Реваз Салуквадзе

**Реваз Георгиевич Салуквадзе** (1929-2000) - Совет һәм Грузия физик һәм җәмәгать эшлеклесе, физика һәм математика докторы (1974), профессор (1974), Грузия ССР Фәннәр академиясе корреспондент әгъзасы (1979), Грузия Милли Фәннәр Академиясе академигы (1993). Сухуми физика һәм технология институты директоры (1974-1993). СССР халык депутаты (1989-1991).

## Биография
1929-нче елның 30 гыйнварында Грузия ССРның Тбилиси шәһәрендә туган.

1947 - 1952 елларда Тбилиси дәүләт университетының физика факультетында укый һәм аны мактау билгесе белән тәмамлый.

1952-нче елдан Б.М.Понтекорво күзәтүе астында аспирант һәм фәнни ярдәмче булып ОИЯИ атом проблемалары лабораториясендә тикшеренү эшендә Советлар Союзында беренчеләрдән булып куык камераларын уйлап табучы була һәм бу камерада 1957-нче елдан бирле синхроциклотрон нурында экспериментлар үткәрә.

1959 елдан башлап Грузия ССР Фәннәр академиясенең Физика институтында тикшерүче һәм Абхаз дәүләт университетында техник физика кафедрасы мөдире булып педагогик эшчәнлеген дәвам итә. Шул ук вакытта 1970 - 1971-нче елларда Тбилиси дәүләт университетының физика кафедрасы деканы була. 1974 елдан 1993 елга кадәр Сухуми физика һәм техника институтында директор вазифасын үти. Шул ук вакытта ул Грузия Милли Фәннәр Академиясенең Гамәли Проблемалар Фәнни Советы Рәисе һәм 1997 елдан БДБ илләре Атом энергиясен куллану буенча комиссиясе әгъзасы булып тора    .

### Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
Р.Г.Салуквадзеның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге плазма физикасы өлкәсендәге проблемалар белән бәйле. Ул тискәре пи-мезоннарның җитмеш мегаэлектронволт һәм биш гигаэлектронволт көче белән үзара тәэсире буенча тикшеренүләр алып барган, атом реакцияләренең яңа законнарын булдырган.

1962-нче елда ул "Куык камерасы һәм аны югары энергия кисәкчәләрен өйрәнүдә куллану" темасы белән кандидатлык диссертациясен яклый. 1974-нче елда физика һәм математика фәннәре докторы дәрәҗәсе өчен "Куык камералары һәм пионнарның нейтроннар һәм углерод ядрәләре белән үзара бәйләнешен өйрәнүнең кайбер сораулары" темасына докторлык диссертациясен яклауга ирешә. 1974-нче елда ул СССРның Югары аттестация комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек булды. 1979 елда Грузия ССР Фәннәр академиясенең тиешле әгъзасы, 1993 елда Грузия Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы итеп сайланды. Р.Г. Салуквадзе ике йөздән артык фәнни эш, шул исәптән монографияләр авторы   .

### Иҗтимагый-сәяси эшчәнлеге
1989 - 1991 елларда ул СССР Югары Советының икътисадый реформасы комитеты әгъзасы һәм Сухумнан сайланган СССР Халык депутаты була - Абхазия АССРның 481 номерлы Ленин Милли Территориаль Сайлау округы. 

## Төп хезмәтләре

* Пузырьковая камера и ее применение в исследованиях частиц высоких энергий. - Тбилиси, 1961. - 84 с.
* Некоторые вопросы методики пузырьковых камер и изучение взаимодействия пионов с нейтронами и ядрами углерода. - Тбилиси, 1974. - 236 с.
* Об экологически чистых способах использования сероводорода Черного моря / Р. Г. Салуквадзе, В. С. Цыпин, З. Е. Чиковани. -  : ЦНИИ информ. и техн.-экон. исслед. по атом. науке и технике, 1991. - 14 с. (Препринт. Сухум. физ.-техн. ин-т им. И. Н. Векуа; СФТИ-91-13)
* Об оценках средней множественности при взаимодействии быстрых заряженных частиц с веществом / М. З. Максимов, Р. Г. Салуквадзе, З. Е. Чиковани. - Дубна : ОИЯИ, 1995. - 19 с. (Препринт. Объед. ин-т ядер. исслед.; Р15-95-219)

## Бүләкләре

* Грузия ССРының мактаулы галиме  

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Физики: Биогр. справочник / Ю. А. Храмов. - Киев : Наук. думка, 1977. - 509 с.
Төркем:Тифлис дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:ССРБ физиклары
Төркем:Фән докторлары
Төркем:Тифлистә туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:2000 елда вафатлар
Төркем:22 октябрь көнне вафатлар
Төркем:1929 елда туганнар
Төркем:30 гыйнвар көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Әлифба буенча галимнәр