Табышсыз оешма

**Табышсыз оешма**, шулай ук **коммерция(ле) булмаган оешма**, **коммерция нигезендә булмаган оешма** —  эшчәнлегенең төп максаты табыш алу һәм шул табышны үзара бүлү булып тормаган оешма.

Табышсыз оешмалар иҗтимагый, хәйрия, мәдәни, белем бирү, сәяси, фәнни, идарә итү максатыннан ватандашларны сәламәтлек саклау, тән тәрбиясе, спорт, рухи һәм бүтән материаль булмаган ихтыяҗлар белән тәэмин итү, ватандашлар һәм оешмалар хокукларын саклау, низагларны чишү, юридик ярдәм итү тармакларында булдырыла.

Табышсыз оешмалар тик оешманың максатларына ирешсен өчен эшкуар эшчәнлеге белән шөгыльләнә алалар.

Википедиянең инфраструктурасын яклаучы Викимедия Вакыфы нәкъ табышсыз оешмаларга карый.

Заманча социология ватандашлар җәмгыятенең социаль төркемнәрен өч бүлеккә бүлә: табышлы сектор, табышсыз сектор һәм иҗтимагый сектор.

Табышсыз оешмалар табышлы секторга керми, ләкин махсус үзлекләре буенча табышсыз яки иҗтимагый секторга керә ала.

## Россия Федерациясендә
Россиядә  табышсыз оешмаларның 30 артык төре бар, кайберләре бертигез вазифасын башкара, тик исеме белән аерылып тора.

Чит ил хәйрия оешмаларыннан грантлар алган Россия табышсыз оешмалары **[[салым]] түләмиләр**.

2008 елдан Россия табышсыз оешмалары махсус президент грантларын ала алалар.

2015 елда президент Путин "теләмәгән табышсыз оешмалар исемлеген" раслый, бу канун буенча РФ конституцион тәртибенә, саклану сәләтенә, дәүләт иминлегенә янаучы чит ил оешмасы ул исемлеккә керә, ә чит ил грантын алган оешма "чит ил агенты" дип күрсәтеп белдерергә тиеш.

## Альтернатив исемнәр
Берничә төркемнәр секторны тасвирләү өчен яңа, позитив зыгырда торган альтернатив терминологияне тәкъдим итә. Гражданскы общества организациясе термины (CSO) артык күп төркемнең кулланыла исемлек, глобаль хокук идарәсен өйрәнү мөрә якы күндән көнгә. Граждански секторы өргәнеше (CSO) термине шулай ук секторны – ватандашлар өчен граждански секторны – тасвирләү өчен кулланылды, бу төркемнәргә Ashoka: Innovators for the Public керә. Якында тәкъдим ителгән альтернатив терминнар секторны өз терминнары белән тасвир итә, государственне яисә тиҗарәт секторларына кулланылган терминологияга тутура карлар итмәде дип иүзегеләрен күргәзә. Ләкин, җирле каноннарына каршы тышма мәгънәдә кимерелгән терминларны кулланып, коммерцияттагы җырлы организациялар (NPOs) кешеләргә улчылык өклә, икенче күрсәтелә торган мөмкинлекләр турында хаталык карашы чыга ала.

## Финанс сугышы
Коммерцияттагы җырлы организацияларны фывалауы торган җырла алмашу булмы, ләкин алар өз социаль максатларын якшарту өчен җитәкчелек тишерү кирәк. Коммерцияттагы җырлы организациялар аралышлы ысуллар аша пул торырга мөмкинлекләр бар. Якындагы сугышлар фандлардан яисә аерым төләктәштердән пожертвованиялар, корпоратив спонсорлык, государствен финанслау да тора. Программалардан, хизмәтләрдән, ярмаклардан китергән доход яки инвестицияларны да булдыра алаевым. Һәр бер НКО өчен кайсы доход чешмәсе артык эффективлык иткәнен тануарга универсал решим юк. 2010 елдан соң НКОларның саны артыккан, һәм үзләренең финанс мамлекәтлеген саклауның рәкәмда карамаллы пул гамәледа. Аерым физики кешеләр яисә җырлы организациялар торна пожертвованиялар артыккан, государствен субсидиялар киметелгән юлда күлләнелә. Елның каждый гына өчен финанслау мөмкинлекләре үзгәркән, коммерцияттагы җырлы организацияларар финанс чешмәләренең төрлүене арттыру биклегенә күндән көнгә күндән көнгә кара ала. Мисалга алырга, берничә НКОлар государствен гранттарда тырышүы максатын миндәреп, шахси төләктәштерне суга тарту чыгаларына азгыначак көн.

## Сылтамалар

* Федеральный закон «О некоммерческих организациях»
* программа «Третий сектор» 

## Искәрмәләр

Төркем:Табышсыз оешмалар