open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Брахма Гыйбадәтханәсе, Кһаҗураһо

**Брахма Гыйбадәтханәсе** ул Һиндстанда, Мадхья-Прадешта Чаттарпурда урнашкан тугызынчы гасыр яки унынчы гасыр башы гыйбадәтханәсе. Гәрсә Һинд дине Ходае Брахма атамасы астында булса да, гыйбадәтханә Шива Ходаена багышланган. Бу гыйбадәтханә күп башка гыйбадәтханәләр белән бер рәттән Кһаҗураһо Һәйкәлләр Төркеменең ЮНЕСКО Дөнья Мирасы Урынын формалаштыралар.

## Килеп чыгышы
Гыйбадәтханә Кһаҗураһо Саган күле ярларында урнашкан. Ул ялгыш итеп Брахма Гыйбадәтханәсе дип атала; гыйбадәтханәнең *[[гарбһагриһа]]*сы (sanctum)-ында дүрт йөзле *[[лингам]]* бар, бу Шиваның символы, аны асаба табынучылар дүрт йөзле Брахма дип уйлаганнар. *Гарбһагриһа*ның тоташтыргычларның үзәк позицияләрендә һәм көнбатыш тәрәзәләрдә Вишну потлар бар. Шулай да алар шуннан эшләнгән ташлар гыйбадәтханә төзү өчен кулланылган ташлардан аерылып торалар.
Гыйбадәтханә я тугызынчы гасырда, я унынчы гасырның беренче яртысында төзелгән булган.

## Архитектура

Брахма гыйбадәтханәсе Кһаҗураһо Һәйкәлләр Төркеменең сакланып калган төрле гыйбадәтханәләренең берсе булып тора. Известьташның төреннән (grainstone) төзелгән башка күп гыйбадәтханәләрдән аермалы буларак бу гыйбадәтханә граниттан ясалган. Гыйбадәтханәнең бу планы Лалгуан Маһадэва гыйбадәтханәсенә охшаш. Бу гыйбадәтханәләр граниттан комташка күчеш булган чорда төзелгән булган.
Һиндстанның Археологик Өйрәнүе буенча гыйбадәтханәнең планы Кһаҗураһоның башка гыйбадәтханәләренә караганда гадирәк. *[[Шикһара]]* (Илаһ сакланган пулат өстеннән манара) комташтан ясалган. Гыйбадәтханә башта өй алдыннан һәм *гарбһагриһа*дан торган. Өй алды җимерелгән булган һәм бары тик *гарбһагриһа* калган, аның таҗы булып *шихара* тора. Тышкы рәвештә, *гарбһагриһа* формасы буенча хач булып тора һәм һәр ягында проекцияләр бар. Эчтән ул формада квадрат һәм гранитның 12 пилястрында тора. Көнчыгыш проекциядә төп ишек юлы бар һәм көнбатыш проекциядә кечерәк ишек юлы бар. Калган ике проекцияләрдә рәшәткәле тәрәзәләр бар.
Төп ишек юлы күбесенчә бизәксез. Анда тоташтыргычта бары тик *[[тримурти]]* бар һәм нигездә Ганга һәм Ямуна бар.

### Әдәбият
*
*

## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине
Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр
Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре
Төркем:Шиваизм
Төркем:Вишнуизм
Мичиган университеты

**Мичига́н университе́ты** (, ; еш кына *U of M* кадәр кими) — ачык (дәүләт) тикшеренү университеты, АКШ, Мичиган штатында Әнн-Арбор шәһәрендә урнашкан. 1817 елны Детройтта нигезе салынган, әмма егерме елдан соң (1837 елны) Әнн-Арборга күчкән.
## Университет тарихы

Мичиган университетының нигезе 1817 елны Детройтта салынган. 1837 елны университет Әнн-Арборга күчәп килген.

## Университетның структурасы

* Инженерлык колледжы (1854)

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* 
* Официальный сайт Мичиганского университета 


Төркем:Әлифба буенча университетлар
Ак буллат

**<u>Ак буллáт</u>** (Сукыр кычыткан) — иренчәчәклеләр семьялыгыннан озын, шуышма тамырчалы купьеллык үләнчел үсемлек. Аны еш кына пустырник обыкновенный, сердечный, пустырник волосистый дип атап йөртәләр.

## Характеристика
Сабаклары туры, дүрт кырлы, 60 сантиметрга кадәр җитә. Яфраклары кара-каршы урнашкан, йомыркасыман яки йөрәксыман очлайган башлый,озынлыгы- 10 сантиметр, киңлеге — 8 сантиметрга кадәр,кырыйлары үткен пычаксыман. Өчен яфракларының куентыкларында ак яки аксыл-сары таҗлы ике иренле чәчәкләр урнашкан. Җимешләре куе соры дүрт чикләвеккә тарала. Апрель-августта чәчәк ата, җимешләре июль-сентябрьдә өлгерә.

## Таралып урнашуы
Ак баллут Россиянең бөтен Аурупа өлешендә диярлек, Себердә, Ерак Көнчыгышта таралган. Ул шулай ук Кавказда, Казахстан һәм Урта Азия урманнарында, урман кырыйларында, аланлыкларда, куаклылар арасында, юл буйларында, бакчаларда һ.б. үсә.

## Файдасы
Дәвалау максатында ак баллутның чәчәкләрен һәм яфракларын кулланалар. Чәчәкләрендә — алкалоидлар, гликозидлар, сарониннар, флавоноридлар, дуплау матдәләре, лайла, гистамин, холин, С витамины; яфракларында алкалоид, ламиин һәм чәчәкләрдә булган башка матдәләр бар.

## Халык медицинасы
Халык медицинасында ак баллутны эч китүдән, шул исәптән дизентерия белән бәйле ашказаны-эчәк авыруларыннан кулланалар. Какырыкны йомшарту үзлеге булганга (бу үзлек андагы сапониннарга бәйле), чәчәкләре төнәтмәсен трахеит, бронхит, бронхиаль астма һәм башка төр сулыш органнары авырулары вакытында какырык чыгаруны яхшырту өчен тәкъдим итәләр. Төнәтмәләрен тагын да ешрак үпкәдән, эчәктән, аналыктан кап киткәндә кан туктаткыч чара буларак ,шулай ук кайчакларда бавыр, бөер, сидек куыгы, хатын-кыз авыруларыннан дәвалану өчен кулланалар. Нерв какшаганда, истерия, йокысызлык белән интеккәндә дә ак баллут чәчәкләре төнәтмәсен эчәргә кушалар. Үсемлекне балалар золотуха, фурункулез, тимрәү, трие җәрәхәтләре, кызамык белән авырганда кан чистарткыч буларак кулланалар. Геморройны дәвалау өчен төнәтмәсеннән ванна ясыйлар. Ангина булганда, чәчәк төнәтмәсе белән авызны чайкау да файдалы.

Гадәттә, мондый төнәтмәләрне 1 стакан кайнаган суга 1 кашык чимал(чәчәк яки үлән) исәбеннән әзерлиләр,көнгә 4-5 тапкыр яртышар яки берәр стакан эчәләр. Тәнгә сөртү яки компресслар өчен дә шундый үк яки куерак ( 1 стакан суга 2 кашык чимал) төнәтмәдән файдаланалар. Яңа өзелгән чималдан әзерләнгән сокны да (көнгә 4 тапкыр берәр аш кашыгы) эчәргә була.

## Чыганаклар

* **"Дару үсемлекләре"** китабы, "Раннур" нәшрияты,1999нчы ел. Автор : *<u>Миргалим Харисов</u>*

## Сылтамалар

*https://tatar-today.ru/2018/05/28565/

Төркем:Әлифба буенча үсемлекләр
Джованни Сфортунати

**Джованни Сфортунати** (16-ынчы гасырда эшләгән) Италия математигы булган.

Сфортунати Сиенада туган булган. Аның *Nuovo lume* ("Яңа яктылык", 1544) китабы Никколо Фонтана Тартальяның *General trattato de' numeri et misure* эше өчен төп чыганакларның берсе булып тора.

