24 декабрь

**24 декабрь** — Милади тәкъвимендә уникенче айның егерме дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 7 көн кала.

#### 
###### 
###### 
* 20px Днестр буе Молдован Җөмһүрияте – *[[Конституция]] көне*.
*  – *[[Бәйсезлек көне]]* (1951).
*  Башкортстан Конституциясе көне. 
###### 
* *[[Католицизм|Католик]] һәм [[Протестантлык|протестант]] [[Раштуа]]сы алды киченә багышланган бәйрәмнәр*.
*  Бразилия — *[[ятим]]нәр көне*.
*  – *[[Россия хәрби дан көннәре|Россия хәрби дан көне]] ([[Александр Суворов]] [[җитәкче]]легендәге рус [[гаскәр]]ләренең [[1790]] елда төрек [[Измаил]] [[ныгытма]]сын басып алуы)*.
*  Украина- *[[Архив]] [[оешма]]лары [[хезмәткәр]]ләренең көне*.

## 
* 1918 — Совет Русиясе хөкүмәте (БҮБК), Брест-Литовск солыхын гамәлдән чыгара һәм Украинаның бәйсезлеген башка таныймый. 
* 1924 —  республика булды.
* 1951 —  Генераль Ассамблеясе карары буенча  Африка колонияләреннән беренче булып бәйсезлек ала.

## 
 
* 1761 — III Сәлим, 
* 1798 — Адам Мицкевич, 
* 1814 — Венцеслав Грубер, 
* 1827 — Павел, 
* 1843 — Лидия Койдула, 
* 1862 — Василий Бакшеев, 
* 1863 — Любомир Давидович, 
* 1866 — Викторин Груздев, 
* 1871 — Кашшафетдин Агафуров, 
* 1873 — Семен Зимницкий, 
* 1877 — Антон Фролов-Багреев, 
* 1886 — Боголюб Евтич, 
* 1887 — Хуҗа Бәдигый, тел галиме, фольклорчы.
* 1897 — Лев Багал, 
* 1906 — Джеймс Чейз, инглиз детективлар язучысы.
* 1906 — Кирилл Большаков, 
* 1908 — Хәбиб Миначев, 
* 1910 — Фәйзи Йосыпов, 
* 1911 — Искәндәр Вәлиев, архитектор.
* 1911 — Рауль Гомәров, 
* 1915 — Тәйфук Абдул, Советлар Берлеге каһарманы, майор.
* 1917 — Татьяна Гинецинская, 
* 1918 — Николай Смирнов, 
* 1921 — Зәки Нури, шагыйрь.
* 1924 — Кәрам Җәббаров, 
* 1924 — Сания Афзаметдинова, 
* 1924 — Сәрия Мирҗанова, 
* 1926 — Валентина Селивёрстова, 
* 1928 — Акыл Сәлимов, 
* 1928 — Мәгъфирә Галиева, 
* 1930 — Шабданбай Абдыраманов, 
* 1931 — Рәсим Акчурин, 
* 1936 — Владимир Кайгородов, 
* 1936 — Габдрәшит Абдрахманов, 
* 1938 — Дамир Хәсәнев, 
* 1939 — Рафаэль Дәүләтшин, 
* 1946 — Леонид Филатов, 
* 1952 — Елена Шанина, 
* 1952 — Светлана Романова, 
* 1959 — Салават Галләмов, 
* 1960 — Зөфәр Мөхәммәтшин, 
* 1961 — Илһам Әлиев,  президенты.
* 1964 — Анна Ильина, 
* 1967 — Владислав Ховалыг, 
* 1969 — Игорь Акбашев, 
* 1972 — Илһам Гомәров, 
* 1980 — Маарья-Лийс Илус, 
* 1981 — Дима Билан, 
* 1983 — Никита Щитов, 
* 1985 — Наталья Җиһаншина, 
* 1986 — Эльмир Низамов, татар композиторы, пианист.

