29 март

**29 март** — Милади тәкъвимендә өченче айның егерме тугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 277 көн кала.

#### 

###### 
###### 
*  Мадагаскар — ***1947 елгы баш күтәрүе [[хәтер көне]]*** (, ).
:: *[[1947 ел]]гы Мадагаскар [[баш күтәрү]]*е () истәлегенә. Бу фетнә  Француз колониаль империясе тарафыннан 1948 елда бастырылган, әмма 1958 елгы бәйсезлеккә юл ачкан иде.
*  Тайвань — ***Яшьләр көне*** (, ).
::1911 елгы *Сары Чәчәкләр Тавы Инкыйлабы*н () искә алу көне, 1954 елдан бирле уздырыла.
*  Үзәк Африка Җөмһүрияте — ***[[Президент]] Боганда вафат булган көне*** ().
::Илнең бәйсезлегенә нигез салучы, Автономияле җөмһүриятнең беренче Премьер-министры һәм киләчәк сайлауларында президентлыкка намзәт булырга әзерлеген белдергән Бартелеми Боганда *<small>([[:fr:Barthélemy Boganda|fr]])</small>*, 1959 елның 29 март көнендә илнең башкаласы Банги *<small>([[:en:Bangui|en]])</small>* шәһәренә юлында вафат була (очкыч һавада шартлый). Хәрәбәләр арасында табылган шартлаткыч матдә эзләре, терракт булуын ачыклый. Җаваплылар арасында * [[Француз колониаль империясе]] секрет хезмәтләре* (fr) булуы, җинаятькә вафатның хатынының да катнашы бар булуы турында сүзләр йөри, тик мәсәлә ачыкланылмый кала, бер елдан соң исә  илнең тулы бәйсезлеген таный.

###### 
* ***[[Җир сәгате]]***-2014.
*  — ***[[Вьетнам сугышы]] ветераннары көне*** ().
:: *[[1954 ел]]гы  килешүләре* (en) мәсьәләсенә кире кайту буларак, *[[1973 ел]]  килешүләре* (en) нигезендә  хәрби көчләре / *Көньяк Вьетнам*нан (en) 1973 елның 29 март көне тулысынча чыгарылуына багышлана, 2012 елда 20px АКШ Президенты Барак Обама тарафыннан игълан ителә. Сөйләшүләрне алып барган һәм килешүләрне имзалаган Һенри Киссинджер *([[:en:Henry Kissinger|en]])* һәм Ле Дук То *([[:en:Le Duc Tho|en]])* 1973 елгы Тынычлык өчен Нобель премиясе белән бүләкләнелә. Килешү шартларын бозып, 1975 елда / Төньяк Вьетнам *([[:en:North Vietnam|en]])* хәрби көчләре Көньяк Вьетнам өстеннән контрольне үз кулына алалар, аның Төньяк белән берләшетерелеп, * буларак игълан итәләр.</small> 
*  [[Бразилия]]:
** [[Рәсем:Bandeira da Bahia.svg|20px]] [[Баия]] штаты —[[Салвадор]] шәһәре көне.
** [[Рәсем:Bandeira do Paraná.svg|20px]] [[Парана]] штаты — [[Рәсем:Brasão de Armas do Município de Curitiba.png|20px]] [[Куритиба]] шәһәре көне.
*  — ***Тимер белән эш итүчеләр көне*** <small>()</small>.
*  [[Португалия]] — ***Милли тарихи шәһәр үзәкләре көне*** <small>()</small>, [[1996 ел]]да * шәһәренең тарихи шәһәр үзәген* <small>([[:pt:Centro Histórico do Porto|pt]])</small> ның  *Бөтендөнья мәдәни мирас исемлеге*нә <small>([[:pt:Património Mundial|pt]])</small> кертелү көне.
*  — ***[[Россия Федерациясе Кораллы Көчләре|Хәрби көчләре]]нең [[хокук]] белгечләре көне*** <small>()</small>.
*  [[Чили]] — ***Яшь көрәшүчеләр көне*** <small>()</small>.

====
* [[1795 ел|1795]] — [[Людвиг ван Бетховен]] беренче тапкыр [[Вена шәһәре|Венада]] концертын бирә.
* [[1848 ел|1848]] — [[Ниагара шарлавыгы]] 30 сәгатькә [[Ниагара]] елгасында барлыкка килгән боз сәбәпле туктады.
* [[1867 ел|1867]] — [[Бөекбритания|Англия]] [[Канада]]ны барлыкка китергән Төньяк-америка актын имзалады.
* [[1912 ел|1912]] — [[Антарктида]]да сәяхәт кылган [[Роберт Скотт]] көндәлегендә соңгы язу калдыра.
* [[1967 ел|1967]] — Беренче [[Франция|француз]] атом [[су асты көймә]]се суга төшерелә.
* [[2004 ел|2004]] — [[Балтыйк буе илләре]] [[НАТО]]га кабул ителә.
* [[2010 ел|2010]] — [[Мәскәү метросы]]нда террористик акт нәтиҗәсендә 40-лап кеше үлә.

