18 март

**18 март** – Милади тәкъвимендә өченче айның унсигезенче көне. Ел ахырына кадәр 288 көн кала.

#### 

#### 
###### 
*  Аруба – ***Байрак һәм гимн көне*** (, ).
*  Көньяк Осетия — ***[[1991 ел]]гы Еред авылы фаҗигасы корбаннарын искә алу көне*** ().
*  – ***Хәрбиләр бәйрәме, ирләр көне*** (, , ).
*  – ***Чанаккале бәрелешләрендә шәһит булганнарны искә алу көне*** (, ), Беренче бөтендөнья сугышы дәвамында 1915 елның 18 март көнендәге төп диңгез бәрелешенә багышланган.
###### 
*  – ***Биодизель көне*** ().
*  — ***Җөмһүриятнең эчке [[гаскәр]]ләре көне*** ().
* :
** *** <u>ДеМолай хәрәкәте</u> көне*** ().
** ***[[Яһүдләр]] иммиграциясе көне*** ().
*  – ***[[Нефть]]не экспроприацияләү көне*** (, ), 18 март 1938 елда илдә табылган ресурсларның ил халкының милке буларак игълан итүгә багышланган.
*  – ***[[Таможня]] һәм [[салым]]нар җыю хезмәте [[хезмәткәр]]ләре көне*** (. 
* : 
**  Корсика *<small>([[:co:Corsica|co]])</small>* /  Аяччо *<small>([[:co:Aiacciu|co]])</small>* – ***Ла Мадунуччиа*** (), шәһәр башлыкларының 1656 елгы йогышлы *чума* (ru) чиренең таралуын туктата алулары бәйрәм ителә.
**  – *** 1871 елгы Париж коммунасы игълан ителү көне*** ().

#### 
* 1241 — монгол гаскәрләре Краковны тар-мар итәләр.
* 1922 — Махатма Ганди инглиз колониаль хөкүмәте тарафыннан 6 елга тоткарлана.
* 1965 — Алексей Леонов тарихта беренче тапкыр ачык космоска чыга.
* 2014 — Русия президенты В.Путин Кырым аннексиясе турында игълан итә.

#### 
 
* 1782 — Җон Кәлһун, 
* 1828 — Уильям Рандал Кример, инглиз дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1832 — Дмитрий Иловайский, 
* 1837 — Гровер Кливленд, 
* 1868 — Йожеф Марек, 
* 1869 — Невилл Чемберлен, Бөекбританиянең дәүләт эшлеклесе, Консерватив фирка җитәкчесе.
* 1891 — Әмин Зөбәеров, иҗатын Сәйяр труппасында башлаган актер. 
* 1900 — Алексей Фёдоров-Давыдов,
* 1902 — Мансур Мозаффаров,
* 1903 — Василий Парин,
* 1904 — Григорий Медведев,
* 1910 — Шәфыйка Котдусова, җырчы, пианиночы, ТАССР атказанган артисты.
* 1913 — Павел Жилин, 
* 1915 — Сергей Фильченков, 
* 1916 — Разия Кәримова, 
* 1919 — Эраст Сымонович, 
* 1925 — Мөхтәр Әхмәдиев,
* 1926 — Мәркәз Латыйпов,
* 1927 — Валентин Ерашов, язучы.
* 1928 — Якуп Ханбикев,
* 1930 — Касыйм Фәсәхов, татар язучысы, публицисты.
* 1931 — Владимир Богоявленский, 
* 1934 — Семен Гроссу, совет фирка-дәүләт эшлеклесе, МССР җитәкчесе.
* 1936 — Клара Булатова, татар шагыйрәсе.
* 1941 — Дамир Нуриев, 
* 1944 — Борис Соколов, 
* 1947 — Зифкать Сәетгалиев, 
* 1950 — Людмила Чекирова, 
* 1952 — Натан Солодухо, 
* 1952 — Саломе Зурабишвили, 
* 1954 — Вахит Имамов, татар язучысы, тарихчы.
* 1955 — Рухия Батыршева, 
* 1959 — Люк Бессон, француз кинорежиссёры, сценарист һәм продюсер.
* 1961 — Миләүшә Нуруллина, 
* 1963 — Фәйрүзә Исмәгыйлева, 
* 1966 — Земфира Акбутина, 
* 1968 — Вил Усманов, татар композиторы.
* 1968 — Рәсүл Карабулатов, 
* 1968 — Фирүзә Зинәтуллина, 
* 1972 — Галим Йосыпов, 
* 1973 — Татьяна Репейкина, 
* 1974 — Артём Остроушко, 
* 1974 — Ирина Абрамова, 
* 1975 — Николай Заварухин, 
* 1976 — Алексей Казаков, дөньяда иң биек волейболчы.
* 1980 — Алексей Яһудин, бозда фигуралы шуу буенча Олимпия уеннары (2002) чемпионы .
* 1980 — Наталья Поклонская,  һәм  дәүләт эшлеклесе, Кырым Җөмһүриятенең беренче прокуроры.
* 1981 — Роман Лизалин, 
* 1984 — Азамат Тасимов, 
* 1984 — Андрей Стрельцов, 
* 1986 — Александр Бутько, 
* 1987 — Габриел Меркадо,

#### 

* 1584 — Иван IV, Рус дәүләте патшасы.
* 1745 — Роберт Уолпол, нең беренче премьер-министры.
* 1853 — Алексей Болотов, 
* 1909 — Кузман Шапкарев, 
* 1928 — Хәмзә Ниязи, Үзбәкстан халык шагыйре, драматург.
* 1942 — Стефан, 
* 1945 — Абдул Тәйфук, Советлар Берлеге каһарманы, майор.
* 1945 — Муса Баймуханов, 
* 1951 — Сергей Малов, 
* 1956 — Николай Воронихин, 
* 1963 — Хәлил Әбҗәлилов, татар артисты.
* 1978 — Әнәс Камал, 
* 1980 — Александр Козлов, 
* 1980 — Александр Тюлькин, 
* 1981 — Николай Добрынин, 
* 1982 — Василий Чуйков, Совет Гаскәр башлыгы, маршал.
* 1993 — Әнвәр Бәйбутов, 
* 1996 — Одисеас Элитис, 
* 1999 — Борис Губанов, 
* 2008 — Билсур Габделхаев, математика галиме, Казан университеты профессоры.
* 2011 — Воррен Кристофер, 
* 2014 — Шираз Ара, 
* 2017 — Сергей Гыймаев, 
* 2020 — Хәлил Барлыбаев,
* 2023 — Гарифҗан Галиев,

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:18 март