Илгиз Зәйниев

**Илгиз Зәйниев**, *әдәби псевдонимы* **Илгиз Зәйни**, Илгиз Газинур улы Зәйниев (*[[1987 ел]]ның [[23 май|23 мае]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Аксубай районы]], [[Карасу]]*) — язучы, драматург, режиссер, Татарстанның язучылар (*[[2007 ел|2007]]*) һәм сәхнә әһелләре берлекләре әгъзасы, Муса Җәлил (*[[2009 ел|2009]]*), Дамир Сираҗиев (*[[2021 ел|2021]]*), Марсель Сәлимҗанов (*[[2023 ел|2023]]*), Туфан Миңнуллин (2026) исемендәге һәм «Алтын битлек» (2024) премияләре лауреаты. Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2019). Россия Федерациясе  секретариаты әгъзасы (2023 елдан).

## Тәрҗемәи хәле

1987 елның 23 маенда Татарстан АССР (*[[1990 ел]]дан [[Татарстан]]*) Аксубай районы Карасу авылында туган. Карасу урта мәктәбен (2004), Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының Театр институтын «*театр актеры*» (2008), «*режиссерлык*» (*[[2015 ел|2015]], курс җитәкчесе [[Фәрит Бикчәнтәев|Ф.Р. Бикчәнтәев]], РФ атказанган сәнгать эшлеклесе*) белгечлекләре буенча тәмамлый.

2008 елдан Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрына актер итеп кабул ителә, 2019 елга кадәр биредә хезмәт куя.
2009 елдан Камал театрында үзен режиссер буларак сынап карый. Беренче итеп Камал театрының кече сәхнәсендә шигъри һәм хореографик спектакльләр куя, соңрак театрның зур сәхнәсендә Р. Зәйдулла әсәрен сәхнәләштерә.

2019 елның 6 июненнән «Әкият» курчак театрының баш режиссеры.

2020 елның 22 гыйнварыннан «Әкият» курчак театрының сәнгать җитәкчесе (директоры).

2024 елның 28 декабреннән 2025 елның маена кадәр Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры директоры.

2025 елның маенннан Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрының сәнгать җитәкчесе.

## Иҗаты
Мәктәптә укыганда ук төрле жанрларда яза башлый. 2004 елда «Ай кызы» пьесасы «Яңа татар пьесасы» бәйгесендә призлы урын ала.
Татарстан, Башкортстан, Ырынбур, Мари Иле, Казакъстан театрларында егермеләп пьесасы буенча утызлап спектакль уйнала: «Туйга ничә көн кала» (2005, октябрь, «Нур» театры), «Мәхәббәт турында сөйләшик» (*[[2006 ел|2006]], [[май]], [[Камал театры]]*), «Амазонка һәм Айдар» (*[[2006 ел|2006]], [[сентябрь]], [[Кариев театры]]*), «Суган чәчәге» (*[[2006 ел|2006]], [[ноябрь]], [[Камал театры]]*), «Урман club» (*[[2006 ел|2006]], [[декабрь]], [[Кариев театры]]*).
Камал театры репертуарында И. Зәйнинең «Әрем исе», «Кечтүкле уен», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине», «Бабайлар чуагы», «Кәҗә, Сарык һ.б.» пьесалары буенча спектакльләр бара.

2023 елның 11 февралендә Нәҗип Җиһанов исемендәге VIII «Мирас» татар музыкасы фестивале кысаларында (*фестивальнең икенче концертында*) Казанда, С. Сәйдәшев исемендәге Зур концертлар залында куелган «Кави-Сәрвәр» операсының (*концерт версиясе*) куючы режиссёры булган.

## Кызыклы факт
2022 елда Илгиз Зәйниев белән Тимур Бекмамбетов бергәләп язган «Хуҗа Насретдин» (Ходжа Насреддин) пьесасы буенча Мәскәүнең Милләтләр театрында куелган курчак спектакле (режиссёр-куючы Тимур Бекмамбетов) «Курчак театрында иң яхшы спектакль» номинациясендә «Алтын битлек» премиясенә лаек була.

