open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рәфгытдин Әюпов

**Рәфгытдин Әюпев** (Рәфгытдин Талип улы Әюпев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Рәис Баһаветдинов

**Рәис Баһаветдинев** (Рәис Гобәйдулла улы Баһаветдинев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Нәкый Батыршин

**Нәкый Батыршин** (Нәкый Хөрәмша улы Батыршин, ,  — , ) — (1932 елның 11 апреле — 2002 елның 28 мае) — инженер-төзүче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
 
## Биографиясе
Нәкый Хурамша улы Батыршин 1932 елның 11 апрелендә Башкорт АССР-ының Стәрлебаш районы Айдарали авылында туган.

Югары белемле — 1959 елда Казакъ педагогия институтын, 1969 елда — Казакъ политехник институтын тәмамлый.
1952—1954 елларда Совет Армиясе сафында хезмәт итә.

1954 елда Төрекмән ССР-ында ВЛКСМ-ның Ташауз шәһәр комитетында эшли башлый. 1956 елда комсомол путевкасы буенча Казакъ ССРның Кустанай өлкәсе Рудный каласына Соколово-Сарбай тау-баектыру комбинаты төзелешенә килә, 1958 елда мөһим объект — Рудный җылылык электр станциясен төзүгә юнәлтелә. Ташчы булып эшли, аннары — «Соколоврудстрой» трестының «Промстрой-5» төзелеш идарәсендә комплекслы ташчылар бригадасы бригадиры була.

Нәкый Батыршинның бригадасы җылылык электр станциясенең төп корпусы стенасын салуны билгеләнгән вакытыннан 30 көн алдан тәмамлый, шуның белән турбина һәм казан агрегатын графигыннан 15 көн алда монтажларга һәм тапшырырга мөмкинлек бирә. Аның кушуы буенча тәүге тапкыр төзелештә, тимер экономияләү максатында, асылмалы басмалар кулланыла, бу дистәләгән эшче көчен бушатырга һәм 12 мең сум дәүләт акчасын экономияләргә мөмкинлек бирә. ТЭЦ объектларында бригада норманы ай саен 125-138 процентка үти.

Капиталь төзелеш буенча җидееллык план йөкләмәсен (1959-1965) үтәүдә ирешкән уңышлары өчен ССРБ Югары Советы Президиумы указы белән 1966 елның 11 августында Нәкый Хурамша улы Батыршинга «Социалистик Хезмәт Каһарманы» исеме бирелә.

1971-1992 елларда «Татагропромстрой» трестының 245-нче ПМКсында баш инженер һәм башлык була.

## Маҡтаулы исемнәре һәм башка бүләкләре
* Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966)
* Ленин ордены (1966)

## Шулай ук карагыз
* Татарстанның Социалистик Хезмәт Каһарманнары

## Әдәбият
* Герои труда/ Справочник о Героях Социалистического Труда и кавалерах ордена Трудовой Славы трех степеней из Башкортостана./ сост. Р. А. Валишин [и др.]. — Уфа: Китап, 2011. — 432 с. : ил. — ISBN 978-5-295-05228-6

## Сылтамалар
* Башҡорт энциклопедияһы — Батыршин Нәҡий Хурамша улы 
* 
* (рус.).  lib.znate.ru. 21 июль 2014 тикшерелгән.

## Искәрмәләр

Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Стәрлебаш районында туганнар
Төркем:Төзүчеләр
Әхмәтзаһит Вәлиев

**Әхмәтзаһит Вәлиев** (Әхмәтзаһит Кадрай улы Вәлиев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Шәвәли Вахитов

**Шәвәли Вахитов** (Шәвәли Мөхәммәт улы Вахитов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Александр Громов

**Александр Громов** (Александр Пөтр улы Громов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Николай Драцкий

**Николай Драски** (Николай Григори улы Драски, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Павел Живов

**Павел Живов** (Павел Евгени улы Живов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Дмитрий Злыдников

**Дмитри Злыдников** (Дмитри Афанаси улы Злыдников, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Лидия Ганцева

**Лидия Гансева** (Лидия Иван улы Гансева, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Нәфисә Горбушина

**Нәфисә Горбушина** (Нәфисә Муллаҗан улы Горбушина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Евдокия Кириллова

**Евдокия Кириллова** (Евдокия Федот кызы (Әүдеки Пидут кызы) Кириллова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Тимофей Кривов

**Тимофей Кривов** (Тимофей Степан улы Кривов, ,  — , ) — фирка эшлеклесе, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Сабир Күсәкев

**Сабир Күсәкев** (Сабир Мөхәммәтгалиев улы Күсәкев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Рамазан Нигъмәтуллин

**Рамазан Нигъмәтуллин** (Рамазан Муллагали улы Нигъмәтуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Иосиф Поляковский

**Йосиф Поләковски** (Йосиф Болеслав улы Поләковски, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Анастасия Птицына

**Анастасия Птисына** (Анастасия Евстафи кызы Птисына, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Шифа Рәҗәпев

**Шифа Рәҗәпев** (Шифа Гарифулла улы Рәҗәпев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Рәшит Мануров

**Рәшит Мануров** (Рәшит Нигъмәтулла улы Мануров, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).

## Искәрмәләр
Василий Мелихов

**Васили Мелихов** (Васили Михаил улы Мелихов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Тәлгать Рахманов

**Тәлгать Рахманов** (Тәлгать Лотфулла улы Рахманов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Мөхәммәт Сәлимов

**Мөхәммәт Сәлимев** (Мөхәммәт Кәрим улы Сәлимев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Федосия Салтыкова

**Федосия Салтыкова** (Федосия Пөтр кызы Салтыкова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Фатыйх Сөләйманов

**Фатыйх Сөләйманов** (Фатыйх Каюм улы Сөләйманов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Анастасия Тишина

**Анастасия Тишина** (Анастасия Фөдор кызы Тишина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Алексей Стариков

**Алексей Стариков**, Алексей Марк улы Стариков, ,  — , ) — Уфаның «Башнефтезаводстрой» тресты идарәчесе (1946—1970), УНИ проректоры (1970 елдан). Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Нәсимә Фазлыйәхмәтова

**Нәсимә Фазлыйәхмәтева** (Нәсимә Миңнегали кызы Фазлыйәхмәтева, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Гәүһәр Фәйзуллина

**Гәүһәр Фәйзуллина** (Гәүһәр Садыйк кызы Фәйзуллина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Мөбәрәкша Хәбибуллин

**Мөбәрәкша Хәбибуллин** (Мөбәрәкша Сафиулла улы Хәбибуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Анатолий Шакшин

**Анатоли Шакшин** (Анатоли Дмитри улы Шакшин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Матрена Шинкова

**Матрөна Шинкова** (Матрөна Васили кызы Шинкова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Дәүләтгәрәй Җангәрәев

**Дәүләтгәрәй Җангәрәев** (Дәүләтгәрәй Сәлим улы Җангәрәев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Фазыйлгаян Яхин

**Фазыйлгаян Яхин** (Фазыйлгаян Фәтхулбаян улы Яхин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Фәйзулла Шәяхмәтов

**Фәйзулла Шәяхмәтев** (Фәйзулла Зәйнулла улы Шәяхмәтев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Габдулла Фәйзуллин

*<small>Педагог [[Габдулла Фәйзи]] белән бутамагыз</small>*

**Габдулла Фәйзуллин** (Габдулла Мөхәммәтдин улы Фәйзуллин, ,  — , ) — БАССР Хәйбулла районы тракторчысы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1967).
## Искәрмәләр
Равил Бәхтияров

**'
**Равил Бәхтиярев''' (Равил Котдус улы Бәхтиярев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1967).
## Искәрмәләр
Хәнифә Искәндәрева

**Хәнифә Искәндәрева** (Хәнифә Сираҗ кызы Искәндәрева, ,  — , ) — СССРның халык укытучысы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1968).
## Хәтер
* 2025 елда Салават районы Аркавыл авылында бюст куелган.
## Искәрмәләр
Леонид Аврас

**Леонид Аврас** (Леонид Фөдор улы Аврас, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Әкмалетдин Әхмәтгәрәев

**Әкмалетдин Әхмәтгәрәев** (Әкмалетдин Җиһанша улы Әхмәтгәрәев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Федор Безденежный

**Фөдор Безденежный** (Фөдор Илья улы Безденежный, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Иван Буянов

**Иван Буянов** (Иван Фөдор улы Буянов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Флүр Галимҗанов

**'
**Флүр Галимҗанов''' (Флүр Галимҗан улы Галимҗанов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр
Николай Гинин

**Николай Гинин** (Николай Степан улы Гинин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Фәхирә Гомәрева

**Фәхирә Гомәрева** (Фәхирә Мөхәммәтшәрип кызы Гомәрева, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Рәисә Демичева

**Рәисә Демичева** (Рәисә Николай улы Демичева, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Рәшит Диваев

**Рәшит Дивәев** (Рәшит Мансур улы Дивәев, ,  — , ) — агроном (Авыргазы районы), Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Авыргазы районының мактаулы гражданнары
Шамил Мөхәммәтдинов

**Шамил Мөхәммәтдинов** (Шамил Галиәхмәт улы Мөхәммәтдинов, ,  — , ) — Куйбышев өлкәсе Чапаевск 102нче  заводы бригадиры, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр
Анастасия Ожегова

**Анастасия Ожегова** (Анастасия Васили кызы Ожегова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Виктор Самарин

**Виктор Самарин** (Виктор Сергей улы Самарин, ,  — , ) — төзүче, «Башспецнефтестрой» тресты идарәчесе, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр
Петр Сергеев

**Пётр Сергеев** (Пётр Василий улы Сергеев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Хәтмулла Солтанов

**Хәтмулла Солтанов** (Хәтмулла Асылгәрәй улы Солтанов, ,  — , ) — Дан орденының тулы кавлеры (1944, 1944, 1945), Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Әүвәл Сунарчин

**Әүвәл Сунарчин** (Әүвәл Хуҗа улы Сунарчин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Сәфүрә Суфиянова

**Сафура Суфиянова** (Сафура Рәфыйк кызы Суфиянова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр
Фәхрәзи Таһиров

**Фәхрәзи Таһиров** (Фәхрәзи Әхмәди улы Таһиров, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Мидхәт Фәйзуллин (1925)

*Бу [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]] турында мәкалә төпчеге, табиб турында [[Мидхәт Фәйзуллин (1908)|моннан]] укыгыз*

**Мидхәт Фәйзуллин** (Мидхәт Муса улы Фәйзуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр
Александр Филимонов (1927)

**Александр Филимонов** (Александр Николай улы Филимонов, ,  — , ) — нефтьче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр
Яңабай Әхмәтҗанов

**Яңабай Әхмәтҗанов** (Яңабай Шаһибал улы Әхмәтҗанов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Әхсән Хәмидуллин

**Әхсән Хәмидуллин** (Әхсән Габдерахман улы Хәмидуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Тәлгать Хөрәмшин

**Тәлгать Хөрәмшин** (Тәлгать Закир улы Хөрәмшин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр
Анна Чуева

**Анна Чуева** (Анна Николай кызы Чуева, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Эльвира Гулина

**Илвирә Гулина** (Илвирә Александр кызы Гулина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1973).
## Искәрмәләр
Галимҗан Нәфыйков

**Галимҗан Нәфыйков** (Галимҗан Харис улы Нәфыйков, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1973).
## Искәрмәләр
Григорий Петров

**Григори Петров** (Григори Кузьма улы Петров, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1973).
Фәрит Садыйков

**Фәрит Садыйков** (Фәрит Шәмсетдин улы Садыйков, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1973).
Килдебай Сөләйманов

**Килдебай Сөләйманов** (Килдебай Сөләйман улы Сөләйманов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1973).
## Искәрмәләр
Гыйльман Якупов

**'
**Гыйльман Якупов''' (Гыйльман Гыйрфан улы Якупов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
## Искәрмәләр
Федор Горәчев

**Фөдор Горәчев** (Фөдор Степан улы Горәчев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1972).
Федор Байбородов

**Фөдор Байбородов** (Фөдор Михаил улы Байбородов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1974).
Гөлсылу Гаязова

**Гөлсылу Гаязова** (Гөлсылу Хәлил кызы Гаязова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1974).
Динислам Иманголов

**Динислам Иманголов** (Динислам Ислам улы Иманголов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1974).
Тамара Каткова

**Тамара Каткова** (Тамара Ларион улы Каткова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1974).
## Искәрмәләр
Галина Богданова

**Галина Богданова** (Галина Михаил улы Богданова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
Григорий Бондаренко

**Григорий Бондаренко** (Григорий Трофим улы Бондаренко, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
## Искәрмәләр
Хәләф Гыйльданов

**Хәләф Гыйльданов** (Хәләф Гыйлван улы Гыйльданов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
Сафа Истамгалин

**Сафа Истамгалин** (Сафа Галиулла улы Истамгалин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
Сергей Гаврилов

**Сергей Гаврилов** (Сергей Алексей улы Гаврилов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
## Искәрмәләр
Ислам Газыев

**Ислам Газыев** (Ислам Гәрәй улы Газыев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
Сабах Сәлимов

**Сабах Сәлимев** (Сабах Мөхәммәди улы Сәлимев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
Миңнегөл Санҗарова

**Миңнегөл Санҗарова** (Миңнегөл Әһелмөхәммәт кызы Санҗарова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
Ришат Болгаков

