Xalıqara Qızıl Xaç häm Yarımay xäräkäte

**Xalıqara Qızıl Xaç ham Qızıl Yarımay xäräkäte** (**Xalıqara Qızıl Yarımay, [[Халыкара Кызыл Хач комитеты|Xalıqara Qızıl Xaç]]**  bularaq bilgele)&nbsp;— 1863 yılda oyıştırılğan böten dönyada 100 million xezmätkär häm irekmänne (volontyornı) berläştergän xalıqara ictimaği eşmäkärlek.

«Ğazap çikkännärgä bernindi ayırmasız yärdäm itärgä, dönyada tınıçlıq öçen bulışlıq itärgä» eşmäkärlekneñ töp maqsatı dip sanala.

**Xalıqara Qızıl Xaçnıñ öleşläre:**
* Qızıl Xaçnıñ xalıqara komitetı (QXXK).
* Qızıl Xaç häm Qızil Yarımay cämğiäteneñ xalıqara federatsiäse (QXQYXF).
* Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımaya töbäk oyışmaları.
**Xäräkätneñ citäkçe organnarı:**
* Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay xalıqara konferensiäse, qağidä bularaq, 4 yılğa ber ütkärelä. Anda milli cämğiätlär Jeneva Konferensiäsendä qatnaşuçı däwlätlär wäkilläre belän oçraşu ütkärä.
* Delegetlar şurası utırışı 2 yılğa ber tapqır ütkärelä.
* Daimi komissiä Konferensiälär arasındağı waqıtta Xalıqara konferensiäneñ tulı xoquqlı organı bulıp tora.

## Töp prinsiplar

Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay  XX Xalıqara konferensiäsendä Venada 1965 yılda iğlan itelgän.

Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay xezmätkärläre ham irekmännäre (volontyorları) şuşı prinsiplar belän eşmäkärlek itä.
; Humanlıq
Xalıqara Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay xäräkäte yawda yaralanuçılarğa bernindi ayırmasız häm östenleksez, xalıqara yäki milli däräcäda buluına qaramıy, keşeneñ ğazap sigüen ciñeläytergä tırışu niäte belän barlıqqa kilgän. Xäräkät keşe ğömeren häm sawlığın saqlarğa, şäxeskä ixtiramlı bulırğa çaqıra. Ul xalıqlar arasında añlaşınuçanlıq, duzlıq, xezmättäşlekkä bulışlıq itä. 
; Ğädellek
Eşmäkärlek milli, rasa, dini, sıynıf häm säyäsi qaraş buyınça bernindi dä diskriminatsiä ütkärmi. Ul tik keşelärneñ, berençe çiratta moxtaclılarnıñ, ğazaplanuın ciñeläytergä tırışa.
; Bitaraflıq
Ğomumi ışanıçnı saqlaw öçen oyışma xärbi konfliktta säyäsi, rasa, dini häm ideologik sıyfattağı bäxästä qatnaşmıy. 
; Bäysezlek
Oyışma bäysez. Töbäk oyışmaları üz xökümätenä humanitar dairädä yärdäm kürsätep üz ilendäge qanunnarğa buysına, läkin üz prinsiplar çiklärendäge eşmäkärlekne saqlaw öçen avtonomiäne saqlarğa tieş. 
; İreklelek
Üzeneñ irekle eşmäkärlegen oyışma bernindi dä fayda alu niäte belän başqarmıy.
; Berdämlek
Ber ildä ber genä Qızıl Yarımay/Qızıl Xaç töbäk oyışması bulırğa tieş. Ul härkem öçen açıq häm eşmäkärlegen böten ildä başqarırğa tieş.
; Universallek
Eşmäkärlek böten dönyada başqarıla. Böten töbäk oyışmaları tigez xoquqlı häm ber-bersenä yärdäm itärgä burıçlı. 

## Filateliädä
SSRB-da Xalıqara Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay xäräkätenä bağışlanğan poçta markaları çığarıla.

File:Stamp of USSR 1891.jpg|1956 yıl: «Xezmätçännärneñ sawlığın saqlağız!»
File:Stamp of USSR 1892.jpg|1956 yıl: «Sanitar belem alığız!»
File:1958 CPA 2227.jpg|1958 yıl: SSRB Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay xalıqara oyışmasına 40 yıl
File:1958 CPA 2228.jpg|1958 yıl: SSRB Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay xalıqara oyışmasına 40 yıl
File:Soviet Union-1965-Stamp-0.04. Donorship Is Honorable.jpg|1965 yıl: Donor bulu ixtiramlı!
File:1973 CPA 4224.jpg|1973 yıl: SSRB Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay xalıqara oyışmalar berlegenä 50 yıl
File:The Soviet Union 1988 CPA 5922 stamp (125th anniversary of International Red Cross and Red Crescent Movement. Nurse, emblem, globe and palm branch).jpg|1988 yıl: Xalıqara Qızıl Xaç häm Qızıl Yarımay oyışmasına 125 yıl


## İskärmälär



## Ädäbiät
* 

## Sıltanmalar
* Xalıqara Qızıl Xaç komitetı
* Räsäy Qızıl Xaçı 
* Räsäy Qızıl Xaçı irekmännäre 

Төркем:Халыкара оешмалар