7 гыйнвар

**7 гыйнвар** — Милади тәкъвимендә беренче айның 7нче көне. Ел ахырына кадәр 358 көн кала.

#### 
###### 

###### 
* border|20px Италия – *Өч төсле [[байрак]], ягъни Триколор бәйрәме ([[1797]]/[[1997]])*.
* border|20px Кампучия – *[[Кызыл Кхмерлар]]ны [[җиңү көне]] ([[1979 ел]], [[рәсми ял көне]])*.
*  - *Беренче юл салучылар (пионерлар) көне.*
* border|20px Молдавия – Раштуа бәйрәме.
*  - Православ раштуасы.

###### 
* Борынгы Европа гадәте, border|20px Англия, Прованс (көнъяк Франция җирләре) һәм башка илләрдә «изге» Дистафф көне – (Каба/орчык бәйрәме): Илаһи көчләрнең пәйда булу (Богоявление) көненнән соң хатын кызларның гадәти эшләргә тотыну вакыты, кышның озын төненнән соң кояшнын кайтуына багышлана.
* border|20px Бразилия: Уку (китап укучы) көне.
* border|20px Испания – border|20px Галисия провинцияның border|20px Феррол җирлегендә *«изге» Юлиан бәйрәме*.
* border|20px Төркиянең Османия өлкәсенең азат ителү көне, 1922 ел.
* border|20px Япония – 人日 Җинҗицу, яки кешеләр яратылышы көне. *Җиде үсемлектән ясалган [[дөге]] боткасы [[Нанакуза-гаю]] ясау һәм ашау белән бәйрәм ителә*.

## 
* 1610 — Галилей Юпитерның дүрт иярченен ача.
* 1785 — Жан-Пьер Бланшар тарихта беренче булып Ла-Манш аша очыш ясый.
* 1897 — Манауста беренче опера тамашасы уза.
* 1913 — АКШта беренче тулыметражлы фильм чыга («Абсент»).
* 1992 — Украина бәйсезлеге Португалия тарафыннан таныла.
* 2015 — Франция башкаласы Парижда мөселман дини фанатиклары Charlie Hebdo редакциясендә канкоеш оештыралар.

## 
 
* 891 — Габдерахман III, Куртүбә әмире, хәлифәсе.
* 1800 — Миллард Филлмор, 
* 1865 — Валентин Серов, рәссам, сурәт остасы.
* 1871 — Василий Шорин, Кызыл армия командиры.
* 1871 — Эмиль Борель, 
* 1873 — Андрей, Уфа епискобы. 
* 1876 — Николай Гейнике, 
* 1883 — Дмитрий Одинец, 
* 1886 — Владимир Казин, 
* 1889 — Степан Данилов, 
* 1890 — Алексей Волков, совет дәүләт эшлеклесе.
* 1893 — Василий Алексеев, чуаш совет дәүләт эшлеклесе.
* 1894 — Вивиан Итин, 
* 1896 — Татьяна Минаева, 
* 1897 — Иосиф Адамович, 
* 1898 — Виви Лоран-Текхольм, 
* 1901 — Гомәр Бәширов, ССРБ Дәүләт премиясе лауреаты, Татарстанның халык язучысы.
* 1901 — Фәхренисә Зейд, 
* 1903 — Гөргери Мельников, 
* 1906 — Кәшифә Тумашева, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, артист, тежиссер, педагог.
* 1909 — Иван Поляков, 
* 1912 — Александр Калган, чуаш язучысы.
* 1916 — Елена Чаушеску, 
* 1918 — Михаил Порай-Кошиц, 
* 1924 — Вячеслав Медноногов, 
* 1924 — Семён Уганин, 
* 1924 — Хәлиулла Кәлимуллин, 
* 1927 — Александр Мокшин, 
* 1927 — Нина Гончарова, 
* 1928 — Владимир Леванов, 
* 1929 — Әхмәт Даушев, 
* 1929 — Владимир Никитин, 
* 1933 — Равил Зәйнуллин, 
* 1935 — Радик Бәширов, 
* 1941 — Җон Эрнест Волкер, 
* 1941 — Марат Колшәрипов, 
* 1941 — Сәламбәк Хаҗиев, 
* 1946 — Юрий Васильев, 
* 1947 — Александр Доронин, 
* 1948 — Наталья Гвоздикова, 
* 1951 — Тәлгать Мусабаев,
* 1952 — Фрил Әхмәтов, 
* 1953 — Василий Захаров, 
* 1954 — Ренат Камалетдинов, 
* 1958 — Роберт Мортазин, татар артисты.
* 1963 — Кристиан Лубутен, француз аяк киеме модельер-дизайнеры.
* 1968 — Андрей Чернышов, 
* 1968 — Марат Мулашев, 
* 1971 — Джереми Реннер, АКШ киноактёры.
* 1978 — Жан Шарль де Менезес, бразилияле электрикчы, Лондон полициясе һөҗүме корбаны.
* 1982 — Таңчулпан Буракаева,
* 1987 — Сирушо,
* 1989 — Игорь Портнягин,
* 1991 — Эден Азар,
* 1996 — Радил Фазлыев,
* 2000 — Артур Сәгыйтов, 
* 2004 — Алина Урушадзе,

