Гүзәл Ситдыйкова

**Ситдыйкова Гүзәл Рамазан кызы** (10 июнь 1952 ел) — башкорт шагыйре, прозаик, публицист, тәрҗемәче һәм җәмәгать эшлеклесе. Башкорт АССРының ХII чакырылыш Югары Советының халык депутаты (1991-1995), Башкортстан Республикасының 1-3-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты (1995-2008), Башкортстан Республикасының 1-нче чакырылыш Җәмәгать Палатасы әгъзасы (2011-2012), Башкортстан Башкорт хатын-кызлары җәмгыяте рәисе (2004-2011), Россия Федерациясе һәм Башкортстан язучылар берлекләре әгъзасы (1995), Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2007). Һәдия Дәүләтшина исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2017). 2012 елдан Башкорт һәм Татар Википедияләренең актив мөхәррире. Башкортстанның халык шагыйре (2022).

## Биографиясе
Гүзәл Рамазан кызы Ситдыйкова 1952 елның 10 июнендә Башкорт АССРның Белорет районы Инҗәр авылында туган. Зөяк () сигезьеллык мәктәбен, Белорет педагогия училищесын, 1980 елда Чиләбе дәүләт мәдәният институтын тәмамлый.

Хезмәт юлын Белорет шәһәрендәге 1-нче интернат-мәктәптә тәрбияче булып башлый. Аннары «Урал»   гәзитенең мөхәррире булып эшли.

## Җәмәгать эшлеклесе

* 1990 елда Башкорт АССРның 12-нче чакырылыш Югары Советы депутаты итеп сайлана.
* 1995 елдан Башкортстан Республикасының 1-нче, 2 нче һәм 3-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты була.
* Башкортстан Республикасының 1-нче чакырылышы Җәмәгать Палатасы әгъзасы.
* 2004-2011 елларда Башкортстан республикасының Башкорт хатын-кызлары җәмгыятен җитәкли.

## Иҗаты

Гүзәл Ситдыйкова дистәдән ашу (артык) китап авторы.

«Ағинәйҙәр ҡоро» хәрәкәтендә катнаша, башкортча Википедия үсешенә зур өлеш кертә: даими рәвештә мәкаләләр яза, төзәтмәләр кертә; Викикитапханә, Викисүзлек, Викиөземтә Инкубатор проектларын тулыландыра.

2017 елда «Башкортстан Республикасы Язучылар берлеге» төбәк җәмәгать оешмасы тарафыннан язучының *«Колынчак  — аргамак булыр бер чак»*(шигырьләр, әкиятләр, хикәяләр. — Уфа, Китап, 2014. — 156 бит) китабы( Балалар һәм үсмерләр өчен) әдәбият, сәнгать өлкәсендәге Һәдия Дәүләтшина исемендәге республика дәүләт премиясенә тәкъдим ителде.

Гүзәл Ситдыйкова «Лифт-2017» Бөтенрәсәй әдәби фестивальләр фестивале конкурсында җиңүчеләрнең берсе булды. Ул Марина Цветаеваның «Принц һәм аккошлар» һәм «Иске Мәскәүнең өйләре» шигырьләрен тәрҗемә иткәне өчен беренче урынны алды.

