open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алсу Шәрипова (1980)

**Алсу Шәрипова**, Алсу Сәмигулла кызы Шәрипова (*[[1980 ел]]ның [[29 июнь|29 июне]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Татарстан АССР]], [[Балык Бистәсе районы]], [[Таулар (Балык Бистәсе районы)|Таулар]]*) ― мәгариф хезмәткәре, филология фәннәре докторы (2023), 2021 елдан Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты директорының инновацион эшчәнлек һәм тышкы элемтәләр буенча урынбасары.

## Тәрҗемәи хәле
1980 елның 29 июнендә  Татарстан АССР Балык Бистәсе районы Таулар авылында укытучы гаиләсендә туган. Балык Бистәсе районы Шомырбаш мәктәбен,  Казан дәүләт педагогика университетының татар филологиясе факультетын (2002), Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетында аспирантура (2005) тәмамлаган.

2007 елда «Юныс Әминов драматургиясендә әхлак-этика концепциясе» () темасына кандидатлык (фәнни җитәкчесе ― профессор А. Г. Әхмәдуллин), 2022 елда «XX ― XXI гасыр башы татар драматургиясе: инвариант һәм аның тарихи трансформациясе» () темасына докторлык (фәнни белгечлек 10.01.02 – Россия Федерациясе халыклары әдәбияты (татар әдәбияты))    диссертацияләре яклаган.

2002―2007 елларда ― Казан шәһәренең 6нчы һәм 5нче лицейларында татар теле һәм әдәбияты укытучысы.

2007―2013 елларда ― Казан шәһәре мәгариф идарәсенең Вахитов һәм Идел буе районнары буенча бүлегендә баш белгеч, мөдир урынбасары.

2011―2014 елларда Югары икътисад мәктәбе милли-тикшеренү университетында (Мәскәү) магистратурада белем ала.

2013―2017 елларда ― Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы милли мәгариф бүлеге җитәкчесе. 

2017―2021 елларда ― Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты гыйльми сәркатибе.

2021 елдан ― Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты директорының инновацион эшчәнлек һәм тышкы элемтәләр буенча урынбасары.

## Гыйльми кызыксынулар өлкәсе
Татар әдәбияты тарихы; әдәбият теориясе; татар драматургиясе.
## Искәрмәләр

## Сылтамалар
*   Шарипова Алсу Самигулловна. Институт языка, литературы и искусства им. Г. Ибрагимова / Сотрудники

Төркем:Укытучылар
Төркем:Филология фәннәре докторлары
Төркем:Казан дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар
Silencer

**Silencer** — депрессив-суицидаль блэк-метал стилендә уйнаган Швеция музыкаль төркеме. Проект Nattramn һәм Leere псевдонимнары астында билгеле булган ике музыкант тырышлыгы белән булдырылган. Төркем әгъзалары беркайчан да тере чыгыш ясамаганнар, сайтны хупламаганнар һәм бер тапкыр гына интервью биргәннәр. Шуңа күрә төркемнең биографиясе бик аз һәм төрле фаразлар һәм имеш-мимешләр белән тулы. Чынлыкта коллектив тарихы 1995 елда башланган, әмма *Death — Pierce Me* композициясеннән торган беренче демоязма 1998 елда гына чыгарылган. Төркемнең бердәнбер альбомы Death ''—'' Pierce Me 2001 елда чыккан. Альбом яздырылганнан соң проектта катнашучылар аралашуны туктаганнар, бу коллективның таркалуына китергән.

## Төркем составы

### Төп составы

* Nattramn (вокал)
* Leere (гитарлар, клавишалылар)

### Сессион музыкантлар

* Юнас Маттссон (демоязмада сугулылар)
* Стив Вольц (альбомда сугулылар)

## Дискография

### Студия альбомнары
2001 — *[[Death — Pierce Me]]* (Prophecy Productions)

### Демо
1998 — *Death — Pierce Me*

## Моны да карагыз

* Депрессив-суицидаль блэк-метал
* Nattramn
* Lifelover
* Psychonaut 4
* Shining

## Искәрмәләр

Төркем:Швеция блэк-метал-төркемнәре
Джо Фриджиери

**Джо Фридҗиери** (20 март, 1946, Халь-Лидҗа) — Мальта университетын фәлсәфә профессоры, шагыйрь, драматург һәм театр режиссеры.

## Биография

## Искәрмәләр

Төркем:1946 елда туганнар
Төркем:Шагыйрьләр
Төркем:Драматурглар
Ул (фильм, 2017)

**«Ул»** () — Энди Мускетти режиссерының Америка табигатьтән тыш куркыныч фильмы. 2017 елда чыккан. Фильм Америка язучысы Стивен Кингның шул ук исемдәге романының беренче өлешенә нигезләнгән.

Фильмның АКШта чыгу датасы — 2017 елның 5 сентябре, Россиядә — 7 сентябрь.

Бу Стивен Кингның әлеге романының икенче экранизациясе, роман беренче тапкыр 1990 елда телефильмда экранизацияләнгән.

2019 елда дилогиянең икенче өлеше «Ул 2» исеме астында чыккан.

## Рольләрдә

* Джейден Мартелл — *Билл Денбро*
* Джереми Рэй Тейлор — *Бен Хенском*
* София Лиллис — *Беверли Марш*
* Финн Вулфхард — *Ричи Тозиер*
* Чоузен Джейкобс — *Майк Хенлон*
* Джек Дилан Грейзер — *Эдди Каспбрак*
* Уайатт Олефф — *Стэнли Урис*
* Билл Скарсгард — *Пеннивайз (Ул)*
* Николас Хэмилтон — *Генри Бауэрс*
* Джейк Сим — *Реджинальд «Белч» Хаггинс*
* Логан Томпсон — *Виктор Крисс*
* Оуэн Тиг — *Патрик Хокстеттер*
* Джексон Роберт Скотт — *Джорджи Денбро*
* Стивен Богерт — *Элвин Марш*
* Стюарт Хьюз — *Оскар «Бутч» Бауэрс*
* Джеффри Пунсетт — *Зак Денбро*
* Пип Дуайер — *Шэрон Денбро*
* Стивен Уильямс — *Лерой Хэнлон*
* Меган Шарпантье — *Грета Кин*
* Ари Коэн — *Раввин Урис*
* Хавьер Ботет — *махау авырулы*
* Тейтум Ли — *Джудит*

## Музыка
2017 елның 23 мартында Бенджамин уоллфиш «Ул» композиторы буларак игълан ителгән. Саундтрек альбомы 2017 елның августында чыгарылган. Барлык җырларның сүзләрен һәм музыкасын Бенджамин Уоллфиш язган.

## Искәрмәләр

Төркем:АКШ фильмнары
Эльфлар җыры

**«Эльфлар җыры»** (; ) — Линн Окамото язган футуристик сэйнэн-манга. Манганың сюжеты психокинетик сәләтләргә ия булган мутант-диклониуслар расасы турында сөйли. Исеме алман шагыйре Эдуард Мёрикеның Elfenlied алман җырына сылтама булып тора. Манга 2002 елда башланган һәм 2005 елда тәмамланган. Башта ул Young Jump журналында басылган, ә соңрак Shueisha нәшриятында басылган 12 томда чыккан. Әсәр социаль читләшү, кемлек, алдан ук тискәре карашлар, үч алу, көч куллану, көнчелек, тәүбә итү һәм кеше тормышының мәгънәсе темаларына кагыла.

Манга мотивлары буенча аниме-сериал төшерелгән. Япониядә ул беренче тапкыр 2004 елда AT-X телеканалында күрсәтелгән һәм киләсе елда кабат трансляцияләнгән. Сериал 13 сериядән һәм бер махсус чыгарылыштан тора. Аның вакыйгалары аниме-сериалның 10-нчы һәм 11-нче серияләре арасында якынча бара. Шуңа күрә аны 10,5-нче серия дип атыйлар. Бу махсус чыгарылышта, сериал һәм мангадан аермалы буларак, ачык итеп күрсәтелгән кансызлык күренешләре юк. Моннан тыш, ул гадирәк график манерада башкарылган.

## Искәрмәләр

Төркем:Мангалар
Төркем:Японча телесериаллар
Төркем:Әлифба буенча телесериаллар
Төркем:Аниме
Буккакэ

**Буккакэ** (японча 打っ掛ける *(*буккакэру *— су бөркергә)* сүзеннән, кайвакыт дөрес түгел — «буккейк» яки «буккаке») — төркемле җенси мөнәсәбәтләр формасы, иң киң таралган очракта, ир-атлар төркеме, алмашлап (яки бергә) ул мастурбацияләнә һәм бер катнашучыга эякуляцияләнә. Гадәттә аның йөзенә, авызына, тамагына һәм хәтта борынына.

Бер версия буенча, Буккакэ Япониядә порнографияне цензура чикләүләре нәтиҗәсендә барлыкка килгән: режиссерлар, экранда актерларның җенси әгъзаларын күрсәтү мөмкинлеген югалтып, яңа, визуаль чибәр һәм шул ук вакытта Япония законнарын бозмаган җенесне сурәтләү ысулы алымын уйлап табарга мәҗбүр булаганнар. Япония порнографиясе гадәттә актрисаларның җенес әгъзаларына түгел, ә аларның йөзенә һәм тәненә игътибар итә. Продюсерлар үтеп керүне күрсәтә алмаганга күрә, алар Япония законнарын бозмастан, җенси мөнәсәбәтләрне күрсәтүнең башка ысулларын эзлиләр.

Буккакэның башка Япония төре — гоккун.

## Моны да карагыз

* Төркемле җенси мөнәсәбәтләр
* Йөзгә эякуляция
* Circle jerk

## Искәрмәләр
Томми Райт III

**Томми Райт III** (; *[[6 май]] [[1976 ел|1976]], [[Мемфис (Теннесси)|Мемфис]], [[Теннесси]]*) — Америка рэперы һәм хип-хоп продюссеры, мемфис-рэп жанрына нигез салучыларның берсе дип санала.

## Музыкаль карьера
Томми Райт үзенең уникаль рэп стилен тиз темп, куркыныч лирика һәм гадәти булмаган битлар белән урнаштырган. Аның иҗаты гангста-рэп, кранк һәм трэп жанрларына зур йогынты ясаган.

1992 елдан 2001 елга кадәр ул биш соло альбомы чыгарган, тагын икесе Ten Wanted Men төркеме белән. 1994 ел ахырында ул Street Smart Records лейблы белән контракт имзалаган.

## Дискография

### Альбомнар

* *Memphis Massacre* (cassette, mini album, mixed), 1992

* *Ashes 2 Ashes, Dust 2 Dust*, 1994
* *Runnin-N-Gunnin* (cassette, album), 1995
* *Tommy Wright & Ten Wanted Men – Wanted Dead or Alive* (cassette, album), 1995
* *On the Run*, 1996
* *Tommy Wright* & Ten Wanted Men – 10 Toes Down* (cassette, album), 1997
* *Feel Me Before They Kill Me*, 1998
* *NASHVILLE TAKEOVER* (cassette, album), 2016

### Треклар җыентыклары

* *Greatest Hits* (cassette, compilation), 1997
* *Genesis (Greatest Underground Hits)*, 2000
* *Behind Closed Doors (Da Soundtrack)*, 2001

## Искәрмәләр

Төркем:Мемфиста (Теннесси) туганнар
Төркем:Мемфистан (Теннесси) рэперлар
Тирәкле (Нуриман районы)

**Тирәкле** (, ) ― Башкортстанның Нуриман районында урнашкан торак пункт, авыл (1982―2014 елларда ). 2014 елдан административ үзәге Никольское авылы булган Никольское авыл советы авыл җирлеге составына керә.
Почта индексы ― 452444. ОКАТО коды ― 80245820005.

## Атамасы
Атамасы авыл янында Сәрвә  елгасына кушылган Тирәкле елгасы (*башка исеме* Тереклинский) атамасы буенча бирелгән.

## Тарих
Архив чыганакларыннан алынган мәгълүматлар буенча, авыл 1873―1875 елларда Вятка губернасыннан күченүчеләр тарафыннан нигезләнгән. Күчеп килгән крестьяннар алпавыт Морозовтан җир сатып алалар һәм *Тереклинский пүчинкәсе* (бүгенге Тирәкле авылы) булдыралар. Салдыбаш кушылдыгы Сәрвә елгасы янында урнашкан Тереклинский пүчинкәсендә 1895 елда 29 йорт һәм 161 кеше исәпкә алынган, 1905 елда 39 йортта 156 кеше яшәгән. 1920 елда 46 йортта 244 кеше булган.  Авылда руслар яшәгән. 

1984 елда авылны Башкортстан АССРның торак пунктлары реестрыннан чыгаралар, ләкин авыл яшәвен дәвам итә – торак пункт ике дистә ел   булып санала. 2011 елда халык җыенында дача бистәсенә торак пункт (авыл) статусы бирү өчен кирәкле документлар җыярга карар кабул ителә.  

2013 елда БР Дәүләт Җыелышы – Корылтай пленар утырышында «Башкортстан Республикасының Нуриман районында географик объект төзү турында» закон проекты карала. 

Торак пункт (авыл) статусы РФ Хөкүмәтенең 2014 елның 25 февралендәге 143нче номерлы «Башкортстан Республикасындагы географик объектларга исемнәр бирү турында» карары белән бирелгән. Авыл халкы шәхси ярдәмче хуҗалыкларын милеккә рәсмиләштерү мөмкинлеге алган. Башкортстанның ике авылына (икенчесе ― Мәләвез районыКанбулат авылы) исем бирү турында карарны Россия Хөкүмәте Рәисе Дмитрий Медведев имзалаган. 

2014 елдан административ үзәге Никольское авылы булган Никольское авыл советы авыл җирлеге составына керә.

## Халкы

2013 елда авылда даими рәвештә бер гаилә яшәгән, калганнары язгы, җәйге һәм көзге чорда килеп тора. 

## Географик урыны
;Ара
* Район үзәгенә (Кызылъяр) кадәр ― 23 км
* Авыл җирлеге үзәгенә (Никольское) кадәр ― 11 км
* Якындагы тимер юл станциясенә (Иглин) кадәр ― 73 км

## Хезмәт мәшгульлеге
Җирле халык мөгезле эре терлек үстерү, бакча участокларын эшкәртү, яшелчә культуралары үстерү, умартачылык белән шөгыльләнә. 

## Дин
* Ашрам «Сарва» 

## Шәхесләр

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
*    Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Нуриман районы торак пунктлары 
Төркем:Кешеләр яшәмәгән торак пунктлар
Төркем:1875 елда нигезләнгән торак пунктлар
Төркем:Башкортстанның яңадан тергезелгән торак пунктлары
Тирәкле

**Тирәкле** ― күпмәгънәле сүз.
;Топоним
* Тирәкле (Архангель районы)
* Тирәкле (Зиянчура районы)
* Тирәкле (Мәләвез районы)
* Тирәкле (Нуриман районы)
* Тирәкле (Ырынбур өлкәсе)
;Гидроним
* Тирәкле (Агыйдел кушылдыгы)
* Тирәкле (Җаек кушылдыгы)
* Тирәкле (Җигәнлек кушылдыгы)
* Тирәкле (Керәүле кушылдыгы)
* Тирәкле (Мәндем кушылдыгы)

Төркем:Топонимнар
Куяннар

**Куяннар** () — куянсыманнар отряды куянлылар гаиләсенә караган имезүчеләр ыруы. Австралия һәм Антарктидадан кала һәркайда таралганнар, якынча 30 төре билгеле. Алар озын колаклары, кыска күтәрелгән койрык, үсеш алмаган умрау сөяге, озын арткы аяклар белән аерылып торалар, бу аларга сикерергә мөмкинлек бирә. Үр куяны сәгатенә 70 км тизлеккә ирешә ала.

