Елизавета Литвинова

**Елизавета Федоровна Литвинова** (кыз фамилиясе Ивашкина; 21 сентябрь 1845, Тула — 1919) — рус математигы, педагог һәм фәнне популярлаштыручы .

## Биографиясе
Литвинова Екатерина Федоровна 1845 елның 21 сентябрендә Тула губернасында дворян гаиләсендә туган. Башлангыч белемне Санкт-Петербург хатын-кыз урта мәктәбендә ала. 1866 елда Елизавета Виктор Литвиновка кияүгә чыга, ул Софья Ковалевскаяның ире В. О. Ковалевскийнан аермалы рәвештә аңа Европага шундагы университетларда уку өчен барырга рөхсәт итми. Математик белемне Петербургта А.Н.Страннолюбский җитәкчелеге астында ала, ул София Ковалевскаяның остазы булган.

1872 елда, ире үлгәннән соң, Литвинова Цюрихка китә, анда политехник институтка укырга керә. 1873 елда император Александр II указ чыгара, анда Россия империясеннән Цюрихта белем алган барлык хатын-кызлар да туган ягына кайтырга тиеш, югыйсә аларга нәтиҗәләр белән очрашырга туры киләчәк, диелә. Литвинова Указга каршы килүчеләрнең берсе иде. Ул укуын дәвам итә, 1876 елда Цюрихта бакалавр дәрәҗәсен ала, ә 1878 елда Берн университетында доктор дәрәҗәсен алып, Людвиг Шлефли җитәкчелеге астында «*Решение проблемы отображения*» темасына докторлык диссертациясе яклый. 1897 елда Брюссельдә халыкара хатын-кыз конгресында катнашкан дүрт Россия делегатының берсе була.

## Карьерасы
Россиягә кайтып, Литвинова 1873 елдагы указны санга сукмаган өчен университетта эш таба алмый. Хатын-кызлар урта мәктәбендә укытучы булып эшли, С.В.Ковалевская, борынгы грек философы Аристотель, сәясмән һәм җәмәгать эшмәкәре Фрэнсис Бэкон һ.б. кебек билгеле кешеләр турындагы биографик мәкаләләр язу белән килемен тулыландыра. 35 ел уку эчендә фәлсәфә һәм математика укыту практикасы буенча 70 артык мәкаләләр яза.

Пенсиягә китә, һәм, башка ихтималлыклар буенча, Февраль һәм 1917 елгы Октябрь революциясен апасы белән Россиядә каршылый. Е.Ф. Литвинованың вафат датасы ачык билгеле түгел: бәлки, 1919 елда Петроградта ачлык вакытында вафат була, башка фаразлар буенча, 1921 яки 1922 елда вафат була.

## Әсәрләре

* Даламбер, его жизнь и научная деятельность / С портр. Даламбер, грав. в Лейпциге Генном. — СПб., 1891. — 80 с., 1 л. фронт. (портр.) — (Жизнь замечательных людей. Биографические библиотека Ф. Павленков)
* Ф. Бэкон. Его жизнь, научные труды и общественная деятельность. — СПб., 1891.
* Джон Локк, его жизнь и философская деятельность — СПб., 1892. — 77 с.
* С. В. Ковалевская: (Женщина-математик): Ул жизнь и учебная деятельность: Биогр. очерк / С портр. С. В. Ковалевской, грав. в Лейпциге Генном. — СПб., 1894. — 92 с. — (Жизнь замечательных людей. Биографические библиотека Ф. Павленков)
* Кондор, его жизнь и деятельность, научная и политическая. — СПб: дип. т-ва «Обществ. польза», 1894.
* Н. И. Лобачевский. Его жизнь и учёная деятельность —  СПб.: дип. П. П. Свойкина, 1895. — 79 б.

## Искәрмәләр

## Библиография

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Renate, T.* Aller Männerkultur zum Trotz": Frauen in Mathematik und Naturwissenschaften
* 

## Сылтамалар

* Елизавета Федоровна Литвинова (инг.) в проекте «Математическая шәҗәрә»
* «Елизавета Литвинова», биографии женщин-математиков на сайте Колледжа Агнес Скотт[en]
* Wege von Frauen: Mathematikerinnen in der Schweiz (PDF)
* Kurzbiografie bei Agnes Scott
* Kurzbiographie auf lib.ru
* Elizaveta Federovna Litvinova  Epigenesys, 2017. [Consulta: 14 octubre 2018].
* http://biblioclub.ru Литвинова Елизавета Федоровна электронные книги, биография. 

Төркем:Педагоглар
Төркем:21 сентябрь көнне туганнар
Төркем:1845 елда туганнар
Төркем:1919 елда вафатлар
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:Россия математиклары
Төркем:Математиклар