open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гадел әңгәмә

**«Гадел әңгәмә»** — Ютубта татар телендә чыга торган интервьюлар тапшыруы. Тапшыруның авторы һәм алып баручысы - Гадел Әхмәтҗанов.

Тапшыруны «Татмедиа» АҖ филиалы «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгы һәм татар сайты «Интертат» тәкъдим итә.

«Гадел әңгәмә» тапшыруында җәмәгать, дәүләт эшлеклеләре, табиблар, дин әһелләре, артистлар, язучылар, блогерлар һәм башкалар катнаша. 

Чыгарлышларда көн кадагындагы мәсьәләләр күтәрелә. Кунаклар үзләренең язмышы, иҗаты һ.б. турында сөйли.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* Татар-информның Ютуб-каналында «Гадел әңгәмә» тапшыруы.

Төркем:Татар тапшырулары
Стародубщина

**Стародубщина** — Стародуб шәһәренә янәшә урнашкан җирләрнең исеме, Северщина тарихи төбәгенең төбәк 
үзәге. 

Казаклар тарихы контекстында, Стародубщина чикләре Запорожье казаклары Стародуб полкы җирләренең административ чикләре белән билгеләнә.

## Әдәбият
* Стародубье // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1900. — Т. XXXI. — С. 448.
* Безгодов А. А. Священник Стефан Белёвский и его место в истории Древлеправославия второй половины XVII века. // Белёвские чтения. Выпуск 3. Посвящается памяти протоиерея Михаила Федоровича Бурцева. — М, 2003. — С. 53-55.
* Иван Алексеев (Стародубский). История о бегствующем священстве. — М.: Археодоксия, 2005.

Төркем:Стародубщина
Төркем:Украина тарихы
Төркем:Русиянең тарихи-мәдәни өлкәләре
Иске Чепья вулысы (ТАССР)

**Иске Чепья вулысы** (рус. *Старо-Ципьинская волость*) — 1921 елдан 1924 елга кадәр гамәлдә булган ТАССРның юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Арчадан Төньяк-Көнчыгышка 55 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк – Чепья авылы.

## Тарих
Иске Чепья вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгының Арча даругасында, 1708 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасының Арча даругасында урнашкан. 1781 елдан 1796 елга кадәр Нократ наместниклыгының Малмыж өязе, 1796 елдан 1816 елга кадәр Нократ губернасының Өрҗем өязе, 1816 елдан 1921 елга кадәр яңадан Нократ губернасының Малмыж өязенең административ-территориаль берәмлеге булып торган.

1921 елның 1 октябрендә Бөтенрусия Үзәк Башкарма Комитетының 520нче санлы декрет буенча ТАССР составына Иске Чепья вулысы буларак тапшырыла.

1921 елдан 1924 елга кадәр Татарстан АССР Арча кантонының административ-территориаль берәмлеге булып тора.

1921 елда Иске Чепья вулысы Арбор, Шода, Шеңшеңәр, Түбән Чутай, Янгол һәм Балтач вулыслары белән чиктәш булган.

1924 елда Иске Чепья вулысы юкка чыгарыла, аның территориясе Арбор вулысына тапшырыла.
## Административ бүленеш
1924 елда төзелгән ТАССРның вулысларын зурайту проекты нигезендә, Иске Чепья вулысы территориясе зурайтылган Арбор вулысына керә.

Иске Чепья вулысы составында Тагашур, Иске Чепья, Чепья кебек авыллар булган. Хәзерге вакытта вулысның куп өлеше Татарстанда урнашкан.

## Авыл хуҗалыгы
Вулыста күбесенчә кырчылык һәм дуңгыз үрчетү белән шөгыльләнгәннәр, күмәкләштерү, ягъни колхозлар оештыру барган.

## Шулай ук карагыз

* Арча кантоны
* Малмыж өязе
* Арбор вулысы
* Кавал вулысы
* Каймар вулысы 
* Кармыш вулысы

## Сылтамалар
* [ЧЕПЬЯ ВУЛЫСЫ (Ципьинская волость) — Милләттәшләр](http://www.millattashlar.ru/index.php/ЧЕПЬЯ_ВУЛЫСЫ_(Ципьинская_волость))
* Территориальное и административное деление Союза ССР на 1-е января 1926 г.

## Чыганаклар
# Татар энциклопедия сүзлеге (Татарский энциклопедический словарь, на татарском языке) / Гл. ред. М.Х. Хасанов; Отв. ред. Г.С. Сабирзянов. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. — 830 с.: ил. 
# Татар энциклопедиясе : 6 томда / баш мөхәррир М. Х. Хәсәнов. — Казан : Татар энциклопедиясе институты, 2008-. — 27 см.; 
# Территориальное и административное деление Союза ССР на 1-е января 1926 г. / РСФСР. Нар. комиссариат внутренних дел. Стат. отд. — М. : Изд-во Гл. упр. коммун. хоз-ва НКВД, 1926. -284 с. : ил., табл.. — .

## Искәрмәләр
 

Төркем:ТАССР
Төркем:Арча кантуны вулыслары
Деннис Салливан

**Деннис Пэрнелл Салливан** (1941 елның 12 февралендә туган) алгебраик топология, геометрик топология һәм динамик системалар буенча эше өчен мәгълүм булган Америка математигы. Ул Нью Йорк Шәһәре шәһәр университетын тәмамлаучылар үзәгендә Альберт Эйнштейн утыргычын тота һәм Стоуни Брук Университетында ат казанган профессор булып тора.
Салливан 2010 елда Математика буенча Вольф Бүләген һәм 2022 елда Абель Бүләген алган.

## Карьерасы
Салливан 1966 елдан 1967 елга кадәр Ворвик Университетында эшләгән. Ул 1967 елдан 1969 елга кадәр Беркелейда Калифорния Университетында Миллер Өйрәнү Әгъзасы булган 1969 елдан 1973 елга кадәр һәм шуннан соң Массачуссеттс Технология Институтында әгъза булган. Ул 1967–1968, 1968–1970 елларда һәм янә 1975 елда Алдынгы Өйрәнү Институтында килеп эшләүче галим булган.
Салливан 1973 елдан 1974 елга кадәр Пари-Зюд Университетында ассоциатив профессор булган һәм шуннан соң ул 1974 елда Инститют де От Этюд Сиентификта (IHÉS) даими профессор булган. 1981 елда ул Нью-Йорк Шәһәре Университетын тәмамлаучылар үзәгендә фән (математика) буенча Альберт Эйнштейн утыргычын тотучы булып киткән һәм IHÉS-та вазифаларын ярым-вакыт билгеләнүгә киметкән. 1996 елда ул Стоуни Брук Университетының математика факультетына кушылган һәм киләсе елда IHÉS-тан киткән.
Салливан Саймонс Геометрия һәм Физика Үзәге нигезләүдә катнашкан һәм аның трастилар оешмасының әгъзасы булып тора.
## Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре
* 1971 Геометрия буенча Освальд Веблен Бүләге 
* 1981 При Элли Картан, Франция Фәннәр Академиясе
* 1983 Әгъза, Дәүләт Фәннәр Академиясе 
* 1991 Әгъза, Америка Сәнгать һәм Фән Академиясе 
* 1994 Фән буенча Патша Фәйсал Халыкара Бүләге
* 2004 Милли Фән Медале
* 2006 тормыш буена ирешү өчен Стил Бүләге
* 2010 "алгебраик топология һәм конформаль динамика"га кертеме өчен Математика буенча Вольф Бүләге
* 2012 Америка Математика Җәмгыяте әгъзасы
* 2014 Математика буенча Балзан Бүләге (бары тик теоретик яки кулланылышлы)
* 2022 Абель Премиясе
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Төркем:Математиклар
Ибраһим Паши

**Ибраһим Куртумер улы Пашы** (1918 елның 20 ноябрендә туган, Туак авылы, Алушта районы, СССР — 2008, Кырым) — кырым татар язучысы һәм редакторы.

## Биографиясе
1918 елның 20 ноябрендә Алушта районының Тувак авылында (хәзерге Рыбачье авылы) туган. Авыл башлангыч мәктәбен тәмамлый, аннары, 1939-нчы елда кырым татар урта мәктәбен тәмамлап Кырым педагогика институтының кырым татар теле һәм әдәбияты факультетына укырга кергән. Авыру аркасында ул институтны ташлап авылга кайтырга мәҗбүр була. Бөек Ватан сугышы башында ул авыл мәктәбендә укыта. Шул ук вакытта Паши хикәяләр һәм романнар яза башлый.