## Китаплары
: 1. Текетек: шигъри әкият. — Уфа: Китап, 1994. — 16 б.
: 2. Бүрене еңгән бәрәс: шигъри әкият. — Уфа: Китап, 1999. — 24 б.
: 3. Башкортларның гаилә тормышы — мәкальләрдә һәм әйтемнәрдә. — Уфа: «Виртуал», 2002. — 79 б.
: 4. Үз Кояшым, үз Аем: шигъри әкият, мәкальләр дөньясы, язмышнамә. — Уфа: Китап, 2002. — 240 б.
: 5. Җәннәт бакчасы. — Уфа: Полиграфдизайн, 2005. — 102 б.
: 6. Яшь гаиләгә нәсыйхәтләр. — Уфа: Полиграфдизайн, 2006. — 11 б.
: 7. Күчле ил — көчле ил: күңел сәхифәләре, шигырлар. — Уфа: Китап, 2007. — 448 б.
: 8. Кышларның да бар бит үз кошлары: шигырьләр. — Уфа: РНМЦ МОБ, 2010. — 136 б.
: 9. Машина нигә «дүрт-дүрт», ди: шигырьләр, әкиятләр, хикәяләр. — Уфа: Китап, 2010. — 112 б.
: 10. Гузаль Ситдыкова. Биобиблиографический указатель. — Уфа: Нац. Б-ка им. З. Валиди, 2012
: 11. Җәннәт бакчасы. Юлъязмалар. Шигырьләр — Уфа: Уфимский полиграфкомбинат ДУП. 2014. — 232 бит 
: 12.Колынчак — аргымак булыр берчак. . Балалар өчен шшигырьләр, хикәяләр, әкиятләр. — Уфа: Китап, 2014. — 154 б.
: 13. Г. Ситдыйкова. Агып килә мәңгелек: шигырьләр, поэмалар. — Уфа: Китап. 2019. — 400 бит. ISBN 978-5-295-07217-8
: 14. Г. Ситдыйкова. Мин дөньяны өйрәнәм. Мәктәпкәчә яшьтәге балалар өчен шигырьләр.— Уфа: Кереш. 2020. — 26 бит. ISBN 978-5-6041457-8-4
: 15. Г. Ситдыйкова. Әнә килә бала. Мәктәпкәчә яшьтәге балалар өчен  шигырьләр. — Уфа: Кереш. 2020. — 263 бит. ISBN 978-5-6041458-0-7
: 16. Г. Ситдыйкова. Бөркетләр күккә омтыла (). Уфа: Китап, 2023. Китапның тиражы 1000 данә. 

### Җыентыкларда басылган  әсәрләре

: 13. Июль кайткан; Далаларда: (шигырьләр)// Яшь көч: шигырьләр, хикәяләр. — Уфа, 1984. — Б. 97-98
: 14. Шигырьләр// Җиде чишмә: шигырьләр. — Уфа, 1988. — Б. 31-52
: 15. Муеннар (хикәяләр)//Мөхәббәткә хөкем юк: повестьлар, хикәяләр, юморескалар һәм пьесалар. — Уфа, 1997. — Б. 211-250
: 16. Ай һәм Кояш: (шигырьләр)// Башкорт шигърияте антологиясе. — Уфа, 2001. — Б. 735-736
: 17.Туган тел: (шигырь)// Халкым теле — хаклык теле. — Уфа, 2005. — Б. 117
: 18. Кем мин?: (шигырьләр)// Из века в век. Башкорт шигърияте. — М., 2008. — С. 498-505
: 19. Мәкаль һәм әйтемнәрдә хатын-кызның гаиләдә тоткан урыны.// Статус и роль женщины в современном мире. — Уфа, «Гыйлем», 2011 — 106-110 бб.

### Башкортчага тәрҗемәләр

** Андерсен Г. Х. Стойкий оловянный солдатик //Книга для чт. для 1 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — С. 41—48.
** Андерсен Г. Х. Гадкий утенок //Книга для чт. для 2 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — 152 с.
** Андерсен Г. Х. Дюймовочка //Книга для чт. для 2 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — 152 с.
** Андерсен Г. Х. Снежная королева//Книга для чт. для 3 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — С. 33—54.
** Андерсен Г. Х. Дикие гуси //Книга для чт. для 3 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — С. 55—74.
** Андерсен Г. Х. Сказки и истории (на баш. яз.) пер. Г. Ситдыковой ISBN 978-5-903622-51-1 — Уфа: Инеш, 2015. — 188 страниц
** Л. Кэрролл. Алиса в стране чудес. (Башкортчага Г. Ситдыйкова тәржемәсе) — Evertype (Ирландия), 2017. — 129 с. — ISBN-10 1-78201-201-X ISBN-13 978-1-78201-201-6

