Лидия Стреляева

**Стреляева Лидия Николаевна** (7 апрель 1902 ел — 29 июнь 1987 ел) — совет селекционеры. Башкорт АССР‑ының атказанган агрономы (1982). ССРБ‑ның Дәүләт премиясе лауреаты (1951).

## Биографиясе
Лидия Николаевна Стреляева 1902 елның 7 апрелендә Кизияр (хәзер Мелитополь, Запорожье өлкәсе, Украина) авылында тимер юлчы гаиләсендә туган.

Мелитопольдә шәһәр гимназиясендә белем ала. 16 яшендә үз теләге белән Кызыл Армия сафына баса (РККА — Рабоче-крестьянская Красная армия). М. В. Фрунзе исемендәге Кырым дәүләт университетының (КрГУ имени М. В. Фрунзе) медицина факультетында укый. Аннан агрономия факультетына күчә.

Эш урыны: 1926—1930 елларда К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе янындагы җимеш-тәҗрибә станциясендә эшли. 1930—1935 елларда — Бөтенсоюз үсемлекчелек институтында яшелчә культуралары буенча дәүләт сорт участогы (госсортучасток) мөдире була.

1935—1944 елларда — Кушнаренко винограды буенча гыйльми хезмәткәр вазифасын башкара. Коминтернның халыкара ленин мәктәбенең хәрби метеорологы һәм кассиры вазифаларын да башкара.

1945—1956 елларда — Башкортстан җиләк-җимеш тәҗрибә станциясенең виноградчылык бүлеге мөдире була. 1956 елдан Башкортстан авыл хуҗалыгы гыйльми-тикшеренү институтының бакчачылык бүлегендә өлкән гыйльми хезмәткәр вазифасын башкара.

Фәнни кызыксынулар өлкәсе: виноградның (йөзем) кырыс климат шартларына яраклаштырылган тиз өлгерә торган сортларын булдыру.

БАССРның Югары Советы депутаты, ССРБ-ның 4-нче чакырылыш (1954—1958) Югары Советының Милләтләр Советы депутаты була.

Ире — Василий Павлович Стреляев — шулай ук галим селекционер. 30 елдан артык бакчачылык буенча Башкортстан тәҗрибә станциясе җитәкчесе була.

Лидия Николаевна Стреляева 1987 елның 29 июнендә Кушнаренко авылында вафат була.

## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәте өчен» медале.
* Өченче дәрәҗә Сталин премиясе (1951) — ССРБ-ның Аурупа өлешендәге урта һәм көнчыгыш зонасы өчен виноградның кышкы сортларын чыгару һәм агротехникасын нигезләве буенча хезмәтләре өчен.
* БАССРның атказанган агрономы (1982)
* БАССР Югары Советы Президиумының Мактау грамотасы
* Кушнаренко авылының Мактаулы гражданы

## Хәтер

* Кушнаренко авылының бер урамы һәм тыкрыгына Лидия Николаевна Стреляева исеме бирелгән.
* Башкортстан Республикасы Кушнаренко селекция үзәге бинасының лаборатор корпусына Лидия Николаевна Стреляевага мемориаль такта куелган.
* Башкортстан авыл хуҗалыгы гыйльми-тикшеренү институтында «Стреляева истәлегенә» дигән виноград сорты чыгарылган..

## Хезмәтләре
Стреляева Л. Н. — кырыс климат шартлары өчен йөзем сортлары һәм аларның агротехникасы буенча 15 хезмәт авторы. Виноградның ун сортын һәм элиталы гибридларын чыгара: «Башкорт зөбәрҗәте» («Башкирский изумруд»), «Александр» (Прибалтиканы азат иткәндә һәлак булган улы истәлегенә), «Юбилей», «Башкирский черный», «Башкирский ранний», «Балекей» һәм башкалар .

* Л. Н. Стреляева «Культура винограда в Башкирии». М., 1966.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Стреляева Лидия Николаевна // Башкорт энциклопедиясе. — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015—2020. — .
* Л. Н.СТРЕЛЯЕВА — ИЗВЕСТНЫЙ СЕЛЕКЦИОНЕР В ОБЛАСТИ ВИНОГРАДАРСТВА  2017 елның 3 мартында архивланган.
* Магия виноградной лозы 
* Почётные граждане(недоступная ссылка)
* Добрая память жива  2015 елның 10 июнендә архивланған.
* К конкурсу «Виноградная лоза Кушнаренково»  2017 елның 13 февралендә архивланган.

## Искәрмәләр

Төркем:Әлифба буенча галимнәр
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Әлифба буенча ботаниклар
Төркем:Википедия:Татар телендә имзаланмаган Викимәгълүмат элементларына сылтамалары булган мәкаләләр
Төркем:«Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Сталин премиясе лауреатлары
Төркем:1987 елда вафатлар
Төркем:29 июнь көнне вафатлар
Төркем:Таврия губернасында туганнар
Төркем:1902 елда туганнар
Төркем:7 апрель көнне туганнар