Белгород

**Белгород** () — Россия Федерациясенең Белгород өлкәсендә урнашкан шәһәр һәм аның административ үзәге. Северский Донец елгасы һәм аның Болховец кушылдыгы буенда урнашкан.

Халык саны —  кеше ().

## Сәгать поясы

## Тарих
Белгород ике тапкыр оешкан: 993 елда Владимир принц Киев Рус шәһәре һәм 1593 елда патша Федор Иоаннович указы белән Мәскәү дәүләте крепосте.

1596-нчы елда Белгород крепостенең нигезе "1475-1598-нче еллар агызу китабында" язылган. Ул төп татар юллары янында Россия дәүләтенең көньяк форпосты ролен уйнады.

Белгород крепосте Северский Донецның текә яры янындагы таш бор тавында урнашкан. Крепостьнең үзәк өлеше 230х238 м дүртпочмак формасында Кремль иде, Кремль стеналары ике параллель бүрәнә кабинасы иде, бер-берсеннән 1,5 м ераклыкта, арасы балчык белән тутырылган. Кремль тирәсендә ике оборона корылмасы булган, анда хәрби складлар һәм һөнәрчелек остаханәләре урнашкан. Акбур аша киселгән яшерен җир асты юлы елгага алып килде.

Крепостьнең урыны өч тапкыр үзгәрде. 1650 елда, Донец елгасының уң ярындагы торак пунктлар белән ныгытманың соңгы урыны билгеләнде, хәзерге вакытта шәһәрнең үзәк өлеше урнашкан.

Озакламый оборона корылмалары төзелеше башланды, соңрак алар Белгород Линиясе исемен алдылар. Белгород ныгытылган шәһәр Белгород линиясенең үзәк хәрби һәм административ үзәге булган.

Белгород линиясе төзелеше татарларны илнең эчке ягына ерткыч рейдлар ясау мөмкинлегеннән мәхрүм итте, шулай ук ​​төбәкнең урнашуына һәм икътисадының үсешенә ярдәм итте.

1658 елда Белгород полкы барлыкка килде - зур даими хәрби формалашу, ул Белгород сызыгында барлык кораллы көчләрне үз эченә алган һәм Белгород губернаторына буйсынган.

Булачак беренче Россия императоры Пётр I Россия-Швеция сугышы вакытында Белгородта булды. Яшь Швеция патшасы Чарльз XII үз гаскәре белән Боргород аша Воронежга борыңгы Муравский юлы белән барырга ниятләде, аннары, анда Россия флотын җимереп, Мәскәүгә күченергә ниятләде. Пётр, бу куркынычны көтеп, Белгородка килеп, дошман Мәскәүгә үтмәсен өчен, Муравский юлы буйлап Россия гаскәрләренә киртә куярга кушты.

Белгород полкының формалашуы зур хәрби-административ округ - Бельгород категориясе барлыкка килүгә китерде, ул XVIII гасыр башына кадәр дәвам итте.

Пётр I шәһәребездә калу һәйкәле буларак, Фараз-Николаев соборы булды - бүген ул Белгородтагы иң иске бина.

Танылган тарихчы М. Алексеевна, Александра Феодоровна һәм Мария Александровна һәм аларга бөеклекне икмәк һәм тоз белән каршы алалар. Император Екатерина II һәм Император Александр Белгород аша узуга килгәндә, шәһәрдә узулары хөрмәтенә, Старо-Московская урамы очында алтын бөркетләр белән обелиск рәвешендәге дүрт "чыгу" баганасы урнаштырылган. . (Кулегаев I. "Белгород өчен кулланма". - Харков, 1911, 63-64 б.).

1708 елның 18 декабрендәге Пётр I указы буенча Россия 8 провинциягә бүленде. Белгород категориясе һәм полкы юкка чыгарылды, Белгород полкының өлешләре гади армия полкына әверелде, һәм Белгород сызыгында хәрби көч сакларга кирәк түгел иде. Белгород округның үзәгенә әверелде, ул 1708 елда Киев провинциясенә билгеләнде.
Шәһәрдә Совет хакимияте 1917 елның 26 ​​октябрендә (8 ноябрь) оешкан. 1918 елның 10 апрелендә Белгород немец гаскәрләре тарафыннан басып алына. Брест Тынычлыгы беткәч, демаркация сызыгы шәһәрнең төньягында үтте, Белгород Украина штатындагы Хетман П. Скоропадский дәүләтенә кертелде.

1918 елның 20 декабрендә, Скоропадский җимерелгәннән соң, ул Кызыл Армия тарафыннан яулап алына һәм RSFSR составына керә. 1918 елның 24 декабреннән 1919 елның 7 гыйнварына кадәр Г. Л. Пятаков җитәкчелегендә Украина вакытлыча эшчеләр һәм крестьяннар хөкүмәте Белгородта урнашкан. Шәһәр Украинаның вакытлыча башкаласы иде.

1919 елның 23 июненнән 7 декабренә кадәр шәһәрне Волонтерлар армиясе яулап алды, һәм Рәсәйнең Ак Көньяк өлеше иде.

1922 елның декабреннән Совет Социалистик Республикалары Союзы Россия Советы Социалистик Республикасы составында.

1928 елның 14 маенда илдә яңа административ бүлек кертү уңаеннан, Белгород өлкәсе һәм Курск өлкәсе бетерелде. Белгород Blackзәк Кара Earthир өлкәсенең Белгород районының үзәгенә әверелә. 1930 елда, районнар системасы бетерелгәннән соң, Белгород төбәк үзәгенә әверелде. 1934 елның 13 июнендә Белгород яңа төзелгән Курск өлкәсенә кертелде.

1935 елның 2 мартында Белгород бәйсез административ һәм икътисади берәмлеккә бүленде, Курск региональ башкарма комитетына турыдан-туры буйсыну.

1954 елның 6 гыйнварында Белгород өлкәсе булдырылды. Белгород Белгород өлкәсенең административ үзәгенә әверелде.

## Халык

## Административ бүленү
thumb|250px|Белгород шәһәренең округлары<br> 
Белгород 2 округына бүленә:
# Көнчыгыш округ
# Көнбатыш округ

## Мәгариф
* Белгород дәүләт технология университеты
* Белгород кооперация, икътисад һәм хокук университеты

## Кардәш шәһәрләр
*  Кизләү, Акъяр, Орёл, Заозёрск Россия
*  Харьков, Вышгород, Прилуки, Луганск Украина
*  Херне, Алмания
*  Ополе Польша
*  Ниш Сербия
*  Уэйкфилд, Бөекбритания

## Тышкы сылтамалар
* Официальный сайт администрации и Совета депутатов города Белгорода  
* Карты Белгорода  
* Трёхвёрстная военно-топографическая карта Европейской России. Съёмка 1845—1863 гг.  (автоматизированный просмотр с современными картами и космическими снимками)  
 
## Искәрмәләр

*
Төркем:Россия субъектлары башкалалары
Төркем:Хәрби дан шәһәрләре