open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тосно районы

**Тосно муниципа́ль райо́ны** () — Ленинград өлкәсенең көньяк өлешендә муниципаль берәмлек .

Административ үзәге — районга керми торган Тосно шәһәре, шәһәр округы статусы белән «Тосно шәһәре» мөстәкыйль муниципаль берәмлеген тәшкил итә.
## География

Район Ленинград өлкәсенең көньягында урнашка. Район мәйданы 3585,4 км².

Чикләшә:

* төньяк-көнчыгышта — Киров муниципаль районы белән;

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Ленинград өлкәсе
*
Киров районы

**Киров районы** () — берничә илнең кайбер шәһәрләрендә һәм төбәкләрендә административ һәм муниципаль районнарның исеме Сергей Киров хөрмәтенә аталган.

## Россия
* Киров районы (Ленинград өлкәсе)
* Уфаның Киров районы

#### Татарстан

Төркем:Топонимика
Төркем:Сергей Киров хөрмәтенә аталган объектлар
Волхов районы

**Волхов муниципа́ль райо́ны** () — Ленинград өлкәсенең сасᴛафындагы территориаль һәм муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —  Волхов шәһәре.
## Географик урнашу

Район Ленинград өлкәсенең үзәк өлешендә урнашкан. Район мәйданы 5124,4 км².

Районның административ үзәгеннән Санкт-Пиᴛырбурга кадәр ераклык — 135 км.

Чикләшә:
* төньяк-көнчыгышта — Лодейное Поле муниципаль районы белән;

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Ленинград өлкәсе
*
Лодейное Поле районы

**Лодейное Поле муниципа́ль райо́ны** () — Ленинград өлкәсенең төньяк-көнчыгыш өлешендә муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —  Лодейное Поле шәһәре, шуңа күрә районның исеме. 2 шәһәр һәм 3 авыл җирлеген үз эченә ала. 1927 елның сентябрендә оешкан. Тарихына караганда, аңа кадәр Олонец губернасының Лодейное Поле өязе дигән исемен йөрткән. Халык саны — 28 530 кеше(2019 ел).
## Географик урнашу

Чикләшә:
* төньякта — Карелия Республикасы (Олонец районы) белән;

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Ленинград өлкәсе
*
Волхов (мәгънәләр)

**Волхов**:
* Волхов — Русиянең Новгород һәм Ленинград өлкәләрендәге елга, Ильмень күленнән агып чыга, Ладога күленә суын коя.
* Волхов — Ленинград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Олонец районы

**Оло́нец муниципа́ль райо́ны** яки **Оло́нецк милли райо́ны** (), ( яки ) — Россия Федерациясенең Карелия Республикасы административ-территориаль берәмлек һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). .
Административ үзәге —  Олонец шәһәре
## Географик урнашу

* Чикләшә:
** төньякта һәм төньяк-көнбатышта — Карелия Республикасының Пряжа һәм Питкәранта районнары белән.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Карелия Республикасы
*
Мудралар исемлеге (бию)

Һинд классик биюенең иң эффектлы хасияте булып кул ишарәләрен куллану булып тора. Биюдә вакыйгаларны яки әйберләрне һәм шулай ук эчке хисләрне дә тавыш белән түгел, ә ишарәләр белән визуаль рәвештә чагылдырыр өчен Һинд Классик Биюендә махсус традицион мудраларның (кул/бармак ишарәләренең) ике классификациясе кулланыла һәм алар чынлап та биюче сүзлегенең әһәмиятле өлеше булып тора...

## Килеп чыгышы
*Абһинайя Дарпа*да (биючеләр өчен башланыч тасвирлама) искә алганча биюче җырны тамагы белән җырларга тиеш, җырның мәгънәсен кул ишарәсе белән чагылдырырга, җырның хисләре халәтен күзләр белән, һәм ритмны табаннар белән чагылдырырга тиеш.

Сәнгатьләр буенча текстта Натья Шастрада бу матур цитата һәм тәрҗемә еш Һинд классик бию инструкторлары тарафыннан цитаталана:

::"Ято хастастато дриштиһи"..."Кул булган урында күзләр шуның артыннан баралар"

::"Ято дриштистато манаһа"..."Күзләр барган урынга акыл бара"

::"Ято манастато бһаваһа"..."Акыл булган урында хис бар"

::"Ято бһавастато расаһа"..."Хис булган урында, кәеф/тәм, ләззәт бар (ягъни сәнгать белән соклану; эстетик балкыш)"

Хастаның кул ишарәләрендә чагылган нечкәлекләр шундый күп ки, кеше колачлаганның киңлеге һәм мөгаен бөтен Галәмдә булган нәрсәнең биюче тарафыннан чагылдырырыла ала.

Шулай итеп "һаста" аерым кодланган тел формалаштыра, ул башкарганда уникаль шигъри элемент китерә, шулай ук абһинайя (традицион йөз чырайлары), поза (мөнәсәбәт) һәм ритм телгә аңлаешлык өсти, биюче практик рәвештә теләсә нәрсәне һәм бөтен нәрсәне игътибарлы аудиториягә чагылдыра ала.

## Чһаттисгарһ
### Бһаратанатьям
Һиндстанның Классик Биюе Бһаратанатьямда махсус фикерләрне, вакыйгаларны, гамәлләрне яки мәхлукатларны күрсәтү өчен якынча илле биш тамыр мудра кулланыла, шуларның утыз икесендә бары бер генә кул кирәк, һәм алар "Асамьюкта Хаста" буларак башка егерме өч мудралар белән төркемләнә, аларда ике кул да кирәк һәм "Самьюкта Хаста" дип төркемләнә. [NB бу егерме биш тамырлар; тармакларда күпкә күбрәк мудралар кирәк, боларның кайберәүләре беренче чиратта эстетик яки бизәү арттырулары буларак кулланыла.]

#### Асамьюкта һасталар (бер кул ишарәләре)

#### Самьюкта мудралар (ике кул белән ясала торган ишарәләр)

## Шулай ук карарга мөмкин
* Мудра
* Ишарәләр исемлеге
* Һинд биюләре исемлеге
* Адаву

## Искәрмәләр

* Indianartz.com. *[http://blog.indianartz.com/gallery/hastas/ Hasta Mudras - Gallery].*
* Ramm-Bonwitt, Ingrid (1987). *[https://books.google.com/books?id=1J1lkATEVJYC Mudras - As Maos Como Simbolo do Cosmos].*

Төркем:Һинд дине
Төркем:Һинд дине биюе
Азат Хөсәенов

**Азат Хөсәенов**:
* Азат Хөсәенов (1958), җырчы.
* Азат Хөсәенов (1959―2026), композитор, баянчы.
----
* **[[Хөсәенов]]**

Төркем:Шәхесләр
Питкәранта районы

**Питкяра́нт райо́ны** ( — Россия Федерациясенең Карелия Республикасы административ-территориаль берәмлек һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). 
Административ үзәге —  Питкәранта шәһәре
## География
Район Карелия Республикасының көньяк-көнбатыш өлешендә Ладога күленең төньяк-көнчыгыш яр буенда урнашкан.

Питкәранта районы Ерак Төньяк районнарына тиңләштерелгән.

Карелия Республикасының башка районнары белән чиктәш:
* Суоярви районы
* Пряжа районы
* Олонец районы
* Сортавала районы

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Карелия Республикасы
*
Ибу Пертиви

**Ибу Пертиви** (Притхви Ана яки Ана Җир) ул Индонезиянең милли персонификациясе, ул *Танаһ Һавасы*ның аллегориясе (), Индонезия Җир анасы. Тарихка кадәр чорлардан бирле Индонезия архипелагының кабиләләре еш тормышны бирүче ана буларак җир һәм табигать рухларына табынганнар. Һинд динен 1-енче меңьеллыкта кабул иткәннән соң, бу Ана фигурасы Һинд дине Җир анасы Притхви белән тәңгәл ителгән булган, шулай итеп ул "Пертиви" исеме бирелгән булган.
Ибу Пертиви Индонезия патриотик җырларында һәм шигырьләрендә популяр тема булып тора, чөнки аларда искә алынган булган, мәсьәлән, "Ибу Пертиви" һәм "Индонезия Пусака" җырында. "Индонезия Райя" милли гимнында "Җади панду ибуку" ("Ана өчен скаут/юл күрсәтүче бул") шигырьләр Ибу Пертивига Индонезия хаклының анасына буларак хөрмәт күрсәтү булып тора. Патриотик җырларда һәм шигырьләрдә популярлыгына карамастан, аның физик чагылышлары һәм сурәтләре сирәк.
Индонезия Бәйсезлек Көнен билгеләгәндә милләтчел телевидение рекламада, Ибу Пертиви еш матур Индонезия кызы итеп һәм яратып Индонезия балаларын карый, мәсьәлән, 2017 ТВ Хари Мердека рекламасында.

