Теләүбиргән Җумаморатов

**Теләүбиргән Җумаморатов**, Теләүбиргән Күпбатулла улы Җумаморатов,  ( (*[[1915 ел]]ның [[15 июнь|15 июне]], [[Каракалпакстан]], [[Муйнак районы]], Акдәрья — [[1990 ел]]ның [[2 апрель|2 апреле]], [[Нүкис]]*) — язучы, тәрҗемәче, 1957 елдан ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (*[[1965 ел]]дан ССРБ әдәби фонды әгъзасы*), Үзбәкстан ССР (*[[1969 ел|1969]]*) һәм Каракалпакстан АССР (*[[1957 ел|1957]]*) халык шагыйре, Каракалпакстан АССРның Бердах исемендәге дәүләт бүләге иясе (*[[1971 ел|1971]]*).

## Тәрҗемәи хәле

1915 елның 15 июнендә хәзерге Каракалпакстанның Муйнак районы Амудәрья авылында диһкән гаиләсендә туган. Бик яшьли әтисеннән ятим кала. Әнисенең тырышлыгы белән мәдрәсәдә белем ала, 1931-1932 елларда Арал шәһәрендә уку комбинатында, 1936-1937 елларда Түрткүл шәһәрендә укытучылар әзерләү курсларында укый, читтән торып Ташкәнт Урта Азия дәүләт университетының тарих факультетын (*[[1947 ел|1947]]*), югары фирка мәктәбен тәмамлаган.
 
## Хезмәт юлы
1933-1937 елларда Муйнакта кибет мөдире. 
1937-1942 елларда Муйнак районы Марат исемендәге урта мәктәп укытучысы. 
1942-1944 елларда Муйнак районының «*Кызыл балыкшы*» () газетасы мөхәррире. 
1945-1949 елларда ВКП(б) Муйнак райкомының пропаганда һәм үгетләү бүлеге мөдире. 
1949-1951 елларда Каракалпакстан АССР матбугат идарәсе башлыгы урынбасары.  
1951-1954 елларда республика радиокомитетында әдәби-нәфис тапшырулар бүлеге мөдире. 
1957-1961 елларда «*Совет Каракалпакстаны*» газетасының матур әдәбият бүлеге мөхәррире. 
1961-1963 елларда «Амудәрья» журналының һәм республика китап нәшриятының матур әдәбият бүлеге мөдире. 
1963-1983 елларда Каракалпакстан АССР язучылар берлегендә өлкән әдәби киңәшче. 
1983 елдан пенсиядә.

## Иҗаты
Т. Җумаморатов — шагыйрь, прозаик һәм драматург. Кечкенәдән әйтеш (*айтыс*) ярышларында катнашып, борынгыдан килгән импровизация серләренә өйрәнә. Беренче шигыре 1937 елда дөнья күрә.

Китаплары: «Йөрәк мәхәббәте» (1956), «Дуслык» (1959), «Сайланма әсәрләр» (1967), «Мәкәрҗә сылу» (1973), «Яшерен сөю» (1958) һ.б. Каракалпак дәүләт театрында «Кызлар шаяруы», «Күтәрелгән әләм» пьесалары куела. 
А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, Гомәр Хәйям, Алишер Нәваи, Мәхтүмкули, Габдулла Тукай, Анна Ахматова, Сергей Щипачев, Муса Җәлил, В. Шефнер, С. Олейник әсәрләрен каракалпак теленә тәрҗемә иткән.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1969 Үзбәкстанның халык шагыйре
* 1957 Каракалпакстанның халык шагыйре
* 1971 Каракалпакстан АССРның Бердах исемендәге дәүләт премиясе
* Хөрмәт Билгесе ордены
* Халыклар дуслыгы ордены

## Гаиләсе
Хатыны Урынбаскан Хуҗабазарова (*[[1922 ел|1922]]-[[1985 ел|1985]]*). 1939 елда өйләнешкәннәр. Балалары:
* *уллары* Байрон (*[[1940 ел|1940]]*), Морат (*[[1959 ел|1959]]*), кызлары Асия (*[[1945 ел|1945]]*), Зөһрә (*[[1951 ел|1951]]*), Замира (*[[1953 ел|1953]]*), Мәликә (*[[1956 ел|1956]]*), Диләрә (*[[1962 ел|1962]]*).

## Хәтер
* Нүкистә урамга исеме бирелгән.
* Каракалпакстанда берничә мәктәп аталган.
## Искәрмәләр

## Әдәбият
# Арал дулкыннары (*төзүче* Лирон Хәмидуллин). Казан: ТКН, 1981.

## Сылтамалар
* Тлеуберген Жумамуратов   
* Рәсми сайты 

Төркем:Үзбәкстан халык шагыйрьләре
Төркем:Каракалпак шагыйрьләре
Төркем:Язучылар
Төркем:Драматурглар
Төркем:Каракалпакстан халык шагыйрьләре
Төркем:Каракалпакстан дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:Ташкәнт Урта Азия университетын тәмамлаучылар