Кыям Абрамов

**Кыям Абрамов** (*псевдоним*,  *чын исеме* **Кыяметдин Алимбәк улы Хәсәнов**, ; *[[1897 ел]]ның  [[26 май|26 мае]] (*7 июне*), [[Россия империясе|РИ]], [[Сембер губернасы]], [[Буа өязе]], [[Иске Тинчәле]] ― [[1938 ел]]ның [[9 май|9 мае]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]*) — Татарстан АССР ХКШ рәисе (*[[1930]]-[[1937]]*). РКП (б) әгъзасы (*[[1918 ел]]дан*).

## Тәрҗемәи хәле

1897 елның  26 маенда (7 июнендә) Сембер губернасы Буа өязе (*хәзерге* Буа районы) Иске Тинчәле авылында туган. 1911-1916 елларда (14 яшеннән) Екатеринослав губернасында француз күмер компаниясенең 1- санлы ташкүмер шахтасында забойчы ярдәмчесе, аннары забойчы булып эшли. Шахтада җимерелү булып, гарип кала: сул кулын кисәләр.

## Хезмәт юлы
* 1918 елда Сембердә рус-татар мәктәбен, Буада укытучылар курсын тәмамлый. 
* 1918-1920 елларда Иске Тинчәледә укытучы булып эшли. 
* 1920-1921 елларда Буа кантоны Мунчәли волостенда азык-төлек комитеты инспекторы.
* 1925 елдан фирканең Алабуга кантоны Бондюг район комитетының  үгетләү-пропаганда бүлеге мөдире.
* 1927-1928 елларда ВКП (б)ның Казан шәһәре Берләшкән Бистә райкомының беренче секретаре.
* 1928-1930 елларда ВКП (б) үзәк комитеты каршындагы марксизм-ленинизм югары курсларында (*[[Мәскәү]]*) укый.
* 1930 елда ВКП (б) Татарстан өлкә комитетының оештыру-инструкторлар бүлеге мөдире итеп билгеләнә.
* 1930-1937 елларда Татарстан АССР [халык комиссарлары шурасы ([ХКШ) рәисе]].
* 1936 елда ССРБ конституциясе проекты тикшерелгәндә, ТАССРга союздаш республика статусы бирүне сорый.

## Сәяси золым корбаны
* 1937 елның июлендә фиркадән чыгарыла.
* 1937 елның 31 июлендә кулга алына. ССРБ югары судының хәрби коллегиясе тарафыннан «Инкыйлабка каршы троцкийчы-милли террор оешмасы оештыру»да гаепләнеп, атарга хөкем ителә.
* 1938 елның 9 маенда Казанда атып үтерелә.
* 1956 елның декабренда аклана

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1935 Ленин ордены — «ике бишьеллык нәтиҗәләре өчен»
Кыям Абрамов хөкүмәт рәисе булганда, ТАССР аграр-сәнәгать республикасына әверелә, җөмһүрият зур төзелеш мәйданын хәтерләтә: Казанда синтетик каучык, авиация, моторлар төзү, СК-4, кинотасма заводлары, ТЭЦ-1, ТЭЦ-2, районнарда электр станцияләре төзелә. ТАССРда нефть табу эше дә К. Абрамов җитәкчелегендә башлана. Казан химия-технология институты, Казан авиация институты ачыла .

## Кызыклы факт
Кыям Хәсәнов бабасы Ибраһимның исемен үзенә фамилия итеп (*Абрамов*) ала. Аның улы Рим Абрамов та, балалар приютына эләккәч, «*[[халык дошманы]] улы*» исеменнән качу өчен,  Юрий Сергей улы Стрельцовка әйләнә. Кыям Абрамовның оныгы – Рафик Юрьевич Стрельцов 

## Хәтер
* 2025 елның 30 августында Казанның Карл Маркс урамында 1933―1937 елларда әлеге дәүләт эшлеклесе яшәгән 54нче йортның фасадына истәлек тактасы урнаштырылган. Истәлек тактасы ТР Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы ветераннары һәм Абрамовның туганнары инициативасы белән куелган.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Хаклык аклаган исемнәр. Казан: ТКН, 1991 ISBN 5-298-00652-3

## Сылтамалар
* Кыям Абрамов «''Милләттәшләр''» сайтында
* Татарстанның хөкүмәт рәисләре 
*  ССРБда сәяси террор корбаннары

## Моны да карагыз
* Казанның канлы май 1938 корбаннары

Төркем:Татарстан сәясәтчеләре
Төркем:Укытучылар
Төркем:Сталин репрессияләре корбаннары
Төркем:Татарстан хөкүмәте рәисләре