open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Әхнәф Исрафилов

**Әхнәф Исрафилов** - актер.  1951 елның 1 гыйнварында ТАССРның  Минзәлә районы Кичнарат авылында туган. 1971 елдан Минзәлә татар дәүләт драма театрында артист булып эшли.  Татарстанның атказанган артисты.  
## Театрда сәхнәләштергән рольләре
* «Башмагым»    Х.Ибраһимов -   Хезмәтче
* “Мария”    А.Салынский  -  малай
* “Һәйкәл”    Ә.Баян  -  массовка
* “Соңгы кара кош”    Г.Баһаветдинов  -  Сәнәкче
* “Гарасат”    Г.Сабитов  -  массовка
* «Җәмиләнең җенләнүе»    Ф.Садриев    Реж. – постановщик
* «Безнең авыл Робинзоны»    Т.Миңнуллин    Реж. – постановщик
* «Беренче театр»    Г.Камал    Реж. – постановщик
* «Ир-баш, хатын-муен»    Р.Җиһаншина    Реж. – постановщик
* «Тигезсезләр»    Ф.Әмирхан  -  Егет
* «Җен алыштырган»    Т.Миңнуллин    Реж.- постановщик
* «Хан кызы» (“Ханская дочь”)    Ризван Хәмид  -  Адашев
* «Соң инде»    Г.Каюмов  -  Психолог, Альберт, Рәшит
* «Айгырыңны үтечкә бир»    Р.Кинҗәбаев  -  Күсәк Чынтимер
* «Сихерче» (“Ясновидящая”)    Нәбирә Гыйматдинова  -  Батыр әкә
* “Гаугалы никах” («Филумена Мартурано»)     Эдуардо де Филиппо (Г. Каюмов тәрҗемәсе)    Адвокат – Ногелло
* «Айгырыңны үтечкә бир»    Р.Кинҗәбаев  -  Илшат
* «Ашыгасын, Сафа!»     Э.Ягудин  -  Вакыйф
* «Кызлар нигә елый?»    Ф.Бүләков   -  Гайсар
* «Акча кемгә кирәкми?!» (“Всем нужны деньги”)    М.Мөсифуллин  -  Закирҗан
* «Яр»    Б.Сәлахов  -  Бабай
* “Подарки Бабушки Яги”    А.Попов  -  Дед Мороз
* «Поп һәм аның ялчысы Балда»    А.Пушкин  -  Олы шайтан (реж. – постановщик)
* “Исәнмесез”    Т.Миңнуллин  -  Ирек
* «Тәүфикле песи»    Һ.Такташ  -  Реж. - постановщик
* «Остазбикә» (“Во имя любви”)    Гаяз Исхакый  -  1-нче абруйлы карт, ата
* “Сөннәтче бабай”    Г. Исхакый  -  Арбах
* «Яратылыш» (“Меченая любовь”)    М.Гыйләҗев  -  Зөбәрҗәтнең әтисе
* «Сказка  про волшебный ключ, Ивана-богатыря и Кощея – злого заморского царя»    Н.Гиппиус, М.Туберовский, И.Тиручин  -  Заяц
* «Җиденче кияү»    Х.Ибраһим  -  Ассистент режиссера
* “Чәпәләй һәм Тәпәләй маҗаралары” (“Приключения Чапи и Тапи”)    Л. Лерон  -  Мыргали
* “Мөһаҗирләр” (“Беженцы”)    Мәхмүт Галәү  -  Доктор
* “Гашыйклар кәмите” (“Комедия  влюбленных”) Рабит Батулла  -  Гөлшәриф
* “ Җырланмаган җырым син” “ Сокровище певучее»    Аманулла  -  Тәхәү
* “Мулла”    Т.Миңнуллин  -  Бәдретдин, Сәләхетдин
* “Күзләреңнән үбеп”    Р.Харис  -  Лейтенант
* “Бер картлыкта, бер яшьлектә”    А.Гаффар  -  Гөзәер
* “Сөннәтче бабай”    Г. Исхакый  -  Ишан, автор
* “Маша һәм Аю. Яңа маҗаралар”    инсценировщик – Гареева Эльмира Хаматхалиловна  -  Почтальон Печкин, Охотник
* “Тилмереп дога көткәннәр... ”    Р.Кинҗәбаев  -  Газраил
* "Шомбай" К.Мәргән - Мулла
* "Йолдыз егет" О.Уайльд - икенче урман кисүче
* "Кирәкле кишер яфрагы" Р.Сабыр - Райком секретаре
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Әхнәф Муллагали улы Исрафилов . Минзәлә татар дәүләт драма театры сайты.

## Моны да карагыз

Төркем:Шәхесләр:Минзәлә театры актерлары Төркем:Татарстанның атказанган артистлары
Мөнир Шаһиев

**Шаһиев Мөнир Әхмәтҗан улы** (2 февраль 1929 ел) — укытучы, совет һәм фирка органнары хезмәткәре, җәмәгатьче. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1995), Коншак районының мактаулы гражданы (2000)

## Биографиясе
Мөнир Әхмәтҗан улы Шаһиев 1929 елның 2 февралендә Чиләбе өлкәсенең Коншак районы Биктимер авылында туган. 1973 елда Чиләбе дәүләт педагогия институтын тәмамлый.

Яшүсмер егет 1943 елдан олылар белән беррәттән «Коммуна» колхозында (Солтанай авылы) төрле эшләрдә хезмәт сала.

1945-1989 елларда район мәктәпләрендә башлангыч сыйныфлар һәм тарих укытучысы, Күлмәк авыл советы рәисе, КПСС-ның Коншак район комитетының инструкторы, «Кояш» совхозы фирка комитеты секретаре була.

1993 елда Мөнир Әхмәтҗан улы Коншак районын торгызу буенча милли программаны эшләүчеләрнең берсе. Күп тапкырлар җәмәгать чараларын, шул исәптән Чиләбе өлкәсендә Башкорт мәдәнияте һәм иҗаты көннәрен үткәрүне, Чиләбедә, Уфада, Аргаяш районында һ.б. Коншак көннәрен, Сабантуй милли бәйрәмен, Коншак районы башлыгын дини общиналар җитәкчеләре белән очрашуны оештыра. Коншак, Бәгәрәктамак, Караболак, Халит авыл советларында хатын-кыз клубын, татар-башкорт мәдәни үзәкләрен (1990 нчы еллар башыннан аның рәисе була) оештыручыларның берсе. Татарларның 1-нче бөтендөнья конгрессы, башкортларның 1-нче бөтендөнья корылтае делегаты.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Портал Челябинской области. Шагеев Мунир Ахметьянов

Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Укытучылар
Төркем:Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Чиләбе өлкәсендә туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1929 елда туганнар
Төркем:2 февраль көнне туганнар
Раушания Галиуллина

