Тихвин монастыре

**Тихвин Богородица Успение ирләр монастыре**  — православие ирләр монастыре, Тихвин шәһәрендә, Тихвинка елгасы ярында урнашкан.

## Тарихы
Иван Грозный указы буенча 1560 елның 10 февралендә Новгород архиепискобы Пимен тарафыннан нигез салына.

Монастырьнең төп реликвиясе - Одигитриянең Изге Ана иконасы. Хач йөрешләре вакытында, шуңа да карамастан, монастырьда чыгарма икона кулланылган. Риваять буенча, ул 200 ел дәвамында Спас-Преображенский ирләр монастыренда (яки шәһәрнең Воскресенск соборында) Иске Руссада булган, ләкин Тихвинга күчерелгән.  

Риваять буенча, 1383 елда аның могҗизалы күренешләренең берсендә гыйбадәтханәгә нигез салына. Икона Тихвинка ярында аңа гыйбадәт кылучылар кулына төшкәч, шунда ук бер үк көнне Изге Богородица храмы төзелә башлый. Әмма икенче көнне инде куелган Нигез икона белән бергә юкка чыкты һәм елганың икенче ягында барлыкка килде. Шуннан соң Богородица Николай Чудотворец белән бергә Георгий пономарена килә, ул тирә-юньгә якынлашып килүче гыйбадәтханәне изгеләндерү турында хәбәр итә һәм храмга Тимер Тәре түгел, ә агач куярга боера. Аның барлыкка килү урынында изге Николай исеменә часовня куела.

1390 елда агач часовня һәм гыйбадәтханә янса да, икона һәм агач тәре зыянсыз калган. 1395 елда торгызылган часовня һәм гыйбадәтханә янә янып бетә. Өченче тапкыр янгын 1500 елда чиркәүне юкка чыгарды, икона рухани Василий һәм аның улы Стефан тарафыннан коткарылды. Ул яңа агач белән алыштырылган, әмма 1510 елда Василий III аның урынында таш гыйбадәтханә төзергә кушкан — ул 1515 елның 12 августында изгеләндерелгән. Шул ук вакытта Богородица пономарю Георгий урынында кече Николаевка беседка монастыренә нигез салына.

1613 елда монастырь Якоб Делагарди җитәкчелегендә швед армиясе тарафыннан утыртыла, әмма аның сакчылары князь Семен Прозоровский җитәкчелегендә берничә штурм чагылдыра һәм ныгытылу килгәнче торакны саклап кала ала. 1623 елда Успение монастыре соборына янгын вакытында зыян килә, ләкин 1624 елда яңартыла. Ул вакытта соборда яңа иконостас төзелә, ул 1794 елда червон алтын белән ясалган.

1747 елда императрица Елизавета Петровна монастырь тирәсендә таш койма төзергә боера. Аның төзелеше 1766 елда башланган, ә 1788 елда көнбатыш өлеше тәмамланган. 1795 елда Көнчыгыш, Төньяк һәм Көньяк өлешләр төзелеше тәмамлана. Моның өчен императорлар Павел I һәм Александр I (37 000 сум) һәм монастырьнең үз акчалары (20 000 сум тирәсе) файдаланылган. Койманың гомуми озынлыгы 450гә җиткән.

1920 елларда монастырь чиркәүләре яңартылучыларга тапшырыла, 1930 елларда ябыла, ә могҗиза тудыручы икона җирле туган якны өйрәнү музее экспонатына әйләнә.

Бөек Ватан сугышы вакытында шәһәр немец гаскәрләре тарафыннан озак вакытлар оккупацияләнә, әмма чигенгәндә алар иконаны Псковка тапшыра, аннары иконаны Римга, Либавага, Яблонецка, Германиядәге Америка оккупация зонасына эләгә, аннан Иоанн (Гарклавс) епискобы аны Чикагога (АКШ) илтә. Үлгәч, владыка Иоанн изге урынның Россиягә әйләнеп кайтуы Тихвин монастырен тулысынча торгызганда гына мөмкин булган васыятьне калдыра.

1945 елда Тихвин Изге Ана иконасының көнбатыш башнясында урнашкан «Крылечко» чиркәве, Николай Бенуа проекты буенча төзелгән һәм 1863 елда изгеләндерелгән православие общинасына файдалануга тапшырыла, 40 елдан артык бу Тихвин һәм Бокситогорск районнары территориясендә бердәнбер гыйбадәтханә була.

1995 елда монастырь Рус Православие Чиркәвенең кире кайтарыла, Успение соборы торгызыла һәм изгеләндерелә, ә 2004 елда икона монастырьга кайтарыла.

2001-2008 елларда монастырьда укытучы Антоний Дымскийның көчләрен үзләштерәләр.

## Галерея

Файл:Tikhvinskaya_ikona_Bozhiey_Materi.jpg|Тихвин Мәрьям Ана иконасы
Файл:Tikhvinsky Monastery-PD-old-6.jpg|1883 елда Тихвин монастыре
Файл:RR5115-0039R.gif|Тихвин монастыре, 2006 ел
Файл:Monastery of Dormition in Tikhvin Russian postal card 2010.jpg|Тихвинс монастыренә 450 ел 


## Чыганаклар
* Бередников Я. И. Историко-статистическое описание первоклассного Тихвинского Богородицкого большого мужского монастыря. — СПб., 1859. — 135 с.
* Сойкин П. П. Тихвинский Богородицкий монастырь в Тихвине // Православные русские обители: Полное иллюстрированное описание православных русских монастырей в Российской Империи и на Афоне. — СПб.: Воскресение, 1994. — С. 135-136. — 712 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-88335-001-1.
* Мельник А. Г. Тихвинский Успенский собор. — Старообрядчество: история, культура, современность. — М., 2000. — С. 340—351.

Төркем:Әлифба буенча монастырьләр
Төркем:Ленинград өлкәсе монстырьләре
Төркем:Тихвин мәдәнияты