Галина Сачек (Яруллина)

**Галина Сачек (Яруллина)** (Галина Георгий кызы Сачек (Яруллина), ) — балет биючесе. Татар композиторы Фәрит Яруллинның хатыны.
 
## Тәрҗемәи хәле
1915 елда Киевта туган. Әтисе чех милләтеннән, Ватандашлар сугышында һәлак булган.

Г. Сачек Харьковта хореография училищесын тәмамлаган.

## Хезмәт юлы
* Балет артисты буларак, Днепропетровск музыкаль драма театрында бии.
* Казанга килгәч, Татар опера театрының балет труппасына эшкә керә.

## [[Фәрит Яруллин|Ф. Яруллин]] белән очрашу

1940 елның июнендә Фәрит Яруллин үзенең булачак хатыны Г.Г. Сачек белән таныша. Балет артисткасы Галина зур кара күзле, матур, зифа буйлы кыз. Алар танышканда, Галинага 25 яшь була.  Бер-берсен бик яраталар. Композитор сөйгәнен «Гөлчәчәк» дип йөртә.
 
**''Галина Георгиевна**: «Фәрит гадәти булмаган тыйнак һәм намуслы, эчке дөньясы искиткеч бай. Аз сүзле, әмма музыкасы кебек үк югары фикер йөртә торган һәм иң чиста, изге ниятле кеше иде»*.

Ул хатынына үзенең «[[Шүрәле]]» [[балет]]ы турында күп сөйли, эчтәлеге белән таныштыра, төп темаларын көйләп күрсәтә. [[Театр]]ны нык ярата. [[Камал театры|Татар драма театрына]] еш йөриләр. Аңа аеруча төп рольдә [[Хәлил Әбҗәлилов|Х. Әбҗәлилов]] уйнаган «Хуҗа Насретдин» ([[Нәкый Исәнбәт|Н. Исәнбәт]]) спектакле ошый.
 
Галина Георгиевна [[Фәрит Яруллин|Фәритнең]] беркайчан ата-анасы турында сөйләмәвен исенә төшерә. Әмма бервакыт кунакханәгә анасы Нәгыймә килә. Аның күп [[ел]]лар әнисен күргәне булмый, хәтта кайда булуын да белми. Очрашу икесен дә дулкынландыра, сөйләшеп сүзләре бетми,  бер-берсенең хәлләрен сорашалар. Шул вакыттан соң ул еш кына анасы янына бара, ярдәм итә. Ара-тирә [[авыл]]дан [[Заһидулла Яруллин|атасы]] да килеп китә.

[[Бөек Ватан сугышы|Сугышка]] кадәр чорда [[композитор]] бик күп эшли. Кайда гына булмасын, нота кәгазьләрен, карандаш һәм бетергечне үзеннән калдырмый. «Музыканы тиз һәм җиңел яза, — дип искә ала Г.Г. Сачек. — Соңыннан аңладым, шушы тоелган җиңеллек артында искитмәле, бертуктаусыз эчке уй, эш яткан икән. [[Музыка]] аның бөтен барлыгын били, уйларын үзенә ала, кешеләр белән якынлыгын чикли. Еш кына мин аның төшенкелеккә бирелгәнен күрә идем. Ярты юлда өзелгән сүз, кисәк йомылу, хисләрен белдергәндә басынкылык, еш кына таркаулык, уйчанлык — болар барсы да аның иҗат белән даими мавыкканын күрсәтә».

== [[Бөек Ватан сугышы]] [[ел]]ларында ==

[[Ватан]], [[хатын]]ы, [[кыз]]ы һәм [[музыка]]. [[Бөек Ватан сугышы|Фронттан]] килгән хатларның эчтәлегендә уйлар гел алар турында. «Мин бер генә нәрсә — котырган [[фашизм]]га каршы көрәштә [[Ватан]]ыма кирәк булырга теләр идем. [[Испан]] [[хатын]]ы [[Долорес Ибаррури]] дөрес әйткән: «Тезләнеп яшәүгә караганда басып үлүең яхшырак». Шундый уйлар белән фронтка китәм», — дип яза ул [[Заһидулла Яруллин|әтисенә]]. «Шикләнмә, без җиңәчәкбез», — монысы хатынына язган хатларда. Әлеге хатларның һәр юлыннан наз, ярату хисе бөркелеп тора. Кызы Наиләне коча, ярата, күрә алмавына җаны әрни. «Тормышының шатлыгы, өмете»н саклауны сорый.

== Сугыштан соң ==
[[Бөек Ватан сугышы|Сугыш]] вакыты авырлыклары, иренең үлеме Галина Георгиевнаның сәламәтлеген нык какшата. Тормышның бар михнәтен аның белән бергә кызы — Наилә Фәрит кызы Яруллина да күтәрә. Иң авыр вакытларында алар аны үзләренең яннарында кебек тоялар. Бөтен гомерләре буена тугрылык һәм мәхәббәт саклыйлар.
 
«Каршымдагы диварда аның рәсеме, төрле телләрдә [[театр]] афишалары, тартмада күпьеллык тугрылыклы әңгәмәдәшләрем — саргайган хатлар бәйләме һәм йокы бирми торган хатирәләр».
[[Хатын]]ының, [[кыз]]ының бөтен тормышы  композитор, батыр сугышчы, ир һәм ата ядкарен мәңгеләштерүгә багышлана. Алар — аның турында иң кадерле истәлекләрне саклаучылар, [[композитор]]ның иҗатын һәм тормышын өйрәнүчеләр, яңа документларны эзләүдә катнашучылар.
 
==== Ф. Яруллинның каберен табу ====
[[СССР|Ил]] буенча аны фронтта күргән кешеләргә мөрәҗәгать итеп хәбәр салалар. Эзләүдә Д.С. Самойлов, Х. Габдрахманов, С.Д. Сурмилло һәм башка шактый күп кеше катнаша. Эшне 19- танк корпусының ветераннар советы рәисе, отставкадагы подполковник М.Н. Тихненко җитәкли. Ветераннар советына караган [[Мәскәү]]нең 646- мәктәп укучылары да эзләнүләрдә катнаша. Нәтиҗәдә,  [[1985 ел]]да композиторның җирләнгән урыны ([[Беларус]], [[Витебск өлкәсе]], Дубровинский районы, Тухиня авылы) табыла.

==== [[Шүрәле]] [[балет]]ы ====
[[Шүрәле]] [[балет]]ына  авторлык хокукын дәгъвалаучы  В. Власов һәм В. Фере белән көрәштә [[Фәрит Яруллин]] [[гаилә]]сенә [[Нәҗип Җиһанов]] ярдәм итә, авторлык хокукы Ф. Яруллинның хатыны һәм кызында кала.

== Чыганаклар ==
# *Аида Алмазова''. Фәрит Яруллин һәм аның даирәсе. Казан утлары, 2015, №3, 10-139 бб.

## Сылтамалар
*   Алмазова А. Татарская музыка XX века  
*   Ут эчендә яңгырый җыр  

## Искәрмәләр

Төркем:Балет артистлары
Төркем:Татарстан артистлары
Төркем:Фәрит Яруллин