Автозавод районы (Яр Чаллы)

**Aвтозавод районы** — Яр Чаллы территориаль бүлеге берәмлеге

Район шәһәрнең төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан һәм үзәк район белән көньякта һәм (читләшү зонасы аша) һәм көнчыгыштагы КАМАЗ сәнәгать зонасы белән чиктәш. Үзәк район белән берлектә Яңа шәһәр дип йөртелә. Корылмадан соң анда 1970 елдан бирле КАМАЗ хезмәткәрләре өчен зур торак кварталлар төзелә, ә соңрак 2006 елның 1 гыйнварында «Автозавод» һәм «Боровецкая» префектуралары территорияләрен берләштерү юлы белән яңадан торгызыла.   Халык саны буенча иң күп халык яши торган, шәһәр территориясе буенча уртача район булып тора. Районның үзенчәлеге-аның нигездә ортогональ урнашкан проспектлардан торган урам-юл челтәре.

## Администрация башлыгы
* Усманова Раушан Мәсгүтовна  .
* 2024 елдан ― Артем Шәүкәт улы Хөснуллин.
## Халкы
Район халкы 175,245 кеше. Шулардан  :

пенсионерлар - 34486 кеше,
инвалидлар (олылар һәм балалар) - 7905 кеше,
Бөек Ватан сугышында катнашучылар -170 кеше,
Бөек Ватан сугышы корбаннарының тол хатыннары - 179 кеше,
хезмәт ветераннары - 12242 кеше,
тыл хезмәтчәннәре - 1765 кеше,
политик репрессия корбаннары - 224 кеше,
балигъ булмаган тоткыннар - 27 кеше,
камалышта булган Ленинградта яшәүчеләр - 7 кеше,
күп балалы гаиләләр - 587 кеше,
Чернобыль корбаннары - 142 кеше,
Чернобыль корбаннары балалары - 18 кеше,
мактаулы гражданнар - 21 кеше.

## Торак өлкәсе

Автозаводский районында 24 комплекс бар (20, 21, 22, 23, 24, 25, 25A, 26, 27, 28, 29, 30, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 52A, 53, 54, 61 һәм 65), шәхси сектор - 9 микрорайон : Боровецкий бистәсе (50 А мкр ), 64, 66, 67, 67 А, 68, 68А, 70А, 71 микрорайон.

Торак фонды 10 идарә компаниясе хезмәт күрсәткән 268 йорттан тора  :

* «Чаллыстройремонт " ҖЧҖ», «Камстройсервис» ЖЭУ ҖЧҖ,  «Ремжилстрой»ЖЭУ ҖЧҖ,  «Паритет» ИК ҖЧҖ,  «КАМАЗжилбыт»" ЯАҖ,  «Татпромтек» ЖЭК ҖЧҖ,  «Киләчәк төзибез» ЖЭУ ҖЧҖ,  «Эском-Чаллы» ҖЧҖ,  «Ключевое»  ИК ҖЧҖ,  «Яшьлек-Фон»  ИК ҖЧҖ

## Сәнәгать һәм ваклап сату корылмалары

Автозавод районы территориясендә Россиянең иң эре автомобиль корпорациясе - «КАМАЗ» ААҖ, шулай ук Чаллы ТЭЦ һәм «Татэлектромаш» ААҖ предприятиесе, «Чаллы водоканалы» ЯАҖ чистарту корылмалары урнашкан. Моннан тыш, 4 базар һәм 248 сәүдә предприятиесе бар, (шуларның 14 сәүдә үзәге һәм комплексы) .

## Социаль һәм башка мөһим объектлар
Автозавод районы территориясендә 68 җәмәгать туклануы предприятиесе, 94 көнкүреш хезмәте күрсәтү предприятиесе, 9 почта бүлеге урнашкан; 32 аптека, 8 сәламәтлек саклау учреждениесе, 2 инвалид балалар өчен тернәкләндерү үзәге, 27 урта гомуми белем бирү учреждениесе, 32 мәктәпкәчә белем бирү учреждениесе, 10 өстәмә белем бирү учреждениесе, 1 урта һөнәри белем бирү учреждениесе, 9 югары уку йорты, 2 яшьләр үзәге, 7 балалар-яшүсмерләр клубы, 5 китапханә, 8 физкультура һәм спорт учреждениесе, «орган музыкасы концерт залы» МБУ, «Җиңү»  мәдәният һәм ял паркы бар .