**Ришат Болгаков** (Ришат Тимергали улы Болгаков, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
## Искәрмәләр

Төркем:Шәхесләр:Татнефть
Тимербулат Вилданов

**Тимербулат Вилданов** (Тимербулат Миңнехан улы Вилданов, ,  — , ) — нефтьче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
## Искәрмәләр
Һәнүзә Дәүләтколова

**Һәнүзә Дәүләтколова** (Һәнүзә Шәрифулла кызы Дәүләтколова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
## Искәрмәләр
Нурия Муллакаева

**Нурия Муллакаева** (Нурия Камалетдин кызы Муллакаева, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
Василий Наумкин

**Васили Наумкин** (Васили Дмитри улы Наумкин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976, 1985).
Ринат Йосыпов (1947)

**Ринат Йосыпыв** (Ринат Шәйхулла улы Йосыпов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
Риза Яхин

**Риза Яхин** (Риза Хаҗиәхмәт улы Яхин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
## Искәрмәләр
Фидүс Әсхәдуллин

**Фидүс Әсхәдуллин** (Фидүс Фәез улы Әсхәдуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1977).
## Искәрмәләр
Александр Суздальцев

**Александр Суздальсев** (Александр Иван улы Суздальсев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1977).
## Искәрмәләр
Василий Привезенцев

**Васили Привезенсев** (Васили Иван улы Привезенсев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
Фирә Нигъмәтуллина

**Фирә Нигъмәтуллина** (Фирә Гариф кызы Нигъмәтуллина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
Мидхәт Галимов

**Мидхәт Галимев** (Мидхәт Габделнасыйр улы Галимев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1978).
## Искәрмәләр
Лира Камалова

**Лира Камалыва** (Лира Шәрип кызы Камалова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1978).
Гыйндулла Сафиуллин

**Гыйндулла Сафиуллин** (Гыйндулла Гыйззәтулла улы Сафиуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1979).
Владислав Дьяконов

**Владислав Дьяконов** (Владислав Дмитри улы Дьяконов, ,  — , ) ― Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе генераль директоры (1978―1986). Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980).
## Искәрмәләр
Әмир Мусин

**Әмир Мусин** (Әмир Шәгали улы Мусин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980).
Арсентий Спиридонов

**Арсентий Спиридонов** (Арсентий Владимир улы Спиридонов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980).
## Искәрмәләр
Рифкать Янекәев

**Рифкать Янекәев** (Рифкать Салих улы Янекәев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
Әмир Истамголов

**Әмир Истамголыв** (Әмир Мирас улы Истамголов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
Федор Машкин

**Фөдор Машкин** (Фөдор Иван улы Машкин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
Сәгыйдә Мөхәммәтдинова

**Сәгыйдә Мөхәммәтдинова** (Сәгыйдә Хашим улы Мөхәммәтдинова, ,  — , ) —  Белорет металлургия комбинаты канатчысы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
## Искәрмәләр
Николай Никитин

**Николай Никитин** (Николай Моисей улы Никитин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
## Искәрмәләр
Виктор Пятков

**Виктор Пәтков** (Виктор Евгени улы Пәтков, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
Евгений Шерстобитов

**Евгени Шерстобитов** (Евгени Павел улы Шерстобитов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980).
Гайнетдин Габдерахманов

**Гайнетдин Габдерахманыв** (Гайнетдин Шәйхи улы Габдерахманов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
Евгений Столяров

**Евгени Столәров** (Евгени Васили улы Столәров, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
Фәнүз Фәезов

**Фәнүз Фәезев** (Фәнүз Фәез улы Фәезев, ,  — , ) — «Башнефть» бораулаучысы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
## Искәрмәләр
Әхсән Шәрипов

**Әхсән Шәрипев** (Әхсән Шәрип улы Шәрипев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
Әлфизә Гыйниятуллина

**Әлфизә Гыйниятуллина** (Әлфизә Муллаәхмәт кызы Гыйниятуллина, ,  — , ) — нефть-газ чыгару операторы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1982), БАССР атказанган нефтьчесе (1986).
## Искәрмәләр
Григорий Корольков

**Григорий Корольков** (Григорий Михаил улы Корольков, ,  — , ) — нефтьче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1984).
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Дамир Хәсәнев

**Дамир Хәсәнев** (Дамир Йосып улы Хәсәнев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1984).
Җәүдәт Мәҗитов

**Җәүдәт Мәҗитев** (Җәүдәт Җиһаннур улы Мәҗитев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1985).
## Искәрмәләр
Марат Хәмидуллин

**Марат Хәмидуллин** (Марат Өметбай улы Хәмидуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1985).
Мөнәвир Галиев

**Мөнәвир Галиев** (Мөнәвир Мөхәммәтәмин улы Галиев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1986).
Миңнехаҗи Фәррахов

**Миңнехаҗи Фәррахов** (Миңнехаҗи Миңневәли улы Фәррахов, ,  — , ) — нефтьче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1986).
## Искәрмәләр
Дмитрий Яблоков

**Дмитрий Яблоков** (Дмитрий Дмитрий улы Яблоков, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1986).
## Искәрмәләр
Евгений Яковлев

**Евгени Яковлев** (Евгени Николай улы Яковлев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1986).
Сабирҗан Кунакбаев

**Сабирҗан Кунакбаев** (Сабирҗан Абдулла улы Кунакбаев, ,  — , ) — галим-селекционер, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1987).

## Тәрҗемәи хәл
Игенче гаиләсендә туа. Земство мәктәбендә дүрт ел укый. Уфада Хәкимия мәдрәсәсен тәмамлый. 

К.А.Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хужалыгы академиясен тәмамлый (1927). 1932 елдан Башкортстан селекция станциясендә бүлек мөдире урынбасары, директор урынбасары. 
1955 елдан Башкортстан авыл хужалыгы фәнни-тикшеренү институтында агротехника бүлеге мөдире, директор урынбасары.

1958 елдан Башкортстан игенчелек һәм селекция фәнни-тикшеренү институтында көзге культуралар селекциясе лабораториясе мөдире.

## Фәнни эшчәнлеге
Хезмәтләре авыл хужалыгы культуралары селекциясенә карый. Кунакбаев арышның югары уңышлы интенсив сорты селекциясенең теоретик нигезен эшли, дөньяда беренче булып кыска сабаклы «Чулпан» сортын чыгара. Ул шулай ук арышның «Саратовка чишминская» (1949), «Чишминская 2», «Чишминская 3» (икесе дә 1963 елда), «Чулпан 3» (1979), карабодайның «Чишминская» (1972), «Дёмская» (1981); терлек азыгы өчен тритикаленең — «Башкирская 1» (1984) сортлары авторы.

## Бүләкләре
Ленин ордены, Октябрь Революциясе, «Шәрәфлек билгесе» орденнары; медальләр, шул исәптән ССРБ ВДНХсының көмеш һәм бронза медальләре; БАССР Югары Советы Президиумының 4 Мактау грамотасы, ТАССР Югары Советы Президиумының Мактау грамотасы белән бүләкләнә.

