Николай Борушко

**Николай Фомич Борушко** (1907 елның 25 марты, Вильнюс, Россия империясе — 2002 елның 29 мае, Санкт-Петербург, Россия) — рәссам-архитектор, профессор.

Ленинградта (Санкт-Петербургта) XX гасырның утызынчы-сиксәненче елларында эшли.

Дәүләт учреждениеләре интерьерлары авторы, монументаль объектлар архитекторы, рәссам-бакча-парк җиһазларын проектлаучы һәм педагог.

## Осталыкны үзләштерү вакыты
Николай Борушко һөнәри осталык нигезләрен Марк Шагал нигез салган Витебск сәнгать училищесында ала. Бу вакытта укыту процессы белән Михаил Керзин җитәкчелек итә.

Техникумда узган еллар истәлегенә графика укытучысы Зиновий Горбовц ясаган граверланган портрет калган. Портрет 1927 елда «Агачта гравюра» китабында басыла.

1932—1938 елларда Николай Борушко Ленинградта  укый.

Николай Борушконың төп укытучысы — совет архитектурасының әйдәп баручы архитекторы, Сталин премиясе лауреаты Лев Владимирович Руднев (1885—1956).

## Сугыш еллары
Бөек Ватан сугышы елларында топограф-разведчик Николай Борушко Ленинград фронтының 131 Укчы Ропша Кызыл Байрак дивизиясендә сугыша. Борушко фронтның алдынгы линиясендә ясаган рәсемнәр буенча дошманның ут нокталарын ачыклыйлар һәм юк итәләр.

II дәрәҗә Ватан сугышы ордены, «Ленинградны саклаган өчен» һәм «Батырлык өчен» медальләре белән бүләкләнгән. Кызыл армияче Николай Борушко батырлыгы турында Ленинград фронты сугышчыларын бүләкләү турындагы приказда язма бар.

## Архитектура проектлау
Сугыштан соңгы елларда рәссам-архитектор Николай Борушко дәүләт учреждениеләренең интерьерларын һәм декорацияләнгән җиһазларын (утырыш өстәлләре, урындыклар, китап шкафлары) проектлауга күп вакыт бирә. Бакча-парк җиһазларын эшли.

Монументлар ясау буенча Бөтенсоюз конкурсларында катнаша. Аерым алганда, 1968 елда ул Чибәркүл шәһәрендә «Ленин Комсомолының Даны» Обелискын ясый, автордашлары: скульптор Владимир Сычёв һәм архитектор Борис Журавлёв.

Алтмышынчы елларда вакытлы матбугатта еш кына рәссам-архитектор Борушко торак киңлеген оештыру турында («Җиһаз турында берничә сүз» һ.б.) язмалар барлыкка килә.

## Педагогик эшчәнлек
Николай Борушко Вера Мухина исемендәге Ленинград югары сәнгать-сәнәгать училищесында композиция курсын алып бара. Монда ул О. Л. Лялин, В. Д. Кирхоглани, М. А. Шепилевский, И. А. Вакс, Л. Н. Линдрот, Л. С. Катонин, Я. Н. Лукин, В. С. Васильковский кебек танылган Ленинград архитекторлары һәм рәссамнары белән бергә; сәнгать тарихчылары Мариэтта Гизе һәм Пётр Корнилов белән бергә эшли.

Профессор Борушко укучылары — танылган Россия рәссамнары, дизайнерлар-проектлаучылар һәм архитекторлар:

* Олег Арнольд — Беренче суд архитектурасы бюросы җитәкчесе, дөньяда беренче «Ленин» Атом ледоколы интерьерларын төзегән һәм проектлаган;
* Виктор Данилов (1946—2010) — Совет һәм Россия рәссамы, скульптор һәм дизайнер, «Шувалово-Озерки» иҗат берләшмәсен оештыручыларның берсе;
* Владимир Лукьянов — «Ленинград Герой-шәһәр» Обелискы авторы, Арктика, Себер һәм Ерак Төньяк районнары өчен беренче мобиль комплекслар архитекторы;
* Вячеслав Михайленко — икона язучы рәссам, Россиядә танылган һәм күп еллар дәвамында бу сәнгатькә илдә һәм чит илләрдә белем алган;
* Валентин Ситкин — «Восток» кебек дөньядагы иң зур йөзү базаларының дизайнеры;
* Владимир Ховралёв — Санкт-Петербург Зур курчак театрының баш рәссамы, Россия Федерациясенең атказанган сәнгать эшлеклесе.

## Әдәбият

* Ежегодник Общества архитекторов-художников. Выпуск 13. Ленинград. 1930 г..
* Из истории Советской архитектуры 1941—1945 гг. Документы и материалы. М.: Наука, 1978. 212 с., ил.
* Ежегодник Ленинградского отделения Союза советских архитекторов. Выпуск 1—2 (XV—XVI). Л.: 1940.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Вячеслав Александрович Михайленко 
* Владимир Ховралёв, Мечта и реальность
Төркем:Питырбурда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:2002 елда вафатлар
Төркем:29 май көнне вафатлар
Төркем:Вильнюста туганнар
Төркем:1907 елда туганнар
Төркем:25 март көнне туганнар
Төркем:Санкт-Петербург дәүләт сәнгать-сәнәгать академиясе укытучылары
Төркем:Репин исемендәге институтны тәмамлаучылар