Брахма

**Брахма** (Санскрит телендә: ब्रह्मा, IAST: *Brahmā*) — ул Һинд динендә барлыкка китерүче Ходай. Ул шулай ук *[[Сваямбху]]* (үзеннән туган) яки Вишну Ходаеның барлыкка китерүче аспекты буларак мәгълүм, *Vāgīśa* (Сөйләм Ходае), һәм дүрт Веданың барлыкка китерүчесе, һәрберсе аның авызларының берсеннән. Брахма Сарасвати Дэвиның ире һәм дүрт Кумарларның: Нараданың, Дакшаның, Маричиның һәм күп башкаларның атасы булып тора.

Брахма кайвакыт Ведик Ходай Праджапати белән ассоциацияләнә, ул шулай ук **Веданатха** (Ведалар Ходае), **Гьянешвар** (Белем Ходае), **Чатурмукха** (Дүрт Йөзле) **Сваямбху** (Үзеннән туган), **Брахманараяна** (ярым Брахма һәм ярым Вишну) буларак мәгълүм, һ.б., шулай ук ул Камага һәм Хираньягарбхага бәйле (Галәми йомырка). Ул күбрәк пост-Ведик Һинду эпосларында искә алына һәм Пурана риваятьләрендә. Эпосларда ул Пуруша белән берләштерелә. Гәрчә Брахма Брахма-Вишну-Шива Тримуртисының өлеше булса да, борынгы Һинду эпосларында башка Ходай һәм Алиһәләр өчлекләре искә алына, аларда Брахма булмаганнары да бар.
Ян Гонда раслаганча — Һинд диненең Тримурти концепциясе шәхси Ходайның өчлек характерыннан барлыкка килгән, беренче урында «Агни», аның тумышлары өч мәртәбә, һәм ул өч мәртәбә яктылык, аның өч тәне һәм өч халәте бар.
Еш искә алына торган "Брахма, Вишну, Шива"дан башка урта гасыр Һинду эпосларыннан өчлекләр: «Индра, Вишну, Брахманаспати», «Агни, Индра, Сурья», «Агни, Вайю, Адитья», «Махалакшми, Махасарасвати һәм Махакали» һәм башкалар.

Берничә Пуранада ул лотос чәчәгеннән пәйда була торган итеп тасвирлана, бу лотос Ходай Вишнуның кендегенә бәйле. Башка Пураналарда ул Шива яки аның аспектларыннан туган дип әйтелә, яки төрле Һинд дине риваятьләрьдә ул иң Олы Ходай булып тора.

Charles Coulter and Patricia Turner (2000), Encyclopedia of Ancient Deities, Routledge, ISBN — 978-0786403172, page 258,
«Брахма иң Олы Ходай дип танылса, Кама Ходае аның йөрәгеннән килеп чыккан дип әйтелә.» Брахма башка Илаһлар белән беррәттән Ведантик Һинд диненең формасыз (ниргуна)ның иң соңгы метафизик чынлыкның формасыз Брахманның башкасы сагуна буларак күрелә. Башка юрамада, кайбер Пураналарда ул Праджапатиның әтисе дип раслый."


Кайбер мәгълүмат буенча, Брахма хәзерге көн Һинд динендә популяр табынудан ләззәт алмый һәм Тримуртиның башка әгъзалары Вишну һәм Шива кебек әзрәк табыныла. Брахмага борынгы текстларда ихтирам бирелә әмма ул Һиндстанда төп Ходай булып сирәк табыныла. Һиндстанда аңа багышланган бик әз гыйбадәтханә бар; иң әһәмиятлесе Раджастханда Брахма Гыйбадәтханәсе, Пушкар. Брахма гыйбадәтханәләре Һиндстаннан тыш бар, мәсьәлән Бангкокта Эраван Гыйбадәтханәсе.

## Килеп чыгышы һәм мәгънәсе

Брахманың килеп чыгышы билгеле түгел, өлешчә Ведик әдәбиятта берничә охшаш сүз булганга күрә — Иң Ахыр Чынлык (Брахман) һәм каһин (Брамин). «Брахма» дигән Ходайның булуына шәһадәтләр соң Ведик текстта бар. Брахманның рухи концепциясе, Брахма Ходае арасында аерма ул беренчесе Һинд динендә билгеле җенескә карамый торган төшенчә, ә икенчесе Һинд динендә күп ир Ходайларның берсе. Брахманның рухи концепциясе күпкә борынгырак һәм кайбер галимнәр Брахма шәхси концепция буларак барлыкка килгән һәм Брахман дигән шәхси булмаган универсаль принципның күренә торган сурәте булып тора дип фараз итәләр.