## 

* 1907 — Сергей Дьяченко, Казан башлыгы, музей директоры.
* 1916 — Андрей Пионтковский, 
* 1943 — Никола Тесла, уйлап табучы.
* 1949 — Элин Вагнер, 
* 1951 — Рене Генон, француз фәлсәфәчесе.
* 1976 — Әсгать Исхаков, Шеңҗан азатлык хәрәкәте юлбашчысы. . 
* 1978 — Анатолий Кузьмин, 
* 1980 — Аркадий Воловик, 
* 1981 — Виктор Галицкий, 
* 1989 — Хирохито,  Япония императоры.
* 1994 — Хәләф Гыйльданов, 
* 1997 — Әбүзәр Низаев, 
* 1998 — Владимир Прелог, 
* 1998 — Фәхретдин Заһидуллин, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәр сапёр бүлекчәсе җитәкчесе, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1999 — Виктор Соболев, 
* 2001 — Заһидулла Сюняев, нефтехимик галим.
* 2010 — Рөстәм Кутуй, язучы, тәрҗемәче, Гадел Кутуй улы.
* 2017 — Мариу Суариш,  Португалия премьер-министры  (1976—1978; 1983—1985), Португалия президенты (1986—1996).
* 2021 — Хәдичә Гыйниятова, 
* 2022 — Анатолий Квашнин, 
* 2022 — Илес Татаев,
* 2025 — Габдерәззак Миңгалиев,

#### 
* Дин иреклеге көне

### [[Ислам]]
### [[Христианлык]]
12px Көнбатыш Христианларда: 
* Виржини († ?) яки *Верже* яки *Виржиния*, яшь көтүче, билгеле исеме латынчада "яңа гына кияүгә чыккан" кызларны белдерә.
* Люсьен (°240 ел – †312 ел), *Антиохтан Люсьен*, Антиохта епископ һәм Инҗил өйрәнү мәктәбен оештыручысы, җәфа чигеп хәлакъ төшүче.
* Видукинд, Саксония кнәзе, (807 ел)
* Алдрик († 856 ел), *Манс якларыннан Алдрик* яки *Одри*, яшь үсмерлектә *'[[Ахен|Э-ля-Шапель]]* сараенда укыган бавар, орденга керә һәм соңрак Мансның епископы буларак сайлана.
* Кнуд († 1137 ел), *Кнуд Лавард* яки *Канут*, Шлезвиг кенәзе, Дания принцы, Вагрия патшасы, җәфа чигүче.
* Раймонд († 1275 ел), *Пеньяфорттан Раймонд*, каталан, доминиканлар җәмгыятенең башлыгы.
* Луи (°1506 ел – †1566 ел), *Луи дэ Блуас* яки *Блосиус*, бенедиктин монах, фламанд мистик язучысы.
* Линдалва (°1953 ел – †1993 ел), *Линдалва Юсто дэ Оливейра*, шатлыклы, Бразилияның Сальвадор шәһәрендә хәлакъ төшүче, гыйффәтле кыз хатын.
* Шарль, Сетце шәһәреннән, дөньяви тормышын алып барган францискан, († 1670)
* Альберто, Сиенне ягыннан, суфый
* Аброзио Фернандес, иезуит рухание, җәфа чигүче
* Анастасий XVIII, Сенс архиепископы
* Ансельмо, суфый
* Браннок, Браунтон ягыннан, монах
* Цедда, Лондон епископы
* Сир, Константинополь епископы
* Клеро, Антиохиядан, җәфа чигүче
* Криспино I, Павиа шәһәре епископы
* Криспино III, Павиа шәһәре епископы
* Кронан Бег, Аэндрум епископы
* Эдуардо Ватерсон, хәлакъ төшүче
* Эмилиано, монах
* Феличе һәм Януариус, Эраклеядан, җәфа чигүчеләре
* Джулиано, Кальяридан, рухани
* Джузеппе Туан, гайлә башлыгы, җәфа чигүче
* Кентигерн, Шотландиялы, монах
* Мария Тереза Хазэ, «изге» йөрәк (Sacro Cuore) җәмгыятен оештыручысы, († 1876)
* Маттео Гвимера, Агриҗенто яклы, епископ, († 1450)
* Ницета, Рамезиана яклы, епископ
* Пеладэ, Эмбрун яклы, епископ
* Полиэуто, җәфа чигүче
* Ринальдо, Көлн яклы, монах († 960)
* Сантин, Сенлис яклы, епископ
* Сенаторе, Верона яклы, епископ
* Теодор, мисырлы, монах
* Валентин, Пассау яклы, епископ
* Ивуан, суфый
* Валентин, Рэтия яклы, († ~470)

