18 май

**18 май** — Милади тәкъвимендә бишенче айның унсигезенче көне. Ел ахырына кадәр 227 көн кала.

#### 

###### 
*  Халыкара музейлар шурасы (d) — ***[[Халыкара музейлар көне]]*** (, , , ).

###### 
*  — ***Милли [[кокарда]] көне*** ().
*  — ***Балалар һәм үсмерләргә карата сексуаль көчләү һәм эксплуатациягә каршы көрәш көне*** () һәм ***Психик авыруларга карата дискриминациягә каршы көрәш көне*** ().
*  — ***Байрак һәм университетлар көне*** ().
*  — ***[[Балтыйк флоты]] көне*** ().
*  Сомалиленд — ***Бәйсезлек көне*** (, ).
*  Төркмәнстан — ***Яңарыш һәм бердәмлек көне*** (, ).
*  һәм кырым татарлары — ***[[Кырым татарлары сөргене]] корбаннарын искә алу һәм кырым татар халкы хокуклары өчен көрәш көне*** (, ).
*  — ***Лас-Пьедрас бәрелеше көне*** яки ***Коры җир гаскәре көне*** ().
*  — ***Рана Уиру [[хәтер көне]]*** (, ) һәм ***Мулливайккал [[хәтер көне]]*** (, ).

###### 

* ***Бөтендөнья [[БИДС]] вакцинасы көне*** ().
* ***Халыкара [[чәчәкләр]] белән соклану көне*** (, ).
*  — ***[[Логопедия|Логопедлар]] көне*** ().
*  — ***[[Океан]]ологлар көне*** ().

### [[Май#.D0.9A.D0.B8.D2.A3 .D0.B2.D0.B0.D0.BA.D1.8B.D1.82.D0.BB.D1.8B .D1.85.D0.B0.D0.BB.D1.8B.D0.BA.D0.B0.D1.80.D0.B0 .D1.87.D0.B0.D1.80.D0.B0.D0.BB.D0.B0.D1.80|Киң вакытлы халыкара чаралар]]

## 
* 1804 — Наполеон  императоры буларак игълан ителде.
* 1989 — Югары Литва ССР Шурасы Бәйсезлек турындагы Декларацияне кабул итә.

## 
 
* 1048 — Гомәр Хәййам (*Omar Khayyám*), фарсы шагыйрь, фәлсәфәче. (b. 1131)
* 1862 — Николай Катанов, галим. (b. 1922)
* 1868 — Николай II, нең соңгы Императоры. (b. 1918)
* 1872 — Бертран Рассел, матиматик, социокритик, эссече, мантыйкчы, ипистимулыг, тел фәлсәфәчесе, сәяси активист, метафизик, фәлсәфәче-тәхлилче, автобиограф. (b. 1970)
* 1889 — Франческо Лентини, өч аяклы уникум кеше. (b. 1966)
* 1896 — Лев Берг, 
* 1901 — Винсент дү Виньо,
* 1902 — Лев Троянов,
* 1914 — Борис Христов,
* 1919 — Марго Фонтейн,
* 1920 — Иоанн Павел II, Рим папасы. (b. 2005)
* 1924 — Энҗе Мөэминова, татар шагыйрәсе, укытучы. (b. 2009)
* 1930 — Алексей Кондратьев,
* 1934 — Марат Минһаҗетдинев,
* 1939 — Петер Грүнберг, Немец физикы һәм физика буенча Нобель премиясе. (b. 2018)
* 1939 — Фаил Шәфигуллин, шагыйрь һәм прозаик. (b. 1982)
* 1944 — Динис Бүләков, башкорт язучысы. (b. 1995)
* 1951 — Бен Фериңга,
* 1973 — Илшат Яхин, 
* 1978 — Артем Здунов, ТР икътисад министры (2014 елдан), Дагстан премьер-министры (2018 елдан).
* 1983 — Надежда Кучер, опера җырчысы (сопрано).
* 1986 — Алексей Жуканенко, 
* 1988 — Евгений Курбатов,
* 1988 — Камилә Гафурҗанова, рапирачы. 
* 1990 — Динар Хөснетдинов, татар драма артисты.
* 1999 — Лаура Омлооп, Бельгия җырчысы.
* 2002 — Алинә Заһитова,

## 

* 1740 — Алдар, 
* 1740 — Бәпәнәй Төрепбирдин, 
* 1799 — Пьер Бомарше, француз драматургы. (t. 1732)
* 1800 — Александр Суворов,  гаскәр башлыгы, рус милли каһарманы. (t. 1729)
* 1887 — Иван Грацинский, 
* 1910 — Полина Виардо, 
* 1910 — Элиза Ожешко, 
* 1911 — Густав Малер, Австрия композиторы.  (t. 1860)
* 1918 — Тойво Куула (*Toivo Kuula*), фин композиторы.
* 1919 — Амангилде Иманов, 
* 1922 — Шарль-Луи Альфоңс Лавераң, 
* 1941 — Семён Залкинд, 
* 1942 — Вадим Шершеневич, 
* 1949 — Николай Семашко, 
* 1966 — Алексей Панфилов, 
* 1977 — Отто Бадер, археолог, тарихчы, Идел-Чулман төбәгенә күпсанлы архологик экспедицияләр оештыручысы. (t. 1903)
* 1979 — Салих Сабитов, 
* 1982 — Сабир Өметбаев, татар режиссёры. (t. 1908)
* 1983 — Шакир Бикколов, 
* 1989 — Әнвәр Бикчәнтәев, совет язучысы. (t. 1916)
* 1989 — Нәби Дәүли, татар шагыйре. (t. 1910)
* 1996 — Ибраһим Дубин, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәренең укчылар ротасы командиры, Советлар Берлеге каһарманы. (t. 1921)
* 1998 — Владимир Зеленин, 
* 2001 — Алексей Маресьев,
* 2004 — Тимерхан Нәзмиев,
* 2005 — Шамил Яһүдин, балет артисты, педагог, РСФСР халык артисты. (t. 1932)
* 2007 — Мика Шпиляк,
* 2007 — Пьер-Жил де Жен,
* 2010 — Илдар Мәннанов, татар каһарманы, милли хәрәкәт әгъзасы. (t. 1921)
* 2015 — Әхәт Нигъмәтуллин, татар әдәбият белгече, шагыйрь. (t. 1921)
* 2015 — Мәхмүт Даутов, юллар төзүче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966). (t. 1927)
* 2015 — Фәһим Кәрүкев, 
* 2018 — Алексей Алёхин,
* 2019 — Александр Ирхин, 
* 2021 — Вячеслав Кондратьев,

#### 
========
## Шулай ук карагыз
## Искәрмәләр
 

Төркем:Ел көннәре
Төркем:18 май