Кирам Сатиев

**Кирам Сатиев**, Кирам Шәйхиҗан (*Шәйхиян*) улы Сатиев (*[[1955 ел]]ның [[21 июль|21 июле]], [[ТАССР]], [[Актаныш районы]], [[Татар Ямалысы]]*) — виртуоз баянчы, аккомпаниатор, җырлар, баян өчен эшкәртмәләр, баян һәм оркестр өчен концерт авторы. Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе солисты. Казан дәүләт мәдәният институты концертмейстеры.  Татарстанның халык артисты (*[[2006 ел|2006]]*).

## Тәрҗемәи хәле

1955 елның 21 июлендә Татарстан АССР Актаныш районы Татар Ямалысы авылында тугыз балалы музыка сөюче гаиләдә туган. Әтисе Шәйхиҗан һәм абыйлары матур итеп тальянда уйный, әнисе Сәгадәт җырлый. Сигезьеллык мәктәпне, Әлмәт музыка укуханәсенең балалайка классын (*[[1974 ел|1974]]*), Казан дәүләт консерваториясенең халык музыка уен кораллары факультетын (*[[1979 ел|1979]]*) тәмамлаган. Ел ярым хәрби хезмәттә булган. 1981 елдан Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә аккомпаниатор-концертмейстер булып эшли. Илһам Шакировка, Әлфия Авзаловага, Хәйдәр Бегичевка, Зөһрә Сәхәбиевага, Флера Сөләймановага, Рафаэль Ильясовка, Вафирә Гыйззәтуллинага, Габдулла Рәхимкуловка, Рәбига Сибгатуллинага, Хәнәви Шәйдуллинга, Хәмдүнә Тимергалиевага, Мирсәет Сөнгатуллинга һ.б. җырчыларга уйный. Казан дәүләт мәдәният институтының театр факультеты татар театр эстрадасы кафедрасында вокал буенча концертмейстер булып эшли.

## Иҗаты
Баян өчен эшкәртмәләр, баян һәм оркестр өчен концерт авторы. Ике дистәгә якын җырга көй язган: «Төшләремә  керәсең» (*[[Фәнис Яруллин]] сүзләренә*), «Син генә» (*[[Зәки Нури]]*), «Килдуразым» (*[[Гөлшат Зәйнашева]]*), «Йокы» (*[[Ренат Харис]]*), «Җырлар өйрән кушкаеннан» (*[[Госман Садә]]*) һ.б. Баянчылар иҗатын пропагандалый: баштарак Нияз Акмал белән «Татарстан хәбәрләре» газетасында «*Татар гармунчылары*» дигән рубрика алып бара. Соңрак гармунчылар хакында «Татар баянчылары» (*1нче китап, [[1996 ел|1996]]*), «Ак баян» (*[[2005 ел|2005]]*), «Консерватория. Армия. Филармония» (*[[2009 ел|2009]]*), «Актаныштан Америкага кадәр», «Татар баянчылары» (*2нче китап*) дигән китаплар бастыра, «Моңлы саз. Моңлы гомер», «Сагындым, бик сагындым» китапларының автордашы була. РФ төбәкләрендә, Америкада (*Атланта, [[Вашингтон]], [[Нью-Йорк]], [[Сан-Франциско]]*), Кытайда, Болгариядә, Чехиядә, Алманиядә, Финляндиядә, Төркиядә һ.б. илләрдә концертлар бирә.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1992 Фәйзулла Туишев исемендәге конкурс (*[[Казан]]*) лауреаты - I премия.
* 1993 Татарстанның атказанган артисты
* 2006 Татарстанның халык артисты 
* 2007 Г. Заволокин исемендәге «Играй, гармонь» конкурсының юбилей концертында (*[[Мәскәү]]*) уйнап, «Иң оста ун гармунчы» исемлегенә керә.

2007 елда Актаныш районы Татар Ямалысы мәдәният йортында К. Сатиевның музее ачыла.
 
## Гаиләсе
Хатыны Гөлшат Әдиҗан кызы, «Заря» кондитер фабригында эшләгән. Кызы Сәрия чит тел факультетын тәмамлап, ире һәм ике кызы белән Шотландиядә яши.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
# Татар баянчылары (*төзүчеләре* Кирам Сатиев, Нияз Акмалов). Казан:  Мәгариф, 1996. ISBN 5-7761-0446-7
# Баянчы Кирам Сатиев: Гармун моңын бер генә уен коралы да алмаштыра алмый. «Татарстан яшьләре», 2017 ел, 10 август.

## Сылтамалар

*  Г.  Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе сайты 
*  Кирам Сатиев белән әңгәмә. «Идел» журналы 
*  Кирам Сатиев татар һәм рус җырларыннан попурри уйный (''видео, 6:41'')
*  Кирам Сатиев татар халык көе «Сәрия»не уйный (''видео, 3:50'')

## Моны да карагыз

Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Баянчылар
Төркем:Әлмәт музыка көллиятен тәмамлаучылар
Төркем:Казан консерваториясен тәмамлаучылар