*
*'Раушания Галиуллина''' - актриса.  1967 елның 9 июлендә ТАССРның Сарман районы Сарайлы авылында туган. 1989 елдан Минзәлә татар дәүләт драма театрында артист булып эшли.  Татарстанның атказанган артисты.  
## Театрда сәхнәләштергән рольләре
* «Гроза»    А.Островский   - Кабанова
* «В день свадьбы»    В.Розов  -  Клава
* «Талак, талак»    Х.Вахит  -  Рәшидә
* «Сөрелгән фәрештәләр»    А.Галин  -  Мария
* «Оҗмах балалары»    М.Маликова -   Фингал
* «Күрәселәрең булса»    Т.Закиров  -  Сания
* «Моңнар төште башыма»    М.Маликова  -  Илизә
* «Кызыма  иллер йөз кеше»    Х. Ибраһим   - Сәрвиназ
* «Мәхәббәт яңгыры»    Ф.Яруллин  -  Тәнзилә
* «Тигезсезләр»    Ф.Әмирхан  -  Сәлимә
* «Безнең авыл Робинзоны»    Т.Миңнуллин  -  Мәкәки, Марсель
* «Скапен хәйләләре»    Җ.-Б. Мольер  -  Зербинитта
* «Җәмиләнең җенләнүе»    Ф.Садриев  -  Миңлебикә
* «Соң инде»    Г.Каюмов  -  Илсөяр
* «Айгырыңны үтечкә бир»    Р.Кинҗәбаев  -  Фәйрүзә
* “Хан кызы” (“Ханская дочь”)    Ризван Хәмид  -  Камай хезмәтчесе
* “Гаугалы никах” («Филумена Мартурано»)    Эдуардо де  Филиппо (Г. Каюмов тәрҗемәсе)  -  Лючия
* «Сихерче» (“Ясновидящая”)    Нәбирә Гыйматдинова  -  Мәликә
* «Акча кемгә кирәкми?!» (“Всем нуңны деньги”)    М.Мөсифуллин  -  Гөлсем
* «Ак баба иле»    Г.Каюмов (сказка)  -  Нур кызы
* «Кызлар нигә елый?»    Ф.Бүләков  -  Гөлләр
* «Яр» (“Обрыв”)    Б.Сәләхов  -  Малай
* «Сарык Арыслан»    Г.Каюмов  -  Бәрәнбатыр
* «Остазбикә» (“Во имя любви”)    Гаяз Исхакый  -  4-нче укучы кыз
* «Сөннәтче бабай» (“Мусульманин”)    Гаяз Исхакый  -  Авыл хатыны
* “Өзелгән йөзем” (“Судьбы...”)    Данил Салихов  -  Саҗидә
* «Тылсымлы төрән»    Р.Шриф  -  куян
* «Хоттабыч на ёлке»    М.Карелина  -  Ёжик
* “Мөһаҗирләр” (“Беженцы”)    Мәхмүт Галәү  -  Зөһрә карчык
* “Чәпәләй һәм Тәпәләй маҗаралары” (“Приключения Чапи и Тапи”)    Л. Лерон  -  Чәпәләй
* «Гашыйклар кәмите” (“Комедия влюбленных”)    Рабит Батулла  -  Миләүшә
* Дед Мороз в Африке    -    Али Бандит,  ежик
* “ Кәҗә белән Сарык”    Г.Тукай  -  Әби, Сөяркә бүре Бурхия
* “Уч төбендә өч егет” (“Проделки молодых”)    Данил Салихов   -   Сәлимә
* Новый год хоровод     -   Снегурочка
* новогодняя сказка     -   снеговик
* “Күзләреңнән үбеп”  Р.Харис - Медсестра
* “Лунтик в стране дорож.знаков”  -  Вупсинь   
* Новогодняя елка     -   зайчик
* “Буйдаклар”    Ф.Ибрагимов  -  Нурания
* “Василиса Премудрая со сказочными героями”    -    Иванушка
* “Маша и Медведь+К”    инсценировщик – Гареева Эльмира Хаматхалиловна    Снеговик
* “Маша һәм Аю. Яңа маҗаралар”    инсценировщик – Гареева Эльмира Хаматхалиловна  -  Волк
* “Ничек баһадир булырга?..”   А.Сахабутдинов инсценировкасы  -    Богатырь
* "Шомбай" К.Мәргән - Җиңги
* "Веселый карнавал" Н.Адиева сценарие буенча - Кәҗә
* "Казан кызлары"  И.Зәйниев - Розалина
* "Абзыйның төше" Ф.М.Достоевский - Луиза Карловна
* "Фиксики" - кәҗә
* "Кирәкле кишер яфрагы" Р.Сабыр - Халисәттәй
* "Тапкыр Кәҗә турында әкият" - Кәҗә
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Раушания Рәиф кызы Галиуллина . Минзәлә татар дәүләт драма театры сайты.

## Моны да карагыз

Төркем:Татарстанның атказанган артистлары
Төркем:Шәхесләр:Минзәлә театры актерлары
Закирә Шәфыйкова

**Шәфыйкова Закирә Разетдин кызы ** () - (24 октябрь 1936 ел) — җәмәгать эшлеклесе, Башкортстан Республикасының атказанган табибы, Башкорт АССР-ының 12-нче чакырылыш Югары Советы депутаты. 

## Биографиясе
Закира Разетдин кызы Шафикова 1936 елның 24 октябрендә Башкорт АССР  Туймазы районы Әтек авылында () туган. Милләте — татар.

1957 елда Уфа медицина училищесын тәмамлап туган ягына кайткач, фельдшер-акушерлык пункты мөдире булып хезмәт юлын башлаган.

1966 елда Башкорт дәүләт медицина институтын тәмамлаганнан соң Башкортстан өлкә профсоюзлар советының ышанычлы врачы булып эшләгән.

1982 елдан Октябрьский шәһәрендә "Бодрость" шифахана-профилакторие нигез салына. Башкортстан Республикасының көньяк-көнбатышында, Уфага гына түгел (180 чакрым ара), Самар шәһәре белән (300 км) Ырынбур өчен дә әһәмияткә ия булган дәвалау оешмасына тәүге елыннан ук Закирә Разетдин кызы баш врач итеп билгеләнә һәм озак еллар аңа җитәкчелек итә. Бу шифахана республикада бердәнбер Нафталан нефте белән ванналар эшләгән дәвалау оешмасы. Закирә Разетдин кызы үҗәт рәвештә хезмәт күрсәтү ысулларын киңәйтүгә, алдынгы методикалар куллануга көч куя һәм тырыш, намуслы эшчәнлеге өчен Мактау грамоталары белән бүләкләнеп тора. Ул җитәкләгән коллективка да төрле министрлыкларның бик күп мактау грамоталары бирелә.

1990 елда Башкорт АССРы Югары Советының соңгы - тарихи 12-нче чакырылышына Яңавыл районы, 279-нчы Ямъязы сайлау округыннан халык депутаты итеп сайлана .

## Мактаулы исемнәре

* Башкортстан Республикасының атказанган табибы 
* Республика дәүләт оешмалары һәм тармак министрлыкларының Мактау грамоталары

## Сылтамалар

* БАССР-ның 12-нче чакырылыш Югары Советы депутатлары исемлеге
* Башкортстан Республикасының 1-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутатлары

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

* Народные депутаты республикасы Гербы. Двенадцатый созыв. - Уфа, Китап, 1994. - с. 21.
Төркем:Шәхесләр:Туймазы районы
Төркем:Башкорт дәүләт медицина университетын тәмамлаучылар
Төркем:Туймазы районында туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1936 елда туганнар
Төркем:24 октябрь көнне туганнар
Рәҗәп Шәйхетдинов

**Шәйхетдинов Рәҗәп Юныс улы** (7 апрель 1949 ел) — баянчы, педагог, югары мәктәп эшлеклесе. 1991-1994 һәм 2000-2011 елларда Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институтының иҗади эшләр һәм халыкара бәйләнешләр буенча проректор. Сәнгать гыйлеме кандидаты (2012), профессор (1990). РСФСР‑ның (1985) һәм Башкорт АССР‑ының (1976) атказанган артисты. Музыка вузлары студентлары арасында Бөтенроссия халык музыка коралларында уйнаучылар конкурсы (Новосибирск, 1969), «Фогтланд музыка  көннәре» («Фогтландские дни музыки») халыкара баянчылар һәм аккордеончылар конкурсы (Клингенталь, ГДР, 1972) лауреаты.

## Биографиясе
Шәйхетдинов Рәҗәп Йунус улы 1949 елның 7 апрелендә Уфа шәһәрендә туган. 1968 елда Уфа сәнгать училищесын, А. К. Кукубаев классында укып, тәмамлый. 1972 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын Ф. В. Беляков класында тәмамлый. Шул ук Ф. В. Беляков җитәкчелегендә Гнесиннар исемендәге Дәүләт музыка-педагогия институтында ассистентура-стажировка үтә.

1971 елдан алып Уфа дәүләт сәнгать институтында укыта, 1990 елдан - профессор, 1991-1994 елларда иҗади эшләр буенча институтның проректоры вазифасын үти. Моннан тыш концертларда катнаша: 1972 елдан алып Башкортстан филармониясендә һәм 1974 елдан алып Россия концертында эшли. Аның концерт репертуарында чит ил музыкаль әсәрләре, башкорт һәм татар композиторлары әсәрләре бар. Р. Ю. Шәйхетдинов баян өчен 6 музыкаль җыентык һәм методик әсбаплар төзеп бастырган. 1990 елда Варшава консерваториясенең чакыруы буенча Ольштен шәһәрендә (Польша) «Мастер-класс» аурупа курсларында укыта. 40-тан артык баянчыны укытып чыгара, аның 14 укучысы халыкара, Бөтенроссия һәм төбәк-ара конкурсларының лауреатлары һәм дипломантлары. Шул исәптән: Башкортстан Республикасының атказанган артисты О. Мельников, Россия Федерациясенең атказанган мәдәният эшлеклесе В. Ларин, С. Ширыбыров, Ф. Зәйнуллин, Д. Коновалов һәм башкалар. «Мелодия» фирмасы Шәйхетдиновның ике соло пластинкасын чыгарган (1978, 1982). 1972 елда баянчы Р. Ю. Шәйхетдинов Алмания Демократик Республикасының Клингенталь шәһәрендә узган халыкара «Гармоника» конкурсында 3-нче дәрәҗә премиягә лаек була. 1969 елда Новосибирск шәһәрендә узгарылган Бөтенроссия музыка югары уку йортлары студентлары арасындагы конкурста 1-нче урынны В. Петров белән бүлешеп яулый.

## Әдәбият

* Портреты баянистов. М., 1996.

## Сылтамалар

* Шәйхетдинов Рәжәп Юныс улы // Башҡорт энциклопедияһы —  Өфө:  «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — .

Төркем:1949 елда туганнар
Төркем:РСФСР атказанган артистлары
Төркем:БАССР атказанган артистлары
Римма Галимова

## Биографиясе
Римма Гаяз кызы Галимова 1963 елның 22 июлендә Башкорт АССРның Ишембай районы Янырыҫ исемле татар  авылында туган.

1980 елдан бирле Стәрлетамак шәһәрендә яши. Мондагы педагогия институтының филология факультетын тәмамлагач, мәктәптә, педколледжда укыта. Аннары Стәрлетамакта башкорт телендә 1995 елдан чыгучы «Ашказар» газетасында эшли.

## Иҗаты
Римма Галимованың шигырьләре мәктәптә укыган чагында ук район, республика матбугатында басыла. «Тәкъдир» дип аталган беренче шигъри җыентыгы студент чагында 1993 елда «Китап» нәшриятында нәшер ителә. Шагыйрәнең тәүге  шигъри әсәрләре нечкә моң һәм күңел җылылыгы белән аерылып  тора.

«Тәкъдир" поэмасында автор солдат хатынының тугрылыгы, совет армиясендәге солдат язмышы, ана бәхете темаларын үзенчәлекле итеп яктырта.

2001 елда чыккан «Мин — Юрматы кызы» дип аталган икенче китабында шагыйрә Ватан, күңел, яшәешнең мәңгелек темалары аша тормыштагы чынбарлыкны ачып сала.

2013 елда дөнья күргән «Урланган бәхет» җыентыгындагы шигъри әсәрләрендә ана, Җир йөзендәге матурлыкны, тынычлыкны һәм мөхәббәттә яклаучы буларак чыгыш ясый. Аның әсәрләренә образлылык хас, һәм алар гади тел белән иҗат ителгән.

## Китаплары
* Тәкъдир. Шигырьләр һәм дастан. Уфа, 1993.
* Мин — Юрматы кызы. Шигырьләр. Уфа, 2001.
* Урланган бәхет. Шигырьләр, поэмалар. Уфа, 2013.

## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Гали Ибраһимов исемендәге премия лауреаты.

* Писатели земли башкирской. Справочник/Сост. Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа, Китап,3006 — с.137-138.
Төркем:1963 елда туганнар
Төркем:22 июль көнне туганнар
Төркем:Гали Ибраһимов премиясе лауреатлары
Төркем:Ишембай районында туганнар
Төркем:Башкорт шагыйрьләре
Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Әнисә Яхина

**Яхина Әнисә Алтынтимер кызы** (11 май 1952 ел) — Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясенең нәфис сүз жанры артисты. Башкортстан Республикасының халык артисты (1993).

## Биографиясе
Әнисә Алтынтимер кызы Яхина 1952 елның 11 маенда Башкорт АССРның Стәрлебаш районы Табылды авылында туган.

Уфа дәүләт сәнгать институты театр факультетының «Театр һәм искә алу артисты» бүлеген белем ала.

Үзенең иҗат юлын 1976 елда Башкорт дәүләт филармониясендә нәфис сүз жанры артисты булып башлый. Әнисә Яхина филармониядә һәм җөмһүрият кимәлендә үткән бик күп концертларның алып баручысы буларак чыгыш ясый, эстрадада да, музыкаль-әдәби лекторийда да тигез тискәре эшли. Азагырак Әнисә Яхина Башкорт дәүләт филармониясенең сәнгатьле җитәкчесе итеп тәгаенләнә.

Мәскәүдә Башкортстан көннәрен һәм башкорт әдәбияты декадалары, Татарстанда (Казан) Башкортстан әдәбияты һәм сәнгате көннәрен үткәрүдә катнаша.

2002-2005 елларда Әнисә Алтынтимер кызы Башкортстан Республикасының Мәдәният һәм милли сәясәт министрлыгының сәнгать бүлеген җитәкли.

## Иҗаты
Әнисә Яхина Башкортстанның халык шагыйрләре Мостай Кәрим, Рәми Гарипов, Рафаэль Сафин, Әнгам Атнабаев шигырзарына йөзләгән концерт программалары — «Мин яратам сине, тормыш», «Мин гашикмын дөньяга», Равил Бикбаевның «Халкыма хат» һәм Абдулхак Игебаевның «Ер-ана» поэмаларына әдәби кичәләр үткәрә. Салават Низаметдиновның музыкасына Башкортстан Республикасының милли симфоник оркестрына кушылып, Рәми Гариповның «Баш ию — 1937 ел» поэмасы буенча монументаль шигъри представлениен башкаручы була. Кәмит программалары белән республиканың барлык шәһәр һәм районнарын әйләнеп чыгудан тыш, Мәскәү, Санкт-Петербург калаларында, Төмән, Ырынбур, Чиләбе, Свердловск өлкәләрендә, Пермь краенда, Эстония, Казакъстан илләрендә һәм Испания (1996) тамашачылары алдында чыгыш ясый.

## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының халык артисты (1993)
* Башкорт АССРның атказанган артисты (1988)

## Сылтамалар

* Яхина Әнисә Алтынтимер ҡыҙы // Башкорт энциклопедиясе —  Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015-2020. — .  
* http://img-fotki.yandex.ru/get/9825/36256508.2f/0_7769b_bd9e72dc_orig
* http://kulturarb.ru/ba/person/?ELEMENT_ID=14321
Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
Төркем:БАССР атказанган артистлары
Төркем:Башкортстанның халык артистлары
Төркем:Стәрлебаш районында туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1952 елда туганнар
Төркем:11 май көнне туганнар
Төркем:Страницы с непроверенными переводами
Чәчкаб фельдшер-акушер пункты

**Чәчкаб фельдшер-акушер пункты** — Татарстан Республикасы Кайбыч районы Иске Чәчкаб авылында урнашкан фельдшер-акушер пункты.
## Тарихы
Авылда яңа ФАП 2017 елның 4 декабрендә ачылган. Моңа кадәр фельдшер-акушер пункты авыл клубында урнашкан була. Яңа бинада авыруны кабул итү, фельдшер, процедура кабинетлары да, дару препаратларын саклау өчен шкаф, суыткычлар бар, санузел эшли. Әлеге пункт Кайбыч районында Азнакайдагы «Нефтемаш» заводында җитештерелгән сигезенче ФАП.
## Эшчәнлеге
ФАП фельдшеры Люзия Сафина халыкны өйдә һәм амбулаториядә кабул итә, фельдшер һәм акушерка компетенциясе чикләрендә дәвалау билгели ала, 3 яшькә кадәрге балаларны патронажлый, консультацияләр бирә һәм табиб күрсәтмәләрен үти. Үз составында медицина хезмәткәрләре булмаган Иске Чәчкаб мәктәбенә, балалар бакчасына медицина хезмәте күрсәтә. ФАП табибка кадәрге этапта кичектергесез медицина ярдәме күрсәтә.
ФАП хезмәткәре ведомство карамагындагы территориядә санитар-эпидемияләргә каршы эш алып бара: йогышлы авырулар белән авыручыларны ачыклый һәм изоляцияли, авырулар булган биналарга агымдагы дезинфекция үткәрә, азык-төлек блокларында, балалар һәм дәвалау оешмаларында эштән читләштерә, авырулар белән элемтәгә кергән затларны профилактик прививкалар үткәрә.
## Искәрмәләр

