Түбән Кама химия-технология институты

250px|thumb|right|Уку йорты бинасы
**Түбән Кама химия-технология институты**, 1995 елдан Казан илкүләм тикшеренү технология университеты филиалы – Татарстанның Түбән Кама шәһәрендә (*[[1961 ел]]дан [[шәһәр тибындагы бистә|бистә]], [[1966 ел]]дан [[шәһәр]]*) урнашкан югары уку йорты. Түбән Кама шәһәренең иң өлкән уку йорты. 
Гамәлгә куючысы — РФ мәгариф һәм фән министрлыгы.
Директор (*[[2011 ел]]дан*) — Виталий Виктор улы Елизаров, *техник фәннәр докторы*.

## Тарих
1963 елның августында Түбән Камада Казан химия-технология институтының читтән торып укыту-консультация пункты ачыла. Беренче курска студентлар кабул ителә. Пунктның җитәкчесе Альберт Низам улы Камалов була.

1965 елда укыту-консультация пункты гомумтехник факультет итеп үзгәртелә. Декан итеп химия фәннәре кандидаты Рәисә Григорий кызы Кадыйрова билгеләнә.

1967 елда читтән торып укыту базасында КХТИның кичке гомумтехник факультеты төзелә. Студентлар 3 курсны биредә укып, соңгы курсларын Казанда тәмамлыйлар. Факультет деканы (*директоры*) итеп Александр Павел улы Вышинский билгеләнә. Шул ук елда институт бинасы төзелә башлый.

1973 елда РСФСР Минвузы фәрманы белән гомумтехник факультет КХТИның Түбән Кама филиалы итеп үзгәртелә. Түбән Кама химкомбинаты (*[[1977 ел]]дан «Түбәнкаманефтехим» сәнәгать берләшмәсе, [[1993 ел]]дан «Түбәнкаманефтехим» АҖ*) һәм Түбән Кама шин заводлары өчен алты белгечлек хәзерләнә башлый.

1977 елда беренче мәртәбә дипломны Түбән Камада яклау рөхсәт ителә.

1983 елда филиалның 20 еллыгына студентлар саны 1 514 кә җитә.

1990 елда кадрларның белемен күтәрү факультеты ачыла.

1995 елда РФ мәгариф министрлыгы фәрманы белән Түбән Кама химия-технология институты Казан дәүләт технология университеты  филиалы хокукында эшли башлый.

1998 елда 3 факультетта (*технология; механика; икътисад, идарә һәм автоматлаштыру*) 200 студент укый.

2014 елдан Mitsubishi Electric компаниясе белән хезмәттәшлек итә.

2014 елның 30 апрелендә НХТИның 50 еллык юбилее билгеләп үтелә. Уку йорты ТР президентының Рәхмәт хаты белән бүләкләнә.

2015 елдан Казан илкүләм тикшеренү технология университеты филиалы.

2017 елда КАИның Түбән Камадагы филиалы Түбән Кама ХТИ га кушыла.

## Белгечлекләр
Башта институтның төп вазифасы Түбән Кама химия, шин берләшмәләренә, «Татэнергострой» төзелеш оешмасына югары класслы инженер кадрлар хәзерләү булса, соңрак «ТАИФ-НК», «ТАНЕКО», нефть эшкәртү, күмер тудыргыч заводларына да белгечләр хәзерли. «Нефтехим» һәм «Шин» берләшмәләрендә инженер-техник хезмәткәрләрнең 80% ы шушы институтны тәмамлаучылар.

## Төзелеше
### Факультетлар, кафедралар, белгечлекләр
#### Технология факультеты
* Химия кафедрасы (*[[2000 ел]]да оешкан*)
* Химик технология кафедрасы (*[[2000 ел|2000]]*)
:240100 Химия технологиясе (*бакалавриат*)
:18.03.02 (241000) Химия технологияләрендә, нефть химиясендә, биотехнологиядә энергия һәм ресурс саклау процесслары (*бакалавриат*)
* Органик матдәләрнең химик технологиясе кафедрасы (*[[2010 ел|2010]]*)
* Физик тәрбия һәм спорт кафедрасы (*[[1999 ел]]дан цикл, [[2010 ел]]дан кафедра*)

