Шамил Галиев (1942)

*Бу [[механика]] өлкәсендә галим турында мәкалә, [[цирк]] артисты турында [[Шамил Галиев (1967) |биредә]] укыгыз*.

**Шамил Галиев**, Шамил Усман улы Галиев (Яңа Зеландиядә: **Shamil Galiev**, *[[1942 ел]]ның [[18 апрель|18 апреле]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]*) — механика өлкәсендә галим, техник фәннәр докторы (1979), профессор (1991). 1965—1972 елларда СССР Фәннәр академиясенең Казан филиалы Физика-техника институтында, 1972 елдан Украина ССР Фәннәр академиясенең ныклык проблемалары институтында гыйльми хезмәткәр. 1995 елдан Яңа Зеландиянең Окленд университеты профессоры. Хезмәтләре тоташ мохиттә туры сызыксыз дулкынсыман процессларны өйрәнүгә багышланган.

## Тәрҗемәи хәле
1942 елның 18 апрелендә Казанда туган. Әтисе Усман, әнисе Әзәр (Вәлидова), тел-әдәбият галиме Җамал Вәлидинең (1887—1932) бертуган сеңлесе. Шамил «механик-математик» белгечлеге буенча Казан дәүләт университетының механика-математика факультетын тәмамлаган. Аннары  профессор Марат Илһамов кул астында эшли башлаган. 1970 елда А. А. Жданов исемендәге Ленинград дәүләт университетында «Сыеклык тышчасы тирбәлеше» темасына кандидатлык , 1979 елда Киевта «Туры сызыксыз һәм стационар булмаган гидросыгылмалылык» темасына докторлык диссертацияләре яклаган. 1981 елдан Киевта яши һәм эшли. Украина ССР Фәннәр академиясенең Ныклык проблемалары институтында (, 1994 елдан )  термокөч тәэсир иткәндә конструкцияләр ныклыгы динамикасы бүлеге җитәкчесе итеп билгеләнгән.

1995 елдан Яңа Зеландиядә яши (*гражданлык ала*) һәм эшли:  инженерлык факультеты профессоры (*шәрәфле гыйльми хезмәткәре*.
 

  
## Хезмәтләре
Үз фәнни өлкәсенә караган уннан артык китап (4 Киевта, калганы Оклендта, Яңа Зеландия) бастырып чыгарган, берсе АКШта инглизчәгә тәрҗемәдә чыккан (1980). Хезмәтләре ракета, очкыч төзелешенә карый: Импульслы йөкләнеш вакытында конструкция элементларының көтелмәгән (*алдан фаразланмаган*) тәртибе нинди?. Очып киткәндә һәм һава аланына төшеп утырганда самолет нинди авырлыкны күтәрә ала? Ягулык бактагы стенага нинди көч белән бәрелә? Бәла-казаны булдырмас өчен нинди чаралар күрергә кирәк? — галим үзенең хезмәтләрендә әлеге четерекле орауларга төгәл җаваплар бирә. Шамил Усман улы Америка, Англия, Кытай югары уку йортларына барып, лекцияләр укый, тәҗрибәләр үткәрә.

* Галиев Ш.У. Динамика взаимодействия элементов конструкций с волной давления в жидкости.- Киев: Наукова думка, 1977; США, 1980.- 165с. 
* Галиев Ш.У. Динамика гидроупругопластических систем.- Киев: Наукова думка, 1981.- 276с.
* Галиев Ш.У. Нелинейные волны в ограниченных сплошных средах. - Киев: Наук.думка, 1988. - 264с.
* Galiev, S. U., & Galiyev, T. S. (2017). Nonlinear quantum waves in the light of recent slit experiments. Auckland. 
* Galiev, S. U., & Galiyev, T. S. (2017). Eruption of matter, dark energy and the Universe from a pre-universe. 
* Galiev, S. U., & Galiyev, T. S. (2017). ‘Elastica’-like waves and particles: from Bernoulli, Euler, Laplace and Faraday to the eruption of the Universe. 
* Galiyev, S. U., & Galiyev, T. S. (2016). Eruption of the Universe out of a pre-universe. 
* Galiyev, S., & Galiyev, T. (2014). Coherent model of the births of the Universe, the dark matter and the dark energy. 
* Galiyev, S. U., & Galiyev, T. S. (2013). Scalar field as a model describing the birth of the Universe. 
* Galiyev, S., & Mace, B. (2012). Beginning Charles Darwin's Researches and Catastrophic Wave Phenomena. A scientific essay: an information about an interdisciplinary research of Department of Mechanical Engineering, The University of Auckland, 1-45 https://researchspace.auckland.ac.nz/handle/2292/19848 1. 
* Galiyev, S. U. (1996). Commemorative issue in honour of Professor P.S. Symonds' 80th birthday - Tribute. INTERNATIONAL JOURNAL OF IMPACT ENGINEERING, 18 (7-8), R16-R16.

## Гаиләсе
Хатыны Тамара (Әлмәттән), политехника институтында фәнни хезмәткәр. Уллары Тимур, Мурат.
## Искәрмәләр

## Әдәбият
* *[[Хәмзә Бәдертдинов]].* Гыйлемледән китап та арта. // Хәмзә Бәдертдинов. Татарстаннан читтәге татар галимнәре (Беренче кисәк). Йошкар-Ола: Мари полиграфия-нәшрият комбинаты, 2000 ел, 111-113нче бит. ISBN 5-87898-139-4

## Сылтамалар
*  Галиев Шамиль Усманович. «Милләттәшләр» порталы
*  Professor Shamil Usmanovich Galiyev.  uckland.ac.nz

Төркем:Казан дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Техник фәннәр докторлары
Төркем:Профессорлар
Төркем:ССРБ галимнәре
Төркем:Россия галимнәре
Төркем:Украина галимнәре
Төркем:Яңа Зеландия галимнәре