Наил Байбурин

**Наил Байбурин** (Наил Габдулла улы Байбурин; 1956―2015) — рәссам, перфоманс режиссёры, БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1989). «Чыңгыз хан» иҗат төркеме әгъзасы. Театр әһелләре берлеге (1986), РФ рәссамнар берлеге (1991) әгъзасы.

## Тәрҗемәи хәле
 
1956 елның  17 июлендә Уфада туган. Әтисе – язучы Габдулла Байбурин, Чишмә районы  Сәфәр авылыннан, әнисе Благовар районы Каргалы авылыннан.

Урта мәктәпне, Уфа дәүләт сәнгать институтының сәнгать бүлеген  тәмамлаган (1980).

## Хезмәт юлы
* Уфа сәнгать укуханәсендә рәсем укытучысы.
* 1981 елдан Башкорт дәүләт курчак театрында эшли: рәссам-куючы, баш рәссам, сәнгать җитәкчесе.

## Иҗаты
Сынлы сәнгать остасы, сценограф, ассамбляж һәм инсталляция  рәссамы. *Рerformance*лар режиссеры.  Иҗади проектларга нигез салуы белән  билгеле. Эрнст Сәетов шәкерте.
* «Инҗәр» (*Инзер*) иҗат төркеме (1989-1993) әгъзасы.
* «Чыңгыз хан» (*Чингисхан*) иҗат берләшмәсе (1993) әгъзасы .
Утыздан артык спектакльгә (курчак театры һ.б. театрларда) сәхнә бизәлеше әзерли.

## Әсәрләре
«Хәтеремнең коесы», «Тәңре күләгәсе», «Тамга», «Афродита».

## Күргәзмәләре
1981 елдан республика, халыкара күргәзмәләрендә катнаша.
* 1987 — Театр һәм кино рәссамнарының бөтенсоюз күргәзмәсе (Мәскәү). 
* 1989 — «Инзәр» төркеме күргәзмәсе (Уфа).
* 1990 — «Инзәр» төркеме күргәзмәсе («Март» иҗат төркеме белән бергә)  (Уфа). 
* 1991 — «Инзәр» төркеме күргәзмәсе («Март» иҗат төркеме белән бергә)  (Мәскәү).
* 1992 — «Вояж» иҗат төркеме күргәзмәсе (Мәскәү — Париж — Нью-Йорк), «Урал»  (*Зальцбург*, Австрия).
* 1993 — «Урал» күргәзмәсе (Вена, Австрия).
* 1993 — «Чыңгыз хан» күргәзмәсе (Уфа).
* 1994 — «Мирас» галереясе күргәзмәсе (Мәскәү).
* 1995 — «Чыңгыз хан» күргәзмәсе (Уфа).
* 1996 — «Чыңгыз ханның кайтуы» күргәзмәсе (Казан).
* 1997 — «Мирас» галереясе күргәзмәсе (Мәскәү).
* 1997, 1998 — Алмания Федератив Республикасы илчелегендә (Мәскәү). 
* 1997, 1999 — Перформанс «Нәүрүз бәйрәме» (Уфа).
* 1999 — Екатеринбург сынлы сәнгать музеенда күргәзмә.
* 2000 — Шәхси күргәзмә (Уфа, Санкт-Петербург, Мәскәү, Мисыр илчелеге (Мәскәү).  
* 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 — Халыкара сәнгат ярминкәсе «Арт-Манеж» (Мәскәү). 
* 2001 — Халыкара сәнгать ярминкәсе «Арт-Мәскәү» (Мәскәү). 
* 2003, 2004 — «Салават йыйыны» (Малаяз) – бәйрәмнең баш рәссамы.
* 2004 — Перформанс «Озаренные колесницы» (Мәскәү) һ.б.

## Перфоманслары
* «Нәүрүз-бәйрәм» (Уфа) (1997).
* «Чыңгыз хан принцессасы»(Уфа, 1999).
* «Аяк юу храмы» (Мәскәү, 2002).
* «Озаренные колесницы» (Мәскәү, 2004).
* «Сыерлар парады» («Cow parade») (Уфа, 2007).
* «Алтын Пайцза» (Благовар районы)

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1989).
* Җаваһарлал Неру премиясе (Һиндстан, 1988).

## Чыганаклар
# «Татарский энциклопедический словарь» Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999
# «Татарская энциклопедия» Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002-14
# Червонная С. М. Искусство и религия: Современное исламское искусство народов России. М., 1999. С.544
## Искәрмәләр

## Сылтамалар
*  Уфада рәссам Наил Байбурин вафат булды
*  Н.Г. Байбурин «БР мәдәни дөньясы» сайтында 

Төркем:БАССР атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Рәссамнар
Төркем:Башкортстан рәссамнары
Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
Төркем:Театр сәнгать җитәкчеләре