open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Олеся Коваленко

**Олесә Коваленко** (Олесә Николай кызы Коваленко, ,  — , ) — җүдочы, берничә мәртәбә дөнья чемпионы (2002, 2006, 2007 - авыр авырлыкта, 2005-2008, 2012 - команда исәбендә).
Владимир Комаров

**Владимир Комаров** (Владимир Николай улы Комаров, ,  — , ) — Совет дәүләт эшлеклесе, Амур өлкә башкарма комитеты рәисе (1956-1960).
Терракота

**Терракота** (итал. terra — җир, балчык һәм cotta — яндырылган) — төсле балчыктан корулы көпшәк төзелешле керамик әйберләр. Көнкүрештә һәм төзелештә кулланыла. Терракотадан савыт-саба, ваза, сын, уенчыклар, кәсә, кирпеч, кафел, чирәп, архитектура элементларын ясыйлар. Терракота, яндырылгач бөртекле яки ялтыравык төс ала торган, балчыкның масхус сортларыннан ясыйлар. Төсе куе-көрән, кызыл-көрән, аксыл саргылт булырга мөмкин.

Терракота барлык неолит мәдәниятендә таралган булган. Борынгы Греция, Этрусклар, Борынгы Кытай, Борынгы Һинд һәм Борынгы Америкада саркофаглар, статуялар, борынгы архитектура элементларын терракотадан ясаганнар.

Кытайда табылган Цинь династиясенең Терракотадан ясалган армиясе бу мәдәниятнең ачык мисалы.

Massey's Folly, Upper Farringdon, Hampshire - terracotta tiles - geograph.org.uk - 1415547.jpg|Терракоттан фасад
Terracotta tiles (geograph 3329989).jpg|Терракот фасадта
Severn Street Birmingham terracotta tiles (4968169870).jpg|Вавилон терракот рельефлар
Vietnam (Unsplash).jpg|Терракоттан идән


Төркем:Материаллар
Төркем:Технология
Сергей Комиссаренко

**Сергей Комиссаренко** (Сергей Васили улы Комиссаренко, ,  — , ) — Украина галиме, дипломат, Украина милли ФАнең хакыйкый әгъзасы (1991), биология фәннәре дуктыры (1990), профессор (1990), Украинаның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (2008), УССР дәүләт премиясе лауреаты (1979), Украинаның Бөекбританиядәге илчесе (1992-1998).

Төркем:Биологлар
Михаил Кондратьев

**Михаил Кондратьев** (Михаил Леонид улы Кондратьев, ,  — , ) — СССР театр һәм кино актеры, педагог, БАССРның атказанган һәм халык артисты (1949, 1955), РСФСРның халык артисты (1957).
Константин Полозов

**Константин Полозов** (Константин Александр улы Полозов, ,  — , ) — СССР һәм РФ һоккейчесе (һөҗүмче) һәм тренер, Россия чемпионатының бронза мидәле иясе (1995, 1996, 1997).
Виталий Корнилов

**Виталий Корнилов** (Виталий Фёдор улы Корнилов, ,  — , ) — инженер-физик, РФ дәүләт премиясе (1997), Урал электр химиясе комбинаты директоры (1987-1997).
## Искәрмәләр

Төркем:Физиклар
Мария Костеловская

**Мария Костеловская** (Мария Михаил кызы Костеловская, ,  — , ) — СССР фирка дәүләт эшлеклесе, РК(б)Фнең Кыргыз өлкә комитетының беренче сәркатибе (1920).
Геннадий Краузе

**Геннадий Краузе** (Геннадий Николай улы Краузе, ,  — , ) — инженер-механик, Сталин преиясе лауреаты (1951), Бөтенсоюз металлургия машинатөзүчелеге фәнни тикшеренү институтының Колпино бүлеге директоры (1960-1980).
## Искәрмәләр
Владимир Кривош-Неманич

**Владимир Кривош-Неманич** (Владимир Иван улы Кривош-Неманич, , ,  — , ) — словак телләр белгече, стенографист, язучы, журналист, тәрҗемәче,  милләтләрне тасвирлаучы (этнограф).
Мөхәммәтгалим Куәтев

**Мөхәммәтгалим Куәтев** (Мөхәммәтгалим Габделгани улы Куәтев, ,  — , ) — мәгърифәтче, беренче башкорт-маҗар сүзлеге (1896, 96 сүз), башкорт-рус сүзлеге (1899) һәм башкортлар өчен әлифа китабын (1892, В. Катаринский белән) төзүче.
Габдулла Ходайяров

**Габдулла Ходайяров** (Габдулла Хәбир улы Ходайяров, ,  — , ) — офтальмолог, медицина фәннәре дуктыры (1962), профессор (1962), РСФСРның һәм БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1973, 1967), РСФСРның һәм БАССРның атказанган табибы (1957, 1940), Башкортстан офтальмологлар җәмгыяте рәисе (1953-1973).
Елена Королева

**Елена Королөва** (Елена Владимир кызы Королөва, ,  — , ) — СССР һәм РФ спортчысы (фристайл), РФның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1993), БРның күренекле спортчысы (1994), РФ чемпионы (1999).
Иван Кузнецов (1918)

**Иван Кузнецов** (Иван Павел улы Кузнецов, ,  — , ) — хуҗалык һәм дәүләт эшлеклесе, БАССРның төзлеш буенча баш идарәсе башлыгы (1970-?), БАССР МШ рәисе урынбасары (1970-1978).
## Искәрмәләр
Петр Кулаков