12px Көнчыгыш христианларда:
* Гайсә Христос Раштуасы (юлиан тәкъвиме буенча
* Көнчыгыш ортодокс литургиялары:
** Иоанн/Яхъя, (~30 ел), пәйгамбәр, «изге» көчнең килүен алдан хәбәр итүче, Иордан елгасы сулары белән чукындыручы

Копт ортодокс чиркәвендә – Иоанн/Яхъя чукындыручыга багышланган җыелышлар

Бердәм Католик һәм Православ изгеләре:
* Тео († 702 ел), яки *Тийон*, саксон кол, «изге» Элуа дэ Нойон ягыннан сатып алына һәм ирекле ителә, Солиньяк монастыреның игумены (аббат), соңрак Лимузин җирләрендә дәрвишлек тормышын алып баручы.
* Рейнолд († 960 ел), яки *Рейнхольд* яки *Ренод*, Көлн шәһәрендәге «изге» Пантеон монастыреның монахы, көнләшүче ташчы кулыннан хәлакъ була.
* Афанасий Атталиялы, († 1700 ел), мөселман төрекләрдән Смирнада җәфа чигүче

========
Алдрик һәм ясалмалары: *Альдерик*, *Алдред*, *Одрик*, һ.б.
Валентин
Виржини һәм ясалмалары: *Верж*, *Виржиния*, *Виржиньен*, *Виржиникс*, һ.б.
Зингрид
Исидор
Кнут
Крыспин
Лусьен
Матеуш Михаил
Ницетас
Раймонд һәм ясалмалары: *Аймон*, *Аймона*, *Раймон*, *Рамон*, *Рамун*, *Рамунчо*, *Рамунтчо*, *Рэй*, *Раймонда*, һ.б.
Рейнхолд
Сэдрик
Теодор
Тийон һәм ясалмалары: *Тео*, һ.б.
Хочислав
Юлиан

## [[Сынамыш]]лар
* Бу көнне кар яуса, иген уңышы мул була.
* Җил карны себертсә, байлык һәм муллык килә.
* Өй кыегында кар ятса, арыш һәм печән биек булып үсә.
* Көн җылы булса, ашлык куерып үсә.
* Буран булса, умарта оясы яхшы аера.
* Тәрәзәдәге арышка охшаган бизәкләр аска таба салынып торса, яхшы уңыш булачак.
* Раштуа яңа айга туры килсә, ашлык уңышы начар була.
* Раштуада агачлар бәсләнсә — бөртекле ашлык, төн аяз булса — борчак, чана юлы шома булса — карабодай уңа.

## Шулай ук карагыз

## [[Искәрмә]]ләр

## [[Чыганак]]лар
* Без бер тамырдан: Керәшен татарларының этногенезын һәм этнографиясен өйрәнү буенча урта гомуми белем мәктәпләре өчен уку ярдәмлеге/Төзүчесе Н.В. Максимов. – Казан: Мәгариф, 2002. – 223б. ISBN 5-7761-1255-9

## [[Cылтама]]лар
* Календарь событий Calend.ru
* Православ исемнәре һәм көн бәйрәмнәре
* Portal Sao Francisco (Бразилия)
* Бөтендөнья Католикларның очрашу порталы, испан телендәге көн изгеләре бүлеге
* Франсыз телле дөнья көннәре порталы

Төркем:7 гыйнвар
Төркем:Ел көннәре