Игнатий Крачковский

**Игнатий Крачковский**, бел. Ігнацій Юльянавіч Крачкоўскі,  — шәркыять галиме, совет гарәпне өйрәнү фәненә (*арабистика*) нигез салучы, Россия фәннәр академиясе (*[[1925 ел]]дан* ССРБ ФА) академигы (*[[1921]]*), Санкт-Петербург университеты профессоры (*[[1918]]*), филология фәннәре докторы.
Коръәнне рус теленә тәрҗемә итүче (*[[1963]]*).

## Тәрҗемәи хәле

1883 елның 16 мартында Вильна (*хәзерге* Вилнүс) шәһәрендә укытучылар семинариясе директоры гаиләсендә туган. Кечкенәдән үк көнчыгыш телләре белән кызыксына башлый. Петербург университеты көнчыгыш телләре факультетының гарәп-фарсы-төрек-татар курсларын тәмамлый (*[[1905]]*).  Фәләстыйн правослау император җәмгыяте эшчәнлегендә катнаша.

## Хезмәт юлы
* 1908-1910 Якын Көнчыгыш илләрендә (*[[Палестина|Фәләстыйн]], [[Сүрия]], [[Ливан]], [[Мисыр]]*) гыйльми сәяхәттә була. Дәмәшкъта Антиохия патриархаты китапханәсенең кулъязмалар тупланмасын тикшерә (1913 елда 44 кулъязманы Петербургның Азия музеена тапшыра). 
* 1910 елдан Санкт-Петербург  император университеты (*[[1918 ел]]дан* Беренче Петроград дәүләт университеты, *[[1924 ел]]дан* Ленинград дәүләт университеты) приват-доценты (*[[1918 ел]]дан* профессоры). Гарәп шигърияте, христиан гарәп язуы һәм хәзерге заман гарәп әдәбияты курсларын укыта.
* ССРБ ФА Көнчыгыш институты (*[[1950 ел]]дан* Көнчыгыш кулъязмалары бүлекчәсе (Ленинград) гыйльми хезмәткәре.
* 1938-1945 Россия география җәмгыте вице-президенты.
* ССРБ һәм чит ил (Бөекбритания, Ирландия, Алмания, Сүрия, Польша, Иран, Һолландия) уку йортлары, академияләре, көнчыгышны өйрәнү җәмгыятьләренең шәрәфле профессоры, гыйльми шурасы әгъзасы булып сайлана.

## Фәнни эшчәнлеге
* Яңа гарәп әдәбияты һәм гарәп мәдәнияте буенча фәнни тикшеренүләре ССРБ һәм чит илләрдә (Европа, Гарәбстан) әлеге өлкәдә гыйльми тикшеренүләр башлауга этәргеч була.
* 450 дән артык нәшер ителгән хезмәте бар.
* Рус теленә Коръәнне тәрҗемә итә (беренче басмасы – 1963, икенче басмасы - 1986).
* «Мең дә бер кичә»нең 1929-1938 елларда нәшер ителгән рус телендәге беренче тулы басмасының мөхәррире була (*тәрҗемәче М.Салье, [[Максим Горький|М. Горький]] кереш сүзе белән*).
* 1963 «*Гарәпләрдә география әдәбияты*» хезмәтен Гарәп илләре лигасы нәшер итә.

## Китаплары

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1951 Сталин премиясе – «*Гарәп кулъязмаларын өйрәнгәндә*» (*Над арабскими рукописями*) китабы (*[[1945]]*) өчен.
* Ленин ордены
* Ленин ордены

## Кызыклы факт
1927-1928 елларда Муса Бигиев күп тапкыр И.Ю. Крачковскийга Ленинград университетында гарәп, фарсы һәм төрки телләрне укыту өчен урын бирү үтенече белән мөрәҗәгать итә.

## Чыганаклар
# Татар энциклопедиясе. Т.3. Казан, 2012.

## Әдәбият
# Игнатий Юлианович Крачковский.  М.-Л., 1949.
# Беляев В. И., Винников И. Н. Памяти акад. И. Ю. Крачковского. Китапта: Палестинский сборник,  1(63), 1954.

## Сылтамалар
*   И.Ю. Крачковский Көнчыгыш кулъязмалары институты сайтында
* Россия ФА сайтындагы сәхифәсе
* И.Ю. Крачковский «Татар иле» мәгълүмати-ресурслы татар социаль челтәрендә 

## Искәрмәләр

Төркем:Профессорлар
Төркем:Филология фәннәре докторлары
Төркем:Россия (СССР) фәннәр академиясе әгъзалары
Төркем:Тәрҗемәчеләр
Төркем:Коръән тәрҗемәчеләре
Төркем:Вуз укытучылары
Төркем:Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар