Рәшит Кәлимуллин

**Рәшит Кәлимуллин**, Рәшит Фәһим улы Кәлимуллин,  (06.05.1957) — композитор, Россия композиторлар берлеге (*[[2015 ел]]ның [[декабрь|декабреннән]]*) һәм Татарстан композиторлар берлеге (*[[1989 ел]]дан*) рәисе. Россиянең һәм ТР (*[[2003]]*) халык артисты. РФ дәүләт премиясе лауреаты (*[[2001]]*). Тукай премиясе лауреаты (*[[2007]]*). ТССР (*[[1990]]*),  РФ (*[[1992]]*) һәм Адыгеяның (*[[2022]]*) атказанган сәнгать эшлеклесе.

## Тәрҗемәи хәле
1957 елның 6 маенда Яшел Үзән шәһәрендә туган. 1970 елда туган шәһәрендәге музыка мәктәбенә баян һәм кларнет классына укырга керә. 1974 елдан Түбән Кама музыка укуханәсендә укый. «*Композитор*» белгечлеге буенча Казан дәүләт консерваториясен (*Борис Трубин сыйныфы, [[1985]]*), аспирантура (*[[1987]]*) тәмамлаган. Алмания һәм Һолландиядә стажировка үткән.

## Хезмәт юлы
* 1987-1993 Казан консерваториясе композиция һәм инструментлау кафедрасы укытучысы, кафедра мөдире.
* 1995-2002 С.Ә. Гобәйдуллина исемендәге заманча музыка үзәге директоры.
* 1989 елдан ТАССР (1991 елдан ТР) композиторлар берлеге идарәсе рәисе.
* 1995 елдан Россия композиторлар берлеге идарәсе сәркатибе.
* 2010 елдан Россия композиторлар берлеге идарәсе рәисе урынбасары.
* 2015 елның декабрендә Россия композиторлар берлеге идарәсе рәисе итеп сайлана.

## Иҗаты
Композитор күп төрле жанрларда иҗат итә: опера, симфония, камера музыкасы, хор музыкасы. Әсәрләрендә Көнчыгыш һәм Европа музыкасы традицияләрен берләштерергә омтыла. Р. Кәлимуллинның әсәрләрен Лондонның король оркестры () башкара.

#### Аерым әсәрләре
* «Ерактагы кәккүк авазы» (*Крик кукушки*) рок-операсы (1989)
* «Болгарлар» симфоник поэмасы  (1982, 2 нче ред. 1986)
* «Тынлык һәм тынычлык» (*Тишина и покой*) вокал-симфоник поэмасы  (1987)
* Габдулла Тукай истәлегенә кыллы квартет (1986)
* камера- уен кораллары өчен әсәрләр 
* җырлар

#### Фестивальләр җитәкчесе
* 1993 елдан Европа-Азия халыкара заманча (яңа) музыка фестивале директоры һәм сәнгать җитәкчесе.
* 2003 елдан Muz-Transit халыкара заманча музыка фестивале директоры һәм сәнгать җитәкчесе.
* С. Прокофьев исемендәге халыкара конкурс жюрие әгъзасы.
* Юргенсон исемендәге конкурс жюрие әгъзасы.

## Иҗтимагый эшчәнлеге
* 2006-2010 елларда ТР иҗтимагый пулаты әгъзасы.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* РФ халык артисты
* 2003 Татарстанның  халык артисты
* 1990 ТССР атказанган сәнгать эшлеклесе
* 1996 Россиянең атказанган сәнгать эшлеклесе
* 2001 Россиянең Д. Шостакович исемендәге дәүләт премиясе .
* 2007 Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе — «*Тукай моңнары*», «*Казанны сагыну*» концерт-поэмасы һәм соңгы еллардагы симфоник әсәрләре өчен.
* 1987 халыкара конкурс (Дрезден, Алмания) — I премия
* 1994 халыкара конкурс (Австрия) — I премия
* 2017 «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены — «*музыка сәнгатен үстерүгә керткән аеруча хезмәтләре һәм  күпьеллык уңышлы иҗади эшчәнлек өчен*».
* «Дуслык» ордены ― ''музыка сәнгатен үстерүгә зур өлеш кертүе һәм күпьеллык нәтиҗәле иҗади эшчәнлеге өчен 
* 2022 ― Адыгеяның атказанган сәнгать эшлеклесе 

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
# Татарский энциклопедический словарь. Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999.
# Татарская энциклопедия. Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002-14.
# Тылсымлы моңнар дөньясында.  Казан утлары, 1994 ел, № 6. 
# Юсупова Р.  Иҗат сукмагы ... Азат хатын, 1988 ел,  № 7.
# Композиторы Татарстана. М.: «Композитор», 2009.

## Сылтамалар

*  Р.Ф. Кәлимуллин ТР эшлекле үзәге сайтында 
* Р.Ф.Кәлимуллин «Милләттәшләр» сайтында
*   Композитор белән әңгәмә (2014)

## Моны да карагыз

Төркем:ССРБ композиторлары
Төркем:Татарстан композиторлары
Төркем:Иҗади берлекләр рәисләре
Төркем:Россиянең атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Россиянең халык артистлары
Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Казан консерваториясен тәмамлаучылар
Төркем:Түбән Кама музыка укуханәсен тәмамлаучылар
Төркем:Дуслык ордены (Татарстан) кавалерлары
Төркем:Казанның Мактау китабына кертелгәннәр