## Дини объектлар

* **«Нур-Ихлас» мәчете**

Шәһәрдәге иң зур мөселман дини бинасы 1990  елларда төзелгән, Чулман проспектындагы 48-нче комплекста урнашкан.

* **«Чишме» мәчете**

Яр Чаллыда 70кә якын кеше сыйдырышлы яңа мәчетләрнең берсе 2007 елның 7 февралендә ачылган, Боровецкий коттеджлары районында (66 нчы микрорайон) урнашкан. Мәчет төзелеше 2003 елның августыннан алып, хәйрия иганәләре белән алып барыла.

* **[[Боровецкий чиркәве|Изге Вознесение соборы]]**

Яр Чаллыда иң борынгы корылма булып тора, 1872 елда танылган Алабуга сәүдәгәрләр династиясе вәкиле Дмитрий Иванович Стахеев акчасына төзелә башлый. XX гасырда, дистә еллар дәвамында собор ташландык хәлдә иде, һәм 1990  елның беренче яртысында гына, реконструкциядән соң, ул кабат эшләп торган гыйбадәтханә статусын ала .

* **Христос Раштуасы гыйбадәтханәсе**

Автозавод проспектында ак таштан төзелә торган биш гөмбәзле чиркәү. 2010 елның июнендә яшен сугудан янган элеккеге гыйбадәтханә урынында торгызыла. Төзелеш тәмамлангач, Христос Раштуасы чиркәве шәһәрнең иң биек корылмаларының берсенә әйләнәчәк - аның биеклеге 78,5 метр булачак. Гыйбадәтханәне төзү бәясе 1 миллиард 300 мең. сум.

## Район хакимияте
Автозавод районы башкарма комитеты администрациясе Яр Чаллы шәһәре Башкарма комитетының аерым структур бүлекчәсе булып тора, Яр Чаллы шәһәренең Автозавод районы территориясендә идарә функцияләрен башкара .

Район хакимияте район территориясендә тәэмин итә  :

халыкны кабул итү, гражданнарның мөрәҗәгатьләрен карау һәм мөрәҗәгатьләр буенча  кирәкле чаралар күрү,
территориаль иҗтимагый үзидарәне үстерү,
социаль ярдәм һәм халыкны эшкә урнаштыру,
күрше территорияләрне тиешенчә саклау, төзекләндерү һәм яшелләндерү,
торак һәм коммуналь хезмәтләр объектларын тиешенчә тоту,
социаль-икътисадый программаларны гамәлгә ашыру, мобилизацион әзерлек мәсьәләләрен хәл итү өчен барлык милек рәвешләрендәге оешмалар эшчәнлеген координацияләү,
халыкка сәүдә, туклану һәм кулланучылар хезмәте күрсәтү өчен шартлар тудыру.

Район функциясе структурасында  :

торак-коммуналь хуҗалык һәм төзекләндерү, территориаль иҗтимагый үзидарәне үстерү бүлеге,,
территория оешмалары белән үзара бәйләнеш бүлеге,
мәгариф, мәдәният, яшьләр сәясәте һәм спорт бүлеге,
халыкка социаль ярдәм бүлеге,
халык белән эшләү тармагы,
төзелеш логистикасы һәм хезмәт күрсәтү тармагы,
балигъ булмаганнар өчен комиссия һәм аларның хокукларын яклау.

## Галерея

Файл:Свято-Вознесенский собор в г. Набережные Челны Республика Татарстан.jpg|Боровецкий авылы ягыннан Автозавод районы һәм  Изге-Вознесение соборы 
Файл:ИТ-парк в Набережных Челнах.jpg|Яр Чаллы  ИТ-парк бинасы 
Файл:Высотный жилой дом в 60-м комплексе Набережных Челнов.jpg|52нче комплекста яңа торак йорт


## Моны да карагыз
* Үзәк район
* Комсомол районы
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Чаллы