18 сентябрь

**18 сентябрь** — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның унсигезенче көне. Ел ахырына кадәр 104 көн кала.

#### 
###### 
*  — 16-22 сентябрь:Европа хәрәкәт атналыгы (франц.). Шәһәрләрдә җәяү яки җәмгыяви транспорт белән йөрү, яки велосипед куллану өчен уңайлы инфраструктура булдырылуын алга сөрүче еллык вакыйга: Европа комиссиясе (урысча) тарафыннан оештырыла.
* Халыкара су сыйфатын күзәтү көне (ингл.).
###### 
*  — Милли музыка көне (урысча).
*  Чили — 1810 елгы бәйсезлеге көне (урысча).
###### 
#### Өлкә яки җирле
* ның:
** 20px|border Баия штатындагы (урысча) 20px Фейра-ди-Сантана (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1873)
** 20px|border Мату-Гросу штатындагы (урысча) 20px Диамантину (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1729)
** 20px|border Минас-Жерайс штатындагы (урысча) 20px Айморес (урысча) шәһәренең нигезләнү көне (1915)

## 
* 1851 — The New York Times газетасы нигезләнә.
* 1913 — XX гасыр башы кырымтатар шагыйре Хөсәен Туктаргазый үтерелә.
* 1934 —   составына керә.
* 1961 — Африкадагы авиаһәлакәттә ның генераль сәркатибы Даг Хаммаршельд белән 15 кеше вафат була.
* 1981 — дә үлем җәзасы тыела.

## 
 
* 1776 — Карл Фукс, алман табибы, ботаник, этнограф, тарихчы.
* 1829 — Антон Жбиковский, 
* 1830 — Михаил Загоскин, 
* 1831 — Зигфрид Маркус, 
* 1885 — Абдулмөслим Магомаев, 
* 1885 — Гозәир Хаҗибәков, композитор, ССРБ халык артисты.
* 1886 — Зөләйха Богданова, актриса, режиссер. 
* 1888 — Иосиф Наговицын, удмурт совет дәүләт эшлеклесе.
* 1894 — Искәндәр Тальковски, 
* 1899 — Борис Некрасов, 
* 1905 — Грета Гарбо, 
* 1905 — Сабир Габдулла, үзбәк язучысы, шагыйрь, драматург.
* 1907 — Эдвин Макмиллан, 
* 1923 — Надежда Кралина, 
* 1924 — Таһир Балтачиев, балет артисты, мөгаллим.
* 1925 — Гариф Ахунов, татар язучысы, драматург, публицист.
* 1928 — Антон Костарев, 
* 1929 — Һәнүзә Дәүләтколова, 
* 1931 — Руфил Миңлебаев, 
* 1937 — Риза Бариев, 
* 1942 — Павел Садырин, 
* 1943 — Рим Гыйниятуллин, Үзбәкстан дәүләт эшлеклесе. 
* 1945 — Зөбәрҗәт Янбирдина, 
* 1947 — Алмаз Хәмзин, татар артисты, композитор.
* 1948 — Мөхәммәт Харрасов, 
* 1949 — Владимир Плечев, 
* 1956 — Валерий Кокин, 
* 1962 — Игорь Савельев, 
* 1962 — Рифә Рахман, 
* 1963 — Фёдор Касапу, 
* 1964 — Ильяс Җиһаншин, 
* 1971 — Анна Нетребко, опера җырчысы.
* 1971 — Гөлнара Габдрахманова, Архив дәүләт комитеты рәисе (*[[2018 ел]]дан*). ТР атказанган укытучысы (*[[2016 ел|2016]]*).
* 1972 — Озан Чолаглу, мәшһүр төрек композиторы.
* 1975 — Денис Проценко,
* 1983 — Светлана Шимкова,
* 1984 — Иван Завалий,
* 1996 — Игамеддин Хөсәенов, 
* 1996 — Лоран Алекно, 
* 1999 — Елизавета Дрозд, Россия жырчысы.

## 

* 1783 — Леонард Эйлер, алман математик, механик, физик, астроном.
* 1877 — Осип Бодянский,
* 1906 — Эмилиан Адамюк,
* 1911 — Пётр Столыпин, Россия империясе дәүләт эшлеклесе.
* 1913 — Хөсәен Туктаргазый, XX гасыр башы кырымтатар шагыйре.
* 1918 — Александр Баратынский,
* 1919 — Нугай Батырморзаев,
* 1935 — Воислав Маринкович,
* 1964 — Шон О’Кейси, ирланд драматургы.
* 1967 — Джон Кокрофт, инглиз физигы, Нобель бүләге лауреаты.
* 1972 — Аллаһияр Вәлиуллин, татар композиторы.
* 1980 — Константин Марков,
* 1984 — Михаил Кондратьев,
* 1995 — Сергей Богатырев,
* 1998 — Юрий (Хәлил) Бариев, шагыйрь (*[[Норильск]]*).
* 1999 — Җәүдәт Мостаев,
* 2000 — Әбрар Кәримуллин, татар галиме, филология фәннәре докторы.
* 2003 — Рәфика Әсфәндиярова, 
* 2013 — Вадим Рабинович, 
* 2018 — Лилия Нәҗметдинова, спортчы, тренер (*[[нәфис гимнастика]]*).
* 2024 — Зөлфия Камалова,

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:18 сентябрь