Санскрит грамматикасында «брахман» тамыры ике төрле исем формалаштыра; берсе нейтраль исем сүз *[[brahman|bráhman]]*, аның баш килеш берлек формасы ул **'; бу исем сүзнең мәгънәсе гомуми һәм абстракт мәгънәгә ия.

Нейтраль исемгә контраст булып ир җенес сүзе ''brahmán'' тора, аның номинатив берлек формасы **'. Бу берлек сандагы форма Ходай өчен тиешле исемдә кулланыла, **'.

=== Ведик әдәбият ===

Брахманың [[Вишну]] һәм [[Шива]] белән иң элек искә алынуларның берсе мөгаен безнең эраның 1-енче меңьеллыкта тезелгән [[Майтранья Упанишад]]ның бишенче "Прапатхака"да (дәрес). Брахма турында беренче мәртәбә 5,1 шигырьдә сүз алып барыла, ул шулай ук «Кутсаяна Гимны» дип атала, шуннан соң аның турында янә 5.2 шигырьдә сүз алып барыла.

Пантеистик ''Кутсаяна Гимн'', Упанишада раслаганча Җан ул Брахман, һәм Иң Ахыр Чынлык, Галәми Универсал яки һәрбер җан иясендә Ходай. Ул [[Атман (Һинд дине)|Атман]]ны (Җанны, Үзне) Брахма һәм аның төрле манифестацияләре эчендә дип тиңли һәм түбәндәгечә әйтелә: «Сез оста Брахма, Сез оста Вишну, Сез оста Рудра (Шива), Сез оста Агни, Варуна, Вайю, Индра, Сез оста барысы.»

(5,2) шигырендә Брахма, Вишну һәм Шива [[Гуна]] теориясенә кертелә, болар сыйфатлар, психо һәм эчке тенденцияләр, алар текстта тасвирлана һәм барлык тере кешеләрдә булырга мөмкин. Майтри Упанишадның бу бүлеге раслаганча Галәм караңгылыктан (''Тамас'')тан пәйда булган, башта action qua action («Раджас») буларак хасиятләнеп, ул шуннан соң сафлыкка һәм яхшылыкка («Саттва»)га чистарынган һәм дифференциацияләнгән. Бу өч сыйфатның ''Раджас'' "Брахма"га түбәндәгечә күрсәтелә:
<blockquote>
<poem>
Хәзер аның бер өлеше ''Тамас''ка карый, ул, я укучылар изге белем ([[Брахмачариннар]]), бу Рудра.
''Раджас''ка карый торган өлеше, я студентлар, изге белемнеке бу **Брахма*'.
*Саттва*га карый торган өлеше, я студентлар изге белемнеке, ул Вишну.
Чынлап та, ул өч мәртәбәле, сигез мәртәбәле, унбер мәртәбәле, унике мәртәбәле, һәм чиксез сан мәртәбәле.
Бу мәхлукат (нейтраль) барлык мәхлукатларга кергән, ул барлык җан ияләренең иң Олы Ходае булып тора.
Бу [[Атман (Һинд дине)|Атман]] (Үз, Җан) эчтә һәм тышта — әйе, эчтә һәм тышта!
</poem>
[[Маитранянья Упанишад]], 5.2.
</blockquote>
Маитри Упанишад Брахманы "Гуна"ның бер элементына карый торган итеп күрсәтсә, Һинд дине теориясендә текст соңрак Пураник әдәбиятта булган Һинд дине «Тримурти» фикере буларак тасвирламый.

