Александр Попов (1924)

**Александр Васильевич Попов** (1924 - 1991) - Совет медицина галиме һәм укытучысы, токсиколог, халык сәламәтлеге һәм медицина фәннәрен оештыручы, медицина фәннәре докторы (1968), профессор (1978), медицина хезмәте полковнигы (1970). СССР дәүләт премиясе лауреаты (1969).
## Биография
1924 елның 18 октябрендә Үзбәкстан ССРының Ташкент шәһәрендә туган.

1948 - 1953 елларда С. М. Киров хәрби медицина академиясендә укыган. 1953 - 1954 елларда ул Совет армиясенең кайбер өлешләрендә хәрби бүлекнең медицина үзәге башлыгы булып хезмәт итә. 1954 - 1957 елларда С.М. Киров исемендәге Хәрби медицина академиясенең нормаль физиология бүлегендә аспирантурада белемен күтәрә.

1957-1969 елларда СССР Саклау Министрлыгының Дәүләт Үзәк Тикшеренү Провинциясендә (Семипалатинск Полигоны) түбәндәге эш урыннарын били: тикшерүче, лаборатория башлыгы һәм тикшеренү бүлеге җитәкчесе урынбасары.

1969 елдан 1985 елга кадәр ул үзенең фәнни-педагогик эшчәнлеген С.М. Киров исемендәге Хәрби Медицина Академиясендә түбәндәге позицияләрдә башлый: укытучы, массакүләм юк итү коралы кафедрасының өлкән укытучысы, профессор һәм хәрби токсикология һәм медицина яклавы җитәкчесе урынбасары. 1985 елдан 1991 елга кадәр - Ленинград санитария һәм гигиена медицина институтының гражданнарны саклау бүлеге җитәкчесе .

### Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
А.В. Поповның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге эксперименталь радиобиологияне һәм ионлаштыручы нурланышның организмга тәэсирен өйрәнү өлкәсендәге проблемалар белән бәйле. Ул үзәк нерв системасының югары өлешләренең бу авыруның барлыкка килүендә һәм барышында, нурланыш авыруы, нурланыш патологиясе проблемаларын үстерү, радиациягә каршы медицина ярдәме, гаскәрләрне һәм корылмаларны атом коралыннан һәм массалы юк итү коралыннан саклау тәкъдимнәре мәсьәләләре белән шөгыльләнә. A. В. Попов нурланыш авыруларының "эчәк", "баш мие" һәм "сөяк чылбыры" характеристикасының төп синдромнарын булдырды, нурланыш дозаларының санлы характеристикаларын билгеләде .

1957-нче елда А.В. Попов медицина фәннәре кандидаты дәрәҗәсе өчен "Нормаль һәм функциональ яктан зәгыйфьләнгән баш мие корты белән этләрдә кискен нурланыш авыруында кечкенә эчәкнең яшерен һәм мотор функцияләре" дигән темага кандидатлык диссертациясе һәм медицина фәннәре докторы дәрәҗәсе өчен "Югары һәм ультра югары дозаларда кискен нурланыш җәрәхәтләренең патофизиологик үзенчәлекләре" темасы белән докторлык диссертациясен яклады. 1968 елда А.В. Поповка профессор исеме бирелә. 1969-нчы елда язылган хезмәтләренең гомуми күләме буенча, А.В. Попов СССР дәүләт премиясенә лаек булды . 
A. В. Попов йөз илледән артык фәнни хезмәт авторы, монографияләрне дә кертеп. Шулай ук, ул тугыз табиб һәм фән кандидатларын әзерләгән галим .

Ул 1989 елның 21 августында Ленинградта үлә һәм Волково зиратына күмелә.

## Библиография
* Военная токсикология, радиология и медицинская зашита: Учебник, : 1978. — 335 с.
* Военная токсикология, радиология и медицинская защита: Учебник. 2-е изд. : 1987. — 355 с
## Бүләкләре
* СССР дәүләт премиясе (1969) 

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* *Профессора Военно-медицинской (медико-хирургической) академии (1798—1998) / Редкол.: Ю. Л. Шевченко (гл. ред.) и др. - Санкт-Петербург: Наука: С.-Петерб. изд. фирма, 1998 г. — 313 с. — ISBN 5-02-026061-4*
* *Знаменитые люди Санкт-Петербурга, 1703—2003: Биографический словарь* / В. Д. Доценко. - 2. изд., испр. и доп. - СПб.: ДАРК, 2003 г. — 455 с. — ISBN 5-98004-004-8
* *Памятные даты военной медицины: справочник-указатель* / Военно-медицинский музей М-ва обороны СССР. - Санкт-Петербург: Военно-медицинская акад. им. С. М. Кирова, 1991 г. — С.77

Төркем:Санкт-Петербург хәрби-медицина академиясен тәмамлаучылар
Төркем:Полковниклар (ССРБ)
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:Медицина фәннәре докторлары
Төркем:Питырбурда вафатлар
Төркем:1991 елда вафатлар
Төркем:21 август көнне вафатлар
Төркем:Ташкәнттә туганнар
Төркем:1924 елда туганнар
Төркем:18 октябрь көнне туганнар