Ралиф Сафин

** Ралиф Рафил улы Сафин** (1954 елның 6 гыйнвары, Уяндык, Башкорт АССР) — нефтьче, бизнесмен, сенатор, 2002-2014 елларда Алтай Республикасы дәүләт хакимиятенең канун чыгару (*вәкиллекле*) органыннан  РФ Федераль җыенының Федерация шурасындагы вәкиле, Федерация шурасында БДБ эшләре буенча комитет әгъзасы. Икътисад фәннәре кандидаты (*[[1999 ел|1999]]*), Халыкара минераль чыганаклар академиясе хакыйкый әгъзасы (*академик*), РФ табигать фәннәре академиясе мөхбир-әгъзасы. РФ нефть һәм газ сәнәгатенең атказанган хезмәткәре (*[[1996 ел|1996]]*). 2011 елда Forbes аның милкен $ 0,5 *млрд* итеп бәяли . 2004 елда БР президентын сайлауларда катнаша . «Бердәм Россия» фиркасе әгъзасы.

## Тәрҗемәи хәле
1954 елның 6 гыйнварында Башкортстан АССР Илеш районы Уяндык авылында туган. Ике югары белем алган: Уфа дәүләт нефть институтын «*Нефть һәм газны эшкәртүнең химик технологиясе*» белгечлеге буенча (*[[1975 ел|1975]]*), «*Нефть һәм газ яткылыкларын ачу технологиясе һәм комплекслы механикалаштыру буенча *» (*[[1988 ел|1988]]*) белгечлекләре буенча тәмамлаган. 1999 елда Уфа дәүләт нефть техника университетында «*Экономические проблемы согласования системы налогообложения с интересами товаропроизводителей*» темасына икътисад фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган.

## Хезмәт юлы
1975 елда Уфа дәүләт нефть институтында беренче диплом алгач, «Башнефть» җитештерү берләшмәсенең «Туймазынефть» нефть-газ табу идарәсендә сусызландыру һәм тозсызландыру җайланмасы операторы булып урнаша. Мастер, технолог, җайланма җитәкчесе, нефтьне әзерләү һәм кудыру цехының өлкән технологы булып эшли.

1980 елда эше буенча Төмән өлкәсе Соргыт шәһәренә күчерелә. Нефть сәнәгате министрлыгының Төмәндәге «Федоровскнефть» нефть-газ табу идарәсендә нефтьне әзерләү һәм кудыру цехының өлкән  булып эшли башлый.

1981-1985 елларда «Башнефть» җитештерү берләшмәсенең Когалым шәһәрендәге «Повхнефть» нефть-газ табу идарәсе башлыгы урынбасары, 1985 елдан «Повхнефть» нефть-газ табу идарәсенең Үзәк инженер-техник хезмәте башлыгы.

1985-1987 елларда «Башнефть» җитештерү берләшмәсенең «Варьеганнефть» нефть-газ табу идарәсендә баш инженер, идарә башлыгы урынбасары.

1987-1990 елларда «Когалымнефть» нефть-газ табу идарәсе башлыгы. 1990-1992 елларда «Когалымнефтегаз» җитештерү берләшмәсе баш инженеры. 1992 елдан «Лангепас-Урай-Когалымнефть» нефть концерны вице-президенты.

1993 елдан «ЛУКойл» нефть компаниясенең беренче (*коммерция буенча*) вице-президенты, «ЛУКойл» компаниясенең директорлар шурасы  әгъзасы.

1998 елдан «Нефтехим»  (*[[Түбән Новгород өлкәсе]]*) директорлар шурасы рәисенең урынбасары.

2001 елдан  «ЛУКОЙЛ-Аурупа холдинг» компаниясе президенты.

2002 елның июнендә «Лукойл» президенты вазыйфасыннан китә, үзенең акцияләрен сата һәм 2002-2014 елларда Россия Федерациясенең Федераль Мәҗлесенең Федерация шурасында Алтай Республикасы Корылтае вәкиле булып тора. Комиссия әгъзасы буларак, Россия Федерациясенең Федераль Мәҗлесенең Азәрбайҗан Милли Мәҗлесе, Молдова парламенты, Үзбәкстанның Гали Мәҗлесе, Украинаның Югары Радасы белән хезмәттәшлек итү буенча парламентара комиссияләре эшендә катнаша, Федерация шурасында яшьләр һәм туризм эшләре буенча комиссия рәисе урынбасары, Федерация шурасының авыл хуҗалыгы - азык-төлек сәясәте һәм табигый байлыклардан файдалану буенча комиссия рәисе беренче урынбасары булып тора.

Улы Руслан җитәкчелек итә торган «Марр капитал» гаилә компаниясенең (*нефть продукциясе белән сәүдә итү, коммерцияле күчемсез милек, автопром*) төп хуҗасы булып тора. 2010 елда аның «МаррТЭК» компаниясе Кемерово өлкәсендә РФның Kuzbass маркасы белән Hyundai автобусларын һәм йөк машиналарын җыю буенча «КузбассАвто» заводын эшләтеп җибәрә .

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1988 — «Көнбатыш Себер җир асты байлыгын үзләштергән һәм нефть-газ комплексын үстергән өчен» медале  
* 1988 — «Хезмәттәге уңышлар өчен» медале
* 1996 — РФ нефть һәм газ сәнәгатенең атказанган хезмәткәре
* 1997 — «Мәскәүнең 850 еллыгы истәлегенә»  медале
* 2003 — «Санкт-Петербургның 300 еллыгы истәлегенә» медале
* 2005 — «Казанның меңьеллыгы истәлегенә» медале
* 2007 — «Дуслык» ордены (*[[РФ]]*)
* 2009 — «Тан Чолмон» ордены (*[[Алтай Республикасы]]*)
* 2014 — «Почет» ордены (*[[РФ]]*)

## Гаиләсе
Хатыны Разия Исхак кызы, архитектор, Уфа нефть институтының 3нче курсында укыганда өйләнешкәннәр. Балалары: 
*уллары* Руслан (*[[1973 ел|1973]]*), Марат (*[[1977 ел|1977]]*), эшмәкәрләр, кызлары Алсу (*Абрамова, [[1983 ел|1983]]*), җырчы, уллары Ренард (*[[1996 ел|1996]]*).

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
*   Гаиләнең милке турында

## Моны да карагыз
* Алая Роза (санаторий)

Төркем:Икътисад фәннәре кандидатлары
Төркем:Уфа нефть институтын тәмамлаучылар
Төркем:РФ Федераль шурасы әгъзалары
Төркем:Эшмәкәрләр
Төркем:Россия эшмәкәрләре
Төркем:Ширкәт җитәкчеләре
Төркем:Бердәм Россия фиркасе әгъзалары
Төркем:Башнефть