8 гыйнвар

**8 гыйнвар** — Милади тәкъвимендә беренче айның сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 357 көн кала.

#### 
###### 

###### 
* border|20px Монако — *Бәйсезлек бәйрәме ([[1297]])*.
* border|20px Ниуе — *Такай (әйләнеп йөрү) догалар һәм зыярәтләр атнасы тәмамлана*.
* border|20px Төньяк Мариана утраулары — *Берләшү көне ([[1978]])*.

###### 
* border|20px АКШ —  Луизиана штатында *Джексон көне* (es).
* border|20px Бразилия — *милли [[фотография]] көне*.
* border|20px Болгария — *Бабьи каши*.
* border|20px Греция — *Гинайкратия*.
*  — *[[Ким Җоң-ун]] [[туган көн]]е*.
* border|20px Төркия — *сукырлар көне һәм атнасы*.

## 
* 1918 — Казанда, Бөтенроссия мөcелман гаскәриләренең икенче корылтаенда Идел-Урал республикасы проекты хуплана. Аны игълан итү 1 мартка билгеләнә (Резолюция тормышка ашмый кала).
* 1957 — 14 яшьле Роберт Фишер шахматлар буенча АКШ чемпионы исемен яулый.
* 1959 — Шарль де Голль Франция президенты итеп сайлана.
* 1977 — Мәскәүдә террористик актлар сериясе уза.
* 2011 — АКШның Аризона штатында Тусон шәһәрендә сайлаучылар белән очрашуы вакытында АКШ Конгрессына Демократик партиядән сайланган Габриел Гиффордс һәм аның тарафдарларына һөҗүм ясала..

## 
 
* 1826 — Гәли Чокрый, татар шагыйре, мәгърифәтче.
* 1862 — Жозеф Дешелет, 
* 1867 — Эмили Болч, америкалы икътисадчы, пацифист.
* 1871 — Эрвин Гримм, 
* 1891 — Вальтер Боте, 
* 1891 — Соломон Лурье, тел белеме һәм тарих галиме, профессор.
* 1892 — Георгий Маленков, совет дәүләт һәм фирка эшлеклесе.
* 1898 — Гыймаз Баһаветдинев, дәүләт эшлеклесе.
* 1903 — Иннокентий, 
* 1908 — Зыяэтдинхан Бабахан, 
* 1913 — Алексей Шмарёв, 
* 1916 — Георгий Гудков, 
* 1917 — Заһир Исмәгыйлев, композитор.
* 1918 — Оганес Зардарян, 
* 1920 — Вадим Бивойно, 
* 1920 — Ләйлә Бәдирбәйли,  
* 1928 — Анатолий Адо, тарих галиме.
* 1933 — Фәрит Габдрәхим, татар шагыйре.
* 1935 — Василий Седугин, 
* 1935 — Элвис Пресли, Америка җырчысы һәм актёры, «Рок'н'Ролл патшасы».
* 1939 — Станислав Кирсанов, 
* 1941 — Леонард Мөхәммәтҗанов, 
* 1942 — Стивен Һокиң, 
* 1947 — Дэвид Боуи, Бөекбританияле җырчы, җырлар авторы, актёр, продюсер.
* 1952 — Валерий Кандилов, ТР социаль-икътисадый мониторинг комитеты рәисе (2017 елдан).
* 1954 — Сергей Маков, 
* 1954 — Юлай Гайнетдинов, башкорт курайчысы.
* 1959 — Җәүдәт Салихов, РФ мәхкәмә департаментының ТР буенча идарәсе җитәкчесе.
* 1961 — Евгений Муравьёв, 
* 1962 — Фәрит Галимов, радиофизика галиме, А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты кафедра мөдире.
* 1966 — Светлана Аргынбаева, 
* 1969 — Финә Вәлиева, 
* 1972 — Станислав Лысенко, 
* 1977 — Андрей Царёв, 
* 1982 — Гүзәл Уразова, Татарстанның атказанган артисты.
* 1982 — Ким Чен Ын, 
* 1982 — Юрий Будылин, 
* 1988 — Артур Вәликәев,
* 1988 — Эльза Газизова, татар журналист.