2017 елда Ибу Пертиви костюмы Мисс Гранд Халыкара 2017 матурлык маскарадында иң яхшы милли костюмын бүләген алган. Костюм Индонезиянең милли шәхесләнеше Ибу Пертивидан илһам алган.

## Шулай ук карарга мөмкин
* Ибу Пертивику

## Билгеләмәләр

Төркем:Һинд дине
Төркем:Һинд дине Илаһлары
Төркем:Шактизм
Төркем:Индонезия
Ибу Пертиви (җыры)

**Ибу Пертиви** Исмаил Марзуки тарафыннан 1950-енче һәм 1960-ынчы еллар тирәсендә популяр Индонезия патриотик җыры. Җырның шигырьләре Индонезиянең милли шәхесләнеше Ибу Пертиви турында (ул шулай ук "ана ил" буларак персонификацияләнә). Гадәттә аны Индонезия балалары, башлангыч һәм урта мәктәп укучылары җырлыйлар, яки ул Индонезия Бәйсезлеге Көннәрен бәйрәм иткән вакытта уйнала. 2016 елда Индонезия классик композиторы Ананда Сукарлан пианино өчен бу җырга нигезләнгән юрамалар тупланмасын ясаган.

## Шигырьләре
Җырның шигырьләре түбәндәгечә яңгырый:

### Оригиналь шигырьләр
(Индонезия телендә)

**Беренче куплет:**
:Kulihat ibu pertiwi
:Sedang bersusah hati
:Air matanya berlinang
:Mas intannya terkenang

:Hutan gunung sawah lautan
:Simpanan kekayaan
:Kini ibu sedang lara
:Merintih dan berdoa

**Икенче куплет:**
:Kulihat ibu pertiwi
:Kami datang berbakti
:Lihatlah putra-putrimu
:Menggembirakan ibu

:Ibu kami tetap cinta
:Putramu yang setia
:Menjaga harta pusaka
:Untuk nusa dan bangsa

### Тәрҗемәсе
**Беренче куплет:**
:Күрәмен мин Ана Җырны (Ибу Пертиви: Индонезиянең шәхесләнеше)
:Ул сыкрана,
:Яше ага,
:алтын һәм алмазларыңны югалтуыңны искә төшереп

:Урманнар, таулар, фермалар һәм дингезләр
:Хәзинәләр (байлык) йорты
:Хәзер Җир сыкрана
:Ул көрсенә һәм дога укый

**Икенче куплет:**
:Күрәмен мин Ана Җирне
:Без сиңа хезмәт итәргә килгәнбез
:Бак угылларыңны һәм кызларыңны
:Алар Ананы бәхетле итәчәк

:Ана, без (сине) һаман яратабыз
:Синең тугъры угылларың
:Мирасны саклыйбыз
:Туган илебез һәм халкыбыз өчен

## Христиан гимны музыкасын адаптациясе
Гәрчә шигырьләр башта иҗат ителгән булса да, бу адаптациянең музыкасы һәм мелодиясе Гайсәдә без нинди дус табабыз Христиан гимнына охшаш булган, башта ул Джозеф М.Скривен тарафыннан шигырь буларак 1855 елда язылган булган. Гимн Индонезия телендә *Yesus Kawan yang Sejati* буларак җырлана һәм Тоба Батактелендә *Исе до Алеалента*буларак җырлана һәм Батак Христиан Протестан Чиркәүләрендә һәм Протестант һәм Рим Католик чиркәүләрендә популяр. Гәрчә Индонезиядә статистика буенча күбрәк Мөселман җәмәгате булса да, гимн шактый популяр булып тора. 1958 елда үлеменә кадәр, музыка мелодиясе Ибу Пертиви җырының композиторы Исмаил Марзуки тарафыннан адаптацияләнгән булган.

## Шулай ук карарга мөмкин
* Ибу Пертиви

## Тышкы сылтамалар
* https://yandex.ru/video/preview?filmId=5142225847541779525&text=Ibu%20Pertiwi%20song&noreask=1&path=wizard&parent-reqid=1575490537622546-1690730741636358057000125-sas1-5661&redircnt=1575490542.1
* http://organisasi.org/ibu-pertiwi-lirik-lagu-anak-anak-musik-nasional-lawas-indonesia 

Төркем:Шактизм
Төркем:Индонезия
Индонезия Пусака

"**Индонезия [[Пусака]]**" (тәрҗемәсе Индонезия мирасы) ул композиторы sapta ksvara kusbini булган патриотик җыр. Ул гадәттә Индонезия Бәйсезлеге Көнен бәйрәм итүдә уйнала. SCTV телевидение челтәре һәр кичне җырны ябылу мелодиясе итеп уйната.

## Шигырьләре
Беренче куплет:

tanah air beta
Pusaka abadi nan jaya
Indonesia sejak dulu kala
Selalu dipuja-puja bangsa

Reff:

Di sana tempat lahir beta
Dibuai, dibesarkan bunda
Tempat berlindung di hari tua
Tempat akhir menutup mata

Икенче куплет:

Sungguh indah tanah air beta
Tiada bandingnya di dunia
Karya indah Tuhan Maha Kuasa
Bagi bangsa yang memujanya

Reff:

Indonesia ibu pertiwi
Kau kupuja, kau kukasihi
Tenagaku bahkan pun jiwaku
Kepadamu rela kuberi


## Тәрҗемәсе
Беренче куплет:

Индонезия Ватаным
мәңге хәзинәм
Индонезия борынгы вакытлардан бирле
гел милләтләр тарафыннан мактала

Reff:

Шунда мин туган булганмын
Мине анам караган, үстергән
Олы яшеңдә сыену өчен урын
Күзләремне йомар өчен соңгы урын

Икенче куплет:

Я, Индонезия, сәнгатьтәгечә гүзәл
Башка илләр чагыштырылып булмаска мөмкин
Куәтле ХОДАЙ эше
Аны мактаган дәүләт өчен

Reff:

Индонезия, газиз ана,
Мин сине шашып яратам, мин сине яратам
Бар көчемне, хәтта тормышымны
Сиңа вәгъдә итәм, я Ватаным.



## Сылтамалар
Индонезия Пусака җыры

## Шулай ук карарга мөмкин
* Индонезия Райя

Төркем:Шактизм
Төркем:Индонезия
Камалатмика

Һинд динендә, **Камала** (Санскрит телендә: कमला) яки **Камалатмика** (Санскрит телендә:कमलात्मिका) ул алкышлы аспектта *[[Дэви]]* тулылыгы. Ул унынчы Маһавидья булып тора ("олы хикмәт"). Ул Парватиның формасы булып тора, барлык Махавидьялар булган кебек. Аның догалары Шукраны тынычландыралар.

## Иконографиясе
Камалатмика алтынсу төстә. Аны дүрт зур фил коендыра, алар аның өстенә *[[калаша]]*ларыннан (чүлмәкләреннән) *амрита* (нектар) коялар. Аның дүрт кулы бар. Ике кулында ул ике лотос тота һәм аның ике кулы тәңгәл килгән рәвештә *абхайямудра*да (ышанычлыкны күрсәтүче ишарәдә) һәм *варада-мудра*да (алкышлар бирү ишарәсе). Ул сафлык символында - Падмаасанада Лотос позициясендә - Nelumba nucifera утыра,.

## Риваять
Парашакти Алиһәсе тулаем Һинд динендә аңлатылганча Галәмне барлыкка китергән, әмма аның биреме тәмамланмаган булган, гәрчә Галәм эшләнеп беткән булса да, әмма ул алкыш булмау сәбәпле тәмамланмаган булган. Ул үзен дөньяда барлык төр байлыкны һәм муллыкны манифестацияләү өчен Камала Алиһәсенә әверелдергән. Бары тик аның Камала буларак пәйда булуы белән дөнья мул булачак, шулай итеп ул дөньяга муллылык итәр өчен манифестацияләгән.

