Прага өчен сугыш

**Праһа өчен сугыш** яки **Праһа һөҗүмчән операциясе** (tat.lat. *[http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Прага_өчен_сугыш Praga öçen suğış]*) (5 май 1945 — 12 май 1945)&nbsp;— Бөек Ватан сугышында Кызыл Гаскәрнең соң операциясе, аның нәтиҗәсендә Праһа шәһәре азат ителә.

Алман-нацист генерал-фелдмаршалы Фердинанд Шөрнер соңгы Гитлер боерыгын үтәр өчен Праһа шәһәрен икенче Берлинга әйләндерергә ниятләгән. Бер миллион санлы фашист «Үзәк» гаскәрләре берләшмәсе Праһа эчендә һәм тирәсендә туплана.

## Сугыш барышы
### Баш күтәрү һәм власовчылар
Чехиядә Власов җитәкчесендәге Рус ирек гаскәре ()&nbsp;— власовчылар&nbsp;— 1945 елда урнаша.

1945 елның 5 маенда Чех ватанпәрвәрләре баш күтәрү башлыйлар. Башта Буняченко җитәкчесендәге власовчылар бу чех көрәшен яклыйлар, ләкин 8 майда власовчылар күтәрелешен ташлыйлар һәм чигенәләр.

### Совет Гаскәре Праһаны азат итә

АКШ башлыгы Праһаны азат итүдән баш тарта һәм Пльзен көнчыгыштан бармавын белдерә.

Совет Гаскәр башлыгы АКШ-дан бу мәгълүматны озак көтә. АКШ ниятләрен белеп Совет гаскәрләре Чехияне азат итәргә чишәләр.

1945 елның 9 маенда Беренче Украин Фронты 3-нче, 4-нче танк гаскәре Праһа шәһәренә бәреп керәләр.

### Т-34 танкы «хатирәсе»

Праһага кергән беренче совет Т-34 танкы Иван Гончаренко йөртә, Праһа өчен сугышы барышында Гончаренко батырлыкны күрсәтеп һәлак була.

Иван Гончаренко истәлегенә Праһа урамы исемләнә, аның танкы озак вакытта Праһа хәрби-тарихи музеенда урнаша.

Бәрхет инкыйлабы вакытында 1989 елда азат итүче танк чех миләтчеләре тарафыннан мәсхәрәләнә&nbsp;— ал төсенә буяла һәм җыеп алына.

### Фашист көчләрен тар-мар итү
Совет һөҗүме нәтиҗәсендә нацист-алман гаскәрләре куркуга төшеп Праһадан качалар. 10—13 майда Совет көчләре фашист гаскәрләрне тар-мар итә һәм  нацист әсирлеккә алалар.

## Хыянәт һәм җәза

12 майда Совет гаскәре генерал Власовны кулга ала, соңрак бүтән власовчылар&nbsp;— Буняченко, Трухин&nbsp;— кулга алына.
Совет Берлеге хыянәте өчен Власов, Буняченко, Трухин һәм бүтән Совет хөкеме карары буенча Бутырка төрмәсендә асып үтерелә.

## Нәтиҗә
Праһа өчен сугыш нәтиҗәсендә фашист «Үзәк» гаскәрләре берләшмәсе тар-мар ителә һәм  кеше совет әсирлегенә алына.

Совет гаскәр башлыгына&nbsp;— маршал Коневка&nbsp;— «Хөрмәтле Праһа граҗданины» дәрәҗәсе бирелә.

## Шулай ук карагыз

* Бөек Ватан сугышы
* Гази Заһитов
* Сталинград сугышы
* Курск сугышы
* Ленинград камалышы
* Икенче бөтендөнья сугышы
* Җиңү көне

## Әдәбият
* Мерников А. Г., Спектор А. А. Всемирная история войн. — Минск, 2005, стр. — 652
* Конев И. С. Сорок пятый. — М., Воениздат, 1970
* Лелюшенко Д. Д. Москва — Сталинград — Берлин — Прага. Записки командарма. — М.: Наука, 1987
* Великая Отечественная война Советского Союза 1941-1945: Краткая история. Сокрушение фашистской Германии. — 3-е изд., испр. и доп. — М.: Воениздат, 1984. — 560 с., ил. — 250 000 экз.
* Президент РФ встретится с премьер-министром Чехии — статья РИА «Новости».
* Хоффманн Й. История власовской армии = Die Tragödie der ‚Russischen Befreiungsarmee‘ 1944/45. Wlassow gegen Stalin / Пер. с нем. Е. Гессен. — Paris: YMCA-PRESS, 1990. — 379 p.
* Газета: Прага победоносной Красной Армии-освободительнице


Төркем:Икенче бөтендөнья сугышы
Төркем:Праһа