дару да эчерергә ярамый.

Күргәнегезчә, эч авырту симптомнары бик күп авырулар вакытында күзәтелә, бу авыруларны һәрвакытта да өйдә генә дәвалап булмый. Бу мәсьәләне табиб кына хәл итәргә тиеш.

## Искәрмәләр

Төркем:Медицина
Төркем:Симптомнар
Владимир Гарин

**Влади́мир (Ива́н) Никола́евич Га́рин (Же́бенев)** (1896—1940) — Татарстан АССР НКВД идарәсе башлыгы, дәүләт иминлеге өлкән майоры (1935). СССР НКВД ның махсус өчлеге составына керә.

## Биографиясе
Владимир Николаевич Гарин Украинадә рухани гаиләсендә туган. 1910 елда Харьковта 3 класс бурса белеме ала, архитектура төзелеше классы буенча сәнгать училищесын тәмамлый. 1912 елдан 1914 елга кадәр шәхси Харьков архитекторының сызымтасы. Патша армиясендә рядовой һәм 238 нче Ветга пехота полкында  пулемет командасының өлкән унтер-офицеры.

1917 елдан 1918 елга кадәр кызыл гвардиядә Петроград гарнизоны  «Дубинин» броневигында хезмәт итә. Аннары финанслар комиссары, Полтава губернасы Золотоношский өязенең Совнархозы рәисе.  1919 елда РКП(б) га керә, шул ук елдан дәүләтиминлеге органнарында хезмәт итә башлый. Армиянең 13нче, 12нче һәм 14нче махсус бүлекләрендә , Киев хәрби округы, ГПУ ның Подольск һәм Херсон округ бүлекләрендә, Украина хәрби округында хезмәт итә.  1929 елга кадәр УССР Дәүләт  Дәүләт сәяси идарәсенең махсус бүлек башлыгы урынбасары, Яшерен-оператив идарә башлыгы. 1930 елдан 1931 елга кадәр СССРның Көнчыгыш-Себер крае буенча Халык Комиссарлары Советы каршындагы ОГПУ вәкаләтле вәкиле урынбасары, аннары 1933 елга кадәр СССРның Төньяк Кавказ крае буенча Халык Комиссарлары Советы каршындагы ОГПУ вәкаләтле вәкиле урынбасары.

1933—1934 елларда СССРның Татарстан АССР буенча Халык Комиссарлары Советы каршындагы ОГПУның тулы вәкаләтле вәкиле. 1934—1936 елларда Татарстан АССР буенча НКВД идарәсе башлыгы.

1936—1938 елларда Ленинград өлкәсе буенча НКВД идарәсе башлыгы урынбасары. Бу чор СССР НКВДның 30.07.1937 елгы  00447 нче боерыгы буенча төзелгән махсус  өчлек составына керү һәм Сталин репрессияләрендә актив катнашу белән билгеләп үтелә.

1938-1939 елларда-НКВД (Карелия АССР) Сорок төзәтү-хезмәт лагере идарәсе башлыгы.

1940 елның апрелендә вафат була, Мәскәүдә Новодевичье зиратында җирләнә

## Исемнәре

* старший майор государственной безопасности, 29.11.1935.

## Бүләкләре

* «ВЧК—ДПУ (V) Мактаулы хезмәткәре» билгесе, № 289, 1926;
* Кызыл Байрак ордены, РВС 101 нче боерыгы 23.02.1928;
* "ВЧК—ДПУ (XV) Мактаулы хезмәткәре" билгесе, 20.12.1932;
* «ЭККА XX ел» медале, 22.02.1938.

## Моны да карагыз

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* *Петров Н. В.*, *Скоркин К. В.* Кто руководил НКВД, 1934—1941: Справочник / О-во «Мемориал» и др.; Под ред. Н. Г. Охотина и А. Б. Рогинского — М.: Звенья, 1999. — 504 с. — ISBN 5-7870-0032-3.
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991
* Почётный чекист-самоубийца Владимир Гарин
* Некрополь
* Послужные списки на работников НКВД СССР 1934-1938 гг.

## Сылтамалар

Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1940 елда вафатлар
Төркем:Харкау губернасында туганнар
Төркем:Харьковта туганнар
Төркем:1896 елда туганнар
Игорь Хвостиков

**Хвостиков Игорь Владимирович** (11 июль 1966, Черкесск, Ставрополь крае) — Россия  хәрби эшлеклесе. Россия Федерациясенең генерал-лейтенанты.  Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча  башлыгы (2020 елның 26 апреленнән).

## Биографиясе
Игорь Владимирович Хвостиков  1966 елның 11 июлендә Черкесск шәһәрендә туган. 1992 елда  СССР Дәүләт иминлек комитетының Югары мәктәбен тәмамлый.

## Карьера этаплары
1987 елдан куркынычсызлык хезмәте органнарында хезмәт итә.

1992 елдан 2012 елга кадәр Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәтенең Ставрополь крае  буенча хезмәткәр була, крайның ФСБ башлыгы урынбасарына кадәр барып җитә.