## Тасвиры
Куяннар ялгыз яки парлы яши. Кроликлардан аермалы буларак, куяннар оя казымыйлар, ә кечкенә чокырларда оя коралар. Куян балалары җитез, йонлы һәм ачык күзле булып туалар, һәм ана куян алар белән 5-6 көн генә тора, аннары вакыт-вакыт алар янга килеп китә; Нәтиҗәдә, күп куян балалары ерткычлар аркасында үлә. Куянның күзләре начар күрә, исне яхшы сизәләр, ишетүләре дә яхшы. Күпсанлы дошманнарына (кешеләр, ерткыч имезүчеләр һәм кошлар) карата яклаусызлык аларны бик сакчыл һәм яшерен итә.

Ул төрле үсемлек матдәләре белән туклана: үлән, бөртекле үсемлекләр, яшелчәләр, агач кабыгы, аеруча петрушка, шалкан һ.б. яраталар.

Россия территориясендә үр куяны һәм ак куян, манчур куяннары, толай куяннары очрый.

### Мифология

* Ай куяны — Ерак Көнчыгыш мифологиясендә персонаж булып тора, ул айда яши һәм үлемсезлек эчемлеген кайната дип санала.

## Искәрмәләр

## Литература

* 
Төркем:Куяннар
Төркем:Әлифба буенча хайваннар
Мемфис-рэп

**Мемфис-рэп** () — хип-хоп музыкасы төбәк ярты жанры, ул 90-нчы елларда Мемфиста, Теннесси штатында барлыкка килгән. Жанрның үзенчәлекле үзенчәлекләре булып караңгы атмосфера, сэмплларны кабат куллану һәм lo-fi яңгырашы торган. Бу ярты жанрда еш кына Roland TR-808 драм-машинасы кулланыла, икеләтә уку һәм төрле юнәлештәге музыка сэмпллары, соулдан башлап фанкка кадәр. Кайвакыт шул ук жанрдагы башка башкаручыларны сэмпллаштыру очрый. Альбом яки сингл тышлыкларында үз куллары белән ясалган логотиплар һәм VHS фотоэшкәртү кулланылган. Вакыт узу белән бу жанрның аерым бер үзенчәлеге булып киткән.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Memphis Rap Music and Artists

Төркем:Хип-хоп
Төркем:1990 еллар АКШ музыкасында
Горг Заммит

**Горг Заммит** (Хал Корми, 1908 елның 17 марты — 1990 елның 21 июле) Мальта адвокаты, шагыйре һәм авторы булган.

## Укуы
Мускатта туган булып, бала чагында Халь Кормида Сорийет Агостиниани мәктәбенә йөргән булган һәм беренчел мәктәпкә йөргән. Икенчел белемен Флорес колледжында һәм Изге Павел Мәктәбендә алган һәм белемен Биркиркарада Сан Алвиги колледжында алган.
Тулы белемен Мальта Рҗали Университетында тәмамлаган һәм Римга барып укыган. Курсны тәмамлагач адвокат булып киткән.

## Белгән гыйлемнәре
Лицейда инглиз телен, итальян телен һәм латин телен өйрәнгән. Семинариядә әдәбият һәм итальян телен өйрәнгән һәм Мальта Рҗали Университетында лектор булган. Университетта, Британия Институтында һәм семинариядә инглиз телендә һәм итальян телендә конференциядә катнашкан. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында полиция инспекторы булып эшләгән булган.

## Шигърият һәм башка язмалары
Мальта телендә, инглиз телендә һәм итальян телендә язган. Романнар һәм повестьлар язган булган, күбесенчә мәгълүм булган ике персонаж Вензу һәм Рози һәм алар тирәсе һәм аларга бәйле тормыш турында.
Горг Заммит Мальтаның йола һәм романтик шагыйрьләренең берсе. Инглизчә «Lyrical Moments», повестьлар, мальта телендә шигърият, «Ix-Xhud li ma Deherx» тарихи романын язган булган.

## Башка эшләре
Карьерасы белән беррәттән, төрле башка эшләр эшләгән, мәсәлән, медиклар киңәшмәсе президенты һәм Мальта Академиясе киңәшмәсе әгъзасы булган.

## Шәхси тормышы
Майлы һәм акварель буяулар белән рәсемнәр һәм керамика ясаган.
Ул Кармелина Кушиерига өйләнгән булган һәм аларның ике кызы Селина һәм Маркита булган.
Төркем:Шагыйрьләр
Төркем:Язучылар
Төркем:Адвокатлар
Раевтагы Саровның Изге Серафим хөрмәтенә гыйбадәтханә

**Раевтагы Саровның Изге Серафим хөрмәтенә гыйбадәтханә** - Мәскәүнең Төньяк-Көнчыгыш Административ Округында урнашкан православие чиркәве. Ул Медведково метро станциясеннән 10 минутлык ераклыкта урнашкан. Өч гөмбәзле кирпеч гыйбадәтханә 1000 мәхәллә өчен эшләнгән. Гыйбадәтханәнең биеклеге 43 метр. Гыйбадәтханәнең гомуми мәйданы 1100 кв. метр. Гыйбадәтханә комплексына шулай ук ​​административ һәм икътисадый биналар, рухи-мәгариф үзәге һәм чиркәү кибете булган капка керә. Гыйбадәтханәдә китапханә бар, балалар һәм олылар өчен якшәмбе мәктәбе ачык, хор түгәрәкләре, сәнгать студиясе һәм театр студиясе оештырылган.

## Төзелеш
Төзелеш 2005 елда башланган. Чиркәү бинасы XVI гасыр рус гыйбадәтханәсе архитектурасының иң яхшы традицияләрендә төзелгән. Upperгары корбан китерү урыны Саровның Изге Серафим хөрмәтенә, аскы корбан китерү урыны - Николай хөрмәтенә, Ликия Мирасы архиепископы, могҗиза эшчесе.

Изге Николай көнендә, 2014 елның 19 декабрендә, хач тантаналы рәвештә изге ителде һәм гыйбадәтханә гөмбәзенә куелды.

Кечкенә изгелек 2016 елның 30 июлендә булды.

Зур изгелек йоласы: 2017 елның 15 февралендә аның изге патриархы Кирилл һәм Бөтен Рус чыгыш ясады.

## Искәрмәләр
Pulver (альбом)

**Pulver** — 2006 елның 25 июле чыккан Швеция Lifelover метал-төркеменең дебют альбомы.

## Треклар

## Яздыруда катнашучылар

* () — вокал, сөйләм, гитара, җырның тексты.
* B — вокал, бас, фортепиано, җырның тексты.
* 1853 — вокал («Vardagsnytt»та һәм «Herrens hand»та), сөйләм, җырның тексты.
* LR — җырның тексты.

## Искәрмәләр

Төркем:Lifelover'ның альбомнары
Thulêan Mysteries

**Thulêan Mysteries** (инглиз теленнән — Туле Серләре) — Норвегия Burzum музыкаль проектының уникенче студия альбомы, 2020 елның 13 мартында Byelobog Productions лейблында Варг Викернес тарафыннан чыгарылган.

Әлеге альбомның тышлыгы Теодор Северин Киттельсенның *Nøkken* (норвег теленнән — «Су тролле») картинасы булган.

## Алшартлар
2019 елның октябрендә Викернес тагын бер Burzum альбомын чыгарырга ниятләве турында твит бастырган. Бу альбом Викернес тарафыннан эшләнгән MYFAROG (Mythic Fantasy Role-playing Game) өстәл рольле уены өчен фон музыка булып хезмәт итәргә тиеш булган.

## Чыгыш көне
2019 елның 18 декабрендә Burzum альбомның тышлыгын бастырган. 2020 елның 13 мартында альбом Byelobog Productions лейблында икеләтә CD форматында һәм Back On Black лейблында икеләтә винил форматында чыккан.

## Композицияләр исемлеге
1 СD

2 CD

## Яздыруда катнашучылар
Варг Викернес — вокал, барлык инструментлар.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* 
* 
* 
* 

Төркем:Burzum'ның альбомнары
Төркем:Музыкаль альбомнар
Төркем:2020 елгы альбомнар
Икороду

**Икороду** () — Нигериянең Лагос штатындагы шәһәр.

Лагос лагунасыннан ерак түгел, Бенин култыгында, Лагостан 23 км төньяк-көнбатышта урнашкан. Огун штаты белән чиктәш.

