Сәгыйть Мифтахов

**'
**Сәгыйть Мифтахов*' (Сәгыйть Мифтах улы Мифтахов, ) – [[язучы]], драматург. [[Бөек Ватан сугышы]]нда һәлак булган.

== Тәрҗемәи хәле ==
[[1907 ел]]ның 10 гыйнварында (яңа стиль буенча [[23 гыйнвар]]) [[Уфа губернасы]] [[Уфа өязе]] (хәзерге [[Башкортстан]]ның [[Нуриман районы]]) [[Кызылъяр (Нуриман районы)|Кызылъяр]] [[авыл]]ында туган. Туган авылында башлангыч мәктәпне тәмамлый.

[[1919 ел]]дан [[Уфа]]да [[укытучы]]лар курсларында, [[1922 ел]]да [[Стәрлетамак]]та фирка-совет мәктәбендә, [[1923 ел]]да [[Мәскәү]]дә [[Көнчыгыш]] хезмәткәрләренең коммунистчыл университетында (*КУТВ*) укый.

[[Уфа]]га кайткач, *В.И. Ленин исемендәге* урта мәктәптә укыта. Сәнгать техникумы директоры вазыйфасында була.
 
[[1930 ел]]да [[Баймак районы]]нда мәдәният бүлеге мөдире, «*Кызыл Баймак*» [[газета]]сының оештыручысы һәм җаваплы мөхәррире.

[[1932 ел]]да [[Уфа]]да коммунистчыл университетта укытучы, кичке бүлек мөдире. «Башцветметзолото» трестында бүлекчә мөдире.


[[1935 ел]]дан [[Уфа]]да берләштерелгән [[дәүләт]] [[театр]]ларының директоры, [[язучы]]лар берлегенең фирка оешмасы сәркатибе.

== [[Бөек Ватан сугышы]]нда ==
[[Бөек Ватан сугышы|Сугыш]] башлангач та, саклану министры исеменә: «*Сугыш провокаторларына җавап итеп, мине хәрәкәт итүче армиягә доброволец итеп алуыгызны сорыйм*», - дип телеграмма җибәрә. Үзе теләп яуга китә. Фронтта укчы полкның сәяси җитәкчесе (*политрук*) була. [[1942 ел]]ның [[февраль]] аенда һәлак була.

== Иҗаты ==
С. Мифтахов [[әдәбият]]ка драматург буларак килеп керә. 
* Беренче сәхнә әсәре -  «*Атылган Исаак*» (*икенче варианты* –«*Паннар илендә*») [[1929 ел]]да [[Башкорт дәүләт академия драма театры|Уфада драма театрында]] куела. Пьесаның нигезендә эшчеләрнең халыкара бердәмлеге идеясе ята. 
* Икенче әсәре - «*Урал каны*» пьесасы ([[1933]]) корыч кою заводы эшчеләренә багышлана.
* «*Зимагурлар*» драмасы ([[1935]]) шулай ук [[Башкорт дәүләт академия драма театры|Уфада драма театрында]] уйнала. [[Башкорт|Туган халкының]] үткәнен чагылдыручы [[тарих]]и әсәрләр арасында күренекле урын алып тора. «Зимагурлар» пьесасында [[Закир Рәмиев]] эксплуататор сыйныфы вәкиле буларак сурәтләнә. 
* «*Сакмар*» ([[1932]]) драмасы күмәк хуҗалыклар оешу вакытында сыйнфый дошманны фаш итәргә өйрәтә. Әлеге пьеса тиз арада дан яулап, [[Уфа]], [[Казан]] , [[Ташкәнт]], [[Сәмәрканд]], [[Златоуст]], [[Магнитогорски]], [[Түбән Тагил]], [[Новосибирск]] [[шәһәр]]ләре [[театр]]ларында уйнала. 
* «*Блюхер рейды*» ([[1935]]) [[Урал]]да совет хакимияте урнашу турында сөйли.
* «*Күктән төшкән Хөрәйрә*» комедиясендә автор искелек калдыкларыннан көлә.
* «*Дуслык һәм мәхәббәт*» ([[1939]]) – эчтәлеге белән «*Сакмар*»ның дәвамы булып тора, әсәр сәхнәгә кую өчен драматик яктан  яхшы эшләнгән: диалоглар кыска, ә  монологларда тапкыр сүзләр, әйтемнәр киң кулланыла.
* Соңгы әсәре – «*Ялан кызы*» ([[1940]]) пьесасында гади совет кешеләренең хезмәт батырлыгы, совет хакимияте белән горурланулары турында сөйли .
* Язарга уйлаган «*Бөек шквал*» драмасының каһарманы итеп  [[ватандашлар сугышы]]нда [[кызыл армия]] отряды башлыгы  Александр Чеверевны сайлаган булган.

[[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры]]нда милли репертуар булдыруга да өлеш кертә: «*Сакмар*» һәм «*Акбүзат*» операларына либреттолар яза. Н. Погодинның «*Мылтыклы кеше*», В. Эльтонның «*Хуҗа Насретдин*» әсәрләрен тәрҗемә итә.

== Әдәбият ==
# *И. Абдуллин.* Драматург, кеше, солдат.  [[Агыйдел (журнал)|Әҙәби Башҡортостан]], 1957, № 1.
# С. Мифтахов. Пьесалар. *Мәктәп китапханәсе* (*М. Гайнуллиның «Данлы гомер, талантлы иҗат» соңгы сүзе белән*) . Уфа, 1976.

== Чыганаклар ==
# Совет Башкортстаны язучылары (*биобиблиографик белешмәлек*). Уфа, 1988.
# Утлы еллар авазы (*җыентык, төзүчесе Г. Байбурин*). Уфа. 1985. 
# Җыр сафта кала (*җыентык, төзүчесе С.Сафуанов*). Уфа, 1961.
# Окопта язылган шигырьләр (*җыентык, төзүчесе Г. Байбурин''). Уфа, 1971.

## Сылтамалар
*   БСЭ
*   Нигез электрон китапханә сайты
*   Әдәби карта сайты
*     Уфимская мозаика сайты
## Искәрмәләр

Төркем:Башкортстан язучылары
Төркем:Башкорт язучылары
Төркем:Башкорт драматурглары
Төркем:Бөек Ватан сугышында һәлак булучылар
Төркем:Театр директорлары
Төркем:Мөхәррирләр