Владимир Палладин

**Владимир Иванович Палладин** (1859 елның 11 (23) июле, Мәскәү — 1922 елның 3 феврале, Петроград) — рус ботанигы һәм биохимигы, Петербург Фәннәр академиясе академигы (1914, 1905 елдан әгъза-корреспонденты). Үсемлекләр физиологлары һәм биохимиклары мәктәбенә нигез салучы (С. П. Костычев, Н. А. Максимов, Д. А. Сабинин, С. Д. Львов, Н. Н. Иванов, С. М. Манская һ. б.). 1946—1962 елларда УССР Фәннәр академиясе президенты биохимик А. В. Палладинның әтисе.

## Тормыш юлы
Мәскәү шәһәренең 1 нче гимназиясендә укый, аннары Мәскәү университетына физика-математика факультетының табигый бүлегенә укырга керә. К. А. Тимирязева һәм И. Н. Горожанкин укучысы. 1883 елда университетны тәмамлый, «Күзәнәк тышчаның һәм крахмал ашлыкның эчке төзелеше һәм калынлаштыру ысулы турында»гы чыгарылыш эше өчен алтын медаль ала. Профессорлар исеменә әзерлек өчен калдырыла.

1886 елда — инспектор ярдәмчесе һәм ботаника һәм алман теле укытучысы, ә 1887 елда Яңа Александриядә Авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институтында ботаника профессоры итеп билгеләнә. Шул ук елны «Үсемлекләр өчен кислород әһәмияте» ботаника магистры дәрәҗәсенә диссертация яклаган.

1889 елда «Үсемлекләрдә аксым матдәләре таркалуга кислород йогынтысы» темасына докторлык диссертациясен яклый һәм үсемлекләрнең анатомия һәм физиологиясе кафедрасы буенча экстраординар профессор итеп билгеләнә. Анатомия һәм үсемлекләр физиологиясе кафедрасына нигез салучы һәм беренче җитәкчесе (1889—1897).

1901 елдан — профессор, Петербург университетының үсемлекләр физиологиясе кафедрасы мөдире; 1904 елдан — Югары Бестужев курсларында ботаника кафедрасы мөдире. Брокгауз һәм Ефрон энциклопедиясе өчен үсемлекләр физиологиясе буенча берничә мәкалә яза.

1907 елда Уппсаль университеты (Швеция Паладинга медицина докторы дәрәҗәсен) бирә (honoris causa).

1917 елдан 1920 елга кадәр Харьковта һәм Кырымда була, Таврика университетында эшли, Никита ботаника бакчасы директоры вазыйфасына билгеләнә.

## Фәнни эшчәнлек
Оксидаз һәм дегидрогеназ системасы үткәргән ферментатив процесслар җыелмасы буларак үсемлек сулышы теориясенә нигез салучыларның берсе. Палладин сүзләре буенча, сулышның беренче этабында су һәм углеводларның анаеробик таркалуы һәм водородны йөртүче һәм акцептор булып хезмәт итүче сулыш хромогеннары торгызылуы була, икенчесендә — һава кислороды шул вакытта сулыш пигментларына әверелгән хромогеннарны оксидлаштыра. Ферментлар барлыкка килү процессларын һәм аларның эшчәнлеген координацияләүне өйрәнә.

## Иншалар
Беренче хезмәте — «О внутреннем строении и способе утолщения клеточной оболочки и крахмального зерна» («Учён. зап. Моск. ун-та.  записках Московского университета». — 1884. — Вып. 4. — С. 1—65.

* 
* Физиология растений. — 9-е изд. — М.— Л., 1924
* Микробиология в сельском хозяйстве. — Л., 1924
* Дыхание растений и его отношение к процессам превращения вещества и энергии в растениях // Записки АН СССР, сер. 8. — 1930. — Т. 37. — № 3

## Искәрмәләр


## Әдәбият

* *Фролова Л. А.* Владимир Иванович Палладин. — М., 1986. — (Научно-биографическая литература).
* 

## Сылтамалар

* Тексты произведений Владимира Ивановича Палладина в Викитеке.
* РФА рәсми сайтында Владимир Иванович Палладин профиле
* К 150-летию со дня рождения. 

Төркем:Әлифба буенча ботаниклар
Төркем:Фән докторлары
Төркем:Питырбурда вафатлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:1922 елда вафатлар
Төркем:3 февраль көнне вафатлар
Төркем:Мәскәүдә туганнар
Төркем:1859 елда туганнар
Төркем:23 июль көнне туганнар
Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар