Ирек Мәгасумов

**Ирек Мәгасумов**, Ирек Илдус улы Мәгасумов (*Ирек Ильдусович Магасумов; [[1988 ел]]ның [[27 апрель|27 апреле]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Мамадыш]]*) ― Россия Федерациясе Кораллы Көчләре хәрбие, подполковник (2022), Россия Федерациясе Каһарманы (2023; 26.06.2024 хәрби суд карары нигезендә дәрәҗәсеннән мәхрүм ителгән). Россиянең Украинадагы махсус хәрби операциясендә катнашучы.
## Тәрҗемәи хәле
1988 елның 27 апрелендә Мамадышта туган. Ирек ― гаиләдә бердәнбер бала. Яшүсмер чагында (2002 елда) әтисе Илдус каты авырудан вафат булган, әнисе һәм бабасы тәрбиясендә үскән. Әнисе Нәзирә Габделбәр кызы балалар сәнгать мәктәбендә техник хезмәткәр булып эшли, мәктәп территориясен чәчәкләр белән бизи.
Ирек Илдус улы Мамадышның 1нче урта мәктәбен тәмамлаган (башта татар классында, соңгы ике классны биредә рус классында укыган). Алга таба хәрби училищега керү өчен спорт белән ныклап шөгыльләнә (авыр атлетика, йөгерү, волейбол). Мәктәптән соң Казан танк училищесына укырга кергән. Анда бер ел укыгач, Советлар Союзы Маршалы К. К. Рокоссовский исемендәге  (*ДВОКУ*, Амур өлкәсе Благовещенск шәһәре) күчә һәм әлеге хәрби уку йортын кызыл диплом белән тәмамлый. Ирек Мәгасумов Кемерово өлкәсенә, Юрга шәһәренә,  (хәрби часть 21005) хезмәт итәргә җибәрелә.  2021 елда майор ярты елга Воронежга хәрби өйрәнүләргә китә. 
Беренче көннәреннән үк (2021 елның 24 февраленнән) Россиянең Украина җирендәге махсус хәрби операциясендә катнаша. 12 июньдә чираттагы хәрби дәрәҗәне ― подполковник дәрәҗәсен ала. 
2022 елның июлендә тәмамланган «Лисичанск казанын томалау» операциясендә «Центр» («Отважные») группировкасы (командующий генерал-полковник Александр Лапин) составында нефть заводын һәм Белогоровка штб алу өчен барган сугышларда катнаша. 
РФ Президентының 2023 елның 13 июлендәге Указы белән махсус операция барышында күрсәткән батырлыгы өчен Россия Федерациясе Каһарманы исеме бирелгән.
;Хөрмәтләү
Мамадышта Герой исеме алган якташлары хөрмәтенә урамга исем бирергә, ул укыган 1нче мәктәп янында (*Азин урамы, 10*) бюст һәм мемориаль такта урнаштырырга планлаштыралар. Әнисе Нәзирә Габделбәр кызы «Фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнә. 
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* Өч  ― *күрсәткән батырлыгы һәм профессиональлеге өчен*
* 2023 ― Россия Федерациясе Каһарманы
* медальләр
## Гаиләсе
Кемерово өлкәсе Юрга шәһәрендә өйләнгән. Хатыны Анна, кызы Эмилия. Кемерово өлкәсендә яшиләр.
## Кеше үтерүдә гаепләнү
2023 елның 11 августында Луганскида Россия гражданкасы булган 18 яшьлек кыз пуля ярасыннан «ашыгыч ярдәм» машинасында вафат була. Бу вакыйгада Ирек Мәгасумовны гаеплиләр. Тикшерү версиясе буенча, подполковник Мәгасумов аны очраклы рәвештә исерек хәлдә атып үтергән. 2023 елның августында аны кулга алалар һәм тикшерү изоляторына (СИЗО) җибәрәләр. «Россия Герое» статусы мондый очракларда мөһим роль уйнамый. 2024 елның 23 апрелендә Луганск Халык Республикасы хәрби судында Герой эше буенча суд процессы башланган. Гаепләнүче үз гаебен катгый рәвештә кире кага.
2024 елның 26 маенда Луганск Халык Республикасы Хәрби суды Ирек Мәгасумовны 11 елга катгый режимлы колониягә озату һәм Россия Герое исеменнән мәхрүм итү турында хөкем карары чыгарган. Хәрби дәрәҗәсен (подполковник) һәм Батырлык орденын калдырганнар.
Ул төрмәдә озак утырмаган, бер ел тикшерү һәм суд узгач, янә Украинага сугышка киткән, элек үзе хезмәт иткән хәрби бүлекчәгә батальон җитәкчесе булып кайткан.
## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* *Вячеслав Чешский*. История 35-летнего Героя России, в честь которого назовут улицу в Мамадыше, Республики Татарстан.  aftershock.news, 6.08.2023

Төркем:РФ Каһарманнары
Төркем:Батырлык ордены кавалерлары
Төркем:Хәрби казанышлар өчен ордены (РФ) кавалерлары
Төркем: Ерак Көнчыгыш югары гомуми гаскәр команда училищесын тәмамлаучылар
Төркем:Подполковниклар
Төркем:Шәхесләр:Россиянең 2022 елгы Украина хәрби чаралары
Төркем:Россия Федерациясе Герое исеменнән мәхрүм ителгәннәр