Яшь язучының беренче хикәясе 1939-нчы елда  "Ленин юлы" Алушта район газетасында нәшер ителә. Сугыш вакытында авылда булганга, Ибраһим Паши Урта Азиягә депортацияләнә, һәм шуннан соң ул электрик, арматурчы һәм слесарь булып төрле төзелешләрдә эшләгән.

1965 елда Ибраһим Паши Үзбәкстанда кырым татар телендә чыгып килүче  Ленин байрагы (Ленин байрагъы) газетасына чакырыла. Башта ул әдәбият хезмәткәре, соңрак һәм 1984 елга кадәр газетаның әдәбият бүлеге мөдире булып эшли.

1993 елда ул Кырымга кайта. 1994 елдан Ибраһим Паши Украина Милли язучылар Союзы әгъзасы була. Ул 2008 елда Кырымда үлә.

Хатыны - Зәйнәб Мураметова (2020 елда үлгән).

## Иҗаты
Ибраһим Паши прозаик буларак билгеле. «Чәчәк һәм кан» («Чечек ве къан»), «Йөрәк әмере» («Юрек эмиринен»), «Йолдызлы кичләр» («Йылдызлы геджелер»), «Бер атна» («Бир афта»), «Алтын буяулар» («Алтын боялар»), «Җанлы нишан» («Джанлы нишан»), «Өзелгән чылбыр» («Узюльген зынджыр») җыентыклары авторы.

## Искәрмәләр

Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:Кырымтатар язучылары
Төркем:2008 елда вафатлар
Төркем:1918 елда туганнар
Төркем:20 ноябрь көнне туганнар
Исмаил Сәйфуллаев

**Исмаил Сәйфуллаев** (  ; 1912, Бакчасарай - ?, Одесса ). Кырым АССР халык комиссарлары Советы Рәисе (1942-1944). 
 
## Биография
Исмаил Сәйфулла улы Сәйфуллаев 1912 елда Бакчасарайда  туган.

Бөек Ватан сугышы башлангач,зыялы партия эшчеләре һәм һәм Кырым АССРның барлык җитәкчелеге Кавказга  күченә .

1942 елның 5 апрелендә Исмаил Сәйфулла улы Кырым АССР халык комиссарлары Советы Рәисе итеп билгеләнә.

Кырымда партизаннар хәрәкәтен азык-төлек, сугыш кирәк-яраклары, кышкы кием-салым, техник чаралар белән тәэмин итүне оештыра.1943 елның апрелендә В.С.Булатов һәм А.Менбариев белән бергә Сталинга Кырымда партизаннар хәрәкәте киңәюе, әмма ярымутрауның изоляцияләнүе сәбәпле, тәэмин итү кыенлашуы турында хәбәр итә.

Партизан булмавына карамастан, ул батальон комиссары итеп билгеләнә, *I дәрәҗә «Ватан сугышы партизаны» медаленә тәкъдим ителә, чөнки  ул «партизаннарны азык-төлек, кием-салым һәм сугыш кирәк-яраклары белән тәэмин итүне оештыру өчен җаваплы булган, бу эштә зур инициатива күрсәткән, бик авыр шартларда, махсус беркетелгән самолетлар булмаганда, уңай нәтиҗәләргә ирешкән, 1943 елда гына партизаннарны илле тонна азык-төлек һәм сугыш кирәк-яраклары белән  тәэмин иткән"*.

1944 елның апрелендә, Симферополь азат ителгәч, Кырымга кайта.

1944 елның 17 маенда 17.00 сәгатьтә Сәйфуллаев һәм Менбариев партиянең  Кырым өлкә  комитеты беренче секретаре кабинетына чакырылалар, һәм анда СССР Дәүләт Оборона Комитетының 1944 елның 11 маенда  барлык Кырым татарларын Кырымнан чыгару турында 5859сс номерлы яшерен карары укыла. Б. З. Кобулов  республика җитәкчелеге һәм партия активының депортация вакытында дисциплина үрнәген күрсәтүләрен таләп итә.

Икенче көнне, 1944 елның 18 маенда, Кырым АССР халык комиссарлары Советы Рәисе И.С. Сәйфуллаев Кырымнан, барлык Кырым татарлары кебек үк, депортацияләнә. Аның вазифасына СССР Совнархозы халык комиссары урынбасары булып эшләгән . Ф. Кабанов  билгеләнә.

Одессада вафат була.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Вафат булу датасы ачыкланмаган шәхесләр
Төркем:Бакчасарайда туганнар
Төркем:1912 елда туганнар
Вәли Әбилев

**Вәли  Әбилев** (  ; 1898, Симферополь өязе, Таврия губернасы - 1945) - кырымтатар язучысы, укытучы, публицист һәм журналист. Кырым татар педагогик техникумы директоры (1925-1925). М. И. Калинин исемендәге Кырым махсус культуралар институты директоры (1933-1934). КПСС әгъзасы (б) . 

## Биография
Вәли Морат улы Әбилев 1898 елда Симферополь өязе территориясендә крестьян гаиләсендә туган  .

Башлангыч белемне авыл мәктәбендә алган, анда аның укытучысы Габдулла Латиф-задә була .

1914-1919 елларда Евпатория өязенең Мурзабек һәм Байм авылларында укыта  .

1920 елда Мурзабекта авыл ревкомы рәисе була.

1921-1923 елларда Мәскәүдә И. В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт  ияләренең коммунистик  университетында укый.

Кырымга кайткач, совет партия мәктәбенең татар өлкә бүлеген җитәкли. Өлкә укытучылары курсларында җәмгыять белеме буенча лекцияләр укый.

1925 елдан 1926 елга кадәр Халык мәгариф комиссариатының  сәяси агарту хезмәткәре. 

1925 елда  Кырым татар педагогик техникумы  мөдире итеп билгеләнә, бу вазыйфада 1  ел эшли  . 

СБКФ әгъзасы була .

1920 еллардан  хезмәтләре ярымутрауның газета-журналларында басылып чыга. Мәкаләләр, нәфис проза һәм пьесалар авторы. «Адиль яхут бинъден бири» («Адиль, или один из тисячи») и «Учь ёл» («Три пути») пьесалары Кырым дәүләт татар театры тарафыннан 1925-1927 елларда сәхнәләштерелгән. 

Әбилев шулай ук "Эльвида" ("Хуш") һәм "Омюр баари" ("Тормыш язы"  пьесалары авторы.

1928 елда Ленинград сәяси агарту институтына укырга керә. Институтны тәмамлагач,  М. И. Калинин исемендәге Кырым махсус культуралар институты директоры итеп билгеләнә (1933-1934)  . 1935 елдан  1938 елга кадәр  "Янъы дюнья " (Яңа дөнья) газетасында редактор вазифаларын башкара .

1937 елның 18 сентябрендә кулга алына һәм Милли фирка контрреволюцион оешмада катнашуда гаепләнә. 1938 елның 14 августында СССРның НКВД махсус җыелышы аны 58 нче матдә буенча хезмәт-төзәтү лагерена  сигез елга  хөкем итә

1945 елда лагерьда вафат була  . 1957 елның 18 июлендә исеме  аклана  .

## Шәхси тормышы
Өйләнгән  .

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* ana-yurt.com
Төркем:ССРБ педагоглары
Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Кырымтатар язучылары
Төркем:ССРБ язучылары
Төркем:1945 елда вафатлар
Төркем:1898 елда туганнар
Искәндәр Мөхәммәтшакиров

**Искәндәр Равил улы Мөхәммәтшакиров** (1978 елның 13 марты, Казан, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия хоккейчысы, Беларусия һәм Казакъстан чемпионатларының югары дивизионнарында чыгыш ясаган.