## Тарих
Йоруба халкының авори кабиләсенең традицион яшәү урыны. Икородуга бу районда урнашкан йорубалар нигез салган.

Шәһәр XIX гасыр уртасында Лагостан Ибаданга сәүдә юлында Ремо Патшалыгының (Иджебу-Ремо) сәүдә посты буларак мөһим әһәмияткә ия булган.

## Халык
2006 елда халык саны — 535 619 кеше. Майдан — 345 км². Икороду халкы арасында берничә дин тарафдарлары бар, шул исәптән христианлык, ислам һәм традицион культлар.

Яков Согбоега Одулате (1884 — 1962) — Нигерия фармацевты, уйлап табучы, эссеисты.

Асисат Ошоала (1994) — Нигерия футболчысы.

Адениран Огунсанья (1918 — 1996) — Нигерия юристы һәм сәясәтчесе.

## Сылтамалар

* Ikorodu
Төркем:Нигерия шәһәрләре
Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Әндрү

**Әндрү** ():
* Әндрү Гудлок
* Әндрү Җәксон
* Әндрү Җонсон
* Әндрү Фаер
Девид

**Девид** ():
* Девид Балтимор
* Девид Ли
* Браян Девид Җозефсон
* Девид Моррис Ли
* Девид Гросс
* Һью Девид Политцер
* Карл Девид Андерсон
Сидоренко

**Сидоре́нко ** ― фамилия, *шулай ук* топоним.
* Александр Сидоренко (1915—1982), Советлар Союзы Герое (1944).
* Василий Сидоренко (1911—1978), Советлар Союзы Герое (1945).
----
* Сидоренко ― Днепропетровск өлкәсе авылы.

Төркем:Фамилияләр
Gothic II

**Gothic II** — санак уены, «Gothic» сериясеннән икенче маҗаралы CRPG. 2002 елның 29 ноябрендә чыгарылган.

## Яңалыклар

* Яңа гильдия өстәлгән — Паладиннар ордены.
* 25 квадрат километрдан артык зурлыктагы фәнтэзи дөньясы.
* Яңа монстрлар барлыкка килгән.
* Функциональ әһәмияткә ия Иннос сыннары барлыкка килгән.
* Корал осталыгы системасы үзгәргән.

## Эшләүчеләр

* *Horst Dworczak* — баш рәссам.
* *Mattias Filler* — сценарий, скриптинг.
* *Stefan Kalveram* — сценарий, скриптинг.
* *Björn Pankratz* — дизайнер.
* *Mike Hoge* — дизайнер.
* *Sascha Henrichs* — 3D/2D художник.
* *Kai Rosenkranz* — музыка, эффектлар.
* *Carsten Edenfeld —* баш программист
* *Nico Bendlin* — программист.

## Бәяләмәләр
Уен «Игромания» журналының «Иң яхшы RPG» (2003) номинациясендә икенче урынны яулаган.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Gothic II Акелла сайтында
Төркем:Санак уеннары
Төркем:Piranha Bytes тарафыннан эшләнгән санак уеннары
Төркем:Gothic
Төркем:2002 елгы санак уеннары
Төркем:Алманиядә эшләнгән санак уеннары
Төркем:Ачык дөньялы санак уеннары
Мартанда

**Мартанда** (Санскрит телендә: मार्तंड, Mārtanda) — Индуизмда Адитьялар дип аталган Ведик Кояш Илаһларының сигезенчесе һәм соңгысы булып тора. Ул Адититан туганга күрә Адитья буларак мәгълүм.

## Этимология
«*Mârtânda*» теонимы «*mârta*» сүзенннән килеп чыккан, моның мәгънәсе «үле» яки «үсмәгән» (сүз «*mri*», «үләргә» сүзе үткән заман сыйфат фигыленнән «*mrita*») һәм «*ânda*», ягъни, «йомырка» яки «кош» сүзе белән бәйле. Исем үле Кояш яки офык сызыгы артына киткән Кояш өчен атама булып тора.

## Искә алынганы

Ригведаның 72 Гимнының 10 китабында мондый шигырь бар:
:: 8 Восьмеро сыновей у Адити,
:: Которые рождены из (ее) тела.
:: С семерыми она присоединилась к богам,
:: Мартанду отбросила прочь.
:: С семерыми сыновьями Адити
:: Присоединилась к первому поколению.
:: К потомству, как и к смерти,
:: Она снова привела Мартанду.
Башта Адитиның бары тик җиде угылы булган, әмма соңрак ул Мартанда дигән сигезенче улын тудырган. Гәрчә Ригведаның башка гимннарында ул башка Адитьялар белән 
Сурьяның формасы буларак искә алынса да, өстә китерелгән шигырьдән аңлашылганча Адити аннан баш тарткан.

*Тайттирия Араньяка*да шулай дип әйтелгән:

:: *Tat parâ Mârtândam â abharat*
:: (Ул Мартанданы тумышка һәм үлемгә алып куйган)

Башка урында Араньяка Адитиның сигез улларының исемнәрен атый: Митра, Варуна, Дхатри, Арьяман, Амша, Бхага, Индра һәм Вивасват. Әмма ул сигез улларның кайсысы Мартандага тәңгәл икәне тәгаенләнми.

Ведадан соң чорда Адитьялар саны уникегә кадәр арткач, канонга *[[Вивасват]]* исеме өстәлгән булган. Вивасват һәм Мартанда еш тәңгәл китерелә.

Җамму һәм Кашмирда Анантнагда Мартанд Кояш Храмы Мартандага багышланган. Хәзерге заманда храм хәрабәләрдә ята һәм анда Мартандага бүтән табынмыйлар. Храмның хәзерге заман алыштырмасы булып Мартанд Тирт атамасы астында янәшә урнашкан комплекс булып тора.

«''Адипарва''»да Мартанда — Яма Раджның улы һәм "Кояш улы" дип аталган Мануның әтисе. Традицион рәвештә Ману Вивасватның яки Сурьяның улы дип санала.

## Шулай ук карарга мөмкин

* Һинд дине Илаһлары

## Киңәшләр


## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине
Төркем:Һинд дине Илаһлары
Төркем:Илаһлар
Төркем:Сурьяга табыну
Котка

**Котка** () — Финляндиянең Күменлааксо төбәгендә урнашкан шәһәр.
## Тарих
Шәһәр статусын 1879 елдан башлап йөртә.
## Халык

## Моны да карагыз
* Коувола
## Искәрмәләр

## Рәсми сайт
* 

Төркем:Финляндия шәһәрләре
SolaZola

**SolaZola** (12 декабрь 1999) — Көнчыгыш Аурупадан порноактриса. Pornhub awards премиясе лауреаты (2022), Pornhub Awards, Biz Europa Awards һәм AVN премияләре номинанты.

## Биография
Солазола 1999 елның 12 декабрендә туган.

IAFD.com аның туган урыны Эстония дип күрсәтә, әмма кайбер матбугат чаралары аның Россиядән булуын әйтә.

2018 елда Pornhub'та карьерасын башлый.

2020 елда SolaZola Nutaku өлкәннәр уен платформасы өчен персонажлар булдыру өчен сайланган Pornhub модельләренең (Eva Elfie һәм Little Reislin белән берлектә) ТОП-3-мод кергән.

2021 елда Американың LA Weekly басмасы тарафыннан төзелгән популяр яшь OnlyFans модельләренең ТОП-10 җыентыгына эләгә.

2022 елда 4-нче еллык Pornhub Awards тантанасында «Most popular verified Couple» номинациясендә җиңде.

Brazzers, TrueAmateurs, Sweety x, Mofos, Pulse Distribution, Reality Kings һәм LifeSelector студияләре өчен төшерелә. 2021 ел мәгълүматлары буенча SolaZola 15 эпизодта төшкән.

