Воронеж дәүләт педагогика университеты

**** (, ) — Үзәк Черноземьеның югары уку йортларының берсе.

## Тарих
1931 елда **Воронеж аграр-педагогика институты** (ВАПИ) оештырыла. Бер елдан соң институтка танылган совет тарихчысы — марксист Покровский М.Н. исеме бирелә, читтән торып уку бүлеге ачыла.

1934 елда бүлекләр факультетлар буларак үзгәртелә. 1941 ел югары уку йорты өчен өч еллык чит телләр институты барлыкка килү белән истә кала. Киләсе елда сугыш аркасында институт составы Киров өлкәсенең Уржум шәһәренә эвакуацияләнә, ә 1944 елда кире кайтарыла.

Институтның чит ил тарихы кафедрасы педагогика университеты һәм гуманитар факультетның иң борынгы кафедрасы булып тора. Гомуми тарих кафедрасы (башлангыч исеме) 1934 елда барлыкка килгән. 1955—1980 елларда гомуми тарих кафедрасы мөстәкыйль бүлекчә буларак Воронеж дәүләт педагогика институтында булмаган. 1980 елда доцент Сапронова Н.Т. инициативасы буенча ВДПИ тарих кафедрасыннан гомуми тарих кафедрасы бүлеп бирелә. 1990 елда ул чит ил тарихы кафедрасына үзгәртелә.

1981 елда институт кадрлар оештыруда уңышлары өчен «Хөрмәт Билгесе» ордены белән бүләкләнә. Ә 1993 елда институтка университет исеме бирелә.

2000 елда Халыкара хезмәттәшлек үзәге, ә 2007 елда Өстәмә белем бирү үзәге ачыла.

Хәзерге вакытта университетта 7 факультет эшли:

* Физик тәрбия һәм тормыш куркынычсызлыгы факультеты
* Физика-математика факультеты
* Чит телләр факультеты
* Гуманитар факультет
* Табигать-география факультеты
* Сәнгать һәм сәнгать белеме факультеты
* Психолого-педагогика факультеты

## Килешүләр
ВДПУ Ренн (Франция) һәм Янченг (Кытай) университетлары белән берлектә эшли. Илнең әйдәп баручы югары уку йортлары, дәүләт органнары һәм иҗтимагый оешмалар белән хезмәттәшлек итә.

## Факультетлар

### Табигать географиясе факультеты
*Биология, химия, география һәм икътисад, экология һәм табигать белән идарә итү, туризм һәм сервис* бүлекләреннән тора. *Декан: Алферова Светлана Иван кызы — химия фәннәре кандидаты, доцент.* *ВДПУның иң зур факультетларының берсе.*

### Физика-математика факультеты
Физмат ВДПУның иң борынгы (университет оешканнан бирле булган) һәм иң зур (1000нән артык студент) факультетларының берсе.

Факультет 4 бүлектән тора:

* информатика һәм математика укыту методлары,
* югары математика,
* гомуми физика,
* технологик һәм табигый фәннәр.

Студентларны укыту бакалавр, магистратура һәм аспирантура көндезге һәм читтән тыш уку формаларында алып барыла.

*Бакалавр дәрәҗәсен әзерләү профильләре:*

* 44.03.05 юнәлеше **Педагогик белем**: *«Математика, Информатика»; «Табигать белеме, Физика»; «Информатика һәм ИКТ»; «Технология, Өстәмә белем».* 2020 елда *«Математика, Физика»; «Информатика, Өстәмә белем»* профильләре ачыла.
* 01.03.04 юнәлеше **Гамәли математика**, «*Мәгълүмат эшкәртү системаларының математик һәм программ тәэминаты*» профиле.
* 09.03.03 юнәлеше **Гамәли информатика**, профиль «*Мәгарифтә гамәли информатика*» профиле. 2020 елда «*Оешмаларны информатизацияләү*» профиле ачыла.