## Тормыш юлы
Искәндәр Мөхәммәтшакиров 1978 елның 13 мартында Казанда туа. Казанның «Ак Барс» хоккей мәктәбендә тәрбияләнгән, аның икенче составында 1994 елда Россия Ачык чемпионатында дебют ясаган. Алга таба, 2012 елда карьерасын тәмамланганчы, беренче һәм югары Россия лигаларының 10нан артык клубында уйный: Самараның ЦСК ВВС-2 (1996—1998), Нефтекаманың «Торос» (1997/1998), Яңа Чабаксарның «Сокол» (1998/1999 һәм 2009/2010), Кирово-Чепецкның «Олимпия» (1999—2002 һәм 2004—2006), Ижауның «Ижсталь» (2001/2002), Волжскның «Ариада» (2004/2005, шулай ук «Ариада-акпарс» исеме астында (2006/2007)), Пензаның «Дизель» (2005/2006), Белгородның «Белгород» (2006/2007), Прокопьевскның «Шахтёр» (2009/2010), Брянскның «Брянск», Саранскның «Мордовия» (2010/2011) һәм Глазовның «Прогресс» (2010/2011) клубларында уйный.

Ике сезон искәрмә булып тора. Ул вакытта Искәндәр Мөхәммәтшакиров Беларусия чемпионатында Витебскның «Витебск» (2002/2003) һәм Новополоцкның «Химик-СКА» (2003/2004) командасы составында чыгыш ясый. Шулай ук 2007/2008 сезонын ул Казакъстан чемпионатында Павлодарның «Иртыш» клубын тәкъдим итә.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* 
* Мөхәммәтшакиров Искәндәр Равил улы — «Eliteprospects.com» сайтында статистика
* Мөхәммәтшакиров Искәндәр Равил улы — European Ice Hockey Online AB сайтында статистика

Төркем:Русия хоккейчылары
Төркем:Казанда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:1978 елда туганнар
Төркем:13 март көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча спортчылар
Төркем:Россия спортчылары
Әхмәт Гарифуллин

**Әхмәт Гарифуллин** (*Әхмәт хәзрәт Гарифуллин*, дөньяда **Гарифуллин Артур Сирен улы**; 1986 елның 24 марты, Магдебург, Алмания) — Россия ислам эшлеклесе, Россия мөселманнарының Үзәк диния нәзарәте составындагы Ерак Көнчыгыш мөселманнары Диния нәзарәте рәисе, Россия Югары мөфтиенең Ерак Көнчыгыштагы тулы вәкаләтле вәкиле.

## Тормыш юлы
Әхмәд Хәзрәт 1986 елның 24 мартында Магдебург шәһәрендә татар гаиләсендә туа. Аның әтисе анда Совет Армиясендә хезмәт иткән була. Әтисе, Гарифуллин Сирен Сәхибулла улы — хәрби, әнисе, Гарифуллина Рима Миргабетдин кызы офицер ашханәсендә эшләгән.

1989 елда аның гаиләсе Башкортстан Республикасының  Октябрьский шәһәренә күченә, анда 10 нчы урта мәктәптә башлангыч белем ала. Яшь чагында грек-рим көрәше белән мавыга һәм 2001 елда спорт мастерлыгына кандидат исемен ала.

Дини белемне Октябрьский шәһәрендә, Ислам институты каршында ук ала башлаган, 2003 елда аннан Истанбулга укырга җибәрелә. 2007 елда, укуын тәмамлап, Россиягә әйләнеп кайта һәм яңадан аттестация узгач, Россия ислам университетының өченче курсына укырга керә. 2011 елда аны уңышлы тәмамлый. Шулай ук 2007 елда Мәскәү юриспруденция институтына укырга керә, аны 2013 елда тәмамлый.

2007 ел ахырында Мәскәүдә Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте резиденциясендә имам булып эшли башлый.

2009 ел башында Россия Югары мөфтие боерыгы белән Уфада «Лалә-Тюльпан» җәмигъ мәчете Имам-хатыйбы итеп билгеләнә. Бер елдан соң, шулай ук Россия ислам университетында укыта башлый һәм 2011 елдан Россия ислам университетының теология-педагогика факультеты деканы вазыйфасына керешә. Бу вазыйфада 2014 елның маена кадәр эшли.

2013 ел ахырында Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университетына «персоналның һөнәри үсеше технологиясе» белгечлеге буенча Һөнәри белем һәм мәгълүмати технологияләр институтына магистратурага укырга керә, аны 2016 елда уңышлы тәмамлый.

2014 елның маенда Югары мөфти боерыгы белән Ерак Көнчыгышта Югары мөфтинең тулы вәкаләтле вәкиле итеп билгеләнә.

2015 елның май аенда Россия мөселманнарының Үзәк диния нәзарәте составында Ерак Көнчыгыш мөселманнары Диния нәзарәте рәисе итеп билгеләнә.

II состав Хабаровск крае Иҗтимагый палатасы әгъзасы (июнь 2014 — июнь 2016). III состав Хабаровск крае Иҗтимагый палатасы әгъзасы (июнь 2016 — июнь 2018).

## Гаилә
Өйләнгән, ике ул тәрбияли — Салават һәм Сөләйман.

## Искәрмәләр


Төркем:Башкорт дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар
Төркем:Мәскәү вузларын тәмамлаучылар
Төркем:Татар дин әһелләре
Бхарат Патель

**Бхараткумар "Бхарат" Патель** (1952 елның 16 апрелендә туган) ул Зимбабве Югары Мәхкәмәсендә 2013 елдан бирле хезмәт иткән Зимбабве судьясы.
## Белем алуы
Патель 1952 елның 16 апрелендә Көньяк Родезиядә, Сэлизбэридә (хәзер Хараре, Зимбабве) туган. Ул Сэлизбэридә хөкүмәт мәктәбе Луис Маунтбаттен Мәктәбендә укыган. Ул урта белемен ике шәхси мәктәптә, Питерхаус Малайлар Мәктәбендә һәм Сент Джордж Колледжында алган. Ул закон буенча белемен 1975 елда Родезия Университетында тәмамлаган һәм дәвам итеп Англиягә киткән, анда ул Иннер Темплда барристер квалификациясенә ия булган һәм Лондон Университет Колледжында магистр дәрәҗәсенә ия булган.
## Карьера килеп чыгышы
Патель карьерасын 1978 елда Лондонда паралегаль секторда, Зур Лондон Гражданнар Киңәш Бирү Бюросы Хезмәтендә башлаган, игътибар үзәгендә граждан хокукларын, эшкә урнашу һәм иҗтимагый иминлек законнарын тоткан. 1982 елда ул Зимбабвега кайткан һәм хөкүмәт хезмәтенә җәмәгать законнары һәм халыкара законнар эшләрендә киңәш бирү һәм вәкил булу вазифаларын башкарган. 1993 елдан бирле ул 2000 елның августында Зимбабвеның Генераль Депьюти Адвокаты булып билгеләнелгәнчегә кадәр Зимбабве Генераль Адвокат Офисында Закон Киңәш Бирү Бүлеге җитәкчесе булган. 2003 елның апрелендә ул Эндрю Чиговера отставкасыннан соң Гамәлдәге Генераль Адвокат постын кабул иткән.
2004 елның декабрендә Патель Зимбабве Югары Мәхкәмәсенең эскәмиясенә билгеләнгән булган һәм 2005 елның январендә мәхкәмә вазифаларын кабул иткән. 2007 елның декабреннән 2008 елның декабренә кадәр ул элеккеге вазифаны үтәүче Собуза Гула-Ндебеленың эшен туктатуын һәм офистан китүеннән соң  вакытлыча Гамәлдәге Генераль Адвокат вазифасына билгеләнгән булган.
2013 елның маенда Патель Зимбабве Югары Мәхкәмәсенә Мөрәҗәгать Судьясы буларак билгеләнгән булган. Ул шул ук вакытта 2013 елның маенда гамәлгә кергән Зимбабве яңа Конституциясе билгеле күчеш тәэминатлары ярдәмендә Зимбабве Югары Мәхкәмәсенә билгеләнгән булган. Ул 2013 елның 22 маенда Президент Роберт Мугабе тарафыннан Харареда Дәүләт Йортында феллоу Судья Бен Хлатшвайо белән беррәттән  ант ителгән булган.
## Искәрмәләр

 Төркем:Һинд дине шәхесләре
Киран Чандра Рой

**Киран Чандра Рой** ул Бангладеш  Баул халык җырчысы. 1997 елда ул иң яхшы ир-ат тавышландыру җырчысы буларак Бангладеш Дәүләт Фильм Бүләген һәм *[[Духаи]]* фильмында башкаруы өчен BACHSAS Иң Яхшы Җырчы Бүләген алган. Ул шулай ук җыр шигырен язучы һәм музыкаль композитор.
## Килеп чыгышы һәм белем алуы
Рой 14 ел буена Хандакер Нурул Аламнан рәсми музыка дәресләрен алган. Ул беренче Бангладеш фольклор остаханәсендә катнашкан. Ул Дһака Университетында һәм Джаганнатх Университетында бенгаль әдәбияты буенча укыган.
2005 елда Рой 15 соло альбом чыгарган һәм 20-дән артык фильмны тавышландырган.
## Альбомнар
* *Kon Kaal-e Tor Hobe Dishe* (2014)
## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар
* 
Төркем:Һинд дине шәхесләре
First Ukrainian International Bank

**Беренче Украина Халыкара банкы** ( укр. Перший Український Міжнародний Банк, ПУМБ) - әйдәп баручы Украина банкларының берсе, күбесенчә Ринат Әхмәтов белән бәйле SCM Holdings . Ул 1991-нче елда оешкан һәм аның төп офисы Киевта, Украинада.

