Нәзир Колбахтин

**Нәзир Морзабай улы Колбахтин** (1941 елның 17 сентябре, Шәрипкол, Кырмыскалы районы, Башкорт АССР, ССРБ) — Совет һәм Россия галим-тарихчы, тарих фәннәре докторы, Башкорт дәүләт университеты профессоры. Башкортстан республикасының атказанган фән эшлеклесе, Россия Федерациясе фән һәм югары белем министрлыгының почётлы хезмәткәре.

## Тормыш юлы
Нәзир Колбахтин 1941 елның 17 сентябрендә Башкорт АССРның Кырмыскалы районы Шәрипкол авылында туа. Прибельский бистәсендә урта мәктәпне һәм Октябрь нефть техникумының урта техникумын тәмамлаганнан соң, «Аксаковнефть» нефть һөнәре идарәсенең слесарь, бригадир, газокомпрессор станциясе механигы, нефть-газ һөнәре идарәсенең нефтестабилизацион җайланмасы башлыгы булып эшли.

1971 елда Башкорт дәүләт университетының тарихи факультетын тәмамлый. 1972—1976 елларда Кырмыскалы районының Шәйморат урта мәктәбе директоры булып эшли. 1976—1979 елларда Мәскәү дәүләт университетының максатчан аспирантурасында укый. 1979 елда «1773—1775 елларда крестьян сугышында башкортларның катнашуы» темасы буенча кандидатлык диссертациясен яклый.

1979 елдан Башкорт дәүләт университетының ватан тарихы кафедрасында эшли. 1997 елда «XVIII гасырда башкорт җирләрендә тау заводы төзелеше» темасы буенча докторлык диссертациясен яклый һәм шул ук кафедрада профессор исемен ала. 2000 елдан 2012 елга кадәр Башкорт дәүләт университетының археология, борынгы һәм урта гасыр тарихы кафедрасы мөдире булып эшли.

## Профессиональ мәнфәгатьләре
Колбахтинның фәнни мәнфәгатьләре өлкәсе — XVIII гасыр Башкортстанның социаль-икътисади һәм сәяси тарихы. Аерым алганда, галимнең хезмәтләре Башкортстанда тау заводы сәнәгатен үстерүгә, шулай ук 1773—1775 елларда крестьян сугышына багышланган.

Колбахтин 350 дән артык фәнни эш, шул исәптән 20 монография һәм уку әсбапларын бастырып чыгара. Мәктәп һәм югары уку йортлары дәреслекләре авторы, берничә җыентык һәм энциклопедия редакторы. Башкортстан тарихы буенча фундаменталь тикшеренүләрдә мәкаләләр авторы һәм автордашы булып тора: «Башкортстан Республикасының тарихи-мәдәни энциклопедик атласы» (2007), «Башкортстан. Кыскача энциклопедия» (1996), «Башкорт энциклопедиясе» 7 томында (2005—2011), «Башкортларның хәрби тарихы: Энциклопедия» (2013).

Колбахтин җитәкчелегендә 5 фән кандидаты диссертация яклаганнар.

## Бүләкләр

* Югары һөнәри белем бирүнең мактаулы хезмәткәре (2003);
* Башкорт дәүләт университетының мактаулы профессоры (2011);
* Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясенең Р. Г. Кузеев исемендәге премиясе (2009);
* Мөхәммәтсәлим Өметбаев исемендәге премия (2015).
* «Башкортстан Республикасында фидакарь хезмәте өчен» аерым хөрмәтләү билгесе (2009).

## Библиография
Китаплар:

* Горнозаводское строительство на территории Исторического Башкортостана. Уфа, 1996.
* Горнозаводская промышленность Башкортостана ХVIII в. Уфа, 2000.
* Башкирские вожди в Крестьянской войне 1773—1775 годов. Уфа, 2004.
* Наказы народов Башкортостана в Уложенную комиссию 1767—1768 годов. Уфа, 2005 (в соавторстве).
* Грамоты русских царей башкирам. Уфа, 2007.
* Башкирские рудопромышленники Тасимовы. Уфа, 2011 (в соавторстве).

Мәкаләләр:

* 
* Этапы модернизации медеплавильной промышленности Южного Урала (XVIII — начало XX вв.) Вестник Академии наук Республики Башкортостан. 2016. № 19. С. 49. (в соавторстве).

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Профиль в РИНЦ

Төркем:Урыс тарихчылары
Төркем:ССРБ тарихчылары
Төркем:Кырмыскалы районында туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1941 елда туганнар
Төркем:17 сентябрь көнне туганнар
Төркем:Тарих фәннәре докторлары
Төркем:БДУ укытучылары
Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар