Александр Анчишкин

**Александр Иванович Анчишкин** ( 1933 елның 11 августы, Мәскәү - 24 июнь, 1987, Мәскәү ) - cовет икътисадчысы. Икътисад фәннәре докторы (1973), профессор. СССР Фәннәр академиясе академигы (12/26/1984, 1976 елның 23 декабренан әгъза-корреспонденты). СССР дәүләт премиясе лауреаты (1989, үлгәннән соң). Ул Кызыл Байрак Хезмәт ордены (1981), Октябрь Инкыйлабы ордены кавалеры(1986).

## Биографияcе
Мәскәүдә, ВКП(б) әгъзасы Иван Александрович Анчишкин (1901-1974) һәм Мария (Муся) Исааковна Лускина (1899-1996) гаиләсендә туган. Аның әтисе - галим-икътисадчы, озак вакыт СССР Фәннәр академиясенең Икътисад институтында эшли һәм партия оешмасын җитәкли. Әтисе гаиләдән китә, һәм Анчишкинны әнисе тәрбияләй, ул Борисов шәһәренең аяк киеме ясаучы Исаак Вульфович Лускин һәм хатыны Сейна-Хая Басина гаиләсеннән. Әнисе - Кызыл профессура институтын тәмамлаган, 1948 елдан Мәскәү кинотеатры «Звезда» директоры булып эшләй. Апасы (әнисенең сеңлесе) -  Циля Исааковна Лускина - партия эшлеклесе Николай Самсонович Сванидзега кияүгә чыккан була, оныгы - телевизион алып баручы Николай Карлович Сванидзе. Әнисенең икече сеңлесе - Эсфира Исааковнаның кызы (1900-1978) - Биология фәннәре докторы, профессор Галина Александровна Романова (1933 елда туган), гомуми патология һәм патофизиология Фәнни-тикшеренү институтының баш фәнни хезмәткәре.

Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультетын кызыл диплом белән тәмамлый (1956).

1956 - 1971 елларда ул СССР Дәүләт планының Фәнни-тикшеренү икътисад институтында (НИИИ) эшли, кече фәнни хезмәткәрдән алып халык хуҗалыгы фаразлары методикасы секторы мөдиренә кадәр юл уза. 1963 елда ул кандидатлык диссертациясе яклый. 1963 елдан КПСС әгъзасы.

1971 елда ул Үзәк икътисади-математик институтка күченә, анда халык хуҗалыгы фаразлары бүлеген булдыра. 1972 елда ул «Темпы и факторы роста социалистической экономики (методы анализа и прогноза)» темасына докторлык диссертациясе яклый.

1976 елда  СССР Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты итеп сайлана.

1975 елдан 1981 елга кадәр ул берлектә Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультетының СССР халык хуҗалыгын планлаштыру кафедрасы мөдире булып эшли.

1981-1982 елларда икътисадый һәм социаль үсеш перспективаларының җыелма бүлеге мөдире, СССР Дәүләт планлаштыру коллегиясы әгъзасы.

1982 елдан Мәскәү дәүләт университетында Милли икътисадны планлаштыру һәм оештыру кафедрасында профессор булып эшли.

1980-85 елларда. - СССР Фәннәр академиясенең икътисад бүлегенең академик-секретаре урынбасары. 1984 елда ул СССР Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы итеп сайлана.

1985 елдан - үзе булдырган СССР-ның Икътисад һәм фәнни-технологик прогрессны фаразлау институты директоры. 

1987 елның 24 июлендә вафат була. Новодевичье зиратында күмелгән  .

А. И. Анчишкин СССР-да җитештерүне көчәйтү кирәклеген хуплаган икътисадчыларның берсе иде.