=== Пост-Ведик, Эпослар һәм Пураналар ===
<br />
Һинд диненең пост-Ведик текстларында [[космогония]]нең күп теорияләре тәкъдим ителә, күбесенә Брахма керә. Боларга «Сарга» (Галәмнең беренчел барлыкка килүе) һәм «Висарга» (икенчел барлыкка килү) керә, бу фикерләр Һиндле фикергә карый — чынлыкның ике дәрәҗәсе бар берсе үзгәрми торган ([[метафизик]]) һәм башкасы икенчел ул һаман үзгәрә торган ([[эмпирик]]) һәм икенчесенең барлык карарга мөмкин булган чынлык тормышның чиксез кабатлана торган циклы, без тәҗрибә иткән галәм һәм тормыш һаман кабатланып тора, эволюцияли, эретелә һәм янә барлыкка китерелә. Беренчел барлыкка китерүче Ведик космогонияләрдә киң бәхәс ителә, беренчел барлыкка китерүче өчен «Брахман», яки «Пуруша» яки «Дэви» төшенчәләре кулланыла, шул ук вакытта Ведик һәм пост-Ведик текстларда икенчел барлыкка китерүчеләр буларак башка Ходайлар һәм Алиһәләр искә алына (еш пост-Ведик текстларда Брахма), һәм кайбер очракларда һәм галәми циклның башында ([[кальпа]], [[эон]]) башка икенчел барлыкка китерүче Ходай яки Алиһә була.
Брахма "[[Махабхарата]]"да һәм [[Пурана]]ларда тасвирланганча «икенчел барлыкка китерүче», һәм иң өйрәнелгән һәм тасвирланганнар арасында. Шива әмере буенча пәйда булып, [[Вишну]] кендегеннән лотостан туган Брахма Галәмнең барлык формаларын барлыкка китергән, әмма баштагы Галәмне барлыкка китермәгән. Моннан аермалы буларак, [[Шива]]га күбрәк игътибар итүче Пураналар Брахма һәм Вишнуны [[Ардханаришвара]] — ярым [[Шива]], ярым [[Парвати]] тарафыннан барлыкка китерелгән дип тасвирлый; яки альтернатив рәвештә, Брахма [[Рудра]], яки Вишну, Шива һәм Брахмадан туган булган, һәрберсен циклик рәвештә төрле эоннарда ([[кальпа]]ларда) барлыкка китергән. Шулай итеп, күп Пураник текстларда Брахманың иҗади активлыгы Олы Ходайның булуына һәм куәтенә бәйле.

*Бхагавата Пурана*да Брахма берничә мәртәбә "Сәбәпләр Океаны"ннан калкучы буларак берничә мәртәбә сурәтләнә. Бу Пурана раслаганча Брахма вакыт һәм Галәм туган мизгелдә "Хари"ның (бу [[Вишну]] Ходае, аны мактау Пурананың төп игътибар үзәге булып тора) кендегеннән үсеп чыккан лотостан пәйда була. Язмалар раслаганча Брахма йокымсыраган, ялгыша һәм Галәмне җыйганда һаман инкомпетент була. Аннан соң ул ялгышуы һәм йокымсыравын аңлый, аскет буларак медитацияли, шуннан соң "Хари"ны реализацияли, Галәмнең башын һәм ахырын күрә, шуннан соң аның барлыкка китерүче куәтләре яңартыла. Бхагавата Пурана раслаганча, Брахма, шуннан соң «[[Пракрити]]» (табигать, материяне) һәм "[[Пуруша]]"ны (рух, җанны) комбинацияли һәм бихисап җан ияләрен барлыкка китерә һәм сәбәп-нәтиҗә Океанының давылын чыгара. Шулай итеп, [[Бхагавата Пурана]] [[Майя(иллюзия)|Майяны]] Брахма барлыкка китергән дип күрсәтә, ул бары тик барлыкка китерү өчен барлыкка китерә, ул барысын да яхшылык һәм явызлык белән тутыра, материаль һәм рухи, баш һәм ахыр белән тутыра.


Пураналар Брахманы вакытны барлыкка китерүче Ходай буларак тасвирлыйлар. Алар кеше вакытын Брахма вакыты белән бәйлиләр, мәсьәлән, [[Кальпа (эон)|махакальпа]] зур космик чор булып тора, ул Брахма булуында бер көнне һәм төнне бәйли.

Төрле Пураналарда Брахма кыйссалары төрле һәм дәвам ителә торган түгел. Мәсьәлән, [[Сканда Пурана]]да Парвати Алиһәсе «Галәмнең анасы» дип атала, ул Брахманы, Илаһларны һәм өч дөньяны барлыкка китергән дип ышаныла. [[Сканда Пурана]]да расланганча ул өч "Гуна"ны — Саттва, Раджас һәм Тамасны эмпирик рәвештә карап була торган дөньяны барлыкка китерү өчен материягә («Пракрти») комбинацияләгән берәү.