## Шулай ук карарга мөмкин
**[[Дэви]]*
*Маһавидья

## Билгеләмәләр

## Өстәмә укырга мөмкин
**Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions* () by David Kinsley

Төркем:Һинд дине
Төркем:Шактизм
Ладога күле

**Ладога күле** (, шулай ук ; элегерәк — )) — Карелия Республикасында (төньяк һәм көнчыгыш ярлары һәм Ленинград өлкәсендә (көнбатыш, көньяк һәм көньяк-көнчыгыш ярлары) урнашкан күл, Аурупада иң зур төче су күле һәм Байкал күленнән соң Россиянең зурлыгы буенча икенче күле булып санала.

Ул Балтыйк диңгезенең Атлантик океаны бассейнына карый. Утрауларсыз күлнең мәйданы 17,87 мең км² (утраулар белән 18,3 мең км²).

## Искәрмәләр

Төркем:Ленинград өлкәсе күлләре
Төркем:Карелия күлләре
Зур мәчет (Рим)

**Зур Рим мәчете**, Рим җәмигъ мәчете () — Италия башкаласы Римдә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, җәмигъ мәчете. Бер үк вакытта 12 000 гә кадәр гыйбадәт кылучыны сыйдыра. Ачылыш вакытында (*[[1995 ел|1995]]*) Көнбатыш Аурупада иң зурлардан санала.

## Тарих

Мәчетне Әфганстанның мөһаҗирлектәге  Мөхәммәт Хәсән һәм аның хатыны Разия нигезләгән. Мәчет төзелешенә каршылар була, әмма рим папасы Иоанн Павел II проектка үзенең фатихасын биргәч, эш башлана. Мәчетнең архитекторлары — Паоло Портогези, Витторио Джильотти, Сами Мусави постмодерн стилендәге традицион рим архитектурасын хәтерләтүче проект эшли. Манараның биеклеге бәхәсләр уята — мәсьәлә Изге Петр чиркәве гөмбәзеннән якынча бер метрга түбәнрәк итү өчен манара биеклеген бераз кыскарту юлы белән хәл ителгән. Бинаны планлаштыру ун елдан артыкка сузыла: Рим шәһәр шурасы 1974 елда җир бүлеп бирә, әмма беренче таш 1984 елда, ул чактагы Италия президенты  катнашында салына. 1995 елның 21 июнендә ачыла. Мәчет өчен 1966 елда нигезләнгән Италия ислам мәдәни үзәге () җаваплы. Директорлар шурасына төрле сөнни илләрдән вәкилләр керә. Төзелеш бәясе йөз миллиард лирга якын тәшкил иткән, нигездә, Согуд Гарәбстаны финанслаган, ул бина белән идарә итү чыгымнарының шактый өлешен күтәрүен дәвам итә.

## Тасвирлама
Мәйданы 30 000 квадрат метр. 20 метрдан артык диаметрлы үзәк гөмбәзе, 16 кечкенә гөмбәзе бар. Манарасының биеклеге 43 метр. Мәчеттә Аллаһ белән мөселманнар арасында элемтәне символлаштыручы, пальмага охшаган берничә колонна бар.

Эчке диварларның бизәлеше, нигездә, Коръәннең «Аллаһ - яктылык» дигән темасы белән аваздаш, якты төсләргә буялган плитәләрдән эшләнгән. Интерьер оптик эффект тудыручы мозаика белән бизәлгән, идәндә геометрик бизәкле фарсы келәме җәелгән. Төп гыйбадәт залы 2 500 кешене сыйдыра. Хатын-кызлар өчен намаз уку урыны югарырак урнашкан галереядә.
 
Мәчет комплексында Италия ислам мәдәни үзәге резиденциясе, 10 меңнән артык гарәп телендәге китап саклана торган китапханәсе, шулай ук класс бүлмәсе булган белем бирү зонасы урнашкан.

Дини чараларга өстәп, мөселманнар өчен мәдәни һәм социаль хезмәтләр күрсәтә. Туй тантаналары, ритуаль хезмәтләр, күргәзмәләр, съездлар һәм башка чаралар үткәрә.

## Галерея
 
Image: Grande Mosquée de Rome.JPG |  Урамнан күренеше
Image: MOSCHEAGRANDE1241018.jpg |  Мәчет яшеллеккә күмелгән
Image: Moschea 00497.JPG | Тышкы күренеше
Image: Moschea - minareto e cupola 00546.JPG | Гөмбәзе белән манарасы


### Күренеш

## Сылтамалар
*   La moschea di Roma (Рим мәчете)
*  Centro Islamico Culturale d'Italia - Grande Moschea di Roma. facebook.com

## Искәрмәләр


Төркем:Әлифба буенча мәчетләр
Төркем:Италия мәчетләре
Төркем:1995 елда төзелгән мәчетләр
Төркем:Рим
Суоярви районы

**Суоярви райо́ны** ( — Россия Федерациясенең Карелия Республикасы административ-территориаль берәмлек һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). 
Административ үзәге —  Суоярви шәһәре
## География

Район Карелия Республикасының көнбатышында урнашкан, ул чиктәш:
* Сортавала районы белән;
* Питкәранта районы белән;
* Муезерский районы белән;
* Пряжа районы белән;
* Кондопога районы белән;
* Медвежьегорск районы белән;

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Карелия Республикасы
*
Сортавала районы

**Сортавала муниципаль райо́ны** ( — Россия Федерациясенең Карелия Республикасы административ-территориаль берәмлек һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). 
Административ үзәге —  Сортавала шәһәре
## География
Ул Ладога күленең төньяк ярында урнашкан. Чиктәш:
* Лахденпохья районы белән;
* Питкәранта районы белән;
* Суоярви районы белән;
* Финляндия белән.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Карелия Республикасы
*
Мәңгелек буран

**Мәңгелек буран** — 2019-2021 елларда Г. Камал театрының иң популяр спектакльләренең берсе. Чыңгыз Айтматовның «Гасырдан да озын көн…» әсәренә нигезләнә. Г. Камал театры тарафыннан бөек кыргыз прозасы классигының 90 еллык юбилеена багышлана. Әлбәттә, спектакльдә маңкорт турында легенда да урын ала, ул үз тамырларыңны югалту хакындагы куркыныч кисәтү буларак яңгырый.

Спектакльнең премьерасы 2018 елның 4 ноябрендә урын ала. Шул ук елның 9 декабрендә спектакль X «Һөнәр» Бөтенроссия яшь режиссура фестивалендә катнаша. 2019 нче ел ахырында "Инде" интернет-журналы үткәргән ачык тавыш бирү нәтиҗәсендә 7 "Ел спектакле" рәтендә.

2021 елның 30 маенда соңгы тапкыр күрсәтелә.

## Сюжет
Режиссер Илгиз Зәйниев күп кенә сюжет сызыкларыннан баш тартып, игътибарны романның төп темасына — катлаулы чорда яшәгән кеше язмышларына юнәлтә. Спектальдәге төп вакыйгалар XXнче гасырның 60-80нче елларында Сарыүзәк якларында бара. Шулай да спектакль күренешләрендә XXнче гасырның әүвәлгерәк вакыйгалары да, үтә борынгы заманнар риваятьләре дә урын ала. Кайбер каһарманнарның ике артист белән башкарылуы әсәрдә хәзерге һәм үткән заман вакыгаларының тыгыз бәйләнешеннән гыйбәрәт. Әсәрдәге төп вакыйга — төп геройның дусты Казангапның җеназасы.

## Каһарманнар

## Музыка
Спектакль музыкасын РФ һәм ТҖ композиторлар берлеге әгъзасе Эльмир Низамов язган. Көйязар төрки халыкларына (шул исәптә татар халкына) хас милли уен коралларын кулланган: курай, думбыра, кубыз. Шулардан башка скрипка, фортепиано һәм труба уен кораллары да спекталь музыкасында мөһим урын алып тора. Халык моңнары нигезендә язылган стилизацияләр, аларның эшкәртүләре һәм электрон музыка алымнары барлык спектакль музыкасын тәшкил итә.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

## Сылтамалар
      

## Шулай да карагыз
* Маңкорт
* Чыңгыз Айтматов
* Татар академия театры
      

Төркем:Татарча спектакльләр 
Төркем:Әлифба буенча спектакльләр
Төркем:Чыңгыз Айтматов
Выборг районы (Ленинград өлкәсе)

**Выборг  муниципа́ль райо́ны** () — Ленинград өлкәсе составындагы муниципаль берәмлек. Территориясе — 7431 км², халкы — 199 571 кеше (2019). 7 шәһәр һәм 5 авыл җирлеген үз эченә ала. 1940 елның июлендә барлыкка килгән
Административ үзәге —  Выборг шәһәре
## Физик-географик характеристикасы
### Географик урнашу
Выборг районы Ленинград өлкәсенең төньяк-көнбатыш өлешендә урнашкан, Карел муентыгының көнбатыш өлешен били.

