Latviä

**Latviä** yäki Letoniä, räsmi iseme **Latviä Cömhüriäte** (latışça: *Latvijas Republika*) — Tönyaq Awrupada Baltıyq diñgeze buyında urnaşqan däwlät. Kürşeläre: tönyaqta Estoniä, könçığışta Räsäy, könyaqta Litva.

## Millätläre

Latışlar (59,4%), urıslar (27,6%), beloruslar, ukrainnar, yähüdlär, tatarlar h.b.

## Milli din

Räsmi dine yuq.

Latışlar: lüteran häm katolik xristianlığı; keçe öleşe dievturi (xristianlıq qädär dine)

Ruslar: pravoslavie

Başqalar: katolik xristianlığı, islam, yähüd dine

## Tarix

### Borınğı tarix

Estoniä cirendä borınğı zamannardan baltıyq (latgallar h. b.) häm fin-ugır (livlär) qäbilläre yäşilär. Alar xäzerge latışlarnıñ babaları.

### Urta ğasırlar

Latgallar Kiev Rustän kilgän missionärlärdän pravoslavie qabul itälär

13. yözdä Latvianı Almannar (German Sword Brethren) kontrolenä alalar; Lätilär katolik dine qabul itälär

Latvia Livoniä Ordenı, Şvetsiä, Pülşä sostavına kerä

Reformatsiä waqıtında Lätilärneñ öleşe lüteran dine qabul itälär

### Yaña ğasırlar

18-19 yözdän Latviä Rusiä İmperiäse sostavına kerä

Oktäber İnqıylabınnän soñ (1918.yılnıñ 18 noyäber) Latviä üz bäysezlegen iğlan itä.

1940. yılda Latviäne Ribbentrop-Molotov paktı buyınça Sovetlar Berlegenenñ Xäkimiäte üz kontrolenä ala. Latviä SSSRğa kerä

1941 - 1944 Alman okkupatsiäse

Böyek Watan Suğışınnan soñ Latviädä suğış tämamlana. (*Urman abıylar suğışı*)

1991.dä SSSRdan çığa

### Xäzergä Latviä

2004.neñ 29. martta NATO blogına kerä

2004.neñ 1. mayda Awrupa Berlegenä kerä

## Säyäsäte

Latviä konstitutsion demokratiä dip sanıla. Prezidentne parlament (Saeima) saylıy. Saeimada 1 pulat, 100 urın. Prezidentnı häm deputatlarnı 4 yılğa saylıylar.

Latviäneñ zur öleşe - rus telle *grajdannar tügel*

## Administrativ bülüe (-2009)

Latviägä 26 *rajon* (rayon) kerä:


* Aizkraukles Rajon'ı
* Alūksnes Rajon'ı
* Balvu Rajon'ı
* Bauskas Rajon'ı
* Cēsu Rajon'ı
* Daugavpils
* Daugavpils Rajon'ı
* Dobeles Rajon'ı
* Gulbenes Rajon'ı
* Jēkabpils Rajon'ı
* Jelgava
* Jelgava Rajon'ı
* Jūrmala
* Kraslavas Rajon'ı
* Kuldigas Rajon'ı
* Liepāja
* Liepāja Rajon'ı

* Limbazu Rajon'ı
* Ludzas Rajon'ı
* Madonas Rajon'ı
* Ogres Rajon'ı
* Preilu Rajon'ı
* Rēzekne
* Rēzekne Rajon'ı
* Rīga
* Riga Rajon'ı
* Saldus Rajon'ı
* Talsu Rajon'ı
* Tukuma Rajon'ı
* Valkas Rajon'ı
* Valmieras Rajon'ı
* Ventspils
* Ventspils Rajon'ı



## Geografiäse

Balik Diñgeze buyında urnaşqan. Latviädä yaqınça 3000 kül häm 1200 içkä bar. Zur yılğası: Daugava. İñ zur tawı: Gaiziņkalns

İñ zur şähärläre: Rīga, Daugavpils, Liepāja, Jelgava, Jūrmala.

## İqtisad

Soñğı iqtisadi krizise 1998. yılda bula.

1999.nıñ noyäberdä Latviä WTOğa kerä.

## Demografiäse

SSRSdan çığuınnan soñ rus telle keşelär Latviädän kitälär, xalıq sanı citärä.

## Mädäniäte

Latviä bik mädäniätle il. 2003. yılda Latviädä Eurovision Cır Konkursı buldı.

## Sıltamalar
* The Latvian Institute  - official government site with various factual materials about Latvia in several languages (en, de, fr, fi, se, ru - depending on the material)
* Cabinet of Ministers - Official governmental site
* President's Chancery - Official presidential site
* Saeima - Official parliamentary site (in Latvian)
* Welcome to Latvia  - Wide collection of Latvian links
* LatviansOnline - Popular online Latvian community
* latvians.com - Latvian identity in exile

### Mona da qara

Төркем:Дәүләтләр
Төркем:Балтыйк илләре
Төркем:Җөмһүриятләр