Угандада Һинд дине

**[[Уганда]]да Һинд дине** колониаль Британия Империя Көнчыгыш Африкага 19-ынчы гасыр ахырында һәм иртә 20-енче гасырларда башка Һиндле эшчеләр белән Һинд дине тарафдарларын алып киленгән булган. Угандага иң күп Һинду иммигрантларның килүе (аларның кайберәүләре белемле һәм һөнәрле, ләкин ярлы - Пәнҗаб һәм Гөҗәрат-ның ачлыкка бирешүчән өлкәләреннән) Уганда һәм Кениянең диңгезгә чыгышы булмаган өлешләрен Момбаса порт шәһәре белән тоташтыру өчен Кения-Уганда Тимер Юлын төзүдә ярдәм итүдә булган. Һиндуларның Угандада иң зур китүе аларны 1972 елда Генерал Иди Амин кугач һәм аларның милекләрен тартып алгач булган.

Төп инфраструктура проектларын төзүгә өстәп, Һиндулар эшчеләрнең Британия Көнчыгыш Африка өлешләренә глобаль күчешенең өлеше булган, аларның максатлары Британия хөкүмәтенә хезмәтләр, вак базарлар һәм административ тәэмин итү булган. Британиялеләр Һиндле хезмәтчеләре җирле һөнәрле хезмәт ирешүдә булмагач чакырган. Уганда-Кениядә инфраструктура проектларының пигында Һиндстаннан 32 000 кеше килгән булган. Бу проектлар дәверендә авыр һәм хәвефле эш шартлары булуга күрә якынча 25 000 эшче үлгән. Проект беткәч, эшчеләрнең якынча 70%-ы Һиндстанга кайткан, шул ук вакытта якынча 6000-е тимер юлында һәм Британия операцияләрендә, мәсьәлән, ваклап сатуда һәм хөкүмәттә эшләргә калган. Калганнар арасында Һинд дине тарафдарлары, Мөселманнар, Джайннар һәм Сикхлар булган. Бу этник төркемнән күпләр финанс уңышлы булып киткән.

## Иди Амин тарафыннан Һинд дине тарафдарларын һәм башка Азиялеләрне куу

Колониализм беткәч, Һиндуларга каршы (Джайннар һәм Сикхлар белән бергә) Уганданы да кертеп, Көнчыгыш Африкада дискриминация булган. Бу Көнчыгыш Африканың хөкүмәтләренең Африканизация сәясәтенең өлеше булган, икътисадның коммерция һәм һөнәр секторларына җирле Африканнар ия булырга тиеш дигән законнар чыгарылган. Һиндулар, Джайннар, Сикхлар, Яһүдләр һәм башка төркемнәр белән бергә Африка җитәкчеләре тарафыннан ксенофобик максатлар булган.

Генерал Иди Амин Угандада сайланган хөкүмәтне бәреп төшереп килгән, ул Азия диннәре кешеләренә карата дини һәм этник чистарту сәясәтен кабул иткән. Үзе Мөселман булып ул төшендә "Аллаһ аңа Африканнар белән интеграцияләнергә теләмәгән Азиялеләр, эксплуататорлар китәргә тиеш", дигән төш күргән дип әйткән. 1972 елда, ул селектив рәвештә Угандадан Һиндуларны башка Азиялеләр белән куган һәм аларның милекләрен тартып алган. Куылганнар күбесе икенче яки өченче буын Һиндулар булган, күбесенең ике гражданлыгы - Уганда һәм Британия гражданлыгы булган. Һиндстаннан Һиндуларны һәм Һиндстан чыгышлы башка дин кешеләрен кугач, Иди Амин Угандада яшәүче Британия яки Франция чыгышлы кешеләрне кумаган.

Ланкастер Университетының Дини һәм Секуляр Өйрәнүләр профессоры Ким Кнотт буенча Угандада 1970-енче елда 65 000 Һинду булган, ләкин алар барысы да Иди Амин тарафыннан куылган. Куылган Һинд дине тарафдарлары ул чорда башка илләргә массакүләм миграцияләгән, Бигрәк тә Берләшкән Корольлеккә (28 000 качак ), Һиндстанга (15 000 качак), Канадага  (8 000 качак), Америка Кушма Штатларына (1500 качак) һәм кечерәк саннарда Австралия кебек илләргә. Куу Уганданың "сәнәгатьчеләре, сәүдәгәрләре, осталары һәм граждан хезмәткәрләре"н юк иткән, һәм аларның милекләре Иди Аминны яклаучы гражданлылар һәм Уганда Армия рәсмиләре тарафыннан күчерелгән булган, бу Кристорфер Сеньонджо тарафыннан. Угандада һөнәр ияләре җитмәгән, мәсәлән, табиблар, банкирлар, шәфкать туташлары һәм укытучылар. Бу финанс кризисының һәм цемент һәм шикәр җитештерү бизнес коллапсының ату ыргагын басу булган, шуның нәтиҗәсендә Угандада озын вакыт икътисади бушау булган.

## Аминнан соңгы шартлар
Иди Аминны кугач, Уганда Һиндуларны һәм башка Һиндстан диннәрен максат итеп куйган законнарны кире каккан. Дөнья Банкы белән бергә хезмәттәшлектә тәкъдим ителгән бу сәясәт Иди Амин хөкүмәте тартып алган милекне кайтару булган.

Һиндулар тулаем Уганда 27 миллион халкының кечкенә азчылыгы. Рәсми демографиядә Христианнар һәм Мөселманнар аерым күрсәтелгән, әмма Һиндулар, Джайннар, Сикхлар, Буддистлар һәм традицион Африка диннәре тарафдарларын "башкалар" төркеменә кертә. Угандада яшәүче Көньяк Азиялеләрнең якынча 65%-ы Һинд дине тарафдарлары. Кампалада Сваминараян гыйбадәтханәсе бар.

## Искәрмәләр

## Шулай ук укырга мөмкин
* Steven Vertovec, The Hindu Diaspora: Comparative Patterns, https://books.google.com/books?id=jRRUAQAAQBAJ, 2013, Taylor & Francis, isbn=978-1-136-36712-0 
* Richard Carver, Where Silence Rules: The Suppression of Dissent in Malawi, [url=https://books.google.com/books?id=ZyIpVV3FZlAC&pg=PP4], 1990, Human Rights Watch, isbn=978-0-929692-73-9}}

Төркем:Һинд дине
Төркем:Илләр һәм төбәкләр буенча Һинд дине
Төркем:Угандада дин