Казан агломерациясе

**Казан агломерациясе** - Татарстан Республикасында иң зур шәһәр агломерациясе, төбәкнең төньяк-көнбатышында, нигездә Иделнең сул ярында урнашкан.

Халкы — 1,703 миллион кеше.

Агломерация моноүзәк характерына ия, үз эченә Казан һәм Яшел Үзән шәһәрләрен, шулай ук республиканың 6 муниципаль районын ала. Агломерациянең һәм Татарстанның башкала икътисадый районының составы һәм үсеше Татарстан Республикасының Территориаль икътисадый сәясәте концепциясендә беркетелгән

## Составы
Мари Эл Республикасының киңлек планлаштыру схемасы буенча, күрше Мари Эл Республикасының кайбер территорияләре: Волжск һәм Звенигово шәһәрләре Казан агломерациясенә кертелгән (бу очракта "зур төркемнәрне урнаштыру системасы" дип атала), аларның халкы тирә-юньдәге районнар белән бергә тәшкил итә:

Марий Эл белән чиктәш районнарны да кертеп, Казанның эре төркемле халкы 1 703 037 кеше тәшкил итә. РФ Хөкүмәте һәм Президенты Администрациясе эксперт бәяләве буенча, Казан агломерациясе халкы 2010 елга 1 560 459 кеше тәшкил иткән .

## Икътисад
Агломерациянең икътисади нигезе - Казан-Яшел Үзән  территориаль-сәнәгать үзәге.

Агломерация регионга җәлеп ителгән инвестицияләрнең 52% ын тупласа да, шулай ук анда республика икътисадында мәшгуль гражданнар санының 38% ы тупланган, аның өлеше Татарстан Республикасының тулаем төбәк продуктында нибары 28% тәшкил итә .

Агломерация территорияләренең төп тармаклары: машина төзелеше, химия, нефть химиясе, җиңел һәм азык-төлек сәнәгате, электр энергетикасы. Төбәктә шулай ук оборона-сәнәгать комплексының эре предприятиеләре эшли.

Киләчәктә Казан агломерациясе, Зөя мультимодаль үзәге проектын гамәлгә ашыру кысаларында, Идел буе төбәгендә йөк ташу транспорт-логистика системасының үзәге булырга мөмкин .   Агломерация чигендә заманча логистик үзәкләр эшли:

"Биек Тау" индустриаль һәм логистик паркы 
"Q-Park Kazan" логистик комплексы 
"Константиновский" логистик үзәге 

Шулай ук, Зөя мультимодаль үзәге  проектын тормышка ашыру башланды, ул йөкләрне автомобиль, тимер юл һәм су транспорты белән тоташтыра.

Агломерациядә Иделдәге иң мөһим елга портларының берсе, миллионнан артык пассажирны йөртә торган зур тимер юл чишелешләре һәм киләчәктә региональ үзәккә реконструкцияләнә торган Аэроэкспресс линиясе булган Казан Халыкара аэропорты урнашкан. Якын киләчәктә Казаннан Югары Осланга Идел аша яңа канатлы юл салу күздә тотыла.

Агломерациядә Раифа монастыре һәм Зөя утрау-шәһәрчегенең туристлык үзәкләре, ел әйләнәсендә үткәрелә торган «Казан» тау чаңгысы-спорт комплексы урнашкан.

## «Иннополис» иярчен шәһәр
Агломерация зонасында, Югары Ослан районы территориясендә, Идел елгасының уң ярында, Казан каршында, 2012 елдан Россиядә Советлардан соң гамәлгә ашырыла торган ике инновацион фән шәһәрчекнең берсе төзелә, ул Иннополисның  155 мең кешесенә исәпләнгән, Сколковоның Мәскәү яны инновацион үзәгенең аналог-партнеры һәм Казанның иярчен шәһәре

## "Салават Купере" иярчен шәһәр
Агломерациянең якын зонасында Казаннан көнбатышка таба, Залесный шәһәр бистәсе  һәм Яшел Үзән районы Осиново авылы артында, социаль программа буенча, 400 га территориясе белән 1 м лн м² торакка һәм 36 мең фатирга исәпләнгән  100 меңлек "йокы" күп катлы «Салават Купере» спутник шәһәре төзелә  башлый, аны төзүче - республиканың тиешле Дәүләт торак фонды (ГХФ).

Салават Купере проектының төзелеше юлында, Осиново янында һәм шәһәр читендә, ләкин Казанга якынрак, Татстройинвест ООО (17 күп катлы бина, аларның яртысыннан күбрәге төзелгән) «Радужный» торак микрорайоны һәм иң зур шәһәр күпләп-ваклап сату һәм логистика  «Технополис Яңа Тура» (аның беренче этабы 2012 ел ахырында ачылган) комплексы  төзелә.

## "СМАРТ Сити Казан" иярчен шәһәр
Казанның Көньяк агломерация зонасында, «Казан» халыкара аэропорты янында һәм шәһәр электричкасы линиясе очында халык саны 40 меңгә кадәр булган «СМАРТ Сити Казан» логистик-эшлекле шәһәр-иярчене төзү планлаштырыла .

## "Яшел Үзән"  шәһәр иярчене
2025 елга агломерация чикләрендә Яшел Үзән һәм Казан арасында  трассасы буенда 3,64 мең гектар территориядә агломерация кысаларында 100 (алга таба-157) мең кешегә исәпләнгән,  4,1 млн. торак фонд белән башка «Яшел Үзән» юлдаш шәһәр — иярчене булдыру  планлаштырыла, ул Әйшә янында һәм алга таба Ореховка аша төзеләчәк, анда индивидуаль коттедж төзелеше зонасы үзләштерелә, Салават күпере һәм Казан Залесный поселогына каршы юнәлештә, бу Яшел Үзәнне киләчәктә Казанга тоташтыру мөмкинлеген бирәчәк.

## Искәрмәләр

Төркем:Казан
Төркем:Әлифба буенча шәһәр агломерацияләре
Төркем:Шәһәр агломерацияләре