3 март

**3 март** — Милади тәкъвимендә өченче айның өченче көне. Ел ахырына кадәр 303 көн кала.

#### 

thumb|Япон курчаклары
###### 
*  — ***Бөтендөнья кыргый табигать көне*** ().
*  — ***Халыкара колаклар сәләмәтлеген һәм ишетү сәләтен саклау көне*** (, ).
*  Халыкара шагыйрьләр, эссеистлар һәм язучылар клубы — *** [[Халыкара язучы көне]].

======
*  — ***Болгариянең  хәкимияте астыннан азат ителү көне*** <small>()</small>, конфликтка  көчләренең катнашуы нәтиҗәсендә [[1878 ел]]да ''Рус-төрек сугышы''ның <small>([[:ru:русско-турецкая война (1877—1878)|ru]])</small> ''Санстефано тынычлык килешүе''нең <small>([[:bg:Санстефански мирен договор|bg]])</small> имзалау белән тәмамлануы көне. 
*  [[Грузия]] — ***Аналар көне*** <small>(, )</small>.
*  — ***Укытучылар көне*** <small>(, )</small>, 9 мартка кадәр бара.
*  [[Малави]] — ***Корбаннар көне*** <small>()</small>.
*  [[Судан]] — Милли бердәмлек көне.

======
*  /  [[Виргиния]] / [[Шарлотсвилл]] каласы — ***Азат ителү һәм иреклелек көне*** <small>()</small>, [[АКШ ватандашлар сугышы]] дәвамында [[1865 ел]]ны Берлек гаскәре каланы алуга, 14 000 [[кол]] [[хезмәтче]]сенә ирекле [[ватандаш]] статусы бирелә. Җирле истәлекле көн 2019 елгы тавыш бирү белән рәсмиләштерелә.
*  — ***Метеорологлар көне*** <small>()</small>.
*  — ***Спортсменнар көне*** <small>()</small>, илнең [[спорт]] өлкәсендә бар өлеш керткән шәхесләр истәлегенә багышланган.
*  — ***Хинамацури**'' <small>()</small>, **курчаклар*' яки *кызлар көне* бәйрәме.

====
* [[1837 ел|1837]] — [[АКШ]] [[Техас]] җөмһүрияте бәйсезлеген таный.
* [[1845 ел|1845]] — [[Флорида]] [[АКШ]]ка 27 нче [[АКШ административ бүленеше|штат]] булып керә.
* [[1861 ел|1861]] — [[Петербург]]та [[Александр II]] [[крепостнойлар хокукы]]н бетергән манифестны имзалый.
* [[1923 ел|1923]] — сатуга беренче атналык журналы [[«Тайм» журналы|«Тайм»]] чыга.
* [[1933 ел|1933]] — [[Потсдам]]да [[Адольф Гитлер]] [[Өченче рейх]]ны оештыру турында игълан итә.
* [[1978 ел|1978]] — [[Чарли Чаплин]] мәете аның [[Швейцария]]дәге кабереннән урлана.
* [[1991 ел|1991]] — Референдумда [[Латвия]]нең 74 %ты һәм [[Эстония]]нең 83 %-ты [[СССР]]дан бәйсезлек өчен тавыш бирәләр.

