8 сентябрь

**8 сентябрь** — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 114 көн кала.

#### 
###### 
*  ЮНЕСКО —  "Халыкара уку-язу белүне җәелдерү көне" ()..
*  Халыкара журналистлар бердәмлеге көне (, ).
* Халыкара муковисцидоз чирен истә тоту көне.
###### 
*  — Милли әби-бабайлар көне төшә алган беренче көн (соңгысы 14 сентябрь); хезмәт көненән соң беренче якшәмбе бәйрәм ителә.
*  Андорра — Милли көн (, ).
*  — Волонтёр көне ().
*  — Милли әби-бабайлар көне төшә алган беренче көн (соңгысы 14 сентябрь); сентябрь аеның икенче якшәмбесендә котланыла.
*  — Бәйсезлек көне (, , дән, 1991 ел).
*  — Җиңү көне (, ).
* :
** Россия хәрби даны көне.
** Ленинград саклаучыларны, һәлак булганнарны һәм исәннәрне искә алу көне, Ленинград камалышы башланган көн.
** Россия Федерациясе халыклары телләре көне ()
*  — *Төрекмән бахши көне* төшә алган беренче көне (соңгысы 14 сентябрь); сентябрь аеның икенче якшәмбесендә котланыла.
*  — Милли әби-бабайлар көне төшә алган иң беренче көн (соңгысы 14 сентябрь); сентябрь аеның икенче якшәмбесендә котланыла.

###### 

* Халыкара физиотерапия көне (1951 елда  шәһәрендә *Халыкара физиотерапия конфедерациясе* барлыкка килә).
*  — Хәрби диңгез флоты көне (, Хәрби диңгез флотының "Дварка операциясе", 1965 ел (ингл.)).
*  — финансист көне.
*  — *Нефть, газ, энергетика һәм геология тармагы хезмәткәрләре көне* төшә алган иң беренче көн (соңгысы 14 сентябрь); сентябрь аеның икенче шимбәсендә котланыла.

#### Өлкә
* ның нда билгеләнгән Санта-Фе шәһәре бәйрәменең (*Fiestas de Santa Fe*) беренче көне — *Зозобра* эффигиясен (үле кеше һәйкәле) яндыру белән билгеләнә.
* ның:
**  көне.
**  көне.
** төрле муниципалитетларда дини вакыйгаларны искә алучы муниципаль бәйрәмнәр.

## 
* 1380 —  һәм Алтын Урда төмәне Мамай җитәкчелегендәге гәскәрләр арасында Куликово сугышы була.
* 1636 — ның иң борынгы на нигез салына.
* 1856 — да беренче һава шары очышы уза.
* 1888 елның 8 сентябрендә Уфа тимер юл күперне рәсми ачу тантанасы уза.
* 1926 —  (Алмания) на кертелә.
* 1941 — Ленинград камалышы башлана.
* 1991 —  бәйсезлекне яулый.

## 
 
* 1779 — IV Мостафа, 
* 1830 — Фредрек Мистраль, 
* 1834 — Константин Кучин, 
* 1839 — Арсений, 
* 1841 — Антонин Дворжак, чех композиторы.
* 1859 — Сергей Булич, 
* 1873 — Георгий Петкевич, 
* 1910 — Павел Софроницкий, 
* 1912 — Мария Демченко, 
* 1915 — Людмила Калинина, 
* 1918 — Дерек Бартон, 
* 1923 — Рәсүл Хәмзәтов, авар шагыйре.
* 1924 — Виктор Галицкий, 
* 1927 — Габделхәй Әхәтов, татар тел белгече, җәмәгать эшлеклесе.
* 1929 — Мәкъсүт Зарипов, физика галиме, профессор.
* 1930 — Нодар Кекелидзе, 
* 1933 — Әзһәр Мөхәммәдиев, тарихчы, тарих фәннәре докторы, профессор.
* 1936 — Валентин Семке, 
* 1941 — Берни Сандерс, Вермонт штатыннан сул карашлы АКШ сәясәтчесе, демократик фирка әгъзасы.
* 1941 — Шамил Хаҗиәхмәтов, язучы, тәрҗемәче, мөхәррир.
* 1946 — Газиз Сәнҗәр, 
* 1946 — Гөлзадә Сафиуллина, җырчы һәм җәмәгать эшлеклесе.
* 1947 — Валерий Майстренко, 
* 1948 — Эльдар Мовсумзаде, 
* 1952 — Владимир Беляев, 
* 1955 — Валерий Герасимов, 
* 1958 — Ада Диева, 
* 1958 — Азат Хәлимов, баянчы, ТР атказанган артисты (1999).
* 1976 — Роман Шаронов, Россия футболчысы.
* 1981 — Сәлим бин Гашур, 
* 1994 — Чамила Мичиевич,

## 

* 1380 — Челубей, 
* 1811 — Симон Петер Паллас, алман сәяхәтче, табигатьне өйрәнүче һәм атаклы географ, медицина докторы.
* 1901 — Григорий Мещеринов, 
* 1911 — Константин Кутепов, 
* 1915 — Алексей Нечаев, 
* 1949 — Рихард Штраусс, алман композиторы, дирижер.
* 1958 — Михаил Ортин, 
* 1965 — Герман Штаудингер, химия галиме, профессор.
* 1971 — Әкъдәс Нигъмәт Курат, татар тарих галиме.
* 1980 — Виллард Либби, 
* 1984 — Евгений Перчков, 
* 1985 — Җон Фрәңклин Эндерс, 
* 1985 — Пол Флори, 
* 1986 — Анатолий Казаков, 
* 1987 — Григорий Мартынов, 
* 1989 — Элевтер Андроникашвили, 
* 1991 — Рудольф Зарипов, математика галиме.
* 1997 — Хәмзә Мөхәммәдиев, совет сугышчысы, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1998 — Һидият Хәмидуллин, 
* 2000 — Борис Иванов, органик химия галиме, профессор.
* 2000 — Гаипназар Паллаев, таҗик совет дәүләт эшлеклесе.
* 2005 — Алексей Салмин, тарихчы, сәясәт галиме.
* 2008 — Хьордис Шимберг, 
* 2009 — Александр Аксёнов, беларус совет дәүләт эшлеклесе.
* 2009 — Оге Нилс Бор, 
* 2010 ― Фәгыйлә Ибраһимова, 
* 2012 ― Мөнәвир Галиев, 
* 2013 ― Дмитрий Постников, 
* 2020 ― Гөлнара Зиннәтуллина, 
* 2020 ― Лев Поташов, 
* 2020 ― Фәрит Гыйбатдинов, 
* 2021 ― Евгений Зиничев, 
* 2022 ― Елизавета II, Бөекбритания королевасы.

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:8 сентябрь