## Аның турында
Самихов Х.И. Звезда утренней зари. — Уфа: БНИИЗИС, 1995.

## Искәрмәләр

## Чыганак
* Онлайн - энциклопедия Tatarica. Кунакбаев Сабир Абдулла улы

Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Төркем:Кырмыскалы районында туганнар
Төркем:РСФСР атказанган агрономнары
Рәис Әсәев

**Рәис Әсәев** (Рәис Бәдыйгетдин улы Әсәев, ,  — , ) — колхоз рәисе, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1990).
Макар Лукин

**Макар Лукин** (Макар Михаил улы Лукин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1945).
Лазарь Дергунов

**Лазарь Дергунов** (, ,  — , ) ― «Чапаев» күмәк хуҗалыгы рәисе (*[[Чүпрәле районы]]*), Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
## Искәрмәләр
Антонина Евдокимова

**Антонина Евдокимова** (Антонина Иван кызы Евдокимова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).

## Биографиясе
1907 елда хәзерге Татарстанның Кайбыч районы Турминское авылында туа.

Евдокимовлар гаиләсе беренчеләрдән булып «Революция» авыл хуҗалыгы артеленә кушыла, ә Антонинаның ире Николай аның беренче рәисе була.

Николай Бөек Ватан сугышында һәлак булган, Антонина дүрт бала тәрбияләп үстергән һәм авыл колхозында эшләргә өлгергән. Сугыштан соң, 30 центнерга кадәр ашлык алып, яхшы хезмәт нәтиҗәләре күрсәтә. 30,1 центнер результат рекордлы була һәм бу казаныш өчен 1948 елда Антонина Евдокимова Социалистик Хезмәт Герое исеменә лаек була.

Кырда эшләүдән тыш, җәмәгать эшчәнлеге белән дә шөгыльләнергә өлгерә, Татарстан АССР Югары Советы депутаты итеп сайлана.

## Чыганаклар
* ЕВДОКИМОВА Антонина Ивановна 

Төркем:Шәхесләр:Кайбыч районы
Александр Ефремов (1910)

**Александр Ефремов** (Александр Ефрем улы Ефремов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
## Искәрмәләр
Бари Гарифуллин

**Бари Гарифулла улы Гарифуллин** (1907 елның 10 мае,  — 2013 елның 21 декабре, ) — совет авыл хуҗалыгы хезмәткәре, механизатор-комбайнчы. Социалистик Хезмәт каһарманы (1952).

## Тормыш юлы
Бари Гарифуллин 1907 елның 10 маенда Казан губернасы Зөя өязе Ивановски волосте Борындык авылында (хәзерге вакытта Татарстанның Кайбыч районы) крестьян гаиләсендә туа. Барига 11 яшь булганда, әтисе вафат булгач, малайга гаиләгә ярдәм итү өчен хезмәт итәргә туры килә.

Башлангыч мәктәпне тәмамлагач, Уралга китә, анда 1927 елдан 1929 елга кадәр яши. 1929—1931 елларда Кызыл Армиядә хезмәт итә. Хезмәт иткәннән соң туган авылына кайта һәм җирле колхозга керә. Механизаторлар курсын темамлап, комбайнчы була.

Бөек Ватан сугышы вакытында фронтта була, 89 нчы аерым моторлаштырылган понтон-күпер батальонында сугыша. Яхшы хезмәт өчен «Бик яхшы понтер» билгесе белән бүләкләнә. Сугыш ахырында Варшава астында авыр яралана һәм демобилизацияләнә.

Сугыштан кайткач, Кайбыч районының Куйбышев исемендәге колхозында эшен дәвам итә. 1951 елда уракның 25 календарь көнендә иске «Коммунар» комбайнында 6249 центнер ашлык суктырган, шуның өчен Социалистик Хезмәт каһарманы исеме бирелә. 1962 елга кадәр Апас районының Фрунзе исемендәге колхозында механизатор булып эшли, аннан лаеклы ялга чыга.

Төп эшеннән тыш, җәмәгать эшчәнлеге белән дә шөгыльләнә — 1952—1959 елларда Татарстан АССР Югары Советы депутаты итеп сайлана. Татар Өлкә Комитеты әгъзасы була. Күп тапкырлар район комитеты һәм партиянең Татарстан өлкә комитеты Мактау грамоталары белән бүләкләнә.

2003 елның 21 декабрендә вафат була. Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты каршындагы Баш архив идарәсендә Бари Гарифуллинга караган документлар бар.

## Бүләкләр

* 1952 елда Бари Гарифуллинга Ленин ордены белән Социалистик Хезмәт каһарманы исеме бирелә (урып-җыюда һәм суктыруда югары нәтиҗәләр өчен);
* Шулай ук I дәрәҗә Ватан сугышы ордены һәм күп кенә медальләр белән бүләкләнгән, алар арасында «Батырлык өчен» медале дә бар.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Бари Гарифуллин 

Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:«Батырлык өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Шәхесләр:Кайбыч районы
Төркем:Зөя өязендә туганнар
Александр Арбузов

**Александр Арбузов** (Александр Ерминингелд улы Арбузов, ,  — , ) — галим, химик, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1957).

## Хәтер
* 1947 елда ССРБ ФА Казан филиалының Химия институтына (*хәзер* Органик һәм физик химия институты) исеме бирелә.
* 1969 елда Казанның Катанов тыкрыгында академик А. Е. Арбузовның мемориаль музее ачыла (2001 елдан Академиклар Арбузовларның музей-йорты).
* Казанның Совет районында урамга исеме бирелгән.

## Искәрмәләр


Төркем:Александр Арбузов
Сергей Немасев

**Сергей Немасев** (Сергей Егор улы Немасев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1957).
Дмитрий Прохоренко

**Дмитрий Прохоренко** (Дмитрий Фөдор улы Прохоренко, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1958).
## Искәрмәләр
Рәшит Саттаров

**Рәшит Саттаров** (Рәшит Саттар улы Саттаров, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1958).
Клавдия Линкова

**Клавдия Линкова** (Клавдия Александр кызы Линкова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Георгий Сторожев

**Георги Сторожев** (Георги Степан улы Сторожев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Борис Бутома

**Борис Бутома** (Борис Евстафи улы Бутома, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1959).
## Искәрмәләр
Мөгаллим Гыймазов

**Мөгаллим Гыймазыв** (Мөгаллим Минһаҗ улы Гыймазыв, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1959).
Әхәт Гобәйдуллин

**Әхәт Гобәйдуллин** (Әхәт Шәрифулла улы Гобәйдуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1959).
Семен Никитин

**Семён Никитин** (Семён Павел улы Никитин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1959).
## Искәрмәләр
Александр Тимченко

**Александр Тимченко** (Александр Григори улы Тимченко, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1959).
Гөлсем Минһаҗева-Шәмгунова

**Гөлсем Минһаҗева-Шәмгунова** (Гөлсем Мифтах кызы Минһаҗева-Шәмгунова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1960).
## Искәрмәләр
Евдокия Никитина

**Евдокия Никитина** (Евдокия Тимофей кызы Никитина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1960).
Виктор Герасименко (1933)

**Виктор Герасименко** (Виктор Иван улы Герасименко, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1963).
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

## Моны да карагыз
Анатолий Сибиркин

**Анатоли Сибиркин** (Анатоли Алексей улы Сибиркин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1964).
Рәүф Әһлиуллин

**Рәүф Әһлиуллин** (Рәүф Габдулла улы Әһлиуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966) — совет партия һәм хуҗалык эшлеклесе, Буа районының «Память Ленина» колхозы рәисе.

## Биографиясе
Татарстан АССРының Кыр-Тәүгелде авылында крестьян гаиләсендә туган. Әтисе Бөек Ватан сугышында вафат булганлыктан, әнисенә ярдәм итәргә кирәк була, һәм Рәүф Калинин исемендәге авыл хуҗалыгы артелендә гади колхозчы булып эшли башлый. Буа мәктәбен тәмамлаган (хәзер М. М. Вахитов исемендәге Гимназия)
 һәм Әхмәмәт машина-трактор станциясендә  булып эшли.

1950 елда флотка хәрби хезмәткә алына. Хезмәт итеп кайткач, авыл клубы белән җитәкчелек итә, икенче, Буа КПСС райкомының икенче секретаре, оештыру бүлеге инструкторы һәм пропагандисты була. Аннан соң төрле колхозларның («Искра» һәм Ленин исемендәге) башлангыч партия оешмаларында партия эшен җитһкли.

1966 елда читтән торып КПССның Үзәк Комитеты каршындагы Югары партия мәктәбен тәмамлый, анда авыл хуҗалыгы икътисадын өйрәнә. Аннан соң Буа районында хуҗалыклар белән җитәкчелек итә — 1960 елдан «Память Ленин» колхозы рәисе булып сайлана, һәм колхоз 1973 елда миллионер була; 1978-1982 елларда Татар Пиморзасы авылындагы «Гигант» колхозы рәисе була 1982-1988 елларда —  шул ук районның сөт комбинаты директоры. 1988 елдан 1993 елга кадәр яңадан туган «Память Ленина» колхозын җитәкли.

9 чакырылыш ТАССР Югары Советына 643нче номерлы Тәтеш сайлау округыннан депутат итеп сайлана, халык мәгарифе, фән һәм мәдәният буенча комиссия әгъзасы була. Шулай ук Татарстан АССР Югары Советы һәм район Советы депутаты була.

Соңгы елларда Казанда яшәде. 2006 елның 12 сентябрендә вафат була.

## Бүләкләре һәм исемнәре
ССРБ Югары Советы Президиумның 1966 елның 22 мартындагы Указы белән Р.Ә. Әһлиуллинга (терлекчелекне үстерүдә, ит, сөт, йомырка, йон һәм башка продукция җитештерүне һәм әзерләүне арттыруда ирешкән уңышлары өчен) «Серп һәм Чүкеш» алтын медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Каһарм аны исеме бирелә.

Хезмәт Кызыл Байрагы Ордены.

Төрле медальләр.

Татарстан АССРның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.

## Әдәбият
* Герои Социалистического Труда и полные кавалеры ордена Трудовой Славы наши земляки. Казань, 2003
* *Хакимов М., Сафаров М.* Татары. Воины. Труженики. Патриоты. Москва, 2006
* 

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* 
* Аглиуллин Рауф Абдуллович — председатель колхоза «Память Ленина» Буинского района
* Tatarile
* АГЛИУЛЛИН Рауф Абдуллович 

Төркем:Колхоз рәисләре
Төркем:СССР Югары Советының 9нчы чакырылыш Милләтләр Советы депутатлары
Төркем:Татарстан АССРыннан СССР Югары Советының Милләтләр Советы депутатлары
Төркем:Татарстан АССРы Югары Советы депутатлары
Төркем:КПСС ҮК каршындагы Югары партия мәктәбен тәмамлаучылар
Төркем:СССР Югары Советы Милләтләр Советының Халык мәгарифе, фән һәм мәдәният буенча комиссия әгъзалары
Исмәгыйль Әхмәдуллин

**Исмәгыйль Әхмәдуллин** (Исмәгыйль Ибраһим улы Әхмәдуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Дамир Әхмәтов

**Дамир Әхмәтев** (Дамир Рәхми улы Әхмәтев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Гәрәй Баһманов

**Гәрәй Баһманыв** (Гәрәй Мәүләтбай улы Баһманыв, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Александра Беспалова

**Александра Беспалова** (Александра Николай кызы Беспалова, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Әбрар Борһанов

**Әбрар Борһанов** (Әбрар Хәмит улы Борһанов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Александр Вишневский (1906)

**Александр Вишневский** (Александр Александр улы Вишневский, ,  — , ) — табиб, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Василий Вырин

**Васили Вырин** (Васили Филипп улы Вырин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Габделхак Галиев

**Габделхак Галиев** (Габделхак Гали улы Галиев, 2 август 1916, Саба районы Олы Нырты — 1990) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).

## Тормыш юлы
Галиев Габделхак Гали улы 1916 нчы елның 2 нче августында Саба районы Олы Нырты авылында туа. Хезмәт эшчәнлеген 1934 нче елда “Кремль” колхозының гади колхозчысы буларак башлый. 1936 елда хисапчылар курсын тәмамлый.

1941 нче елның июнендә үз теләге белән фронтка китә. 1942 нче елда, каты яраланып, туган авылына кайта. Авылдашлары аны колхоз җитәкчесе итеп сайлап куялар. Берничә елдан ул Теләче районы җир эшләре бүлеге мөдире итеп күчерелә. 1953 нче елда авыл хуҗалыгы идарәсе начальнигы, аннары район Советы башкарма комитеты рәисе урынбасары итеп билгеләнә.

1956 - 1961 нче елларда Габделхак Гали улы Кызыл Йолдыз машина-трактор станцииясе, аннары Балык Бистәсе техникаларны ремонтлау станциясе директоры булып эшли. 1961нче елдан 1977 нче елга кадәр ул Ленин исемендәге совхоз директоры була. Үзе җитәкләгән хуҗалыкта даими рәвештә югары икътисадый күрсәткечләргә ирешүе өчен, 1966 нчы елда Габделхак Гали улы Социалистик Хезмэт Герое исеменә лаек була.

Габделхак Гали улы берничә тапкыр халык депутатларының район Советы депутаты итеп сайлана.

1990 нчы елда вафат була.