## 

* 1324 — Марко Поло, мәшһүр итальян сәүдәгәре һәм сәяхәтчесе.
* 1642 — Галилео Галилей, мәшһүр итальян галиме.
* 1819 — Иван Браун, 
* 1894 — Пётр Перемежко, 
* 1914 — Дмитрий Клеменц, 
* 1938 — Миикул Крисун, 
* 1939 — Шәехгаттар Иманаев, татар адвокат һәм тел белгече, газета мөхәррире.
* 1942 — Солтан Габәши, татар композиторы.
* 1955 — Леонид Смирнов, 
* 1965 — Владимир Сосюра, 
* 1983 — Александр Бажанов, 
* 1986 — Валерий Шатерников, 
* 1986 — Зиннур Насыйбуллин, татар язучысы.
* 1992 — Зоя Воскресенская, 
* 1993 — Хөсәен Әхмәтов, башкорт композиторы.
* 1995 — Виталий Горин, 
* 1996 — Прокофий Зубец, 
* 1997 — Мелвин Кәлвин, 
* 1998 — Лемик Назаров, 
* 2000 — Рәхилә Мифтахова, татар опера җырчысы. 
* 2002 — Александр Прохоров, 
* 2002 — Василий Средин, 
* 2007 — Владимир Игошев, 
* 2008 — Әнвәр Мөлеков, 
* 2009 — Мансур Гыймранов, 
* 2014 — Миңнулла Чинкин, атаклы җиңел атлетика тренеры.
* 2014 — Риф Тойгынов, башкорт шагыйре.
* 2017 — Һашими Рафсанҗани (82),  Иран президенты (*1989-1997*). http://www.interfax.ru/world/544478
* 2017 — Ринат Гобәйдуллин, композитор, "Сердәш" ансамбленең җитәкчесе (Чаллы).
* 2021 — Владимир Третьяков,

#### 
### [[Ислам]]
### [[Христианлык]]
* «изге» Мәрьямгә (Гайсә анасы) багышланган вәгазъ һәм дога кылу җыелышлары

thumb|right|«изге» Гөделе, Брүссел яклаучысы
12px Көнбатыш Христианларда: 
* Пегги, Пеакёрк шәһәреннән († ~714 ел)
* Хендрик, Арнсбергтан († 1200 ел)
* Эгмонт
* Натанлан
* Торфинн († 1285 ел)
* Вульсин, Шерборн шәһәреннән († 1002 ел)
* Аполлинарий Клавдий (+ ~180 ел), Марк Аврелий императоры заманында Фригиядагы Хиераполис епископы
* Люсиан, Бовэ яклы († ~280 ел)
* Северин, Норикум яклы († 482 ел)
* Торфинн, Хамар яклы
* Эуросия Фабрис (°1866 ел – +1932 ел), шатлыклы, "Мамма Роза" кушаматы белән билгеле иде.
* Лоренцо Юстиниан (+ 1455 ел), Венеция шәһәре баш епископы, Кастилия ягыннан
* Адельмо, Кантербури архиепископы
* Альберто, Кашэл епископы
* Арконте, Вивьерс епископы
* Балдовино, Лаон канонигы
* Картерий, жәфа чигүче
* Доменика, Константинополь шәһәреннән, гыйффәтле кыз хатын
* Эдуард Ватерсон († 1594 ел), хикмәт иясе, җәфа чигүче
* Эгемон, Аутун епископы
* Эргнад, монах
* Эрменфред, Вердун епископы
* Эугениано, Аутун епископы, җәфа чигүче († IV гасыр)
* Фродоберт, аббат († 673 ел)
* Эрхард, Регенсбург епископы († ~686 ел)
* Джакобелла Мария делла Кроче, гыйффәтле кыз хатын, mercedaria
* Иоанн, суфый
* Гвителин, Лондон епископы
* Леандр, mercedario
* Массимо, Павиа епископы († 511 ел)
* Наталан, Әбердин епископы
* Пациенте, Мец епископы
* Пьер Томмазо, († 1366, Гаскония яклы, епископ, архиепископ, Константинополь патриархы титулы иясе
* Пьетро, Роскильд епископы
* Северино, Сеттемпеда епископы
* Теофил, дьякон һәм җәфа чигүче
* Вульсино, аббат һәм епископ
* Лиана
* Маргарита

12px Көнчыгыш христианларда:
* Георгий Чосебит (7 гасыр)
* Домница, Константинополь шәһәреннән (474 ел)
* Эмилиан, Цизикус җирләреннән, епископ һәм тәүбә кылдыручы (9 гасыр)
* Григорий, могҗиза кылучы, Киев Лаврасы монастыреннән (1094 ел)
* Григорий, могҗиза кылучы, Киев Лаврасы монастыреннән (14 гасыр)
* Илия суфый, Мисырдан, (4 гасыр)
* Юлиан һәм хатыны Василисса, улы Цельсий һәм хатыны Марционилла; Антиох яклылар Антоний һәм Анастасий; Мисырда Антиноэ якларында җәфа чигеп хәлакъ булучылар (313 ел)
* Теофил һәм Хэлладий, Ливия җирләрендә 3 гасырда җәфа чигүчеләр
* Агато, Мисыр җирләрендән, монах 4 гасыр
* Григорий, Болгарияның Моэсия шәһәреннән, епископ (1012 ел)
* Паизий, Углич шәһәреннән, (1504 ел)
* Аксакал Исая, Валаам монастыреннән(1914 ел)

