Нирвикальпа

**Нирвикальпа** (Санскрит телендә : निर्विकल्प) ул  "үзгәрми торган",  "һичшиксез," "үзгәрүләрдән азат" дигәнне аңлаткан Санскрит төшенчәсе.  Патанджалиның  Йога Сутраларында ул объектсыз медитациягә карый.
## Этимологиясе
*Нирвикальпа* (Санскрит телендә : निर्विकल्प) Санскрит сыйфаты, аның гомуми "альтернативаны кабул итми торган", "үзгәрми торган," "һичшиксез," "үзгәрүдән азат." Ул контр-булу упасарганы  nis ("-сыз, - дан башка")  (IAST|विकल्प) викальпа төшенчәсенә ("альтернатива, фикер яки концепция юрамасы")на кушып ясалган сүз. Ушарабудһ Арья аны фикер темасына караганда аны фикер темасына карата кулланганда дискурсив булмаган дип тәрҗемә итә.

## Һинд дине
### Патанджалиның Йога Сутралары
Патанджалиның Йога Сутраларында, *нирвикальпа самадхи* самадхиның иң югары дәрәҗәсе *Асампраджната Самадхи* өчен синоним булып тора. Самадхи ике төрле булып тора медитация объекты тәэминаты белән һәм аннан башка.
* **Сампраджната Самадхи**, шулай ук *[[савикальпа самадхи]]* һәм *Сабиджа Самадхи* дип атала. Дзянсин Ли буенча “Сампраджната Самадхи” Буддизмда “рупа джһана”лар белән чагыштырылырга мөмкин. Бу интерпретация Гомбрих һәм Вайнн белән каршы килә, алар өчен беренче һәм икенче “җһана” концентрацияне чагылдыралар, шул ук вакытта өченче һәм дүртенче “җһана” акыл белән концентрацияне комбинациялиләр. Эдди Крэйнгл буенча беренче *җһана* Патнаджалиның *Сампраджната Самадхи* белән охшаш, алар икесе өчен дә *витарка* һәм *викара* кулланылышы уртак. *Сампраджата самадхи* азат ителү, чагылыш, балкыш һәм үз белән ассоциацияләнә. Йога Сутра 1.17: Объектив *самадһи* (сампраджната) азат ителү, чагылыш, балкыш һәм үзлек (*асмита*) белән ассоциацияләнә.
:Беренче ике ассоциация - азат ителү һәм чагылыш *самапатти*ның төрле типларының нигезен формалаштыралар:
:* Витарка, "азат итүче": Йога Сутра 1.42: "Азат итүче (*савитарка*) *самапаттиi* ул шул *самадхи*, кайда сүзләр, объектлар һәм белем концептуализация аша буташтырылалар. Ситта медитациянең тулаем объектында концентрацияләнә, бу сиземнәребезгә сизелерлек булган манифестацияләнгән кыяфәт белән объект, мәсьәлән, лампа яктылыгы, борын очы яки Илаһ сурәте. Концептуализация (*викальпа*) сизем, сүз һәм медитация объектын белү формасында һаман урын ала. Фикер йөртү ахырга килгәч, бу  *нирвитака самадхи* дип атала. Йога Сутра 1.43: "Хәтер чистарылганда, акыл табигатеннән бушая һәм шуннан соң бары тик объект балкый. Бу иң олы фикер йөртү (*нирвитака*) *самапатти*."}}
:* Вичара, "чагылдыручы": Ситта медитациянең нечкә объектында концентрацияләнә, ул сиземнәргә тоярлык түгел, әмма катнашу аша килә, мәсьәлән, сиземнәр, тану процессы, акыл һәм үз аша. Йога Сутра 1.17 аша, "Үзем шул" сизем өстендә медитация шулай ук төркемләнә, башка тасвирлама буенча, "сасмита самапатти", чакралар, эчке сулыш (*прана*), *надилар*, акыл (*буддһи*). Чагылышны тынчландыру *нирвичара самапатти* дип атала.
Йога-сутра 1.44: "Шул рәвешле, чагылышлы (*савичара*) һәм супер-чагылышлы (*нирвичара*) *самапатти*, алар нечкә объектларда нигезләнгән, шулай ук аңлатыла.
:Ике ассоциация, *сананда самдһи* һәм *сасмита*, тәңгәл килгән рәвештә медитация халәте һәм *савичара самадхи* объекты булып тора:
:* Сананда Самадхи, *[[Ананда]]*,  "балкыш": бу халәт медитациядә балкышта нечкәрәк халәтне ассызыклый;
:* Аһамкара: ситта “минлек” хисендә концентрацияләнгән.
***Асампраджанта Самадхи**, шулай ук *Нирвикальпа Самадхи* дип атала һәм *Нирбиджа Самадхи* (орлыксыз самадһи), Свами Шивананда буенча "Барлык орлыклар яки кичерешләр белем уты белән яндырыла [...] янә тумышларга китерә торган барлык Самскаралар һәм Васаналар тулаем яндырыла. Акыл күленнән үсеп чыга торган барлык вриттилар яки акыл модификацияләре тотыла. Биш бәла, атап ук әйткәндә Авидья (наданлык), Асмита (эгоизм), Рага-двеша (мәхәббәт һәм күрә алмау) һәм Абһнивеша (тормышка тотылу) җимерелә һәм Карма богаулары аннигиляцияләнә. Ул Мокшаны бирә (тумышлар һәм үлемнәр тәгәрмәченнән арыну). Үзнең белүе килү белән, наданлык бетә. Тамыр нәтиҗә бетү белән наданлык, эгоизм, һ.б. шулай ук  бетә, бу *[[пуруша]]*ны яки аңны, иң нечкә элементны белүгә китерә.  Һенрих Циммер китабында Нирвикальпа Самадхины башка халәтләрдән түбәндәгечә аера:

Башка караштан, “Нирвикальпа самадхи” үз аңнан башка абсорпция, ул менталь активлыкка чуму. Шул дәрәҗәдә үз эчендә читтавритти яки башкача әйткәндә, яки белүче, белү гамәле һәм беленгән объектның суда дулкыннар беткән һәм күбек диңгезгә беткән кебек эрүе.


### Шайвизм
*Нирвикальпака йога* ул Шиваизм фәлсәфи системасының техник төшенчәсе, биредә "мин"не һәм and Шиваны тулаем идентификация бар, биредә исемнең һәм форманың концепцияләре үк бетә һәм Шива гына чын үз дип тәҗрибә ителә.  Шул системада, барлык фикер конструкцияләрнең тәмам бетүе булганнан соң бу тәҗрибә була.

## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине
Төркем:Һинд дине төшенчәләре
Төркем:Шиваизм
Төркем:Медитация