## Эшләре
* Гутенберг проектында

## Искәрмәләр

* Tucci U., *Manuali d’aritmetica e mentalità mercantile tra Medioevo e Rinascimento*, ne *Il tempo cit.*, p.&nbsp;55

Төркем:Математиклар
Армия генералы

**Армия генералы** () — кайбер дәүләтләрнең кораллы көчләрендә шәхси хәрби дәрәҗәсе. Маршал яки фельдмаршал хәрби дәрәҗәсе булган Кораллы Көчләрдә, гадәттә, армия генералы хәрби дәрәҗәсе элеккегечә икенче; андый хәрби дәрәҗәләр булмаган җирдә армия генералы чины иң югарысы (АКШ, Әрмәнстан, Украина).
## Искәрмәләр

## Шулай ук карагыз

* Россия Федерациясе Кораллы Көчләрендә хәрби дәрәҗәләр

## Тышкы сылтамалар
* Воинские и гражданские чины и звания в Российской империи, их эквиваленты в армиях СССР и РФ и знаки их различия

Төркем:Хәрби дәрәҗәләр
Төркем:Россия Хәрби көчләренең хәрби дәрәҗәләре
Филиппе ди Франческо

**Филиппе ди Франческо** ул Франко-Америка математигы, ул математик физикасында, физика комбинаторикаcында һәм интеграль системаларында махсуслаша, хәзерге вакытта ул Иллиноис Университетында профессор булып тора.

## Искәрмәләр

Төркем:Математиклар
Исаак бен Мозэс Эли

**Исаак бен Мозэс Эли һа-Сэфаради** унбишенче гасыр Испания яһүд математигы, ул Арагон Патшалыгында, Ориуэлада туган булган.
Мориц Штейншнайдер бенча ул Альгамбра Декреты буенча 1492 ел Испания качакларыннан булырга мөмкин булган, мөгаен ул Константинопольгә киткән. Ул "Мелекет һа-Миспар" дигән математик эшен язган, ул өч өлешкә бүленгән булган: (1) саннар теориясе, биредә беренче дүрт кагыйдә һәм квадрат тамырларны чыгару турында сүз бара; (2) пропорцияләр, һ.б; һәм (3) элементар геометрия. Китап Евклидка кереш булып тора һәм фигуралар фәне билгеләмәсе белән башлана.

## Искәрмәләр

* Steinschneider, *Bibliotheca Mathematica*, 1901, p.&nbsp;74.
* Steinschneider, *Jewish Literature*, p.&nbsp;192.
* 

Төркем:Математиклар
Сергей Погодин

**Сергей Погодин**, Сергей Николай улы Погодин (, *[[1956 ел]]ның [[22 март]]ы, [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[Хабаровск]]*) — генерал-майор (*[[2001 ел]]дан*), Татарстан Республикасының хәрби комиссары (*[[2006 ел]]дан*). 1977 елдан 2006 елга кадәр Ерак Көнчыгыш, Киев хәрби округларында, Алманиядә совет гаскәрләре төркемендә, Байкал арты һәм Төньяк Кавказ хәрби округларында хезмәт итә. Взвод командирыннан армия командующие урынбасарына кадәр хәрби хезмәтнең барлык баскычларын уза.

## Тәрҗемәи хәле
1956 елның 22 мартында Хабаровскида туган. Киев югары гомумигаскәр командирлар укуханәсен (*[[1977 ел|1977]]*), М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академияне (*[[1987 ел|1987]]*), РФ Коралы Көчләренең Генераль штабы Хәрби академиясен (*[[1999 ел|1999]]*) тәмамлаган.

## Хезмәт юлы
1977—1982 елларда — Алманиядә совет гаскәрләре төркемендә: мотоукчы взводы командиры, мотоукчы ротасы командиры.

1982—1987 елларда — Киев хәрби округында: мотоукчы батальоны командиры урынбасары.

1987—1997 еллларда — Байкал арты хәрби округында: танк ут нокталары аерым батальоны командиры, штаб башлыгы – мотоукчы полк командиры урынбасары, пулемет-артиллерия дивизиясенең мотоукчы полкы командиры, армия корпусының аерым мотоукчы бригадасы командиры.

1999—2006 елларда — Кавказ арты хәрби базасы командиры, Төньяк Кавказ хәрби округы 58нче армия сәргаскәре урынбасары.

2002—2003 елларда Төньяк Кавказда террорчылыкка каршы операциядә катнаша.

РФ Президентының 2006 елның 2 мартындагы 235нче санлы Указы белән Татарстан Республикасының хәрби комиссары итеп билгеләнә.

## Хәрби һәм махсус исемнәр
«Генерал-майор» хәрби исеме РФ Президентының 2001 елның 22 февралендәге 217нче санлы Указы белән бирелә.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* Почет ордены (*[[РФ]]*)
* II дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены медале
* «Сугышчан казанышлары өчен» ордены (*[[РФ]]*)
* «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» орденының медале
* унтугыз ведомство бүләге

## Гаиләсе
Өйләнгән, бер улы.

## Әдәбият
# Военком Погодин: «Всегда помните, что вы из Татарстана!» «Казань», 2019, декабрь, стр.46-50.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

*  Сергей Николай улы Погодин.  Татарстан Республикасы хәрби комиссариаты сайты
*   Военком Татарстана о дедовщине: «У меня таких примеров нет!» БИЗНЕС Online, 1.04.2016

## Шулай ук карагыз

Төркем:Генерал-майорлар
Төркем:РФ генерал-майорлары
Төркем:Татарстан оешмалары җитәкчеләре
Төркем:Хәрби комиссарлар
Төркем:Киев югары гомумгаскәри команда укуханәсен тәмамлаучылар
Төркем:РФ генштабы хәрби академиясен тәмамлаучылар
Төркем:Фрунзе исемендәге Хәрби академияне тәмамлаучылар
Төркем:Почет ордены кавалерлары
Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары
Төркем:Татарстан Куркынычсызлык Шурасы әгъзалары
Боз XV

**Боз XV** ул бозның кристаллик формасы, ул боз VI-ның протон-тәртипле формасы. Ул суны 130 K да һәм 1 GPa (9820 атмосферада) каттырып барлыкка килә.

Гади боз ice I<sub>h</sub> буларак мәгълүм,  (Перси Уильямс Бриджман номенклатурасында). Төрле температураларда һәм басымнарда бозның төрле типлары боз II-дән боз XVI-га кадәр барлыкка китерелгән булган.

2009 елның 14 июнендә Оксфорд Университетында Кристоф Зальцман һәм аның коллегалары боз XV-не һәм аның хасиятләрен ачулары турында игълан иткәннәр һәм аның хасиятләре фараз ителгәннәрдән аерылып торган булган. Аеруча боз XV фараз ителгәннән аермалы буларак, антисегнетоэлектрик түгел, ә сегнетоэлектрик булган.

## Искәрмәләр
*

*Salzmann, C.G., et al. 2009. "Ice XV: A new thermodynamically stable phase of ice." *Physical Review Letters* 103 (Sept. 4):105701.
Якутенков Александр

**Якутенков Александр Аркадий улы** — галәм радионавигациясе, каты җисем лазерлары, микропроцессорлар, микроэлектрониканың физик-химик нигезләрен өйрәнүче галим. Техник фәннәр кандидаты. Фәнни дәрәҗәсе — доцент. А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университетында, радиоэлектроника һәм телекоммуникацияләр институтында электрон аппаратура җитештерү технологиясе һәм конструирлау кафедрасында лектор булып тора. Галәм радионавигациясе курсында төрле ясалма радионавигацион иярчен йолдызлыкларын чагыштыра. Координаталар табуның граждан һәм хәрби төгәллек аермасын ассызыклый.