Киләчәккә планнары турында интервьюда ул үзенең тормышын порнография төшерү белән бәйләячәгенә тулысынча ышанмавын һәм нинди проектны эшләтеп җибәрү турында төгәл әйтмичә, үз проектын эшләтеп җибәрү омтылышын ясый.

## Фильмография

* $40,000 Vip Escort (2020)
* Amazing Body On Cooking Cutie (2020)
* College Memories (2020)
* Girls Gone Pink 14 (2020)
* Gorgeous Chicks In Stockings Fuck With Double Dildo (2019)
* Horny Teen Gets Fucked Hard From Behind and Takes A Pussy Creampie (2019)
* Hot Teen Plays With Dildo In The Morning (2020)
* I Can Teach You (2020)
* Legal Porno JMC019 (2021)
* Luxury Girl 1 (2020)
* My Hot Girlfriend: Solazola (2020)
* Sexy Brunette Gets Creampied (2019)
* Sexy Teen In Bikini Sucks And Fucks A Dildo On Balcony (2019)
* Spring Cleaning With Sola (2020)
* Spying On SolaZola (2020)

## Искәрмәләр

Төркем:Эстония порноактрисалары
Төркем:Порнографик актрисалар
Альберт Маршалл

**Альберт Маршалл** (29 декабрь 1947) — Мальта авторы һәм режиссёры.

## Укуы
Семинариядә, Мальта Университетында, Лондон Музыка һәм Драма Сәнгате Академиясендә һәм Австралиядә Мельбурнда Виктория Университетында коммуникацияләр өйрәнгән.

## Австралиядә
Маршалл Австралиягә 1981 елда күчкән. Ул Мельбурндагы Виктория сәнгать колледжының даими директоры була һәм Сидней опера театры белән җитәкчелек иткән беренче мальтийлы булган. Күпмедер вакыт Мельбурнның Виктория Сәнгатьләр Колледжында эшләгән. Мальтага кайтканчы Виктория Университетында коммуникацияләр өйрәнгән булган.

## Мальтага кайтканнан соң
1995 елның ноябрендә Мальтага кайткан һәм Мальта Университетында коммуникацияләр өйрәнгән. 2004 елда Маршалл Люксембургка эмиграцияләгән, анда ул Европа Комиссиясе өчен тәрҗемәче булган. Ул комиссия хезмәткәре итеп билгеләнгән һәм 2009 елда Мальтага кайткан.

Маршалл күп шигърият һәм Халык Әдәби Хәрәкәте вакыты антологиясен һәм "Диаспора" китабын нәшер иткән.

## Искәрмәләр

Төркем:Язучылар
Төркем:Шагыйрьләр
Төркем:Режиссёрлар
Бәрәннәрнең тынлыгы (роман)

**Бәрәннәрнең тынлыгы** () — Томас Һаррисның 1988 елда басылган романы. «Бөтен заманның иң яхшы 100 детектив романы»ның Америка версиясенә керә. Серияле үтерүче Һаннибал Лектер турында сериянең икенче романы. Роман 1991 елда экранизацияләнгән.

## Персонажлар

* Һаннибал Лектер
* Кларисса Старлиң
* Джек Кроуфорд
* Джейм Гам / Буффало Билл
* Барни Мэттьюс
* Арделия Мэпп
* Доктор Фредерик Чилтон
* Кэтрин Бэйкер Мартин
* Сенатор Рут Мартин
* Пол Крендлер
* Нобл Пилчер
* Альберт Роджен
* Ай Джей Миггз

## Буффало Билл образы
Үтерүче — чынбарлыкта булган дүрт маньяк-үтерүченең җыелма образы:

* Эд Гин 
* Тед Банди
* Гэри М. Хейдник
* Эдмунд Кемпер

## Экранлаштыру
Китап 1991 елда экранизацияләнгән. Режиссёр — Джонатан Демми. Экранизация Оскар премиясе тарихында 5 төп номинациядә җиңгән өченче фильм булган:

* *Елның иң яхшы фильмы*
* *Иң яхшы ир-ат роле* (Энтони Һопкинс) Һаннибал Лектер роле өчен
* *Иң яхшы хатын-кыз роле* (Җоди Фостер) Клариса Старлиң роле өчен
* *Иң яхшы режиссёр* (Джонатан Демми)
* *Иң яхшы сценарий* (Тед Толли)

Экранлаштыру сайт кулланучылары фикеренчә дөньяның иң яхшы фильмнары исемлегенә керә *IMDb.com*. Роман шулай ук өлешчә «Һаннибал» телесериалында экранизацияләнгән. Лектер ролен Дания актеры Мадс Миккельсен башкарган.

## Бүләкләр
1988 ел: *Иң яхшы роман категориясендә Брэм Стокер Премиясе* (җиңү)

1988 ел: *Иң яхшы роман категориясендә Anthony Award* (җиңү)

1989 ел: *Иң яхшы роман категориясендә World Fantasy Award* (номинация)

## Искәрмәләр
Һаннибал Лектер

**Һаннибал Лектер** () — Томас Һаррис тарафыннан барлыкка китерелгән персонаж. «Кызыл аждаһа», «Бәрәннәрнең тынлыгы», «Һаннибал» һәм «Һаннибал: Күтәрелү» романнарында күренә. Беренче тапкыр «Кызыл аждаһа» романында суд психиатры, серияле үтерүче һәм каннибал буларак күренә. Ул психопат сыйфатларын күрсәтә, искиткеч интеллектка ия. Интеллект аңа медицина даирәләрендә атаклылык китерә, ә каннибализм гади кешеләр арасында.

## Тәнкыйть һәм бәяләмәләр

* Британиянең «Empire» басмасы версиясе буенча Һаннибал Лектер Хопкинс башкаруында йөз иң бөек кино геройлары рейтингында егерме беренче урынны били.
* «IGN» сайты Һаннибал Лектерны «25 иң яхшы куркыныч фильмнардагы явызлар» исемлегендә 6-нчы урынга куя.

* 2016 елда «Rolling Stone» журналы «Һаннибал» сериалыннан Лектерны «Бөтен заманның 40 иң бөек телевизион явызлары» исемлегендә 18-нче урынга куя.

## Искәрмәләр
Эрнст Альбрехт фон Эберштейн

Барон **Эрнст Альбрехт фон Эберштейн** (; 6 июнь 1605, Гехофен — 9 июнь 1676, Нёйхауз) — утыз еллык сугыш вакытында алман хәрби башлыгы, җимеш бирүче җәмгыяте әгъзасы. Даниянең Югары Фил ордены кавалеры.

## Биография
Э. А. фон Эберштейн франкон барон нәселеннән булган. 11 яшеннән ул Голландия армиясенең генерал-лейтенанты булган әнисе ягыннан абыйсы тәрбияләнгән, һәм Нидерландта яшәгән. Эрнст үзенең абыйсының свитасында озын сәяхәтләр ясаган. 1620 елның ноябрендә ул Ак тау янындагы сугышка шаһит булган. Аннары ул графлар фон Мансфельд һәм Штольбергның пажасы була.

1623 елдан фон Эберштейн утыз еллык сугыш вакыйгаларында турыдан-туры катнашкан. Башта ул Иоганн Церклас Тилли армиясендә хезмәт иткән, ә 1625 елдан — Швед гаскәрләрендә.

1630 елдан фон Эберштейн Саксен-Веймар герцогы Вильгельмның камергеры булган.

1632 елда ул Гессен-Кассель ландграфы Вильгельм V армиясендә майор булган һәм империяле һәм испан гаскәрләренә каршы сугышкан.

1637 елдан фон Эберштейн яңадан Швед хезмәтендә фельдмаршал Юхан Банерда булган.

1643 елда ул Гессен-Дармштадт герцогына хезмәт итәргә күчкән һәм Гиссен ныгытмасының коменданты булган. 1646 елда генерал-лейтенант булган һәм Швед һәм Гессен-Кассель отрядларына каршы сугышкан. 1648 елда фон Эберштейнга империяле армиянең генерал-фельдмаршалы исеме бирелгән. 

Вестфаль тынычлыгы төзелгәннән соң фон Эберштейн Түрингиядәге үз поместьеларына киткән.