## Язучы һәм аның әсәрләре турында

* Тугызбаева Ф. «Зәңгәр иңләргә таулар өйрәтте...» «Башкортстан» гәзите, 2017, 1 март.
* Баһманова М. Гүзәлнең әйткәне күңелдә калды. Шагыйрәнең «Үз Кояшым, үз Аем» китабын укыганда туган уйлар. «Агыйдел» журналы, 2016, № 8.
* Гыйльманов Д. Исеменщр җисемгә тап килсен! «Башкортстан» гәзите, 2015, 9 декабрь.
* Оставаясь самим собой (К юбилею литератора и общественного деятеля Гузели Ситдиковой). «Башинформ» мәгълүмат агентлыгы, 2012, 10 июнь.
* Әлисәнең һәм Гүзәл Ситдикованың Сикертәндәге мажаралары 2018, 10 гыйнвар 
* Котыева Г. "Гомерем зая үтмәсен дип яшәем" Башкортстан кызы, 2021, № 2 .

## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре
* Бөтендөнья башкортлар корылтаеның «Ал да нур чәч халкыңа» медале (2021) 
* «Башкортстан төзелүгә 100 ел» юбилей медале (2018)
* Балалар һәм үсмерләр өчен әдәбият, сәнгать өлкәсендә Һәдия Дәүләтшина исемендәге республика премиясе лауреаты (2017)
* «Лифт—2017» Бөтенрәсәй әдәбият Фестивальләре Фестиваленең Көмеш медале (2017)
* Айзар Баек чәчән исемендәге Республика конкурсы Гран-При лауреаты (2015).Россия Лермонтов комитетының «М.Ю. Лермонтовның 200 еллык туган көне хөрмәтенә» юбилей медале (2014)
* Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтаеның Кадерле грамотасы (2012)
* Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтаеның «Башкортстан кануниятен үстерүдә аерым өлеш өчен» Мактау билгесе (2009)
* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2007)
* Россия хатын-кызлары берлеге Мактау грамотасы (2007)
* Россия Федерациясе Дәүләт Думасы Федераль Җыелышының Рәхмәте (2005)
* Башкортстан Республикасының Мактау грамотасы (2002)
* Башкортстан Республикасы Матбугат һәм киң информация чаралары министрлыгының Мактау грамотасы (1992)
* Башкортстанның халык шагыйре (2022) 
## Аерым фактлар
Башкортстанда БР Язучылар берлеге эгидасы астында 3-12 яшьтәге балалар арасында «Гүзәл Ситдыйкова шигырьләрен уку конкурсы» уздырылган. 2022 елның февралендә конкурска йомгак ясалган .

## Чыганаклар

* Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. 
* Статья в Башкирской энциклопедии, к.5
* Ситдыкова Гузаль Рамазановна// Парламентаризм в Башкортостане: история и современность. — К. 2. — Уфа, 2005. — стр. 271, 284, 294
* Ситдыкова Гузаль Рамазановна// По пути созидания. — Уфа,  Галигиль, 2005. — стр. 31, 32
* Гүзәл Ситдикова: биобиблиографик күрсәткеч. — Уфа, Башкортстан Республикасы Ә. Вәлиди ис. Милли китапханәсе, 2011. − 40 б.
* Гүзәл Ситдикова: библиографик күрсәткеч. — Уфа, Башкортстан Республикасы Ә. Вәлиди ис. Милли китапханәсе, 2012. — 58 б.
* Фәүзия Латипова. Дөньяны бизи алар — Уфа, 2005. — 57-63, 142-149 б.
## Искәрмәләр

Төркем:Башкорт шагыйрьләре
Төркем:Башкорт язучылары
Төркем:Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Чиләбе дәүләт мәдәният институтын тәмамлаучылар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1952 елда туганнар
Төркем:10 июнь көнне туганнар
Төркем:Башкортстан халык шагыйрьләре
Төркем:Белорет районында туганнар