2012 елның ноябреннән 2016 елга кадәр Пенза өлкәсе буенча ФСБ идарәсен җитәкләде.

2016 елның мартыннан 2020 елның 26 апреленә кадәр Чечен Республикасы буенча ФСБ идарәсе башлыгы вазифасын били.

2020 елның 27 апреленнән Федераль куркынычсызлык хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча идарәсе җитәкчесе булып тора.

Чечен Республикасы башлыгы Рамзан Кадыйров Игорь Хвостиковны Татарстан ФСБ башлыгы постына күчерү турында: 

## Бүләкләр һәм исемнәр
Россия Федерациясенең генерал-лейтенанты. Дәүләт һәм ведомство бүләкләре белән бүләкләнгән.

## Моны да карагыз

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Биография — Хвостиков, Игорь Владимирович
* ФСБ по Татарстану возглавил генерал-лейтенант Игорь Хвостиков
* В Татарстане сменился директор управления ФСБ — прислали из Чечни

## Сылтамалар

Төркем:РФ генерал-лейтенантлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1966 елда туганнар
Төркем:11 июль көнне туганнар
Дмитрий Кандыбин

**Кандыбин Дмитрий Яковлевич** (1889,  Касторное авылы, Воронеж губернасы — 1952, Мәскәү— ВЧК-ОГПУ-НКВД  һәм СССР Югары судының хәрби коллегиясе хезмәткәре, дивизия хәрби юристы.

## Биографиясе
Дмитрий Яковлевич Кандыбин  1917 елдан РСДРП(б) әгъзасы . Февраль революциясе вакытында Черниговта була, губерна партия комитеты Минскка җибәрә, анда партиянең өяз комитеты рәисе итеп сайлана. 1918 елда туган авылында сайлау юлы белән РКП(б) вулыс  комитетын  җитәкли.

1918 елдан РСФСР Халык Комиссарлары Советы каршындагы Бөтенроссия Гадәттән тыш комиссиясендә. 1921 елның мартыннан алып 1922 елның 6 февраленә кадәр Воронеж губерна Гадәттән тыш комиссиясе рәисе. 1922 елның 6 февраленнән 1923 елга кадәр ГПУның Воронеж губерна бүлеге башлыгы. 1927 елның 26 августыннан 1931 елның 18 августына кадәр ГПУның Татарстан өлкә бүлеге башлыгы. 1931 елның 18 августыннан 1932 елның 10 апреленә кадәр СССР Халык Комиссарлары Советы каршындагы ОГПУның Татарстан АССР буенча вәкаләтле вәкиле.Татарстанда беренче спорт җәмгыятен булдыру идеясе чекистлар коллективында туа. Ул елларда Дмитрий Яковлевич Кандыбин җитәкчелек итә, ул шәхсән хезмәткәрләрнең физик формасына, һөнәри һәм хәрби әзерлеккә аерым игътибар бирә.М. П. Шрейдер тарафыннан дары заводында 100 дән артык кеше, шул исәптән 39 ДПУ хезмәткәре катнашкан спирт урлау турындагы эшне тикшерү нәтиҗәләре буенча һәм 1932 елда Казанга баручы  М.Ф. Шкирятов җитәкчелегендәге  Үзәк Комитет комиссиясенең бу  мәгълүматларне тикшерү буенча, — вазифадан алына һәм дәүләт куркынычсызлыгы органнарыннан азат ителә, өстәвенә, эш Үзәк сайлау  Политбюросыда тикшерелә.

1935 елдан 1945 елга кадәр СССР Югары Суды Хәрби коллегиясе әгъзасы.

## Репрессияләр
И.В. Сталин вафатыннан соң, массакүләм атып үтерүдә гаепләнә, әмма әлеге суд карарлары СССР Дәүләт оборона комитеты —  ул чорда югары дәүләт хакимияте органы карары нигезендә чыгарылган, В. В. Ульрих, В. В. Буканов, Д. Я. Кандыбин гамәлләре нинди дә булса җинаять составында тормый. Шул нигездә, РСФСР Җинаять-процессуаль кодексының 208 статьясындагы 1 пунктына һәм 209 статьясына таянып, билгеләнгән судьяларга карата җинаять эше РСФСР Җинаять-процессуаль кодексының 5 статьясындагы 2 пункты нигезендә туктатыла. 

## Исемнәре

* 1 нче ранглы хәрби юрист;
* бригада хәрби юристы;
* дивизия хәрби юристы.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991
* Касторное в XX веке — За власть Советов
* Книга Памяти > Ветераны
* Руководители ФСО «Динамо» послевоенных лет
* Центр генеалогических исследований

## Сылтамалар

Төркем:Сталин репрессияләре корбаннары
Төркем:Большевиклар
Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:ССРБда вафатлар
Төркем:1955 елда вафатлар
Төркем:1889 елда туганнар