## Әдәбият
* Я. С. Миндлин, В. П. Лапин. Фельдшерско-акушерский пункт // Краткая медицинская энциклопедия / глав. ред. — академик Б. В. Петровский. — второе изд. — М.: «Советская энциклопедия», 1989.
Төркем:Иске Чәчкаб
Төркем:Әлифба буенча фельдшер-акушер пунктлары
Төркем:Кайбыч районы фельдшер-акушер пунктлары
Рәсилә Сәлимгәрәева

**Рәсилә Сәлимгәрәева** - актриса.  1961 елның 17 мартында БАССРның Туймазы районы Кендектамак авылында туа. 1998 елда Уфа дәүләт сәнгать  институтын тәмамлый.  1992 елдан   Туймазы татар дәүләт драма театрында эшли.  Башкортстанның атказанган артисткасы.
## Театрда кайбер сәхнәләштергән рольләре
* Рушан «Ак калфак»
* Бәндәбикә «Кәләш әйттергәндә»
* Дания «Илгизәр+Вера»
* Хәдичә «Онытылмый беренче мәхәббәт»
* Дина «Йолдызым»
* Кәбирә «Һинд кызы»
* Тәңкәбикә «Ай тотылган төндә»
* Мәликә «Сихерче»
* Мәчтүрә «Портфель»
* Балалар йорты директоры «Әнием сукмагы»
* Разыя «Мәхәббәт өчпочмагы»
* Ана «Безнең тузганак»
* Җиһан «Яучы Җиһан»
* Сәлимә «Әмерхан бәрәңгесе»
* Екатерина «Яшь йөрәкләр»
* Ана «Сәер кеше»
* Наста «Рядовойлар»
* Сабира «Менә сиңа кәмит»
* Фемида «Ташлама утны, Прометей!»           
* Гүзәл «Яшьлек белән очрашу»
* Гөлниса «Рәйсә+Фәйзи»
* Сәмига «Кызлар капкыны»
* Фидия «Карга туе»
* Дилбәр «Туй күлмәген калдым кочаклап»
* Шифабикә "Тиле яшьлек"    
* Гүзәлия “Түтиләр”
* Миһри "Җизнәкәй"
## Сылтамалар
* Рәсилә Сәлимгәрәева. Туймазы татар дәүләт драма театры сайты.
Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары
Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
Төркем:Шәхесләр:Туймазы театры
Маргарита Сидорова

**Маргарита Сидорова** - актриса.  1969 елның 14 декабрендә БАССРның Бакалы районы Николаевка авылында туа. 1995 елда Уфа дәүләт сәнгать  институтын тәмамлый. 1990 елдан Туймазы татар дәүләт драма театрында эшли. Башкортстанның атказанган һәм халык (2020)  артисты.
## Театрда сәхнәләштергән рольләре
* Рушан «Ак калфак»
* Мәвлия «Без бит авыл малае»
* Шамсегаян «Өч аршын җир»
* Мәдинә «Кәләш әйттергәндә»
* Нина «Илгизәр +Вера»
* Мөнирә «Онытылмый беренче мәхәббәт»
* Сафия «Йолдызым»
* Кәбирә «Һинд кызы»
* Зөбәрҗәт «Ай тотылган төндә»
* Балалар йорты директоры «Әнием сукмагы»
* Шәрифә «Мәхәббәт өчпочмагы»
* Гөлдания «Мөгезле Мәүлихан»
* Галимә «Яшь йөрәкләр»
* Гертруда «Гамлет»
* Раушания «Сәер кеше»
* Лида «Рядовойлар»
* Ләйлә «Үп мине, Зәйтүнә!»
* Майшикәр «Менә сиңа кәмит!»
* Гера «Ташлама утны, Прометей!»
* Хәбирә «Синнән—фатир, миннән-ир»
* Венера «Люстра»
* Рәйлә «Кызлар-йолдызлар»
* Вәлия «Асылъяр»
* Роза «Каһәрле мәхәббәт»
* Нәсимә «Легионер»
* Миңненур «Кызлар капкыны»
* Дәрига «Тю тю мәхәббәт яки Тавыкбаш»
* Мәликә «Карга туе»
* Хәмдүнә «Урманнарга керсәң…»
* Аферистка "Күз буучылар"
* Гортензио "Тискәрегә--авызлык"
* Сара "Әрем исе"      
* Кодагый “Колбаса.Фрагментлар”
* Җамал "Җизнәкәй"

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Маргарита Сидорова. Туймазы татар дәүләт драма театры сайты.
Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары
Төркем:Башкортстанның халык артистлары
Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
Төркем:Шәхесләр:Туймазы театры
Фәндил Мөхәмәтдинов

**Фәндил Мөхәмәтдинов** - актер.  1969 елның 7 апрелендә БАССРның Илеш районы Тәҗәй авылында туа. 1998 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын тәмамлый. 1992 елдан Туймазы татар дәүләт драма театрында эшли.  Башкортстанның атказанган артисты.
## Театрда сәхнәләштергән рольләре
* Шахтимер «Ак калфак» 
* Галимҗан «Без бит авыл малае» 
* Сөләйман «Аршин мал алан» 
* Артист Чулманский «Мәкәрҗәгә барган идек»     
* Хәбир карт «Йолдызым» 
* Илгизәр «Илгизәр +Вера» 
* Иван Войницкий «Авыл күренешләре» 
* Комсомол Әүхади «Портфель» 
* Байгуҗа карт «Гөл бакчасы» 
* Комердинер «Мәкер һәм мәхәббәт» 
* Илмар «Яучы Җиһан» 
* Фәрит «Күктән төшкән бәхет» 
* Карт, хезмәтче, Надзиратель «Онытылган адәм» 
* Фәсхетдин «Мөгезле Мәүлихан» 
* Хәйдәр «Әмерхан бәрәңгесе» 
* Король Клавдий «Гамлет» 
* Галимҗан «Яшь йөрәкләр» 
* Нәсим «Сәер кеше» 
* Дугин «Рядовойлар» 
* Әюп «Бер гомергә тиң булган төн» 
* Парторг «Менә сиңа кәмит» 
* Мидхәт «Синнән—фатир, миннән—ир!» 
* Марат «Яшьлек юллары» 
* Наил «Китәм инде, китәм!» 
* Зевс, Адәмшаһ «Ташлама утны, Прометей!» 
* Марс «Люстра»          
* Искәндәр “Асылъяр” 
* Сәлим “Рәйсә+Фәйзи” 
* Яббар “Легионер”        
* Галинур “Урманнарга керсәң...”          
* Хәниф “Тиле яшьлек”       
* Петруччо “Тискәрегә—авызлык”        
* Сәфәр “Әрем исе” 
## Сылтамалар
* Фәндил Мөхәмәтдинов. Туймазы татар дәүләт драма театры сайты.
Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары
Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
Төркем:Шәхесләр:Туймазы театры
Гөлзада Камартдинова

