Стелла Писарева

**Стелла Писарева**,  Стелла Владимир кызы Писарева (, *[[1925 ел]]ның [[28 февраль|28 феврале]], [[ССРБ]], [[Украина ССР]], [[Житомир өлкәсе]], [[Бердичев]] — [[2020 ел]]ның [[25 май|25 мае]], [[РФ]], [[ТР]], [[Казан]]*) — Татарстанда мәдәни мирасны саклауга һәм музей эшен аякка бастыруга зур шәхси өлешен керткән музей хезмәткәре, Татарстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1975), Казан университетының атказанган хезмәткәре (2004). КФУ тарихы музееның шәрәфле директоры.

## Тәрҗемәи хәле
1925 елның 28 февралендә Украинаның Житомир өлкәсе Бердичев шәһәрендә һөнәри хәрби гаиләсендә туган. Әтисенең хезмәтенә бәйле (*чик буе отряды башлыгы урынбасары*), гаилә шәһәрдән-шәһәргә күченеп йөри: Каменец-Подольскида,  Киевта (1935—1937), Харьковта (1937—1941) яши. 1938 елда әтисе репрессиягә эләгә, атып үтерелә. Сугыш башланганда, гаилә Харьковта була. Поезд белән Сарытауга, Иделдән су юлы белән Казанга, аннан Раифага, әнисенең Раифага алданрак күченгән апалары янына күчеп киләләр. Казанда 4нче мәктәпне, В.И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетының филология бүлеген  тәмамлаган (1946).

## Хезмәт юлы
1946—1964 елларда Казанның Максим Горький музеенда (*хәзерге* А. М. Горький һәм Ф. И. Шаляпин музее) хезмәт итә.

1964—1978 елларда ТАССР Дәүләт музее (*хәзерге* Татарстан Республикасының милли музее) директорының фәнни эш буенча урынбасары, әдәби бүлек мөдире. Фәнни-тикшеренү эшләре өчен җавап бирү белән беррәттән, музейда күргәзмәләр һәм зур күләмле экспозицияләр оештыруда башлап йөри. Татарстанда яңа музейлар оештыруда зур көч куя: Бөгелмәдә Ярослав Гашек музее (1966 елда ачылган), Чуашстанның Козловка шәһәрендә (*РФ территориясендә беренче*) Н. И. Лобачевский музее (1994), Яр Чаллыда Шәһәр һәм КамАЗ төзелеше тарихы музее (*хәзерге* Чаллы тарих-туган якны өйрәнү музее), Яңа Кырлайда Габдулла Тукай музее (1971) аның җитәкчелегендә оештырыла.

1978 елдан кырык ел буена Казан дәүләт университетының тарихы музеен оештыручысы һәм директоры булып хезмәт итә. Музей оештыру буенча эш 1978 елда, университетның 175 еллыгын каршылаганда, КДУның 1954-1979 еллардагы ректоры М. Т. Нужин хәерхаһлыгы белән башланып китә. 1 ел 2 ай эчендә фән, мәгариф үсешенә, мәдәният, иҗтимагый фикер үсешенә һәм университет галимнәренә, укытучыларына, студентларына багышланган бай материал туплана. Музейны тантаналы ачу 1979 елның 30 ноябрендә уздырыла. Әлеге музей Казан мәдәни тормышының мөһим үзәгенә, РФ вузлары музейлары арасында әйдәп баручы музейга әверелә.
 
Соңгы эш урыны (2017 елның декабреннән) — А. М. Горький һәм Ф. И. Шаляпин музеенда әдәби-музыкаль кичәләр оештыру белән шөгыльләнә.

2020 елның 25 маенда Казанда вафат. Арча зиратында җирләнгән.

## Җәмәгать эшләре
Стелла Владимир кызы озак еллар Урта Идел буе төбәге вузлары музейларының Фәнни-методик шурасы белән җитәкчелек итә. РФ вузлары музейлары Фәнни-методик шурасы идарәсе әгъзасы булып тора. 1950-еллардла ТАССР хәрби-шефлык комиссиясе рәисе урынбасары, 1960-елларда «Белем» җәмгыятенең Татарстан бүлеге яшьләр комиссиясе рәисе урынбасары вазифаларында эшли. «Совет-Чехословакия дуслыгы» җәмгыятенең Казан шәһәр бүлеген оештыруда башлап йөрүче була, утыз елдан артык әлеге җәмгыятьнең башта шәһәр, аннары республика бүлеге идарәсе беренче урынбасары булып тора.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1975 — Татарстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре  
* 2004 — Казан университетының атказанган хезмәткәре  
* 2005 — Казанның меңьеллыгы истәлегенә медале  
* 2014 — Бөтенхалык батырлыгы юбилее. 1613 – 2013 (б*үләк Россия Император йорты башлыгы Бөек княгиня Мария Владимировна Романова тарафыннан гамәлгә куелган*)  
* 2015 — «Фидакарь хезмәт өчен» медале

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
*   Писарева Стелла Владимировна. Виртуальный музей Великой Отечественной войны Республики Татарстан
*  95 лет Стелле Владимировне Писаревой! Сайт Национального музея РТ, 26.02.2020

## Моны да карагыз

Төркем:Музей хезмәткәрләре
Төркем:Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Казан дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:«Фидакарь хезмәт өчен» медале (Татарстан) белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«Мәдәнияттәге казанышлар өчен» билгесе (Татарстан) белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Арча зиратында җирләнгәннәр