Александр Тарасов-Родионов

**Александр Игнатьевич Тарасов-Родионов** (1885 елның 25 сентябре (7 октябрь), Әстерхан — 1938 елның 3 сентябре, «Коммунарка», Мәскәү өлкәсе) — рус совет язучысы.

## Тормыш юлы
1905 елдан партия әгъзасы, ике тапкыр (1 нче тапкыр 1918 елның июлендә, 1917 елның июлендәге арест вакытындагы тәртибе өчен, 1919 елның апрелендә Тарасов-Родионовны партиядә торгызу турындагы үтенечне Сталин хуплый, аны чыгару турындагы карар гамәлдән чыгарыла; 2 нче тапкыр 1921 елның декабрендә, 1925 елда кабат керә).

Февраль һәм Октябрь революцияләрендә актив катнаша. 1908 елда Казан университетының юридик факультетын тәмамлый, юрист. 1915 елда мобилизацияләнә, подпоручик (1917).

Гражданнар сугышында катнашучы, Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре 53 нче укчы дивизиясендә, аннан соң армиянең кыр штабы башлыгы.

1922 елда демобилизацияләнә. 1924 елга кадәр Юстиция халык комиссариаты хезмәткәре, Бөтенроссия Үзәк башкарма комитеты каршындагы Югары революцион трибуналда тикшерүче булып эшли.

«Шоколад» (1922) әсәре белән сәнгать әдәбиятында дебют ясый, бу аның Ватандашлар сугышы вакыйгаларына багышланган һәм «кызыл террор» төшенчәсен үз эченә алган повесте. Тәнкыйтьчеләр-замандашлар, повестьның идея юнәлеше турында фикер алышканда, аның түбән сәнгать дәрәҗәсен таныганнар.

«Кузница» әдәби төркеменә керә, «Октябрь» (1922) төркемен оештыручыларның берсе, аннары Россия пролетар язучылары ассоциациясен оештыручыларның берсе була. 1936 елда Язучылар берлегеннән чыгарыла.

1938 елның 27 апрелендә шпионажда гаепләнү буенча кулга алына, 3 сентябрьдә хөкем ителә һәм шул ук көнне «Коммунарка»да атып үтерелә. Үлгәннән соң реабилитацияләнә (1956). Реабилитацияләнгән башка күп кенә язучылардан аермалы буларак, аның китаплары, «Авыр повестьлар» җыентыгына кергән «Шоколад» повестеннән тыш, яңадан бастырылмый.

## Бүләкләр

* Кызыл Байрак ордены. № 10972. 1930 ел.

## Иҗат

### «Шоколад»
Әсәр беренче тапкыр 1922 елның декабрендә «Яшь гвардия» журналында (Тарасов-Родионов А.И. Шоколад // Яшь гвардия. 1922. № 6—7.). ССРБда биш тапкыр яңадан чыгарыла (1925, 1927, 1928, 1930, 1990).

Повесть реаль вакыйгалар буенча язылган, моны Ф. Э. Дзержинскийның В. В. Овсиенко истәлекләрендә китерелгән бәяләмәсе раслый: «Шундый очрак була, ләкин гомумиләштерергә кирәкми» («Революция рыцаре» — М., 1967. — 312.). Зудин прототипы — 1919 елның 23 августында атып үтерелгән Петроград ЧК коллегиясе әгъзасы Дмитрий Чудин.

## Сочинениеләр

### Китаплар

* Трава и кровь. Линев. (Повесть) // Октябрь. 1924. № 1.
* Тяжёлые шаги: Февраль. — —, 1928.
* Гибель барона. — 1931.
* Пятый патрон. — 1931.
* Тяжёлые шаги: Июль. — , 1933.

### Мәкаләләр

* «„Классическое“ и классовое» һәм «Рабочая весна»

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* *Захарченко Н. М.* Александр Игнатьевич Тарасов-Родионов.  — М.: Пробел-2000, 2012. — ISBN 978-5-98604-317-3
* *Фельдман Д., Щербина А.* Грани скандала: повесть А. И. Тарасова-Родионова «Шоколад» в политическом контексте 1920-х годов
* *Щербина А. В.* Повесть «Шоколад» А. И. Тарасова-Родионова в контексте истории советской журналистики 1920-х гг. Диссертация. — , 2006.

## Сылтамалар

* Тарасов-Родионов Александр Игнатьевич // Большой Энциклопедический словарь. — 2000.
* Тарасов-Родионов А. И.  // Литературная энциклопедия

Төркем:Русия революционерлары
Төркем:Җәзаланган язучылар
Төркем:Сталин репрессияләре корбаннары
Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар
Төркем:РСДРП әгъзалары
Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары
Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1938 елда вафатлар
Төркем:3 сентябрь көнне вафатлар
Төркем:Әстерханда туганнар
Төркем:1885 елда туганнар
Төркем:7 октябрь көнне туганнар