Софроний Мочалов

**Софроний Григорьевич Мочалов** (1922 елның 19 декабре, Суихино - 2000 елның 23 ноябре, Йошкар-Ола) - Мари Республикасының сәламәтлек саклау хезмәткәре, җәмәгать эшлеклесе. Мари АССР сәламәтлек саклау министры (1968-1983). РСФСРның мактаулы табибы (1970). Бөек Ватан сугышы катнашучысы. 1943 елдан башлап КПСС (б) әгъзасы.

## Биография
Ул 1922 елның 19 декабрендә Суихино авылында, хәзерге Мари Эльнең Горномария районында, куылган крестьян гаиләсендә туган. Ул балачагын Уралда үткәргән, чөнки анда әтисе сөргенгә җибәрелгән  . 1940 елда ул Мари АССРның Юрино медицина училищесын тәмамлый .

1942 елның 6 февралендә Кызыл Армиягә алына. 1943 елның мартыннан Бөек Ватан сугышында катнаша: Волхов, Брянск, Воронеж, 1-нче Украина фронтларында, атлы гаскәрнең хәрби ярдәмчесе, аннары артиллерия батальоннарында медицина хезмәте лейтенантыннан алып майорына кадәр сугыша. Ике тапкыр яралана. 1945 елның 29 октябрендә ул Кызыл Армия сафларыннан азат ителде    .

Демобилизациядән соң ул үзенең кечкенә Ватанына кайта, анда Мари АССРның Горномария районының Елас санитария һәм эпидемиология станциясе башлыгы булып эшли башлый. 1946 елда ул район сәламәтлек саклау бүлеге җитәкчесе итеп билгеләнә. 1960-нчы елда Казан дәүләт медицина институтын тәмамлый. 1960-1964 елларда ул Елас үзәк район хастаханәсенең баш табибы вазифасын үти   .

1964 елдан Мари АССР Сәламәтлек саклау министрлыгында түбәндәге вазифаларны били: 1964-1968 елларда - министр урынбасары, 1968-1983 елларда - министр   .

Ул иҗтимагый чараларда актив катнаша, VIII-X чакырылышларда Мари автономияле Совет Социалистик Республикасының Югары Советы депутаты итеп сайлана   .

2000 елның 23 ноябрендә үлә. Аны Йошкар-Ола шәһәренең Туруновское зиратына җирлиләр  .

## Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

* РСФСРның мактаулы табибы (01.11.1970) 
* Мари АССРның мактаулы табибы  
* Кызыл Хезмәт байрагы ордены (1971, 1976) 
* Халыклар дуслыгы ордены (1981) 
* Кызыл Йолдыз ордены (18.12.1943, 13.08.1944)  
* Ватан сугышы ордены, 1 дәрәҗә  (1985) 
* "1941-1945 елгы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен" медале (09.051945)  
* Мари АССР Югары Советы Президиумының мактау дипломы (1967, 1972) 

## Әдәбият

* Мочалов Софроний Григорьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 245. — 2032 экз. — .
* Мочалов Софроний Григорьевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 556. — 872 с. — 3505 экз. — .
* Двинянинов А. В., Мочаев В. А. Мочалов Софроний Григорьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 293. — 606 с. — 1500 экз. — .

## Искәрмәләр


## Сылтамалар

* ПАНТЕОН РОССИИ. Мочалов Софроний Григорьевич
* Государственное Собрание Республики Марий Эл. 19 декабря 2012 года. К 75-летию законодательной власти Марий Эл. Листая страницы истории 
* ПАМЯТЬ НАРОДА. Мочалов Софроний Григорьевич. Год рождения: __.__.1922
* ПОДВИГА НАРОДА. Мочалов Сафроний Григорьевич 1922 г. р.
* ДОРОГА ПАМЯТИ. МОЧАЛОВ САФРОНИЙ|СОФРОНИЙ ГРИГОРЬЕВИЧ. 10.12.1922 — дд.мм.2000 
Төркем:Казан дәүләт медицина институтын тәмамлаучылар
Төркем:Йошкар-Олада вафатлар
Төркем:Таулы Мари районында туганнар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре
Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары
Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:Халыклар дуслыгы ордены кавалерлары
Төркем:Хезмәт Кызыл Байрагы ордены кавалерлары