Брахма турында «Раджас» — сыйфатлы Ходай итеп Ведик фикер йөртү Пураник һәм Тантрик әдәбиятта алга таба тасвирлана. Шулай да, бу текстларда расланганча, аның хатыны [[Сарасвати Дэви]]ның «[[Саттва]]» сыйфаты бар (баланс, гармония, яхшылык, сафлык, тулылык, конструктивлык, иҗат итү, позитивлык, тынычлык, изгелек), ул шулай итеп Брахманың "Раджас"ын (дәрт, активлык, яхшы да начар да түгел, һәм кайвакыт шуларның теләсә кайсысы, гамәл буларак гамәл, шәхесләү, идарә ителү, динамиклык) тулыландыра.

== Иконографиясе ==


Брахма традицион рәвештә дүрт бит һәм дүрт кул белән сурәтләнә. Һәрбер бит билгеле юнәлешкә ишарә итә. Аның кулларында сугыш кораллары юк, ә белем һәм барлыкка китерү символлары. Бер кулында ул изге [[Веда]] текстларын тота, икенчесендә ул вакытның символы булган *мала*ны (тәсбих) тота, өченчесендә ул *шрува* яки *шрук*ны тота — бу изге утны тукландырыр өчен чараның символы булган калак, дүртенчесендә *камандалу* — бөтен барлыкка китерелгән нәрсәнең килеп чыгуның чарасының символының булган су белән җайланма. Аның дүрт авызы дүрт Веданы барлыкка китерү белән бәйле. Ул еш ак сакал белән сурәтләнә, бу аның олы хәким иясенә охшаш тәҗрибәсенә ишарә итә. Ул лотоста утыра, ак (яки кызыл, алсу) киемнәргә киенгән, аның атлана торган ([[вахана]]сы) — [[Хамса]] кошы янәшәсендә, бу аккош яки каз.

*Манасара-Шилпашастра*ның 51 бүлеге, [[Мурти]] һәм гыйбадәтханәләрне ясау өчен [[Санскрит]] телендә борынгы белешмә раслаганча Браһма поты алтын белән йөгертелергә тиеш. Текст киңәш иткәнчә, потның дүрт йөзе һәм дүрт кулы булырга тиеш, *джата-мукута-мандита*сы булырга тиеш (аскетның таралмаган чәчләре), һәм [[диадема]]ны (таҗны) кияргә тиеш. Аның ике кулы сыену бирергә тиеш һәм бүләк бирүче [[мудра]]да булырга тиеш, шул ук вакытта ул *кундика* (су чүлмәге), *акшамала* (тәсбих), һәм кечкенә һәм зур *шрук-шрува* белән (яджна церемониясендә кулланган калак) белән күрсәтелергә тиеш. Текстта *мурти*ның төрле пропорцияләре тәфсилләп сөйләнгән, бизәкләр тасвирлана, һәм пот аскы кием буларак *чира*ны (туз тасмасын) кияргә тиеш һәм я берүзе генә, яки уң ягында [[Сарасвати Дэви]] һәм сул ягында [[Гаятри]] белән булырга тиеш.

Брахманың хатыны [[Сарасвати Дэви]]. Ул «аның куәтенең чагылышы, барлыкка китерү коралы һәм аның гамәлләренә куәт бирүнең коралы» булып таныла. Кайбер текстларда [[Гаятри]] Ходай Брахманың икенче хатыны булып таныла.

== Аватар ==

Брахма аватар алмаган, моның урынына ул кирәк вакытта турыдан-туры төшкән, Сатья-Югада, Трета-Югада да һәм Двапар Югада да. Шулай да хәзерге заманда, [[Кали Юга]]да ул түбәндәге формаларды туу алган.

== Гыйбадәтханәләр ==

=== Һиндстан ===

Һиндстанда берничә генә гыйбадәтханә турыдан-туры Ходай Брахмага һәм аңа табынуга багышланган. Брахма өчен иң мәшһүр Һинд дине гыйбадәтханә булып [[Пушкар]]да [[Брахма Гыйбадәтханәсе]] тора. Башка гыйбадәтханәләргә [[Асотра]] авылында гыйбадәтханә, [[Раджастхан]]ның [[Бармер районы]]нда *Хетешвар Браһмадһам Тиртһа* булрак мәгълүм [[Балотра]] талука.

