Илгиз Кәримов

**Илгиз Кәримов**, Илгиз Мостафа улы Кәримов (*[[1942 ел]]ның [[10 гыйнвар]]ы, [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[БАССР]], [[Чишмә районы]], [[Келәш]] — [[2019 ел]]ның [[14 март]]ы, [[РФ]], [[Мәскәү]]* ) — язучы, тәрҗемәче. ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (*[[1982 ел]]дан*). Мостай Кәрим исемендәге фондны нигезләүче, шагыйрь әсәрләрен русчага тәрҗемә итүче, аның тулы академик җыентыгын төзүчеләрнең берсе.

## Тәрҗемәи хәле
1942 елның 10 гыйнварында БАССР Чишмә районы Келәш авылында шагыйрь Мостай Кәрим белән укытучы Рауза Суфиян кызы Сәүбанова гаиләсендә туган. Бөек Ватан сугышыннан кайткан әтисе белән Уфага күченгәч, 1нче санлы татар балалар бакчасына йөри, 2нче санлы мәктәптә укый. Флотта эшли. М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаган (*[[1967 ел|1967]]*). 1972 елдан ССРБ министрлар шурасы каршындагы дәүләт телевидение һәм радио комитетында эшли. Бер үк вакытта, 1973 елдан ВЛКСМ ҮК органы булган «Молодой коммунист» журналының бүлек мөдире вазифасында. 1974—1977 елларда «Литературная Россия» гәҗитенең әдәби хезмәткәре, бүлек мөдире булып тора. 1997—2005 елларда «Оракул» журналының  хезмәткәре (*[[2002 ел]]дан бүлек мөдире*). 2013 елда туганнары, Мостай Кәримнең кызы Әлфия Мостафа кызы Кәримова (*фонд директоры*) һәм шагыйрьнең оныгы Тимербулат Олег улы Кәримов (*фонд учредителе*) белән «Мостай Кәрим исемендәге фонд»ны оештыра. Фондның эшчәнлеге Мостай Кәримнең һәм аның замандашлары — Рәсүл Гамзатов, Чыңгыз Айтматов, Кайсын Кулиев һ. б. иҗаты белән таныштыруга юнәлтелгән.

2019 елның 14 мартында Мәскәүдә вафат. Мәскәү өлкәсе Мытищи шәһәре Волков зиратында җирләнгән.

## Әдәби эшчәнлеге
Күпсанлы публицистик мәкалә, әдәби эссе авторы. Төрле театрлар (*мәсәлән, [[Уфа]]ның [[Башкортстан Рус дәүләт академия драма театры|рус академия драма театры]], [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Милли яшьләр театры]], [[Курчак театры (Уфа)|Курчак театры]]*) өчен проза әсәрләрен сәхнәләштерә. Мостай Кәрим, , Рәсүл Гамзатов,  шигырьләрен туплап, «Мин — россияле» китабын бастыра (*[[2007 ел|2007]]*).

#### Тәрҗемәче
Иң беренче русчага тәрҗемә иткән авторы — Гариф Ахунов. Әлеге тәрҗемә китап булып басылгач, Нәзифә Кәримова китапны Мостай Кәримгә күрсәтә. Мостай Кәримгә тәрҗемә ошый һәм Илгизгә үзенең «Озын-озак балачак» әсәрен тәрҗемә итеп карарга тәкъдим итә. Аннары Мостай Кәримнең барлык прозасын («Авыл адвокатлары», «Ярлыкау», «Гомер мизгелләре» һ. б.), публицистикасын һәм күпчелек драма әсәрен тәрҗемә итә. Шулай ук Әхияр Хәкимовның «Думбра чыңы» тарихи романын (*[[1986 ел|1986]]*), Таһир Таһировның «Буранлы өч көн» китабына кергән повесть һәм хикәяләрен, күп кенә татар, чуаш, балкар язучыларының әсәрләрен русчага тәрҗемә итә. Нәзифә Кәримованың әсәрен русчага тәрҗемә иткән (). Башкорт халык әкиятләрен тәрҗемә итә. Әтисенең шигъри әсәрләрен тәрҗемә итәргә алынмый. 

 
## Гаиләсе
Хатыны Нәзифә Кәримова, язучы һәм журналист. 1970 елда өйләнешкәннәр. Кызы Айгөл (*[[1971 ел|1971]]*), улы Нияз — журналистлыкка укыганнар.

## Әдәбият
# *[[Нәзифә Кәримова]]*. «Күкрәгемнән кошлар очырам». «Сөембикә», 2019 ел, сентябрь, 32-34нче бит.

## Сылтамалар
*    Памяти Ильгиза Мустафовича Каримова (1942-2019) (YouTube видео, 1:32)

## Искәрмәләр


Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:Башкортстан язучылары
Төркем:Мәскәү язучылары
Төркем:Тәрҗемәчеләр
Төркем:Журналистлар
Төркем:Публицистлар
Төркем:Мостай Кәрим