19 сентябрь

**19 сентябрь** — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның унтугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 103 көн кала.

#### 
###### 
*  — 16-22 сентябрь:Европа хәрәкәт атналыгы (франц.). Шәһәрләрдә җәяү яки җәмгыяви транспорт белән йөрү, яки велосипед куллану өчен уңайлы инфраструктура булдырылуын алга сөрүче еллык вакыйга: Европа комиссиясе (русча) тарафыннан оештырыла.
###### 
*  Чили — ***[[әрме|Армия]] көне*** ().
*  — ***Бәйсезлек көне*** (, 1983, дән).
*  — ***Словак милли шурасының беренче ачык мөрәҗәгате көне*** (, , 1848).
*  — ***[[Ветеран]]нар көне*** ().
###### 
### Көлке
* 24px ***Халыкара пиратлар көне*** ().

## 
* 1893 — дөньяда беренче булып  хатын-кызларга сайлау хокукын бирә.
* 1907 — Җәмгыяте хәйрия Сөембикә манарасын төзекләндерүгә 7 мен сум җыя.
* 1928 — та Микки Маус белән беренче мультфильм премьерасы уза.
* 1930 — Казан университетының өч факультетында 1-3 курсларда татар теле мәҗбүри укытыла башлый.
* 1941 — Икенче бөтендөнья сугышы барышында  шәһәре  гаскәрләре тарафыннан алына.
* 2000 — да Рейхстагны яндырырга тырышып карыйлар.

## 
 
* 1551 — Генрих III, Франция патшасы.
* 1802 — Лайош Кошут, маҗар халкының милли каһарманы.
* 1803 — Мария Анна Савойская, 
* 1844 — Александр Штукенберг, 
* 1864 — Михаил Рузский, 
* 1880 — Владимир Залежский, 
* 1891 — Константин Уханов, 
* 1903 — Гөлсем Мөхәммәдова, татар язучысы.
* 1905 — Иван Страхов, 
* 1907 — Иван Матвеев, 
* 1907 — Иван Сухов, 
* 1910 — Хөсәен Гыйззәтуллин, 
* 1911 — Вильям Голдиң, 
* 1912 — Нури Арсланов, шагыйрь һәм тәрҗемәче.
* 1912 — Сәгыйть Рәфыйков, 
* 1920 — Айтуган Госманов, 
* 1923 — Виктор Москвитин, 
* 1923 — Мидхәт Салихов, татар Советлар Берлеге каһарманы, Кызыл Армиясенең артиллерия офицеры.
* 1924 — Корбан Тимергалиев, 
* 1926 — Масатоши Кошиба, 
* 1928 — Алексей Авдышев, 
* 1929 — Пётр Грязневич, 
* 1939 — Пётр Прохоренко, 
* 1943 — Бари Явышев, биофизика галиме.
* 1948 — Гыйниятулла Хәлиуллин, 
* 1948 — Луиза Хәйретдинова, 
* 1949 — Лена Вахитова, 
* 1955 — Владимир Виноградов, ССРБ һәм Россия Федерациясе эшкуары, банкир.
* 1957 — Ринат Гайзатуллин, Татарстан Дәүләт шурасы депутаты, авыл хуҗалыгы белгече.
* 1969 — Сәлимә Әминова, 
* 1972 — Наталья Карпович, 
* 1977 — Адам Петроуш, 
* 1980 — Сергей Рыжиков, 
* 1984 — Игорь Мирнов, Россия хоккейчысы, һөҗүмче.
* 1987 — Игорь Макаров, 
* 1990 — Ксения Макеева, 
* 1991 — Павел Антипов, 
* 1992 — Булат Шәвәлиев, 
* 1997 — Хәлимә Аден,

## 

* 1881 — Җеймс Абраһам Гарфилд, 
* 1902 — Масаока Сики, япон шагыйре, язучы, әдәби тәнкыйтьче.
* 1906 — Тимербулат Акчурин, 
* 1918 — Гарифулла Киеков, мәгърифәтче, тарихчы, дин эшлеклесе.
* 1935 — Константин Циолковский, рус галиме.
* 1935 — Михаил Тушнов, 
* 1942 — Адольф Рабинович, 
* 1944 — Зинон Прохоров, 
* 1948 — Александр Мишулин, антик дөнья тарихчысы.
* 1955 — Гыймалетдин Минһаҗев, 
* 1969 — Габдрахман Хәбибуллин, БАССРның опера җырчысы.
* 1971 — Давид Мерин-Волосов, 
* 1979 — Әбрар Шамин, татар язучысы, полковник, судья.
* 1984 — Гомәр Тумашев, 
* 1985 — Итало Кальвино, итальян язучысы.
* 1989 — Сәмигулла Кәлимуллин, 
* 1991 — Вадим Бивойно, 
* 1995 — Рауф Хаҗиев, 
* 2007 — Ринат Бәшәров, СССР һәм РФ опера җырчысы, укытучы.
* 2009 — Елизавета Мукасей, 
* 2009 — Петр Полушкин, 
* 2018 — Александр Барабанов, 
* 2020 — Михаил Борисов,

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:19 сентябрь