## Әдәбият
* Твердотельные лазеры с нестационарным резонатором и некоторые их применения [Текст] : Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата технических наук. 05.12.08 / Казан. авиац. ин-т им. А. Н. Туполева. — Казань : [б. и.], 1976. — 24 с. : ил.
* Методические указания к лабораторным занятиям по дисциплине "Применение микропроцессоров в конструкциях и технологии производства РЭА" / Сост.: Ю.Л. Носов, А.А. Якутенков. — Казань : Изд-во КАИ, 1989. — 43 с. — 30.00 р., УДК 004.31(07)
* Физико-химические основы микроэлектроники, конструирования и технологии РЭА : Лабораторный практикум / А. А. Якутенков. — Казань : Изд-во КАИ, 1987. — 64 с. — 0.15 р. 
УДК 621.382.049.77(07), 621.396.6.001.6(07), 621.396.6.002, 6(06)

Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Казан авиация институтын тәмамлаучылар
Владимир Сәеткулов

**Сәеткулов Владимир Гыйльман улы** — А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университетында, радиоэлектроника һәм телекоммуникацияләр институтында электрон аппаратура җитештерү технологиясе һәм конструирлау кафедрасында электроника, метрология өйрәнүче галим. "Метрология, стандартизация һәм сертификация" курсы буенча лекцияләр укый, лабораториядә эшли.
*Патентлары исемлеге (русча):*
* Вихретоковый накладной преобразователь, п. 516955,
* Распылитель, п. 628958,
* Устройство для соединения ультразвуком полимерных материалов, п. 679413,
* Стиральная машина, п. 715673,
* Устройство для нанесения клея, п. 841984,
* Ультразвуковой способ контроля толщины, п. 932230,
* Устройство для ультразвукового контроля усилия затяжки резьбовых соединений, п. 954820

Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Мыльников Максим

**Мыльников Максим Анатолий улы** — Казан дәүләт энергетика университетында, ТИСБИ-да (Халыкара Мөнәсәбәтләр факультетының деканның урынбасары) эшләүче галим. Лекцияләр укый.

## Фәнни өйрәнү даирәләре
Сәясәт белеме,
Сәясәт белеме һәм сәясәт теориясе,
Халыкара мөнәсәбәтләр теориясе,
Халыкара-сәяси анализ ысуллары,
Россия Федерациясенең тышкы сәясәте,
Глобаль сәясәттә Россия.
## Квалификациясен күтәрүе
* "Югары уку йортларының эшчәнлеге белән идарә итүе",
* Югары белем адаптирланган өйрәнү программаларын проектлау (инклюзив белем бирү), Казан, 2017
* "ФГОС 3++-ка күчкәндә югары уку йортында белем бирү процессын ничек тәэмин итәргә һәм бәяләргә", Казан, 2018.
* "IT-ны куллану өлкәсендә остазның мәгълүмати компетентлыгы", 2018.
* "Антикоррупцион сәясәтнең актуаль сораулары (белем бирү белгечләре һәм җитәкчеләре өчен)" программасы буенча квалификацияне күтәрү, Казан, 2018.

Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Политология
Лоңсюен

**Лоңсюен** () — Вьетнамның Аңзяң правинсәсендә урнашкан шәһәр.
## [[Тарих]]
Хәзерге статусын 1999 елдан башлап йөртә.
## Халык

## Кардәш шәһәрләр

## Искәрмәләр

## Рәсми сайт
* 

Төркем:Вьетнам шәһәрләре
Маршал

**Ма́ршал** ( < др.-в.-нем. *marahscalc* (конюх) «ат караучы») — кайбер дәүләтләр армияләрендә югары генераль составының хәрби дәрәҗәсе (яки чин).  1917 елга кадәр Россиядә генерал-фельдмаршал - иң югары хәрби дәрәҗә.
## Барлыкка килү тарихы

## [[Австралия]]

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар
* Воинские и гражданские чины и звания в Российской империи, их эквиваленты в армиях СССР и РФ и знаки их различия

Төркем:Хәрби дәрәҗәләр
Төркем:Россия Хәрби көчләренең хәрби дәрәҗәләре
Кронос (Галәм аппараты)

**Кронос** — ул Сатурнга концепция миссиясе булып тора. Аның максаты булып Сатурнның атмосферасының химик составын, гравитацияне һәм магнит кырларын өйрәнү. Кояш энергиясе белән туклана торган Галәм аппараты бар, ике атмосфера зонды һәм (мөгаен) Сатурн боҗраларын карау өчен ике кечкенә зонды бар.
Кронос 2009 елда NASA һәм ESA аша хезмәттәшлектә тәкъдим ителгән булган.
Очып китү һәм Венера, Җир һәм Юпитер тирәли әйләнеп очканнан соң Кронос Сатурнга киләчәк. Очу вакыты сайланылган траекториягә бәйле һәм 6 елдан 17 елга кадәр алачак. Сатурн янында ике атмосфера зонды җиберәләчәк, алар Сатур атмосферасына керәчәк һәм химик состав (изотоплар нисбәтен кертеп, температураны, җилләр тизлекләрен, болытлар структурасын (10 барга кадәр басымнарга кадәр)).
Бик якын арадан (берничә километр) боҗра кисәкчәләре сурәтләрен тәэмин итәр өчен ике боҗра зонды чыгаралачак. Алып баручы Галәм аппараты Сатурн янында якын арада очачак һәм Сатурнның гравитацион һәм магнит кырлары турында төгәл мәгълүматны алачак, һәм шулай ук атмосфера циркуляциясе турында һәм атмосфераның тирән составы турында.
Алып баручы Галәм аппараты конструкциясе буенча Юпитерның ''Juno''сына охшаш, Кояш панельләрен кертеп. Төшү зондларның тәкъдим ителгән конструкциясе Галилео зондына охшаш булачак. Миссия гомумән хәзер булган технологиягә нигезләнгән булачак.

## Искәрмәләр

Төркем:Космонавтика
Төркем:NASA
Говорухин

**Говорухин** — фамилия.
* Дмитрий Говорухин (1889—1972), композитор, педагог.
* Сергей Говорухин (1961—2011), РФ кинорежиссеры, сценарий авторы, язучы. Станислав Говорухинның улы.
* Станислав Говорухин (1936—2018), РФ кинорежиссеры, сценарий авторы, җәмәгать эшлеклесе.

Төркем:Шәхесләр
Төркем:Фамилияләр
Маршал (мәгънәләр)

**Маршал**:
* Маршал — кайбер дәүләтләр армияларындә югары хәрби исеме (яки чин).
* Маршал — «Көчекләр патруле ()» мультсериалның бер персонажлары.
Россиянең Һинд дине киңәшмәсе

**Россиянең Һинд дине киңәшмәсе** (Рус телендә: Совет индуистских общин России, СИОР) Россиядә Һинд дине тарафдарларының вәкаләт оешмасы булып тора. Ул 2011 елның 19 декабрендә Россиядә Бһагавад Гита турында хөкем вакыйгалары вакытында "Россиядә Һиндстаннан, Маврикийдан, Бангладештан, Непалдан һәм башка илләрдән яшәүче Һинд дине тарафдарлары" тарафыннан барлыкка китерелгән булган. Хәзерге рәис булып Садһу Прийя Дас тора.

## Шулай ук карарга мөмкин
* Россияда Һинд дине
* Британиянең Һинду Форумы

## Искәрмәләр
  

## Тышкы сылтамалар
* Россиянең Һинд дине киңәшмәсенең рәсми сайты 

Төркем:Һинд дине
Юнона Карева

**Юнона Карева**, Юнона Илья кызы Карева (, *[[1933 ел]]ның [[7 июль|7 июле]], [[ССРБ]], [[Украина ССР]], [[Харьков]] – [[2013 ел]]ның [[27 май|27 мае]], [[РФ]], [[ТР]], [[Казан]]*) — Казан Зур театры актрисасы, Казан театр училищесы укытучысы, Татарстанның атказанган артисты, Татарстанның (*[[1997 ел|1997]]*) һәм Русиянең (*[[2005 ел|2005]]*) атказанган сәнгать эшлеклесе.
 
