Борис Семёнов

**Семенов Борис Федорович** (1929—2010) — ССРБ галиме һәм педагогы, вирусолог һәм иммунолог, медицина фәннәре докторы, профессор, ССРБ Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1991; 1984 елдан әгъза-корреспонденты). ССРБ Министрлар Советы премиясе (1981) һәм Россия Федерациясенең фән һәм техника өлкәсендә Хөкүмәт премиясе лауреаты (2005). РСФСР-ның атказанган фән эшлеклесе (1981).

## Биографиясе
Борис Федорович Семенов 1929 елның 2 июнендә Нижгар шәһәрендә туа.

1948 елдан 1953 елга кадәр Беренче Мәскәү дәүләт медицина институтының санитар-гигиена факультетында укый, 1953 елдан 1956 елга кадәр ССРБ Медицина фәннәре академиясендә аспирантурада укый. 1956 елдан алып 1958 елга кадәр Полиомиелит һәм вируслы энцефалит Институтында фәнни хезмәттә  кече тикшеренүче була, академик П. Чумаков укучысы.

1958 елдан 1964 елга кадәр ССРБ Сәламәтлек саклау Мәскәү вирус препаратлары буенча гыйльми-тикшеренү институтының фәнни эшендә —өлкән фәнни хезмәтче һәм фәнни-тикшеренү лабораториясе мөдире сыйфатында.  1964 елдан алып 1974 елга кадәр ССРБ Медицина фәннәре академиясе полиомиелит һәм вируслы энцефалит гыйльми-тикшеренү институтында өлкән эзләнүче, бу институтның фән буенча директор урынбасары, фәнни-тикшеренү лабораториясе мөдире вазифасын башкара.

1974 елдан алып 2010 елга кадәр И. И. Мечников исемендәге вакциналар һәм сывороткалар гыйльми-тикшеренү институтында фәнни-тикшеренү эшендә: 1974 елдан алып 2005 елга кадәр — бу институтның директоры, 2005 елдан 2010 елга кадәр — баш гыйльми хезмәткәре. Бер вакытта ССРБ Медицина фәннәре академиясе - РМФА полиомиелит һәм вируслы энцефалит гыйльми-тикшеренү институтында вирус инфекциясе иммунопатология лабораториясе мөдире.

### Гыйльми-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
Б.Ф.Семеновның төп гыйльми-педагогик эшчәнлеге бихәүефсезлек, иммунология, вирусология һәм вируслы иммунопатология һәм бактериаль инфекцияләр өлкәсендәге мәсьәләләр белән бәйле. Б Ф. Семенов яңа вакцина булдыруда һәм яңа вакциналарны япон һәм талпан энцефалитын профилактикалауда, шулай ук полиомиелитка каршы вакцинаны практик эшчәнлеккә кертүдә катнаша.

Б Ф. Семенов ССРБ Сәламәтлек саклау министрлыгының Иммунодиагностика һәм аллерген препаратлар комитеты рәисе, Бөтөн Союз иммунологлары гыйльми җәмгыяте идаралыгы һәм Бөтен Союз микробиологлар, эпидемиологлар һәм паразитолог гыйльми җәмгыяте әгъзасы, И.И.Мечников исемендәге микробиологлар, эпидемиологлар һәм паразитолог Бөтенрусия фәнни-практик җәмгыяте идаралыгы рәисе, РФА -ның вакцинология буенча Гыйльми советы рәисе, үзара икътисади ярдәм итү советының (СЭВ) «Биотехнология в медицине» проблемасы буенча Координация үзәге җитәкчесе һәм Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы (ВОЗ) эксперты булып тора.

1957 елда «Изучение токсических свойств вирусов группы орнитоза-пситтакоза, выделенных в СССР» темасы буенча кандидатлык диссертациясе, 1968 елда докторлык диссертациясе яклый, 1969 елда аңа гыйльми профессор исеме бирелә. 1984 елда ССРБ Медицина фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты, ә 1991 елда — мөхбир әгъзасы итеп сайлана. Б. Ф. Семенов җитәкчелегендә өч йөз алтмышка якын фәнни хезмәт, шул исәптән ун ике монография языла, ун бер фән докторы һәм егерме бер кандидаты әзерләнә. Ул «Вакцинация: Новости вакцинопрофилактики» һәм «Микробиология, эпидемиология и иммунобиология» фәнни-медицина журналларының баш мөхәррире, шулай ук Зур медицина энциклопедиясенең «Вирусология» мөхәрририят бүлегенең мөхәррире була.

Б.Ф.Семенов 2010 елның 15 декабрендә Мәскәүдә вафат була.

## Библиографиясе

* Стандартизация методов вирусологических исследований / В. А. Пшеничнов, Б. Ф. Семенов, Е. Г. Зезеров. - Москва : Медицина, 1974. - 168 с.
* Хронические вирусные инфекции и их моделирование / В. И. Гаврилов, Б. Ф. Семенов, В. М. Жданов ; Акад. мед. наук СССР. - Москва : Медицина, 1974. - 223 с.
* Иммунопатология при вирусных инфекциях / Б. Ф. Семенов, В. И. Гаврилов ; Акад. мед. наук СССР. - Москва : Медицина, 1976. - 175 с.
* Вакцинно-сывороточное дело : Состояние и перспективы развития. Сб. тр. / Моск. НИИ вакцин и сывороток им. И. И. Мечникова; [Отв. ред. Б. Ф. Семенов]. - М. : МНИИВС, 1979 (вып. дан. 1980). - 150 с.
* Разработка и стандартизация бактериологических питательных сред : Сб. тр. / Моск. НИИ вакцин и сывороток им. И. И. Мечникова; [Отв. ред. Б. Ф. Семенов]. - М. : МНИИВС, 1980. - 165 с.
* Препараты для экспресс-диагностики : [Сб. статей] / Моск. НИИ вакцин и сывороток им. И. И. Мечникова; [Редкол.: Б. Ф. Семенов (отв. ред.) и др.]. - Л. : МНИИВС, 1981. - 135 с.
* Клеточные и молекулярные основы презентации антигенов / А. А. Дельвиг, Д. Г. Робинсон, Б. Ф. Семенов. - М. : Медицина, 2004 (ГУП Смол. обл. тип. им. В.И. Смирнова). - 182 с. ISBN 5-225-04816-1

## Наградалары, мактаулы исемнәре һәм премияләре

* IV дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены
* «Хөрмәт Билгесе» ордены
* РСФСР-ның атказанган фән эшлеклесе (1981)
* ССРБ Министрлар Советы премиясе (1981)
* Россия Федерациясенең фән һәм техника өлкәсендә Хөкүмәт премиясе (2005)

## Искәрмәләр

## Әдәбият

*

Төркем:2 июнь көнне туганнар
Төркем:1929 елда туганнар
Төркем:Түбән Новгородта туганнар
Төркем:15 декабрь көнне вафатлар
Төркем:2010 елда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Мәскәүдә вафатлар
Төркем:Медицина фәннәре докторлары
Төркем:4 дәрәҗә "Ватан алдында казанышлары өчен" ордены кавалерлары
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:РСФСР атказанган фән эшлеклеләре
Төркем:Фән һәм техника өлкәсендә РФ Хөкүмәте премиясе лауреатлары
Төркем:Мәскәү медицина институтын тәмамлаучылар