Борис Марков (1924)

**Борис Семенович Марков** (1924 елның 7 марты) Ходяково, Әлек районы, Чуаш АССРның — 25 март 1977, Мәскәү) — чуаш артисты, режиссер, Чуаш АССРның атказанган артисты (1953), РСФСРның халык артисты, Чуаш АССРның халык артисты, К. В. Иванов исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты. .

## Биография
Балалар һәм яшүсмерләр елларын Чуаш АССРның Әлек районы Ходяково авылында үткәрә.

Таут мәктәбен, аннан Чабаксар педагогия техникумын тәмамлый, туган мәктәбендә укыта.

Бөек Ватан сугышы фронтларында артиллериядә сугыша.

М.М. Тарханов җитәкчелегендәге Чуваш ГИТИС студиясендә укый.

1947-1954 елларда К.В. Иванов исемендәге Чуаш академия театры сәхнәсендә спектакльләрдә төп рольләрне башкара.

Сәнгатькә керткән өлеше өчен Борис Семенович Чуаш АССРның халык артисты исеменә лаек булды.

1959 елда ГИТИСны «музыкаль режиссер " белгечлеге буенча тәмамлый. Чуаш музыка театрының баш режиссеры вазыйфасына чакырылган иде (музыкаль-драма театры составында), вокал һәм балет студиясен ачты.

Шул ук вакытта 1967-1972 елларда ССРБ Зур театрында Кремль съездлар сарае сәхнәсендә спектакльләр куя; ГИТИСта лекцияләр укый (доцент).

1966 елдан — РСФСР мәдәният министрлыгында Россия опера театрлары идарәсе башлыгы, министрлыкның коллегия әгъзасы.

6 нчы чакырылыш (1962-1966) СССР Югары Советының Милләтләр Советы депутаты; Чуваш Өлкә Комитеты һәм КПССның Чабаксар шәһәр комитеты әгъзасы.

Тынычлык саклау комитеты әгъзасы.

Чабаксар шәһәренең мемориаль зиратында җирләнгән.

## Туганнар
* Марков Анатолий Семёнович — Чуваш дәүләт педагогика институты ректоры (1963-1983), Чуаш АССР Югары Советы Рәисе (1971-75).
* Канюкова Александра Семёновна — өлкән апасы, филолог, филология фәннәре кандидаты.