**Гөлзада Камартдинова** - актриса.  1988 елның 14 октябрендә ТАССРның Буа районы М.Вахитов авылында туган. 2008 елда Тәтеш педагогика училищесын тәмамлый һәм Буа дәүләт драма театрында артист булып эшли. 2018 елда Татарстанның атказанган артисты исеме бирелә.  
## Театрда сәхнәләштергән рольләре
* Дог ("Арслан булса Сарбай", Х.Ибраһим - 2008)
* Әүдәки ("Кияүләр", Т.Миңнуллин - 2008)
* Люция ("666 нумер", Р.Куни - 2009)
* Кырмыска ("Киндер сюрприз", А.Зарипов - 2009)
* Дания ("Әкәмәт кәмит", Ә.Камалиев - 2009)
* Фәридә, Оксана (Алсу томан артында", Р.Сәгъди- 2009)
* Ана, шәфкать туташы ("Киллер", Д.Салихов - 2010)
* Сәркәй әби ("Көтү", Б.Сәләхов - 2011)
* Хөрмия ("Утын пүләне", Р.Сәгъди - 2012)
* Җәмилә ("Ничарадан бичара", М.Камолетти - 2012)
* Карга ("Бүре баласы Пожарный", А.Зарипов- 2012)
* Аю ("Новогодние приключения Маши и Медведя”, А.Хөснетдинова- 2012)
* Тиен ("Светофор", А.Зарипов - 2013)
* Наф-Наф ("Веселые поросята", Р.Букаев - 2013)
* Айзарә Ахатовна ("Эх,кызлар", Т.Миңнуллин - 2013)
* Рәисә ("Кодалар-кодачалар", С.Латыпов - 2013)
* Дидюка ("Новогодние приключения друзей", Р.Садриев - 2013)
* Регина ("Булса да була икән", Р.Хоудон- 2014)
* Төлке ("Новый год на лесной опушке", А.Козлов - 2014)
* Песи ("Сказка про то, как...", А.Козлов - 2014)
* Ифритка ("Волшебная лампа Алладина", Д.Ю.Краснов-Немарский - 2015)
* Мәдинә ("Байбичәләр", К.Людвиг - 2015)
* Төлке ("А где же Снегурочка?", А.Зарипов - 2015)
* Саҗидә ("Килә ява, килә ява...", З.Хәким - 2016)
* Кар кызы ("Как Маша Снегурочку спасала", Б.Гәрәев - 2016)
* Озимова Надежда Михайловна ("Дуракуены", В.Жеребцов - 2017)
* Наилә ("Ирле ялгыз хатын", Д.Сәлимҗанов - 2017)
* Хозяйка попугая, Попугай Ганза, Обезьянка, Разбойник ("Айболит", К.И.Чуковский - 2017)
* Кадрия ("Адвокат", Т.Хәкимов - 2017)
* Ләбибә ("Афәрин, Артист!”, Р.Харис - 2017)
* Злюка-базюка ("Волшебный лес, или битва за посох", Б.Гәрәев - 2017)
* Туктарова Айгөл Фәритовна ("Урам себеркесе", В.Жеребцов - 2018)
* Төлке ("Сказка зимнего леса", Б.Гәрәев - 2018)
* Сөембикә, Рәисә, Нәфисә ("Абага", Р.Зәйдулла - 2018)
* Мать Маши ("Вдох-выдох", Ю.Тупикина - 2018)
* Директорша ("В футляре", А.П.Чехов - 2018)
* Агафья Тихоновна ("Брак", Н.В.Гоголь - 2019)
* Тамара ("Благодать", А.Соломонов - 2019)
* Ширин Ширази ("Иранская конференция", И.Вырыпаев - 2019)
* Дания («Әкәмәт-кәмит», Ә.Камалиев - 2019)
* Марина, Васюта («Тайга», А.Вампилов - 2019)
* Барыня ("Барыня", И.С.Тургенев - 2020)
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Гөлзада Камартдинова . Буа дәүләт драма театры сайты.
## Моны да карагыз

Төркем:Татарстанның атказанган артистлары
Төркем:Тәтеш педагогика укуханәсен тәмамлаучылар
Төркем:Шәхесләр:Буа театры
Марат Хәбибуллин

*
*'Марат Хәбибуллин''' - актер. 1964 елның 27 августында  ТАССРның Әтнә районының Олы Әтнә авылында туган. В.И.Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетын тәмамлый. 1993 елдан Әтнә дәүләт драма театрында артист булып эшли. Татарстанның атказанган артисты.  
## Театрда сәхнәләштергән рольләре
* Хисам - «Гармун уйный, баян чыңлый» - Туфан Миңнуллин
* Галимҗан - «Без бит авыл малае» - Туфан Миңнуллин
* Сәйфулла - «Ничек кияүгә чыгарга» - Наил Гаетбаев
* Латыйпов - «Шәмдәлләрдә утлар яна» - Сәет Шәкүров
* Хаҗгали - «Мәхәббәт кошлары» - Илшат Юмагулов
* Госман Ганиевич - «Күк капусы ачылса» - Хәй Вахит
* Фәрваз - «Мин сине яратам!» - Зөлфәт Хәким
* Бәдретдин - «Мулла» - Туфан Миңнуллин
* Садыйк - «Җырым табар сине» - Хәй Вахит
* Шәкә - «Сөясеңме, сөймисеңме?» - Флорид Бүләков
* Шүрәле - «Җен алыштырган» - Туфан Миңнуллин
* Барлас - «Кияүләр» - Хәй Вахит
* Нупогодиев - «Урман-Club» - Илгиз Зәйниев
* Әвеш Тәвешович - «Язын бозлар акканда» - Зөлфәт Хәким
* Колошин, Базильский - «Провинция мәзәкләре» - Александр Вампилов
* Ильяс - «Адашкан күңел» - Мирхәйдәр Фәйзи
* Ходайбирдин - «Миңлекамал» - Мирсәй Әмир
* Муса - «Американ» - Кәрим Тинчурин
* Автор - «Ай булмаса, йолдыз бар» - Туфан Миңнуллин
* Шәрифҗан - «Ике килен-килендәш» - Хәй Вахит
* Аманҗолов - «Гүзәлем Әсәл» - Чыңгыз Айтматов
* Гафуров - «Югалган көн» - Аяз Гыйләҗев
* Күркә Сөләйман - «Туган туфрак» - Сәет Шәкүров
* Ислам - «Әниемнең ак күлмәге» - Шәриф Хөсәенов
* Шикәр - «Бәхет кошы» - Морис Метерлинк
* Фатыйх, Гариф, Шкафчы, Рассказчы – "Безнең шәһәрнең серләре" – Галиәсгар Камал
* Марк Анатольевич – "Фронтовичка" – Анна Батурина
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Марат Мәхмүт улы Хәбибуллин. Әтнә татар дәүләт драма театры сайты.

## Моны да карагыз

Төркем:Татарстанның атказанган артистлары
Төркем:Казан дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Әтнә театры артистлары
Рабис Сәлахов

**Рабис Мөгаллим улы Сәлахов**(13 октябрь 1958 ел, СССР, БАССР, Бүздәк районы, Иске Актау) ― рәссам, монументалист, сәнгать проектлары авторы, рәссам-керамист, Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе. Россия Рәссамнар берлегенең Татарстан бүлеге  идарәсе рәисе (2024 елдан). 

## Биографиясе
1958 елның 13 октябрендә Башкортстанның Бүздәк районы Иске Актау авылында туган.

1982 елда Уфада сәнгать мәктәбен тәмамлый. Виктор Пегов, Тамара Нечаева, Валентина Кузнецовада укый.

1982 елдан Алабугада яши һәм эшли.

1986 елдан Россия, республика, шәһәр һәм чит ил сәнгать күргәзмәләрендә катнаша.

2006 елдан Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе.

2024 елдан Россия Рәссамнар берлегенең Татарстан бүлеге («Россия Рәссамнар берлеге» Бөтенроссия иҗат иҗтимагый оешмасының «Татарстан Рәссамнар берлеге» төбәк бүлеге) идарәсе рәисе (Анатолий Крылов урынына).

## Иҗаты
Бу рәссамның эшләрендә татар халкының образларына һәм легендаларына мөрәҗәгать итү аеруча җәлеп итә. Аның яраткан мотивлары - кар белән капланган тыныч урамнар, йокылы тыкрыклар, кечкенә йортлар, иске шәһәрләрнең образлары.

1980 нче елларда Рабис Сәлахов рәссам-керамист буларак дебют ясый. Рәссам декоратив савытлар, касәләр, гади һәм нәзакәтле формадагы аш-сулар, төс буенча җыенкы һәм архаик орнамент белән бизәлгән пластик композицияләр тәкъдим итә.

Әсәрләр ТР Сынлы сәнгать музеенда, Алабуга дәүләт тарихи-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгында, «Казан» милли мәдәни үзәгендә саклана.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Саляхов Рабис Магалимович. Персональная выставка к 50-летию

## Сылтамалар

## Моны да карагыз

Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Татарстанның халык рәссамнары
Төркем:Татар рәссамнарыТөркем:«Мәдәнияттәге казанышлар өчен» билгесе (Татарстан) белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Иҗади берлекләр рәисләре
Фәридә Камалетдинова

**Камалетдинова Фәридә Мирсаяп кызы** (25 август 1916 ел — 15 гыйнвар 2008) — башкорт театр актеры, 1967 елдан ССРБ Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы. Башкорт АССРның халык артисты (1972), Башкорт АССРның атказанган артисты (1964). 