## Шулай ук кара

* Ринат Әхмәтов 

Төркем:Банклар
Джйоти Пракаш Датта

**Джйоти Пракаш Датта** - ул Бангладеш кыска хикәяләр язучысы. Ул 2016 елда Бангладеш Хөкүмәте тарафыннан Экушей Падак белән бүләкләнгән булган.
## Карьерасы
Датта Читтагонг Университетында икътисад бүлеге профессоры һәм иҗтимагый фәннәр факультеты деканы булып хезмәт иткән.
## Шәхси тормышы
Датта галимә Пураби Басуга өйләнгән.
## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине шәхесләре
Ивица Вастич

**Ивица Вастич** (хорв. Ivica VastićIvica Vastić, 29 сентябрь 1969 ел, Сплит) — Австрия футболчысы һәм футбол тренеры, милләте - хорват, футболда — һөҗүм итүче. 2009 елда уйнаудан туктаган. Австрия өченче лигасының «Вальдхофен/Ибс» клубында баш тренер булып эшләгән. «Аустрия» (Вена) юниорлар командасының баш тренеры булган. Соңрак, 2011 елның декабреннән 2012 елның июненә кадәр, «Аустрия» беренче командасының баш тренеры булган. Хәзер «Маттерсбург» командасының җитәкчесе.

## Клуб карьерасы
Вастич  футболчы карьерасын «Юговинил» (хәзерге «ГОШ Адриахем») һәм «Сплит" футбол клубларында башлаган. 1991 елда Австриягә китеп барган һәм анда «Ферст Виенну», «Санкт-Пельтен», «Адмиру/Ваккер» командалары өчен, кыска гына вакыт бундеслигада «Дуйсбург» өчен уйнаган.

Вастич 1994-2002 елларда «Штурм» командасы составында уйнаган чакта иң зур уңышларга ирешкән. Бу чорда ул ике тапкыр Австрия чемпионы титулын һәм өч тапкыр ил кубогын яулаган.

Бер сезон Япониядә һәм ике тапкыр Венаның «Аустрия» өчен уйнаганнан соң, Вастич Австриянең икенче дивизионындагы «ЛАСК» клубына күчкән. Биредә ул ике тапкыр дивизионның иң шәп бомбардиры булган һәм 2006/07 сезонында клуб белән бергә Австрия Бундеслигасына юллама  яулап алган.

2007/08 сезонында клубның иң яхшы бомбардиры дип табылган, ул 32 матчта 13 гол керткән.

2009 елның җәендә, 39 яшендә уйнаудан туктап, футболчы карьерасын тәмамлый. 
 2011 елның декабрь аенда Вастич "Аустриянең"баш тренеры булып эшли башлаган.

## Җыелма командадагы карьерасы
1996 елда Вастич Австрия гражданлыгына күчә һәм илнең җыелма командасы өчен уйный башлады.

1998 елгы Дөнья чемпионатында ул бөтен өч матчта уйный һәм бер тапкыр гол керткән.

2005 елга кадәр ул 46 матчта уйнаган һәм 12 гол керткән. Шуннан соң ул үзенең халыкара карьерасын тәмамлавы турында игълан иткән.

2008 елда ул үз мәйданында Австрия җыелма командасы өчен Аурупа чемпионатында катнашкан. Бу ярышта команданың беренче голын ул керткән һәм континенталь футбол турнирларында уйнаган иң «карт» (38 яшь һәм 257 көн) футболчы булган. Австрия җыелма командасы өчен Вастич, барлыгы 50 матчта уйнап, шуларда 14 гол керткән.

## Шәхси тормышы
Ивица Вастичның хатыны Анни, аларның өч балалары бар. Өлкән уллары Антон — футболчы, Австрия җыелма командасы өчен 21 яше тулганчы уйнаган. 2013 елда, Валерий Лобановский истәлеге өчен узган турнирда Украина командасы капкасына бер тапкыр гол кертеп, үз командасына җиңү китергән.

## Казанышлары

## Статистика

## Искәрмәләр

Төркем:Әлифба буенча спортчылар
Төркем:1969 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Хорватиядә туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:29 сентябрь көнне туганнар
Сабина Гыймайкина

**Сабина Илгизәр кызы Гыймайкина** (1993 елның 25 марты, Пермь, Россия) — парлы шуууда чыгыш ясаган Россия фигуралы шуучысы.

## Карьера
Сабина Гыймайкина 1993 елның 25 мартында Пермьда туа. 1998 елда Пермьнең «Орлёнок» спорт мәктәбендә фигуралы шуу белән шөгыльләнә башлый. 2005 елга кадәр ялгыз шууда шөгыльләнә, шуннан соң парлы шууга күчә. Аның беренче партнёры Алексей Рогонов була, аның белән бер сезон чыгыш ясый. 2006 елда алар спорт мастерлыгына кандидат разрядында Россия Кубогы финалында алтынчы урынны яулыйлар.

Аннары Андрей Новосёов белән парага баса, аның белән карьерасында төп уңышларга ирешә. Өч уртак сезон эчендә Имайкина һәм Новосёлов яшьүсмерләр арасында Гран-при этапларының көмеш призёрлары (2008) һәм яшьүсмерләр арасында Россия чемпионатының бакыр призёрлары (2009) булалар.

Бер сезон Семён Степанов белән шуый, 2010 елда алар бергә өлкәннәр арасында Россия чемпионатының соңгы унынчы урынында урнашалар. Шул ук елны Пермьнән күчеп килә, анда озак вакытлар Валерий һәм Валентина Тюковлар җитәкчелегендә, Санкт-Петербургта Тамара Москвина төркемендә шөгыльләнә.

2010/2011 сезонын Константин Безматерных белән бергә уздыра. Пермьнән килгән яңа партнёр белән Имайкина «Юбилейный» спорткомплексында шөгыльләнә. Дуэт Россия чемпионатында соңгы унынчы нәтиҗә күрсәтә һәм Эрзурумда Кышкы Универсиадада дүртенче урын ала. Аннан соң Тамара Москвина Безматерныхка яңа партнёр таба. Гыймайкина күпмедер вакыт күнегүләрне дәвам итә, әмма соңыннан ярыш карьерасын тәмамлый.

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Сабина Гыймайкина FSkate.ru сайтында.
* Сабина Гыймайкина һәм Константин Безматерных  Халыкара тимераякта узышучылар берлегенең рәсми сайтында.
* Сабина Гыймайкина һәм Семён Степанов  Халыкара тимераякта узышучылар берлегенең рәсми сайтында.
* Сабина Гыймайкина һәм Андрей Новосёлов  Халыкара тимераякта узышучылар берлегенең рәсми сайтында.

Төркем:Пермьдә туганнар
Төркем:25 март көнне туганнар
Төркем:1993 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:Россия спортчылары
Төркем:Тимераякта фигуралы шуучылар
Таня Ступар-Трифунович

Таня Ступар-Трифунович (, 1977 елда Аларда туган) — серб һәм босния язучысы, дүрт шигырь һәм бер мәсәл китаплары бастырып чыгара. Шигърият һәм проза  өлкәсендә берничә Босния һәм Герцеговина премиясе лауреаты. 

