Евгений Барсуков

**Евгений Захарович Барсуков** ( 28 март 1866, Смоленск - 21 гыйнвар 1957, Рига ) - Россия һәм совет хәрби лидеры, галим, артиллерия генерал-майоры (1944), хәрби фәннәр докторы, профессор, Артиллерия фәннәре академиясенең хакыйкый әгъзасы.

## Биографиясе
Гомуми белемен Орел Бахтин кадетлар корпусында ала. 1885 елда ул Александр хәрби училищесын тәмамлый һәм 25-нче артиллерия бригадасына кече офицер итеп җибәрелә. 1888 елда лейтенант дәрәҗәсенә күтәрелә. 1895 елдан штаб капитаны . Шул ук елда ул Николаев Генераль штаб академиясен тәмамлый. 1898 елдан капитан Барсуков Тверь кавалерия училищесында укыта.

1899 елдан ул Төп артиллерия идарасында хезмәт итә. 1905 елдан подполковник. 1908 елның 6 декабрендә хезмәттә каһарманлыгы өчен аны полковник дәрәҗәсенә күтәрәләр  . 1910-1915 елларда - артиллерия генерал-инспекторы янындагы йөкләмәләр өчен канцелярия эшләре җитәкчесе, Төп артиллерия идарасының артиллерия комитеты, артиллерия уставларын һәм кулланмаларын төзү буенча комиссияның һәм Генштабның Баш идарәсе янындагы армияне үзгәртеп кору буенча комиссия әгъзасы була. Шул ук вакытта ул офицер артиллерия мәктәбендә укыта. 1915 елның 6 декабрендә хезмәттәге каһарманлыгы өчен генерал- майор дәрәҗәсенә күтәрелә .

Беренче бөтендөнья сугышында, 1916 елның 5 гыйнварындагы иң югары боерык белән генерал-майор Барсуков Югары баш командующий янындагы Артиллерия кыр генерал-инспекторы идарәсе башлыгы итеп билгеләнә , махсус билгеләнештәге авыр артиллерияны оештыру буенча комиссия рәисе (ТАОН) була.

1917 елның Октябрь инкыйлабынан соң ул Совет хакимияте ягына чыга. 1918 елның апреленнән Эшче-крестьян Кызыл Гаскәрендә пәрдә отрядларының Көнбатыш бүлегенең артиллерия инспекторы, сентябрьдән - пәрдә отрядларының Көнбатыш бүлеге ликвидацияләү комиссиясе рәисе һәм Көнбатыш оборона районының хәрби җитәкчесе ярдәмчесе, октябрьдән - Көнбатыш Армия командиры ярдәмчесе, 1918 елның декабреннән 1919 елның октябренә кадәр - Көнбатыш округы хәрби җитәкчесе.

1924 елның октябреннән ул Хәрби-тарихи бүлектә (1925 елның февралендә Сугыш тәҗрибәсен өйрәнү һәм куллану идарасына үзгәртелә), 1926 елның июлендә - Кызыл Армия штабының Фән һәм хокук бүлегендә махсус йөкләмәләр башкара.

1932 елның маеннан - Кызыл Армия штабы карамагында. 1934 елның 22 июлендә ул хезмәттән азат ителә.

1944 елның сентябреннән отставкадагы артиллерия генерал-майоры.

Ригада Райнис зиратында җирләнгән.

## Бүләкләре

; СССР

* Ленин ордены  
* Кызыл Байрак ордены 
* Кызыл Байрак Хезмәт ордены (5.12.1944  ) 
* Сталин премиясе ( 1942 )

; Россия империясе

* 2 нче дәрәҗә Изге Станислав ордены, (1904) 
* 2 нче дәрәҗә Изге Анна ордены (1906) 
* 4 нче дәрәҗә Изге Владимир ордены (1912)

## Хезмәтләре

* Подготовка России к мировой войне в артиллерийском отношении. — M., 1926;
* Русская артиллерия в мировую войну. Т. 1—2.— М., 1938—40;
* Артиллерия русской армии (1900—1917 гг.). Т. 1 — 4. — М., 1948—49.
* *Барсуков Е. З.* Мое военное прошлое. Воспоминания 1866—1954 гг. — Смоленск, Край Смоленский, 2018

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Хронос. Биографии. Барсуков Евгений Захарович
* 
* *Али Ага Шихлинский.* Мои воспоминания. — Баку, 1944
* ''Шихлинский А. А.'' Мои воспоминания.
* *Ибрагимов С. Д.* Генерал Али Ага Шихлинский. (Жизнь и деятельность). — Баку, 1975
* Барсуков, Евгений Захарович (неопр.).  // Проект «Русская армия в Великой войне».
* Сайт «Аукционы» 
* «За Родину» (ПрибВО),14.01.1957 (некролог) // *Горбачев А. Н.* 10000 генералов страны. 5 изд. — М., Infogans, 2017, с. 162

Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Төркем:II дәрәҗә Изге Станислав ордены кавалерлары
Төркем:II дәрәҗә Изге Анна ордены кавалерлары
Төркем:IV дәрәҗә Изге Владимир ордены кавалерлары
Төркем:Сталин премиясе лауреатлары
Төркем:Кызыл Байрак ордены кавалерлары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:Генерал-майорлар (ССРБ)
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Ригада вафатлар
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр