Айравата

**Айрааватһа** ({{тамилча:}ஐராவதம்} "Иясе Иравати булган") ул Индра Һинд дине Ходаен алып бара торган мифологик ак фил. Ул шулай ук "абхра-Матанга" дип атала, моның мәгънәсе "болытлар филе"; 'Нага-малла', мәгънәсе "сугыша торган фил"; һәм 'Аркасодара', мәгънәсе "Кояшның бертуганы".  'Абһраму' ул Айрааватһа филнең хатыны. Айрааватһаның ун казык теше һәм биш хартумы бар һәм ул тапсыз ак. Ул шулай ук Таиландта Эраван буларак мәгълүм. Айрааватһа ул шулай ук Кайшьяп һәм Кадруның өченче улы. Махабхаратада ул бөек еланнар исемлегенә керә.

## Һинду йоласы

Рамаяна буенча филнең анасы Иравати булган. Матангалила буенча, Айрааватха Гаруда йомыркадан чукып ватып чыккач, Брахма аның яртылары өстендә изге гимннар җырлагач туган, аннан соң тагын җиде ата һәм сигез ана филләр чыккан. Притху Айрааватһаны барлык филләрнең патшасы итте. Аның исемнәрнең берсенең мәгънәсе "болытларны тегеп ялгаучы", чөнки мифта бу филләр болытлар ясый ала дип әйтелгән. Филләрнең болыт һәм яңгыр белән бәйләнеше Һинд диненең Индра турында сөйләнгән урыннарда очрый, анда ул Айрааватһа филе өстендә атланып йөри һәм Вритраны тар-мар итә. Бу дәһшәтле фил үзенең хартумы белән сулы аскы дөньяга җитә, суын суыра, һәм болытларга өреп сиптерә, соңыннан Индра салкынча яңгыр яудыра, шулай итеп күк суларын аскы дөньяга бәйли.

Башка риваять буенча Айрааватһа сөт океанын язганда килеп чыккан дип әйтелә һәм ул компасның якларын саклый дип ышаныла.
Айрааватһа шулай ук Сваргага, Индраның сарае керүе янында тора. Моңа өстәп сигез компасның якларын саклый торган Саклаучы Ходайларның һәрберсе фил өстендә утыра. Бу Ходайларның һәрберсенең филе бар ул саклауда катнаша һәм үзенә туры килгән урынын саклый. Аларның иң әһәмиятлесе Индраның Айрааватһасы. Бхагвад Гитада Айрааватһа турында урын бар:

Танжор янында Дарашурамда Айратешвара Гыйбадәтханәсе, анда Айрааватһа Лингамга табынган дип ышаныла.; Лингам аның хөрмәтенә Айраватешвара дип аталган. Бу гыйбадәтханәдә мул итеп сирәк скульптура һәм архитектура эше күрсәтелгән, аны Раджараджа Чола II (1146–73) төзегән.

## Джайн традициясендә
Джайн ышанулыры буенча, Тиртханкара туганда, Индра хатыны Шачи белән бөек Айрааватһа филенә атланып төшкәндә бу чараны бәйрәм итәләр.

## Айрааватһа белән байраклар
;Лаос

File:Flag of Laos (1893-1952).svg| Франция Лаосы байрагы (1893-1952)
File:Flag of Laos (1952-1975).svg|Лаос байрагы (1952-1975)
File:Royal Standard of the Kingdom of Laos.svg|Лаос патша стандарты (1952-1975)


;Сиам (Таиланд)

File:Siamese Royal Standard (absent) (Rama IV).svg|"Thong Airaphot" (ธงไอยราพต) King's Absent Standard (1855-1891 & 1897-1910) Патшаның Стандарты (1855-1891 & 1897-1910). (Рама IV)
File:Siamese Royal Standard (absent) (Rama V).svg|"Thong Chuthathipathai" (ธงจุฑาธิปไตย) King's Absent Standard (1891 - 1897) Таиландның Патша Стандарты (1891 - 1897). (Рама V) 
File:Flag_of_Bangkok.svg|Flag of Bangkok Metropolitan Administration Баңкок Метрополиясе байрагы


## Эраван

**Эраван** (, Пали телендәге *Erāvana*, яки Санскрит телендәге *Airāvana*) Айраватаның Таи телендәге исемнәрнең берсе. Ул гаять зур фил булып сурәтләнә, аның я өч, я утыз өч башы бар, һәм казык тешләре еш икедән артык. Кайбер сыннарда Таватимса Күге патшасы, Индра Эраванга атланып йөри. Бу фил еш борынгы Лао Лан Занг Патшалыгы белән ассоциацияләнә, анда ул гадәттә "өч башлы фил" буларак мәгълүм һәм патша байрагы өчен кулланылган.

## Популяр мәдәнияттә
Айравата Мегами Тенсей видео уеннарларының персонажы.

Венеция Ярминкәсе Цирк альбомында Хайван Чатыры җырында Айравата искә алына:

Айравата Карнатака Дәүләт Юл Транспорты Корпорациясе тәэмин итә торган Вольво автобус хезмәтенең исеме.

## Билгеләр

## Искәрмәләр
* B. N. Goswamy, The Spirit of Indian Painting: Close Encounters with 100 Great Works 1100-1900 Penguin Books, 2014, [url=https://books.google.co.in/books?id=J5E3BQAAQBAJ], isbn=978-0-670-08657-3

Төркем:Һинд дине