1657 елдан ул Даниядә була, анда король фельдмаршалы буларак Швед гаскәрләренә каршы сугышкан. Ганс фон Шак белән берлектә, фон эберштейн 1659 елның ноябрендә Нюборг янындагы сугышта Швед армиясен тар-мар итә алган.

Соңрак Саксон хезмәтендә фельдмаршал дәрәҗәсендә булган, Саксониянең Яшерен һәм Хәрби советлары әгъзасы булган. 

1665 елдан Түрингиядә үз биләмәләрендә яшәгән.

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* *Louis Ferdinand von Eberstein*. Beschreibung der Kriegsthaten des Generalfeldmarschalls Ernst Albrecht von Eberstein. — Dresden, 1890.
* *Louis Ferdinand von Eberstein*. Geschichte der Freiherren von Eberstein und ihrer Besitzungen. — Sondershausen, 1865.
* *Theodor Henner.* Eberstein, Ernst Albrecht von // Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). — Leipzig: Duncker & Humblot, 1875—1912.
Төркем:Фил ордены кавалерлары
Төркем:Изге Рим империясе гаскәр башлыклары
Төркем:Швеция гаскәр башлыклары
Төркем:Дания фельдмаршаллары
Төркем:Генерал-фельдмаршаллар
Төркем:Саксония генерал-фельдмаршаллар
Төркем:Утыз еллык сугышта катнашучылар
Канбулат (Мәләвез районы)

**Канбулат** (, ) ― Башкортстанның Мәләвез районындагы торак пункт, авыл. XVIII гасырда нигезләнгән. 1992 елда Башкортстанның торак пунктлары реестрыннан чыгарылган. 2013 елда тергезелгән.  2014 елдан административ үзәге Җиргән авылы булган Җиргән авыл советы авыл җирлеге составына керә.
Почта индексы ― 453880. ОКАТО коды ― 80 241 830 010.

## Географик урыны
Агыйдел елгасының уң ярында Җиргән авылы каршында урнашкан. Авылдан көнчыгышта  тавы урнашкан.

## Тарих
Авылга 1730 елда Канбулат исемле юрматы кешесе нигез салган.

V ревизия (1795 ел) мәгълүматлары буенча, авылда 11 йорт булган, анда 73 кеше яшәгән. 64 елдан соң анда 27 йортта 136 кеше була. 5 гаиләдә ике никахлы кешеләр теркәлгән.

Авыл кешеләре 1917 елга кадәр 168 пот көзге, 464 пот язгы бодай чәчкәннәр. Барлык халыкка 588 ат, 458 мөгезле терлек, 23 сарык, 4 кәҗә туры килә. Хуҗалыкларда барлыгы 42 умарта булган. 

1920―1950 елларда авылда башлангыч мәктәп эшләгән. Бөек Ватан сугышында егермедән артык канбулатлы һәлак булган. Сугыштан соң авыл халкы аерым колхоз булып санала, соңрак Җиргәннең бер өлешендә оештырылган СССРның 50 еллыгы исемендәге колхозга кушыла.

1970-елларда Канбулат авылы халкының күпчелеге Җиргән һәм Йомак авылларына күчә, чөнки авылга «перспективасыз авыл» дип мөһер сукканнар. Район советы президиумы карары белән Канбулат 1992 елда Башкортстанның торак пунктлары реестрыннан төшерелә.

Авыл 2013 елда яңадан тергезелгән. 

Торак пункт (авыл) статусы РФ Хөкүмәтенең 2014 елның 25 февралендәге 143нче номерлы «Башкортстан Республикасындагы географик объектларга исемнәр бирү турында» карары белән бирелгән. Авыл халкы шәхси ярдәмче хуҗалыкларын милеккә рәсмиләштерү мөмкинлеге алган. Башкортстанның ике авылына (икенчесе ― Нуриман районы Тирәкле авылы) исем бирү турында карарны Россия Хөкүмәте Рәисе Дмитрий Медведев имзалаган. 

2014 елдан административ үзәге Җиргән авылы булган Җиргән  авыл советы авыл җирлеге составына керә.

## Халык

## Шәхесләр

## Хезмәт мәшгульлеге
Халык умартачылык һәм яшелчәләр үстерү, йорт кошлары, вак мөгезле терлекләр үрчетү, бакчачылык белән шөгыльләнә.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Станислав ШАХОВ. Как крестьяне и чиновники в Башкирии вернули к жизни деревню-призрак//КП-Уфа, 28 Ноября 2012
* Канбулатово на портале «Генеалогия и Архивы»

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:1730 елда нигезләнгән торак пунктлар
Төркем:Башкортстанның яңадан тергезелгән торак пунктлары
Төркем:Мәләвез районы  торак пунктлары
Маҗар кенәзлеге

**Маҗар кенәзлеге** () — Урта Дунай түбәнлегендә беренче маҗар дәүләте, якынча 895 елда нигезләнгән.

## Тарих

### Барлыкка килү
890 ел тирәсендә хазарлар һәм угызлар басымы астында бөҗәнәк кабиләләренең бер өлеше Волга аша чыккан һәм монда күчеп йөрүче маҗарларны кыса башлаган. Нәтиҗәдә, маҗарлар Леведияне калдырырга һәм көнбатышка Днепр аша күченергә мәҗбүр булганнар. «Gesta Hungarorum» хроникасы мәгълүматлары буенча, Кенәз Альмош аталган түгел рус кенәзен (бәлки, Олегны) тар-мар иткән, аны Киевта камап алган һәм руслар аңа 10 мең көмеш марка түләгәннән соң гына китәргә ризалашкан.

Маҗарларның Днепрның уң ярында пәйда булуы Болгария белән конфликтка китергән. Бу вакытта Болгар патшасы Симеон Византия белән сугыш алып барган, әмма моңа карамастан, маҗарлар тар — мар ителгәннәр һәм көнбатышка, Карпатлар артына — Паннониягә хәрәкәтләрен дәвам итәргә мәҗбүр булганнар.

906 ел тирәсендә маҗарлар, Бөек Морав дәүләте калдыкларын тар-мар итеп, Паннон тигезлеген басып алганнар.

### [[Маҗар патшалыгы]] барлыкка килгәнче

## Искәрмәләр

## Әдәбият

*  ISBN 9789638916730
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Төркем:Маҗарстан тарихында дәүләтләр
Төркем:Элекке конфедерацияләр
Төркем:IX гасыр Маҗарстанда
Төркем:X гасыр Маҗарстанда
Төркем:XI гасыр Маҗарстанда
Ко Ён Хи

**Ко Ён Хи** (; *[[26 июнь]] [[1952 ел|1952]], [[Osaka|Осака]], [[Япония]] — [[13 август]] [[2004 ел|2004]], [[Париж]], [[Франция]]*) — КХДҖдан актриса һәм биюче. Ким Чен Ирның хатыны һәм Ким Чен Ынның әнисе.

Ко Ён Хи 2004 елда Парижда күкрәк рагыннан вафат булган (башка мәгълүматлар буенча, бер ел элек автомобиль һәлакәтендә һәлак булган).

## Шәхес культын урнаштыру омтылышлары
Ко Ён Хиның Корея-Япон чыгышы һәм аның бабасы Япония император армиясенең тегү фабрикасында эшләве Төньяк Корея җәмгыятендә Ко Ён Хиның статусын (сонбун) бик түбән итәр иде.

Шуңа да карамастан, Ко шәхес культын оештырырга берничә тапкыр омтылышлар ясалган. Бу омтылышлар уңышсызлыкка очраган һәм 2008 елда Ким Чен Ирның йөрәк өянәгеннән соң туктатылган. Аның чын исемен ачу халыкка начар сонбун бирер иде һәм Корея башлыкларының «чиста кан» идеясен җимерер иде. Шуңа күрә Ким Чен Ир үлгәч, хатын-кызның исеме, Япониянең шәхси Кансай университеты профессоры Ли Ён Хван белдерүе буенча, КХДҖның дәүләт сере булып киткән. Шул ук вакытта аны данлаганда «Бөек Ана» һәм башка исемнәр белән атаганнар.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Ким Чон Ын
* Bi mat ve nguoi phu nu duoc Kim Chang In sung ai
* BBC News obituary

Төркем:КХДҖ актрисалары
Төркем:КХДҖ хакимнәренең хатыннары
Төркем:КХДҖ җитәкчеләренең әти-әниләре
Зөфәр Сафин (1968)

**Зөфәр Ядкәр улы Сафин** (; 27.01.1968, Акбулат, Чистай районы, ТАССР — 21.05.2023, Казан, Татарстан) — татар җырчысы, җәмәгать эшлеклесе, Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе экс-солисты (1995—2003), Татарстанның атказанган артисты.

