Александр Митин

**Митин Александр Матвеевич** ( 22 июль 1914 , Казан губернасы, Россия империясе - Шершалан авылы —   1985 елдан соң, СССР) - совет хәрби башлыгы, полковник (1949)

## Биография
Митин Александр Матвеевич 1914 елның 22 июнендә Шершалан авылында, хәзер Татарстанның Кама Тамагы районы, Балтач авыл җирлегендә туган.  Рус. Армиядә хезмәт иткәнче, ул Свердловск өлкәсенең Надеждинск шәһәрендәге 76 номерлы заводта механик булып эшли,  1932 елның августыннан - туган авылындагы башлангыч мәктәп мөдире һәм укытучысы булып эшли.

### Хәрби хезмәт

#### Сугыш еллары
1934 елның 25 октябрендә ул Казан хәрби пехота мәктәбенә курсант булып укырга керә, 1937 елның ноябреннән аны тәмамлаганнан соң. М.В. Фрунзе исемендәге 1 нче аерым Кызыл Байрак армиясенең 66 нчы укчылар дивизиясе взводы командиры, укчылар ротасы командиры һәм полк штабы начальнигы ярдәмчесе булып хезмәт итә. 1940 елның мартында ул М.В.Фрунзе исемендәге Хәрби академиягә студент булып кабул ителә. 1940 елдан КПСУ (б) әгъзасы.

#### Бөек Ватан сугышы
1941 елның октябрендә сугыш башлану белән, ул  Көньяк-Көнбатыш фронтка 10 нчы армиянең тыл идарәсенең оештыру-план бүлеге начальнигы ярдәмчесе итеп фронтка  җибәрелә. Армия штабы таркалганнан соң шул ук айда шул ук вазифага Калинин фронтының тыл идарәсенә күчерелә.  1941 елның 3 ноябрендә Калинин өлкәсе Пищалкино ст. бомбага тотканда контузия ала. 8 декабрьдән 29 нчы армиянең 174 нче укчы дивизиясенең 508 нче укчы полкы штаб башлыгы вазифасын башкара һәм Калинин һәм Ржев-Вязем һөҗүм итү операцияләрендә катнаша. 1942 елның 20 мартында Ржев шәһәре астында Дорожко  авылы янында аягына пуля белән яралана. 1942 елның 17 мартындагы НКО боерыгы белән, Ржев өлкәсендәге сугышларны уңышлы үткәрү һәм Идел елгасының уң ярында плацдармны яулап алу өчен дивизия 20 нче гвардия, ә полк — 57нче дип үзгәртелә.

1942 елның 21 апреленән майор Митин бу дивизиянең аерым күнегү батальоны белән идарә итә, һәм май аенда ул 58-нче Армиянең 27-нче Гвардия укчылар дивизиясенең 83-нче гвардия укчылар полкы командиры итеп билгеләнә. 1942 елның 9 июлендә Бөек Луки шәһәре янында майор Митин каты яралана, һәм 22 июльдә вокзал янындагы самолет һәлакәтендә Назимово станциясе янында контузия ала.  Декабрьгә кадәр госпитальләрдә була, аннары Мәскәү оборонасы штабында оператив бүлек башлыгының ярдәмчесе һәм өлкән ярдәмчесе булып хезмәт итә.  1943 елның сентябреннән Көнбатыш фронтның 5 нче армиясе штабының оператив бүлеге башлыгының өлкән ярдәмчесе вазифасын башкара.

1944 елның февралендә 338 нче укчылар дивизиясе штабы башлыгы итеп билгеләнә. Июльгә кадәр ул Витебсктан көньяк-көнчыгыштарак оборонада була, аннары 3 нче Белоруссия фронтының 5нче Армиясе гаскәрләре составында Белоруссия, Витебск-Оршан, Минск, Вильнюс һәм Каунас һөҗүм итү операцияләрендә катнаша. 1944 елның 12 августындагы Югары Команда боерыгы белән, Неман елгасындагы немецларның оборонасын өзгәндә батырлык өчен аңа «Неманская»  исеме бирелә. 2 сентябрьдән дивизия оборонада, аннары 39нчы армия составында Балтыйк буе һәм Мемель һөҗүм итү операцияләрендә катнаша.  1945 елның 18 гыйнварыннан Митин вакытлыча дивизия командиры вазифасын башкара. 1944 елның 25 гыйнварында марштан соң ул һөҗүмгә күчә, Гросс-Пеппельн районында Дайме елгасы аша уза һәм Гольдбахка китә. Алга таба аның частьлары Поггенфульд— Кугген чигенә кадәр дошманны эзәрлеклиләр, шуннан соң оборонага күчәләр. Яңа билгеләнгән дивизия командиры полковник Я.Ф. Потехин  килү белән 22 февральдән штаб начальнигының турыдан-туры вазифаларын үтәүгә әйләнеп кайта. Бу сугышларда сугышчан батырлыгы өчен ул Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә. 1945 елның февраль-март айларында 1 нче Балтыйк буе фронтының 39 нчы армиясе һәм 3 нче Белоруссия фронты гаскәрләренең Земландия төркеме составында Кенигсбергның төньяк-көнбатыш гаскәрләренең оборона сугышлары алып бара, аннары 6 апрельдән Кенигсбергның һөҗүм итү операциясендә һәм Кенигсберг һәм Фишхаузен (Приморск) шәһәрләрен яулап алуда катнаша). 1945 елның 1 маенда дивизия 39-нчы армия белән берлектә Югары Команда резервына күчерелә һәм июнь ахырына кадәр тимер юл буйлап  Байкал арты фронтына күчерелә. 18 майдан 3 июльгә кадәр күченү чорында подполковник Митин янә 338 нче укчы Неман дивизиясе белән командалык итә