## Тәрҗемәи хәле
1933 елның 7 июлендә Украина ССР Харьков шәһәрендә инженер-төзүче Илья Фрейдман белән җырчы-пианинода уйнаучы Елена Каражеляскова гаиләсендә туган. Бөек Ватан сугышы елларында Пензада, Новосибирскида эвакуациядә була. Туган шәһәре дошманнан азат ителгәч, Харьковка кайта. М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училещесын тәмамлаган (*[[1955 ел|1955]]*). Беренче ире Всеволод Платов белән Казан Зур театрына эшкә килә. 1949 елда әтисенең яһүд Фрейдман фамилиясе урынына алган әнисенең болгар фамилиясе Каражелясковадан сәхнә псевдонимы **Карева** ясала. 1955—1992 елларда — Казан Зур театрының әйдәүче актрисасы. Бер үк вакытта, 1971 елдан башлап, Казан театр училищесындә укыта.

## Иҗаты

Казан Зур театры сәхнәсендә 100 дән артык роль башкарган. Кайбер рольләре: Ирина («Деле о любви»), Агния («Традиционный сбор»), Анхела («Ход конем»), «Жаркое лето в Берлине», Лиза Тураева («Перед зеркалом», Вениамин Каверин романы буенча Алла Бабенко сәхнәгә куйган).

1971 елдан башлап (*[[1992 ел]]дан штатта торып*), Казан театр училищесындә укыта, РФ халык артисты Вадим Кешнер белән унбер курс укытып чыгара. Шәкертләре арасында: Юра Ильин (*[[Казан Зур театры|Качалов театрының]] баш режиссеры*), Татарстанның халык артисты Галина Юрченко, Елена Калаганова, Алсу Густова, Гүзәл Шакирҗанова (*[[Казан яшь тамашачы театры]] актрисалары*), Рәшит Заһидуллин (*Казанның [[Тинчурин театры]]ның элекке баш режиссеры*), Айсылу һәм Павел Федотовлар (*[[Краснодар]]*), Россиянең атказанган артисты Сергей Угрюмов (*МХАТ һәм кино актеры*), Гуля Галәвиева (*[[Мәскәү]] режиссеры*), Мәскәүнең «Мир лиц» театрын оештыручы Алексей Балясов, Чулпан Хаматова (*Казанда бер ел укыгач, Мәскәүгә китә*).

## Фильмография
* 1979 — «Место встречи изменить нельзя» (Одесса киностудиясе, режиссер Станислав Говорухин) — *Галина Желтовская*.
* 1990 — «Шереметьево -2»
* 1997 — «Время танцора» (режиссер Вадим Әбдрәшитов)
* 1998 — «Страна глухих»
* 1999 — «Лунный папа»

## Гаилә хәле
Беренче ире ― Всеволод Платов (1929—2004), актер.
Икенче ире ― Станислав Говорухин (1936—2018), кинорежиссер. Улы Сергей Говорухин (1961—2011), кинорежиссер.
Өченче ире ― Марат Таҗетдинов (1939—2002), Татар дәүләт филармониясе директоры (1973—1988).

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* *Марина Подольская*.  Юнона и театр.  «Наш дом – Татарстан», №5 (013) 2010 г.
*   Yunona Kareva (1933–2013)
*   Она была символом театральной Казани. БИЗНЕС Online, 27.05.2013

## Моны да карагыз

Төркем:Әлифба буенча актрисалар
Төркем:ССРБ актрисалары
Төркем:Русия актрисалары
Төркем:Татарстанның атказанган артистлары
Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Русиянең атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Казан Зур театры актерлары
Төркем:Щепкин театр укуханәсен тәмамлаучылар
Төркем:Казан театр укуханәсе укытучылары
Дамир Динниулов

**Дамир Динниулов**, Дамир Равил улы Динниулов (*Дамир Равильевич Динниулов;  [[1962 ел]]ның [[23 декабрь|23 декабре]], [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]*) — эчке хезмәт генерал-майоры (*[[2015 ел|2015]]*), ТР буенча ЭЭМ урынбасары (*[[2002 ел|2002]]—[[2018 ел]]ларда*), Татарстанның ДОСААФ идарәсе рәисе (*[[2018 ел]]дан*).

## Тәрҗемәи хәле
1962 елның 23 декабрендә Казанда туган. ССРБ ЭЭМ Иваново янгын-техник укуханәсен (*[[2015 ел]]дан РФ гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Иваново дәүләт янгынга каршы хезмәте академиясе*) (*[[1984 ел|1984]]*), РФ ЭЭМ югары инженерлык янгын-техник мәктәбен (*[[1991 ел|1991]]*) тәмамлаган.

## Хезмәт юлы
1999—2002 елларда — ТР ЭЭМ дәүләт янгынга каршы хезмәт идарәсе башлыгы.

2002—2011 елларда — ТР буенча ЭЭМ урынбасары — ТР ЭЭМ тыл башлыгы.

2011—2018 елларда — ТР буенча ЭЭМ урынбасары.

2018 елдан — «армиягә, авиациягә һәм флотка ярдәм итү буенча ирекле җәмгыять» төбәк иҗтимагый-дәүләт берләшмәсе () идарәсе рәисе.

## Хәрби һәм махсус исемнәре
РФ Президентының 2011 елның 29 июлендәге Указы нигезендә «эчке хезмәт полковнигы» Динниулов Дамир Равил улы Татарстан Республикасы буенча Эчке эшләр министры урынбасары итеп билгеләнә.
 
РФ Президентының 2015 елның 21 февралендәге 91нче санлы Указы нигезендә Татарстан Республикасы буенча Эчке эшләр министры урынбасары Дамир Динниуловка «эчке хезмәт генерал-майоры» махсус исеме бирелә.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2006 — II дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены медале
* 2016 — I дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены медале
* 2001 — «ТР буенча ЭЭМ шәрәфле хезмәткәре»
* 2010 — «ЭЭМ шәрәфле хезмәткәре»
* күп санлы ведомство бүләкләре

## Милке
2015 елда еллык кереме — 3,1 млн. сум булган. Хосусый милкендә ике җир участогы (3 310 һәм 988 квадрат метр), 302 «квадрат» торак йорт һәм 172,6 квадрат метрлы фатирның чирек өлеше. Әлеге фатирның чирек өлеше хатынында, шулай ук хатыны милкендә машина кую урыны беркетелгән, шулай ук 295,9 мең сум күләмендә керем декларацияләнгән. Динниулов су транспортын өстен күрә — Silver 470 Cruiser мотор көймәсе (*[[2007 ел]]гы*) бар. Toyota Land Cruiser 150 Prado (*[[2013 ел]]гы*) машинасы хатынына язылган.
## Искәрмәләр

## Әдәбият
# *Дамир Динниулов*.   Новая жизнь ДОСААФ. «Казань», 2019, декабрь, стр.4-7.

## Сылтамалар
*   Динниулов Дамир Равильевич.  Деловой центр РТ — интернет-портал TatCenter.ru (Татцентр.ру)

Төркем:Генерал-майорлар
Төркем:Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Иваново дәүләт янгынга каршы хезмәте академиясен тәмамлаучылар
Төркем:Татарстан оешмалары җитәкчеләре
PyQuante

**PyQuante** - ул Гаусс типы орбиталь нигез тупланмаларын кулланып квант химиясе ысулларын үстерү өчен ачык чыганак программалар тупланмасы. Программа Python программалау телендә язылган, әмма аның тизлек өчен С программалау телендә "дәрәҗә билгеләү" язылган модульләре бар, һәм шулай ук Python өчен NumPy сызыкча алгебра киңәйтүләре бар. Нәтиҗә код, башка квант химия программалары кебек тиз булмаса да, аңлау һәм модификацияләү өчен күпкә җиңелрәк. Бу программа тәэминатының максаты эшләүче квант химиясе программасын тәэмин итү генә түгел, ә галимнәр һәр түбән дәрәҗә рутинасын язу мәшакатеннән арынып үз квант химия программаларын төзү алу.