## Биографиясе
Фәридә Мирсаяп кызы Камалетдинова 1916 елның 25 августында Уфа губернасы Златоуст өязе Малаяз авылында (хәзерге Башкортстан Республикасының Салават районы Татар Малаязы авылы) туган. 

1935 елда Башкорт сәнгать техникумын тәмамлаганнан соң, (Хаҗи Бохарский курсы), Башкорт дәүләт академия драма театрында эшли башлый.

## Төп рольләре
* Мәрзия («Ул кайтты», Әнгам Атнабаев);
* Зөлхәбирә («Айгөл иле», Мостай Кәрим);
* Сандугач («Зимагурлар», Сәгыйт Мифтахов).

Классик драматургиядә:

* Полина («Төшемле урын» — «Доходное место», А. Н. Островский; дебют, 1935);
* Пелагея («Мещаннар» — «Мещан», Максим Горьковское);
* Имезүче («Ромео белән Джульетта» — «Ромео и Джульетта», Уильям Шекспир);
* Бианка («Отелло», Уильям Шекспир);
* Матрена («Караңгылык хөкем сөргәндә» — «Власть тьмы», Лев Толстой);
* Агафья Тихоновна («Өйләнү» — «Женитьба», Н. В. Гоголь) һәм башкалар.
* Тоня Туманова («Корыч ничек чыныкты» — «Как закалялась сталь», Н. А. Островский)

## Уйнау осталыгы
Уйнаган рольләре гәүдәләндерү осталыгы белән аерылып тора. Иҗади алымнарының үзенчәлеге — тойгыларны нечкә итеп ачып бирү, рольне тирән аңлап башкару,  лиризм.

## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Башкорт АССРның халык артисты (1972
* Башкорт АССРның атказанган артисты (1964)

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Камалетдинова Фәридә Мирсаяп кыҙы // Башкорт энциклопедиясе —  Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015-2020. — .
* Хөсәен Кудашев: истәлекләр. — Уфа: Китап, 1993.

## Сылтамалар

* Кино һәм театр. Фәридә Камалетдинова
* Башкорт академия драма театры сайты 
* Фәридә Камалетдинова
Төркем:БАССР атказанган артистлары
Төркем:Шәхесләр:Гафури театры
Төркем:Уфа сәнгать училищесын тәмамлаучылар
Төркем:Уфада вафатлар
Төркем:2008 елда вафатлар
Төркем:15 гыйнвар көнне вафатлар
Төркем:Русиядә туганнар
Төркем:Салават районында туганнар
Төркем:1916 елда туганнар
Төркем:25 август көнне туганнар
Мәдинә Җиһаншина

**Мәдинә Айрат кызы Җиһаншина** (15 март 1986 ел, СССР, ТАССР, Казан) - рәссам, сәнгать белеме кандидаты (Porto университеты). 
## Биографиясе

Мәдинә Айрат кызы Җиһаншина 1986 елның 15 мартында Казанда туа.

2003 елдан сәнгать өлкәсендә белем ала башлый.
Фортепиано белгечлеге буенча музыка мәктәбен тәмамлый, "Рәсем сәнгате һәм педагогика" курсы уза.

Казанда сынлы сәнгать училищесын тәмамлый (2001-2006), аннары Санкт-Петербург Сәнгать Академиясендә рәсем сәнгате өйрәнә.
Россиядә укыганда Мәдәният министрлыгы стипендиаты була, төрле программаларда һәм сәнгать резиденцияләрендә катнаша.

2006-2012 еллар - Репин Исемендәге Сәнгать Академиясе, Санкт-Петербург.

2003 елдан - Россиядә һәм чит ил күргәзмәләрендә актив катнашучы.

2015 елдан башлап Европаның төрле илләрендә, Һиндстанда һәм Дубайда яши, бигрәк тә Португалияне ярата.

2015 хәзерге сәнгать иҗатында магистр дәрәҗәсе ала, Авейру университеты, Португалия.

2016 елдан - сәнгать белеме кандидаты (музей буенча белгечлек), Porto университеты.
## Эшләре
Картиналар Россия, Швеция, Франция, Италия, Голландия, АКШ шәхси коллекцияләрендә урнашкан.
## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Народная галерея Мансарда художников

Төркем:Татар рәссамнары
Нәбиуллин

**Нәбиуллин** ― фамилия. Гарәп теленнән кергән **Нәбиулла** («Аллаһының пәйгамбәре») исеменнән ясалган.
* Альберт Нәбиуллин (*[[Армандо Диамантэ]]*, 1972), «Мастеровые» театры директоры, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2023).
* Газиз Нәбиуллин (1920―1986), язучы.
* Вәли Нәбиуллин (1914―1982), БАССР Югары шурасы (1939―1947), БАССР МШ (1951―1962) рәисе.
* Илмир Нәбиуллин (1995), футболчы.
* Мансур Нәбиуллин (1922―), Бөек Ватан сугышында катнашучы.
* **[[Наил Нәбиуллин]]**: 
** Наил Нәбиуллин (1939), шагыйрь, композитор, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.
** Наил Нәбиуллин (1989), журналист, мөхәррир. «Азатлык» Татар яшьләре берлеге рәисе (2010 елдан).
----
; Нәбиуллина
* Илүсә Нәбиуллина (1958), укытучы, журналист, язучы.
* Эльвира Нәбиуллина (1963), Россия Үзәк банкы рәисе (2013 елдан).

Төркем:Фамилияләр
Алик Зәйлалов

**Алик Зәйлалов** - актер.  1959 елның 10 июлендә  БАССРның Благовар районы Слакбаш авылында туа. 1996 елдан Туймазы татар дәүләт драма театрында эшли.  Башкортстанның атказанган артисты.
## Театрда сәхнәләштергән рольләре
* Солтанбәк «Аршын мал алан»
* Карт Хабир «Йолдызым»
* Телегин Илья Ильич «Авыл күренешләре»
* 1-нче аксакал «Ай тотылган төндә»
* Тәминдар «Сихерче»
* Өй иясе, Кыш бабай «Барбины ничек яратырга?»
* Хизбулла Төхфәтуллин «Портфель»
* Билгесез кеше «Гөл бакчасы»
* Вурм «Мәкер һәм мәхәббәт»
* Яугир «Аҗдаһа сазындагы маҗаралар»
* Станислав «Безнең тузганак»
* Парикмахер, Төрмә башлыгы, Беренче медик «Онытылган адәм»
* Гыйльман «Яучы  Җиһан»
* Ислам «Бер гомергә тиң булган төн»
* Шатлык «Алыш бармы, атыш бармы?»  
* Шалва «Күктән төшкән бәхет»
* Рим «Оль-ля-ля!»
* Гаптери «Әмерхан бәрәңгесе»
* Сәер кеше «Сәер кеше»
* Сөләйман «Яшь йөрәкләр»
* Дервоед «Рядовойлар»
* Генерал «Сөям, сагынам!—синең генералың.”»
* Власть “Ташлама утны, Прометей!»
* Әмир «Кызлар-йолдызлар»
* Нургали «Яшьлек белән очрашу”
* Хәлиулла «Легионер»
* И.Рамиев «Тукай белән очрашулар»
* Агабеков «Карга туе»
* Лотфулла «Урманнарга керсәң…»
* Аяз "Бөке"
* Укытучы, Кертис "Тискәрегә-авызлык"
* Нурый "Җизнәкәй"
## Сылтамалар
* Алик Зәйлалов. Туймазы татар дәүләт драма театры сайты.
Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары
Төркем:Шәхесләр:Туймазы театры
Данил Нурыйханов