Чикләшә:
* төньякта — Карелия Республикасы (Лахденпохья районы) белән;
* төньяк-көнчыгышта — Приозерск муниципаль районы белән;

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Ленинград өлкәсе
*
АКШ-ында Индонезия Илчелеге янында Сарасвати Дэви сыны

***Сарасвати*** ул Америка Кушма Штатларында, Вашингтон даирәсендә, Илчелек Рәтендә Индонезия Илчелеге янында ачык һавада ураштырылган Сарасвати Дэвиның поты. Эш күп-санлы Бали сынчылары тарафыннан ясалган булган һәм 2013 елда куелган булган. 16 фут (4,9 м) биеклектәге алтын һәм ак пот лотоста торучы Сарасватины аяклары янында өч бала белән сурәтли, шуларның берсе Барак Обама.

## Шулай ук карарга мөмкин
* Сәнгатьтә 2013 ел
* Барак Обаманың җәмәгать өчен сурәтләре

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар
* A Little Help from Saraswati (September 29, 2014), Embassy of the Republic of Indonesia

Төркем:Һинд дине
Төркем:Һинд дине сынчылыгы
Чишмә (мәгънәләр)

**Чишмә** — күп мәгънәле сүз, топоним, гидроним. Чишмә (*инеш*) — җир асты суларының коры җирдә яки су астында (*су асты чыганакларыннан*) өскә бәреп чыгуы.
## Район
* Чишмә районы — БР районы.
* Яңа Чишмә районы — ТР районы.
## Топоним
### Башкортстан
* Чишмә — Авыргазы районы авылы (Балыклыкүл авыл советы).
* Чишмә — Авыргазы районы авылы (Солтанморат авыл советы).
* Чишмә — Аргаяш районы авылы.
* Чишмә — Әлшәй районы авылы.
* Чишмә — Балтач районы авылы.
* Чишмә — Бөре районы авылы (Үгез авыл советы). 
* Чишмә — Бөре районы авылы (Чишмә авыл советы).
* Чишмә — Бүздәк районы авылы.
* Чишмә — Дүртөйле районы авылы. 
* Чишмә — Кырмыскалы районы авылы. 
* Чишмә — Миякә районы авылы.
* Чишмә — Тәтешле районы авылы.
* Чишмә — бистә, Чишмә районы үзәге.
* Чишмә — Чишмә районы авылы.
### Татарстан
* Чишмә — Актаныш районы авылы.
* **[[Чишмә (Әгерҗе районы)|Чишмә]]** — Әгерҗе районы авыллары:
** Чишмә — Кырынды авыл җирлегендә.
** Чишмә — Тирсә авылы җирлегедә. 
* Чишмә — Норлат районы авылы. 
### Ырынбур өлкәсе
* Чишмә — Сарыкташ районы авылы.
### Чиләбе өлкәсе
* Чишмә — Аргаяш районы авылы.
* Чишмә — Сосновка районы авылы. 
## Гидроним
* Чишмә елга, Кама кушылдыгы.
## Башкалар
### Берләшмә
* «Чишмә» — Беларусь Республикасында 1998 елда нигезләнгән мәдәни оешма.
### Газета
* «Чишмә» — БР Чишмә районы газетасы.
### Мәчет
* Чишмә мәчете — Яр Чаллы мәчете.
## Моны да карагыз
* Чишмә-Борай — БР Борай районы авылы.
* Чишмә-Каран — БР Чакмагыш районы авылы.
* Чишмә-Уракай — БР Аскын районы авылы.
* Алтын Чишмә — Ырынбур өлкәсе Әсәкәй районы авылы.
* Бай Чишмә — Баулы районы авылы.
* Буралы Чишмә — Сарман районы авылы.
* Еникей-Чишмә — Мамадыш районы авылы.
* Җиде Чишмә — Апас районы авылы.
* Җылы Чишмә — Кемерово өлкәсе авылы.
* Зәй-Чишмә — Әлмәт районы авылы.
* Зирекле Чишмә — БР Аскын районы авылы.
* Иске Чишмә — Түбән Кама районы авылы.
* Исәнсеф-Чишмә — Мөслим районы авылы.
* Кара Чишмә — Чирмешән районы авылы.
* **[[Кызыл Чишмә]]**
** Кызыл Чишмә — БР Нуриман районы авылы. 
** Кызыл Чишмә — Ырынбур өлкәсе  Мәтешкин районы авылы.
** Кызыл Чишмә — Чирмешән районы авылы. 
* **[[Салкын Чишмә]]** — топоним, гидроним. 
* Сарт-Чишмә — БР Кырмыскалы районы авылы.
* **[[Суык-Чишмә]]**
* Таза Чишмә — Сарман районы авылы.
* Танып-Чишмә — БР Тәтешле районы авылы.
* Тәмле Чишмә — Кукмара районы авылы.
* Тукмак Чишмә — БР Миякә районы авылы.
* Улаклы-Чишмә — Әлмәт районы авылы.
* Чиста Чишмә — Кайбыч районы авылы.
* Югары Чишмә — Түбән Кама районы авылы.
* Юкәле Чишмә — БР Туймазы районы авылы.
* Ялан-Чишмә — БР Ярмәкәй районы авылы.
* **[[Яңа Чишмә (мәгънәләр)|Яңа Чишмә]]**
** Яңа Чишмә — авыл, Яңа Чишмә районы үзәге.
** Яңа Чишмә — БР Архангель районы авылы.

Төркем:Топонимнар
Яңа Чишмә (мәгънәләр)

**Яңа Чишмә** — күп мәгънәле сүз, топоним.
* Яңа Чишмә — авыл, Яңа Чишмә районы үзәге.
* Яңа Чишмә — БР Архангель районы авылы.
## Моны да карагыз
* **[[Чишмә (мәгънәләр)|Чишмә]]**
* **[[Салкын Чишмә]]**
* **[[Суык-Чишмә]]**
* **[[Кызыл Чишмә]]**

Төркем:Топонимнар
Салатига

**Салатига** () — Индонезиянең Үзәк Җава правинсәсендә урнашкан шәһәр.
## Географиясе
Салатига Җава утравының үзәк өлешендә урнашкан.
## Халык

## Кардәш шәһәрләр

## Искәрмәләр

## Рәсми сайт
* 

Төркем:Индонезия шәһәрләре
Выборг районы

**Вы́борг райо́ны** — кайбер географик объектларның исемнәре:

* Питырбурның Выборг районы
* Выборг районы (Ленинград өлкәсе)

Төркем:Топонимика
Анголада Һинд дине

Анголада Һинд дине тарафдарлары булып күбесенчә Азия җәмәгате булып тора, аларның күпчелеге чит ил кешеләре. Дини бирелгән мәгълүмат Ассоциациясе буенча Анголада Һинд дине халкы бөтен халыкның 0.1%-ыннан да кимрәк, әмма шулай да әһәмияткә ия сан булып тора. Анголада Һиндстан Илчелеге буенча Анголада Һиндле чыгышлы халык саны башка Көньяк Африка илләреннән кимрәк һәм шул санга күбесенчә эшмәкәрләр, һөнәр ияләре һәм маһир эшчеләр килә.
## Тышкы сылтамалар
* Angola  national profile from the Association of Religion Data Archives

## Әдәбият
* José Redinha, *Etnias e culturas de Angola*, Luanda: Instituto de Investigação Científica de Angola, 1975

Төркем:Һинд дине
Төркем:Илләр һәм төбәкләр буенча Һинд дине
Төркем:Анголада дин
Нараинсами Гыйбадәтханәсе

**Нараинсами Гыйбадәтханәсе** ул Көньяк Африка Җөмһүриятендә КваЗулу-Наталда провинция мирас урыны булып тора. Аны 1896 елда Нараинсами нигезләгән булган, һәм бу гыйбадәтханә эшләре белән ул барлыкка китергән гаилә трасты мәшгуль. Конгрегациянең күпчелеге Тамил Һиндулары.