Бердәм Католик һәм Православ изгеләре:
* Тифлистан Або, яки *Хабо* (+ 786 ел), яшь гарәп христианлы, Багдадтан Гөрҗистан җирләренә Тифлиска килгән, мөсельманнар тарафыннан колга алынып, җәфа чиктерелеп үтерелде; Көнбатышта 6 гыйнвар искә төшерелә.
* Сциттан Агафон (+ 370 ел), Мисырның Сцит чүлендә суфый тормышын алып барган.
* Аттик, (+ 425), Арменияның Себасте якларында туа, (406 ел- 425 ел) арасында Константинополь патриархы була, «изге» Иоанн Хризостом исемен белгенлектән кайтара.
* Картерий (+ ~304 ел), Каппадокия җирләрендәге Цезареяда (бүгенге Төркиянең Кайсари яклары) Диоклет императоры заманында җәфа чигүче,
* Сир, яки *Кирос* (+ ~714 ел), Константинополь Патриархы (706 ел-711 ел), узюрпатор Филиппикус заманында монотелизмның Monothélismeөстенлегенә каршы чыгу сәбәпле Хора монастырена сөргенгә җибәрелгән.
* Люсьен дэ Бовэ (+ 290 ел), Бовэзи да җәфа чигеп хәлакъ булган; III гасыр башында *Максимьен* һәм *Юлиен* беректәшләре белән бергә Галлияга Инҗилне китергән роман руханиләр.
* Северин дэ Норик (° 410 ел – +481 ел яки 482 ел), аббат, Норик җирләрендә(бүгенге Австрия) дин өйрәтүче.
* Доминик яки *Домник* (V гасыр), originaires de Картажда туган кыз хатын монах.
* Эрхард, *Эберхард* яки *Эврард* (+ 686 ел), Ирландия яки Нарбонния (хәзерге Франциянең диңгез буе көнъякында урнашкан Борынгы Рим колониясе) якларында туган милләте белән *скотт (шотландия халкы)*, Баварияда миссионер епископ, соңрак Ратисбоннда урнашкан өлкә епархия башлыгы.
* Фроберт (+ 673 ел), Люксойда монах һәм et бүгенге Франциянең Трой шәһәре буендагы Монтьей-ля-Селле (бүген Сэнт-Андрэ-ле-Вержер) аббатлыгының беренче башлыгы (игумен).
* Хозибадан Георгий (VII гасыр), Палестинада аскет.
* Гудуль (+ 712 ел), Виттерик графы кызы, гыйффәтле кыз хатын, Брүсселны яклаучы изге.
* Исидор (+ 1472), рухани, һәм җитмеш ике шәкерте, Эстонияның Юрьев шәһәрендә Рим католик чиркәве яклыларын кулыннан хәлакъ ителде.
* Макар яки *Макрис* (+ 1431 ел), Константинопольның Христос Понкратор монастыреның игумены.

========
Александр 
Альберт
Анфиса
Аполинарий
Григорий
Гудрун
Гудуль
Давид
Дмитрий
Еварест
Евфимий 
Ефим 
Иосиф
Исаакий
Константин һәм ясалмалары: *Констанций* һ.б.
Лауренсиуш
Лаурентий
Люсьен һәм ясалмалары: *Люсиан*, *Люциана*, *Лючиано*, *Люсьенна*, һ.б.
Максим
Мария 
Мроцыслав
Мстислав
Пегги
Северин
Теофил
Торстен
Хейнрих
Хеладия
Хеладиуш
Эрхард
Юхим

### Башка диннәр/ышанычлар
Борынгы Рим дине:
* Юстиция Аугуста

## Шулай ук карагыз

## [[Искәрмә]]ләр

## [[Cылтама]]лар
* Календарь событий Calend.ru
* Православ исемнәре һәм көн бәйрәмнәре
* Portal Sao Francisco (Бразилия)
* Бөтендөнья Католикларның очрашу порталы, испан телендәге көн изгеләре бүлеге
* Францияз телле дөнья көннәре порталы

Төркем:8 гыйнвар
Төркем:Ел көннәре