## PyQuante хасиятләре
* Hartree Fock: чикләнгән ябылган кабырчык һәм чикләнмәгән ачык кабырчык имплементацияләре;
* Тызгызлык функция теориясе: Локаль тыгызлык аппроксимациясе (SVWN, Xalpha) һәм Гомумиләштерелгән градиент аппроксимациясе тыгызлыгы;
* Орбиталарга бәйле тыгызлык функционаллары аппроксимациясе өчен Оптималь эффектив потенциал ысулы;
* Хузинага, Рис, яки Мартин Хед-Гордон/Джон Попл техникаларын кулланып электрон интегралларын исәпләү; бу программаларга C программалау теле һәм Python интерфейслары;
* MINDO/3 ярым-эмпирик энергияләре һәм куәтләре;
* Конфигурация үзара-тәэсир итешү - бердәнбер ярсуланган халәтләр;
* DIIS конвергенция тизләнеше;
* Икенче тәртип Мөллер-Плессет пертурбация теориясе (MP2).

## Шулай ук карарга мөмкин
* PyQuante SourceForge Site, which contains information and download links.
*PyQuante is written and maintained by Rick Muller.
*:en:List of quantum chemistry and solid state physics software

Төркем:Химия
Төркем:Программа белән тәэмин ителеш
V-by-One US

**V-by-One US** ул THine Electronics барлыкка китергән электрик цифрлы сигналлар стандарты. Ул V-by-One HS-ның варисы булып тора, сигнал тасмасына дүрт мәртәбә күбрәк мәгълүмат узу дәрәҗәсе тәкъдим итә һәм цифрлы пиксельле дисплейлар өчен эчке интерфейс буларак кулланыла.

## Тарих
THine 2017 елның 5 июнендә V-by-One US өчен тапшыру сызыклары үсешен игълан иткән. Яңа спецификация тасмага 16 Гбит/с ка кадәр мәгълүмат узу рөхсәт итә, бу V-by-One HS-ның 4 Гбит/с - на кадәр 4 мәртәбә тизрәк. Ул 4K чишелешле 60Гц дисплейларына ике тасмадан артык һәм 8K чишелешле 60Гц дисплейларына 8 тасмадан артык куллана.

2018 елның 21 сентябрендә ширкәт аның V-by-One US чипсетының эшләүче мисаллары булган дип игълан иткән. Чипсет ике 16 Гбит/с сигнал тасмаларын тәэмин итә, ул 4K дисплеен яки 60 Гц та дүрт 1080p дисплейларын эшкә җигә. Чипсет V-by-One HS-ның 8-тасма һәм V-by-One US-ның 2-тасма арасында мәгълүмат уздыру рөхсәт итә.

## Чагыштыру

## Искәрмәләр
Рейкьявик мәчете

**Рейкьявик мәчете** () — Исландия башкаласы Рейкьявикта урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, мәчет. Исландиянең мөселманнар берләшмәсе () көче белән ачылган.

## Тарих

Исландия турында беренче булып гарәп сәяхәтчесе Әл-Идриси (1100—1164) «Нузхат ал-муштак фи-хтирак ал-афак» (Tabula Rogeriana, 1154) китабында телгә ала.

1971 елда Исландиядә ислам динен тотучы 5, 2019 елда 2 000 кеше исәпләнә. Бу — Исландия халкының (357 050 кеше, 2018)  якынча 0,3% ы. Күпчелек мөселманнар Рейкьявикта яки башкала читендә яши, шулай ук башкаладан 412 км ераклыктагы  Косово качаклары-мөселманнар урнаштырылган.

Исландиянең мөселманнар берләшмәсе 1997 елда оеша. Берләшмәне нигезләүче, хәзерге җитәкчесе һәм Рейкьявик мәчетенең имамы — 1971 елда Иерусалимнан (Фәләстыйн) килгән хаҗи Сәлмән Әл-Тамими (Salmann Tamimi).
 
Мәчет ачу өчен рөхсәт 2000 елда алынган. 2002 елда шәһәрнең Ármúli районындагы офис бинасының арендага алынган 3нче катында мәчет ачылган. Мәчеттә көндезге һәм төнге намазлар укыла, аларга җирле исландиялеләрдән һәм төрле кыйтгалардан килгән мөселманнардан 30 га якын кеше җыела. Дини бәйрәмнәр уздырыла, никах укыла, мөселманча җирләү хезмәте эшли. Арендага түләү өчен акча Исландиянең мөселманар берләшмәсе милкендәге кибеттән, кафедан керә.
 
## Яңа мәчет проекты

Исландиянең мөселманнар берләшмәсе башкала муниципалитетына 2000 елда ук Рейкьявикта (*аерым бинада*) тагын бер мәчет төзүгә заявка биргән. 2013 елда 1 600 квадрат метр җир (*мәчет бинасына 800 [[квадрат метр]]*)  бүленеп, яңа мәчет төзелешенә рөхсәт алынган. Әмма 2019 елда да мәчет проекты расланмаган. Проект архитекторы Гуджон Магнуссон (Guðjón Magnússon).

## Сылтамалар
*  Исландиянең мөселманнар берләшмәсе сайты 

## Искәрмәләр


Төркем:Әлифба буенча мәчетләр
Төркем:Исландия мәчетләре
Төркем:2002 елда төзелгән мәчетләр
Төркем:Рейкьявик
Санджит Кумар Җһа

**Санджи́т Кума́р Джха** (Инглиз телендә: Sanjeet Kumar Jha), рухи исеме — **Садхупри́я Дас(а)** (Инглиз телендә: Sadhu Priya Das) — Россия Һиндстан чыгышлы Индуизм дини һәм җәмәгать эшлеклесе, Россия-Һиндстан дуслыгы рәисе, Россиянең Һинд дине киңәшмәсе һәм Россиядә Һиндлеләр Ассоциациясе президенты. 2014 елдан бирле — Мәскәүдә Һиндстан мәдәнияте мөдире.

## Җәмәгать эшчәнлеге
2011—2012 елларда Россия Һинд дине тарафдарларын һәм "Бһагават-Гита ничек ул бар" китабын яклап чыккан, бу китапны Россиядә тыймакчы булганнар. Һиндлеләр Ассоциациясе башы сыйфатында ул Россиядә һәм Төрекмәнстанда кришнаитларның дини хокукларын яклап чыккан. 2000-енче елларда Мәскәүдә бердәнбер Һинд дине мәктәбенең төп спонсорларының  һәм мөдирләре шурасының рәисе булган.

2000-енче елларда Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенең Һиндлеләр җәмәгатенең башы буларак, С. К. Джха Россия президенты Владимир Путин, Россия мөфтиләр Шурасы рәисе Равил Гайнетдин, Рус Православие Чиркәве митрополиты Климент белән очрашкан.

## Шәхси тормышы
Өйләнгән. Мәскәүдә тора. Дине буенча — Кришнаит.

## Шулай ук карарга мөмкин
* Мәскәүдә Кришна гыйбадәтханәсен төзү
* Россияда Һинд дине

## Искәрмәләр
  

## Әдәбият
* Иваненко С. И. Вайшнавская традиция в России: история и современное состояние. Учение и практика. Социальное служение, благотворительность, культурно-просветительская деятельность. — М.: Философская книга, 2008. — 320 с. — 2000 экз. — ISBN 978-5-902629-41-2.

## Сылтамалар
* 
* 
* Интервью с Санджитом Кумаром Джха

Төркем:Һинд дине
Төркем:Һинд дине шәхесләре
Талагиришвара Гыйбадәтханәсе

**Талагиришвара Гыйбадәтханәсе** ул Һиндстанда, Тамилнадның Вилуппурам районында Панамалай авылында урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе.

