Галия Нигъмәтуллина

**Галия Нигъмәтуллина**, Галия Нигъмәтҗан кызы Нигъмәтуллина (*[[1907 ел]]ның [[2 гыйнвар]]ы, [[Ырынбур губернасы]], [[Орски өязе]], [[Орски]] — [[1990 ел]]ның [[4 гыйнвар]]ы, [[СССР|ССРБ]], [[РСФСР]], [[Казан]]*) — театр актрисасы. Әстерхан һәм   Камал (*[[1930 ел]]дан*) театрлары артисты. ТАССР халык артисты (*[[1975]]*). Камал театры режиссерлары — Хәким Сәлимҗановның хатыны, Марсель Сәлимҗановның әнисе. Казан татар театр училищесынең беренче чыгарылыш (*[[1926 ел|1926]]*) укучысы.

## Тәрҗемәи хәле
1907 елның 2 гыйнварында Ырынбур губернасы Орски өязе үзәге Орски шәһәрендә бай гаиләдә туган. Орскида 1911 елда драматург Мирхәйдәр Фәйзи ачкан драмтүгәрәктә шөгыльләнә. Сәхнәгә беренче мәртәбә 1923 елда Мифтах Әпсәләмов җитәкчелегендә һәвәскәрләр куйган Фәтхи Бурнашның «Таһир-Зөһрә» спектаклендә Зөһрә ролендә (*Таһир ролендә — Хәким Сәлимҗанов*) чыга. Шул спектакльдән кергән акчага Мифтах Әпсәләмов Галияне һәм Хәкимне Казанга алып китә. Казанда Татар театр техникумының 1926 елдагы беренче чыгарылыш укучысы. Техникумны (*[[1962 ел]]дан [[Казан театр училищесы]]*) тәмамлагач, 1926 елның җәендә техникум тәмамлаган студентларның Александр Ключарев (*концертмейстер*), артист Әсгать Мәҗитов катнашында «Сүнгән йолдызлар» (Кәрим Тинчурин), «Казан сөлгесе» (Кәрим Тинчурин), «Директор Җәмилев» (Гадел Кутуй), «Казан кызы» (Кәрим Әмири), «Һиҗрәт» (Нәкый Исәнбәт) спектакльләре белән Свердловск, Троицк, Петропавловск, Симәй, Омск, Томск шәһәрләренә дүрт ай ярымлык гастрольләрендә, 1927 елның җәендә педагог һәм театр режиссеры Гомәр Дәвешев җитәкчелегендә Муром, Касыйм, Чистай, Алабуга, Лаеш, Чаллы, Минзәлә шәһәрләренә гастрольләрендә катнаша.  Берара Әстерхан татар театрында эшли. 1930 елдан Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында хезмәт итә. Камал театрындагы беренче роле — Кәрим Тинчуринның «Беренче чәчәкләр» спектаклендәге Сара роле.

## Уйнаган рольләре
Драматик рольләрне дә, көлкеле рольләрне дә бердәй оста башкаручы артистка. Репертуардагы тискәре образларны да килештереп уйный торган була.
* *Гайни* — «Бәхетсез егет » Галиәсгар Камал
* *Зәмзәмбану* — «Ташкыннар» Таҗи Гыйззәт
* *Асия* — «Изге әманәт» Таҗи Гыйззәт
* *Мәпә* — «Рәйхан» Нәкый Исәнбәт
* *Шура* — «Рус кешеләре» () Константин Симонов
* *Мәймүнә* — «Миңлекамал» Мирсәй Әмир
* *Глаша* — «Яшенле яңгыр» () Александр Островский 
* *Нәгыймә* — «Хаҗи әфәнде өйләнә» Шәриф Камал
* *Лидия* — «Кыргыйлар» () Максим Горький
* *Мәфтуха* — «Татар хатыны ниләр күрми» Галимҗан Ибраһимов
* *Хәдичә* — «Зәңгәр шәл» Кәрим Тинчурин
* *Җиһан* — «Назлы кияү» Кәрим Тинчурин
* *Гөлнар* — «Сүнгән йолдызлар» Кәрим Тинчурин
* *Бәдига* — «Галиябану» Мирхәйдәр Фәйзи һ. б.

## Гаиләсе
Ире Хәким Сәлимҗанов (*[[1903 ел|1903]]-[[1981 ел|1981]]*), Камал театрының режиссеры һәм артисты, ТАССР халык артисты (*[[1957 ел|1957]]*).
:*[[ул]]ы* Марсель Сәлимҗанов (*[[1934 ел|1934]]-[[2002 ел|2002]]*), Камал театрының баш режиссеры, ССРБ халык артисты (*[[1984 ел|1984]]*). Марсельның хатыны Гөлнар. Балалары юк.
:*[[кыз]]ы* Аделя (Риненберг). Аделяның ире Владимир Риненберг.
:: *[[онык]]лары* Юрий, Илья (*[[Сан-Франциско]], [[АКШ]]*).
::: *[[онык]]чыклары* Илона-Кэтрин, Ева-Мария (*[[Сан-Франциско]], [[АКШ]]*).

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* ТАССР атказанган артисты
* 1975 ТАССР халык артисты

## Искәрмәләр

## Әдәбият
# *[[Хәким Сәлимҗанов]].* Артист язмалары. Казан: ТКН, 1966.
# *[[Ильтани Илялова|И. Илялова]].* Камал театры артистлары. Казан: ТКН, 1999. ISBN 5-298-00708-2
# *[[Ильтани Илялова|И. Илялова]].* Артисты театра им. Галиаскара Камала: Библиографический справочник. Казань: Татарское книжное издательство, 2005.
# Безнең кавем. Гыйнварда кабынган йолдызлар. Галия Нигъмәтуллина. «Сөембикә», 2017 ел, гыйнвар, 63нче бит.

## Сылтамалар

* Артисты театра им. Г. Камала. Нигматуллина Галия Нигметзяновна (1907-1990)

## Моны да карагыз

Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Татар артистлары
Төркем:Казан театр училищесын тәмамлаучылар
Төркем:XX гасыр актрисалары
Төркем:ССРБ актрисалары
Төркем:Камал театры актерлары