## Бүләкләре

* Социалистик Хезмәт Героеның “Урак һәм Чүкеч” алтын медале
* Ленин ордены (22.03.1966)
* СССР медальләре
Надежда Галочкина

**Надежда Галочкина** (Надежда Николай кызы Галочкина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Михаил Карпов

**Михаил Карпов** (Михаил Васили улы Карпов, ,  — , ) — Казан мотор төзүчеләр җитештерү берләшмәсе слесаре,  Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Екатерина Кузьмина

**Екатерина Кузьмина** (Екатерина Антон кызы Кузьмина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Николай Максимов (1911)

**Николай Максимов** (Николай Иван улы Максимов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Биографиясе
Николай Иван улы Максимов 1911 елның 19 маенда Пенза губернасының Зур Семилей авылында туа. Әтисе-Иван Гаврилович, Казанда тимер юл станциясе начальнигы.

Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, әтисе белән тимер юлда слесарь булып эшли. Комсомол буларак, 1928 елда 25 мең кеше арасында авылга колхозлар төзергә җибәрелә. Аннары Казан авиация институтында укый. Институтны тәмамлаганнан соң, Казан авиация заводында эшли башлый.

Бөек Ватан сугышында баш контролер, аннан әйдәп баручы инженер, цех начальнигы  урынбасары, техник контроль бүлеге җитәкчесе, производство начальнигы, заводның баш инженеры була (1949 елда).

1960 елда Николай Ивановичны Казан авиация заводы директоры итеп билгелиләр, анда ул 1967 елда кинәт үлгәнчегә кадәр эшли.

Җитештерү эшчәнлеге белән беррәттән, Максимов иҗтимагый эшчәнлек белән дә шөгыльләнә: ТАССР Югары Советы депутаты, КПССның ике съезды делегаты була.
1967 елның 5 маенда Казанда инфаркттан үлә, Арча зиратында җирләнә.

## Хәтер
Казанның Авиатөзелеш районында бер урам   Максимов  ( элеккеге Әстерхан урамы) исемен йөртә.

## Бүләкләре  һәм мактаулы исемнәре
* Социалистик Хезмәт Герое исеме (1966 ел)
* Ике  Ленин ордены 
* Хезмәт Кызыл Байрагы ордены
*  «Хөрмәт Билгесе»  ордены 
*  "Кызыл Йолдыз" ордены
*  медальләр 
* Сталин премиясе лауреаты (1949)
*  Дәүләт премиясе лауреаты (1971, үлгәннән соң)
* Татарстан АССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* МАКСИМОВ Николай Иванович 
* МАКСИМОВ НИКОЛАЙ ИВАНОВИЧ
* Жизнь его — самолеты

## Шулай ук карагыз
* Герои Социалистического Труда Татарской АССР — Википедия 

Төркем:Социалистик Хезмәт Геройлары
Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары
Төркем:Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклеләре
Төркем:Сталин премиясе лауреатлары
Төркем:Хезмәт Кызыл Байрагы ордены кавалерлары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Әминә Мәликова-Шәфигуллина

**Әминә Мәликева-Шәфигуллина** (Әминә Мәлик кызы Мәликева-Шәфигуллина, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Клавдия Малышева

**Клавдия Малышева** (Клавдия Филипп кызы Малышева, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Мәсгуть Миңнекәев

**'
**Мәсгуть Миңнекәев''' (Мәсгуть Габдерахман улы Миңнекәев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

## Моны да карагыз
Леонтий Петров

**Леонти Петров** (Леонти Степан улы Петров, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Мисбах Мәүлиев

**Мисбах Мәүлиев** (Мисбах Мәүлә улы Мәүлиев, ,  — , ) — шахтада къмер чабучы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Николай Лисин

**Николай Лисин** (Николай Виктор улы Лисин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Василий Прохоров

**Васили Прохоров** (Васили Никита улы Прохоров, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Павел Савельев

**Павел Савельев** (Павел Фөдор улы Савельев, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Александр Сальников

**Александр Сальников** (Александр Лавренти улы Сальников, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Вәгыйз Хаҗиәхмәтов

**'
**Вәгыйз Хаҗиәхмәтев''' (Вәгыйз Хаҗиәхмәт улы Хаҗиәхмәтев, ,  — , ) — күмәк хуҗалык рәисе, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Миңнура Хәйруллина

**Миңнура Хәйруллина** (Миңнура Гали кызы Хәйруллина, 1926 елның 8 августы,  — 2016 елның 20 июне, ) — совет авыл хуҗалыгы хезмәткәре, «Мамадыш» совхозында дуңгызлар караучы. Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).

## Тормыш юлы
Миңнура Хәйруллина 1926 елның 8 августында Татарстан АССРның Мамадыш кантунының Мамадыш вулысының Арташ авылында туа. Әтисенең иртә вафатыннан соң, әнисенә ике ятим баланы үстерергә ярдәм итәргә туры килә. Районда совхоз оешканнан соң, әнисе шунда дуңгыз караучы булып эшләргә килә, соңрак аның янына олы кыз кушыла. 1939 елда, 13 яшендә Мамадыш агробазасына (1949 елдан — «Мамадыш» совхозы) эшләргә килә. Миңнура  аларга ярдәм итеп, тиздән бу һөнәрне үзләштерә. Сугыштан соң, тәҗрибә туплап, дуңгыз-анадарны караучы эшенә күчә. 1958 елда беренче тапкыр ССРБ ВДНХсында катнаша һәм медаль ала.

Күп еллар Мамадыш районы терлекчеләренең Социалистик ярышын җитәкли. 1965 елда 23 ана дуңгыздан 390 дуңгыз ала һәм үстерә, аларның һәрберсенең авырлыгы ике айлык яшьтә 20,2 кг тәшкил иткән.

ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1966 елның 22 мартындагы Указы белән терлекчелекне үстерүдә, ит, сөт, йомырка, йон һәм башка продукция җитештерүне һәм әзерләүне арттыруда ирешкән уңышлары өчен Хәйруллина Миңнура Гали кызына Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә.

Пенсиягә чыкканчы «Мамадыш» совхозында эшли. 2016 елның 20 июнендә вафат була.

## Бүләкләр

* 1966 — Ленин ордены;
* 1966 — «Урак һәм Чүкеч» алтын медале;
* ССРБ ВДНХ медальләре.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* «Татарский энциклопедический словарь» Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999
* «Татарская энциклопедия» Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002-14

Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:СБКФ әгъзалары
Мария Хөснетдинова

**Мария Хөснетдинова** (Мария Николай кызы (Мария Микулай кызы) Хөснетдинова, 1920 елның 10 мае,  — , ) — укытучы, соңрак авыл хуҗалыгы хезмәткәре, Зәй районы Аксар күмәк хуҗалыгы комплекслы бригада бригадиры, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).

## Тормыш юлы
Мария Хөснетдинова 1920 елның 10 маенда Уфа губернасының Минзәлә өязе (хәзер — Татарстанның Зәй районы) Сарсаз-Баграж авылында туа.

