Закир Батраев

**Закир Батраев**, Закир Солтан улы Батраев (*[[1936 ел]]ның [[11 октябрь|11 октябре]], [[ССРБ]], [[Үзбәк ССР]], [[Бохара]]*) — нәкышче рәссам, педагог, Татарстан (*[[1992 ел|1992]]*) һәм РФ (1993) рәссамнар берлекләре әгъзасы, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (*[[1991 ел|1991]]*), Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетының атказанган хезмәткәре (*[[2005 ел|2005]]*), профессор, ЮНЕСКО сынлы сәнгать халыкара ассоциациясе () әгъзасы.

## Тәрҗемәи хәле

1936 елның 11 октябрендә Бохарада туган. Гаиләсе белән Сарытау өлкәсе Пугачев шәһәренә күчә, балачагы шунда уза, татар мәктәбендә укый. Казан сынлы сәнгать училещесын (*[[1959 ел|1959]]*), «*Рәссам-нәкышче*»  белгечлеге буенча Ташкәнт театр-сәнгать институтының (*[[2012 ел]]дан [[:uz:Sanʼat instituti|Мәннан Уйгур исемендәге Ташкәнт дәүләт сәнгать институты]], *) станок нәкыше факультетын (*[[1965 ел|1965]]*) тәмамлаган.

1966—1968 елларда РСФСР сәнгать фондының Татарстан бүлеге рәссамы.

1968 елдан 49 ел буена Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетының архитектура факультетында рәсем һәм нәкыш укытучысы: 1968—1992 елларда архитектур проектлау кафедрасы ассистенты, өлкән укытучысы; 1977—1980 елларда архитектура факультеты деканы; 1992 елдан сынлы сәнгать кафедрасында: 1992—2002 елларда доцент, 2002—2013 елларда профессор.

## Иҗаты
600дән артык нәкыш һәм графика эшләре авторы. Халыкара, бөтенсоюз, бөтенроссия, республика күргәзмәләрендә катнаша: Токио (*[[1991 ел|1991]]*), Мәскәү (*[[1970 ел|1970]]-[[1990 ел|1990]], [[2000 ел|2000]]*), Ташкәнт (*[[1965 ел|1965]]*), Горький (*[[1975 ел|1975]]*), Уфа (*[[1977 ел|1977]]*), Бакы (*[[1983 ел|1983]]*), Казан (*[[1970 ел|1970]]—[[2003 ел|2003]], 15 мәртәбә*). Шәхси күргәзмәләре үтә: Казанда (*Ливадия, [[1974 ел|1974]]; КИСИ, [[1975 ел|1975]], [[1985 ел|1985]]; Галимнәр йорты, [[1990 ел|1990]], Рәссамнар берлеге күргәзмәләр залы, [[1992 ел|1992]]; [[«Хәзинә» милли сәнгать галереясе|«Хәзинә»]], [[2011 ел|2011]]*), Мәскәүдә (*[[1971 ел|1971]], [[1976 ел|1976]], [[1989 ел|1989]], [[1998 ел|1998]], [[2000 ел|2000]]*) һ. б.

Эшләре РФ, Токио (*[[Япония]]*), Сиәтл (*[[АКШ]]*), Харбин (*[[Кытай]]*) сәнгать галереяларында, Англия, Франция, элекке Югославия илләре, Төркия, Мисыр, Маҗарстан, Исраил, Грециядә шәхси тупланмаларда саклана . Дистәгә якын эше Татарстан сынлы сәнгать музеенда, 3 эше Әлмәтнең сәнгать галереясында урын алган.

## Рәсемнәренең тематикасы
* Портретлар
** «Шагыйрь Габдулла Тукай», «Композитор Ренат Еникеев», «Композитор Анатолий Луппов» һ.б.
* Казан күренешләре, меңъеллык шәһәрнең тарихи-архитектура һәйкәлләре, иске агач йортлары
** «Әҗем мәчете»
** «Сөембикә манарасы»
* Урта Азия архитектура үрнәкләре: туган (*[[Бохара]]*), укыган (*[[Ташкәнт]]*) җирләре
** «Сәмәркандта Биби ханым мәчете» 
* Африка, Испания, Греция, Венецияга сәяхәт тәэсирләре
* Мисыр пиармидалары
* Һиндстан күренешләре
* Себер пейзажы
* Памир, Тянь-Шань, Һималай, Арарат, Альп таулары, Кавказ таулары манзаралары
* Натюрмортлар

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1989 — ССРБ югары мәктәбе отличнигы
* 1991 — Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе 
* 2005 — Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетының атказанган хезмәткәре
* 2017 — ТР Президенты Рәхмәте

## Искәрмәләр

## Әдәбият
# *Расиха Фаизова.*  Сәйяр рәссам.  «Сөембикә», 2017 ел, май, 64нче бит. ISSN 0869-1398

## Сылтамалар

*  Закир Батраев «Милләттәшләр» сайтында
* Закир Батраев КГАСУ музее сайтында
*    Закир Батраев  “Татарстан дулкынында” радиотапшыруында. Татарстан радиосы, 22.07.2014 (*аудио, 19:00*)

## Моны да карагыз

Төркем:Татар рәссамнары
Төркем:Казан сынлы сәнгать училещесын тәмамлаучылар
Төркем:Ташкәнт сәнгать институтын тәмамлаучылар
Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Вуз укытучылары