**Данил Нурыйханов** - актер.  1973 елның 18 ноябрендә БАССРның Мишкә районы Тирәкәй авылында туа. 1995 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын тәмамлый. 1991 елдан Туймазы татар дәүләт драма театрында эшли.  Башкортстанның атказанган артисты.
## Театрда сәхнәләштергән рольләре
* Исаак «Мирас көткәндә»
* Дон Хуан «Күзгә күренмәс ханым»
* Дәүләт вәкилләре «Нәсел агачы»
* Солтанбәк «Аршин мал алан»
* Киномеханик «Һинд кызы»
* Низам «Сихерче»
* Сәмигулла «Портфель»
* Искәндәр “Гөл бакчасы”
* Сәйфулла «Яучы Җиһан»
* Хөрмәтулла «Күктән төшкән бәхет»
* Мәүлихан “Мөгезле Мәвлихан”  Полоний, Озорик «Гамлет»
* Илдус «Сәер кеше»
* Хәбибулла “Сөям, сагынам!—синең генералың!”
* Сәйфәлла “Яшь йөрәкләр” Буштец «Рядовойлар»
* Власть «Ташлама утны, Прометей!»
* Зөфәр «Яшьлек белән очрашу»
* Альберт «Китәм инде, китәм!»
* Рафаэль «Яшьлек юллары»
* Хөснулла”Асылъяр”  
* Әмир “Кызлар-йолдызлар”
* Нәгыйм «Легионер»
* Миңлехәбиб “Кызлар капкыны”
* Бай «Шайтан алгыры!»
* Бәйрәмбикә “Карга туе” Хәсби “Урманнарга керсәң...”
* Вова, Самохин, Михаил "Чиксез күк астында"
* Галиб, Готлиб "Күз буучылар"
* Гремио, Винченцио "Тискәрегә--авызлык"
* Бытбылдык "Тиле яшьлек"
* Марат "Әрем исе"   Кувыкин “Түтиләр”
* Эдуард Эльбрусович “Пычкы”
* Михаил “Колбаса.Фрагментлар”
* Әхсән, Становой "Җизнәкәй"
## Сылтамалар
* Данил Нурыйханов. Туймазы татар дәүләт драма театры сайты.
Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары
Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
Төркем:Шәхесләр:Туймазы театры
Миңзада Кирәева

**Кирәева Миңзада Миргали кызы** (28 октябрь 1948 ел) — театр актеры. 1983 елдан ССРБ Театр эшлеклеләре  берлеге әгъзасы. Россия Федерациясенең атказанган (1999), Башкорт АССРның халык (1991) артисты.

## Биографиясе
Миңзада Миргали кызы Кирәева 1948 елның 28 октябрендә БАССРның Стәрлетамак шәһәрендә туган.

1971 елда Татарстанда  Казан театр училищесын (педагогы В. Г. Остропольский) тәмамлый.

1971 елдан алып Стәрлетамак рус драма театрында эшли.

## Спектакльләрдәге рольләре

* Лиза Бричкина («А зори здесь тихие...». Л. Васильевның шул ук исемдәге повесте буенча),
* Люба («Любовь в Старо-Короткин», В. В. Липатов повесте буенча),
* Валентина («Валентин һәм Валентина», М. М . Рощин),
* миссис Пирс («Пигмалион», Б. Шоу),
* Эбби («Любовь под вязами», Ю. О 'Нил),
* Агнесса («Сабан тургае», Ж. Ануй),
* Леди Торренс («Орфей спускается в ад», К. Уильямс),
* Валентина («Прошлым летом в Чулимске» А. В. Вампилов),
* Гайле («Огонь за пазухой» Г. Кановичюс),
* Наташа («Наедине со всеми», А. И. Гельман),
* Маша («Акчарлак», А. П. Чехов),
* Елена («Соңгы омтылыш», М. Н. Задорнов),
* Паола («Дама без камелий», К. Реттген),
* Ул («Я стою у ресторана, замуж поздно, сдохнуть рано», Э. С. Радзинский),
* Роза («Челядь»),
* Мирандолина («Трактирщица», К. Гольдони),
* Незнакомка («Великий обольститель», Г. Крымский),
* Анна («Бәләкәй  трагедияләр», А. С. Пушкин),
* Тәңкәбикә («Ай тотылган төндә», М . Кәрим),
* Ольга Вальд-Гейм («История одной страсти», В. В. Набоковның «Камера обскура» романы буенча),
* Вислоухая («Унөченче йолдыз», В. И. Ольшанский),
* Елизавета II («рус халык почтасы», О. А. Богаев),
* Миссис Бейкер («Бу ирекле күбәләкләр», Л. Герш),
* Таня («Пока она умирала», М. Птушкина),
* Лили-Белл («Сәер миссис Сэвиджт», Дж. Патрик),
* Алсу Ханым («Оскар һәм Алсу ханым», Э. Э. Шмитт),
* Олкән  ана («Ике хат», М. Кәрим),
* Ида («Девичник над вечным покое», А Мечел),
* Пелагея Зыбкина ("Дөреслек — яхшы, ә бәхет яхшырак", А. Н. Островский),
* Ариана Кларенс («Блэз», К Манье),
* Фрейлина («Саумы, Принцесса!», А. А. Авходеев һәм Г. Беспальцевая),
* Мадам де Розмонд («Хәвефле бәйләнешләр» Шодерло де Лакло романыбуенча),
* Икенче җавапсыз ханым («Зояның фатиры», М. А. Булгаков),
* Карт Кобра («Маугли», Р. Киплинг әкияте буенча),
* Убырлы карчык («Аленький цветочек», С. Т. Аксаков әкияте буенча).

## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Россия Федерациясенең атказанган артисты (1999)
* БАССРның халык артисты (1991)
* БАССРның атказанган артисты (1977)

## Сылтамалар

* 
* http://sterlitamakdt.narod.ru/art_kireeva.html

Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары
Төркем:Башкортстанның халык артистлары
Төркем:Стәрлетамакта туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1948 елда туганнар
Төркем:28 октябрь көнне туганнар
Рәмилә Кобагошова

**Рәмилә Кобагошова**  (15 декабрь 1957 ел) — Башкорт дәүләт курчак театры артисты. 1990 елдан ССРБ Театр эшлеклеләре  берлеге әгъзасы. Башкортстан Республикасының халык артисты (1996).

## Биографиясе
Рәмилә Сөләйман кызы Кобагошова 1957 елның 15 декабрендә Башкорт АССРның Күмертау шәһәрендә туган. 1977 елда Стәрлетамак мәдәни-агарту училищесын тәмамлаган (Ю. С. Вертлиб курсы).

1978 елдан алып Уфа шәһәренең Башкорт дәүләт курчак театрында эшли.

## Спектакльләрдәге төп рольләре
Гали («Галимә», Мәҗит Гафуриның «Кара йөзләр» повесте буенча А. Баранов әсәре),

Гөлфирә («Әлдермештән Әлмәндәр», Т. Миңнуллин),

Куянкай («Таештабан йоклый алмый», Сафуан Әлибаев), 

Кендек («Хыял күпере», Мостай Кәримнең «Озын-озак балачак» әсәре буенча), 

Дюймовочка (Г.Х. Андерсенның шул ук исемле әсәре буенча),

Зөләйха («Бөркет баласы  канат җәя», А. С. Фәткуллин һәм Д. А. Рашкин), 

Дилбәр («Әнсарның гаҗәп чанасы», С. Р. Сурина).

«13-нче раунд» кинофильмында Зөлфия Шәрипова ролен башкара.

Тудырган образлары ихлас, эчкерсез,  нечкә күңелле  булуы белән аерыла, тормышчанлыгы белән җәлеп итә.

## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Башкортстан Республикасының халык артисты (1996);
* Башкорт АССРның атказанган артисты (1987);
* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре;
* «Колынчак» Республика балалар өчен спектакльләр фестивале дипломанты (Уфа, 2001).

## Сылтамалар

* http://kulturarb.com/publ/ramilja_kubagusheva/18-1-0-166 
* http://kulturarb.ru/people/?ELEMENT_ID=21893 
* Ҡобағошова Рәмилә Сөләймән ҡыҙы // Башкорт энциклопедиясе —  Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015-2020. — .
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Башкортстанның халык артистлары
Төркем:Әлифба буена актерлар
Төркем:ССРБ актерлары
Төркем:Русия актерлары
Төркем:XX гасыр актерлары
Төркем:1957 елда туганнар
Төркем:15 декабрь көнне туганнар
Мәхмүт Ваһапов

**Мәхмүт Әхәт улы Ваһапов** (20 апрель 1955 ел, СССР, ТАССР, Казан) - рәссам, Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе.

## Биографиясе
1955 елның 20 апрелендә Казан шәһәрендә туа.

1974 елда Казан сәнгать училищесын тәмамлый.

1985 елда  В. И. Суриков исемендәге МДХИ тәмамлый (укытучылар: В. Е. Артамонов, Д. К. Мочальский, Г. Г. Королев).

1985 елдан рәсем сәнгате һәм композиция укыта.