====

* [[1735 ел|1735]] — [[Иоганн Музеус]], алман язучысы, әдәби тәнкыйтьче.
* [[1790 ел|1790]] — [[Җон Тайлер]],
* [[1803 ел|1803]] — [[Алексей Болотов]], 
* [[1821 ел|1821]] — [[Петр Осокин (1821)|Петр Осокин]], 
* [[1830 ел|1830]] — [[Варсонофий (Охотин)|Варсонофий]], 
* [[1865 ел|1865]] — [[Манук Абегян]], әрмән әдәбият һәм тел белгече.
* [[1873 ел|1873]] — [[Габделлатыйф Байтирәкев]], 
* [[1881 ел|1881]] — [[Һади Килдебәк]], журналист, педагог, язучы. 
* [[1884 ел|1884]] — [[Николай Калитин]], 
* [[1899 ел|1899]] — [[Лаврентий Берия]], совет дәүләт эшлеклесе.
* [[1906 ел|1906]] — [[Тамара Ханым]], биюче, ССРБ халык артисты.
* [[1912 ел|1912]] — [[Елизавета Мукасей]], 
* [[1913 ел|1913]] — [[Александр Громов]], 
* [[1914 ел|1914]] — [[Рәмзия Вәлитова]], «[[Әлифба]]» авторы.
* [[1923 ел|1923]] — [[Алексей Яковлев (1923)|Алексей Яковлев]], 
* [[1924 ел|1924]] — [[Анатолий Бокарев]], 
* [[1927 ел|1927]] — [[Виталий Марков (филолог)|Виталий Марков]], 
* [[1928 ел|1928]] — [[Роза Исмәгыйлева]], 
* [[1929 ел|1929]] — [[Леннарт Мери]], [[эстон теле|эстон]] язучы, тәрҗемәчесе һәм  дәүләт эшлеклесе.
* [[1932 ел|1932]] — [[Мөхәммәт Сабиров]], [[Татарстан Республикасы]]ның беренче [[премьер-министр]]ы.
* [[1936 ел|1936]] — [[Вера Баева]], 
* 1936 — [[Станислав Говорухин]], [[кино]]режиссёр, сценарист.
* [[1937 ел|1937]] — [[Флүрә Азнабаева]], 
* [[1940 ел|1940]] — [[Геннадий Максимов (1940)|Геннадий Максимов]], 
* [[1941 ел|1941]] — [[Җозеф Һутон Тейлор]], 
* [[1942 ел|1942]] — [[Илтөзәр Җамалетдинов]], [[психология]] галиме, профессор.
* [[1943 ел|1943]] — [[Джон Мейджор]], [[Бөекбритания]] сәясәтчесе, премьер-министр.
* [[1946 ел|1946]] — [[Роберт Шиллер]], 
* [[1947 ел|1947]] — [[Хәлил Әбүбәкерев]], 
* [[1951 ел|1951]] — [[Ирина Хәкимова]], [[балет]] биючесе, мөгаллим, [[Тукай бүләге]] иясе.
* 1951 — [[Роҗер Майерсон]], 
* [[1959 ел|1959]] — [[Рөстәм Абязов]], музыкант, дирижёр, [[оркестр]] җитәкчесе, [[Тукай бүләге]] иясе.
* [[1961 ел|1961]] — [[Илфат Фәйзрахманов]], журналист.
* [[1975 ел|1975]] — [[Эльза Абдуллина-Хаммадова]], 
* [[1980 ел|1980]] — [[Либор Пивко]], 
* [[1981 ел|1981]] — [[Алексей Васильченко]], 
* [[1982 ел|1982]] — [[Евгений Константинов (1982)|Евгений Константинов]], 
* [[1984 ел|1984]] — [[Айгөл Хәйри]], татар җырчысы.
* [[1985 ел|1985]] — [[Шакур]], [[рәп]] жанрында җырлар башкаручы татар җырчысы
* 1993 — [[Диләрә Фазлыева]], драма актрисасы, [[«Тантана» премиясе]] лауреаты (2017).

====

* [[1900 ел|1900]] — [[Антон Жбиковский]],
* [[1909 ел|1909]] — [[Николай Сорокин]],
* [[1912 ел|1912]] — [[Роберт Скотт]] (*Robert Falcon Scott'') (р. 1868), инглиз Антарктида өйрәнүчесе, Көньяк полюсны Руаль Амундсеннан 33 көнгә соңрак ачкан.
* 1914 — Григорий
* 1939 — Сөләйман Сани Ахундов
* 1942 — Имай Насыйри, татар журналисты, язучы.
* 1968 — Фәйзи Биккинин, ТАССРның атказанган артисты. 
* 1971 — Насли Хираманек, 
* 1972 — Сәгыйть Исәнбаев, татар әдәбият галиме.
* 1977 — Евсигний Пайгусов, 
* 1981 — Георгий Забусов, гистология галиме, профессор.
* 1988 — Александр Ратомски, 
* 1988 — Әхмәт Закиров, 
* 2003 — Анатолий Соболевский, 
* 2005 — Евгения Ивченко, 
* 2010 — Салават Галин, мәгариф эшлеклесе, башкорт язучысы.
* 2017 — Алексей Абрикосов, 
* 2020 — Филип Воррен Әндерсон,

#### 
========
## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
*