Павел Пинигин

**Павел Пинигин**, Павел Павел улы Пинигин (, *[[1953 ел]]ның [[12 март]]ы, [[СССР]], [[РСФСР]], [[Якутия АССР]], Чурапчы улусы, Диринг*) ― спортчы-көрәшче (*ирекле стильдәге көрәш*), СССРның атказанган спорт мастеры. Отставкадагы милиция полковнигы, «Динамо» җәмгыятенең республика советы җитәкчесе.

## Тәрҗемәи хәле

1953 елның 12 мартында Якутия АССР Чурапчы улусы Диринг авылында туган. 1964 елдан ирекле көрәш белән шөгыльләнә башлый. 1966 елдан Чурапчы балалар-яшүсемрләр спорт мәктәбендә (ДЮСШ) танылган тренер Дмитрий Коркинда шөгыльләнә.

 (1975) һәм Россия Эчке эшләр министрлыгының Идарә академиясен тәмамлаган.

1975―1987 елларда Кораллы Көчләрдә хезмәт итә;

1987―2009 елларда ― Саха Республикасы (Якутия) Эчке эшләр органнарында хезмәт итү;

2009―2010 елларда ― Саха Республикасы (Якутия) Президенты киңәшчесе;

2010―2011 елларда ― Саха (Якутия) Республикасы Физик культура һәм спорт буенча Дәүләт комитеты рәисе урынбасары;

2013 елның сентябреннән ― Саха (Якутия) Республикасы дәүләт бюджет учреждениесе «Югары спорт осталыгы мәктәбе».директорының беренче урынбасары.

## Спорт карьерасы
1972 елда Тбилисида халыкара турнирда икенче урынны алып, СССРның спорт мастеры, шул ук елда Дөнья кубогының көмеш призеры була. 1973 елда Бөтендөнья Универсиадасында икенче урынны ала, А. Медведь призына халыкара турнирда җиңү яулый, 1974 елда СССР чемпионатының көмеш призеры була. 1975 елда СССР халыклары спартакиадасында җиңеп, зур халыкара карьерасын башлый.

1976 елда Монреальда узган җәйге Олимпия уеннарында 68 килограммга кадәр авырлыкта көрәшә. Көндәшләре:
* беренче әйләнештә баллар буенча 8-3 исәбе белән Шабан Сейдины (Югославия) җиңә;
* икенче әйләнештә баллар буенча 10-3 исәбе белән Мәхмәт Сарины (Төркия) җиңә;
* өченче әйләнештә катнашмый;
* дүртенче әйләнештә 4-3 исәбе белән Цедендамбин Натсагдордны (Монголия) җиңә;
* бишенче әйләнештә 8нче минутта Рами Миронны (Израиль) җиңә, чөнки көндәше дисквалификацияләнә;
* алтынчы әйләнештә тигез исәп белән (5-5) Ясабуро Сугаварага (Япония) җиңелә;
* финал көрәшендә 12-1 исәбе белән Ллойд Батч Кизерны (АКШ) җиңеп, Олимпия уеннары чемпионы була.

1980 елда Мәскәүдә узган җәйге Олимпия уеннарында 74 килограммга кадәр авырлыкта көрәшә. Беренче өч көрәштә көндәшләренә  ясый, дүртенчесендә баллар буенча зур өстенлек белән җиңә, бишенчесендә көрәшне пассив алып бару сәбәпле дисквалификацияләнә, алтынчысында аңа Валентин Райчев (Болгария) туше ясый һәм Пинигин дүртенче урында кала.

Кораллы Көчләр (Киев) өчен чыгыш ясый. Өч тапкыр дөнья чемпионы (1975, 1977, 1978), ике тапкыр дөнья кубогын яулаучы (1976, 1977), Европа чемпионы (1975), Дөнья кубогының көмеш призеры (1972), Бөтендөнья Универсиадасының көмеш призеры (1973), СССР чемпионы (1976), СССР чемпионатының көмеш призеры (1974, 1977, 1978, 1980), СССР халыклары Спартакиадасы чемпионы (1975), СССР халыклары Спартакиадасының көмеш призеры (1979), ветераннар арасында дөнья чемпионы (1993).

Көрәшченең отышлы алымы булып көндәшенең иңбашын һәм ботын тотып, аяк астына чумып,  авышып ыргыту исәпләнә .

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* Хөрмәт Билгесе ордены (1976), 
* ВЛКСМ Үзәк Комитетының «Спорт батырлыгы» билгесе (1976),
* Якутскиның (1977) һәм Чурапчы улусының мактаулы гражданы.
* Якутия  АССРның атказанган физик культура хезмәткәре, 
* экстра-класс халыкара категорияле судья (1994). 
* Саха (Якутия) Республикасының XX гасыр спорт лауреаты, 
* Саха-Якутиянең югары ордены ― Поляр Йолдыз ордены (2006).
## Җәмәгать эшчәнлеге
V, VI чакырылыш Саха (Якутия) Республикасы Дәүләт Җыелышының () халык депутаты.

## Гаиләсе
Хатыны  (1958 елда Кыргызстан ССРда туган) ― спортчы (җиңел атлетика), 4×400 метр эстафетасында Олимпия чемпионы. СССРның атказанган спорт мастеры (1984). Өч уллары бар.

## Хөрмәтләү
Павел Пинигин исеме белән Нерюнгри районындагы эре алтын рудасы ятмасы һәм авырлыгы 63,37 карат булган алмаз аталган.

Павел Пинигин ― ике китап авторы: «Олимпка юл» (, Якутск, 1984) һәм «Минем тормыш эшем – көрәш» (; 1990, Киев).
 
## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* 
* Павел Пинигин. International Wrestling Database

Төркем:Әлифба буенча спортчылар 
Төркем:Көрәшчеләр
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:«Хезмәттәге батырлык өчен» медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:Поляр Йолдыз ордены (Саха) кавалерлары
Төркем:ССРБ атказанган спорт осталары
Төркем:Ленин комсомолы премиясе лауреатлары
Төркем:ССРБ чемпионнары
Төркем:Олимпия чемпионнары 
Төркем:СССРдан Олимпия чемпионнары
Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары
Төркем:Украина физик тәрбия һәм спорт милли университетын тәмамлаучылар
Төркем:Якутскиның мактаулы гражданнары