Нурдия Җүрәева

**Нурдия Җүрәева**, Нурдия Гариф кызы Җүрәева (*Җураева*) (*[[1937 ел]]ның [[2 июнь|2 июне]], [[СССР|Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]*) — хор дирижеры һәм педагог. Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрының баш хормейстеры (*[[1981 ел|1981]] — [[1982 ел|1982]], [[1985 ел|1985]] — [[2005 ел|2005]]*). Татарстан АССР (*[[1986 ел|1986]]*) һәм РФ (*[[2003 ел|2003]]*) атказанган сәнгать эшлеклесе, Татарстанның халык артисты (*[[1995 ел|1995]]*).

## Тәрҗемәи хәле
1937 елның 2 июнендә Казанда туган. Казан дәүләт консерваториясен тәмамлаган (*[[1964 ел|1964]]*), РФ һәм ТР атказанган сәнгать эшлеклесе, КДУ шәрәфле фән докторы, профессор С. А. Казачков классында ассистентура-стажировка курсы үткән.
 
1963 елдан Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка укуханәсендә укыта.

1981 — 1982 елларда Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрының баш хормейстеры.

1982 — 1985 елларда Татарстан АССР мәдәният министры урынбасары.

1985 — 2005 елларда Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрының баш хормейстеры. Театрның аның җитәкчелегендәге хоры театрда куелган барлык операларда һ. б. спектакльләрдә катнаша: «Отелло» (*[[Верди]]*), «Дон Паскуале» (*Доницетти*), «Ерактагы кәккүк авазы» рок-операсы (*[[Рәшит Кәлимуллин]]*), «Чегән-премьер», «Сильва» оперетталары (*Имре Кальман*), «Кармен» (*[[Бизе]]*), «Яз» кантатасы (, *[[Сергей Рахманинов]]*), «Мессия» (*Гендель*), «Реквием» (*[[Верди]]*), «Фигароның туе», «Тылсымлы флейта» (*[[Моцарт]]*), «Фальстаф», «Набукко» (*[[Верди]]*), «Сөембикә» операсы (*[[Бату Мулюков]], концерт куелышы*), «Шагыйрьнең мәхәббәте» (*[[Резеда Ахиярова]]*), «Җәлил» операсы (*[[Нәҗип Җиһанов]]*) һ. б. Хор театр сәхнәсеннән тыш та (*шул исәптән чит илләрдә, мәсәлән, [[АКШ]]та*) мөстәкыйль концертлар оештыра.

2006 елда Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры баш хормейстеры вазифасыннан китә, ләкин  театрда хормейстер булып кала, татарча опералар өчен җаваплы була. Чакыру буенча Казакъстанның Алматы һәм Нурсолтан опера театрларында (*[[Верди]]ның «Аида» операсын кую буенча*) мастер-класслар үткәрә.

1972 елдан Казан дәүләт консерваториясенең хор дирижерлыгы кафедрасында укыта, доцент 

## Иҗтимагый эшчәнлеге
* 1987 елдан Татарстан АССР музыка җәмгыяте идарәсе рәисе.
* 1992 — 1998 елларда Татарстанның мәдәният фонды идарәсе рәисе.
* Казан дәүләт университетының хор капелласы (*[[:ru:Хоровая капелла Казанского университета|ru]]*) хормейстеры булып эшли.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1986 — ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе 
* 1995 — Татарстанның халык артисты
* 2003 — РФ атказанган сәнгать эшлеклесе
* 2007 — «Фидакарь хезмәт өчен» медале (*[[Татарстан]]*)
* 2017 — ТР президентының Рәхмәт хаты — «*күпьеллык иҗади эшчәнлеге һәм музыка сәнгатен үстерүгә керткән зур хезмәте өчен*»

## Искәрмәләр

## Әдәбият
# Народные артисты СССР, РФ, РТ. К.: «Магариф-Вакыт», 2011.
# Июньдә кабынган йолдызлар. Нурдия Җүрәева. «Сөембикә», 2017 ел, июнь, 63нче бит.

## Сылтамалар

*  Нурдия Гариф кызы Җүрәева. «Милләттәшләр» порталы
* *Рәмзия Такташ.* Нурдия Гариф кызы Җүрәева.  Казан театр музее сайты
* [ Күпьеллык иҗади эшчәнлеге һәм  музыка сәнгатен үстерүгә керткән зур хезмәте өчен.](http://mincult.
.ru/rus/index.htm/news/939046.htm)  ТР мәдәният министрлыгы рәсми сайты, 02.06.2017.

## Моны да карагыз

Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Россиянең атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Казан консерваториясен тәмамлаучылар
Төркем:Вуз укытучылары
Төркем:Дирижерлар