Нәбилә Вәлитова

**Нәбилә Вәлитова** (Нәбилә Габделхәмит кызы Вәлитова) — балет артисты, педагог, балетмейстер. РСФСР халык артисты (1969). Воронеж опера һәм балет театры баш балетмейстеры (1979-1984), сәнгать җитәкчесе.

## Тәрҗемәи хәле

1928 елның 28 декабрендә БАССР Бәләбәй кантоны (хәзерге БР Чакмагыш районы) Сыерышбаш авылында туган. Ленинград хореография училищесын (*Агриппина Ваганова шәкерте*) тәмамлаган (1949). 2006 елның 11 октябрендә Воронежда вафат (иртән эшкә барганда машина бәрә).

## Хезмәт юлы
* 1949-1960 Уфада Башкортстан опера һәм балет театры солисты.
* 1961-1975 Воронеж опера һәм балет театры солисты.
* 1979-1984 Воронеж опера һәм балет театры баш балетмейстеры.
* 1963 елдан Воронеж хореография училищесы педагогы, 1977-1980 сәнгать җитәкчесе.
* 1975-1977 Воронеж дәүләт сәнгать институты  укытучысы.
* 1984 елдан Воронеж театры репетиторы, 1992 елдан театрның балет сәнгать җитәкчесе.

## Иҗаты
Ленинград балет мәктәбен тәмамлаган биюче буларак, үзенең талантын классик балетларда тулы ачып бирә. Вәлитованың иҗади йөзе — хәзерге заман һәм классик балет репертуарларындагы төрле пландагы хореографик партияләрне сәхнәдә тәэсирле чагылдыруы һәм профессиональ осталыгы белән аерылып тора.  Воронеж хореография училищесындә укыткан шәкертләре арсында: А.Н.  Петрина,  М.В.  Леонькина,  Т.В. Хатунцева, Т.А. Фролова, Анжелина Воронцова (Мәскәүнең Зур театры).

#### Партияләре
##### Беренче башкаручы
* 1971 *Валерия* «Тантана итүче сөю җыры» (*Песнь торжествующей любви*) М. Носырев — Д.М. Арипова
##### Башка партияләре
* *Одетта-Одиллия* «Аккош күле» (*Лебединое озеро*) П. И. Чайковский
* *Aврора* «Йокыга талган гүзәл» (*Спящая красавица*) П. И. Чайковский
* *Зарема* «Бакчасарай фонтаны» Б. Асафьев
* *Лауренсия* «Лауренсия» А. Крейн
* *Раймонда* «Раймонда» А. К. Глазунов
* *Жизель* «Жизель» А. Адан
* *Джульетта* «Ромео һәм Джульетта»
* *Франческа* «Франческа да-Римини» П. И. Чайковский
* *Шәһризадә* «Шәһризадә» (*Шехеразада*) Н. Римский-Корсаков
* *Сольвейг* «Пер-Гюнт» Э. Григ
* *Китри* «Дон Кихот» Л. Минкус
* *Сари* «Күк күкрәве сукмагыннан» (*Тропою грома*) К.А. Караев

#### Куйган спектакльләре
##### Воронеж опера һәм балет театры
* 1981 «Вальпургия төне» (*Вальпургиева ночь*)
* 1982 «Рус җире әкияте» (*Сказ земли русской*) — либретто авторы (*Я.3. Лившиц белән*).
* «Щелкунчик»  П. И. Чайковский.
* «Пахита» Э. Дельдевез. 
* «Бакчасарай фонтаны»  Б. Асафьев.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* РСФСР халык артисты (1969).
* РСФСР атказанган артисты (1955).
* «Хөрмәт билгесе» ордены (1981).
* «Воронеж өлкәсе алтын фонды» премиясе (2000).

## Хәтер
* 2009 Воронеж хореография училищесы диварына ядегәрлек тактаташ урнаштырыла.

## Әдәбият
# Балашова Н. По крутым ступеням. Театральная жизнь, 1966, № 3.
# Валерий Попов. Шаг на сцену. Набиля Валитова и воронежский балет. Воронеж, 2013.

## Чыганаклар
Балет: энциклопедия. Мәскәү: СЭ, 1981.

## Сылтамалар
*   Н. Вәлитова Кино-театр.ру сайтында
*   Башкортстан (''белешмәлек'') 
 
## Моны да карагыз
*  Сыерышбаш авылы турында

## Искәрмәләр

Төркем:Балет артистлары
Төркем:Ленинград хореография училищесын тәмамлаучылар
Төркем:РСФСР халык артистлары
Төркем:Балетмейстерлар
Төркем:Театр сәнгать җитәкчеләре