## Архитектура һәм тышкы күренеше
Ул Умгени елгасының төньяк сыртында, Дурбан янында урнашкан, гыйбадәтханәнең мәшһүр ак шпиле берникадәр арадан күренеп тора. Бина ак, ул күп башка охшаш төрле төсләргә буялган гыйбадәтханәләрдән аерылып тора. Гыйбадәтханәнең классик пьедесталы бар, шпиль һәм гөмбәзләре stucco модельләре белән һәм матур детальләр белән бизәлгән. Фриз өстеннән кимүче үлчәмдә ике кат бар, аның дүрт ягы һәм почмакларында мандала доминирлый. Төп керү өстеннән бизәлеш хасияте бар, ул өч арка панеленнән тора, алар залның өске түбәсенә кыска парапет формалаштыралар. Бина алдының сул ягына, төп залның көньягына, тычкан бар, ә уң ягында тавис поты бар. Төп залның (мандабулумда) төньяк очында Нараинсами, Ганеста, һәм Сурбаһманья потлары бүлекләре бар. Көнбатыш стенада ачылган урын бар ул зур бүлеккә илтә (натараджа). To the right of the main entrance of the mandabulum-ның төп керүенең уң ягында кечерәк күтәрелгән платформа бар, ул су коюлар өчен якынча 18 дюйм биеклектә. Гыйбадәтханәнең интерьеры шулай ук ак буяу белән буялган. Стеналарда Һинду пантеонын сурәтләүче яхшы буялган литография ясалган.

## Искәрмәләр

* South African Heritage Resource Agency database 

Төркем:Һинд дине
Төркем:Брахмага табыну
Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре
Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр
Патша-имән

Патша Имән Белоруссиянең Витебск өлкәсенең Лепель районының Тадулино авылында гади имән, аңа 250 яшь - башка чыганаклар буенча - 400 яшь. Лепель шәһәреннән 15 км да урнашкан. 1963 елдан бирле ботаника һәйкәле булып тора.

Тадулина Патша имәненең биеклеге 26 метры, кәүсә диаметры 1,56 метр, беренче тере ботактан биеклеге - 2 метр, төньяктан көньякка таба ябалдаш диаметры - 26 метр, көнбатыштан көнчыгышка таба - 25 метр. Мул итеп җимеш бирә.

Төркем:Витебск өлкәсе
Төркем:Имәннәр
Бокситогорск районы

**Бокситого́рск муниципа́ль райо́ны** () — Россия Федерациясе Ленинград өлкәсенең көньяк-көнчыгыш өлешендә муниципаль берәмлек. Территориясе — 7431 км², халкы — 199 571 кеше (2019). 7 шәһәр һәм 5 авыл җирлеген үз эченә ала. 1940 елның июлендә барлыкка килгән
Административ үзәге —  Бокситогорск шәһәре

## География
Район мәйданы — 7,18 тыс. км², бу өлкә мәйданының 9,59 % ын тәшкил итә. Бу күрсәткеч буенча район төбәктә өченче урында тора.
Чикләшә:
* төньякта — Карелия Республикасы (Лахденпохья районы) белән;
* төньяк-көнчыгышта — Приозерск муниципаль районы белән;

## Табигать
## Тарих

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Ленинград өлкәсе
*
Мөселман зираты (Казан)

**Мөселман зираты** — Казан шәһәренең Шәмсир () торак пункты янында, Мамадыш тракты, 40-нче йорт адресы буенча урнашкан мөселман зираты. Зиратта җирләүләр 2007 елдан (? төгәл белмим) башланган. Гомуми мәйданы - 38,9 гектар. Зират капкасы янында Әминә исемен йөрткән кечкенә мәчет бар.

Зиратта имамнар аллеясы бар. Анда дингә хезмәт иткән имамнар, мәчет-мәдрәсәләр төзегән, аларны карап торырга ярдәм иткән кешеләр һәм аларның хатыннары күмелә. Бу кешеләрне күмү эшләре бушка башкарыла.

## Мөселман зиратында күмелгән кешеләр

Шәхесләрнең тулырак исемлеген "Казанның мөселман зиратында җирләнгән шәхесләр" исемле төркемдә карап була.

## Тарих
2012 елда Казан шәһәр төзелеше идарәсе башлыгы Альберт Салихов зиратта җирләнгән атасының кабере өстенә, зират кагыйдәләрен бозып, фотосурәтле таш куйдыра. Зиратның идәрәсе рәсем өстенә ак кагәзь бит ябыштырды. Шуннан соң Альберт Салихов “зиратта вандаллык хөкем сөрә”, дип прокуратурага мөрәҗәгать итә. Казанның Совет районы прокуратурасы җинаять составы булмау сәбәпле, вандаллык һәм башбаштаклык маддәләре буенча җинаять эше кузгатудан баш тарта. Ләкин соңыннан барыбер Вахитов районы прокуратурасына зиратның эшчәнлеген туктату турында документ тапшыра. Зиратны ябылудан яклап милли хәрәкәт һәм дин эшлекләре Казанда митинг уздыралар.

## Мөселман зираты кагыйдәләре
* Кабер ташына мәрхүмнең портретын ясау, башка төрле фотосурәтләр кую катгый тыела.
* Каберләргә чардуган урнаштыру һәм агач утырту тыела.
* Зиратта тәмәке атарту, исерткеч эчемлекләр китереп эчү һәм исерек килеш керү тыела.

## Шулай ук карагыз
* :Төркем:Казанның мөселман зиратында җирләнгән шәхесләр
* Шәмсир бистәсе

## Сылтамалар
* Татарстан мөселманнары Диния нәзарәте Самосырово янындагы зиратны киңәйтүне сорый. Татар-Информ. 14 Август 2017
* Казанның мөселман зиратын 2016 елда зиярәт итүем. 
* Җәһәннәм биюе… Искәндәр СИРАҖИ Безнең гәҗит. 2012, №7 (22 февраль)

## Искәрмәләр

Төркем:Казан зиратлары
Әминә мәчете

**Әминә мәчете** - Казанның Шәмсир  () торак пункты янында урнашкан мөселман зираты мәчете.

## Моны да карагыз

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Әлифба буенча мәчетләр
Төркем:Казан мәчетләре
Ижора калкулыгы

**Ижора калкулыгы** () — Ленинград өлкәсенең көнбатышындагы калкулык, Ордовик платосының зур өлешен тәшкил итә.

## География
Өслеге яссы һәм көньяк-көнчыгыш ягына авыштырылган.

## Шәһәрләр
Ижора калкулыгында урнашкан шәһәрләр:
* Пушкин шәһәре
## Авыл хуҗалыгы

Төркем:Көнчыгыш Аурупа тигезлеге
Төркем:Русия калкулыклары
Төркем:Ленинград өлкәсе географиясе
Мадрид үзәк мәчете

**Мадридның үзәк мәчете**, Әбу-Бәкер мәчете () — Испания башкаласы Мадридта урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, җәмигъ мәчете. Мадрид метрополитенының Эстречо (, бугаз) тукталышына якын урнашуы сәбәпле, халыкта мәчетнең «Бугаз мәчете» () дигән популяр исеме дә бар.

## Тарих

Мадридта мәчет төзү өчен җир алданрак бирелсә дә, халыктан кергән акчага алып барылган төзелеш 1988 елда гына тәмамлана. Мадридның үзәк мәчете яки Әбу-Бәкер мәчете — 1609—1614 елларда Пиреней ярымутравыннан соңгы    соң, Испаниядә торгызылган беренче ислам гыйбадәтханәсе.

## Тасвирлама
Мәчетнең архитекторы — Хуан Мора (Juan Mora) бинаны ислам архитектурасына таянып корган. Мәйданы — 3 500 квадрат метр. Бер манаралы, бер гөмбәзле, дүрт катлы бинада мәчеттән башка Мадрид ислам җәмгыяте белән Испания ислам җәмгыятьләре берлеге () офислары, шулай ук мөселман мәктәбе, балалар бакчасы, кибет урнашкан.
 
Мәчет дини, хәйрия, белем бирү, мәдәни һәм социаль функцияләр башкара. Әл-Әзһәр университеты белән имамнар әзерләү һәм руханилар белән тәэмин итү турында килешүгә ирешкән.

Мәчет дәүләт белән мөселманнарның законлы вәкиллекле органы булган Испания ислам комиссиясе () аркылы эш алып бара. Мәчет имамы, бер үк вакытта Испания ислам комиссисе президенты — Riay Tatary (es).

