Джини коэффициенты

**Джини коэффициенты** (шулай ук **Джини күрсәткече** яки **Джини нисбәте**) - итальян статистика һәм социология галиме Коррадо Джини тарафыннан кәшеф ителгән һәм 1912 елгы "Вариация һәм үзгәрүчәнлек" () исемле хезмәтендә бастырылган статистик дисперсияны үлчәү күрсәткече.

Джини коэффициенты саннарның ешлылык диапазонында тигезсезлекне үлчи (мәсәлән, керем дәрәҗәләрен). “0” га тиң булган Джини коэффициенты барлык саннарның бер берсенә тиң булган тулы тигезлекне билгеләсә (мәсәлән, һәркемнең кереме бертигез булуы). “1” гә тиң булган Джини коэффициенты (яки 100%) саннар арасындагы максималь тигезсезлекне күрсәтә (мәсәлән, барлык керем бер кешенең кулында булуы).

Күрсәткеч социология, икътисад, сәламәтлек, экология, химия, проектирование һәм авыл хуҗалыгы кебек төрле өлкәләрендәге тигезсезлекләр белән бәйле фәнни эзләнүләрдә кулланыла. Халыкара дәрәҗәдә керем яки муллык тигезсезлеген билгеләү өчен кабул ителгән күрсәткеч дип исәпләнелә. Дөнья буенча, керем өчен Джини коэффициентлары күрсәткечләре якынча 0,23 (Швеция) белән 0,70 (Намибия) киңлегендә таралган, ләкин бар илләре өчен исәпләнмәгән.

## Керем бүленешләренең Джини коэффициенты

Югары үсештәге Европа илләре һәм Канаданың Джини индекслары 0,24 һәм 0,36 арасында булганда, АКШ һәм Мексиканың Джини индекслары 0,40 дан югарырак, indicating that the АКШның (АКШ җанисәп бюросы мәгълүматлары буенча) һәм Мексикада тигезсезлек югарырак булуын күрсәтә.
Төрле тарафлар Дөньядагы уртача Джини индексның 0,56-0,66 арасында булуы билгеләүләре мәгълүм.
 
### Төрле еллардагы АКШның Джини индекслары
АКШ җанисәп бюросы бастырган төрле периодлары өчен саналган Джини индекслары:
* 1929: 45.0 (фаразланган)
* 1947: 37.6 (фаразланган)
* 1967: 39.7 (беренче тапкыр бастырылган)
* 1968: 38.6 (иң түбән күрсәткече)
* 1970: 39.4
* 1980: 40.3
* 1990: 42.8
* 2000: 46.2
* 2005: 46.9
* 2006: 47.0 (иң югары күрсәткече)
* 2007: 46.3
* 2008: 46.69
* 2009: 46.8

## Шулай ук карагыз

* Илләрнең байлык бүленеше буенча исемлеге
* Сатып алу мөмкинчелеге паритеты (САМП)
* Джини коэффициенты	 
* Кеше потенциалы үсеше индексы (КПҮИ)
* Бәхетле планета индексы

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Gini, Corrado (1912). "Variabilità e mutabilità" Reprinted in Memorie di metodologica statistica (Ed. Pizetti E, Salvemini, T). Rome: Libreria Eredi Virgilio Veschi (1955).
* 
* Giorgi, G. M. (1990). A bibliographic portrait of the Gini ratio, *Metron*, 48, 183-231.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  The Chinese version of this paper appears in 
* 

## Сылтамалар
* Deutsche Bundesbank: Do banks diversify loan portfolios? , 2005 (on using e.g. the Gini coefficient for risk evaluation of loan portfolios)
* Forbes Article, In praise of inequality
* Measuring Software Project Risk With The Gini Coefficient , an application of the Gini coefficient to software
* The World Bank: Measuring Inequality 
* Travis Hale, University of Texas Inequality Project:The Theoretical Basics of Popular Inequality Measures, online computation of examples: 1A, 1B
* Article from The Guardian analysing inequality in the UK 1974 - 2006
* World Income Inequality Database 
* Income Distribution and Poverty in OECD Countries
* Software:
** A Matlab Inequality Package , including code for computing Gini, Atkinson, Theil indexes and for plotting the Lorenz Curve. Many examples are available.
** Free Online Calculator  computes the Gini Coefficient, plots the Lorenz curve, and computes many other measures of concentration for any dataset
** Free Calculator: Online and downloadable scripts  (Python and Lua) for Atkinson, Gini, and Hoover inequalities
** Users of the R data analysis software can install the "ineq" package which allows for computation of a variety of inequality indices including Gini, Atkinson, Theil.
** LORENZ 3.0 is a Mathematica notebook available from http://pure.au.dk/portal/en/cfd@dmu.dk  which draws sample Lorenz curves and calculates Gini coefficients and Lorenz asymmetry coefficients from data in an Excel sheet Lorenz_for_download_2.zip .

Төркем:Демографик икътисад
Төркем:Икътисади күрсәткечләр
Төркем:Икътисады тигезсезлек
Төркем:Керем бүленеше
Төркем:Иҗтимагый икътисад фәне
Төркем:Җәмгыяви ярдәм икътисады
Төркем:Байлык бүленеше