Казан кинофестивале

**Казан халыкара мөселман киносы фестивале** (2024 елдан — **«Алтын мөнбәр» халыкара кинофестивале**) ― Россия мөселман киносының ачык фестивале, илдә иң зур кинофестивальләрнең берсе. 2004 елда Мәскәүдә "Алтын Минбар" халыкара мөселман киносы фестивале" коммерциясез партнерлык буларак оешкан, фестиваль бу исем белән 2009 елга кадәр үткәрелде. 2005 елдан ул ел саен Татарстан Республикасы Казан шәһәрендә уза.

Фестиваль төшенчәсе үзенең девизында чагыла: "Мәдәниятләр диалогы аша - мәдәни диалогка". Форум програмына тынычлык урнаштыру, дини толерантлык, толерантлык идеяларын йөртә торган, авторның нинди диндә булывына карамастан, милләт-ара диалог төзү ысуллары турында сөйләгән фильмнар керә. Профессиональ мохиттә Казан кино форумы "кешелек киносы фестивале" статусын алды.

Жюри составына озак еллар Владимир Хотиненко, Карен Шахназаров, Вадим Абдрашитов җитәкчелек иттеләр.  Катрин Денев, Изабель Adzhani, Марк Дакаскос, Эдриан Броуди, Ornella Muti, Krzysztof режиссеры, Никита Михалков, Эльдар Рязанов, Евгений Миронов, Аристарх Ливанов, Александр Mitta, Игорь Петренко, Алла Сурикова, Армен Ligidva Фагия Шукшина, Владимир Меншов һәм башкалар фестивальнең мактаулы кунаклары булдылар.

Фестивальнең төрле елларда лауреатлары: "Мөселман" (1995) режиссеры Владимир Хотиненко (Россия), Октай Мир-Кассым (Азәрбайҗан), Азизолла Хамиднезаде (Иран), Нассер Ххемирның "Баба Азиз" (Франция-Германия-Тунис-Венгрия-Иран-Иран-Бөек Британия), Рәсүл Мололипоор (Иран), Ашутоша Говарихер (Һиндстан), «Джодха һәм Акбар» (Һиндстан), Вера Глаголева (Россия), Сәйет Мир-Кәрими (Иран), Срджан Голубович (Сербия).

Традиция буенча, кинофестивальнең ачылу һәм ябылу тантаналары Казанның "Пирамида" мәдәни-күңел ачу комплексында уза . Конкурс һәм параллель күрсәтү программаларыбер үк вакытта Казан шәһәренең берничә мәйданында үтә.

Фестивальне Татарстан президенты, Казан мэриясе, Татарстан мәдәният министрлыгы һәм Россия мөфтие шурасы ярдәм итә.

Казан кинофестиваленә нигез салучылар — Татарстан Республикасы Мәдәният Министрлыгы һәм Казан шәһәре хакимияте.

## Тарих

### I-V фестивальләр (2005-2009)
Россиянең Халыкара мөселман киносы фестивале 2004 елның апрелендә Мәскәүдә " Алтын Минбар " исеме белән оештырылды.

Казан кинофестиваленең ачылган елы 2005 ел дип санала, аннары фестиваль Казан шәһәрендә була башлады. Оештыручылар арасында кайбер каршылыклардан соң, 2009 елда кабул итүчеләр мөстәкыйль рәвештә фестивальләр үткәрергә һәм тарихны һәм номерларны саклап калырга һәм "Алтын Минбар" исеменнән баш тартырга булдылар.

### VI фестиваль (2010)
2010 елгы фестиваль сезоны уңышлы булды. 6 Казан халыкара мөселман киносы фестивале 15 — 19 сентябрдә узды. Мактаулы кунаклар арасында Оскар премиясе лауреаты  Америка актеры һәм продюсеры Адриан Броди булды .

Кинофестивальнең оештыру комитетына дөньяның 60 иленнән катнашуга гаризалар килде. Сайлап алу нәтиҗәсендә фестивальнең конкурс өлешенә 52 фильм алынды, конкурстан тыш өлешкә тагын 24 фильм кертелде. Сайлау комитетын Овидио Салазар (Бөекбритания) җитәкләде.

Анна Брейновски ( Австралия ), Мауро Мартино ( Италия ), Гөл Кират Панаг ( Indiaиндстан ), Ментай Утепбергенов ( Казахстан ), Асад Таха ( Берләшкән Гарәп Әмирлекләре ), Yukксел Аксу ( Төркия ), Шахрияр Бахрани ( Иран ), Иван иде. Максимов ( Россия ), Михаил Михайлов (Россия) жюри составында эшләделәр  .
### 2025 ел
2025 елда «Алтын мөнбәр» кинофестиваленең төп конкурсы жюри рәисе итеп тавыш режиссеры, Америка кино сәнгате академиясе әгъзасы  (*Resul Pookutty*; Һиндстан)  сайланган.

«Иң яхшы нәфис фильм — Гран при» — «Ныклык таянычы» (; Черногория, режиссер – Никола Вукчевич) фильмына бирелгән. Картина үзәгендә — Югославиядәге Икенче бөтендөнья сугышы вакыйгалары. Ата-анасын үтергән, туган авылын фашистлар яндырган христиан баласы мөселман Нур Доки йортында сыену таба. Сугыш вакытында еш кына үлем киртәсенә әйләнгән дини аерымлыкларга карамастан, албанлы иң авыр әхлакый сайлау алдында тора: баланың гомерен саклап калыргамы яки үз принципларына тугры калыргамы.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Фестивальнең рәсми сайты. // kazan-mfmk.com

Төркем:Татар мәдәнияте
Төркем:Кинематограф
Төркем:Әлифба буенча фестивальләр
кинематограф