## Тарихы
Шулай ук Раджашиман буларак мәгълүм Нарасимһаварман II Паллава династиясенең берничә гыйбадәтханәсен төзегән дип ышаныла, атап ук әйткәндә, Мамаллаапурамда Яр Буе Гыйбадәтханәсе һәм Панамалайда Талагиришвара гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханә Панамалай күленә караучы кечкенә калкулыкчыкта урнашкан. Аның 7-нче гасыр Виманасы бар, ул Канчипурамда Кайлашанатха гыйбадәтханәсенә охшаш.  Гарбһагриһада шул вакытның Паллава гыйбадәтханәләрендә кебек *Дһармалингам*ы бар, һәм sanctum-ның арткы стенасында Сомасканда панеле бар. *Ардһамандапам* (ярым Мандапам) бар. *Ардһамандапам*ның стеналарында Илаһлар панельләрен күрергә була, мәсьәлән, һәр якта Сарасвати белән Брахманы һәм Вишну белән Лакшмины. Изге урын көнчыгышка таба карый һәм гарбһагриһа өч яктан суб-изге урыннар белән әйләндерелеп алынган (Анга Ковил яки Лимб Изге урыннары - алар төп изге урын янында урнашкан). 
Тагын берничә суб-изге урын һәм *Маһамандапам* (зур Мандапам) корылмага күпкә соңрак чорда өстәлгән булган. Вимана өч яруслы һәм түбә ярусы янә төзекләндерелгән булган. Типик Паллава имзасы - чүгәләгән арсланнар белән баганалар шулай ук бар.
Төньякта суб-изге урынның еллар буена сакланып калган кечкенә стена рәсемнәре секциясе бар, бу Паллава осталыгының шәһадәте булып тора.

## Махсуслашу
Мәгарәнең стеналарында Шиваның "Натараджа" буларак Шиваның рәсеме иң иртә Шиваның Натараджа буларак сурәте булып тора.

## Билгеләмә

Төркем:Һинд дине
Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр
Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре
Төркем:Вишнуизм
Төркем:Шиваизм
Төркем:Брахмага табыну
Төркем:Шактизм
Исландиядә Һинд дине

**Исландиядә Һинд дине** тарафдарлары саны мәгълүм түгел. Шулай да, Шри Чинмой Үзәге, Ананда Марга һәм башка медитация һәм фәлсәфә оешмалары бар. Ананда Марга 2019 елдан бирле рәсми теркәлгән оешма булып тора, аның 5 әгъзасы бар.
Шри Чинмой Үзәге Рейкьявикта Армули, 22, 108 адресы буенча урнашкан. Мәгълүм булганча, 2007 елда Шри Чинмой 51 Исландия Парламенты әгъзалары, Канада профессоры һәм Чех профессорлары тарафыннан Нобель Тынычлык Бүләгенә кандидат итеп тәкъдим ителгән булган.
Гомумән, 20-нче гасырда һәм 21-енче гасырда Исландиядә мәҗүсиләр саны арткан (шул исәптән Һинд дине тарафдараларының да). Рейкьявикта веган ризыклары тәкъдим ителә торган рестораннар бар.
## Шулай ук карарга мөмкин
* Шри Чинмой

## Өстәмә укырга мөмкин
* Byock, Jesse L. (1988). Medieval Iceland: Society, Sagas, and Power. University of California Press. ISBN 0520054202.

Төркем:Һинд дине
Төркем:Илләр һәм төбәкләр буенча Һинд дине
Төркем:Исландиядә дин
̃Һинду Гыйбадәтханәләренең Милли Киңәшмәсе

**Һинду Гыйбадәтханәләренең Милли Киңәшмәсе** (NCHTUK) - ул Берләшкән Корольлектә Һинду гыйбадәтханәләренең  кулчатыр оешмасы. Ул гыйбадәтханәләрне, аларның идарәсен, персоналын һәм гамәлләрен җәмәгатькә Һинд диненең иң борынгы мирас урыннарына килү өчен тәэмин итә. Оешма шулай ук The Interfaith Network UK форумында диннәр арасында әңгәмә булдыру белән мәшгуль..

## Тарих
Бу оешма 1978 елның июлендә нигезләнгән булган. 2013 елда Һинду Галимнәренең Британия Идарәсен нигезләү турында игълан иткән, аның максаты Һинд динен өйрәнү өчен альтернатив, абруйлы, фәнни чыганак булдыру. Декабрьдә киңәшмәне Шаһзадә Уильямга илчеләрне кабул итүендә Шарма киңәшмәнең вәкиле буларак борынгы Һинд дине эпосының Вальмикиның Рамаянаның копиясен бүләк иткән. 2016 елның маенда, NCHTUK һәм HFB Ministry of Housing, Communities and Local Government дәүләт оешмасы тарафыннан крематорий җайланмаларын Һинд диненең үлгәннәрне яндыру йолалары буенча тәртипкә китерергә соралган булган.Соңрак декабрьдә, киңәшмә Англия Банкы тарафыннан хайван мае кулланылган £5 банкнотасын чыгаруга протест белдергән. Берләшкән Корольлектә берничә гыйбадәтханә £5 купюраны иганә акчасы итеп алырга баш тартканнар. NHCHT сәркатибе Pt. Satish Sharma аңлатканча бу Һинду дхармик перспективага каршы булган һәм валютаны рәхимсез итеп, агрессив булмаган мәхлукатлардан алу цивилизацияле кешеләрнең үз-үзен тотышы булмаган дип аңлаткан.

## Искәрмәләр
  

## Өстәмә укырга мөмкин
* Hatcher, Brian A (2015-10-05). Hinduism in the modern world. New York. ISBN 9781135046316. OCLC 922966023.

## Тышкы сылтамалар
* Оешманың сайты

Төркем:Һинд дине хәрәкәтләре һәм оешмалары
Руди Рамчаран

**Руди Рамчаран** ул Эдмонтон, Альбертадан Канада кёрлинг уйнаучысы. Ул 1996-1997 елдан 1998-1999 елга кадәр Кевин Мартин өчен өч фасыл уйнаган. Ул такым әгъзасы буларак 1997 елда Тим Һортонс Брайерны откан.
Рамчаран такымга 1996 елда кушылган һәм Брайерны откан беренче күренә торган азчылык вәкиле булган. Такым 1997 Лабатт Брайерны откан һәм 1997 ел Форд Дөнья Кёрлинг Чемпионатында дүртенче булган. Рамчаран Брайерны откан бары тик ике күренә торган азчылыктан берсе булган, икенчесе 2000 елда Грег МакАулай белән Брайерны откан Брайан Мики булган.
Рамчаранны такымда 1999 елда Картер Райкрофт алыштырган һәм шуннан соң ул кёрлинг дөньясыннан юк булган.
Боларның күбесе ул 1999 елда оештырган bonspiel белән бәйле, ул "Дөнья Ачык Классик" буларак мәгълүм. Башта аның фонды $250,000 булган, әмма спонсорлар әз булганга $25,000 кадәр киметелгән һәм күп топ такымнар киткән, бу Рамчаранны каушаткан.

## Искәрмәләр
  

Төркем:Һинд дине шәхесләре
Танзаниядә Арья Самадж

**[[Танзания]]дә [[Арья Самадж]]** 1990-ынчы еллар башыннан булган һәм бәйсезлеккә кадәр бөтен Көнчыгыш Африкага бердәнбер Арья Самадж хезмәт иткән. Бәйсезлектән соң 1974 елның 19 июлендә Танзаниядә аерым Пратинидһи Сабһа формалаштырылган булган.

## Тарихы
Арья Самадж башта Дар-эс-Саламда Карсандас Дварикадас тарафыннан нигезләнгән булган. Иганәчеләре биргәнгә Арья Самадж шәһәрдә бина төзегән. Кызлар өчен мәктәп нигезләнгән булган, биредә Инглиз телендә, Һинди телендә һәм Гөҗарати телендә өйрәтү алып барылган, хәзер ул Даянанд Англо Ведик Урта Мәктәп булып киткән. Африкага Һиндстаннан килгән Ведик дәгъвачылар шулай ук Дар-эс-Саламда туктаганнар. Башка Арья Самаджлар Таборада, Мванзада һәм Тангада нигезләнгән булган.