1995 елдан - Н. И. Фешин исемендәге Казан сәнгать училищесы директоры.

Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе.
Россия Рәссамнар Берлеге Әгъзасы.

Казан шәһәрендә яши һәм эшли.
## Гаиләсе
Аның әти-әнисенең драматик язмышы була: Бөек Ватан сугышының беренче көннәрендә алар үз парларын югалткан, аларның балалары беренче никахларыннан калган. Мәхмүт Әхәт улының әти-әнисе Казанда танышкан, өйләнешкән, ике уллары туган.
## Эшләре
Эшләре Казан музейларында һәм Бельгия, Франция, Германия, Польша, Испания һәм АКШ музейларында урнашкан.
## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Мой дом - Махмут Вагапов
Төркем:Татарстан рәссамнары
Төркем:Казан сынлы сәнгать училищесы укытучылары
Миңлегөл Хисамова

**Миңлегөл Хисамова** - (1 октябрь 1948 ел) — мәгариф ветераны, шагыйрь. 1993 елдан Башкортстан Язучылар берлеге әгъзасы. Рәсәй Федерациясенең мактаулы гомуми белем хезмәткәре.

## Биографиясе
Миңлегөл Сәлимҗан кызы Хисамова 1948 елның 1 октябрендә Башкорт АССРның Куергазы районы Ялчыкай авылында туган.

Уфада 1нче республика мәктәп-интернатын тәмамлый, шуннан башкаланың пыяла-сүс заводында оператор булып эшкә керә.

1967-1972 елларда Башкорт дәүләт университетының филология факультетында укый. Аны тәмамлаганнан соң, «Совет Башҡортостаны» газетасында эшли.

1973-1975 елларда Югары Кышы урта мәктәбендә башкорт теле һәм әдәбиятын укыта, аннары Күмертау  һәм Уфа шәһәрләрендә мәктәптә балалар белән эшли.

## Китаплары

* Туган туфрак яктысы / «Җиде чишмә» тупланмасында: Шигырьләр. — Башкортстан китап нәшрияты, 1988. — 28 бит.
* «Чиялек җыры» (1992)
* «Сары мәтрүшкә» (1993)
* «Буран моңы» (1996),
* «Тынлыкларда калам» (1998)

## Өстәмә мәгълүмат

* Миңлегөл Хисамова — шагыйрь Зөһрә Котлыгилдинаның бертуган апасы.

## Чыганаклар

* Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. 

## Әдәбият

* Башкорт шигърияте антологиясе
Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Башкорт шагыйрьләре
Төркем:Куергазы районында туганнар
Зөбәрҗәт Янбирдина

**Янбирдина Зөбәрҗәт Нәби кызы** (18 сентябрь 1945 ел — 9 май 2009 ел) — шагыйрә, 1990 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2006). Хәким Гыйләҗев исемендәге премия лауреаты (2001).

## Биографиясе

* Зөбәрҗәт Нәби кызы Янбирдина 1945 елның 18 сентябрендә Башкорт АССРның Куергазы районы Кунакбай авылында туган.
* 1973 елдан алып Стәрлетамак шәһәре һәм Стәрлетамак районының төрле предприятиеләрендә һәм учреждениеләрендә эшли.
* 1992-1994 һәм 2000-2009 елларда Башкортстан Республикасы  Язучылар берлегенең Стәрлетамак язучылар оешмасында әдәби консультант.
* 1996-2000 елларда Башкортстан Язучылар берлегенең «Шишмә» Күмертау язучылар оешмасының  җаваплы секретаре.
* 2009 елда Стәрлетамакта вафат була.

## Иҗаты
Зөбәрҗәт Янбирдинаның «Йөзек  кашы» исемле беренче  шигырьләр җыентыгы 1978 елда чыга. Аның иҗатына тирән хис-тойгылар, тел байлыгы, образлылык хас. «Күк муенса» (1991), «Ил анасы» (1995), «Сандал» (2001), «Дага чыңы» (2005) һәм башка шигъри җыентыкларына кергән әсәрләренең төп темасы — туган халкының язмышы, тормышта кешенең үз урыны, хатын-кыз бәхете.

Язылып бетмәгән «Көсәпәй» романы (1 нче һәм 2-нче бүлекләре )1977 һәм 2001 елларда «Агыйдел» журналында басылып чыга.

Зөбәрҗәт Янбирдина башкорт балалар шигърияте өлкәсендә дә иҗат итә. Балалар өчен язылган «Колын» (1992), «Айбулат — имәнем» (1994) китаплары авторы. Әсәрләре рус теленә  тәрҗемә ителгән. Шигырьләре көйгә салынган.

## Мактаулы исемнәре

* Башкортстан  Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2006).
* Хәким Гыйләжев исемендәге бүләк лауреаты (2001, 2006).

## Әсәрләре

* Дага чыңы: шигырьләр. — Уфа, 2005.

## Чыганаклар

* Янбирдинә Зөбәржәт Нәби ҡыҙы // Башкорт энциклопедиясе —  Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015-2020. — .
* Башкортстан энциклопедиясе.
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. 
Төркем:Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Башкорт язучылары
Төркем:Башкорт шагыйрьләре
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:2009 елда вафатлар
Төркем:9 май көнне вафатлар
Төркем:Куергазы районында туганнар
Төркем:1945 елда туганнар
Төркем:18 сентябрь көнне туганнар
Сәгыйрә Шәрәфетдинова

**Шәрәфетдинова Сәгыйрә Сабирҗан кызы** () - (Сәгыйрә Тамъяни — псевдоним; 28 март, 1963 ел) - мәгариф һәм мәдәният хезмәткәре, Рәсәй Федерациясе һәм Башкортстан Язучылар берлеге әгъзасы (2019)

## Биографиясе
Сәгыйрә Сабирҗан кызы Шәрәфетдинова 1963 елның 28 мартында БАССРның Белорет районы Шыгай авылында туган.
1980 елда Шыгай урта мәктәбен тәмамлый.
1999-2004 елларда Чиләбе дәүләт педагогия университетының психология факультетында укый.
2018 елда читтән торып М. Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университетының "Социаль-мәдәни өлкәдә менеждмент"бүлегендә белем ала.
1981 елда хезмәт юлын Шыгай урта мәктәбендә пионервожатый булып башлый. 1987 елдан мәктәп-интернатта тәрбияче булып эшкә күчә, өлкән тәрбияче, интернат мөдире вазифаларын башкара.2010 елда авыл мәдәният йортына директор итеп билгеләнә. 2014 елдан"Өлкәр" милли-мәдәни үзәге җитәкчесе.
2016 елда тырыш хезмәте  өчен районда "Хезмәт алдынгысы" дигән таныклык тапшырылган. 2020 елда республика  авыл мәдәният йортлары конкурсында "Иң яхшы мәдәният хезмәткәре" исеменә һәм грантка лаек була.
## Җәмәгать эшмәкәрлеге
Җәмәгать эшендә актив катнаша - сынлы бизәү әйберләре (киез,корама) буенча "Актамыр" халык клубы җитәкчесе .
Милли оешмалар эшендә активлыгы өчен Бөтендөнья башкортлары Корылтае делегаты итеп сайланган (2015)

## Әдәби эшчәнлеге
Хикәяләре район, республика матбугатында басылып тора; мәсәлән, төрле елларда "Агыйдел" журналында "Хәйлә" (2001), "Боралак"(2005), "Сакау күке тавышы" (2006),"Хөкемсез бала" (2007),"Көньяк кайсы якта" (2014), "Иске күпер" (2015), "Шоңкар" журналында - "Чүллектәге рауза чәчкәсе" (2015), шигырьләре  һәм башка әсәрләре дөнья күрде. 

## Бүләкләре
"Агыйдел" журналы хикәяләр конкурсында премия(2005) 

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

* Әхмәр Үтәбай.Телеңнән сөйен,Сәгыйрә! -"Агыйдел",2019, 9 нчы сан, 170-172 битләр

## Сылтамалар

* САЙ, БАШКОРТЫМНЫҢ ЙОЛАЛАРЫ! -"Кичке Уфа", 08 март, 2016
* "Көзге гөрелдәү" 110 нчы бит,
* ШАРАФУТДИНОВА-ГАЛИУЛЛИНА САГИРА САБИРЬЯНОВА
Төркем:Башкорт язучылары