Челтәркатлау гемангиобластомасы

**Челтәркатлау гемангиобластомасы** — кайвакыт башка  патология белән бәйле булмаган, әмма солитар гемангиобластома белән 50%  очракта һәм мультифокаль формалы Һиппель-Линдау белән барлык диярлек  авыруларда булган сирәк күрүгә янаучы шеш (ВҺЛ) (24 бүлекне кара).  ВҺЛ'да челтәркатлау шешләре өстен булу якынча 60% тәшкил итә. Челтәркатлау  шешләре ясалуда мөһим роль тамырлы эндотелиаль үсеш факторына (VEGF) бирелә.
## Гистология
Эре күбекле  күзәнәкләр, мөгаен, гистиоцитлар, эндотелиаль күзәнәкләр һәм астроцитлар  арасында урнашкан, капиллярларны хәтерләткән тамырлы юллар белән ясалган  (рәс.15.39а). Шеш гадәттә эндофит, әмма челтәркатлауның  тышкы катламнарында ясалучы экзофитлары да очрый.
## Эндофит шеш
1.    Күренешләре. Диагнозны кую вакытында ВҺЛ белән авыру яше (медиана —  18 яшь) ВҺЛ булмаган авырудан (медиана — 31 яшь) кимрәк. Шешне куркынычлык  төркемен тикшергәндә яки челтәркатлау кубарылу симптомнары яки макуланың  экссудатив үзгәрешләре барлыкка килү өчен ачыклап була.

2.     Билгеләре

•      Капилляр катлам  дәрәҗәсендәге артериола һәм венула арасында зур булмаган төгәл чикләнгән  кызыл оваль чыганаклар (рәс. 15.39б).

•      Киңәйгән һәм бормалы  тукландыручы артерия һәм китүче вена белән кызгылт-сары түгәрәк ясалу (рәс.  15.39в, г).

•      Шеш күрү нервы башына тарала ала (рәс.15.39е).

•      Үзеннән-үзе регрессиягә дучар була алган тукландыручы  тамырларсыз ак төстәге фиброзлы шешләр.

3.     ФАГ башлангыч фазада гиперфлюоресценцияне (рәс. 15.39д)  һәм соңгы фазада сеңүне күрсәтә.

4.      Өзлегүләр

•      Шеш тирәли һәм/яки макула өлкәсендә экссудат ясалу (кара рәс. 15.39е).

•      Кан саву һәм сеңү макуляр шешү һәм челтәркатлауның  экссудатив кубарылу үсешенә китерә.

•      Фиброз арканнар челтәркатлауның тракцион яки регматоген  кубарылуына китерә ала.

•      Витреаль кан савулар, икенчел глаукома һәм күз  алмасының субатрофиясе.
## Экзофит шеш
1.     Экссудация  һәм кан саву нәтиҗәсендә күрү югалту белән билгеләнә.

2.       Билгеләре

•      Киңәйгән тамырлар белән беркетелгән, төгәлсез чикләр  белән плакоидлы юкстапапилляр ясалу.

•      Челтәркатлау шешү, сүлле кубарылу, каты экссудатлар  (рәс. 15.40а) һәм кан савулар — еш күренешләре (рәс. 15.40б).

3.      ФАГ шеш гиперфлюоресценциясен һәм аның кан яки сүл белән  каплануын күрсәтә (рәс. 15.40в).
## Дәвалау
1.    Симптомсыз  юкстапапилляр гемангиомаларда күрсәтелми, чөнки алар күп еллар буе эшлексез кала ала һәм шулай  ук күрү бозылуның югары ятроген куркынычлыгы өчен дә.

2.     Лазерлы фотокоагуляция — кечкенә күләмдәге ясалуларда. Тукландыручы тамырларны  бикләгәннән соң шешне түбән энергияле һәм дәвамлы импульслар белән  коагуляциялиләр. Кабат тәэсир кирәк булырга мөмкин.

3.     Криотерапия — зур ясалулар яки челтәркатлауның экссудатив  кубарылуында. Бик кискен дәвалау вакытлыча, әмма челтәркатлауның таралган  экссудатив кубарылуына китерә ала.

4.     Брахитерапия — криотерапия өчен бик зур күләмдә булган ясалуларга.

5.     Витреоретиналь хирургия — суырылмый торган гемофтальм, преретиналь фиброз яки  челтәркатлауның тракцион кубарылуында. Кайбер очракларда шеш эндолазерлы  фотокоагуляция белән юк ителә яки кисеп алына ала.

6.     Башка ысуллар. Фотодинамик терапия —  чиктәш тукымалар зарарлануын булдырмаска һәм тамырлы эндотелиаль үсеш факторы  ингибиторларын кулланырга мөмкинлек бирә (VEGF). Бу ысулларны юкстапапилляр  шешләрдә кулланырга кирәк, башка ысуллар белән аларны дәвалау һәрвакыт  диярлек күрү начарлануына китерә.
## Чыганаклар
* 

Төркем:Медицина
Төркем:Әлифба буенча авырулар
Төркем:Офтальмология
Төркем:Күз авырулары