## Уйнаган рольләре
* *Булат* — «Зөбәйдә-адәм баласы»
* *Дәүләт* — «Кыю кызлар»

## Куйган спектакльләре
### [[Камал театры]]
* «Яңа дулкын»
* «Ркаил Зәйдулла»
* «Бие, бие, Хәйбулла»
* «Derdmend» (*[[Закир Рәмиев]] әсәре*)
* «Үлеп яратты» (*[[2011 ел|2011]], [[Ркаил Зәйдулла]] әсәре*)
* «Ричард III» (*[[Уильям Шекспир]] әсәре*)
* «Галиябану» (*[[Мирхәйдәр Фәйзи]] әсәре*)
* «Көтәм сине»
* «Бармы ришвәттән дәва ?» (*[[Зөлфәт Хәким]] әсәре*)
*"Мәңгелек буран" (Чыңгыз Айтматовның "Гасырдан да озын көн" әсәре буенча)
### [[Татар дәүләт «Әкият» курчак театры|«Әкият» театры]]
* ...

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2009 ― Муса Җәлил премиясе — «*хәзерге заман татар драматургиясен  үстерүдәге хезмәте өчен*».
* 2021 ― Дамир Сираҗиев премиясе ― *купъеллык нәтиҗәле иҗади хезмәте һәм татар театры сәнгате үсешенә зур өлеш керткәне өчен*
* 2019 ― Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе
* 2023 ― Марсель Сәлимҗанов премиясе
* 2024 ― «Алтын битлек» премиясе ― «Курчак театрында иң яхшы режиссер» номинациясендә ― *Евгений Водолазкин романы буенча куелган «Авиатор» спектакле өчен*
* 2026 ― Туфан Миңнуллин премиясе
## Шәхси тормышы
Өйләнгән. Хатыны Резеда Гобәева (Балтач районыннан), шагыйрә, театр китапханәчесе. Балалары Гәүһәр, Хәйдәр.

Тинчурин театрының яңа (2024/25) сезонында куелачак «Туган-тумача» спектаклендә (Илгиз Зәйниев әсәре) режиссерның әбисенең тормышы чагыла.
## Искәрмәләр

## Чыганаклар
# Әдипләребез: биобиблиографик белешмәлек. 2 томда (*төзүчеләре* Р.Н. Даутов һәм Р.Ф. Рахмани). Казан: ТКН, 2009.
# Ак юл. Яшь язучылар иҗаты (*төзүчеләре* Р. Зәйдулла, В. Нуриев). Казан: Идел-Пресс, 2012. ISBN 978-5-4428-0003-6

## Сылтамалар

* И.Г. Зәйниев «Әдипләр» порталында
* И.Г. Зәйниев турында «Матбугат.ру» сайтында
*  И.Г. Зәйниев Камал театры сайтында 
*  Драматург белән әңгәмә. Азатлык Радиосы, 23.05.2012

## Моны да карагыз
* Ләйсән Фәйзуллина

Төркем:Татар язучылары
Төркем:Татар драматурглары
Төркем:Режиссёрлар
Төркем:Театр режиссёрлары
Төркем:Театр директорлары
Төркем:Җәлил премиясе лауреатлары
Төркем:Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлаучылар
Төркем:Татар артистлары
Төркем:Камал театры актерлары
Төркем:Шәхесләр:«Әкият» театры
Төркем:Театр сәнгать җитәкчеләре
Төркем:Дамир Сираҗиев премиясе лауреатлары
Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Марсель Сәлимҗанов премиясе лауреатлары
Төркем:Казан сынлы сәнгать училищесы укытучылары
Төркем:«Алтын битлек» премиясе лауреатлары
Төркем:Туфан Миңнуллин премиясе лауреатлары