## Тангада Арья Самадж
Тангада Арья Самадж рәсми рәвештә 1947 елның 2 февралендә нигезләнгән булган. Атна саен дога очрашулары уздырылган булган һәм Самадж исеменә бина корылган булган. Арья Самадж шулай ук Һинди телендә белемне тәкъдим иткән, моның өчен берничә кеше волонтёр булып эшләгән. Самадж Найробида "Даянаннд Йорты"н тәэмин иткән һәм лаеклы укучыларга стипендияләр биргән. Самаджта Инглиз телендә, Һинди телендә һәм Гөҗарати телендә китаплар белән китапханә тәэмин иткән. Тангада Арья Самадж төбәктә башка Һинду оешмалар белән якын хезмәттәшлектә эшләгән.

## Занзибарда Арья Самадж
Арья Самадж Занзибарда 1907 елда нигезләнгән булган. Самадж зур бина төзегән һәм илле ел буена Занзибарда Һиндуларның дини, мәдәни һәм белем бирү эшчәнлеге өчен җаваплы булган. Ул кызлар мәктәбе һәм китапханә төзегән. Регуляр дога очрашулар башкарылган булган һәм Һинду фестивальләре бәйрәм ителгән булган. 1960 елдан соң сәяси үзгәрешләр күп Һиндуларның утраулардан китүенә китергән һәм хәзерге вакытта бары тик берничә Һинду гаиләсе генә калган.

## Искәрмәләр
* Vidyalankar, Nardev; Manohar Somera (1975). Arya Samaj and Indians abroad. New Delhi, India: Sarvadeshik Arya Pratinidhi Sabha. pp.&nbsp;129–130.

Төркем:Һинд дине
Төркем:Танзаниядә Һинд дине
Төркем:Арья Самадж
Төркем:Илләр һәм төбәкләр буенча Һинд дине
Италиядә Һинду Берлеге

**Италия Һинду Берлеге** (Итальян телендә: Unione Induista Italiana) ул Италиядә Һиндстаннең вәкиле булган ассоциация.
Италия Һинду Берлеге 1996 елда Свами Йогананда Гири җитәкчелеге астында һәм Римда Һиндстан Илчелеге хезмәттәшлеге астында нигезләнгән булган.
2007 елда Италиянең 115000 Һинд дине тарафдарларының вәкаләтле оешмасы Италия Конституциясенең 8 мәкаләсе буенча (ул дини азчылыклар белән мөнәсәбәтләрне көйли) килешү төзегән һәм ул 2012 елда канун булып киткән.

## Шулай ук карарга мөмкин
*Италиядә Һинд дине
*Бер меңгә сигез

## Искәрмәләр
  

## Тышкы сылтамалар
*Рәсми сайты

Төркем:Һинд дине
Германиядә Һинд дине гыйбадәтханәләре исемлеге

**Германиядә Һинд дине гыйбадәтханәләре исемлеге:**

## [[Бремен]]
* Bremen Sri Varasiththivinayakar Tempel e.V, Föhren Str, Bremen (Бремен Шри Вараситһививинаякар Гыйбадәтханәсе)

## [[Берлин]]
* Ramayan Hari Krishna Temple, Berlin (Рамаян Һари Кришна Гыйбадәтханәсе)
* Sri Ganesha temple, Berlin (Шри Ганеша Гыйбадәтханәсе, Берлин)
* Jagannath-Tempel Berlin (ISKCON), Berliner Allee 209, Berlin-Weißensee (Җаганнатх Гыйбадәтханәсе Берлин (ИСККОН))
* Mayoorapathy Sri Murugan Tempel, Blaschkoallee 48, 12359 Berlin (Маюрапати Шри Муруган Гыйбадәтханәсе)
* Sri Gauranga und Giriraja Govardhana Tempel/Invalidenstr, Berlin (Шри Гауранга һәм Гирираджа Говардһана Гыйбадәтханәсе)
* Pura Tri Hita Karana, a Balinese temple (Пура Три Һита Карана)
Шулай ук Берлинда Шри Пракаш Джи гурусы тарафдарлары төркеме бар.

## [[Дюссельдорф]]

* Manawa Bharti Temple, Lenaustraße 01, 40470 - Düsseldorf Official website (Манава Бһарти Гыйбадәтханәсе)

## [[Франкфурт-ам-Одер]]

* Karpaga Vinayagar Temple, Intze Str-26, Frankfurt (Карпага Винаягар Гыйбадәтханәсе)
* Sri Nagapooshani Amman Thevasthaanam Hinduistischer Kulturverein Inthumantram Frankfurt am Main (Шри Нагапушани Амман Тһвастһаанам Һинд дине Мәдәният Берлеге Интһумантрам, Майнада - Франкфурт)  
* Sri Shirdi Sai Baba Temple Frankfurt, Germany, 60599 Frankfurt, Anton-Burger-Weg 44, 069-68600058 (Шри Ширди Саи Баба Гыйбадәтханәсе, Франкфурт, Германия)
* Vishwa Hindu Parisahd E.V-Frankfurt (Вишва Һинду Парисаһд, Франкфурт)

## [[Гуммерсбах]]
* Sri-Kurinjikumaran-Temple, Industriestraße (Шри-Куринджикумаран Гыйбадәтханәсе)

## [[Һамм]]
* Sri-Kamadchi-Ampal-Temple, Siegenbeckstraße (Шри Камадхи Ампал Гыйбадәтханәсе)

## [[Һайльбронн]]
* Heilbronn Kanthasamy Kovil, Siemensstraße (Һайльбронн Кантһасами Ковил)

## [[Көлн]]
*ISKCON Köln e.V., Bhakti-Yoga-Zentrum Gauradesh, Taunusstraße (ИСККОН Гыйбадәтханәсе, Көлн)

## [[Мюнхен]]
* Sri Pillaiyar Temple (Шри Пиллайяр Гыйбадәтханәсе)
* ISKCON München (ИСККОН Гыйбадәтханәсе, Мюнхен)
* Hari Om Temple (Һари Ом Гыйбадәтханәсе)

## [[Нюрнберг]]
* Sri Sithivinayagar Temple, Nürnberg (Шри Ситхивинаягар Гыйбадәтханәсе, Нюрнберг)

## [[Штуттгарт]]
*Sri Sithi Vinayagar Kovil E.V. (Шри Ситхи Винаягар Ковил)

File:Sri Sithi Vinayagar.jpg|Шри Ситхи Винаягар
File:Kovil General View.jpg|Ковилның Гомуми Манзарасы
File:Friday Annathanam at Sri Sithivinayagar Kovil.jpg|Аннатһанам белән һәр җомга


----
*Sri Meenadchi Ambal Temple (Шри Минадчи Амбал Гыйбадәтханәсе)

## [[Висбаден]]
*ISKCON Wiesbaden (ИСККОН Висбаден)

## Шулай ук карарга мөмкин
* :en:List of Hindu temples
* :en:List of Hindu temples outside India
* :en:List of large Hindu temples

## Искәрмәләр
  

Төркем:Һинд дине
Төркем:Вишнуизм
Төркем:Скандага табыну
Төркем:Ганапатья
Төркем:Гаудия-вайшнавизм
Bek Air очкычы афәте (2019)

**Bek Air авиаширкәте очкычы афәте** () — 2019 елның 27 декабрендә Алматы өлкәсендә булган авиация һәлакәте.

## Мәгълүмат
Bek Air авиаширкәтенең 100 Fokker очкычы Алматы—Нур-Солтан маршруты буенча Z92100нче планлы эчке рейсын башкарган, әмма очканда биеклеген югалткан, бетон койманы җимереп кергән  һәм Алматы өлкәсе Талгар районы Әлмерек авылындагы торак йортка килеп бәрелгән. Z2100 санлы рейс җирле вакыт белән 7.22 очып китә (4.22 мск). Аның бортында 98 кеше булган (93 пассажир — шуларның 8е балалар һәм 5 экипаж әгъзасы); соңгы мәгълүматларга караганда, 12 кеше һәлак булган. Очкыч егылып төшкәннән соң, анда янгын чыкмау күп кешенең гомерен саклап кала. Пассажирлар арасында күпчелеге Казакъстан ватандашлары, шулай ук Кыргызстан, Кытай, Украина ватандашлары да булган, алар исән калган.