## Тормыш юлы
Зөфәр Ядкәр улы Сафин 1968 елның 27 гыйнварында ТАССРның Чистай районы Акбулат авылында туган. Күрше Чуаш Ялтаны авылының урта мәктәбен тәмамлый, Түбән Каманың «Яшьлек» мәдәният йортында солист булып эшли.

1987—1991 елларда Казан дәүләт консерваториясендә Россиянең атказанган, Татарстанның халык артисткасы Әлфия Заһидуллина классында вокал буенча белем ала. Консерваторияне тәмамлаганнан соң, Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать институтының «Татар халык җырлары» факультетында дәвам итә, 1995 елда тәмамлый.

1995 елдан 2003 елга кадәр елларда Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең эстрада бүлегендә җырчы булып эшли, солист.

2009 елдан концерт эшчәнлеге белән бәйле шәхси эшмәкәрлек белән шөгыльләнә башлый.

2023 елның 21 маенда Казанда авырудан соң вафат була. Хушлашу Казанның Мәрҗани мәчетендә уза. Туган авылы Акбулатта җирләнгән.

## Гаиләсе

Хатыны — Наилә Сафина, Әстерхан шәһәрендә туып үскән, Казан мәдәният һәм сәнгать институтында белем алган профессиональ җырчы.

Балалары: кызы һәм улы була.

## Искәрмәләр

Төркем:Чистай районында туганнар
Төркем:Казанда вафатлар
Төркем:Татар җырчылары
Төркем:Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлаучылар
Төркем:Казан дәүләт консерваториясен тәмамлаучылар
Арпад

**Арпад** (; 845 һәм 855 арасында — 907) — маҗарлар хакиме (надьфейеделем). Арпадлар династиясенә нигез салучы.

## Биография
Арпад дьюла (воевода) Альмошның улы булган. Маҗар тарихчысы Дьюла Кристо фикеренчә, юлбашчының исеме төрки телдәге *árpa* (арпа) сүзеннән килеп чыккан. 889 елда Арпад әтисенең титулын мирас итеп алган. 904 елга кадәр, маҗарлар хазарлардан алган традиция буенча, ул кендю титулын йөрткән Курсан белән хакимиятне бүлешкән.

Арпад маҗарларга Бөек Моравиягә һөҗүм (892), Византия ягында болгарлар белән сугышта (894—896), Көнчыгыш-Франк короле Арнульф үтенече буенча Ломбардиягә поход вакытында җитәкчелек иткән. Аның җитәкчелегендә Борынгы маҗар кабиләләре конфедерациясе хәзерге территорияләренә күченгән. 900—901 елларда Арпад җитәкчелегендәгемаҗарлар Блатен кенәзлеген тулысынча тар-мар иткән. Шуннан соң Арпад гаскәр башлыгы Юхутумга Трансильванияне яулап алырга боера, анда маҗарларга һунннар нәселеннән булган секейлар ярдәм күрсәткәннәр.

Традиция буенча Арпадның 4 улы булган: Таркапус (Тархош, Таркчау), Иелах (Юлее, Елек), Иутоцус (Юташ), Жольт (Залтас), ә башка мәгълүматлар буенча шулай ук улы Лиюнтика (Левенте).

## Кинода

* Казаныш / Honfoglalás (1996; Маҗарстан) режиссёр — Габор Кольтаи, Арпад ролендә Франко Неро.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Арпад // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* *Miguel de Ferdinandy*. Árpad // Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas. Band 1. München 1974, S. 97—98
Төркем:Арпадлар
Төркем:Маҗар кабиләләре башлыклары
Төркем:IX гасыр Европа хакимнәре
Төркем:X гасыр Европа хакимнәре
Солёный (Ишембай районы)

**Солёный** (, ) ― Башкортстанның Ишембай районындагы торак пункт, хутор. XIX гасырда нигезләнгән. 1981 елда Башкортстан АССР торак пунктлары реестрыннан төшерелгән. 2007 елда тергезелгән. Петровское авыл советы авыл җирлегенә карый. Почта индексы — 453230, ОКАТО коды — 80231855008.

## Географик урыны
;Ара
* Авыл советы үзәгенә (*[[Петровское (Ишембай районы)|Петровское]]*) кадәр – 8 км.
* Якындагы тимер юл станциясенә (*[[Ишембай]]*) кадәр – 35 км.

## Атамасы
Авылның атамасы Солёный () якындагы тоз сазлыгы буенча бирелгән.

## Тарих
Авылга XIX гасырда хәзерге Украина һәм Беларусия территориясеннән күченүчеләр нигез салган. 

1973 елда янгыннан соң авыл бөтенләй диярлек бушап калган. 1981 елда Башкортстан АССР Югары Советы Президиумының 1981 елның 14 сентябрендәге 6-2/327 номерлы «Кайбер торак пунктларны Башкортстан АССРның административ-территориаль бүленүе буенча исәп-хисап мәгълүматларыннан чыгару турында» указы нигезендә рәсми рәвештә юкка чыгарылган (Ишембай районының Кодаш, Лашмино, Фарейкин торак пунктлары белән бергә). 

2007 елда РФ Хөкүмәтенең 2007 елның 10 сентябрендәге 572 номерлы «Адыгея Республикасында, Башкортстан Республикасында, Ленинград, Смоленск һәм Чиләбе өлкәләрендә географик объектларга исемнәр бирү һәм географик объектларның исемнәрен үзгәртү турында» карары нигезендә яңадан рәсми рәвештә тергезелгән. 

## Халык
2010 елның 14 октябренә карата халык саны ― 1 кеше.

## Шәхесләр

## Икътисад
«Зеркальный карп» крестьян-фермер хуҗалыгы — балык тоту һәм балык үрчетү. Туризм.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Почтовые индексы Ишимбайского района 
* Начальная страница Ишимбайского района портала «Генеалогия и Архивы»
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан 

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Ишембай районы торак пунктлары
Төркем:Башкортстанның яңадан тергезелгән торак пунктлары
Борынгы көнчыгыш славян теле

**Борынгы көнчыгыш славян теле** яки **борынгы рус теле** — көнчыгыш славяннар теле, якынча VII—VIII гасырдан XIV—XV гасырга кадәр, ягъни борынгы рус этник берләшмәсе теле аның барлыкка килү, берләшү һәм таркалу чорында кулланылган. Беларус, рус һәм украин телләренең уртак чыгыш теле булып тора. Борынгы рус теле тарихының шартлы башы булып *русь* сүзенең беренче искә алыну вакыты — безнең эраның беренче меңьеллыгы ахыры санала.

Кайбер лингвистлар «борынгы рус теле» түгел, ә славян диалектлары төркеме генә булган дип саный.

## Искәрмәләр

Төркем:Көнчыгыш славян телләре
Төркем:Урта гасыр телләре
Төркем:Үле телләр
Гөрҗистан Совет Энциклопедиясе

**Гөрҗистан Совет Энциклопедиясе** () — гөрҗи телендә беренче универсаль энциклопедия. 1965 елдан Тбилисида нәшер ителгән. 12 томнан тора. Соңгы, уникенче том бары тик Гөрҗи ССР багышланган һәм гөрҗи һәм рус телләрендә чыгарылган.

Редакция коллегиясе рәисләре:

* 1965—1992 елларда — Иракли Абашидзе
* 1992—2006 елларда — Автандил Сакварелидзе
* 2006 елдан — Зураб Абашидзе

Баш мөхәррире — Роин Метревели.

