Снукер буенча 2019 елгы дөнья беренчелеге

## Гаделләр, әдәплеләр, инсафлылар уены
Бөтендөнья беренчелеге — көз-яз системы буенча үткәрелә торган снукер ярышларының иң мөһиме һәм иң дәрәҗәлесе. 1977 елдан бирле Шеффилд шәһәренең “Крусибл” театрында үткәрелә торган турнирның быелгысы 2018/2019 ел сезонына нокта куйды.
Бу ярышларның финал турларында, башка еллардагы кебек үк, 32 снукерчы катнашты. Бөтендөнья рейтингында беренче 16 урынны биләүчеләр, гадәттәгечә, төп турнирга турыдан-туры үттеләр. Сайлап алу ярышларында уңышка ирешкән 16 уенчы шушы топ-16 осталарына килеп кушылды. Сайлап алу уеннарын 128 дәгъвачы башлап җибәрде, болар арасында хатын-кызлар һәм яшүсмерләр категорияләрендә дөнья чемпионнары һәм тагын берничә һәвәскәр уенчы да бар иде. Аларның күбесе, сайлап алуның беренче турында ук җиңелеп, беренчелектән төшеп калды. Һәвәскәрләр арасында иң зур уңышка ирешкәне — 23 яшьлек инглиз Җеймс Кеһилл. Ул сайлап алуның өч турында да көндәшләреннән өстен булды, ә төп ярышларның беренче турында дөнья рейтингы лидеры, биш тапкыр планета чемпионы инглиз Ронни О'Салливанны 10:8 исәбе белән җиңде. Җеймс финалның 1/8 ендә дә уңышка ирешә ала иде, әмма соңгы унтугызынчы фреймның хәлиткеч мизгелендә ялгыш җибәрде һәм 12:13 исәбе белән оттырып, көндәше Стивен Магвайрны чирекфиналга үткәрде.

Елның төп турниры регламенты озак еллар буе үзгәрешсез кала. Быел да сайлап алу турларында һәм финалның беренче турында уеннар 10 фреймда җиңүгә кадәр дәвам итте. Финалның 1/8 ендә һәм чирекфиналда 13  партиядә җиңеп чыгарга кирәк иде, ярымфиналда — 17 дә, финалда — 18 дә.

## Снукерда буыннар алмашына

Бу беренчелектә яшьрәк һөнәри снукерчылар чыннан да “1960-1970 нче елларда туганнар” дип аталган һәм дөньякүләм дан казанган ветераннарның күбесен җиңүгә ирештеләр. Бу төркемнең лидерлары булган инглиз Ронни О’Салливан, Велс ватандашы Марк Вильямс һәм шотландияле Җон Һиггинс быел 44 яшьләрен тутыралар, инглиз Стюарт Биңһәм алардан бер елга соңрак туган, шотландияле Грем Дотт — тагын бер елдан соң. Ирландияле Кен Доэрти белән 7 тапкыр дөнья чемпионы, бүген инде спорт карьерасын туктаткан шотландияле Стивен Һендри 1969 елда дөньяга килгәннәр. Бу сәләтле алтылык соңгы 22 елда (1998 елдан башлап) барлыгы 16 мәртәбә дөнья чемпионы булдылар. Ләкин быел Ронни, чемпионатта иң түбән рейтинглы һәвәскәр, 23 яшьлек Җеймс Кеһиллга 8:10 исәбе белән оттырып, беренче турда ук төшеп калды. Марк Вильямс финалның 1/8 ендә соңрак ярымфиналга кадәр үтә алган Девид Гилбертны җиңә алмады. Ике ветеран — Стюарт Биңһәм белән Җон Һиггинс көрәшендә шотландияле өстен булды. Кен Доэрти сайлап алу ярышларын да үтә алмады, ә Грем Дотт беренче турда Стюарт Биңһәмгә оттырды.
1980 нче елларда туганнар әлегә кадәр 5 мәртәбә генә беренчелекне яулый алганнар иде. Быелгы чемпион Җадд Трамп — алтынчысы, ул шулар арасында иң кечесе, аңа әле 29 яшь кенә. Дөрес, ул үзен 17 яшендә үк бик сәләтле һәм өметле итеп күрсәтә алган иде. 2011 елда ул хәтта дөнья беренчелегенең финалына да чыкты. Ул вакытта аның көндәше шул ук Җон Һиггинс булды. Ләкин сабырлыгы, спорт һәм тормыш тәҗрибәсе җитенкерәмәү аркасында, Җадд уңышка ирешә алмады. Соңрак, 2015 елда, ул яңадан ярымфиналга кадәр барып җитте, ләкин булачак чемпион Стюарт Биңһәмгә хәлиткеч фреймда оттырды (уен исәбе 16:17).
Соңгы елларда ул, үз хыялына ирешү өчен, армый-талмый күнегүләр үткәрде. Аңа шәхси тормышында да зур үзгәрешләр ясарга туры килде: Җадд хәтта язылышмыйча гына бергә торган хатынын да аерып җибәрде: яшь чибәркәй, күрәсең, һөнәри спортчының нинди кырыс тормышта яшәвен аңлап җиткермәгәндер. Быел ул үзенең шәхси тренеры белән дә хушлашты. Хәзер снукер тарихындагы өченче сулагай чемпионга аның бертуган абыйсы ярдәм итә.

## Төп турнир җәдвәле

## Бүләкләү акчалары
Быел снукер буенча дөнья беренчелекләре үткәрүнең 93 еллык тарихында иң зур күләмле бүләкләү фонды тупланды, ул 2 миллион 231 мең фунт стерлинг (£) тәшкил итте. 

Финал ярышларында максималь брейкка ирешүчеләрне 50.000 £ күләмендә бүләкләү каралган иде. Әмма бер фреймда бертоташтан 147 балл туплау бәхете бу юлы беркемгә дә насыйп булмады. Финал уенында ике дәгъвачының да андый мөмкинлекләре булды, ләкин Трамп та, Һиггинс та уңышка ирешә алмады. Әмма Шотландия остасы, алдагы уеннарның берсендә бертоташтан 143 балл җыеп, иң зур брейк өчен каралган 10 мең фунт стерлингны яулап алды.

## Сылтамалар
Снукер
Снукер буенча 2020 елгы дөнья беренчелеге
Снукер буенча 2021 елгы дөнья беренчелеге
Снукер буенча 2022 елгы дөнья беренчелеге