Александр Жирмунский

**Александр  Жирмунский** (1887-1970) - Россия һәм Совет геологы, БССР Фәннәр академиясенең Геология һәм гидрогеология институты директоры. Профессор (1944), геология һәм минералогия фәннәре докторы (1944), БССР Фәннәр академиясенең  әгъза-корреспонденты (1936).

## Биография
**Александр Матвеевич Жирмунский**     11887 елның 11 июнендә Чембар шәһәрендә ( Пенза губернасы ) туган

1905 елда Петропавловск училищесының  гимназия  бүлеген көмеш медаль белән тәмамлый.

Ул Париж университетының табигый факультетында (Сорбонна) белем ала  һәм 1908 елда тәмамлый.

1908 елда Мәскәү университетына физика һәм математика факультетының табигый  бүлегенә укырга керә, 1913 елда 1 нче дәрәҗәле дипломга тәмамлый.

Профессор  А.П.Павловның укучысы.

1912-1913 елларда Унжа елгасы бассейнында (Идел кушылдыгы) тикшеренүләр үткәрә.

1914-1915 елларда ул Мәскәү авыл хуҗалыгы институтында геолог булып эшли, Нократ губернасында фосфоритлар ятмаларын  тикшерү белән шөгыльләнә.

1917 елда Кавказ фронтының гидротехник эшләр Идарәсе каршындагы Геология кабинеты белән җитәкчелек итә.

1918-1928 елларда Мәскәү бүлеге  Геология комитетының геологы булып эшли, шулай ук Мәскәү Тау академиясендә геология һәм палеонтология фәннәрен укыта.

1928 елдан Ленинградта эшли. Биредә  аны геологик комитетка өлкән геолог итеп куялар.

1936 елның 15 октябрендә ул Беларусия ССР Фәннәр академиясенең  әгъза- корреспонденты итеп сайлана.

1936-1938 елларда ул БССР Фәннәр академиясенең Геология институтын  һәм Беларусия Университетының Геология кафедрасын җитәкли.

1938 елдан Ленинград Дәүләт гидрология институтында өлкән гидрогеолог-белгеч  булып эшли.

1940 елдан ВСЕГЕИда өлкән гыйльми хезмәткәр.

Бөек Ватан сугышы елларында эвакуациядә булганда (1941-1943), ул Уфа шәһәрендәге Башкорт геология бүлегенең Шафранов геология разведкасы партиясе башлыгы була.

1943 елда  «Основные черты тектоники и геоморфология западного края Центрально-Российской платформы» темасы буенча  диссертация яклый.

1944 елда Югары аттестация комиссиясе карары белән А.М. Жирмунскийга  геология һәм минералогия фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсе, аннары профессор гыйльми исеме  бирелә.

1943-1945 елларда ул СССР Халык Комиссарлары Советы каршындагы Геология комитетында өлкән инженер булып эшли, һәм  СССР ФА геология төркемнәренең фәнни җитәкчесе була.

1948 елда  отставкага китә.

Ул түбәндәге конференцияләрдә катнашкан:

* 1955-дүртенче флора һәм фаунаны өйрәнү буенча киңәшмә 1957 — Белоруссия һәм Балтыйк буе катламнарын өйрәнү буенча региональ киңәшмә..

1970 елның 9 маенда үлә [ кайда? &#x5D; .

## Оешмаларда әгъза

* 1924 - Мәскәү табигать сынаучылар җәмгыяте (рус. MOИП)

## Библиография
А.М. Жирмунскийның гидрогеологиягә,  геологиягә, геоморфологиягә, стратиграфиягә багышланган 100 дән артык фәнни хезмәте бар. Аның фәнни һәм фәнни-популяр эшләре «СССР Фәннәр академиясе хәбәрләре», «Бөтенсоюз география җәмгыяте хәбәрләре»ндә,  «Наука и жизнь», «Техника — молодежи» журналларында нәшер ителә. .

Берничә фәнни-популяр мәкаләләр һәм китаплар  да язган. " Вокруг Азии "(1914) китабы аның Япония, Бирма, Һиндстан һәм Мисыр буенча сәяхәтләре тәэсирендә язылган, «Геология» (1916) китабы «Естествознание XX века» сериясендә басылып чыккан.

Төп фәнни хезмәтләре:

** *Жирмунский А. М.* Пределы возможных разногласий в суждениях о послетретичных образованиях России / А. М. Жирмунский. — М. : Тип. «Профгортоп», [1922].
** *Жирмунский А. М.* Послетретичные образования южной части Смоленской губ. : (Представлено акад. А. Е. Ферсманом в заседании Отд. физ.-мат. наук 8 апр. 1925 г.) / [Соч.] А. М. Жирмунского. — [Л., 1925].
** Материалы по изучению почв и геологии Костромского края. — Кострома : Костромское научное общество по изучению местного края, 1925.
** *Жирмунский А. М.* Геология / геолог Геол. ком. ВСНХ. — М. : Рабочая газ., 1926.
** *Жирмунский А. М.* Подземные воды Западного края : С 1 карт., 5 план. и 5 разрезами... — Ленинград : Геол. ком., графич. маст., 1927.
** *Жирмунский А. М.* Фауна верхне-юрских и нижне-меловых отложений о. Шпицбергена / А. М. Жирмунский. — Б. м. : Б. и., [1927].
** *Жирмунский А. М.* Северо-Западная четверть листа [44-го Общей геологической карты Европейской части С. С. С. Р.] : Смоленск — Дорогобуж — Ельня — Рославль : С 2 геологич. карт. и 1 табл. .. / А. М. Жирмунский. — Ленинград : Геологич. ком-т, 1928
** *Жирмунский А. М., Козырев А. А.* О классификации подземных вод / А. М. Жирмунский, А. А. Козырев. II. Материалы к вопросу о классификации подземных вод... / Б. Л. Личков. — Ленинград : Геологич. ком-т, 1928
** *Жирмунский А. М. К вопросу о границах оледенений на Русской равнине : Отт. из: "Бюллетень Комиссии по изучению четвертичной периода N 1. 1929.*
** *Жирмунский А. М.* Геологический очерк БССР. и Западной области РСФСР : С 1 табл / А. М. Жирмунский. — Москва ; Ленинград : Геол. изд-во, 1930
** *Жирмунский А. М.* Общая геологическая карта Европейской части СССР : Лист. 44-й. Юго-западная четверть листа / А. М. Жирмунский. — Москва ; Ленинград : Геол. изд-во Гл. геол.-разведочного упр., 1931
** *Жирмунский А. М.* Фосфоритные залежи Сещинского района. — Москва ; Ленинград : Б. и., 1931.
** *Жирмунский А. М.* Общая геологическая карта Европейской части С. С. С. Р. : Лист 28. Юго-Восточная четверть листа. С 2 карт. .. / А. М. Жирмунский; Центр. науч.-исслед. геол.-разведочный ин-т. Сектор геол. карты. — Москва ; Ленинград : Гос. науч.-техн. геол.-развед. изд., 1932
** *Жирмунский А. М., Петрова Е. К., Петрова М. П.* Геологическая карта Европейской части СССР : Масштаб 1:2.500.000 : Объясн. зап / Сост.: А. М. Жирмунский, Е. К. Петрова, М. П. Петрова, Т. А. Туполева; Под ред.: М. В. Баярунаса, Н. К. Высоцкого, А. П. Герасимова ... [и др.] Сост. А. М. Жирмунский НКТП-СССР. Союзгеоразведка. Центр. науч.-исслед. геол. развед. ин-т (ЦНИГРИ). — Ленинград ; Москва : Гос. науч.-техн. геол.-развед. изд-во, 1933
** *Жирмунский А. М.* Новые данные по тектонике, геоморфологии и стратиграфии четвертичных отложений БССР и Западной области РСФСР... / А. М. Жирмунский. — Ленинград ; Москва ; Грозный ; Новосибирск : Гос. науч.-техн. горно-геол. нефт. изд-во, 1934

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Павловская геологическая школа. Москва: Наука, 2004.

## Сылтамалар

* A. М. Жирмунский Беларусия Милли Фәннәр Академиясе сайтында
* A.  М.  Жирмунский  БДУның География факультеты сайтында

Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Геология-минералогия фәннәре докторлары
Төркем:1970 елда вафатлар
Төркем:9 май көнне вафатлар
Төркем:1887 елда туганнар
Төркем:23 июнь көнне туганнар
Төркем:Геологлар