Геннадий Паушкин

**Геннадий Паушкин**, Геннадий Александр улы Паушкин (*чын исем-фамилиясе* Геннадий Федор улы Пýринов) () (*[[1921 ел]]ның [[28 февраль|28 феврале]], [[ТАССР]], [[Казан]] — [[2007 ел]]ның [[15 октябрь|15 октябре]], [[Казан|шунда ук]]*) — Бөек Ватан сугышында катнашкан язучы, РСФСР атказанган мәдәният хезмәткәре (*[[1981 ел|1981]]*). ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (*[[1957 ел]]дан*).

## Тәрҗемәи хәле

1921 елның 28 февралендә Казанда туган. 1937 елда үги әтисенең фамилиясен ала. 1939 елда Казанның 4нче санлы мәктәбен тәмамлап, Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетына укырга керә. Ике ай укыганнан соң фин сугышына ирекле булып китә, ләкин яшь гаскәриләргә фин сугышына алынган тәҗрибәле чик сакчыларын алмаштырырга туры килә. 1941 елның 22 июнен, радист буларак, Румыния чигендә, Прут елгасындагы 25нче чик буе отрядының (полкының) 12нче Кагул заставасында каршылый. Румыниянең  каршы сугышта заставаның командиры лейтенант Кузьма Ветчинкин (*[[:ru:Ветчинкин, Кузьма Фёдорович|ru]]*) (Советлар Берлеге Каһарманы, 26.08.1941) белән сержант Геннадий Паушкин гына исән кала. Соңрак старшина Геннадий Паушкин III Украина фронты составында Кубань, Украина далаларында сугыша, Одессаны, Сухумины саклауда, «Эдельвейс» альп тау укчылары дивизиясен тар-мар итүдә, Болгарияне, Румынияне, Югославияне, Маҗарстанны, Австрияне азат итүдә катнаша. Батырлыгы өчен Кызыл Йолдыз ордены, сугышчан медаль белән бүләкләнә.

Сугыштан соң КДУда укуын дәвам иттерә, 1950 елда тәмамлый. 1949-1953 елларда «Комсомолец Татарии» газетасында әдәбият-сәнгать бүлеге мөдире булып эшли, «Комсомольская правда» газетасының ТАССР, Чуаш АССР, Мари АССР буенча үз хәбәрчесе була (*[[1953 ел|1953]]-[[1955 ел|1955]]*).
 
1955-1979 елларда ТАССР язучылар берлегендә әдәби киңәшче булып тора, берлекнең рус (әдәбияты) секциясен, Казандагы А.М. Горький музеенда эшләгән әдәби берләшмәне җитәкли, «Литературный Татарстан» әлманахын мөхәррирли, «Чаян» журналында эшли.

Казанда Адоратский урамы, 15нче йортның 154нче фатирында яши. 2007 елның 15 октябрендә вафат.

## Иҗаты
Беренче шигырьләре («*Егерме яшьлек чик сакчысы*» һ.б.) фронт матбугатында (*«Пограничник» журналы, «Советский воин» газетасында*)  дөнья күрә. Полкташы Звезда Медушевскаяга багышланган лирик шигырьләр яза.

Сугыштан соң (*[[1945 ел]]да*) «Комсомолец Татарии» газетасында «Тополь» шигыре басылгач, «Красная Татария» газетасы аны «*идеясез әсәр*» дип, каты тәнкыйтькә тота. Фронт турында җырлар авторы Михаил Исаковскийның яклавы яшь шагыйрьгә ярдәм итә.

Әсәрләре (*күбесенчә автобиографик*) Бөек Ватан сугышы темасына (*«Эшелон», «Кагул заставасында» (На Кагульской заставе), «Өзү» (Прорыв)*), табигатьне саклауга, замана мәсьәләләренә багышланган.

Татарстан нефтьчеләре, КамАЗ төзүчеләре турында очерклар яза.

Атилла Расихның «Ямашев» (*[[1975 ел|1975]]*), «Айлы төннәр» (*Лунные ночи, [[1977 ел|1977]]*) романнарын, Хәсән Туфан шигырьләрен һ.б. татарчадан русчага тәрҗемә иткән.

## Китаплары
Егермедән артык проза һәм шигырь китабы бар.
* «Ерак заставада» () хикәяләр җыентыгы (К., 1952)
* «Минем позывнойларны тыңла» () хикәяләр җыентыгы (М., 178)
* «Таштагы чирәм» () хикәяләр җыентыгы (К., 1991)
* «Туган як киңлекләре» () шигырьләр җыентыгы (К., 1958)
* «Чаллы җирендә» () очерклар җыентыгы (К., 1971)
* Кайтыгыз, ләкләкләр. Казан: ТКН, 1979.
*  Әсәрләренең тулы исемлеге 

## «Тополь» (1945)

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1945 Кызыл Йолдыз ордены
* 1981 РСФСР атказанган мәдәният хезмәткәре
* 1990 2нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены
* «Кавказны саклаган өчен» медале
* «Будапештны азат иткән өчен» медале
* Жуков медале 
* 2004 Максим Горький әдәби премиясе

## Гаилә хәле
Беренче хатыны (*[[1944 ел|1944]]*) Ирина
Икенче хатыны Нина Александр кызы
*улы* Александр

## Хәтер
* 2021 елның 19 февралендә язучы 1981―2007 елларда яшәгән йорт (Адоратский урамы, 15) фасадында мемориаль такта ачылган. Истәлек тактасында татар һәм рус телләрендә язылган:
Бу йортта 1981―2007 елларда танылган фронтовик язучы, РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре Геннадий Александрович Паушкин яшәде 

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Гиниятуллина А. Писатели Советского Татарстана. Казань: ТКН, 1970.
* Даутов Р.Н., Нуруллина Н.Б. Совет Татарстаны язучылары. Казан: ТКН, 1986.
* Паушкин Г. Искупить свою вину кровью. «Идел», 1998,  № 5.
* Кутуева Я. Слышу твои позывные. «Казань», 2000, № 5.
* Добрый  путь вам, мои земляки! Геннадий Паушкин (1921-2007). «Казанский альманах», 2016, март.

## Сылтамалар
*Татарский энциклопедический словарь. Казань: Институт татарской энциклопедии АН РТ, 1999. ISBN 0-9530650-3-0
*  Г.А. Паушкин турында ТР дәүләт архивы сайтында
*  Г.А. Пушкин ТР милли китапханәсе сайтында 
* [ Геннадий Паушкин: Встретимся победителями. «[Казанский альманах]»]

Төркем:Рус язучылары
Төркем:Рус шагыйрьләре
Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:ССРБ шагыйрьләре
Төркем:Татарстан язучылары
Төркем:Татарстан шагыйрьләре
Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар
Төркем:Журналистлар
Төркем:Тәрҗемәчеләр
Төркем:Мөхәррирләр
Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучылар
Төркем:Максим Горький исемендәге премия лауреатлары