## Сылтамалар
*   Испания Ислам җәмгыятьләре берлеге (UCIDE) рәсми сайты

## Искәрмәләр


Төркем:Әлифба буенча мәчетләр
Төркем:Испания мәчетләре
Төркем:1988 елда төзелгән мәчетләр
Төркем:Мадрид
Лиссабонның үзәк мәчете

**Лиссабонның үзәк мәчете** () — Португалия башкаласы Лиссабонда урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, җәмигъ мәчете. Лиссабон ислам җәмгыяте дә шунда урнашкан.

## Тарих

1974 елдан башлап, элекке колонияләренең бәйсезлек алуына бәйле, Португалиядә мөселманнарның саны сизелерлек арта. Лиссабон ислам җәмгыятенә Марокко, Гвинея-Бисау, Мозамбик, Һиндстан, Пакистан мөһаҗирләре керә.
Мәчет төзелешенә рөхсәт 1966 елда ук соралган.  нәтиҗәсендә нефть чыгаручы гарәп илләре икътисади һәм сәяси йогынтыга ия булгач, 1978 елда рөхсәт бирелгән.

1979 елда  хөкүмәте Ислам җәмгыятенә гыйбадәт кылу өчен элекке король сараеның бер өлешен бирә. Сөләйман Вәли Мәмеде җитәкләгән Лиссабон ислам җәмгыяте мәчет өчен үз бинасын төзү бурычын куя. Аның төзелешенә ислам илләре: Согуд Гарәбстаны (1 млн. АКШ доллары), Кувәйт, Ливия, Берләшкән Гарәп Әмирлекләре һәм Оман өлеш керткән.

Бина 1985 елның 28 мартында сафка баскан. Архитекторлар  һәм Жуан Паулу Консейсан заманча бина проекты әзерләгән. Мәчетнең бер манарасы һәм бер зур, берничә кечкенә гөмбәзе бар. Мәчет эчендә кабул итү бүлмәсе, намаз уку залы һәм уку классы (мәдрәсә) урнашкан. Үзәк мәчет каршында башкаланың җирле мөселман җәмгыяте әгъзаларына финанс ярдәме һәм башка хезмәтләр күрсәтү шурасы булдырылган. 1995 елдан башлап ел саен мәчеттә мөселман китаплары ярминкәсе үткәрелә. Лиссабон үзәк мәчетенең  хәзерге имамы — шәех Давыт Мөнир.

2007 елда Далай-лама Лиссабонның үзәк мәчетенә килә, имам Давыт Мөнир белән бергә дога кыла.

2010 елда Португалия президенты  һәм аның хатыны, Португалия премьер-министры , шулай ук 2011 елда президентлыкка кандидат Мануэль Алегри мәчеткә визит ясаган.

## Галерея

Lisbon Mosque tower.jpg|Манарасы
Lisbon Mosque.jpg | Acores Lisboa кунакханәсеннән күренеше
Mesquita Lisboa (14265483362).jpg|  Мәчетнең керү ягы


## Сылтамалар
*  Islam in Portugal (Португалиядә ислам)
## Искәрмәләр


Төркем:Әлифба буенча мәчетләр
Төркем:Португалия мәчетләре
Төркем:1985 елда төзелгән мәчетләр
Төркем:Лиссабон
Рожков

**Рожков** — фамилия.
* Михаил Рожков (1983)
* Петр Рожков (1920)

Төркем:Фамилияләр
Диваев

**Диваев**, Дивәев — фамилия.
* Әбүбәкер Диваев (1855-1933), тюрколог, этнограф, фольклорчы, профессор.
* Госман Дивәев (1895-1938), Кырым АССР прокуроры (1923-1924).
* Рафаил Диваев (1950), БР эчке эшләр министры (1996-2008).
* Рәшит Диваев (1929-2010), агроном (*[[Авыргазы районы]]*),  Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
#### Моны да карагыз
* Мәрьям Дибаева (*Мәрьям Миндубаева*, 1916-), журналист, публицист.

Төркем:Шәхесләр
Төркем:Фамилияләр
Волоколамск (мәгънәләр)

**Волоколамск**:
### 
* Волоколамск — шәһәр, Мәскәү өлкәсендә район үзәге.
* Волоколамск — Мәскәү өлкәсе Волокаламск районы шәһәр җирлеге.
* Волоколамск — Мәскәү тимер юлының Рига юнәлешендә тимер юл станциясе.

## Шулай ук карагыз
* Волоколамская (мәгънәләр)

Төркем:Топонимика
Мәскәү тимер юлы

**Мәскәү тимер юлы** () - тимер юл ширкәте, "Россия тимер юллары" ААҖ филиалы, Россиянең 16 тимер юлының берсе. Үзәк федераль округ территориясенең зур өлешенә, Россия Федерациясенең ундүрт субъектына хезмәт күрсәтә.
## Гомуми характеристика
2011 елдан башлап юл җиде төбәктән тора. Мәскәү тимер юлына хезмәт күрсәтү зонасында 30 миллионга якын кеше яши, бу Россия халкының якынча 27 проценты дигән сүз.
## Мәскәү тимер юлы тарихы

 станциясе
### 1861-1941 еллар

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар
* Рәсми сайт 

Төркем:Россия тимер юллары
Волоколамск (станция)

**Волоколамск станциясе** () — Мәскәү тимер юлының Рига юнәлешендәге тимер юл станциясе. Тимер юл станцияләре эшен оештыру буенча Мәскәү-Смоленск үзәгенә керә. Мәскәү өлкәсенең Волоколамск районында Мәскәүдән көнбатышка таба 125 км (тимер юл буйлап) һәм Волоколамск шәһәреннән 4 км ераклыкта урнашкан, аның белән даими автобус элемтәсе бар. Станциядә ике югары урнашкан пассажирлар платформасы бар.
## Тарих
1990 еллар башына кадәр Мәскәү ягыннан электрлаштырылган актык станциясе булып  торган.

## Ерак юллар
Бима (шәһәр)

**Бима** () — Индонезиянең Көнбатыш Нуса-Теңгара правинсәсендә урнашкан шәһәр.
## Географиясе
Бима Кече Зонд утраулары территориясендә урнашкан.
## Халык

## Кардәш шәһәрләр

## Искәрмәләр

## Рәсми сайт
* 

Төркем:Индонезия шәһәрләре
Можайск районы

**Можа́йский райо́ны:**

* Можайск районы — Мәскәү өлкәсендә элеккеге район, 2018 елдан шул ук исемдәге муниципаль район урынына — Можайск шәһәр округы.
* Можайск районы (Мәскәү)

## Шулай ук карагыз
* Можайский

Төркем:Топонимика
Истра районы

**И́стра райо́ны** () — административ-территориаль берәмлек (район) һәм шул ук исемдәге муниципаль берәмлек (муниципаль район), ул 2017 елның март-июль айларына кадәр Россиянең Мәскәү өлкәсенең төньяк-көнбатышында урнашкан.
Административ үзәге — Истра шәһәре.
## География
Район территориясенең мәйданы 126 897 га тәшкил итә.

Шәһәр округы Красногорск, Клин, Руз, Восход шәһәр округлары, шулай ук Солнечногорск, Волоколамск һәм Одинцово муниципаль районнары белән чиктәш.

Төп елга — Истра.

## Искәрмәләр

Төркем:Истра районы
Ржев (мәгънәләр)

**Ржев**:

* **[[Ржев]]** — шәһәр Тверь өлкәсендә.

## Тарих
* Ржев бәрелеше — Бөек Ватан сугыш бәрелеше.
* Ржев. Георгий Жуковның билгесез бәрелеше — сугыш турында документаль фильм.
* Ржев — нәфис фильм.

## Тимер юл станцияләре
* Ржев-Белорусский (Ржев-I) — Ржевның электәге беренче тимер юл вокзалы;
* Ржев-Балтийский (Ржев-II) — Ржевның төп тимер юл станциясе.

## Шулай ук карагыз
* Ржевка
Умаркот Шив Мандир

**Умаркот Шив Мандир** (Урду телендә:شِو مندِر) ул Пакистанда, Синдхта, Рана Җаһангир Готһ янында урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе. Бу гыйбадәтханә мөгаен Синдхта иң борынгы булып тора. Гыйбадәтханә Синдхта иң изге Һинд дине урыны булып тора.

## Әһәмияте
Бу гыйбадәтханә түбән Синдхта яшәүче Һинд дине тарафлары арасында илаһи һәм изге булып тора. Ул шулай ук аларның бәлаләрендә дини сәфәр кылучылар сыену урыны тәэмин итә.

## Илаһ
Гыйбадәтханәдә мәһабәт Шив Лингам бар, ул чынлап та бөтен дөньяда иң яхшы булып тора. Риваятьтә әйтелгәнчә Лингам үзеннән үзе үсүен дәвам итә һәм биредә яшәүчеләр үсешне ачык күрү өчен тамгалар куйганнар.

## Бәйрәм

Махашиваратрида һәр елны гаять зур өч көнлек фестиваль була. Махашиваратрида түбән һәм олы Синдхтан күп дини сәфәр кылучылар килә һәм бәйрәм вакыты дәверендә өч көнгә калалар. Ул илдә иң зур дини фестивальләрнең берсе булып тора. Аңа якынча 250 000 кеше килә. Бөтен финансларны Пакистан Һинду Панчаят түли.

## Тарихы
Риваятьтә әйтелгәнчә меңнәрчә ел элек бер кеше биредә күп яшел чирәм булган урыннарда сыерлар көтү көткән. Әмма соңыннан ул сыерларның берсе каядыр барып якындагы Лингамга сөт бирүен күргән. Кеше сыерны күзәткән һәм аның сәер тотышын караган. Соңыннан бу урынга кешеләр килеп тикшереп бу Шив Лингам дип нәтиҗә ясаганнар. Шулай итеп Шив Мандир төзелгән булган.

## Шулай ук карарга мөмкин
* Пакистанда Һинд дине
* :en:Evacuee Trust Property Board
* :en:Shri Hinglaj Mata temple
* :en:Kalat Kali Temple
* :en:Katasraj temple 
* :en:Malot
* Мултан Кояш Гыйбадәтханәсе
* :en:Prahladpuri Temple, Multan
* :en:Sadh Belo
* :en:Shivaharkaray
* :en:Shri Varun Dev Mandir
* :en:Tilla Jogian

## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине
Төркем:Шиваизм
Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре
Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр
Демидов районы (мәгънәләр)

**Демидов районы**
* Демидов районы (Ровно өлкәсе)
* Демидов районы (Смоленск өлкәсе) 
## Моны да карагыз
* Демидов
33-нче армия (ССРБ)

**33-нче армия (33 А)** () - РККА, СССР Кораллы Көчләре составында, Бөек Ватан сугышы вакытында оператив хәрби берләшмә (армия).
## Тарих
33-нче армия 1941 елның июлендә Мәскәү хәрби округында формалаштырылган. Башта аңа халык ополчениесенең 1, 5, 9, 17 һәм 21-нче дивизияләре, кайбер артиллерия һәм башка частьләр керә иде. 18 июльдән армия Можай оборона линиясе фронтына кертелә һәм 22 июльдән Карачар, Шустики (Можайсктан көнбатыштарак) чигендә оборона алып бара.
### Битва за Москву
3 октябрьдән 1941 елның Вязьма операциясендә, 1941 елның 13 октябреннән Көнбатыш фронт составында Можайск — Малоярославец операциясендә катнаша.

### Ржев бәрелеше
1942 елның 2-нче яртысында армия гаскәрләре Гжатск, Юхнов чикләрен саклыйлар. 1943 елның мартында 1943 елдагы Ржев-Вязьма һөҗүм операциясендә катнашалар, аның барышында 5А белән бәйләнештә Вязьма шәһәрен (12 март) азат итәләр, Угра елгасының төньяк-көнчыгыш ярына чыгалар, анда саклануга күчәләр.

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар

* Фронт
* Бөек Ватан сугышы фронтлары

Төркем:ССРБ Кораллы көчләре
Төркем:Бөек Ватан сугышы елларында Совет фронтлары
Польшада Һинд дине гыйбадәтханәләре исемлеге

Шәһәр буенча **Польшада Һинд дине исемлеге**.

## Чарнов, Түбән Силезия Воеводствосы

*Яңа Шантипур (Nowe Śantipur) ИСККОН (1980-ынчы еллардан бирле, Польшада иң борынгы Һинд дине гыйбадәтханәсе)
*Илаһлар:* Панча Таттва
*Рәисе:* Ryszard Bugaj (Рагһунатһа даса)
*Адресы:* Nowe Śantipur, Farma Ekologiczna, Czarnów 21, 58-424 Kamienna Góra
Рәсми сайты

*Шива Гыйбадәтханәсе (төзелә)

## Варшава янында [[Мисядло]]
* Мисядлода Яңа Рамана Рети Гыйбадәтханәсе, ИСККОН, 1989-ынчы еллардан бирле
*Илаһлар:* Гаура-Nitai
*Рәисе:* Jakub Staszelis Kryszna Kirtan das
*Адрес:* ul. Zakręt 11, Mysiadło, 05-500 Piaseczno
Рәсми сайты

## [[Варшава]]
**Шри Вара Лакшми Нарсингадэв*, Бхакти Марга Фонды, 2009 елдан бирле
*Илаһлар:* Нисимһа, Лакшми
Польшада Бхакти Марга

## [[Вроцлав]]

*Яңа Навадвип (Nowe Nawadwip) ISKCON, 1998-енче елдан бирле.
*Илаһлар*: Гаура-Нитай
*Рәис:* dr. Bernadeta Gwizdak-Siwkowska (Премадана дэви даси)
*Адрес:* ul. Brodzka 157, Pracze Odrzańskie, 54-067 Wrocław
Рәсми сайты

## Шулай ук карарга мөмкин
* :en:List of Hindu temples
* :en:List of Hindu temples outside India
* :en:List of large Hindu temples

## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине
1-нче гвардия кавалерия корпусы

**1-нче гвардия кавалерия корпусы (1-нче гв.кк)** (* (1-й гв.кк)*) — Бөек Ватан сугышы вакытындага ССРБ Кораллы Көчләре составында ЭККАның атлы берләшмәсе. 1941 елның 26 ноябрендә Украина ССР Совнаркомы исемендәге 2-нче кавалерия корпусыннан төзелгән.

Гамәлдәге армия составында булу чоры:
* 1941 елның 26 ноябреннән 1943 елның 23 гыйнварына кадәр
* 1943 елның 5 февраленнән 1945 елның 11 маена кадәр.
## Состав
## Хәрби юлы
Көньяк, Көньяк-Көнбатыш, Көнбатыш, кабаттан Көньяк-Көнбатыш, Воронеж һәм 1-нче Украина фронтлары гаскәрләре составында корпус Молдавия территориясендә, Сумск (1941 елның 17 июле), Белгород юнәлешләрендә, Мәскәү өчен сугышта, Жиздра районыннан немец гаскәрләренең һөҗүмен чагылдыруда (1942 елның августы), Украинаны азат итүдә, шулай ук Львов-Сандомир,  азат итүдә катнаша, Берлин һәм Прага һөҗүм операцияләре.


Файл:Вручение знамени командиру 1-го гвардейского кавалерийского корпуса.jpg|Бригада комиссары Смирнов корпус командирына гвардия байрагын тапшыра.
Файл:RIAN archive 2548 A liberated town.jpg|Генерал Беловның корпус кавалеристлары  маршта, 1941 елның 15 декабре
File:Horsemen of 1st Guard Cavalry Corps entering Odoev.jpg|Генерал Павел Беловның атлылары Одоев шәһәренә керәләр, 1941 елның 22 декабре.

## Командирлар
*  генерал-лейтенант Павел Белов (26 ноябрь 1941 — 28 июнь 1942)
*  генерал-лейтенант Виктор Баранов (29 июнь 1942 — 11 май 1945)

## Тышкы сылтамалар

* Фронт
* Бөек Ватан сугышы фронтлары

Төркем:ССРБ Кораллы көчләре
Төркем:Бөек Ватан сугышы елларында Совет фронтлары
Виктор Баранов

**Виктор Баранов** () (11 июнь 1901, Шереметьевка авылы, Сызран өязе, Сембер губернасы, хәзер Сызрань районы, Самара өлкәсе — 1970 елның 26 июле , Днепропетровск) — совет хәрби эшлеклесе, генерал-лейтенант (1943 елның 15 сентябре). Советлар Берлеге каһарманы (1945 елның 29 мае).
## Башлангыч биографиясе
Виктор Баранов 1901 елның 11 июнендә бугенге көндә Самара өлкәсенең Сызрань районы Шереметьевка авылында крестьян гаиләсендә туа. Өч сыйныфны тәмамлаганнан соң Үзбәкстанда мамык чистарту заводында эшли.

## Хәрби хезмәт
### Гражданнар сугышы
1918 елның мартында ЭККА сафларына алына, шуннан соң Жлобинский полкының Кызыл армиячесе һәм Оренбург җыелма полкының 1 нче взвод командиры Көньяк Уралда генерал А.И. Дутов җитәкчелегендәге гаскәрләргә каршы, ә аннары Урта Азиядә басмачларга һәм инглиз интервентларына каршы сугышларда катнаша. 1918 елда контузия ала.
### Сугышлар арасындагы чоры
Прастара

**Прастара** (, киңәю, яссы түбә) ул Һинд дине архитектурасында антаблемент төре.

## Тасвирлама
Бу багана башлары өстендә горизонталь тасамалар һәм ябыштыру суперкорылмасы, кайвакыт ул катның парапеты буларак хезмәт итә. Прастара гыйбадәтханәнең архитравы өстендә урнашкан функциональ дә, бизәү элементы да булып тора.  Төптән алып бинаның өченче өлеше булып тора, прастара тулаем Һинд дине гыйбадәтханәнең архитектура композициясенең әһәмиятле элементы булып тора.

## Мәгънәсе
Дравид архитектурасы контекстында прасара очрашу урыны мәгънәсендә, биредә гыйбадәтханәнең ике бүлеге *прасада варга* (Җир) һәм *пада варга* (Күк) бер-берсе белән очрашалар.

## Өлешләр
Прастара өстән аска таба берничә өлештән тора: уттара, валабһи (уттара өстеннән кушак), һәм капота (агып төшү өчен). Капота гадәттә күгәрчен башы формасында.

## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине
Лубуклиңгау

**Лубуклиңгау** () — Индонезиянең Көньяк Суматра правинсәсендә урнашкан шәһәр.
## Географиясе
Лубуклиңгау Суматра утравының көньяк өлешендә урнашкан.
## Халык

## Кардәш шәһәрләр

## Искәрмәләр

## Рәсми сайт
* 

Төркем:Индонезия шәһәрләре
Павел Белов

**Па́вел Бело́в** () (, Шуя — 3 декабрь 1962 ел, Мәскәү) — совет хәрби башлыгы, генерал-полковник (1944), Советлар Берлеге каһарманы (1944).
## Биографиясе
### Яшьлек
Шуяда фабрика хезмәткәре гаиләсендә туа. Иваново-Вознесенск станциясендә табельщик, телеграфист булып эшли.
### Гражданнар сугышы һәм сугышара вакыт
1918 елның августыннан ЭККАда, Иваново-Вознесенскида Всевобучның район бүлекчәсе инструкторы итеп билгеләнә.
### Бөек Ватан сугышы


Файл:Вручение знамени командиру 1-го гвардейского кавалерийского корпуса.jpg|Бригада комиссары Смирнов корпус командирына гвардия байрагын тапшыра.
Файл:RIAN archive 2548 A liberated town.jpg|Генерал Беловның корпус кавалеристлары  маршта, 1941 елның 15 декабре
File:Horsemen of 1st Guard Cavalry Corps entering Odoev.jpg|Генерал Павел Беловның атлылары Одоев шәһәренә керәләр, 1941 елның 22 декабре.


## Сылтамалар
* 
* П. А. Белов на сайте Иваново помнит .
Гидролиз константасы

**Гидролиз константасы** ул гидролиз реакциясе өчен эквилибриум константасы булып тора.

Мәсәлән, әгәр дә AlCl<sub>3</sub> кебек металл тозы су эремәсендә эри икән, металл катионы үзен Льюис кислотасы кебек тота һәм эретмәнең су молекулаларын гидролизлый.
:Al3+ + 2H2O &rarr; AlOH2+ + H3O+

Бу реакция өчен гидролиз константасы түбәндәгечә:
:Khydrolysis = [H3O+] * [AlOH2+] / [Al3+]

Гомумирәк формада гидролиз константасы түбәндәгечә тасвирланган булырга мөмкин:
:Ka = [H3O+] * [A−] / [HA]
биредә A− нинди булса да нигез, һәм HA нинди булса да кислота.

## Искәрмәләр

Төркем:Электрохимия
Навапашанам Гыйбадәтханәсе

**Навапашанам гыйбадәтханәсе** ул тугыз планета Илаһларына, Наваграхаларга багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе, ул Көньяк Һиндстан Тамилнад штатында, Дэвипаттанам янында урнашкан. Бу Бенгаль Култыгында урнашкан Һинд дине дини сәфәр кылу урыны булып тора. Һинд дине риваяте буенча, планета Илаһларының тугыз ләм поты Вишну аватары Рама тарафыннан ясалган булган.
Гыйбадәтханә пилигримнар бабалары өчен ритуаллар башкара торган дини сәфәр кылу үзәге булып тора. Ул шулай ук Тһирупулланайда Ади Җаганнатха Перумал Гыйбадәтханәсе һәм Рамешварамда Раманатһасвами Гыйбадәтханәсе белән беррәттән популяр турист юлы өлеше булып тора.

## Риваять

Һинд дине риваяте буенча, Равана патшасы Брахмадан ул нинди булса да күк Илаһы яки Илаһлар тарафыннан үтерелергә тиеш алкышлар алган. Бу шәйтанны үтерер өчен, Вишну кеше Рама аватарын алган. Равана Рама һәм Сита инкогнито торган урманга килгән һәм Ситаны урлаган. Рама хатыны Ситаны, Равана шунда аны тоткынлыкка алган урынга, Ашокаванадан коткару өчен Ланкага күпер төзергә теләгән. Күпер Ланкага барып җитү өчен Дһанушкодидан төзелергә тәкъдим ителгән булган. Рама нинди булса да Һинд дине дини табыну вакытында эшләгәнчә, Һинд дине Ходае Ганешадан алкышлар сорап пуджа башкара башлаган. Ул табынган урын ышану буенча Уппурда Винаягар гыйбадәтханәсе. Һинд дине табыну ритуалы өчен икенче баскыч булып Наваграһа пуджа тора, тугыз планетар Илаһларга табыну, ул Навапашанамда эшләнгән булган. Ышану буенча Рама Наваграхаларны урыннан балчык белән үз куллары белән ясаган.

## Архитектура
Навапашанам Көнчыгыш Яр Юлында 66 км да (41 миля) да урнашкан Дэвипаттинам шәһәрчегендә урнашкан. Тугыз планетар Илаһларның сурәте матрица итеп Бенгаль Култыгында урнаштырылган. Ярларда керү аркасы бар һәм 100 ярд (91 м) сукмак sanctum-га илтә. Дүрт төп юнәлешләрдә суларга илтә торган сукмак һәм дүрт баскыч юллары бар.

## Фестивальләр
Гыйбадәтханә башта 2012 елга кадәр Шиваганга Дэвастһанам тарафыннан тәэмин ителгән һәм идарә ителгән булган, шуннан соң аның белән Тамилнад Хөкүмәтенең Һинду Дини һәм Эндаумент Идарәсе тарафыннан идарә ителә башлаган. Гыйбадәтханә һәр көнне иртәнге 4:30 дан кичке 6:30 га кадәр ачык. Гыйбадәтханәдә төп фестивальләр ун көнлек Аади Амавасай, Тамил "Аади" аеның тулы ай көне (июнь-июль) һәм "Тһай" Тамил ае (Январь-Февраль) вакытында Тһай амавасай. Бу көннәр вакытында бу урынга бер лакхка кадәр дини сәфәр кылучылар килә. Урынга бабалар өчен ритуаллар башкарган пилигримнар еш килә. Ул Тхирупулланайда Ади Джаганнатха Перумал Гыйбадәтханәсе һәм Рамешварамда Раманатхасвами Гыйбадәтаханәсе белән беррәттән популяр турист маршруты булып тора. Бу гыйбадәтханәдә һәрбер планета өчен үз төре булган тугыз төр бөртекләрне тәкъдим итү киң таралган. Кешеләр төп Илаһларга кагыла алмаган башка көньяк Һиндстан гыйбадәтханәләрдән аермалы буларак, пилигримнар потларда үзләре табына ала.

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар

Төркем:Һинд дине
Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре
Төркем:Әлифба буенча гыйбадәтханәләр