## Сылтамалар

* ქართული ენციკლოპედია_Georgian Encyclopedia 
Төркем:Әлифба буенча китаплар
Төркем:Универсаль совет энциклопедияләре
Төркем:Гөрҗи ССР
Төркем:Гөрҗистан
Төркем:Гөрҗи телендә энциклопедияләр
Цихисубани (Душети муниципалитеты)

**Цихисубани** () — Гөрҗистанда, Мцхета-Мтианети краеның Душети муниципалитетында урнашкан авыл.

## География
Авыл крайның төньяк өлешендә, Душетидан турыдан-туры көнбатышка таба 22 километр ераклыкта урнашкан.

## Халык
2014 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, авылда 44 кеше яшәгән.

## Әдәбият

* Гөрҗистан Совет Энциклопедиясе, Том 11, Бит 238, Тбилиси, 1987 Ел.

## Искәрмәләр

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Душети муниципалитеты торак пунктлары
Болтово (Новосибирск өлкәсе)

**Болтово** — Россиянең Новосибирск өлкәсенең Созын районында урнашкан авыл. Болтово авыл советының административ үзәге.

## География
Авыл мәйданы — 76 гектар.

## Тарих
1861 елда авылда Ходайның Югарыга күтәрелүе хөрмәтенә бер тәхетле агач чиркәү төзелгән.

## Халык

## Инфраструктура
2007 ел мәгълүматлары буенча авылда бер сәламәтлек саклау учреждениесе һәм бер мәгариф учреждениесе булган.

## Искәрмәләр

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Созын районы торак пунктлары
Болтово авыл советы

**Болтово авыл советы** — Россия Федерациясе Новосибирск өлкәсенең Созын районындагы авыл җирлеге.

Административ үзәге — Болтово авылы.

## Халык

## Авыл җирлеге составы

## Искәрмәләр

Төркем:Әлифба буенча административ берәмлекләр
Төркем:Созын районы муниципаль берәмлекләре
Төркем:Новосибирск өлкәсенең авыл җирлекләре
Җиһангир Алкин

**Җиһангир Сәетгәрәй улы Алкин** (; ,  — , билгесез) — татар милли хәрәкәте эшлеклесе, Бөтенроссия мөселман гаскәриләренең 1 нче һәм 2 нче корылтайлары делегаты (1917—1918), Хәрби Шураны оештыручыларның һәм җитәкләүчеләрнең берсе.

## Биографиясе
Җиһангир Сәетгәрәй улы Алкин 1897 елның 13 октябрендә Казан шәһәрендә татар җәмәгать эшлеклесе Сәетгәрәй Алкин гаиләсендә туа. Татар, мөселман. 1841 елның 17 маендагы Казан дворян депутатлар җыелышының билгеләмәсе буенча Алкиннар нәселе Казан губернасының дворян шәҗәрәсе китабының III өлешенә кертелә.

1915 елда Казанда реаль училище тәмамлый. Беренче бөтендөнья сугышында катнаша, прапорщик дәрәҗәсенә ия була. 1915—1916 елларда абыйсы Ильяс Алкин белән бергә Петроградта «Татар учагы» түгәрәге эшен оештыруда катнаша. «Безнең тавыш» газетасын нәшер итүдә башлап йөри.

1917 елның көзендә мөселманнар социаль исемлеге буенча Учредительләр җыенына сайлана. 1917 елгы Февраль революциясеннән соң татар милли азатлык хәрәкәтендә катнаша, «Идел-Урал» республикасын оештыручылардан, штатның коллегиясе башында торган.

Болак арты республикасы вакыйгалары барышында 1918 елның 23 февралендә Совет хакимияте вәкилләре тарафыннан кулга алына, соңрак азат ителә.

Алдагы язмышы билгесез.

## Гаиләсе
Атасы — җәмәгать эшлеклесе Сәетгәрәй Алкин

4 бер туган булуы билгеле, алар арасында: Ильяс Сәетгәрәй улы (28.11.1895, Казан — 9.05.1938, Мәскәү), меньшевик, соңрак эсер, оештыру җыелышы әгъзасы. 1919 елдан РКПда (б). 1937 елда кулга алына, атып үтерелә, реабилитацияләнгән.

Бабасы — җәмәгать эшлеклесе Шаһиәхмәт Алкин (1812―1879).

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Мусульманские депутаты Государственной думы России, 1906—1917 гг.: Сборник документов и материалов. Уфа, 1998. С. 276—277;
* *Усманова Д. М.* Из рода Алкиных // Татарстан. 1993. № 12;
* *Усманова Д. М.* Мусульманские представители в Российском парламенте, 1906—1917. Казань, 2005.
* *Иванов Б. Ю., Комзолова А. А., Ряховская И. С.* Государственная дума Российской империи: 1906—1917. Москва. РОССПЭН. 2008.
* ''Боиович М. М.'' Члены Государственной думы (Портреты и биографии). Первый созыв. М, 1906 С. 109.
* Первая Государственная Дума. Алфавитный список и подробные биографии и характеристики членов Государственной Думы. — М.: Тип. Товарищества И. Д. Сытина, 1906. — 175 с.
* Государственная Дума первого призыва. Портреты, краткие биографии и характеристики депутатов. — Москва: «Возрождение», 1906. C. 112.
* Национальный архив Республики Татарстан. Фонд 977. Опись Л./д. Дело.31305; Фонд 41. Опись 8. Дело 344; Фонд 51. Опись 1. Дело 316;
* Российский государственный исторический архив. Фонд 1278. Опись 1 (1-й созыв). Дело 28. Лист 17; Фонд 1327. Опись 1.1905 г. Дело 141. Лист 71.
* Давлетшин Т. Советский Татарстан. Лондон, 1974.
* Султан-Галиев М. Избранные труды. Казань, 1998.

Төркем:Татар милли хәрәкәте шәхесләре
Төркем:Казан реаль училищесын тәмамлаучылар
Вязовка (Пенза районы)

**Вязовка** — Россиянең Пенза өлкәсенең Пенза районындагы авыл. Богословка авыл советы составына керә.

## Тарих
1960 елда РСФСР Югары Советы Президиумы указы белән *Дурасовка* авылы *Вязовка* дип үзгәртелгән.

## Халык

## Искәрмәләр

Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Төркем:Пенза районы торак пунктлары
CYGO

**CYGO** (чын исеме: Леонид Алексеевич Вакулчук; 1998 елның 6 июнендә туган; Могилев, Беларусия) — Беларусия рэперы, җырчы һәм шагыйрь.

2018-нче елда «ВКонтактеда» елның иң популяр җыры булган «Panda E» җырын башкарып дан казанган.

## Дискография

### Альбомнар

### Ялгызлар

## Искәрмәләр

Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1998 елда туганнар
Төркем:6 июнь көнне туганнар
Рогачиха (Вологда өлкәсе)

**Рогачиха** — Вологда өлкәсенең Верховажье районындагы авыл.

## География
Верховажьега кадәр автоюл буенча ара — 6 км. Якындагы торак пунктлар — Павлогорская, Сергеевская, Моисеевская.

Верховажье авыл җирлеге составына керә.

## Халык
2002 елгы җанисәп буенча халык саны — 23 кеше (11 ир — ат, 12 хатын-кыз). Күпчелек милләтләр — руслар (83%).

## Искәрмәләр

Төркем:Верховажье районы торак пунктлары
Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар
Тёплый Ручей (Вологда өлкәсе)

**Тёплый Ручей** — Вологда өлкәсенең Верховажье районындагы авыл.

Бу Верховажье авыл торак пунктының өлеше, административ-территориаль бүленеш ягыннан — Верховажье авыл советында.

Верховажье өлкәсенең үзәк үзәгенә юл белән 3 км. Иң якын торак пунктлар — Филинская, Эксинское, Сомицыно, Верховажье .

2002 елгы җанисәп буенча халык саны 569 кеше (271 ир-ат, 298 хатын-кыз). Күпчелек милләт — рус (97) %).

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Теплый Ручей Вологда өлкәсенең торак пунктлары реестрында