#### Механика факультеты
* Химия җитештерүе машиналары һәм җиһазлары кафедрасы (*[[1987 ел|1987]]*)
:18.03.02  Химия технологияләре, нефть химиясендә, биотехнологиядә энергия һәм ресурс саклау процесслары (*бакалавриат*)
:15.03.02 Технологик машиналар һәм  җиһазлар (*бакалавриат, магистратура*)
* Техника һәм түбән температура физикасы кафедрасы (*[[1989 ел|1989]]*)
:14.03.01 Төш энергетикасы һәм җылылык физикасы
:19.03.02 Үсемлек чималыннан ашамлыклар
* Химик технологияләр процесслары һәм  җиһазлары кафедрасы (*[[2001 ел|2001]]*)
:20.03.01 Техносфера хәвефсезлеге (*бакалавриат*)
* Физика кафедрасы (*[[1997 ел]]га кадәр математика һәм физика кафедрасы, [[1997 ел]]дан мөстәкыйль кафедра*)

#### Идарә һәм автоматлаштыру факультеты
* Технологик процессларны һәм җитештерүләрне автоматлаштыру кафедрасы (*[[1986 ел|1986]]*)
:27.03.04 Техник системаларда идарә итү (*бакалавриат*)
:09.03.01 Информатика һәм хисаплау техникасы (*бакалавриат, магистратура*)
:15.03.04 Технологик процессларны һәм җитештерүләрне автоматлаштыру (*бакалавриат, магистратура*)
* Математика кафедрасы (*[[1963 ел]]дан цикл, [[1987 ел]]дан математика һәм информатика кафедрасы, [[2010 ел]]дан мөстәкыйль кафедра*)
* Электротехника һәм сәнәгать оешмаларын энергия белән тәэмин итү кафедрасы (*[[2000 ел|2000]]*)
:13.03.02 Электр энергетикасы һәм электротехника
::Электропривод һәм автоматика профиле
::Электр белән тәэмин итү профиле
:13.03.01 Җылылык энергетикасы һәм җылылылк техникасы
::Предприятиеләрне энергия белән тәэмин итү профиле
:13.04.02 Электр энергетикасы һәм электр техникасы (*магистратура*)
* Мәгълүмат системалары һәм технологияләре кафедрасы (*[[2010 ел|2010]]*)

#### Икътисад һәм идарә факультеты
* Икътисад һәм идарә кафедрасы (*[[2002 ел|2002]]*)
:38.03.01 Икътисад 
::Предприятиеләр һәм оешмалар икътисады (*бакалавриат*)
:38.03.02 Менеджмент
::Җитештерү менеджменты (*бакалавриат*)
::Кече бизнес белән белән идарә итү (*бакалавриат*)
::Проектлар белән идарә итү (*бакалавриат*)
::Маркетинг (*бакалавриат*)
:38.03.03 Персонал белән идарә итү (*бакалавриат*)
:38.03.04 Дәүләт һәм муниципаль идарә (*бакалавриат*)
:38.04.01 Икътисад
::Химия, нефть химиясе, нефть эшкәртү предприятиеләре һәм оешмалары икътисады (*магистратура*)
* Дәүләт һәм муниципаль идарә, социология һәм менеджмент кафедрасы (*[[2001 ел|2001]]*)
:38.03.03 Персонал белән идарә итү (*бакалавриат*)
:38.03.04 Дәүләт һәм муниципаль идарә (*бакалавриат*)
:46.03.02 Документ белән эшләү һәм архив белән эшләү (*бакалавриат*)
* Чит телләр кафедрасы (*[[1965 ел]]дан цикл, [[1995 ел]]дан кафедра*)
* Рус һәм татар телләре  (*[[ел|2002]]*)

#### Өзлексез белем бирү факультеты

## Шәхесләр
### Директорлар
1963-1965 Альберт Низам улы Камалов, 1965-1967 Рәисә Григорий кызы Кадыйрова, 1967-1987 Александр Павел улы Вышинский, 1987-1989 Рөстәм Габдрахман улы Шәрифуллин, 1989-1993 Ренат Әхәт улы Садыйков, 1993-2011 Виктор Иван улы Елизаров, 2011 елдан Виталий Виктор улы Елизаров.

### Укытучылар

### Тәмамлаучылар

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
#Татарский энциклопедический словарь. Казань: Институт татарской энциклопедии АН РТ, 1999. ISBN 0-9530650-3-0

## Әдәбият
# Һ.И. Хәбибуллина. Могҗиза тудыручылар. Түбән Кама: «Гүзәл» нәшрият-полиграфия үзәге, 2006.

## Сылтамалар

*  Уку йортының рәсми сайты
*  КНИИТУ сайты
*  Уку йортының «Татарстан Республикасында электрон мәгариф» порталындагы сәхифәсе 
*  Фотоальбом «История НХТИ»

## Моны да карагыз

Төркем:Әлифба буенча уку йортлары
Төркем:Татарстан югары уку йортлары
Төркем:Түбән Кама уку йортлары