====
 
* [[1655 ел|1655]] — [[Тихон (Воинов)|Тихон]], 
* [[1839 ел|1839]] — [[Василий Магницкий]], 
* [[1847 ел|1847]] — [[Александр Белл]], [[АКШ]] уйлап табучысы.
* [[1859 ел|1859]] — [[Алексей Казем-Бек]], [[Казан губернасы]]нда [[туберкулёз]]га каршы чаралар башлаган табиб, [[Казан университеты|Казан император университеты]] профессоры.
* [[1860 ел|1860]] — [[Алексей Фаворский (1860)|Алексей Фаворский]], 
* [[1867 ел|1867]] — [[Теодоро Шестаков]], 
* [[1880 ел|1880]] — [[Милан Сршкич]], серб дәүләт эшлеклесе.
* [[1884 ел|1884]] — [[Ильяс Кудашев-Ашказарский]], татар [[музыка]]нты, [[театр]] эшлеклесе, татар театрына нигез салучыларның берсе.
* [[1888 ел|1888]] — [[Сергей Теплоухов]], 
* [[1896 ел|1896]] — [[Хафиз Палютин]], татар [[коммунизм|коммунисты]], [[СССР|ССРБ]] дәүләт эшлеклесе.
* [[1909 ел|1909]] — [[Михаил Белдер]], 
* [[1916 ел|1916]] — [[Лайош Мештерһази]], 
* [[1917 ел|1917]] — [[Зыгмунт Рушчевски]], 
* [[1918 ел|1918]] — [[Артур Корнберг]], 
* [[1923 ел|1923]] — [[Бикә Морзагулова]], 
* [[1924 ел|1924]] — [[Мәснәви Хәертдинов]], Татарстан халык рәссамы һәм [[Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе|атказанган сәнгать эшлеклесе]] (1924-1983).
* 1924 — [[Рәмзи Гарифуллин]], 
* [[1926 ел|1926]] — [[Фәйзи Гомәров]], 
* [[1928 ел|1928]] — [[Дмитрий Ширков]], 
* 1928 — [[Нәҗип Мәдияров]], [[татар]] шагыйре.
* [[1930 ел|1930]] — [[Геннадий Герасимов]], 
* [[1931 ел|1931]] — [[Әгъзам Тимершин]], [[газета]] хәбәрчесе, татар [[шагыйрь|шагыйре]].
* [[1934 ел|1934]] — [[Дания Дәүләтшина]], 
* 1934 — [[Салават Галин]], [[мәгариф]] эшлеклесе, башкорт [[язучы]]сы.
* [[1935 ел|1935]] — [[Марат Сафин (1935)|Марат Сафин]], 
* [[1937 ел|1937]] — [[Әнәс Баһманов]], 
* [[1938 ел|1938]] — [[Әхәт Салихов (1938)|Әхәт Салихов]], 
* [[1939 ел|1939]] — [[Гамир Исмәгыйлев]], 
* [[1941 ел|1941]] — [[Виктор Бударков]], 
* [[1946 ел|1946]] — [[Борис Журавлев]], 
* 1946 — [[Рөстәм Кайдрәкев]], 
* [[1948 ел|1948]] — [[Таңсылу Карамыш]], [[тел белеме]] галимәсе, [[матбугат]], [[радио]] һәм [[телевидение]] хезмәткәре, башкорт [[язучы]]сы.
* [[1950 ел|1950]] — [[Анатолий Кузьмин]], 
* 1950 — [[Рузия Мотыйгуллина]], РФ атказанган, ТР халык артисты.
* [[1954 ел|1954]] — [[Илдар Габдуллин]], 
* [[1957 ел|1957]] — [[Салават Низаметдинов]], башкорт [[композитор]]ы.
* [[1959 ел|1959]] — [[Вәгыйз Һидиятуллин]], 
* [[1962 ел|1962]] — [[Александр Дозморов]], 
* 1962 — [[Джекки Джойнер-Керси]], 
* [[1963 ел|1963]] — [[Баттулга Халтмаагийн]],  [[Монголия]] президенты ([[2017 ел]]дан).
* [[1964 ел|1964]] — [[Рәхимә Арсланова]], 
* [[1966 ел|1966]] — [[Михаил Мишустин]], 
* 1966 — [[Радмир Усаев]], 
* [[1971 ел|1971]] — [[Сергей Юшко]], 
* [[1973 ел|1973]] — [[Алсу Галина (Гафарова)]], татар [[Драматургия|драма]] артисты, [[җырчы]].
* [[1974 ел|1974]] — [[Сергей Батин]], 
* [[1987 ел|1987]] — [[Андрей Зубарев]], 
* [[1989 ел|1989]] — [[Ришат Төхвәтуллин]], эстрада җырчысы (лирик тенор).
* 1989 — [[Юлия Мазурова]], 
* [[1993 ел|1993]] — [[Равил Нотфуллин]],

====

* [[1703 ел|1703]] — [[Роберт Гук]] (*Robert Hooke''), инглиз физигы, химигы, математигы, астрономы, биологы.
* 1797 — Ив-Жозеф Тремарек Кергелен, француз диңгез сәяхәтчесе, контр-адмирал.
* 1919 — Евлампий Будрин,
* 1940 — Бакый Рәхимов, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1943 — Гали Рәхим, 
* 1948 — Кәлимулла Хәсәнов, 2нче патша Думасы һәм Милли Мәҗлес депутаты.
* 1948 — Ференц Керестеш-Фишер, 
* 1950 — Константин Базилевич,
* 1960 — Иван Граве,
* 1986 — Дмитрий Протопопов, инкыйлабчы, совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
* 1991 — Метри Кибек, 
* 1994 — Мөнир Агишев, 
* 1997 — Вячеслав Шугаев, язучы.
* 1998 — Владимир Шимко, 
* 1999 — Герһард Һерцберг, 
* 2001 — Рәис Әсәев, 
* 2005 — Камил Гозәеров, 
* 2006 — Эльсе Фишер, 
* 2007 — Альфред Сәйдәшев, юрист, казый.
* 2007 — Зиннур Уракчын, 
* 2013 — Алексей Яшмолкин, 
* 2015 — Габдулла Җиһаншин, 
* 2019 — Тәлгать Хөрәмшин,

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:3 март