*Магистр дәрәҗәсен әзерләү профильләре* (44.04.01 юнәлеш **Педагогик белем** ):

* «Мәгарифтә информатика»
* «Башлангыч һәм мәктәпкәчә белем бирүдә информацион технологияләр»
* «Математик белем»
* «Профессиональ белем»
* «Физика-математика белеме»
* «Физик тәрбия»
* «Икътисад-математика белеме» (2020 елдан)

*Аспирантура профильләре* :

Декан: Малев Василий Владимир улы, педагогика фәннәре кандидаты, доцент.

Факультет тормышы ВКонтакте социаль челтәрендә тәкъдим ителә: https://vk.com/dekanat_fmf .

### Физик тәрбия һәм тормыш куркынычсызлыгы факультеты
Декан — Бугаков Александр Иван улы.

### Чит телләр факультеты
Декан — Бугакова Наталья Владимир кызы.

### Гуманитар факультет
ВДПУның иң зур факультетларының берсе.

Бүлекләрдән тора:

1. Чит ил тарихы бүлеге. Җитәкче — тарихи фәннәр кандидаты В.В. Килейников.

2. Россия тарихы бүлеге. Җитәкче — тарихи фәннәр докторы А.В. Перепелицын.

3. Гомуми һәм социаль педагогика бүлеге. Җитәкче — педагогика фәннәре докторы М.В. Шакурова.

4. Рус теле, хәзерге рус һәм чит әдәбияты бүлеге. Җитәкче — филология фәннәре докторы Г.А. Заварзин.

5. Рус теле һәм әдәбияты теориясе, тарихы һәм укыту методлары бүлеге. Җитәкче — филология фәннәре кандидаты С.И. Доброва.

6. Фәлсәфә, икътисад һәм социаль-гуманитар дисциплиналар бүлеге. Җитәкче — икътисад фәннәре кандидаты Т.В. Бакалова.

Декан: Килейников Виктор Виктор улы — доцент, тарихи фәннәр кандидаты.

### Сәнгать һәм сәнгать белеме факультеты

### Психолого-педагогика факультеты
Декан: Татаринцева Альбина Юрий кызы

## ВДПУның студент отрядлары штабы
2014 елның сентябрендә университетта берничә эш юнәлеше буенча студентлар отрядларының штабы ачыла: әйдәп баручылар отрядлары, әйдаманнар, төзелеш отрядлары һәм оператив юнәлештәге отрядлар. «Россия студентлар отрядлары» бөтенроссия яшьләр иҗтимагый оешмасының Воронеж региональ бүлекчәсенә карый.

Иң популяр юнәлеш булып Воронеж өлкәсе һәм Кара диңгез буендагы балалар сәламәтләндерү учреждениеләрендә педагогик эшчәнлек тора. Әйдаманнар эшчәнлеге белән «Лидер времени-2» психолого-педагогика җыелма отряды шөгыльләнә.

Җәй көне, июль башыннан һәм сентябрь башына кадәр, эшкә «Вектор» студентлар отряды әйдәп баручылары чыга.

Студентлар шәһәрчегендә һәм Воронеж шәһәрендә хокук тәртибен саклауны Воронеж шәһәренең Эчке эшләр идарәсе белән турыдан-туры хезмәттәшлек итүче оператив отряд күзәтеп тора.

Студентлар отрядлары әгъзалары Россия Федерациясенең башка төбәкләрендә утырышларда, әйләнә-тирә мәктәпләрендә һәм фестивальләрдә даими катнашалар.

## Танылган шәхесләр
### Ректорлар
### Укытучылар

### Тәмамлаучылар

## Искәрмәләр

## Әдәбият

*  Воронежский государственный педагогический университет // Воронежская энциклопедия : в 2 т. / Гл. ред. М. Д. Карпачёв. — Воронеж : Центр духовного возрождения Чернозёмного края, 2008. — Т. 1 : А — М. — 524 с. : ил., карты.

## Сылтамалар

* Воронеж дәүләт педагогика университетының рәсми сайты 
* Twitter социаль челтәрендә

## Шулай ук карагыз

* Россия югары уку йортлары исемлеге

Төркем:Россия университетлары
Төркем:1931 елда нигезләнгән уку йортлары
Төркем:Әлифба буенча университетлар
Төркем:Воронеж
Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары