Курган дәүләт университеты

**«Курган дәүләт университеты» федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе** (рус. *Курганский государственный университет*) — Курган шәһәрендә урнашкан университет. Курган өлкәсендәге иң зур уку йорты.

## Тарих
Россия Федерациясе дәүләт комитетының Курган дәүләт университеты 1995 елның 30 сентябрендәге Россия Федерациясе Президентының 990 номерлы Указы нигезендә югары белем буенча Россия Федерациясе дәүләт комитетының Курган машина төзелеше институты һәм Россия Мәгариф министрлыгының Курган педагогик институты кушылуы нигезендә төзелә.

Институтлар яшь университетка югары квалификацияле кадрлар, фәнни мәктәпләр һәм кырык еллык традицияләрне тапшыралар. Бай матди-техник җирлек Курган дәүләт университетын фәнни эзләнүләр һәм инновацияләр үзәге итә. Мәгариф өлкәсендә гадәтләрне һәм исемне саклап калырга укытучылар коллективы ярдәм итә. Студентларга үзләренең белемнәрен һәм тәҗрибәсен 500дән артык укытучы тапшыра, алар арасында 60 артык фән докторлары һәм 300 якын фән кандидаты. Коллективның горурлыгы булып Россия Федерациясенең 23 атказанган югары мәктәбе хезмәткәре, Россия Федерациясенең 75 мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре, 15 профессор атказанган машина төзүчесе, икътисадчы, юрист, уйлап табучы, Россия Федерациясенең рационализаторы, атказанган фән һәм техника эшлеклесе, Россия Федерациясенең атказанган физик культура хезмәткәре тора. Университетта банклар җитәкчеләре, югары ранглы идарәчеләр, үз өлкәләрендә тәҗрибәле белгечләр укыта.

Университет гуманитар, социаль-икътисадый һәм техник белгечләре әзерли. Университет 10 корпуста урнашкан. Укыту 52400 кв. м. мәйданда укыту-лабораториясе базасында алып барыла.

## Институтлар

* **Икътисад һәм хокук институты**; директоры: Майборода Татьяна Юрий кызы
* **Гуманитар институт**; директоры: Маслюженко Денис Николай улы
* **Педагогика, психология һәм физик тәрбия институты**; директоры: Усынина Наталья Фёдор кызы
* **Политехника институт**; директоры: Давыдова Марина Вадим кызы
* **Табигый фәннәр институты**; директоры: Шаров Артём Владимир улы
* **Математика һәм интеллектуаль системалар институты**; директоры: Полякова Елена Николай кызы

## Тулай тораклар
Чит шәһәрләрдән килгән студентларга тулай торак бирелә. Меңгә якын укучы коридор һәм секция тибындагы дүрт тулай торакта яши. Һәр институтка тулай торак беркетелгән, анда урыннар саны чикләнгән. Бүлмәләрдә 2-4 кеше яши. 2012 елда университетның барлык корпусларын һәм тулай торакларын җиһазлау башкарыла.

## Ректор

* Терехов Александр Сергей улы, 1995 елның 4 декабреннән (1996 елда сайланган) 2002 елның 14 маена кадәр.
* Бухтояров Олег Иван улы, 2002 елның 14 маеннан 2012 елның 3 апреленә кадәр.
* В.б. Скиндерев Роман Владимир улы, 2012 елның 3 апреленнән (сайланган, нәтиҗәләре бәхәсле була) 2015 елның 28 июленә кадәр.
* В.б. Ерихов Михаил Макс улы, 2015 елның 28 июленнән 2016 елның 8 июненә кадәр.
* В.б. Прокофьев Константин Георгий улы, 2016 елның 8 июненнән 2019 елның 17 июненә кадәр.
* Дубив Надежда Виктор кызы, 2019 елның 20 июненнән (билгеләнгән, 2020 елда сайланган).

### Курган машина төзелеше институты ректоры

* Радько Константин Иван улы, гыйнвар 1960—1965
* Сычёв Алексей Яков улы, 1965—1970
* Мосталыгин Григорий Пётр улы, 1970—1986
* Глазырин Аркадий Василий улы, 1986—1990
* Терехов Александр Сергей улы, 1990—1995

### Курган педагогика институты ректоры

* Кондрашенков Алексей Алексей улы, 1955—1968
* Сазонов Александр Дмитрий улы, 1968—1995
* Кузнецов Александр Павел улы, 1995—1998

## Танылган укучылар

* Богомолов Олег Алексей улы (1950 елның 4 октябрендә туган) — 1996—2014 елларда Курган өлкәсе губернаторы, 1996—2014 елларда, КМИны 1972 елда тәмамлаган.
* Бухтояров Александр Иван улы (1949 елның 26 ноябрендә туган) — Курган өлкәсе Губернаторының беренче урынбасары, 1972 елда КМИны тәмамлаган.
* Гальцев Юрий Николай улы (1961 елның 12 апрелендә туган) — Россиянең атказанган артисты, КМИны тәмамлаган.
* Герасимов Валентин Павел улы (1940 елның 28 маенда туган) — 1991—1995 елларда Курган өлкәсе администрациясе башлыгы, КМИны 1965 елда тәмамлаган.
* Горбенко Вадим Фёдор улы (1940 елның 22 июле — 2013 елның 15 декабре) — РСФСРның атказанган тренеры (грек-рим көрәше буенча), 1972 елда КДПИны тәмамлаган.
* Гурко Михаил Николай улы (1946 елның 30 гыйнварында туган) — Курган өлкәсенең IV чакырылыш Думасы депутаты, КДПИны 1969 елда тәмамлаган, КМИны 1976 елда тәмамлаган.
* Жукоцкий Владимир Дмитрий улы (1954 елның 6 мартында туган) — Россия философы һәм политолог, дин һәм мәдәният фәлсәфәсе, социаль-сәяси фикер тарихы һәм марксист фәлсәфәсе өлкәсендә белгеч, КМИны 1976 елда тәмамлаган.
* Квашнин Анатолий Василий улы (1946 елның 15 августында туган) — армия генералы, 1969 елда КМИны тәмамлаган.
* Кожевников Павел Михаил улы (1971 елның 18 сентябрендә туган) — Россия сәясәтчесе, Курган шәһәренең 3 нче башлыгы.
* Мистюкевич Ирина Владимир кызы (1977 елның 17 июнендә туган) — Россия җиңел атлетчысы. Сиднейдагы XXVII җәйге Олимпия уеннарында катнашучы, КДУны 1999 елда тәмамлаган.
* Мухортикова Екатерина Алексей кызы (1988 елның 27 гыйнварында туган) — ушу-сань буенча 7 тапкыр Россия чемпионы, КДУны тәмамлаган
* Панафидин Игорь Алексей улы (1933 елның 15 мае — 2012 елның 4 апреле) - Курганның өлкә халык депутатлары Советы Рәисе урынбасары, 1967 елда КМИны тәмамлаган.
* Порубов Дмитрий Борис улы (1981 елның 17 мартында туган) — «Психея» төркеме лидеры, КДУны тәмамлаган.
* Потанин Виктор Фёдор улы (1937 елның 14 августында туган) — Россия Язучылар берлеге әгъзасы, 1958 елгы КДПИны тәмамлаган.
* Родькин Евгений Виктор улы (1951 елның 20 декабре — 1996 елның 6 марты) - Россия Федерациясе Герое, КДПИны 1972 елда тәмамлаган.
* Рублевский Сергей Владимир улы (1974 елның 15 октябрендә туган, Курган) — Россия, шахматчысы, гроссмейстер (1994), Россиянең атказанган спорт мастеры (1998).
* Томилова Нелли Фёдор кызы (1941 елның 29 июнендә туган) — ветераннар арасында җиңел атлетика буенча ССРБ, Россия һәм Европа чемпионы, дөнья чемпионатларының көмеш һәм бронза призеры, КДПИны тәмамлаган.
* Тяжельников Вячеслав Михаил улы (1950 елның 18 августында туган) — Россия сәясәтчесе, Курган шәһәре башлыгы вазыйфаларын башкаручы (20.11.2012—12.12.2012)
* Якубов Семён Семён улы (1947 елның 17 июлендә туган) — инженер-конструктор һәм спортчы-автоузышчы, КМИны тәмамлаган.
* Якушев Александр Георгий улы (1952 елның 24 октябрендә туган) — Курган шәһәре администрациясе җитәкчесе, 1981 елда КМИны тәмамлаган.

## Сылтамалар

* Курган дәүләт университетының рәсми сайты
* Курган дәүләт университетының кабул итү комиссиясе

Төркем:1995 елда нигезләнгән уку йортлары
Төркем:Әлифба буенча университетлар
Төркем:Курган университетлары