Мераб Алексидзе

**Мераб Александрович Алексидзе** (; 1930-1993) - Совет һәм Грузия геофизика өлкәсендәге галим, физика-математика фәннәре докторы (1957), профессор (1959), Грузия ССР Милли Фәннәр академиясе академиы (1988). Фән һәм техника өчен Грузия дәүләт премиясе лауреаты (1994 ел, үлгәннән соң).

## Биография
1915 елның 7 ноябрендә Тифлистә туган.

1950 елдан 1955 елга кадәр Тифлис дәүләт университетының физика-математика факультетында укый һәм аны мактау билгесе белән тәмамлый. 1955 елдан 1958 елга кадәр Грузия СССР Милли Фәннәр академиясенең Төгәл механика һәм исәпләү техникасы институтында аспурантура бүлегендә белемен күтәрә.

1958 елдан башлап ул Грузия ССР Милли Фәннәр академиясенең Н.И. Мусхелишвили исемендәге үзәгендә кече, өлкән һәм әйдәп баручы хезмәткәр, исәпләү геофизикасы бүлеге мөдире буларак хезмәтен дәвам итә.

1978 елдан 1993 елга кадәр Грузия ССР Милли Фәннәр Академиясенең Геофизика институтында - Грузия Милли Фәннәр Академиясендә фәнни эштә әлеге институтның профессоры һәм директоры урынбасары булып эшли. Аның җитәкчелегендә исәпләү үзәге булдырылган. 1982 - 1992 елларда - ул әлеге институтның директоры, 1992 - 1993  елларда - әлеге институтның баш тикшерүчесе булып эшен дәвам итә .

### Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
М.А. Алексидзеның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге геофизика һәм математика физикасы өлкәсендәге проблемалар белән бәйләнгән. Ул теоретик һәм кулланылган гравиметрия өлкәсендә тикшеренүләр алып барган. Аның җитәкчелегендә өч үлчәмле штамм тензоры компонентларын билгеләү алгоритмы эшләнгән. М. A. Алексидзе СССР Милли Фәннәр академиясенең геофизик эзләнү ысуллары буенча Фәнни Советның "Теоретик һәм исәпләү геофизикасы" бүлеге, шулай ук Җир фәннәре Европа берләшмәсе һәм Халыкара Геодезик һәм Геофизик берләшмә оешмалары әгъзасы була.

1958 елда ул "Чик чикләрен чишүнең кайбер проблемаларын чикле аермалар ысулы белән Лаплас һәм Пуассон тигезләмәләре өчен Дирихлет проблемасын чишүне тулысынча автоматлаштыру" темасы белән кандидатлык диссертациясе, 1965 елда Физика һәм математика фәннәре докторы дәрәҗәсе өчен "Гравитацияне киметүнең кайбер мәсьәләләрен тикшерү"  темасына докторлык диссертациясен яклады. 1959-нчы елда СССРның Югары Аттестация комиссиясе тарафыннан профессор дәрәҗәсенә лаек булды. 1982 елда ул корреспондент әгъза һәм 1988 елда - Грузия ССР Милли Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы итеп сайланды. М.A. Алексидзе йөз алтмыштан артык фәнни хезмәт, шул исәптән күпсанлы монографияләр авторы. Аның күзәтүе астында алты докторлык һәм унсигез кандидатлык диссертациясе әзерләнгән .

### Иҗтимагый-сәяси эшчәнлеге
1991 - 1992 елларда ул Грузия Дәүләт Советы әгъзасы. 1990 елдан ул Грузия Милли Конгрессының Үзәк сайлау комиссияләре председателе була.

## Төп хезмәтләре

* Исследование некоторых вопросов решения граничных задач методом конечных разностей и полной автоматизации решения задачи Дирихле для уравнений Лапласа и Пуассона. - Москва, 1958. - 124 с.
* Редукция силы тяжести / Акад. наук Груз. ССР. Вычислит. центр. - Тбилиси: Мецниереба, 1965. - 256 с.
* Универсальная программа разностного решения задачи Дирихле для уравнения Пуассона с помощью формул повышенной точности / М. А. Алексидзе, К. В. Пертая. - Тбилиси: Мецниереба, 1969. - 314 с.
* Вычисление коэффициентов ортонормализации методом Шмидта / М. А. Алексидзе, Н. М. Арвеладзе. - Тбилиси: Мецниереба, 1971. - 40 с.
* Решение граничных задач методом разложения по неортогональным функциям. - Москва: Наука, 1978. - 351 с.
* Решение некоторых основных задач гравиметрии / М. А. Алексидзе. - Тбилиси: Мецниереба, 1985. - 411 с.
* Приближенные методы решения прямых и обратных задач гравиметрии / М. А. Алексидзе. - Москва: Наука, 1987. - 333 с.
* Фундаментальные функции уравнений математической физики в приближенных решениях граничных задач / М. А. Алексидзе. - [2-е изд.]. Ч. 1. - Тбилиси: Изд-во Тбил. ун-та, 1989. - 410 с. ISBN 5-511-00074-4
* Решение некоторых основных прямых и обратных задач сейсмологии / М. А. Алексидзе; АН ГССР, Ин-т геофизики. - Тбилиси: Мецниереба, 1990. - 428 с.  ISBN 5-520-00267-3
* Фундаментальные функции в приближенных решениях граничных задач / М. А. Алексидзе. - М.: Наука, 1991. - 351 с. ISBN 5-02-014251-4

## Бүләкләре

* Фән һәм техника өчен Грузиянең дәүләт премиясе (1994, үлгәннән соң - "Геофизик, геологик һәм инженерлык мәсьәләләрен чишү өчен гравиметрик ысулларны эшләү һәм тормышка ашыру" хезмәтләре циклы өчен) 

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* СССРда математика. 1958-1967: 2 томда / Җав. ред. С.В. Фомин һәм Г.Е. Шилов. - Мәскәү: Фән, Т. 2: Биобиблиография. Чыгарылыш 2. М-З. - 1970. - 1579 б.

Төркем:Тифлис дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:ССРБ математиклары
Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары
Төркем:Тифлистә туганнар
Төркем:1993 елда вафатлар
Төркем:10 июль көнне вафатлар
Төркем:1930 елда туганнар
Төркем:8 декабрь көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Әлифба буенча галимнәр
Төркем:Физиклар
Төркем:Геофизиклар