#### Совет-япон сугышы
1945 елның августында Неман дивизиясенең 338 нче укчы дивизиясе Штабы начальнигы Митин Маньчжурия, Хингано-Мукден һөҗүм операцияләрендә катнаша. СССР Хәрби-Һава Көчләренең 20.09.1945 елгы  Указы белән Ерак Көнчыгышта япон гаскәрләренә каршы көрәшләрдә, Халун-Аршан ныгытылган районы Халун-Аршан өзгәндә, зур Хинган Тау сыртын аша чыкканда, Чанчунь, Мукден, Порт-Артур дивизия шәһәрләрен яулап алган өчен Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә.

#### Сугыштан соңгы вакыт
1945 елның 25 ноябреннән ул 19-нчы гвардия укчылар Руднянск-Хинган ордены, Суворовның Кызыл Байрак ордены, Приморье хәрби округының 39-нчы армиясе дивизиясе начальнигы булып хезмәт итә. 1948 елда М.В.Фрунзе исемендәге Хәрби Академиянең читтән торып уку факультетын тәмамлый. 1949 елның ноябреннән 1952 елның апреленә кадәр К. Е. Ворошилов исемендәге Югары хәрби академиядә укый, аны тәмамлаганнан соң Совет Армиясе Генштабының 1 нче идарәсе карамагына күчерелә һәм Чехословакия  армиясенең пехота дивизиясе командирының хәрби киңәшчесе вазифасына озак вакытлы командировкага җибәрелә. 1953 елның августында ул командировканан  җибәрелә, аннары сентябрьдә  Карпат аръягы хәрби округы (Мукачево шәһәре) армиясенең 38 нче тау укчылар корпусының 318 нче тау укчылар дивизиясе штаб башлыгы һәм командиры урынбасары итеп билгеләнә. 1954 елның июленнән Ужгород шәһәрендә әлеге корпус штабының башлыгы вазифасын башкара. 1956 елның июненнән полковник Митин Львов полиграфия институтында хәрби кафедра башлыгы, ә августтан Житомир авыл хуҗалыгы институтында эшли. 1959 елның 24 июлендә гвардия полковнигы Митин запаска китә.

## Бүләкләр

* дүрт Кызыл Байрак ордены (04/27/1942 , 02/06/1945 , 09/28/1945  11/05/1954  )
* I дәрәҗә Ватан сугышы ордены (06.11.1985) 
* Икенче дәрәжә Ватан сугышы ордены (30.10.1944) 
* Кызыл Йолдыз ордены (15.11.1950) 
Медальләр:
* «Сугышчан хезмәтләре өчен медале» (03.11.1944) 
* «Мәскәү оборонасы өчен»
* «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» (1945)
* «Японияне җиңү өчен» (1945)
* «Кенигсбергны яулап алу өчен» (1945)
* «СССР Кораллы Көчләре ветераны» (1976)

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Коллектив авторов. Великая Отечественная: Комдивы. Военный биографический словарь. Командиры стрелковых, горнострелковых дивизий, крымских, полярных, петрозаводских дивизий, дивизий ребольского направления, истребительных дивизий. (Ибянский — Печененко). — М.: Кучково поле, 2015. — Т. 4. — С. 826—827. — 330 экз. — .

## Сылтамалар

* «Память Народа» — информационный проект

Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:РФ генштабы хәрби академиясен тәмамлаучылар
Төркем:Фрунзе исемендәге Хәрби академияне тәмамлаучылар
Төркем:Совет-япон сугышында катнашучылар
Төркем:Бөек Ватан сугышында дивизия командирлары
Төркем:Казан танк университетын тәмамлаучылар
Төркем:Кама Тамагы районында туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:«Японияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре
Төркем:«Мәскәүне саклау өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Сугышчан хезмәтләре өчен медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары
Төркем:II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары
Төркем:Полковниклар (ССРБ)
Төркем:Совет гвардиясе
Төркем:ССРБда вафатлар
Төркем:Википедия:Карточкада даталары кулдан викиләштергән мәкаләләр
Төркем:Тәтеш өязендә туганнар
Төркем:1914 елда туганнар
Төркем:22 июль көнне туганнар