16 сентябрь

**16 сентябрь** — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның уналтынчы көне. Ел ахырына кадәр 106 көн кала.

#### 
###### 
*  ***[[Халыкара озон катламын саклау көне]]*** ()..
*  — ***[[Европа хәрәкәт атналыгы]]*** () башлана, шәһәрләрдә җәяү яки җәмгыяви транспорт белән йөрү, яки велосипед куллану өчен уңайлы инфраструктура булдырылуын алга сөрүче еллык вакыйга: Европа комиссиясе (урысча) тарафыннан оештырыла.
###### 
*  — ***[[Милли каһарманнар көне]]*** ().
*  — ***[[Малайзия көне]]*** (), 1963.
*  Мексика — ***Бәйсезлек көне*** ().
*  Папуа — Яңа Гвинея — ***Бәйсезлек көне*** (, 1975, дән).
###### 
#### Өлкә яки җирле
* :
** 20px|border Алагоас штатының (урысча) тиң буларак (португ.) Бразилия берлегенә керүе (1902).
** 20px|border Минас-Жерайс штатындагы (урысча) шәһәрләрнең истәлекле көннәре:
*** 20px Ламбари (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
*** 20px Жакутинга (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
*** 20px Итауна (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
*** 20px Итиютаба (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
*** 20px Кашамбу (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
*** 20px Эзмералдас (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1901)
* : 20px|border Харьков өлкәсендәге (урысча) 20px Лозовая (урысча) шәһәренең азат ителү көне (1943, Бөек Ватан сугышы).

## 
* 1859 — Инглиз сәяхәтчесе Давид Ливингстон Ньяса күлен ача (Африка).
* 1917 — Сөембикә манарасыннан Рәсәй Каракошы алып ташлана.
* 1976 — Шаварш Карапетян бата торган троллейбустан 20 кешене коткара.
* 1978 — да Табасс җир тетрәвендә 15 мең кеше вафат.
* 1998 — «Нотр-Дам де Пари» мьюзиклы чыга.

## 
 
* 1745 — Михаил Кутузов, 1812 елгы Ватан сугышында Россия империясе гаскәренең җитәкчесе.
* 1853 — Альбрехт Коссел, 
* 1870 — Язеп Василевич, 
* 1880 — Альфред Нойес, инглиз шагыйре.
* 1888 — Франс Ээмил Силланпәә, 
* 1891 — Карл Дөниц, алман дәүләт һәм хәрби эшлеклесе, гросс-адмирал.
* 1891 — Мөхәммәд Вәлишин, драма актеры.
* 1893 — Альберт Сент-Җөрҗи, 
* 1895 — Александр Василевский, Совет гаскәр башлыгы, маршал.
* 1904 — Максуд Сөндекле, татар шагыйре.
* 1910 — Павел Иванов, 
* 1913 — Гыйлемхан Идрисов, татар Советлар Берлеге каһарманы, Кызыл Армиясенең артиллерия сержанты.
* 1913 — Иван Москвичёв, 
* 1915 — Атилла Расих, татар язучысы, Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты.
* 1916 — Николай Батанов, 
* 1923 — Ли Куан Ю, ның беренче премьер-министры, хокукчы.
* 1925 — Александр Горчилин, 
* 1929 — Людмила Лотова, 
* 1930 — Мидхәт Габдуллин,
* 1934 — Владимир Баранов, 
* 1938 — Әлфәт Хәйретдинов, 
* 1938 — Валерий Гатаев,  һәм  кино һәм театр артисты.
* 1947 — Финсур Әхмәтов,
* 1949 — Шәүкәт Гаделша, шагыйрь, Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2023).
* 1951 — Фәнүзә Кадыйрова,
* 1956 — Дэвид Копперфильд, АКШ фокусчысы.
* 1958 — Гөлнар Балтанова,
* 1962 — Николай Казаков,
* 1974 — Рөстәм Гыйззәтуллин, 
* 1978 — Руслан Балтиев, 
* 1987 — Алмаз Гәрәев, 
* 1989 — Хосе Рондон, 
* 1993 — Василий Егоров, 
* 1993 — Флури Жасмин,

## 

* 1583 — Катерина Ягеллонка, 
* 1736 — Габриель Фаренһейт, 
* 1774 — Иван Белобородов, 
* 1863 — Альфред де Виньи, француз язучысы.
* 1932 — Роналд Росс, 
* 1938 — Габделәхәт Фәхреддинов, 
* 1938 — Газиз Гобәйдуллин, татар язучысы, тарихчы.
* 1938 — Казимерас Стацинскис, 
* 1946 — Михаил Алаев, Дан орденының тулы кавалеры.
* 1967 — Павло Тычина, 
* 1974 — Степан Кувыкин, 
* 1977 — Леонид Агаков, 
* 1988 — Розияхон Муминова, 
* 1990 — Семён Куркоткин, 
* 1995 — Газыймулла Хәйбуллин, 
* 1995 — Гай Таһиров, татар биючесе, балетмейстер һәм хореограф.
* 2001 — Иван Давыденко, 
* 2019 — Марс Сафиуллин,
* 2022 ― Илсур Хөснетдинов, хуҗалык эшлеклесе, шагыйрь.

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:16 сентябрь