19 май

**19 май** — Милади тәкъвимендә бишенче айның унтугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 226 көн кала.

#### 

###### 

* Бөтендөнья гаилә табиблары оешмасы (d) — ***Бөтендөнья гаилә табибы көне*** () 
* ***Бөтендөнья [[Юан эчәк|эчәк]] [[ялкынсыну]]ы көне*** ()

###### 
*  — ***Президент [https://www.wikidata.org/wiki/Q36014?uselang=tt Хо Ши Мин] туган көне*** ().
*  — ***[[Анатолия]] һәм Көнчыгыш Тракьяда [[греклар]]ының геноциды [[хәтер|хәтере көне]]*** ().
*  — ***[[Әни көне|Аналар көне]]*** ().
*  Төркия,  Төньяк Кипр — ***[[Мостафа Кемаль Ататөрек|Ататөрекне]] искә алу, [[спорт]] һәм [[яшьләр]] көне*** (, ).

###### 
*  — ***[[Гепатит]]ка тикшерү көне*** () һәм ***[https://www.wikidata.org/wiki/Q43303?uselang=tt Малькольм Икс] көне***  ().
*  — ***Иҗтимагый [[адвокат]]лар көне*** () һәм ***[[Физика|Физиклар]] көне***  ().
* ,  — ***[[Маркетинг]] специалистлары көне***  ().
*  — ***Яхшы гамәлләр көне***  ().
*  /  — ***[[Татарстан матбугаты]] көне***  ()..
*  /  Бретань — ***Бретон мәдәнияте көне***  (, )

### [[Май#.D0.9A.D0.B8.D2.A3 .D0.B2.D0.B0.D0.BA.D1.8B.D1.82.D0.BB.D1.8B .D1.85.D0.B0.D0.BB.D1.8B.D0.BA.D0.B0.D1.80.D0.B0 .D1.87.D0.B0.D1.80.D0.B0.D0.BB.D0.B0.D1.80|Киң вакытлы халыкара чаралар]]

## 
* 1649 —  җөмһүрият буларак игълан ителә.
* 1712 — Петр I Россия империясенең башкаласын Мәскәүдән Петербургка күчерә.
* 1905 — татар телендәге беренче газета – «Нур» газетасы дөнья күргән. Аны Петербург шәһәрендә мәгърифәтче Гатаулла Баязитов чыгара. 
* 1907 — Ырынбурда «Галимнәр илә залимнәр» әсәре белән  «И. Б. Кудашев-Ашказарский җитәкчелегендәге беренче мөселман драма артистлары труппасы» (булачак «Сәйяр») үз эшен башлый.
* 1910 — Галлей кометасы янә Җир шары янында очып уза.
* 1919 — Төркиядә Мостафа Кәмал Ататөрк җитәкчелегендә инкыйлаб башлана.

## 
 
* 701 — Ли Бай, 
* 1762 — Иоһанн Фихте, алман фәлсәфәчесе.
* 1877 — Авель Енукидзе, совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1881 — Мостафа Кемал Ататөрк, беренче  президенты.
* 1883 — Нәҗип Думави, татар шагыйре, язучы.
* 1888 — Николай Шверник, совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1899 — Николай Пестонов, 
* 1911 — Николай Максимов, 
* 1914 — Макс Перуц, 
* 1914 — Мөнирә Булатова, күренекле татар опера җырчысы, мөгаллиммә, музыка һәм җәмәгать эшлеклесе.
* 1915 — Илпек Микулай, 
* 1916 — Николай Липатов, 
* 1916 — Тәлгать Сәйфи, 
* 1919 — Митя Рибичич, 
* 1921 — Шамил Габдрәшитов, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәренең истребительләр эскадрильясы башлыгы урынбасары, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1924 — Алексей Исаев, 
* 1930 — Генрих Вартанян, 
* 1932 — Владилен Котельников, 
* 1932 — Майя Булгакова, РСФСР халык артисты.
* 1933 — Вилен Аствацатрян, 
* 1937 — Владимир Барабанов, 
* 1940 — Хәлимә Искәндәрова, Камал театры артисты.
* 1946 — Микеле Плачидо, 
* 1949 — Әшрәф Гани, 
* 1952 — Равил Кәримов, Башкортстанның янгыннан саклану  дәүләт оешмасы җитәкчесе.
* 1953 — Шаварш Карапетян, 
* 1961 — Фирдәвес Кәбирев,
* 1964 — Гитанас Науседа, 
* 1964 — Николай Кирюшин, 
* 1971 — Ринат Билалов, 
* 1977 — Наталия Орейро, 
* 1978 — Павел Чиков, 
* 1979 — Денис Архипов, 
* 1979 — Диего Форлан, уругвайлы футболчы.
* 1983 — Илдар Маняпов, балет биючесе, С. Юлаев бүләге иясе.
* 1988 — Евгений Баляйкин, 
* 1993 — Камилә Шакирова, Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты.
* 1993 — Эмил Бергстрөм,

## 

* 1125 — Владимир Мономах, Бөек Киев кенәзе.
* 1903 — Николай Богданович,
* 1947 — Пётр Перцов,
* 1958 — Полина Менделееф,
* 1965 — Мария Домбровская,
* 1971 — Прохор Щербаков,
* 1972 — Михаил Колчанов,
* 1973 — Иосиф Кисселһоф,
* 1973 — Фёдор Иванов,
* 1975 — Илларион Афанасьев, 
* 1982 — Николай Драцкий, 
* 1984 — Тимофей Григорьев, 
* 1986 — Әнвәр Ахунҗанов, тел белгече, филология фәннәре докторы. 
* 1995 — Зәки Сәгыйтов, 
* 1996 — Фатих Хөсни, татар язучысы, драматург.
* 1998 — Фаяз Фәрәҗов, 
* 2002 — Отар Лордкипанидзе, 
* 2004 — Геннадий Боровиков, 
* 2009 — Александр Панченко, 
* 2009 — Гурам Харатишвили, 
* 2009 — Роберт Фөрчготт, 
* 2013 — Галимулла Әсхәдуллин, 
* 2019 — Роберт Баязитов,
* 2024 — Ибраһим Рәиси,
* 2024  — Галия Солтанова,

#### 
========
## Шулай ук карагыз
## Искәрмәләр
 

Төркем:Ел көннәре
Төркем:19 май