## Биографиясе
Таня Ступар-Трифунович 1977 елда Задарда туа. Баня-Лука университетының философия факультетын, серб теле һәм әдәбияты кафедрасын тәмамлый. Сугыш башлангач, Баня-Лукага күченә. Дүрт шигырь һәм бер мәсәл китабын чыгара. Шигырьләре инглиз, немец, поляк, словен, македон, венг, дания, француз һәм рус телләренә тәрҗемә ителә (Дмитрий Волжанин тәрҗемәсе). «Варварлар иртәнге чәй эчкәндә нәрсә турында уйлый» китабы 2007—2008 елларда Босния һәм Герцеговинада иң яхшы китап буларак CEE Literature Award премиясе номинанты була (Көнчыгыш һәм Көньяҡ-Көнчыгыш Ауропаның әдәби премиясе), шорт-листка эләгә, шуның өчен Ступар-Трифуновичка Венадан йорт бүләк итәләр. 2009 елда «Төп герой — уңышсызлыкка гашыйк булган кеше» китабы иң яхшы китап буларак «Фра Грго Мартич» призын яулый, берничә босния һәм чит ил җыентыкларына керә. Ступар-Трифунович «Путеви» әдәби журналының  мөхәррире була. EU Prize for Literature 2016 премиясе номинанты була.

## Библиография
** О чём думают варвары за завтраком (О чему мисле варвари док доручкују)
** Главный герой — человек, который влюбился в неудачу (Главни јунак је човјек који се заљубљује у несрећу)
** Часы в маминой комнате (Сатови у мајчиној соби)

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Тања Ступар Трифуновић: Сатови у мајчиној соби, Завод за уџбенике и наставна средства, Источно Сарајево, 2014.
Төркем:Хорватиядә туганнар
Төркем:1977 елда туганнар
Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Мария Петкович

**Мария Петкович** (хорв. Marija PetkovićMarija Petković, монахлык исеме — Хачка *Кадакланган Иисусның Мариясе*; 10 декабрь 1892 ел, Блато (Blato), Корчула утравы, ул чакта — Австро-Венгрия, бүген — Хорватия — 9 июль 1966 ел, Рим, Италия) — Рим католик чиркәве блаженные, «Шәфкатьлелек Кызлары» хатын-кызлар  католик конгрегациясенә нигез салучы. 

## Биографиясе
Мария  Антун Петкович-Ковач белән Мария Мариновичның күп балалы гаиләсендә туган. Башлангыч мәктәпне тәмамлагач, «Шәфкатьлелек хезмәтчеләре» католик конгрегациясе ачкан мәктәптә укый, анда йорт хуҗалыгы алып бару буенча белем ала. 1906 елда епископ Иосиф Марцеличка хатын-кызлар монастырена керү үтенече белән мөрәҗәгать итә.

 Мария Петкович 1906 елның 21 ноябрендә кияүгә бармау турында шәхсән нәзер әйтә. 

1909-1919 елларда «Мариянең кызлары» конгрегациясенең  монастырь башлыгы була, бу чорда ярдәмгә мохтаҗ булган үз гаиләсе турында хәстәрлек  күрә. 1915 елда «Католик аналар җәмгыяте» хәрәкәтенә нигез сала, өченче францискан ордены эшчәнлегендә актив катнашып, Блатода яшәгән фәкыйрьләр  турында кайгырта.

1919 елның 25 мартында Мария Телента белән бергә «Шәфкатьлелек хезмәтчеләре» конгрегациясенең монастырена күчә һәм Блатода приют  ача.  

1920 елның 20 августында өченче францискан ордены конституциясе нигезендә «Шәфкатьлелек кызлары» конгрегациясенең беренче уставын яза, анда бу хәрәкәтнең бурычларын билгели. Конгрегациянең уставы епископ Иосиф тарафыннан 1920 елның 4 октябрендә раслана. Мария Петкович бу көнне ук Хачка Кадакланган Иисусның Мариясе дигән монахлык исеме кабул итә һәм яңа хатын-кызлар монахлык конгрегациясенең генераль монастырь башлыгы итеп билгеләнә. 1923 елда Хорватия, Сербия һәм Македониядә ятим калган балалар өчен күп санлы приютлар ача.

1940-1952 елларда Мария Петкович Аргентинада яши. 

1952 елда Римга күчә. 1954 елда инсульт кичерә, шул сәбәпле озак вакыт үз вазифаларын тулы күләмдә үтәүдән мәхрүм була. 

1961 елда үзенең монастырь башлыгы вазифасын башка дин кардәшенә тапшыра.

1966 елда Мария Петкович мәрхүм була. Римдагы Верано зыяратына җирләнә.  1969 елда гәүдәсенең калдыклары «Мария Кызлары» конгрегациясе төп бинасы каршындагы  часовняга күчерелә. Шунда 1998 елга кадәр тотылганнан соң, туган шәһәре Блатога күчерелә һәм хәзер Христос Патша чиркәвендә саклана.

## Беатификация
1998 елның 8 маенда Рим Папасы Иоанн Павел II Дубровникта изге месса үткәргәндә Мария Петковичның каһарман  изгелекләрен раслый һәм аны блаженный дип игълан итә.

## Сылтамалар

* Blažene Marije Propetog Isusa Petković   2008 елның 10 гыйнварында архивланган. (хор.)
Төркем:Римда вафатлар
Төркем:1966 елда вафатлар
Төркем:9 июль көнне вафатлар
Төркем:Әлифба буенча изгеләр
Төркем:Хорватиядә туганнар
Төркем:1892 елда туганнар
Төркем:10 декабрь көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Сәрдек вулысы (Татарстан АССР)

**Сәрдек вулысы** (рус. * Сардыкская волость*), 1921 елга кадәр **Китәк вулысы** (рус. * Китякская волость*) — 1920 елдан 1930 елга кадәр гамәлдә булган ТАССРның юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Арчадан Төньяк-Көнчыгышка 60 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк – Олы Китәк, соңрак Зур Сәрдек авыллары.

## Тарих

Сәрдек вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгының Арча даругасында, 1708 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасының Арча даругасында, 1781 елдан 1796 елга кадәр Нократ наместниклыгының Малмыж өязендә, 1796 елдан 1816 елга кадәр Нократ губернасының Өрҗем өязендә, 1816 елдан 1920 елга кадәр яңадан оештырылган Нократ губернасының Малмыж өязендә урнашкан.

1920 елның 25 июнендә яңа оештырылган ТАССР составына Китәк вулысы буларак тапшырыла.

1920 елның 25 июненнән декабрьгә кадәр Татарстан АССР Казан кантонының административ-территориаль берәмлеге, 1920 елның декабреннән 1930 елның 23 июленә кадәр Татарстан АССР Арча кантонының административ-территориаль берәмлеге булып тора.

1920 елда Китәк вулысы Күшкел, Шеңшеңәр, Янгол һәм Мамадыш кантонының Шәмәрдән вулыслары белән чиктәш булган.

1925 елда Янгол, Шәмәрдән вулыслары белән чикләшкән.

1930 елның 23 июлендә Сәрдек вулысы юкка чыгарыла, аның территориясе Кукмара районына тапшырыла.
 
## Административ бүленеш
1921 елда вулыс халкы соравы буенча вулысның 13 торак пункты, шулай ук Олы Китәк авылы кире Вәтке губернасына күчерелә. Шул ук елны вулыс идарәсе Зур Сәрдек авлына күчерелә, ә вулысның исеме Сәрдек дип үзгәртелә.

1924 елда төзелгән ТАССРның вулысларын зурайту проекты нигезендә, Сәрдек вулысы территориясе күрше Күкшел вулысы исәбенә зурайтыла.

1926 елның 1 гыйнварында вулыста 18 авыл җирлеге, 21 торак пункты һәм 3465 йорт хуҗалыгы булган. Вулысның мәйданы 257 км² тәшкил иткән.

Сәрдек вулысы составында Адай, Зур Сәрдек, Чишмәбаш кебек авыллар булган. Хәзерге вакытта вулысның куп өлеше Татарстанда урнашкан.

