Мэлс Вафин

**Мэлс Вафин**, Мэлс Гадел улы Вафин,  (*07.03.1947*) — рәссам, педагог, РФ (*[[2002]]*) һәм БР (*[[1996]]*) рәссамнар берлекләре әгъзасы, ЮНЕСКО каршындагы халыкара рәссамнар федерациясе әгъзасы, БР атказанган мәдәният хезмәткәре (*[[1993]]*).

## Тәрҗемәи хәле

1947 елның 7 мартында БАССР Балтач районының Иске Яхшый авылында укытучы гаиләсендә туган. Н.К. Крупская исемендәге Мәскәү  халык сәнгать университетының рәсем һәм сынлы сәнгать факультетын (*[[1967]]*) һәм Түбән Тагил дәүләт педагогия институтының (*Түбән Тагил дәүләт социаль-педагогия академиясе, [[2013 ел]]дан Екатеринбург РГППУ филиалы*) сәнгать-графика факультетын (*[[1980]]*) тәмамлаган.

## Хезмәт юлы
* Мәктәпне тәмамлагач, Худфондта, төзелеш оешмасында рәссам-бизәүче булып эшли.
* 1981-1995 Уфаның 5 нче сәнгать-сәнәгать  укуханәсендә (155 нче лицей, *хәзерге* Уфа нәфис-гуманитар көллияте) рәсем һәм сынлы сәнгать фәннәреннән укыта.
* 1996-2007 Уфаның Орджоникидзе районы балалар иҗаты үзәге җитәкчесе булып эшли.

## Иҗаты
Рәссам графика, портрет, пейзаж жанрларында эшли. Майлы буяу, шулай ук  белән иҗат итә.  Картиналарында вак кына детальгә дә зур мәгънә сала. Ясаган портретларында кешенең йөз-битеннән бигрәк холык-фигылен, эчке кичерешләрен ачуга басым ясый.

Пейзажларында авыл темасы өстенлек итә.  «Җәй» (*Лето*), «Февраль. Зәңгәрсу көн» (*Февраль. Лазурный день*), «Туган урамга басма» (*Мостик на родную улицу*),  «Яңгырдан соң» (*После дождя*), «Иртәнге көтү» (*Утреннее стадо*), «Ата йорты. Иртәнге озату» (*Отчий дом. Утренние проводы*), «Җомга  көн – пятничный день».

Габдулла Тукай («*Соңгы яз. 1913*»), Батырша Галиев («*Батырша. Габдулла Галиев*»), Колый Балтачев («*Верноподданный Российской империи Кулуй Балтач ...*») кебек тарихи шәхесләрнең, шулай ук Р.Г. Вафин (*абыйсы, техник фәннәр докторы*), Рәшит Хаҗи (*«[[Кызыл таң]]» хәбәрчесе*) һ.б.  портрет картиналарын  ясаган.

Бөек Ватан сугышы темасына күп иҗат итә: «Сугышчан дуслар-җиңүчеләр. 1945 елның язы» (*Боевые друзья-победители. Весна 1945 года*), «Төнгә каршы. Яшенле яңгыр килә» (*К ночи. Гроза идёт*), «Сугыш ветеранының Җиңү урамында ятим калган йорты» (*Осиротевший дом ветерана войны на ул. Победы*), «9 май иртәсе» (*Утро 9 мая*) һ. б.

Казанда чыккан «Батырша» китабын (*автор* Фәйзелхак Ислаев) рәсемнәр белән бизи.

## Күргәзмәләре
1985 елдан башлап төрле дәрәҗәдәге күргәзмәләрдә (республика, регионара, бөтенрусия, халыкара, чит илләрдә), шул исәптән Чуашстанда, Ырынбур, Чиләбе, Мәскәү шәһәрләрендә, Италиядә үткән «*Башкортстан рәссамнары күргәзмәсе*»ндә катнаша.

2015 елда Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 70 еллыгына багышлап оештырылган шәхси күргәзмәсенә 44 картинасын (*[[1967]]-[[2015]]*) куя.

Хезмәтләре М. В. Нестеров исемендәге БР дәүләт сәнгать музеенда (*[[Уфа]]*), Габдулла Галиев (Батырша) музеенда (*БР [[Балтач районы (Башкортстан)|Балтач районы]] [[Иске Балтач (Балтач районы)|Иске Балтач]] авылы*), Россия, БДБ илләре, чит илләрнең шәхси тупланмаларында саклана.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1993 БР атказанган мәдәният хезмәткәре — Батырша портреты өчен.
* 2009 БР рәссамнар берлеге дипломы

## Кызыклы факт

Мэлс Вафин — Батырша (Габдулла Галиев) портретын беренче булып ясаучы рәссам.

## Чыганаклар
# Башкортстан. *Краткая энциклопедия*. Уфа: «Башкирская энциклопедия», 1997.
 
## Сылтамалар
*  Милли җанлы иҗатчы. «''Тулпар''», 1999, № 2. 
*  БР рәссамнар берлеге рәсми сайты
*  Айгөл Фазлыева. «Мэльс Гаделович Вафин — художник с уникальным даром» (''реферат'').
* «Балтач таңнары», №121, 18.10.2012.

## Искәрмәләр

Төркем:Рәссамнар
Төркем:Башкортстан рәссамнары
Төркем:Укытучылар
Төркем:Башкортстанның Балтач районында туганнар
Төркем:Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Түбән Тагил педагогия институтын тәмамлаучылар
Төркем:Мәскәү халык сәнгать университетын тәмамлаучылар