Браһмага шулай ук [[Тримурти]]га багышланган гыйбадәтханә комплексларында табыналар: [[Тһанумалайян Гыйбадәтханәсе]], [[Утһамар Ковил]], [[Понмери Шива Гыйбадәтханәсе]], [[Тируванайя]]да, [[Тһрипайя Тримурти Гыйбадәтханәсе]] һәм [[Митһранантһапурам Тримурти Гыйбадәтханәсе]]. [[Тамилнад]]та, Браһма гыйбадәтханәләре [[Кумбаконам]] гыйбадәтханә шәһәрчегендә бар, [[Кодумуди]]да һәм [[Тиручирапалли]]да [[Брахмапуришварар Гыйбадәтханәсе]]ндә.

[[Андхра-Прадеш]]та, [[Тирупати]] янында [[Шрикалахасти]] гыйбадәтханәләр шәһәрчегендә Браһмага багышланган гыйбадәтханә бар. [[Андхра-Прадеш]]та, [[Чебролу]]да Чатурмукһа Браһма Гыйбадәтханәсе бар, һәм [[Карнатака]]да, [[Бангалор]]да җиде фут биеклектәге Чатрумукһа (Дүрт Йөзле) Браһма гыйбадәтханәсе бар. [[Гоа]] яр буе штатында, бишенче гасырга карый торган гыйбадәтханә, штатның төньяк-көнчгыш төбәгендә [[Саттари]] Талукада, кечкенә һәм ерак [[Карамболим]] авылында бар.

Браһманың мәшһүр сурәте [[Мангалведһа]]да, [[Махараштра]]ның [[Соларпур]] районыннан 52 км да һәм [[Mumbai]] янында [[Сопара]]да бар. [[Гөҗәрат]]та, [[Кхедбрахма]]да 12-енче гасыр Брахма гыйбадәтханәсе бар һәм шулай ук [[Канпур]]да [[Брахма Кути Гыйбадәтханәсе]] бар. Гыйбадәтханәләр [[Кһокһан]]да, [[Аннампутхур]]да һәм [[Хосур]]да бар.

=== Көньяк-Көнчыгыш Азия ===
<gallery>
Thai 4 Buddies.jpg|[[Таиланд]]та, Эраван Гыйбадәтханәсендә, дүрт йөзле Брахма ([[Пһра Пһром]]) поты.
Cambodian - The Hindu God Brahma - Walters 542734.jpg|[[Камбоджа]]да, югалган китабы һәм су чүлмәге белән 12-енче гасыр Брахмасы.
Brahma Statue in Prambanan.jpg|[[Индонезия]]дә, [[Йогьякарта]]да, [[Прамбанан]] гыйбадәтханәсе.
</gallery>
Брахманың гыйбадәтханәсе Камбоджада [[Angkor Wat|Ангкор Ватта]] бар. Үзәк [[Ява]]да (Индонезия), Йогьякартада 9-ынчы гасыр [[Прамбанан]] гыйбадәтханәләр комплексында өч иң зур гыйбадәтханәләрнең берсе Брахмага багышланган, башка икесе [[Шива]]га (өчнең иң зурысы) һәм тәңгәл килгән рәвештә Вишнуга. Брахмага багышланган гыйбадәтханә Шива гыйбадәтханәсенең көньяк ягында урнашкан.

Таиландта, [[Бангкок]]та [[Эраван Гыйбадәтханәсе]]ндәге Браһма потына хәзерге заманда да табыналар. [[Таиланд Хөкүмәт Йорты]]ның алтын гөмбәзендә [[Пһра Пһром]] бар (Брахманың Таи чагылышы). Таиландның [[Пһетчабури]] шәһәрендә Ват Яи Суваннарамда иртә 18-енче гасыр сурәттә Браһма сурәтләнгән.

[[Мьянма]] иленең элеккеге исеме [[Бирма]] Брахма сүзеннән килеп чыккан. Урта гасыр текстларында ул *Браһма-деша* дип атала.

=== Көнчыгыш Азия ===


Браһма [[Кытай халык дине]]ндә популяр Ходай булып тора һәм [[Кытай]]да һәм [[Тайвань]]да бу Ходайга багышланган күп гыйбадәтханәләр бар.