## 

* 1524 — Васко да Гама, 
* 1857 — Пётр Бутков, 
* 1889 — Леонард Колмачевский, 
* 1920 — Ида Нильссон, 
* 1925 — Фрэнк Болдуин, америкалы, калькулятор уйлап чыгаручы.
* 1927 — Владимир Бехтерев, табиб.
* 1942 — Атаморат Ниязов, 
* 1942 — Савва Белоногов, 
* 1944 — Виктор Макаров, 
* 1970 — Борис Нимвицкий, совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1970 — Карина Ари, 
* 1970 — Николай Шверник, совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1980 — Карл Дөниц, алман дәүләт һәм хәрби эшлеклесе, гросс-адмирал.
* 1981 — Петр Захаров, 
* 1984 — Әнүр Вахитов, 
* 1993 — Газыйм Аллаяров, 
* 1993 — Хәй Сабитов, 
* 1996 — Димитр Ангелов, 
* 1997 — Суфия Китапова, 
* 1997 — Тосиро Мифунэ, япон киноактеры.
* 2000 — Николай Лемаев, 
* 2007 — Алексей Ременников, 
* 2008 — Нәгыйм Әгъләмов, 
* 2008 — Һаролд Пинтер, 
* 2009 — Җәваһирә Сәләхова, татар җырчысы.
* 2013 — Абрек Абзгилдин, нәкышче, монументаль сәнгать рәссамы.
* 2015 — Хашим Мостаев, 
* 2016 — Мәкъсүт Зарипов, физика галиме, профессор.
* 2016 — Николай Беляев, 
* 2019 — Нодар Кекелидзе, 
* 2020 — Лоренс Блинов,
* 2023 — Искәндәр Биктаһиров,

#### 
* Католицизм — Раштуа алды көне (киче).
* Төньяк халыклары мифологияда — Модреснаш, бөтен әниләр хакына бәйрәм.

#### [[Христианлык]]
* Раштуа алды көне
* Раштуа дуслык һәм тынычлык белдерүе, Урта гасырлар гадәтләрен дәвам итеп, Финляндияның рәсми Раштуа шәһәре Турку борынгы бөек мәйданында.
* Святки колядалар – Раштуа бәйрәме вакытында җырлар белән үткәрелә торган йола
* Төн уртасы месса

12px Католик һәм 12pxОртодокс (Православ) христиан изгеләре көне
* «Изге» Адам, беренче ир кеше
* «Изге» Ева, беренче кыз хатын
* «Изге» Яков, патриарх
* Сполето шәһәреннән «Изге» Грегорио, җәфа чигүче
* «Изге» Метробио, җәфа чигүче
* Бордо шәһәрендән Дэльфин (404), *[[Бордо]] шәһәреннән Дельфин*, Бордо диоцезы епископы.
* Тарсиль, (~593)үзен өйләнмичә дини тормышына багышлаган гыйффәтле кыз-хатын. Рим папа Грегорий Iнең өч апасыннан бере.
* Тревири шәһәреннән «Изге» Ирмина, (716), Охрен монастырен оештыручы гыйффәтле хатын
* Адэль дэ Пфалзель (735 һәм 740 еллары арасында), *Адэль дэ Пфалзель*, Дагоберт II кызы, Трев буендагы монастырь оештыручысы.
* Ханно (978), Германия Вормс шәһәре епископы.
* «Изге» Паола Элизабетта Чериоли (1865, тол хатын, Бергамо шәһәрендәге «Изге» Гайлә Бергамо дини ирләр һәм хатын кызлар җәмгыятләрен оештыручысы.
* Шарбэль, (1898) *Шарбель Махлуф*, ливанлы монах һәм дәрвиш.

========
* Адам
* Адель һәм ясалма исемнәр – Аделис, Адели, Адула һ.б.
* Викентий
* Даниил
* Дэльфин
* Ева
* Емельян
* Иван 	
* Леонтий
* Мануэль
* Николай
* Ноэмие һәм ясалма исемнәр – Наоми, Ноам, Ноэми һ.б.
* Петр 	
* Терентий
* Эмануэль

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:24 декабрь