Михаил Покчи-Петров

**Михаил Покчи-Петров**, Михаил Петрович Петров (; *[[1930 ел]]ның [[4 октябрь|4 октябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Вотяк автономияле өлкәсе]], [[Можга районы]], [[Зур Сибы]] ― [[1959 ел]]ның [[26 июнь|26 июне]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Удмурт АССР]], [[Ижевск]]*) ― шагыйрь, театр режиссёры, 1958 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы. Удмурт АССР Дәүләт премиясе лауреаты (1972, вафатыннан соң). Удмурт АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе. 

## Тәрҗемәи хәле
1930 елның 4 апрелендә Вотяк автономияле өлкәсенең (хәзерге Удмурт Республикасы) Можга районы Зур Сибы авылында күп балалы гаиләдә туган. Балачактан ук сәхнәгә мәхәббәте уяна, үзешчән сәнгать спектакльләрендә катнаша.Бөек Ватан сугышы елларында, күп кенә яшьтәшләреннән аермалы буларак, мәктәпне ташламаган, укыган, дәресләрдән соң өлкәннәргә кырда ярдәм иткән, моның өчен үз гомерендә беренче бүләкне — «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медален алган. 

7 сыйныфны тәмамлагач, Можга педагогика училищесына (1999 елдан ) укырга керә. Әлеге уку йортында вакытта үзенең беренче шигырьләрен яза, аларны җирле газеталарда бастыра; үзешчән сәнгать белән дә шөгыльләнүен туктатмый. 1950 елда, педагогика училищесын тәмамлагач, Удмурт педагогика институтының (1971 елдан дәүләт университеты) тел һәм әдәбият факультетында белем алуын дәвам итә. Институтта укыганда, әдәби түгәрәккә йөри, үзешчән сәнгатьтә катнаша, җирле радиода эшли.

1951 елда Мәскәүгә А. В. Луначарский исемендәге театр сәнгате институтының (ГИТИС) режиссерлык факультетына укырга җибәрелә, анда аның җитәкчесе һәм остазы СССР халык артисты  булган. Мәскәүдә тырышып укыган, театр спектакльләрендә катнашкан, яңа танышлар булдырган, шигырьләр язуын дәвам иткән.

## Режиссерлык эше
ГИТИСны тәмамлагач, Ижауга кайта һәм Удмурт музыкаль-драматик театрында (1996 елдан Удмурт Республикасының дәүләт  ) режиссер вазыйфасын башкара. Бу вакытта адашы Михаил Петрович Петров тәкъдиме белән үз фамилиясенә Покчи () алкушымчасын өсти, киң даирәләрдә Покчи-Петров псевдонимы белән таныла. Кыска вакыт эчендә ул Степан Широбоков, Игнатий Гаврилов, Александр Островский, Алексей Арбузов һәм башка драматурглар пьесалары буенча спектакльләр куя.

## Иҗаты
ГИТИСның бишенче курсына үзенең «Тодматскон» (Танышу) исемле беренче шигъри җыентыгының кулъязмасын әзерли, китап 1956 елда «Удмуртия» нәшриятында дөнья күрә, әлеге китаптан соң СССР Язучылар берлегенә кабул ителә.

Театрда эшләгәндә шигырьләр турында да онытмый. 1959 елда «Малпаськон» (Уйлану) дип аталган икенче җыентыгы басылып чыга. Шигырьләре оптимистик рухта язылган: аларда патриотик мотивлар, халыклар дуслыгы темасы, туган якны данлау авазлары көчле яңгырый.

40тан артык шигыренә Геннадий Корепанов-Камский, Герман Корепанов һәм башка композиторлар музыка язган, алар җыр булып киткән.

## Китаплары
* «Тодматскон» («Танышу») 
* «Малпаськон» («Уйлану») 
* «Под небом твоим»

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* Удмурт АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе ― *театр сәнгате һәм әдәбияты өлкәсендәге хезмәтләре өчен*.
* 1972 ― Удмурт АССР Дәүләт премиясе (вафатыннан соң) ― *«Под небом твоим» шигырьләр җыентыгы өчен*
 
## Фаҗигале үлеме
1959 елның җәендә Михаил Покчи-Петров  су коенырга китә, коену 28 яшьлек яхшы йөзә белгән шагыйрь өчен фаҗигале тәмамлана. Ул суга чума, ләкин су катламында күренмәгән элеккеге паром пристане баганасына бәрелеп, умыртка баганасының муен өлешен сындырган.

Гай Сабитов шагыйрь истәлегенә сонетлар  багышлаган.

## Искәрмәләр

## Әдәбият
* *[[Вячеслав Ар-Серги]]*. Михаил Покчи-Петров. Ижевск: «Известия Удмуртской Республики», 2009.
* *Пагирев&nbsp;В.&nbsp;Г.* От берега до берега: Переводы с удмуртского Ижевск: «Удмуртия», 1984.

## Сылтамалар
* Михаил Покчи-Петров. Краеведческая карта Можгинского района 
* Михаил Покчи-Петров.  Институт удмуртской филологии, финно-угроведения и журналистики

Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:ССРБ Язучылар берлеге әгъзалары
Төркем:Россия язучылары
Төркем:XX гасыр язучылары
Төркем:Удмуртия язучылары
Төркем:Ар шагыйрьләре
Төркем:ГИТИС тәмамлаучылар
Төркем:Удмуртия дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:Россия театр режиссёрлары
Төркем:Удмурт АССР атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:«Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«Аеруча хезмәт күрсәткән өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Шәхесләр:Удмурт Республикасының дәүләт милли театры