## Халык
1926 елда халык саны 17763 кеше тәшкил иткән.

## Авыл хуҗалыгы
Вулыста күбесенчә кырчылык һәм дуңгыз үрчетү белән шөгыльләнгәннәр, күмәкләштерү, ягъни колхозлар оештыру барган.
## Шулай ук карагыз

* Арча кантоны
* Кукмара вулысы
* Кулай вулысы
* Кучак вулысы

## Сылтамалар
* [СӘРДЕК ВУЛЫСЫ (Сардыкская волость) — Милләттәшләр](http://www.millattashlar.ru/index.php/СӘРДЕК_ВУЛЫСЫ_(Сардыкская_волость))
* Территориальное и административное деление Союза ССР на 1-е января 1926 г.

## Чыганаклар
# Татар энциклопедия сүзлеге (Татарский энциклопедический словарь, на татарском языке) / Гл. ред. М.Х. Хасанов; Отв. ред. Г.С. Сабирзянов. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. — 830 с.: ил. 
# Татар энциклопедиясе : 6 томда / баш мөхәррир М. Х. Хәсәнов. — Казан : Татар энциклопедиясе институты, 2008-. — 27 см.; 
# Территориальное и административное деление Союза ССР на 1-е января 1926 г. / РСФСР. Нар. комиссариат внутренних дел. Стат. отд. — М. : Изд-во Гл. упр. коммун. хоз-ва НКВД, 1926. -284 с. : ил., табл.. — .

## Искәрмәләр
 

Төркем:ТАССР
Төркем:Арча кантуны вулыслары
I Густи Путу Пһалгунади

**Доктор I Густи Путу Пһалгунади**  Кави теленнән Инглиз теленә күп Индонезия  язмаларын тәрҗемә иткән Индонезия галиме.
1978 елда ул Һиндстанда өйрәнү эшенә омтылу өчен премия откан. Өйрәнү максатлары өчен ул Һиндстан буйлап, бигрәк тә тарихи һәм изге урыннарда сәяхәт иткән. Ул Һиндстанның төньяк-көнчыгыш штатлардан кала күпчелек штат башкаларында булган.
Ун ел буена ул Дәһли-Бодһгайя-Харидар арасында миссиясен башкару өчен хәрәкәтләнгән булган. Шуның өчен ул күп шәхси оешмалар тарафыннан һәм шулай ук Һиндстан Хөкүмәтеннән премияләр белән бүләкләнгән булган.
1978-79 Яңа Дәһлидә Һинд Мәдәнияте Халыкара Академиясеннән премия,
1979-81 Һиндстан Хөкүмәтеннән Гомуми Мәдәният Премиясе Схемасы,
1981-88 Һиндстан Хөкүмәтеннән Гомуми Мәдәният Премиясе Схемасы,
1985-88 Яңа Дәһлидә, Тарихи Өйрәнү Шурасыннан Өлкән Премия кабул итүчесе.
## Маһабһарата
Унсигез парвадан, бары тик сигез Кави кулъязмасы калган.
* Vol 1: Adi Parva - The First Book, 305 pages, 1990, ISBN 81-85179-50-6 (Ади Парва - беренче китап, 305 бит)
* Vol 2: Virata parva - The Fourth Book, 197 pages, 1992, ISBN 81-85689-05-9 (Вирата парва - дүртенче китап, 197 бит)
* Vol 3: Udyoga parva, 345 pages, 1994, ISBN 81-85689-96-2 (Удьога парва, 345 бит)
* Vol 4: Bhishma parva, 283 pages, 1995, ISBN 81-86471-05-7 (Бһишма парва, 283 бит)
* Vol 5: Asramavasa parva, Mosala parva, Prasthanika parva, Svargarohanaparva, 161 pages, 1997, ISBN 81-86471-11-1 (Асрамаваса парва, Мосала парва, Сваргароһанапарва, 161 бит)
## Рамаяна
Indonesian Ramayana : The Uttarakanda - 240 pages, 1999, ISBN 81-7574-053-1 (Индонезия Рамаянасыː Уттараканда - 240 бит)
## Башкалары
* The Indonesian Brahmanda purana - 349 pages, 2000, ISBN 81-7574-088-4 (Индонезия Браһманда пуранасы)
* Evolution of Hindu Culture in Bali - 194 pages, 1991, ISBN 81-85067-65-1 (81-85067-65-1) (Балида Һинду мәдәниятенең эволюциясе)
* The Pararaton - 164 pages, 2002, ISBN 81-85067-97-X (81-85067-97-X) (Параратон)
* Fundamental Dictionary Of Balinese Language And Culture - 1995 (Бали теле һәм мәдәниятенең фундаменталь сүзлеге)
* Tambang Badung Temple at a Glance (Бер карашта Тамбанг Бадунг гыйбадәтханәсе)
* Bali Embraces Hinduism - 2005 (Бали Һинд динен колачлый)
## Искәрмәләр

Төркем:Һинд дине шәхесләре
Маноҗ Панҗаби

**Маноҗ Панҗаби** (*[[1972 ел|1972 елның]] [[7 декабрь|7 декабре]], [[Индонезия]], [[Cakarta|Җакарта]]*) — Һиндле-Индонезияле кино һәм телевидение продюссеры һәм Индонезиядә иң зур продюссерлык йортының хуҗасы.
Маноҗ MD Entertainment һәм MD Pictures өчен сабын опералары һәм фильмнары продюсеры.

## Гаиләсе
Маноҗ Панҗаби Һиндле Синдһи килеп чыгышлы. Ул Шаниягә өйләнгән һәм аның 3 баласы бар.
## Фильмографиясе
* *Best Friend?* (2004)
* *[[Dead Time: Kala]]* (2007)
* *[[Ayat-Ayat Cinta]]* (2008)
* *[[Love in Perth]]* (2010)
* *[[Under the Protection of Ka'Bah (film)]]* (2011)
* *[[Habibie & Ainun]]* (2012)
* *[[Tak Kemal Maka Tak Sayang]]* (2014)
* *[[Merry Riana: Mimpi Sejuta Dollar]]* (2014)
* *[[Surga Yang Tak Dirindukan]]* (2015)
* *[[Talak 3]]* (2016)
* *[[Rudy Habibie]]* (2016)
* *[[Surga Yang Tak Dirindukan 2]]* (2017)
* *[[Danur 1: I Can See Ghost]] * (2017)
* *[[Stip & Pensil]] * (2017)
* *[[Insya Allah Sah]]* (2017)
* *[[A: Aku, Benci, & Cinta]]* (2017)
* **' (2017)
* ''[[Gasing Tengkorak]]'' (2017)
* ''[[Ayat-Ayat Cinta 2]]'' (2017)
* ''[[Danur 2: Maddah]] '' (2018)
* ''[[Ananta (film)|Ananta]]'' (2018)
* ''[[Alas Pati: Hutan Mati]]'' (2018)
* ''[[Insya Allah Sah 2]]'' (2018)
* ''[[DOA (Doyok-Otoy-Ali Oncom): Cari Jodoh]]'' (2018)
* ''[[Bisikan Iblis]]'' (2018)
* ''[[Asih]]'' (2018)
* ''[[Hanum & Rangga: Faith & The City]]'' (2018)
* ''[[Silam (film)|Silam]]'' (2018)
* ''[[Perjanjian dengan Iblis]]'' (2019)
* ''[[Matt & Mou]]'' (2019)
* ''[[Satu Suro]]'' (2019)
* ''[[MatiAnak]]'' (2019)
* ''[[Death Whisper]]'' (2019)
* ''[[Devil's Whisper]]'' (2019)
* ''[[Mendadak Kaya]]'' (2019)
* ''[[Twivortiare]]'' (2019)
* ''[[Danur 3: Sunyaruri]]'' (2019)
* ''[[Habibie & Ainun 3]]'' (2019)
* ''[[Dignitate]]'' (2020)
* ''[[Sabar Ini Ujian]]'' (2020)
* ''[[Pelukis Hantu]]'' (2020)
* ''[[Malapataka]]'' (2020)
* ''[[Asih 2]]'' (2020)
**Телевидение*'
* *Cinta Fitri* (2007-2011)
* *Bayu Cinta Luna* (2009-2010)
* *Kesetiaan Cinta'' (2009-2010)
## Искәрмәләр

## Сылтамалар
* 
* MD Entertainment, official website
* Kapan Lagi
* Profile Manoj Punjabi  at MD Entertainment
Төркем:Һинд дине шәхесләре
Стерж (утрау)

**Стерж** - Антарктида ярыннан, Белусов пунктыннан 95 км төньяк-көнчыгыштарак, өч төп кеше яшәмәгән Баллени утрауларының берсе. 

Утрауны Джон Баллени ачкан. Утрауның киңлеге якынча 9 км һәм озынлыгы 37 км (төньякта  Фриман кейпыннан көньякта Смит кейпына кадәр). Утрауның иң биек ноктасы - әле дә алынмаган Рассел пигы.

Утраудагы 4,655 гектар мәйданны BirdLife International тарафыннан кошлар оялауның мөһим өлкәсе дип билгеләгәннәр (IBA).

## Искәрмәләр

Төркем:Антарктида утраулары
Вәкил Тимерханов

**Вәкил Тимерханов**, Вәкил Мөхәммәт (*Мөхәммәтша*) улы Тимерханов (*[[1907 ел]]ның [[28 май|28 мае]], [[РИ]], [[Казан губернасы]], [[Тәтеш өязе]], [[Олы Карамалы]] ― [[1988 ел]]ның [[22 октябрь|22 октябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Саба районы]], [[Лесхоз бистәсе]]*) ― фирка-хуҗалык эшлеклесе, Бөек Ватан сугышында катнашкан гвардия майоры, политрук, 1940―1941 елларда КПССның Сарман, 1946―1947 елларда Әгерҗе райкомнарының беренче секретаре. Генерал-майор Дамир Тимерхановның әтисе.

## Тәрҗемәи хәле
1907 елның 28 маенда Казан губернасы Тәтеш өязе (хәзерге Кама Тамагы районы)  Олы Карамалы авылында туган. 1930 елга кадәр туган авылында үз хуҗалыгында эшли. Яшьтән үк комсомол ячейкалары эшен башлап йөри. 1930-1933 елларда Казанда өлкә совет партия мәктәбендә укый.

## Хезмәт юлы
1933-1935 елларда ВЛКСМның Биләр райкомы секретаре.

1935-1938 елларда ВЛКСМның Сарман райкомы секретаре.

1938-1940 елларда КПССның Сарман райкомының икенче, 1940-1941 елларда беренче секретаре.

## Бөек Ватан сугышында
Бөек Ватан сугышын Ленинградта сәяси җитәкчеләр әзерләүче ел ярымлык мәктәптә каршылый. Ленинград шәһәре Октябрь район хәрби комиссариаты тарафыннан мобилизацияләнгән. Фронт юлын башыннан ахырына кадәр В. И. Чапаев исемендәге дивизия составында парткомиссиянең җаваплы секретаре вазифасында үтә. Румынияне, Маҗарстанны, Чехословакияне азат итүдә катнаша. 1946 елның августында демобилизацияләнгән . 

## Сугыштан соң
1946-1947 елларда КПССның Әгерҗе райкомының беренче секретаре.

1947-1949 елларда Казанда икееллык партия мәктәбендә укый.

1949-1954 елларда Саба районы Шәмәрдән урман хуҗалыгы директорының сәяси эшләр буенча урынбасары.

1954-1955 елларда Сарман районы Карамалы МТСы партия оешмасы секретаре.

1955-1958 елларда утызмеңчеләр арасында Сарман районы Максим Горький исемендәге күмәк хуҗалыгының рәисе, 1958-1959 елларда шул ук колхозда партия оешмасы секретаре.

1959 елдан, авыруы сәбәпле, Саба районына күчеп китә һәм Саба леспромхозында эшләвен дәвам итә.

1988 елның 22 октябрендә вафат. Лесхоз бистәсендә җирләнгән.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* Ике Кызыл Йолдыз ордены
* II дәрәҗә Ватан сугышы ордены
* «Будапештны алган өчен» медале һ.б.

## Гаиләсе
Хатыны Гөлҗамал Заһидуллина (1905―1979), Арча районыннан. 1928 елда Мәскәүдә авыл советы рәисләре укуында була һәм Н. К. Крупская белән бергәләп фотога төшә. 
Балалары: өлкән улы – генерал-майор Дамир Тимерханов (1935—2009). Уртанчы улы – Илдус, Казан авиация институтын тәмамлаган, Кировта инженер булып эшли. Төпчек улы – Роберт, Казан химия-технология институтын тәмамлаган, Мәскәүдә эшли.

## Әдәбият
* Тимерханов Вәкил Мөхәммәт улы. // *[[Дамир Гарифуллин]]*. Сарман районы энциклопедиясе. 2нче китап. Чаллы, 2006 ел, 163нче бит. 
* *[[Тәлгать Нәҗмиев]]*. Генерал кунакка кайтты. «Социалистик Татарстан»

## Сылтамалар
* Тимерханов Вакиль Мухаметшинович. Память народа
*   Алар илгә Җиңү алып кайтты. Саба районы. Казань: «Книга Памяти», 2018.– 384 с. ISBN 978-5-900018-44-7

## Искәрмәләр


Төркем:КПСС әгъзалары
Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучылар
Төркем:II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Брынковяну стиле

**Брынковяну стиле** (рум. Stilul brâncovenesc) — Константин Брынковяну идарә иткән вакытта Валлах архитектурасы юнәлеше.

## Шулай ук

* Румыния

## Искәрмәләр

Төркем: Архитектура стильләре
Иван Аралика

**Иван Аралика** (хор. Ivan Aralica; ) — хорват язучысы,  драматург, педагог. Хорват фән һәм сәнгать академиясе әгъзасы.

## Биографиясе
Иван Аралика 1930 елның 10 сентябрендә Книна янында туа. Педагогия училищесын һәм Задар университетының фәлсәфә факультетын тәмамлый.

Далмация авылынды укыта. Коммунизм идеяләре  белән мавыккан чордан соң, И. Аралика «Хорват язы» (1971) буларак билгеле вакыйгаларда актив катнаша. Хорватиягә зур автономия һәм Югославия Социалистик федератив республикасында (СФРЮ) хорватларга азатлык бирү өчен чыгыш ясый.

Хорват милли хәрәкәтендә репрессияләр башлануы, аннан соң профессиональ һәм социаль деградация аны христиан, католик тамырларына кайтара,  доктринерский әдәбиятын пропагандалаудан, үз әдәби кредосын булдырудан баш тартуга китерә.

Хорватиядәге ладемократик үзгәрешләр һәм Югославиянең таркалуыннан соң, Аралика Хорват фән һәм сәнгать академиясенә сайлана.

Сәясәт белән шөгыльләнә башлый. «Хорват демократик бердәмлеге» уңнар партиясенә керә һәм аның исемлеге буенча Хорватия парламенты вице-президенты итеп сайлана.

## Иҗаты
И. Аралика — романнар, повестьлар, хикәяләр, драмалар һәм эсселар авторы. Белгечләр фикеренчә, XX гасырның 2-нче яртысының иң яхшы прозаикларның берсе.

Нигездә, Анрич Иво, Томас Манн һәм Кнут Гамсун иҗаты йогынтысында реалистик фантастика һәм  модернизм стилендә иҗат итә.

1979-1989 елларда сигез роман бастыра. Аларның иң яхшыларында «Psi u trgovištu» (Базардагы этләр, 1979), «Duše robova» (Души рабов, 1984), «Graditelj svratišta» (1986), «Asmodejev šal» (1988) Хорватия, Босния һәм Герцеговинада XVI—XVIII гасырлардагы драматик вакыйгалар, Австрия, Госман империясе һәм Венеция арасында барган өч гасырлык «цивилизацияләр бәрелеше» тарихы уртасында калган хорватларның тарихи юлы сурәтләнә.

Соңрак ике публицистик китабы (берсе — турында серб империализмы генезисы, икенчесе  тарихи темага, Босния һәм Герцеговина низагы темасына), һәм байтак  сатирик, сәяси памфлетлар яза.