## Хезмәтләре

* Анчишкин А.И. Налог с оборота — конкретная форма прибавочного продукта социалистического производства. М.: Высшая школа, 1962.
* Анчишкин А.И. Налог с оборота — форма централизации чистого дохода социалистического государства: Автореф. дис. канд. экон. наук. М., 1963.
* Анчишкин А.И., Ефимов А.Н. Куба планирует национальную экономику. М.: Экономиздат, 1963.
* *Анчишкин А.И., Ярёменко Ю. В.* Изучение и планирование основных показателей воспроизводства методом межотраслевого баланса // Методы планирования межотраслевых пропорций. М.: Экономика, 1965.
* Анчишкин А.И., Ершов Э.Б. Принципы народнохозяйственного прогнозирования: Тезисы доклада. М., 1966.
* Анчишкин А.И. Плановый баланс народного хозяйства: Пособие по спецкурсу для студентов-заочников экономических факультетов государственных университетов. М.: Изд-во МГУ, 1967.
* Анчишкин А.И., Ярёменко Ю.В. Темпы и пропорции экономического развития. М.: Экономика, 1967.
* Анчишкин А.И., Соловьев Н.С., Ярёменко Ю.В. Методы прогнозирования темпов, факторов и структуры развития народного хозяйства // Методологические вопросы экономического прогнозирования. М.: НИЭИ при Госплане СССР, 1970.
* Анчишкин А.И., Ярёменко Ю.В. Методы прогнозирования темпов, факторов и структуры развития народного хозяйства. М.: НИЭИ при Госплане СССР, 1970 (1-е изд.), 1971 (2-е изд.).
* «Методы факторного анализа и прогноза экономического роста» (1970)
* Анчишкин А.И. Темпы и факторы роста социалистической экономики (методы анализа и прогноза): Автореф. дис. д-ра экон. наук. М., 1972.
* Анчишкин А.И. Прогнозирование роста социалистической экономики. М.: Экономика, 1973.
* Анчишкин А.И. Расширенное воспроизводство в условиях развитого социализма // Коммунист. 1976. № 14.
* Анчишкин А.И. Методологические проблемы прогнозирования развития народного хозяйства. Минск, 1980.
* Анчишкин А.И. Научно-технический прогресс и интенсификация производства. М.: Политиздат, 1981.
* Анчишкин А.И. Программа дисциплины «Планирование экономического и социального развития СССР». Для государственных университетов. М.: Изд-во МГУ, 1984.
* Методы народнохозяйственного прогнозирования / Под ред. Н.П. Федоренко. М.: Наука, 1985 (в соавторстве).
* Анчишкин А.И. Научно-технический прогресс и повышение эффективности общественного производства. В помощь лектору. М.: Знание, 1986.
* Анчишкин А.И. Наука — техника — экономика. М.: Экономика, 1986 (1-е изд.), 1989 (2-е изд.).
* Анчишкин А.И. Прогнозирование темпов и факторов экономического роста. М.: МАКС Пресс, 2003.
* Анчишкин А.И. Выбор стратегии. Из неопубликованного

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Академики-экономисты России. М. Институт экономики РАН, 1999 ISBN 5-201-03075-0
* Сборник: Очерки о жизни и научной деятельности академика А. И. Анчишкина. М.: ИНФА-М, 2013, ISBN 978-5-16-009066-5.
* Сборник: А.И.Анчишкин в воспоминаниях сокурсников и соратников. М.: АНКИЛ, 2013, ISBN 978-5-16-86476-387-2.

## Сылтамалар

* 
* Профиль Александра Ивановича Анчишкина на официальном сайте РАН
* Страница на сайте экономического факультета МГУ
* Биография на образовательном сайте В. М. Степаненковой

Төркем:Икътисад фәннәре докторлары
Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:Октябрь Инкыйлабы ордены кавалерлары
Төркем:Әлифба буенча галимнәр
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Мәскәүдә вафатлар
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:1987 елда вафатлар
Төркем:24 июнь көнне вафатлар
Төркем:Мәскәүдә туганнар
Төркем:1933 елда туганнар
Төркем:11 август көнне туганнар