Куннандаркойл Мәгарә Гыйбадәтханәсе

**Куннандаркойл Мәгарә Гыйбадәтханәсе** Көньяк Һиндстан Тамил Анду штатында, Пудукоттай районында Куннандаркойл авылында урнашкан, Һинд дине Ходае Шивага багышланган. Таштан киселгән архитектура итеп төзелеп, гыйбадәтханә ышану буенча 8-енче гасырда соңрак Виджанаягар Империясе киңәюе белән Паллавалар кардиналлары, Мутхураджа патшалары тарафыннан төзелгән булган. Гыйбадәтханәнең таштан киселгән архитектурасы соң Паллава сәнгатенең үрнәге һәм Чола Сәнгатенең иртә мисалы булып тора. Гыйбадәтханәнең Чолалардан, Пандьялардан һәм Виджаянагар Империясеннән төрле язмалары бар. Гыйбадәтханә Көньяк Һиндстанда иң борынгы таш гыйбадәтханәләрнең берсе булып тора. Гыйбадәтханә Һиндстанның Археологик Өйрәнүе тарафыннан якланган һәйкәл буларак тәэмин ителә һәм идарә ителә.

## Тарих

Куннандаркойл исемен *Кундру-Андан-Койл*дан ала, аның мәгънәсе гыйбадәтханәдә калкулыкның Ходае. Куннандаркойл һәм аның тирәли төбәк белән 7-енче гасырдан алып 9-ынчы гасырга кадәр Мутхарайярлар идарә иткән, алар Паллавалар астында лейтенантлар булган. Төбәкне соңрак Урта Гасыр Чолалар яулап алган. Мәгарә гыйбадәтханәсе башта Мутхураджа патшасы тарафыннан төзелгән булган, ул шулай ук Нандиварман Паллава Малла дип аталган Паллава патшасы Нандиварман II-нең (безнең эраның 710-775 елы) лейтенанты булган. Нандиварман һәм аның улы Дантиварман чорыннан иң иртә язма өйрәнгән Ведик кешеләр Тхирувадирай фестивале вакытында мул итеп кертемне билгеләгәннәр. Шуңа өстәп Соундара Раджан 8-енче гасырның беренче яртысы вакытында гыйбадәтханәне идентификацияли. Чолалардан, Чалукьялардан, Пандьялардан һәм Виджаянагар Империясе чорыннан соңрак язмалар бар. 14-енче гасыр дәвамнда авылның Каллар җәмәгате өчен ике бүлеге булган. Эпиграфик өйрәнүләрнең кайберәүләре Куннадаркойл кебек ерак авылларда талаган кешеләргә каты җәза бирелүен ачыклаган.

Хәзерге вакытта гыйбадәтханәне сакланган һәйкәл кебек Һиндстанның Археологик Өйрәнүе Департаменты тәэмин итә һәм идарә итә.

## Архитектура

Гыйбадәтханә көньяк Тамил Надуда Пудукоттай районында ташлы калкулыкта Куннандаркойлда урнашкан. Мәгарәдә Шиваның төрле формаларының өч чын үлчәм поты бар. Төп изге урын Көнчыгышка карый һәм sanctum-да Лингам урнашкан, бу Шиваның иконик чагылышы. Шива Парватхагиришварара буларак табыныла. Sanctum-ның стеналары гади, бу башка Чола гыйбадәтханәләреннән аерылып тора, анда төрле сурәтләр өчен нишалар бар. Sanctum-га Артхамандапа аша кереп була, бу баганалар тарафыннан тотып торылган зал. Sanctum-ны һәр яктан Дварапалалар саклый. Язмалар Дварапалаларның нигезендә ясалган. Ике портрет сурәте бар, шуларның гыйбадәтханәне төзегән Мутхарайяр җитәкчесе һәм башкасы аның киңәшчесе.

## Әһәмияте
Таштан кисеп ясалган архитектура гыйбадәтханәсе Чола Сәнгатенең иртә мисалы булып тора, ул Паллаваларның традициясен дәвам итә. Урыннан табылган шәхси сурәлтләр Пудукотта Дәүләт Музеенда саклана. Йөз манаралы Нрита Мандапаның сынчылык баганалары бар, бу типик Виджаянагар сәнгате. Гыйбадәтханәдә бронза сурәтләре Көньяк Һиндстан сәнгатенең зәвыклы сынчылык сурәтләре үрнәкләре булып торалар. Шива һәм Парвати белән аларның баласы Сканда белән Самасканда бронзасы гыйбадәтханәнең бронзалары арасында иң әһәмиятле булып тора.

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар

Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр
Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре
Төркем:Вишнуизм
Төркем:Шактизм
Төркем:Шиваизм
Төркем:Ганапатья