1936 елда Югары Баграж урта мәктәбенең 8 сыйныфын тәмамлый һәм Казанга укытучылар курсларына җибәрелә. Аларны тәмамлаганнан соң Федоровское җидееллык мәктәбендә башлангыч сыйныфлар укытучысы булып эшли, ә 1937 елдан — Югары Шепкә җидееллык мәктәбендә. Бер үк вакытта Алабуга педагогия училищесын тәмамлый һәм 1941 елда Аксаркино авылында башлангыч сыйныфлар укытучысы булып эшли башлый.

Бөек Ватан сугышыннан соң, җимерелгән халык икътисадын күтәрергә кирәк булгач Мария Николаевна үз һөнәрен алыштырып, җәмәгать эшчәнлеге белән бергә авыл хуҗалыгы хезмәткәре була. 1954 елда ул Аксу авыл советы рәисе итеп сайлана, ә 1960 елда Аксаркинода 21 партсъезд исемендәге колхозның комплекслы бригадасын җитәкли. 1964 елгы эш нәтиҗәләре буенча аның бригадасы ССРБ ВДНХсында тәкъдим ителә, ә Мария Хөснетдинова үзе ВДНХның бакыр медаленә лаек була.

Җәмәгать эшчәнлеген дәвам итеп, СБКФның XXIII съезды делегаты (1966) һәм Татарстан АССР Югары Советы депутаты (1959—1966) була.

1976 елда Мария Хөснетдинова пенсиягә чыга. 2003 елның 6 апрелендә Татарстан Республикасының Зәй шәһәрендә вафат була. Кияүдә булган, гаиләдә дүрт бала туган.

## Бүләкләр
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1966 елның 23 июнендәге Указы белән Мария Николаевна Хөснетдиновага җитештерүне арттыруда һәм авыл хуҗалыгы продукциясен әзерләүдә ирешкән уңышлары өчен Ленин ордены һәм «Урак  һәм Чүкеч» алтын медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә.

«В. И. Ленин тууның 100 еллыгын бәйрәм итү уңаеннан фидакарь хезмәт өчен» медале.

## Истәлек
Мария Николаевна Хөснетдинова истәлегенә һәм аның тууына 90 яшь тулу уңаеннан Аксар Мәдәният йортына Мария Хөснетдинова исеме бирелә.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Клавдия Чегодаева

**Клавдия Чегодаева** (Клавдия Константин кызы Чегодаева, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Әхмәдулла Шәһиәхмәтов

**Әхмәдулла Шаһиәхмәтов** (Әхмәдулла Кәримулла улы Шаһиәхмәтов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Камил Шакиров

**Камил Шакиров** (Камил Фаяз улы Шакиров, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966), **полк  улы, ТАССР Верховный Советы депутаты, КПССның XXIII съезды делегаты.**

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

## Моны да карагыз

Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Фәсхетдин Шәрәфетдинов

**Фәсхетдин Мөхетдин улы Шәрәфетдинев** (1922 елның 3 апреле,  — 2005 елның 11 гыйнвары, ) — Совет нефть сәнәгате хезмәткәре. Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).

## Тормыш юлы
Фәсхетдин Шәрәфетдинов 1922 елның 3 апрелендә Татарстан АССРның Бөгелмә кантоны Шөгер авылында крестьян гаиләсендә туа. 

1941 елдан Кызыл Армиядә. Бөек Ватан сугышында катнашучы. 201 нче аерым җиңел артиллерия бригадасының 1619 нчы җиңел артиллерия полкының дивизия начальнигы булып хезмәт итә. Калинин, Степной , 3 нче Украин һәм 2 нче Беларус фронтларында сугыша. Берничә тапкыр яраланган.

Сугыштан соң нефть разведкасында эшли башлый. Бораулау эшчесеннән вахта бораулаучы дәрәҗәсенә кадәр күтәрелә.

ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1966 елның 23 маендагы Указы белән нефть чыгару буенча җидееллык план биремнәрен үтәүдә һәм эшендә югары техник-икътисадый күрсәткечләргә ирешүдә күренекле хезмәтләре өчен Шәрәфетдинов Фәсхетдин Мөхетдин улына Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» медале тапшырылып, Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелә.

1972 елдан пенсиягә чыкканчы «Татнефтегазразведка» трестының Минзәлә разведка бораулау идарәсендә бораулау мастеры, профсоюзның бораулау комитеты рәисе һәм өлкән инженер-технолог вазыйфаларында эшли.

Пенсиягә чыкканнан соң җәмәгать эшчәнлеге белән шөгыльләнә — профсоюзның бораулау комитеты рәисе, СБКФ райкомы әгъзасы һәм җирле Совет депутаты була.

2005 елның 11 гыйнварында вафат була, Минзәләдә җирләнә.

## Бүләкләр

* 1944 — Кызыл Йолдыз ордены;

* 1966 — Советлар Берлеге Каһарманы исеме;
* 1966 — «Урак һәм Чүкеч» медале;
* 1966 — Ленин ордены;

* 1985 — I дәрәҗә Ватан сугышы ордены;

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучылар
Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары
Төркем:СБКФ әгъзалары
Даһи Шәрифуллин

**Даһи Шәрифуллин** (Даһи Гафрифулла улы Шәрифуллин, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
## Искәрмәләр
Зиннәт Шәрифуллин

**Зиннәт Галиулла улы Шәрифуллин** (1916 елның 27 июле,  — 2010 елның 4 гыйнвары) — «Татнефть» нефть җитештерү компаниясенең нефть чыгару буенча операторы. Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).

## Тормыш юлы
Зиннәт Шәрифуллин 1916 елның 27 июлендә Иске Шөгер авылында (хәзерге вакытта Татарстан Республикасы Лениногорск районы) туа. Татар. Хезмәт эшчәнлеген Шөгер районындагы Микоян исемендәге совхозда башлый, 1933 елда «Беренче бишьеллык ударнигы» билгесе белән бүләкләнә. 1934 елда Бөгелмә механизаторлар мәктәбен тәмамлый.

1937 елның августында Кызыл Армия сафларына алына. Ерак Көнчыгышта хезмәт итә, Хәсән күлендәге сугышларда катнаша. 1939 елда Бөек Луки шәһәрендә артиллерия осталары мәктәбен, 1941 елда техниклар мәктәбен тәмамлый. 1941 елның язында демобилизацияләнә.

### '''Бөек Ватан сугышы фронтында'''
Бөек Ватан сугышы башлану белән яңадан армиягә алына. 1942 елның сентябреннән Төньяк Кавказ, Көньяк һәм 2 нче Украин фронтларында илбасарларга каршы сугышларда катнаша. Офицер була, хәрби юлын артиллерия остаханәсе башлыгы вазифасында 12 нче аерым танкка каршы артиллерия бригадасының 1255 нче танкка каршы полкы составында уза. Ике тапкыр яралана һәм ике тапкыр контузия ала. Сугышны Австриянең Грац шәһәрендә тәмамлый. Кызыл Йолдыз ордены һәм ике «Батырлык өчен» медале белән бүләкләнә.

