Бозкурт

**«Соры бүреләр»** яки **«Бозкурт»** ( яки ; рәсми үз үзен атау —  — **Идеалистлар**) — Төркия милләтче яшьләр оешмасы. 1960 еллар ахырында полковник Алпарслан Түркеш инициативасы белән Милләтче хәрәкәт фиркасе (*MHP*) патронажы астында төзелгән. Кайвакыт аның белән тиңләштерелә. Башка версияләр буенча, 1948 елдан бирле булган. MHPның иң радикаль канаты булып тора, пантөркизм идеологиясен тота. 1970 еллардагы сәяси көч куллануда актив катнашкан, Гладио халыкара антикоммунистик системасы кысаларында эш иткән. Оешма боевиклары берничә үтерүдә һәм террорчылык актларында, шул исәптән Рим папасы Иоанн Павел ІІне үтермәкче булуда гаепләнгәннәр. 1990 еллардан көрд сепаратист хәрәкәте һәм этноконфессиональ азчылыклар белән көрәшкә күчкән. 2015 елдан Төркиянең идарә итүче партиясе ГҮФның иң якын союздашы булып тора. Түркеш вафат булганнан соң, аның җитәкчесе Дәүләт Бахчели булган.

## Идеологиясе
Оешма исеме һәм символикасы төрки мифологиягә барып тоташа, анда бүре егетлелек һәм намус символы булып тора. Идеалистик дөньяны аңлауга тугрылык ассызыклана. Милләтчелек һәм пантөркизм идея приоритетларына куелган, көрәш максаты дип төрек милли традициясе, мәдәнияте һәм иҗтимагый тормыш тәртибе нигезендә Бөек Туран булдыру аталган.

Бу концепциядә расистлык сыйфатлары, төрки раса һәм төрек милләте өстенлеге турында тезислар ачык күренгән. Шул ук вакытта милли кыйммәтләрне һәм туры килүче дөньяга карашны уртаклашкан һәркем төрек дип игълан ителә.

Мөселман дине оешма әгъзалыгының шарты булып тора, ләкин ул исламчылыкка күчми, чөнки этномәдәни фактор дини фактордан югарырак куела.

Каршы килүчеләр буларак тоталитар идеологияләр аталган. Мәсәлән, коммунизм һәм фашизм. Соңгысы парадоксаль күренә, «Соры бүреләр» доктринасының ачыктан-ачык неофашист характерын исәпкә алып. Шулай ук капитализмга һәм империализмга дошманлык басым ясала.

## Нигез салу һәм үсеше
1969 елның февралендә Төркия ультрауң милләтчеләре лидеры полковник Алпарслан Түркеш консерватив  уң радикаль Милләтче хәрәкәт фиркасенә (*MHP*) үзгәрткән. Яңа партия Италия фашизмы һәм Алмания нацизмы үрнәкләре буенча структуралаштырган. Бу кара күлмәклеләр һәм штурмовиклар тибы буенча хәрбиләштерелгән канат булдыруны күздә тоткан.Түркеш яшьләр төркемнәре челтәрен оештырган, алар «Идеалистик учаклар» исемен алган, ләкин «Соры бүреләр» буларак танылган булган. Анатолия буйлап таралган 100 дән артык диверсион лагерьлар яшь милләтчеләрне хәрби һәм идеологик укыту алып барган.Яшьләр хәрбиләштерелгән канаты өчен кадрлар Түркеш фиркасе тарафыннан нигездә ике социаль төркемнән рекрут ителгән — идеологик мотивацияле студентлардан һәм Истанбул һәм Анкарага күченгән Анатолия авылларыннан люмпенлаштырган кешеләрдән. Бу мохиттә чиктән тыш милләтчелек һәм неофашизм идеяләре иң зур җавап белән очрашкан. Унъеллык эчендә вертикаль структура төзелгән. Ул хәрби үрнәк буенча оештырылган, рәсми хакимиятләр контролендә булмаган һәм шәхсән Алпарслан Түркешка буйсынган.

## Искәрмәләр

Төркем:Бозкурт
Төркем:Сәяси фиркаләрнең сугышчан оешмалары
Төркем:Ультрауңнар
Төркем:Неофашизм
Төркем:Уң радикаль террор оешмалары
Төркем:Хәрбиләштерелгән оешмалар
Төркем:Антикоммунистик оешмалар
Төркем:Яшьләр оешмалары
Төркем:Төркиядә террорчылык