## Сайланма әсәрләре

; Романнары

* *Konjanik* (1971 ел)
* *Psi u trgovištvu* (1979 ел)
* *Put bez sna* (1982 ел)
* *Duše robova* (1984 ел)
* *Graditelj svratišta* (1986 ел)
* *Majka Marija* (1992 ел)
* *Zadah ocvalog imperija* (1991 ел)
* *Sokak triju ruža*

; Хикәяләр һәм эсселар җыентыгы

* *Opsjene paklenih crteža* (1977 ел)

; Киносценарийлары

* Бабай белән гомер/ Zivot sa stricem (1987 ел)
* Sokak triju ruza (видео, 1992 ел)
* Gospa (1995 ел)
* Cetverored (1999 ел)
* Атлы / Konjanik (2003 ел)

## Бүләкләре

** Король Дмитар Звонимир ордены
** Хорватияның Владимир Назор исемендәге сәнгать өлкәсендәге дәүләт премиясе (2010).

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* Momentalni antikomunist Ivan Aralica 
Төркем:10 сентябрь көнне туганнар
Төркем:1930 елда туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Хорватиядә туганнар
Төркем:Кыйрал Дмитар Звонимир ордены кавалерлары
Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр
Йоргос Даларас

**Йоргос (Георгиос) Даларас** (, МФА: [ˈʝɔɾɣɔs daˈlaɾas], 29 сентябрь 1949 ел, Пирей) — грек музыканты, композитор, җырчы.

## Биографиясе
Йоргос (Георгиос) Даларас   музыкант гаиләсендә туып үсә. Атасы — Лукас Даларас — рембетика жанрында төп музыкантларның берсе. Йоргос Даларас «Сту Стелаки» клубында бузукида уйнап, атасының тәүге җырын яздыра. 1967 елда яздырылган «Προσμονή» трегы яшь җырчыга профессиональ сәхнәгә чыгу өчен пропуск була — тиздән ул Афинада клуб хуҗасы Мацас Макис белән контракт төзи. Бер елдан Даларас Манос Лоизос һәм Йоргос Мицакис белән эшли, шулай ук үзенең тәүге альбомын яздыра.

Даларас карьерасының үсеше 1974 елда башлана, җырчы МикисТеодоракисның җырларын башкара, һәм рембетика  музыкантлары белән тыгыз бәйләнештә эшли башлый, алар белән бергә бу жанрның 50 еллыгына багышланган проектлар өстендә эшли. 1983 елда Афинада олимпия стадионындагы һәм Орфей театрындагы концертлар зур уңышка ия була — 100 меңнән артык билет сатыла.

Йоргос Даларас 1980 еллар башында, Парижда Олимпия концерт-холл сәхнәсендә, Брюсселдә аурупа фестивалендә, Мәскәүдә яшьләр фестивалендә чыгыш ясап (1985), дөньяда дан казана. 1981-1982 елларның кышында режиссер Пантелис Вулгарис куйган «Super Star» куелышы үтә, анда шулай ук Гликерий һәм Маргарита Зорбала  катнаша. Аларның репертуарында күбрәк халык җырлары һәм иҗтимагый-сәяси тематикалы җырлар була. Бигрәк тә аның кипр мәсьәләсендә катнашуы мөһим була.

1994—1995 елларда Даларас Аттик Одеон Геродта һәм Афина «Мегарон»  концерт холлында, Лондон стадионы Уэмблдә һәм Чикаго сәхнәсендә Микис Теодоракиска багышланган зур концертларда катнаша.

Йоргос Даларас белән хезмәттәшлек иткән музыкантлар арасында грек рембетик музыкантлары гына түгел, атап әйткәндә, Протопсалти Алкистис, шулай ук чит ил йолдызлары, мәсәлән, Пако де Лусия, Эл Ди Меола, Ариэль Рамирес, Апостолис Антимос, Брюс Спрингстин, Питер Гэбриэл, Горан Бреговичлар да бар.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

** 
** Официальная страница 
** GEORGE DALARAS UNOFFICIAL 

Төркем:Греция мәдәнияте
Төркем:1949 елда туганнар
Төркем:29 сентябрь көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Әлифба буенча музыкантлар
Төркем:Грециядә туганнар
Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе
Никос Кундурос

**Никос Кундурос** (; 15 декабрь, 1926, Айос-Николаос, Крит утравы, Греция — 22 февраль 2017, Афина, Греция) — грек режиссеры, сценарист, продюсер, рәссам һәм монтажлаучы.

## Биографиясе
Никос Кундурос  Критта  туа. Сәнгатьне өйрәнә. Кинода 1954 елдан алып эшли («*Волшебный город*»). Дәүләт борылышыннан  соң, властька кара полковниклар килгәч, башта Макронисос  концентрацион лагерена эләгә, ә бераз вакыт үткәч, Италиягә күчеп китә. Демократия тергезелгәннән соң туган иленә әйләнеп кайта.

## Фильмографиясе

### Режиссер

* 1954 — Волшебный город / Μαγική πόλη
* 1956 — Дракон / Ο δράκος
* 1958 — Подпольщики / Οι παράνομοι
* 1960 — Река / Το ποτάμι
* 1963 — Молодые Афродиты / Μικρές Αφροδίτες
* 1967 — Лицо медузы / Το πρόσωπο της Μέδουσας
* 1975 — Песни огня / Τραγούδια της φωτιάς
* 1978 — 1922 / 1922
* 1985 — Бордель / Μπορντέλο
* 1992 — Байрон, баллада для демона / Μπάυρον: Μπαλλάντα για ένα δαίμονα
* 1998 — Фотограф / Οι φωτογράφοι (по мотивам «Антигоны» Софокла)

### Сценарист

* 1958 — Подпольщики / Οι παράνομοι
* 1960 — Река / Το ποτάμι
* 1967 — Лицо медузы / Το πρόσωπο της Μέδουσας
* 1975 — Песни огня / Τραγούδια της φωτιάς
* 1978 — 1922 / 1922
* 1985 — Бордель / Μπορντέλο
* 1992 — Байрон, баллада для демона / Μπάυρον: Μπαλλάντα για ένα δαίμονα
* 1998 — Фотограф / Οι φωτογράφοι

* 1954 — Волшебный город / Μαγική πόλη
* 1963 — Молодые Афродиты / Μικρές Αφροδίτες
* 1967 — Лицо медузы / Το πρόσωπο της Μέδουσας
* 1975 — Песни огня / Τραγούδια της φωτιάς

### Рәссам

* 1958 — Подпольщики / Οι παράνομοι
* 1960 — Река / Το ποτάμι
* 1963 — Молодые Афродиты / Μικρές Αφροδίτες
* 1998 — Фотограф / Οι φωτογράφοι

## Бүләкләре

* 1958 — 8 - нче Берлин халыкара кинофестивалендә «Алтын аю» призы («*Подпольщики*»)
* 1960 — Бостон халыкара кинофестивалендә режиссура өчен приз («*Река*»)
* 1963 — 13-нче Берлин халыкара кинофестивалендә «Алтын аю» призы («*Молодые Афродиты*»)
* 1963 — 13 - нче Берлин-ара кинофестивалендә «Көмеш аю» призы («*Молодые Афродиты*»)
* 1963 — 13-нче Берлин халыкара кинофестивалендә ФИПРЕССИ призы («*Молодые Афродиты*»)
* 1967 — 17 - нче Берлин халыкара кинофестивалендә «Алтын аю» призы («Лицо *медузы*»)
* 1979 — Кейптаун халыкара кинофестивалендә иң яхшы фильм һәм режиссура өчен приз («*1922*»)

## Әдәбият

* Черненко М., Никос Кундурос в сборнике Режиссёрская энциклопедия. Кино Европы / Сост. Черненко М. М. — М., Материк, 2002. — с.96  — ISBN 5-85646-077-4

## Сылтамалар

* (ингл.) *[[:ru:Internet Movie Database|Internet Movie Database]]* сайтта
* Никос Кунурс на сайте КиноПоиск

Төркем:Афинада вафатлар
Төркем:2017 елда вафатлар
Төркем:22 февраль көнне вафатлар
Төркем:1926 елда туганнар
Төркем:15 декабрь көнне туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Әлифба буенча кинорежиссёрлар
Төркем:Афинада туганнар
Дива (кыя)

**Дива** ( , , рус. *Дива*) ― Кырымның көньяк ярындагы яр буе кыясы, Кара диңгезгә кереп тора.  Ул  шәһәр тибындагы торак пунктта урнашкан.
## Искәрмәләр

Төркем:Кырым таулары
Төркем:Әлифба буенча кыялар