## Әдәбият
* О награждении Маркова Б. С. Почётной грамотой Верховного Совета Чувашской АССР : указ Президиума Верховного Совета Чувашской АССР от 06.03.1974 // Советская Чувашия. — 1974. — 07 марта (№ 56), с. 1.
* О присвоении Маркову Б. С. Почетного звания народного артиста РСФСР : указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 09.10.1974 // Советская Чувашия. — 1974. — 10 окт. (№ 238), с. 1.
* О присвоении почетного звания заслуженного артиста Чувашской АССР : указ Президиума Верховного Совета Чувашской АССР от 19 марта 1953 г. // Советская Чувашия. — 1953. — 21 марта (№ 59), с. 1.
* Борис Семенович Марков : [буклет] / ред.-сост. И. Евсеева. — Чебоксары, 1994. — 1 л. : ил., портр.
* Канюкова, А. С. Жизнь, отданная театру / А. С. Канюкова, А. С. Марков. — Чебоксары : Изд-во ЧГУ, 1999, 134 с. : ил.
* Марков, А. С. Борис Семенович Марков — артист, режиссер, педагог / А. С. Марков, А. С. Маркова (Канюкова). — Чебоксары : [ЧГИГН], 2014. — 234 с. : ил., портр.
* Алексеев, О. Оперӑпа балет театрне — Борис Марков ятне / О. Алексеев // Хыпар. — 2001. — 16 ҫу.
* Канюкова, А. Чӗре ун театршӑн тапнӑ / А. Канюкова // Тӑван Атӑл. — 1986. — № 8, с. 64-66.
* Кондратьев, В. Борис Марков пурнӑҫӗпе паллаштарать / В. Кондратьев // Хыпар. — 2001. — 21 нарӑс
* Константинова, Л. Марковсен ывӑл-хӗрӗ — кашниншӗн ырӑ тӗслӗх / Л. Константинова // Пурнӑç çулěпе (Элӗк районӗ). — 2022. — 21 юпа/октябрь (№ 41), с. 7..
* Романская, М. Унӑн спектаклӗпе театр пуҫланнӑ / М. Романская // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 2021. — 27 ҫу/май (№ 20), с. 7..
* «Хамӑр ӗҫе фанатик пек юратсан ҫеҫ…» : статьясем // Хыпар. — 1994. — 26 ҫу..
* Шинграев, В. Унӑн чӗри театршӑн ҫуннӑ / В. Шингарев // Хыпар. — 2014. — 13 пуш. — С. 4 : сӑн ӳкерчӗк..
* Алексин, В. Жизнь дал чувашской опере / В. Алексин // Советская Чувашия. — 1994. — 28 мая.
* Бушуева, Л. И. Марков Борис Семенович: 1924-1977. «Я вложил в этот театр всю свою жизнь» / Л. И. Бушуева // Мастера театрального искусства. — Чебоксары, 2012, с. 217-226.
* Дмитриева, В. Борис Марков и его театр / В. Дмитриева // Чебоксарские новости. — 1994. — 26 мая.
* Ефимов, Л. А. Видный организатор театрального искусства Чувашии и России : (к 95-летию со дня рождения Бориса Семеновича Маркова) / Л. А. Ефимов // Чӑваш наци ӑс-хакӑлӗпе ӳнер академийӗн хыпарӗсем = = Вестник Чувашской национальной академии наук и искусств. — 2019. — № 1, с. 13-22.
* Заломнов, П. Д. Марков Борис Семенович / П. Д. Заломнов // Чувашский государственный театр оперы и балета и ведущие мастера его сцены / П. Д. Заломнов. — Чебоксары, 2002, с. 25-26.
* Кондратьев, М. Послесловие редактора / М. Кондратьев // Марков, Б. С. Мой театр / Б. С. Марков. — Чебоксары, 1995, с. 93-94.
* Макарова, С. Режиссер от Бога / С. Макарова // Советская Чувашия. — 2009. — 7 марта, с. 3.
* Марков, А. С. Б. С. Марков — основатель чувашского музыкального театра / А. С. Марков // Политические преследования и репрессии 1920 — начала 1950-х годов в судьбах интеллигенции Чувашии. — Чебоксары, 2014, с. 144-151.
* Марков, А. С. На театральных подмостках трагедии разыгрываются по-настоящему / А. С. Марков // СЧ-Столица. — 2000. — 26 янв. — 1 февр. (№ 3), с. 15.
* Романов, П. В. Марков Борис Семенович / П. В. Романов // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001, с. 263.
* Романов, П. В. Марков Борис Семенович / П. В. Романов, М. Г. Кондратьев // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2009. — Т. 3 : М-Се, с. 47.
* Талантливый сын своего народа. Борис Марков // Чувашия театральная. — 2022. — Апр. (№ 3), с. 6.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар
* 
* 
* Вдовцева Людмила.Борис Семенович Марков.

Төркем:Шәхесләр:К. В. Иванов исемендәге Чуаш драма театры
Төркем:Чуаш АССРның К. В. Иванов исемендәге Дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:Шәхесләр:Зур театр
Төркем:РСФСР халык артистлары
Төркем:ССРБ актерлары
Төркем:Мәскәүдә вафатлар
Төркем:Әлек районында туганнар
Төркем:РСФСР атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:XX гасыр актерлары
Төркем:Шәхесләр:Әлек районы
Төркем:Әлифба буена актерлар
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:РФ җәмәгать эшлеклеләре
Төркем:СБКФ әгъзалары