ССРБ Кораллы көчләрендә хезмәт иткән өчен ордены

**“Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Кораллы Көчләрендә Ватанга хезмәт иткән өчен” ордены** – Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе хәрби дәүләт бүләге.

1974 елның 28 октябрендә Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Югары Советы Президиумы Указы белән кабул ителде.

Орденның III, II, I дәрәҗәләре бар.  I дәрәҗә югарырак санала.

Әлеге орденның I дәрәҗәдәгесе Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе дәге иң сирәк (13 мәртәбә) кулланылган бүләк. (Мәсәлән, Җиңү ордены – 20(19) мәртәбә бирелде).

Рәссамы – Л.Д. Пилипенко.

## Статут.
Кораллы Көчләрнең, Хәрби-Диңгез Флотының, чик буе һәм эчке гаскәрләрнең хәрби хезмәткәрләре бүләкләнә:

* хәрби-сәяси әзерлектәге уңышлар өчен,
* яңа хәрби техниканы үзләштерүдәге өлгерлек өчен,
* хәрби бурычны үтәүдәге югары күрсәткечләр өчен,
* хәрби башлыкларның боерыгын үтәгәндә күрсәткән аеруча батырлык  өчен

Орденның 3 дәрәҗәсе белән дә бүләкләнгәннәргә ташламалар каралган:
* Пенсияне 15 % ка арттыру
* Торак белән беренче читатта тәэмин ителү
* Таксидан кала башка төр транспорттан бушлай файдалану
* Елга 1 мәртәбә  ял йортларына бушлай путевка алу
* Елга 1 мәртәбә тимер юл, су һәм һава транспортында бушлай барып кайту

## Тасвирлама.
I дәрәҗә орденның билгесе бер-берсе өстенә куелган ике дүртпочмаклы йолдыздан тора. Өске йолдыз алтынланган көмештән ясалган нурлардан гыйбарәт. Үзәгендә - зәңгәр фондагы имән яфраклары белән уратылган алтынланган бишпочмаклы йолдыз әйләнәсендәге  ак эмаль тасмага алтын хәрефләр белән “Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Кораллы көчләрендә Ватанга хезмәт иткән өчен” дип язылган, урак-чүкеч ясалган. Йолдыз һәм тасма оксидлаштырылган көмештән ясалган якорьга һәм канатларга беркетелә. Аскы йолдыз зәңгәр эмаль белән капланган, өстенә көмештән ясалган ике ракета сурәте кара-каршы урнаштырылган.

* II дәрәҗә орденның аермасы – өске йолдыздагы бишпочмаклы йолдызчык гына алтынланган, башка өлешләре көмештән.
* III дәрәҗә орден көмештән генә ясала.

Биеклеге 58 *мм*, киңлеге 58 *мм*. Авырлыгы 64,5 *г*. Җиңү орденыннан кала иң авыр орден исәпләнә.

## Тарих.
* III дәрәҗә орден белән  1975 елның 17 февралендә Совет Армиясе һәм Хәрби-Диңгез Флоты көне алдыннан күп санлы офицерлар, генераллар, адмираллар бүләкләнә.
* II дәрәҗә орден белән 1976 елның 30 июлендә 70 яше тулу уңаеннан генерал-лейтенант И.В. Виноградов бүләкләнә.
* I дәрәҗә орден белән бүләкләү 1982 елның февраль аенда була. Ул көнне генерал-полковник И.Г. Завьялов, генерал-майор И.К.Колодяжный, генерал-майор В.П. Щербаков, I ранг капитаны В.А.Порошин орденның өч дәрәҗәсенең дә тулы хуҗалары була.
* 1991 елның ахырына III дәрәҗә орденны – 69 576, II дәрәҗәне – 589, I дәрәҗәне – 13 хәрби хезмәткәр алды.
* “Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Кораллы Көчләрендә Ватанга хезмәт иткән өчен” орденын алган шәхесләр Россия Федерациясенең дәүләт бүләге - “Ватанга хезмәт иткән өчен” орденының чираттагы дәрәҗәсе белән бүләкләнүгә тәкъдим ителә.
* “Ватанга хезмәт иткән өчен” ордены белән беренче бүләкләү 1997 елның 19 ноябрендә булды.
## Сылтама
http://mondvor.narod.ru/OZaSlRod.html

## Чыганаклар

Әдәбият:

1. Черников Н.Д. Ватан бүләкләре.К., 1975.


2. Гребенникова Г. И., Каткова Р. С. Ордена и медали СССР. М., 1982

3. Колесников Г. А., Рожков А. М. Ордена и медали СССР. М., ВИ, 1983

4. Шишков С. С., Музалевский М. В. Ордена и медали СССР. Владивосток, 1996

5. Горбачёв А. Н. Многократные кавалеры орденов СССР. М., «ПРО-КВАНТ», 2006

## Моны да карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Кораллы көчләре
Төркем:Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе орденнары