Арутюн Терзян

**Арутюн Арташесович Терзян** (*әрм.* Հարություն Արտաշեսի Թերզյան; 1932-2016) - Совет һәм Әрмәнстан галиме, электр инженеры һәм электр радиотехнигы, Техник фәннәр докторы, профессор, Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр академиясенең корреспондент әгъзасы (1986), Әрмәнстан Милли Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы (1996).

## Биография
1932 елның 27 июнендә Әрмәнстан ССРның Эриван шәһәрендә туган.

1950 елдан 1955 елга кадәр Ереван политехник институтының механик факультетында укыган. 1964 елда ул Бөтенроссия Электромеханика Институтында аспирантура бүлеген,1980 елда Мәскәү Энергетика Институтында докторантура бүлеген тәмамлый.

1955 елдан фәнни-җитештерү һәм педагогик эштә Ереван политехник институтында электр инженеры, укытучы, 1986 елдан - автоматлаштырылган системалар һәм модельләштерү лабораториясе профессоры һәм фәнни лидеры, 1989 - 1993 елларда - электр приборлары бүлеге мөдире, шул ук вакытта 1989 елдан - математик модельләштерү лабораториясе мөдире, 1993 елдан 2016 елга кадәр - бәлеге институтның вице-ректоры һәм электр машиналары һәм приборлары кафедрасы профессоры булып хезмәт итә.

1979 елдан 1989 елга кадәр, фәнни эш белән берлектә, Бөтенроссия Электр Энергиясе Институтында теоретик бүлек начальнигы булып эшли  .

### Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
А.А. Терзянның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге параллель исәпләү, электромагнит системаларын модельләштерү һәм компьютер ярдәмендә проектлау һәм катлаулы техник системаларны тикшерү өлкәсендәге проблемалар белән бәйле. Ул карар кабул итү алгоритмнарын чишелергә тиешле проблемалар модельләренә адаптацияләү һәм чикләүләр белән сызыксыз мультипараметрлы экстремаль проблемалар өлкәсендә тикшеренүләр алып барган. A. A. Терзян космик электроника һәм электро-радио инженериясе фәнни советының космик энергия бүлеге һәм СССР Милли Фәннәр академиясенең "Кибернетика" катлаулы проблемасы буенча Фәнни Советның статистик оптимизация бүлеге әгъзасы һәм Экспертлар комиссиясе рәисе булып та тора. Әрмәнстан Милли Фәннәр академиясенең техник фәннәре һәм Ереван политехник институтының Фәнни-техник советы председателе, "Гамәли электромагнитизм журналы" һәм "Әрмәнстан Милли Фәннәр Академиясе яңалыклары" журналларының редакция советы әгъзасы булып та хезмәт итә .

1964 елда ул "Индуктивлык кәтүге" темасы белән кандидатлык диссертациясен, 1980 елда "Электр машиналарын проектлаштыруның компьютер методлары һәм чаралары" дигән тема буенча техник фәннәр докторы дәрәҗәсенә докторлык диссертациясен яклады. 1986 елда ул СССРның Югары Аттестация Комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек булды. 1986 елда ул Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр академиясенең корреспондент әгъзасы, 1996 елда Әрмәнстан Милли Фәннәр Академиясенең тулы әгъзасы итеп сайланды. A. A. Терзян йөз уннан артык фәнни хезмәт, өч монография авторы һәм уйлап табу өчен биш авторлык сертификатына ия  .

## Төп хезмәтләре

* Агым индуктивлык кәтүге. - Ереван; Мәскәү, 1963. - 132 б.
* Индуктивлык кәтүге генераторлары / Н. Я. Альпер, А. А. Терзян. - Мәскәү: Энергия, 1970. - 192 б.
* Автоном энергиянең электр машиналарын компьютер ярдәмендә проектлау ысуллары һәм чаралары. - Ереван, 1979. - 474 б.
* Электр машиналарының компьютер ярдәмендә дизайны / А. А. Терзян. - М.: Энергоатомиздат, 1983. - 255 б.
* Электр машиналары өчен компьютер ярдәмендә дизайн системалары / А. А. Терзян; Җитәкчеләрне һәм электр белгечләрен алдынгы әзерләү институты. - М.: СССР Электротехник Министрлыгы, 1988. - 75 б 

## Бүләкләре

* Анания Ширакаци медале 

## Искәрмәләр

Төркем:Техник фәннәр докторлары
Төркем:Ереванда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:2016 елда вафатлар
Төркем:10 октябрь көнне вафатлар
Төркем:1932 елда туганнар
Төркем:27 июнь көнне туганнар
Төркем:Программистлар