Галина Вишневская (1926)

**Галина Вишневская**, Галина Павел кызы Вишневская (*кыз фамилиясе* Иванова, , *[[1926 ел]]ның [[25 октябрь|25 октябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Ленинград]] — [[2012 ел]]ның [[11 декабрь|11 декабре]], [[РФ]], [[Мәскәү]]*) — опера җырчысы (*сопрано*), театр режиссеры һәм актрисасы. РСФСР (*[[1961 ел|1961]]*), СССР (*[[1966 ел|1966]]*) халык артисты. Бөек Ватан сугышында катнашкан.

## Тәрҗемәи хәле

1926 елның 25 октябрендә Ленинградта туган. Бөек Ватан сугышы елларында Ленинград блокадасын кичергән. 16 яшендә фронтка китә, һава һөҗүменнән саклану хәрби бүлгесендә хезмәт итә. «Лениградны саклаган өчен» медале белән бүләкләнә.

1943-1944 елларда Римский-Корсаков исемендәге өлкән яшьтәгеләр өчен музыка мәктәбендә ярты ел укый.

1944 елда Ленинград өлкәсе оперетта театры хорына эшкә урнаша.

1952 елда зур конкурс аша үтеп, Зур театрга стажер итеп алына һәм бераздан (*консерватория белеме булмаса да*) әйдәүче солист итеп кабул ителә. 1952-1974 елларда Зур театрда утызлап рус һәм чит ил композиторларының операларыннан арияләр башкара: Татьяна («Евгений Онегин»), Аида («Аида» Верди), Виолетта («Травиата» Верди),  Чио-Чио-сан («Чио-Чио-сан» Пуччини), Наташа Ростова («Сугыш һәм солых» () Сергей Прокофьев), Катарина («Укрощение строптивой» Шебалин, *беренче башкаручы, [[1957 ел|1957]]*), Лиза («Пики дамасы» () Пётр Чайковский), Купава («Кар кызы» () Римский -Корсаков), Марфа («Патша кәләше» () Римский-Корсаков) һ. б.

1966 елда экстерн рәвештә Мәскәү дәүләт консерваториясен тәмамлый.

1974 елда, Александр Солженицынны яклап чыккан һәм үз өйләрендә (*дачада*) сыендырган өчен, совет хакимияте тарафыннан эзәрлекләнә (*концертлары уздырылмый, радио-телевидениегә , матбугатка юл ябыла, чит илләргә гастрольләр рөхсәт ителми*) . Ире Мәскәү консерваториясе профессоры виолончельдә уйнаучы һәм дирижер Мстислав Ростропович (*[[1927 ел|1927]]-[[2007 ел|2007]]*) һәм ике кызы белән Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе мәдәният министрлыгы аша чит илгә дәвамлы командировакага китәргә мәҗбүр ителә. АКШта, Франциядә, Бөекбританиядә яшәп, Ковент-Гарден, Метрополитен-опера, Гранд-Опера, Ла Скала, Мюнхен Опера  сәхнәләрендә сопрано партияләрендә чыгыш ясый. «Тоска», «Аида», «Турандот», «Сугыш һәм солых» () һәм «Евгений Онегин» операларында партияләр башкара.

1978 елда «*совет дәүләтенең престижын какшатучы даими актлары өчен*» сылтавы белән Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе ватандашлыгыннан мәхрүм ителә .

1982 елдан һөнәри опера сәхнәсеннән китә, концертларда катнашуын һәм педагог, драма артисты эшчәнлеген дәвам итә.

1984 елда үзе турында үзе язган «Галина» китабы инглиз телендә (*[[рус теле|русча]] варианты [[1991 ел]]да*) дөнья күргән.
 
1990 елда СССР ватандашлыгы кире кайтарылгач, илгә кайта. Мәскәүнең Чехов исемендәге театрында рольләр башкара. «Провинция бенефисы» (), «Александра» фильмнарында уйный. «Мәскәү консерваториясенең шәрәфле профессоры» исеме бирелә.

2002 елның 1 сентябрендә үз исемендәге Опера җыры үзәге ача .
 
2012 елның 11 декабрендә Мәскәүдә 87 яшендә вафат була.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1943 — «Ленинградны саклаган өчен» медале
* 1955 — РСФСР атказанган артисты
* 1961 — РСФСР халык артисты
* 1966 — СССР халык артисты
* 1971 — Ленин ордены
* 1977 — Париж шәһәренең Алмаз медале
* 1982 — Сәнгатьләр һәм әдәбият орденының Grand-officierы (*[[Франса|Франция]]*)
* 1983 — Почетлы легион ордены командоры (*[[Франса|Франция]]*)
* 1996 — «Кронштадт шәһәренең » 
* 2002 — Casta diva премиясе — «Опера дамасы/опера кавалеры» номинациясендә — «*опера сәнгатендә озак еллар хезмәт иткән өчен*»
* 1996 — 2012 — Ватан алдындагы хезмәтләр өчен орденының (*[[РФ]]*) тулы кавалеры

## Гаилә хәле
I ире (*[[1944 ел]]да*) — Георгий Вишневский, *хәрби диңгезче*.
II ире (*[[1944 ел|1944]]-[[1945 ел]]ларда*) — Марк Илья улы Рубин, *Ленинград оперетта театры директоры*. *Уллары* Илья Марк улы (*балачакта вафат*).
III ире (*[[1955 ел|1955]]-[[2007 ел]]ларда*) — Мстислав Растропович, *виолончельдә уйнаучы*. *Кызлары* Ольга (*[[1956 ел|1956]]*), *виолончельдә уйнаучы*; Елена (*[[1958 ел|1958]]*), *пианинода уйнаучы*.

## Кызыклы факт

* 1961 — Анна Ахматова, Галина Вишневскаяның җырлавын сокланып тыңлагач, «Слушая пение» () шигырен язган.
* 2013 — Airbus A320 очкычына «Галина Вишневская» исеме бирелгән.
## Искәрмәләр

## Әдәбият
* *Вишневская Г. П.* Галина. М.: Вагриус, 2006. ISBN 5-9697-0281-1
* *Вишневская Г. П.* Галина. История жизни. Никея, 2011.
* Октябрьдә кабынган йолдызлар. Галина Вишневская. «Сөембикә», 2016 ел, октябрь, 63нче бит.

## Сылтамалар
* Галина Вишневская. IMDb
*  Центр оперного пения Галины Вишневской 
*   Умерла оперная певица Галина Вишневская. BBC. Русская служба
*  Галина Вишневская. Дискография 

Төркем:СССР җырчылары
Төркем:Россия җырчылары
Төркем:XX гасыр җырчылары
Төркем:СССР актрисалары
Төркем:Россия актрисалары
Төркем:XX гасыр актрисалары
Төркем:Опера җырчылары
Төркем:Театр режиссёрлары
Төркем:Педагоглар
Төркем:СССР халык артистлары
Төркем:РСФСР халык артистлары
Төркем:Мәскәү консерваториясен тәмамлаучылар
Төркем:Мөһаҗирләр
Төркем:Почетлы легион ордены офицерлары
Төркем:Франция орденнары кавалерлары
Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучылар
Төркем:Россия иганәчеләре
Төркем:Ленинград блокадасын кичерүчеләр