Леонид Красин

**Леонид Красин**, Леонид Борис улы Красин (, *[[1870 ел]]ның  [[15 июль|15 июле]], [[Россия империясе|РИ]], [[Тубыл губернасы]], [[Курган]] — [[1926 ел]]ның [[24 ноябрь|24 ноябре]], [[Бөекбритания]], [[Лондон]]*) — совет дәүләт һәм хуҗалык эшлеклесе, ВКП(б) ҮК, ССРБ ХКШ әгъзасы, Кызыл Гаскәрне тәэмин итү буенча Гадәттән тыш комиссия рәисе, ССРБның Бөекбританиядәге беренче илчесе һәм сәүдә вәкиле.

## Тәрҗемәи хәле

1870 елның  15 июлендә Россия империясе Тубыл губернасы Курган шәһәрендә вак хезмәткәр гаиләсендә туган. Төмәндә реальный укуханә тәмамлагач (*[[1887 ел|1887]]*), Петербургта технология институтына укырга керә. 1890 елда Михаил  Брусневның (*[[:ru:Бруснев, Михаил Иванович|ru]]*) марксчыл түгәрәгенә кушыла (*шул елдан фирка стажы исәпләнә*); шул ук елның мартында тәртипсезлекләрдә катнашканы өчен кыска вакытка Казанга сөрелә. 1892 елның май аенда Бруснев оешмасы эше буенча кулга алына, тиздән иреккә чыгарыла. 1895 елда инкыйлаби пропаганда өчен янәдән кулга алына, 3 елга Иркутскига сөргенгә җибәрелә, анда әти-әнисе янында тора, инженер вазифасын башкара. Сөрген  тутыргач, 1897 елда Харьковта технология институтының химия факультетының 3нче курсына укырга керергә рөхсәт ала. Студентлар арасында тәртипсезлекләрдә катнашкан өчен ике-өч мәртәбә уку йортыннан чыгарылып торса да, әлеге югары уку йортын 1900 елда тәмамлый. Бакыда нефть промыселларында эшләгәндә, Баилов бистәсендә электр станциясе корганда, берничә идән асты басмаханәсе оештыра. Вена һәм Тәбриз аркылы (*шулай ук* Марсель һәм Батуми аркылы) Бакыга «Искра» газетасы матрицаларын китертү юлларын таба.
РСДРПның II корылтаеннан соң, меньшевиклар белән араны өзә, большевиклар тарафдарына әйләнә, фирка Үзәк комитетына кертелә. РСДРПның III корылтаеннан соң, кораллы ихтилал әзерләүдә катнаша. 1908 елның мартында кулга алынган Красинга, Беренче Россия инкыйлабы елларында сугышчан дружиналар белән хәрби-техник яктан җитәкчелек иткән өчен, дар агачы яный. Әмма аңа чит илгә чыгып китәргә мөмкинлек табыла. Чит илдә сәясәттән китеп тора, инженер булып эшли.

1918 елның җәендә, Брест-Литовскида Брест солыхына өстәмә килешү төзү буенча сөйләшүләрдә, дипломат буларак, беренче мәртәбә чыгыш ясый.

Кызыл Гаскәрне тәэмин итү буенча Гадәттән тыш комиссия рәисе, Халык хуҗалыгы югары шурасы () президиумы әгъзасы, РСФСРның сәүдә һәм сәнәгать халык комиссары, Саклану шурасы әгъзасы, РСФСРның тимер юллар халык комиссары, РСФСР Инкыйлаби-хәрби шурасы () әгъзасы вазифаларында эшли.

1919 елның ахырында Эстония белән сөйләшүләрдә катнашучы совет делегациясен җитәкли. Беренче солых килешүенең имзалануы — шуралар Россиясе өчен зур сәяси һәм дипломатик җиңү булып тора.

1920 елда Красин, Центросоюз делегациясе җитәкчесе буларак, Швеция сәүдә -сәнәгать синдикаты белән беренче сәүдә килешүен имзалый.
 
1921 елның 16 мартында Красин, РСФСР исеменнән, Бөекбритания белән сәүдә килешүе имзалый. Әлеге вакыйга эре капиталистик илнең шуралар Россиясен чынбарлыкта тануын аңлата.
 
Шуннан соң Красин РСФСРның Бөекбританиядәге илчесе вазифасында кала.

1924 елда ССРБның Франциядәге беренче вәкаләтле вәкиле булып тора. 1925 елдан янәдән Бөекбританиядә илче.
 
РСДРПның III һәм IV, фирканең XIII һәм XIV корылтайларында Үзәк комитет әгъзасы булып сайлана.

1926 елның 24 ноябрендә Лондонда вафат. Көле салынган урна Мәскәүгә кайтартылып, Мәскәү кирмәне диварының некрополенә куела.

## Хәтер
* Мәскәүдә һ. б. шәһәрләрдә, бистәләрдә урамнарга исеме бирелгән.
* 1941 елның 7 ноябрендә Кызыл мәйданда узган тарихи парадны Красин исемендәге миномет-артиллерия училищесы ача.
* 1970 елда Мәскәүдә, 1978 елда Курганда һәйкәл куела.
* 1976 елда «Красин» бозваткычы файдалануга тапшырыла

## Әдәбият
# *Абрамов Алексей.* У Кремлёвской стены. М., Политиздат, 1988. ISBN 5-250-00071-1

## Сылтамалар
*  Леонид Борисович Красин. Хронос
 
## Искәрмәләр


Төркем:Россия революционерлары
Төркем:РСДРП әгъзалары
Төркем:Большевиклар
Төркем:СБКФ ҮК әгъзалары
Төркем:Халык комиссарлары
Төркем:Харьков политехник институтын тәмамлаучылар
Төркем:Инженерлар
Төркем:Илчеләр
Төркем:Мәскәү кирмәне диварының некрополендә җирләнгәннәр
Төркем:Илчеләр