Дания Нуруллина

**Дания Нуруллина**, *сәхнә псевдонимы* Дания Нурлы,  Дания (*Фидания*) Нургаяз кызы Нуруллина,  (*[[1946 ел]]ның [[23 август]]ы, [[Казан]], [[ТАССР]]*) – драма актрисасы, Г. Камал исемендәге татар дәүләт академия театры артисты (*[[1966 ел]]дан*), Татарстанның халык (*[[1991 ел|1991]]*), РФ атказанган (*[[2010 ел|2010]]*) артисты, «Тантана» (2015), ТР Г. Тукай исемендәге Дәүләт (2021) премияләре лауреаты.

## Тәрҗемәи хәле
1946 елның 23 августында Казанда туган. Казан театр училищесын (*[[Ширияздан Сарымсаков|Ш. Сарымсаков]], [[Празат Исәнбәт|П. Исәнбәт]] курсы*) тәмамлаган (*[[1966 ел|1966]]*). Сәхнә телен Асия Хәйруллинадан, татар теле һәм әдәбиятын Вахит Хаковтан, актер осталыгын Празат Исәнбәт, Нәҗип Гайнуллиннан, режиссураны Рәфкать Бикчәнтәевтан, сәхнә хәрәкәтләрен Шәхсәнәм Әсфәндияровадан, бию дәресләрен Анна Гацулинадан, фехтованиене Марсель Сәлимҗановтан өйрәнә. 1966 елда Г. Камал исемендәге татар дәүләт академия театрына кабул ителә һәм әлеге театрга бөтен иҗат гомерен багышлый (*ике ел [[радио]]да эшләп ала*).

## Иҗаты
Үткен характерлы, темпераментлы, гайрәтле, төрле үзенчәлектәге рольләр башкару остасы. Җырлы, биюле күренешләрдә теләп катнаша. Сәхнәдә бергә уйнаган партнерлары — Ринат Таҗетдинов, Шәүкәт Биктимеров, Равил Шәрәфиев, Наил Әюпов, Әсхәт Хисмәтов.

## Башкарган рольләре
1965 елда Казан театр училищесынең 3нче курстында укыганда уйнаган ***беренче  рольләре***: Шәфәкъ — «Ай тотылган төндә» (*[[Мостай Кәрим]], Ш. Сарымсаков сәхнәләштергән*), Айса — «Күзләре нинди иде ?» (*[[Әхсән Баян]], режиссер Ш. Сарымсаков*), 1966 елда: биюче Сусанна — «Айдын» (*Җафар Җаббарлы, режиссер Агакише Кязимов куйган*), Айсылу — «Миркәй белән Айсылу» (*[[Нәкый Исәнбәт]], режиссер М. Сәлимҗанов*), Юлия Тугина — «Соңгы корбан» (*А. Островский, режиссер М. Новохижин ([[Мәскәү]]*)

* *Ирина* — «Баһадирлар» Николай Погодин
* *Сайра* — «Ир-егетләр» Туфан Миңнуллин
* *Дания* — «Илгизәр+Вера» Туфан Миңнуллин
* *Саҗидә* — «Хушыгыз» Туфан Миңнуллин 
* *Гөрпинә* — «Гөргөри кияүләре» Туфан Миңнуллин 
* *Чәчәк* — «Кол Гали» Нурихан Фәттах
* *Варя* — «Бер төн» Борис Горбатов
* *Зәмзәмбану* — «Ташкыннар» Таҗи Гыйззәт
* *Катэ* — «Хатыннар гайбәте» Клод Гольдони
* *Наилә* — «Үзеңә хыянәт итсәң» Диас Вәлиев
* *Дилфүзә* — «Кичер мине, әнкәй» Рабит Батулла
* *Саҗидә* — «Казан сөлгесе» Кәрим Тинчурин

* *Мәрфуга* — «Зәңгәр шәл» Кәрим Тинчурин
* *Смеральдина* — «Болан-патша» К. Гоцци
* *Йолдыз* — «Туй алдыннан» Хәй Вахит
* *Гөлбану* — «Хуҗа Насретдин» Нәкый Исәнбәт
* *Авдотья Васильевна* — «Җимерелгән бәхе»т Алексей Островский
* *Фаягөл* — «Китмәгез, тургайлар» Аяз Гыйләҗев
* *Люция* — «Баскетболчы» М. Гыйләҗев
* *Мәймүнә* — «Миңлекамал» Мирсәй Әмир
* *Мәстүрә* — «Портфельсез кияү»
* *Саимә* — «Әни килде» Шәриф Хөсәенов
* *[[Мөхлисә Бубый]]* — «Үлеп яратты» Ркаил Зәйдулла

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 1991 ― Татарстанның халык артисты
* 2010 ― РФ атказанган артисты
* 2015 ― «Тантана» премиясе — Камал театрында куелган «Сөясеңме-сөймисеңме» (*[[Флорид Бүләков]]*) спектаклендәге Карчык роле өчен.
* 2021 ― Тукай премиясе — татар театры сәнгатенә керткән өлеше өчен

## Гаилә хәле
Ире (*1974 елга кадәр*) — драматург Риза Ишморатның улы Фәрит.
:*Кызы* Айсылу Фәрит кызы (*[[1972 ел|1972]]—[[2011 ел|2011]]*). Җиде ел Камал театрында «Әлдермештән Әлмәндәр» спектаклендә Әлмәндәр карт оныгы Илсурны уйнаган. Марсель Сәлимҗанов «II курска алам», дисә дә, сәнгать юлын сайламый, шәфкать туташына укый, соңгы вакытта «Кольцо» сәүдә үзәгендә сувенирлар бүлегендә өлкән сатучы булып эшли. 2011 елның 20 августында Казанда юл һәлакәтендә мотоцикл белән бәрелеп, вафат була.
::*Оныгы* Айнур (*[[1994 ел|1994]]*).

## Искәрмәләр

## Чыганаклар
# Татарский энциклопедический словарь. Казань: Институт татарской энциклопедии АН РТ, 1999. ISBN 0-9530650-3-0

## Әдәбият
# Г. Данилова. Старейший национальный. «Огонек», 1975 ел, № 8.
# И. Илялова. Г. Камал театры артистлары. Биобиблиографик белешмәлек. Казан: ТКН, 1996. ISBN 5-298-00708-2
# Ю. Сафиуллин. Нур өстенә нур. «Мәйдан», 2007 ел, № 9.

## Сылтамалар

*  Камал театры сайты 

## Моны да карагыз

Төркем:Казан театр училищесын тәмамлаучылар
Төркем:Камал театры актерлары
Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Русиянең атказанган артистлары
Төркем:«Тантана» премиясе лауреатлары
Төркем:Тукай премиясе лауреатлары