Burzum

**Burzum** (ingl. ; norv. ) — Norvegiä muzıkantı häm yazuçısı Varg Vikernesnıñ muzıkal’ proyektı. Proyektnıñ iseme Con Tolkinnıñ «Baldaqlar xökemdarı» trilogiäsennän alınğan. «Burzum» süze qara söyläştä «qarañğılıqlar» dip tärcemä itelä.

Vikernes üzeneñ muzıkasın 1988 yılda uq, Burzum oyışqanğa qädär (Burzum’ğa nigez salunıñ räsmi datası — 1991 yıl) icat itkän. Burzum proyektı irtä black-metal-säxnäseneñ ayırılğısız öleşe bulıp tora, anıñ üseşenä Mayhem, Darkthrone, Immortal, Emperor häm Gorgoroth kebek törkemnär belän bergä yoğıntı yasağan.

Vikernes üzeneñ berençe 4 relizın 1992 yılnıñ ğinwarınnan 1993 yılnıñ martına qädär yazdırğan, ämmä alar här albomnı yazdıru häm çığaru arasında ozaq aylar uzğaç taratılğan. 1994 yılnıñ mayında Varg Vikernes Mayhem törkeme gitarçısı Öystayn «Euronymous» Oşetnı ütergän öçen, şulay uq öç çirkäwne yandırğan öçen 21 yılğa törmägä xökem itelgän.

Törmädä utırğanda Vikernes üzeneñ muzıkal’ eşçänlegen däwam itkän häm sintezator yärdämendä genä dark-ambient janrında 2 studiä albomı yazdırğan, çönki başqa uyın qoralları törmä administratsiäse tarafınnan röxsät itelmägän. 2009 yılda törmädän azat itelgäç, ul black-metal janrında tağın öç albom häm berniçä ambient/elektron albom yazdırğan.

Vikernes aq millätçelek tarafdarı bularaq bilgele bulsa da, ul bu qaraşlarnı propagandalaw öçen Burzum’nı qullanmıy.

Burzum berqayçan da üz muzıkasın tere kileş başqarmağan häm, Vikernes äytüwençä, «anı başqarırğa cıyınmıy».

## Tarixı

### Başlanğıç yılları (1988—1992)
Vikernes 1988 yelda Kalashnikov törkeme sostavında muzıqa yaza başlağan. Kiläse yelda iseme Djon Tolkinnıñ «Baldaqlar xökemdarı» romanınnan alınğan Uruk-Hai’ğa üzgärtelgän. 1990 häm 1991 yellarda Vikernes Old Funeral det-metal-törkemendä gitarada uynağan, anıñ qatnaşuçıları soñraq Immortal törkemen oyıştırğan. Vikernes üzeneñ muzıqal’ yañğırawın buldıruğa iğtibarnı tuplaw öçen 1991 yelda törkemnän kitkän. Olve Eykem belän berlektä Vikernes qısqa vaqıtlı Satanel proyıqtına nigez salğan. Annarı ul Burzum isemle üzeneñ solo proyıqtın başlağan.

İseme Tolkin äsärennän, Mordor telendä yazılğan Berdäm baldaqtağı yazuınnan alınğan:*«Ash nazg durbatulûk, ash nazg gimbatul,*

*Ash nazg thrakatulûk agh* **''burzum**-ishi krimpatul»,*</blockquote>monda «burzum» süze «qarañğılıqlar» digänne añlata.

İke demo yazdırğannan soñ Burzum Norvegiä blek-metal-säxnäseneñ öleşe bulğan. Vikernes demoqassetaları Mayhem törkeme äğzası häm Deathlike Silence Productions tavış yazdıru bäysez leyblına nigez saluçı Öystayn «Euronmows» Oşetnıñ iğtibarın cälep itkän. Yevronimus anı üz leyblına alğan häm tizdän Vikernes, üzenä Graf Grişnaq psevdonimın alıp, Burzum debut al’bomın yazdıruğa kereşkän. Üzeneñ saytındağı avtobioğrafiäsendä Vikernes al’bom yuri iñ naçar sıyfatta yazdırılğan (şul räveşle irtä Norvegiä blek-metal-säxnäsendä qanonnı urnaştırğan) dip yaza. Burzum’nıñ şul uq isemdäge debut al’bomı 1992 yılnıñ martında çığarılğan, Deathlike Silence Productions leyblında çığarılğan ikençe reliz bulğan. «War» cırın yazdıruda Euronmows qatnaşqan, gitara solo-partiäsen başqarğan.