Брахма Кытай телендә [[Симианшен|*Симианшен* (四面神, «Дүрт Йөзле Ходай»)]] буларак мәгълүм яки [[Тибет теле]]ндә *Фантиан* (梵天), *Tshangs pa* яки [[Япон теле]]ндә *Бонтен*.

== Брахма, Брахман, Брамин һәм Брахманалар арасында аерма ==
Брахма ([[Санскрит]]телендә: ब्रह्मा, brahmā) Брахманнан аерылып тора. Брахма ир җенесле Ходай булып тора, пост-Ведик Пураник әдәбиятта, ул барлыкка китерә, әмма бер нәрсәне дә сакламый һәм җимерми. Кайбер Һинд дине текстларында ул метафизик Брахманнан [[Вишну]] (саклаучы), [[Шива]] (җимерүче) һәм башка Ходайлар, Алиһәләр, материя һәм мәхлукатлар белән иңгән дип карала. Брахма аның космологиясе өлеше дип каралган теистик мәктәпләрдә, ул барлык Ходайлар һәм Алиһәләр кебек үлемле һәм Галәм беткәндә абстракт үлемсез Брахманда эри, шуннан соң яңа Галәм циклы ([[кальпа]]) башлана. Брахма Ходае Ведада һәм [[Упанишада]]ларда искә алына, әмма еш түгел, шул ук вакытта, аеруча Упанишадаларда, абстракт Брахман концепциясе предоминант. Пураник һәм Эпик әдәбиятта Брахма ходае ешрак очрый. Кайбер текстларда Ходай Вишну Брахманы барлыкка китергән дип фараз ителә, шул ук вакытта башкаларда Дэви Алиһәсе Брахманы барлыкка китергән дип фараз ителә, һәм шуннан соң Брахма бу дөньяның икенчел барлыкка китерүчесе дип дәвам ителә. Дәвам итеп, Һинд диненең бу төп теистик традицияләренең урта гасыр текстларында расланганча тәңгәл килгән рәвештә *сагуна* (йөз һәм аттрибутлар белән чагылыш) Браһма ул Вишну, Шива, яки Дэви һәм һәрбер тереклек иясендәге Атман (җан, үз) бу ахыр чик, мәңге Брахманның шул ук яки өлеше.

[[Брахман]] ([[Санскрит]] телендә: ब्रह्मन्, brahman) Һинд диненең метафизик концепциясе ул ахыр чик чынлыкка карый. Дониджер буенча, Һинд фикерендә Брахман ул барлыкка китерелмәгән, мәңге, трансцедент, сәбәп, нигез, барлык булган нәрсәнең чыганагы һәм максаты. [[Брамин]] ([[Санскрит]] телендә: ब्राह्मण, Brahmin) бу [[Һинд дине]]ндә [[Варна]], ул теориядә буыннар аша изге әдәбиятны тапшыручылар, саклаучылар, каһиннәр буларак махсуслаша. [[Брахмана]]лар, яки Брахмана Грантхалар, ([[Санскрит]] телендә: ब्राह्मणग्रंथ, brāhmaṇa) [[Ведалар]]да дүрт борынгы катламның берсе булып тора. Алар беренче чиратта кыйссалар, риваятьләр, Ведик ритуаллар аңлатулары һәм кайбер очракларда фәлсәфә. Алар дүрт Веданың һәрберсенә кертелгән, һәм [[Һинд дине]] әдәбиятын *шрути*ны формалаштыралар.


== Шулай ук карарга мөмкин ==
* [[Брахма (Буддачылык)]]
* [[Брахма Самхита]]
* [[Брахмастра]]
* [[Мирпур-Кһастан Брахма]]
* [[Брахмакумари]]
* [[Брахмани]]
* [[Световид]]


== Билгеләмәләр һәм искәрмәләр ==

=== Билгеләмәләр ===


=== Искәрмәләр ===


== Тышкы сылтамалар ==

* [https://www.britannica.com/topic/Brahma-Hindu-god Brahma] at *Encyclopædia Britannica''
* Hinduism — Brahma And The Trimurti
* Hindu Brahma in Thai Literature — Maneepin Phromsuthirak 

Төркем:Һинд дине
Төркем:Брахмага табыну
Төркем:Һинд дине Илаһлары