### '''Сугыштан соңгы еллар'''
1946 елда, демобилизациядән соң, туган ягына әйләнеп кайта. Шөгер нефтебитум заводында ашханә мөдире булып эшли. 1947—1950 елларда партия райкомы күрсәтмәсе буенча «Үзәк» колхозы рәисе булып эшли. 1950 елның апрелендә Шөгер нефть промыселының 127 нче бораулауында моторчы булып эшли башлый, соңрак машина йөртүче итеп бораулау цехына күчерелә. 2 елдан нефть чыгару буенча оператор булып эшли башлый.

1959 елда, хезмәтне оештыруның яңа формасын кертүе — мактауга лаеклы хезмәт һәм нефть сәнәгатен үстерүгә зур өлеш кертүе өчен Кызыл Байрак Хезмәт ордены белән бүләкләнә. 1962 елда «Елховнефть» нефть промыселы идарәсе төзелгәч, Зиннәт Шәрифуллин яңа оешмага күчерелә. Шәрифуллин актив рационализатор була, ел саен 4-5 рациональ тәкъдим керткән.

1966 елның 23 маенда ССРБ Югары Шурасы Президиумы Указы белән нефть чыгару буенча җидееллык план биремнәрен үтәүдә һәм эштә югары техник-икътисадый күрсәткечләргә ирешүдә күренекле казанышлар өчен Шәрифуллин Зиннәт Галиулла улына Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә, Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале белән бүләкләнә.

Җәмәгать тормышында актив катнаша. Һөнәр берлекләренең бөтенсоюз үзәк советының XIV съездына делегат итеп сайлана. Партиянең Әлмәт шәһәр комитеты әгъзасы итеп сайлана.

1974 елда лаеклы ялга китә. Әлмәт шәһәрендә яшәгән. 2010 елның гыйнварында вафат була, Шөгер авылында җирләнгән.

## Бүләкләр

* 1943 — Кызыл Йолдыз ордены;
* 1943 — Ике «Батырлык өчен» медале;
* 1966 —  Ленин ордены;
* 1966 — «Урак һәм Чүкеч» алтын медале;
* 1985 — I нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены;

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары
Төркем:Ленин ордены кавалерлары
Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары
Төркем:«Батырлык өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Сәрвәр Нәфыйкова

**Сәрвәр Нәфыйкыва** (Сәрвәр Нәфыйк кызы Нәфыйкыва, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1967).
Борис Арбузов

**Борис Арбузов** (Борис Александр улы Арбузов, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1969).

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

## Моны да карагыз
* Александр Арбузов
* Академиклар Арбузовларның музей-йорты (Казан)

Төркем:Александр Арбузов
Газифә Хәсәншина

**Газифә Хәсәншина** (Газифә (*Газыйдә*) Хәсән кызы Хәсәншина, ,  — , ) — Татарстан АССРның Азнакай районы үзәк район хастаханәсе табибы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1969).
## Биографиясе
1915 елның 25 гыйнварында хәзерге Чистай районы Нарат-Елга авылында крестьян гаиләсендә туа. Килеп чыгышы буенча - татар.

1936 елда Казан медицина институтын тәмамлый. Татнаркоминистрлык боерыгы белән Азнакай районына табиб-педиатр сыйфатында җибәрелә. Сәпәй участок хастаханәсендә эшли башлый. Соңрак Еврей автономияле өлкәсенә китә, анда хастаханәдә эшли. Бөек Ватан сугышы башлану белән фронтка алына.

1947 елда туган ягына кайта һәм Сәпәй хастаханәсендә эшләвен дәвам итә. 1954 елда Азнакай район хастаханәсенә бала тудыру бүлеге мөдире итеп күчерелә. Күп еллар районда бердәнбер акушер-гинеколог була. Югары квалификацияле табиб булып эшли, гинекология һәм акушерлык операцияләренең киң диапазонына ия була. Аның инициативасы буенча районның акушерлык-гинекология учреждениеләре практикасына диагностиканың һәм дәвалауның заманча алымнары кертелә. Районның акушерлык-гинекология хезмәте белән җитәкчелек итүне оста башкара, шул рәвешле халыкка медицина хезмәте күрсәтүнең сыйфатын һәм культурасын яхшыртуга ирешә.

Аның эшчәнлеге бүләкләү кәгазе белән билгеләп үтелде, анда болай диелгән: «32 еллык табиблык эшчәнлегенең 25 елы Азнакай районы халкына акушерлык-гинекология ярдәменең сыйфатын һәм культурасын яхшыртуга бирелгән. Йөклелекне исәпкә алу 1959 елда 35% тан 1968 елда 77% ка кадәр арткан. Соңгы 10 елда районда аналар үлеме очраклары юк. Яңа туган балаларның үлүе авыл буенча 1000 туганга 9,4-тән һәм шәһәр буенча 14,0-дән авыл буенча 4,1-гә кадәр һәм 1967 елда шәһәр буенча 10,0-кә кадәр кимегән».

Яшь табиблар белән үз тәҗрибәләре белән һәрвакыт теләп уртаклаша, урта медицина персоналын әзерләү буенча зур эш алып бара. Соңгы елларда гына да пенсиягә китәр алдыннан 50 квалификацияле акушерка әзерләгән.

СССР Югары Советы Президиумының 1969 елның 4 февралендәге карары белән совет кешесенең сәламәтлеген саклау өлкәсендәге зур казанышлары өчен Хәсәншина Газифә Хәсән кызына Ленин ордены һәм «Серп и Молот» алтын медале белән Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә.

1972 елда пенсиягә чыкканчы хастаханәдә эшли. Берничә тапкыр халык депутатларының авыл һәм район советлары депутаты итеп сайлана. Азнакай шәһәрендә яшгән. 1986 елда вафат була.

Шулай ук гомерендә күп кенә медальләр, «Сәламәтлек саклау отличнигы» аерым хөрмәтләү билгесе белән бүләкләнгән, Татарстан АССРның атказанган табибы булган.
## Хәтер
Аның хөрмәтенә Азнакай шәһәре район хастаханәсе бинасында мемориаль такта куелды.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Герои Социалистического Труда и полные кавалеры ордена Трудовой Славы — наши земляки. Казань, 2003
* *Исмагилов И.* Герои татарского народа. Казань, 2006
* *Кузьмин М. К.* Учёные-медики — Герои Социалистического Труда. Москва, 1988.
* Наградной лист
* *Хакимов М., Сафаров М.* Татары. Воины. Труженики. Патриоты. Москва, 2006
## Сылтамалар
Владимир Котельников

**Владимир Котелников** (Владимир Александр улы Котелников, ,  — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1969, 1978).
## Искәрмәләр

Төркем:Математиклар