Vikernes Burzum proyıqtı qısalarında berqayçan da tere kileş çığış yasamavın beldergän, ämmä anıñ bu uñaydan ideyäları bulğan, şunıñ näticäsendä ul Emperor törkemennän Samoth’nı bas-gitaraçı sıyfatında üz törkemenä çaqırğan. Ämma Samot Burzum’nıñ ber relizında ğına qatnaşqan — Aske’da (1992 yılnıñ sentabrendä yazdırılğan häm 1993 yılnıñ martında çığarılğan EP). Monnan tış, daimi barabançı rolenä Erik Oliver Lanselot (Ulver törkemeneñ eks-barabançısı) çaqırılğan ide. Tizdän Vikernes qonsertlar belän çığış yasaw ideyäsına qızıqsınuın yuğaltqan, häm aña «bütän session muzıqantlar kiräkmi» dip beldergän. Şuña kürä Samot belän Erik Burzum’nan kitkännär. 1993 yılnıñ avğustında 1992 yılnıñ aprelendä yazdırılğan Det som engang var isemle ikençe studiä al’bomı çıqqan.

=== Vikernesnı qulğa alu häm törmägä utırtu (1993—2009) ===
1994 yılnıñ 15 mayında 1992 yelda yazdırılğan Hvis lset tar oss isemle öçençe tulı formatlı studiä al’bomı çıqqan. Burzum solo proyıqtı bularaq Vikernes Yevronimusnı ütergän häm Norvegiädä berniçä çirkäwne yandırğan öçen qulğa alınğançı dävam itkän. Törmädä utırğanda, 1996 yılnıñ 1 ğıynvarında, Vikernes üzeneñ kiläse Filosofem al’bomın çığarğan. 1993 yılnıñ martında yazılğan Filosofem — Vikernesnıñ totqınlıqqa qädär yasalğan soñğı yazması. 1995 yelda Vikernes Burzum / Aske cıyıntığın çığarğan, anda Burzum al’bomınnan häm Aske mini-al’bomınnan barlıq cırlar da kergän. Törmädä utırğanda Vikernes dark-embiyent stilendä ike al’bom yazdıra alğan: Dawði Baldrs (1997) häm Hliðskjálf (1999).

1998 yelda Burzum nıñ barlıq al’bomnarı vinil plastinqalardan torğan maxsus boqs-set bularaq «1992—1997» iseme astında yañadan çığarılğan; ämmä Filosofem al’bomında anıñ dävamlılığı arqasında ”Rundtgåing av den transcendentale egenhetens støtte” qompozitsiäse yuq. Misanthrop Records leyblındağı Filosofem ğädäti vinil basması 1-4 treknı, östävenä 1 yağında «Decrepitude II» häm 2 yağında «Rundtgåing av den transcendentale egenhetens støtte» üz eçenä alğan.

== Дискография ==

=== Студия альбомнары ===

* 1992 — *Burzum*
* 1993 — *Aske* (мини-альбом)
* 1993 — *Det som engang var*
* 1994 — *Hvis lyset tar oss*
* 1996 — *Filosofem*
* 1997 — *Dauði Baldrs*
* 1999 — *Hliðskjálf*
* 2010 — *Belus*
* 2011 — *Fallen*
* 2012 — *Umskiptar*
* 2013 — *Sôl austan, Mâni vestan*
* 2014 — *The Ways of Yore*
* 2020 — *Thulêan Mysteries*
* 2024 — The Land of Thulê
* 2025 — *The Land of Thulê II*

=== Җыентыклар ===

* 1995 — *Burzum / Aske*
* 1998 — *1992–1997* (бокс-сет)
* 2002 — *Anthology*
* 2005 — *Draugen*
* 2011 — *From the Depths of Darkness*

=== Демо ===

* 1991 — *Demo I*
* 1991 — *Demo II*
* 1992 — *Burzum*

== Төркем әгъзалары ==
*'Даими катнашучы:**

* [[Varg Vikernes|Варг Викернес]] — вокал, гитара, бас-гитара, барабаннар, синтезатор (1991—хәзерге вакыт)

**Сессион музыкантлар'''

* Самот — Aske'да бас-гитара (1992)
* Евронимус — гитара солосы «War» җырында, гонг «Dungeons of Darkness» җырында (1992 ел)

## Искәрмәләр

Төркем:Burzum
Төркем:Норвегия блэк-метал-төркемнәре
Төркем:Эмбиент стилендәге музыкантлар
Төркем:Дарк-эмбиент стилендәге төркемнәр
Төркем:1991 елда барлыкка килгән музыкаль коллективлар