## Очкыч

100 Fokker очкычы 1996 елда төзелгән. 9 апрельдә беренче очышын башкара. 15 апрельдә Formosa Airlines авиаширкәтенә (Тайбэй, Тайвань) тапшырыла. 2004 елның 2 мартында Mandarin Airlines авиаширкәтенә (Тайбэй, Тайвань) бирелгән.
2009 елның 1 ноябрендә Contact Air авиаширкәте (Штутгарт, Алмания) сатып алган. 2012—2013 елларда OLT Express Germany авиаширкәтендә (Бремен, Алмания) лизинг буенча хезмәт итә. 2013 елның 13 июлендә Bek Air авиаширкәте (Җаек шәһәре һава аланы, Казакъстан) сатып алган, лизинг буенча Kam Air, Safi Airways(икесе дә — Кабул, Әфганстан), Air Djibouti (Җибути) авиаширкәтләренә биреп торылган.

## Реакция
Казакъстан президенты Касыйм-Юмарт Тукаев 2019 елның 28 декабрен милли траур көне дип игълан иткән.

Гадәттән тыш хәлгә бәйле рәвештә, Алматы халыкара аэропорты очышларга бернинди чикләүләр дә кертми, барлык рейслар да штат режимында икенче күтәрелү-утыру полосасыннан башкарыла.

## Тикшерү
Билгеле булганча, очкыч шассиларын җыйганнан соң, ике тапкыр койрыгы белән очып менү-төшү юлына бәрелә һәм курсын кискен рәвештә уңга үзгәртә. Ике борт үзьязгычлары исән-сау табып алынган һәм тикшерүгә җибәрелгән.

## Сылтамалар
*   В Казахстане разбился пассажирский самолет. РИА Новости, 27.12.2019
*   Описание катастрофы на Aviation Safety Network

## Искәрмәләр


Төркем:27 декабрь
Төркем:2019 ел
Төркем:Авиаһәлакәтләр
Төркем:Казакъстанда авиаһәлакәтләр
Катармал

**Катармал** ул Һиндстанда, Уттаракһандта, Альмора районында, Кумаон Бүлегендә урнашкан ерак авыл.

## Урнашуы
Катармал Коши авылыннан 1,5 км ераклыкта һәм район үзәге Альморадан 12 км да һәм Найниталдан 70 км да урнашкан. Диңгез дәрәҗәсеннән 2116 метрда урнашып ул тимер юл белән яхшы тоташтырылган һәм Кһайрна, Гарампани (Һалдвани, Найниталдан, 29°29'39"N   79°28'46"E) 30 км да ераклыкта, Ранихеттан 17 км да һәм Коши авылы янында иң якын нокта булып Каусани тора. G.B. Pant Institute of Himalayan Environment and Development оешмасы Һиндстан Хөкүмәте тарафыннан өйрәнү һәм үсеш өчен төен агентлыгы булып хезмәт итә.

## Сурья гыйбадәтханәсе
Катармал безнең эраның 9-ынчы гасыр Катьюри Патшалары тарафыннан төзелгән чагыштырмача сирәк Сурья гыйбадәтханәсе өчен мәшһүр. Катьюри Патшасы Катармалла бу гыйбадәтханәне төзегән, аның төп Сурья Илаһы тирәли 44 кечерәк гыйбадәтханәсе булган, алар Бурһадита яки Враддһадитья дип аталалар. Шива-Парвати һәм Лакшим-Нараяна кебек башка Илаһлар шулай ук гыйбадәтханә комплексында нигезләнгән булган. Агачтан киселгән ишекләр һәм панельләр 10-ынчы гасыр пот урланганнан соң Милли Музей, Дәлһигә алып барылган булган. Стеналарда һәм панельләрдә башка кисеп ясалган сурәтләре булган гыйбадәтханә 1958 ел Борынгы Һәйкәлләр һәм Археологик Урыннар һәм Калдыклар Акты буенча милли әһәмияткә ия һәйкәл дип игълан ителгән булган.

## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине
Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр
Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре
Төркем:Һинд дине изге урыннары
Төркем:Вишнуизм
Төркем:Шиваизм
Төркем:Сурьяга табыну
Төркем:Шактизм
Броэр-Кауп тигезләмәләре

**Броэр–Кауп [[тигезләмә]]ләре** - ул сызыкча булмаган парциаль дифференциаль тигезләмәләре тупланмасы:

: u_{y,t}+(2 u u_x)_x + 2v_{xx} - u_{xxy}=0
: v_t + 2(vu)_x + v_{xx}=0

## Искәрмәләр

## Әдәбият
#Graham W. Griffiths, William E. Shiesser, "Traveling Wave Analysis of Partial Differential Equations", p.&nbsp;135 *Academic Press*
# Richard H. Enns, George C. McCGuire, *Nonlinear Physics*, Birkhauser, 1997
#Inna Shingareva, Carlos Lizárraga-Celaya, Solving Nonlinear Partial Differential Equations with Maple Springer.
#Eryk Infeld and George Rowlands, Nonlinear Waves, Solitons and Chaos, Cambridge 2000
#Saber Elaydi, An Introduction to Difference Equationns, Springer 2000
#Dongming Wang, Elimination Practice, Imperial College Press 2004
# David Betounes, Partial Differential Equations for Computational Science: With Maple and Vector Analysis Springer, 1998 
# George Articolo Partial Differential Equations & Boundary Value Problems with Maple V Academic Press 1998 

Төркем:Тигезләмәләр
Мануэль Марреро Крус

**Мануэль Марреро Крус** (, *[[1963 ел]]ның [[11 июль|11 июле]], [[Куба]],  [[Ольгин (провинция)|Ольгин]]*) — Куба сәясәтчесе, 2019 елның 21 декабреннән  премьер-министры, әлеге вазыйфа 1976 елда бетерелгән һәм 2019 елның апрелендә кабул ителгән Куба конституциясендә яңадан торгызыла.

## Тәрҗемәи хәле
1963 елның 11 июлендә Кубаның көнчыгышындагы Ольгин провинциясендә туган. Мануэль Марреро — квалификацияле архитектор. Туристлык эшчәнлегенә 1990 елда кушылган. Ул Гавиота төркемендә (*Grupo Gaviota*) инвестор буларак эшли башлый, аннары техник инвестицион төркем башлыгы, Рио-де-Луна (*Río de Luna*) отеленең директор урынбасары һәм генераль директоры, ә аннары көнчыгыш провинцияләре өчен Гавиота субделегаты була. Varadero Azul кунакханә комплексы генераль директоры, Гавиота төркеменең беренче вице-президенты һәм президенты булып эшли.

2004 елда Фидель Кастро аны туризм министры итеп билгели. 2019 елның декабренә кадәр, Куба премьер-министры итеп билгеләнгәнче, әлеге вазыйфада кала.

## Куба премьер-министры
2019 елның 21 декабрендә ул Куба парламенты тарафыннан Хөкүмәт премьер-министры итеп билгеләнә. Аның кандидатурасын ил президенты Мигель Диас-Канель тәкъдим иткән һәм депутатлар тарафыннан бердәм хупланган. Кубада премьер-министр вазыйфасыы 1976 елда бетерелә һәм янәдән 2019 елның апрелендә кабул ителә. Фидель Кастро 1959 елның февраленнән алып 1976 елның декабренә кадәр Дәүләт Советы рәисе һәм Министрлар Советы рәисе булып тора.

Мануэль Маррероның премьер-министрлык вәкаләтләре срогы, 2019 елгы Куба Конституциясенең 141 статьясында күрсәтелгәнчә, биш ел тәшкил итә.

## Сылтамалар
*  Manuel Marrero, nombrado primer ministro de Cuba (Мануэла Марреро Куба премьер-министры итеп билгеләнде). lavanguardia.com, 21.12.2019
*  Manuel Marrero Cruz. Twitter

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

## Шулай ук карагыз

 

Төркем:Куба сәясәтчеләре
Төркем:Куба коммунистлары
Төркем:XX гасыр сәясәтчеләре
Төркем:XXI гасыр сәясәтчеләре
Төркем:Архитекторлар
Төркем:Куба премьер-министрлары