**Пөтр Кулаков** (Пөтр Афанаси улы Кулаков, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Беларус территориясендәге сугышларында күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Хисмәт Колмөхәммәтов

**Хисмәт Колмөхәммәтов** (Хисмәт Хәйрулла улы Колмөхәммәтов, ,  — , ) — журналист, «Ҡыҙыл Башҡортостан» гәҗитенең баш мөхәррире (1945-1950).
## Искәрмәләр
Буби

**Буби** — псевдоним.
* Гобәйдулла Буби
* Габдулла Буби
* Мөхлисә Буби

## Моны да карагыз
* Иж-Бубый
* Иж-Бубый мәдрәсәсе
Артур Корбангалиев

**Артур Корбангалиев** (Артур Ришат улы Корбангалиев, ,  — , ) — РФ Каһарманы (1999).
## Искәрмәләр
Александр Кузнецов (1915)

**Александр Кузнесов** (Александр Игнати улы Кузнесов, ,  — , ) — рус телендә иҗат иткән язучы, СССР язучылар берлеге әгъзасы (1984).
Наил Котышев

**Наил Котышев** (Наил Муллаҗан улы Котышев, ,  — , ) — дәүләт эшлеклесе, икътисадчы, югары мәктәп укытучысы, БАССРның атказанган хезмәтләндерү тармагы хезмәткәре (1996), СБКФнең Туймазы район, шәһәр комитетларының 1 нче сәркатибе (1961-1966), БАССР көнкүреш хезмәт күрсәтү министры (1970-1987), БАССР МШ рәисе урынбасары (1956-1960, 1966-1970).
## Искәрмәләр
Роман Куц

**Роман Кутс** (Роман Вәчеслав улы Кутс, ,  — , ) — спортчы (рапирада кылычбазлык итүче), яшьләр арасында Европа чемпионатының алтын мидәле иясе (2014, команда исәбендә).
Юрий Ларин

**Юри Ларин** (Юри Анатоли улы Ларин, ,  — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, ?, 1945), Көнбатыш Украина һәм Польша территориясендәге сугышларында күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Анатолий Лежнев

**Анатоли Лежнөв** (Анатоли Пөтр улы Лежнөв, ,  — , ) — рәссам, БАССРның атказанган рәссамы (1940), БАССР рәссамнар берлеге рәисе (1941-1943).
Ләйлә Аралбаева

**Ләйлә Аралбаева** (Ләйлә Кадим кызы Аралбаева, ,  — , ) — журналист, «Башинформ» күзәтүчесе, телеалыпбаручы, музыка белгече, Ш. Ходайбирдин исемендәге премия лауреаты (2017). Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2019).
## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар
* *Ләйлә Аралбаева*. Рушанна Бабич: «Очень важно, что искусство стало ценностью в государстве» . ИА «Башинформ», 2018-02-09

Төркем:Шәһит Ходайбирдин премиясе лауреатлары
Төркем:Башкортстан журналистлары
Төркем:Телевидение дикторлары
Төркем:Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре
Төркем:Шәһит Ходайбирдин премиясе лауреатлары
Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар
Алексей Леонтьев

**Алексей Леонтьев** (Алексей Фөдор улы Леонтьев, ,  — , ) — СССР математик, физика-математика фәннәре докторы (1948), профессор (1949), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1975), СССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1970).

Төркем:Математиклар
Изге Рух иңү чиркәве (Казан)

**Изге Рух иңү чиркәве** () —  Казанның Вахит районында, элекке Постау бистәсендә урнашкан праваслау дине гыйбадәтханәсе. Рус праваслау чиркәвенең Татарстан митрополиясе Казан епархиясенә карый. Чиркәү 1731-1735 елларда төзелә, 1832-1833 һәм 1897 елларда үзгәртеп төзелә; 1931 елда ябыла, чиркәү бинасы клуб (1950-елларга кадәр), торак йорт (1950-1970-еллар) һәм курчак театры (1950-еллар-2011) итеп файдаланыла; 2011 елда кире Рус праваслау чиркәвенә кайтарыла.

Төркем:Казан православие чиркәүләре
Уппсала университеты

** Упсала университеты ** () — Скандинавиянең һәм Швециянен иң борынгы университеты.

Университет белән Карл Линней, Андерс Цельсий, Юхан Валлериус, Андрес Ангстрем, Адам Афцелиус, Пер Афцелиус, Сванте Аррениус  тормышлары бәйле.
## Сылтамалар
* Uppsala University
* Uppsala University Student page 
* Östgöta Nation’s Homepage
* Study Abroad Uppsala 

## Искәрмәләр

Төркем:Швеция
Валерий Лесунов

**Валери Лесунов** (Валери Павел улы Лесунов, ,  — , ) — инженер-механик, Уфа моторлар төзү берләшмәсенең генераль директоры (1998-2004).
Валерий Лимасов

**Валери Лимасов** (Валери Павел улы Лимасов, ,  — , ) — боксчы, ССҖБның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1977), Европа чемпионы (1975, 1977).
Анатолий Лифшиц

**Анатоли Лифшитс** (Анатоли Лев улы Лифшитс, ,  — , ) — хәрби-диңгез фәннәре докторы, Хәрби-диңгез флоты академиясе прафисыры.
Валентина Ленцова

**Валентина Ленсова** (Валентина Бронислав кызы Ленсова, ,  — , ) — РФ музей хезмәткәре, Мәскәүдәге М. Лермонтовның музей-йорты мөдире.
Сергей Лобастов

**Сергей Лобастов** (Сергей Андриан улы Лобастов, ,  — , ) — ССҖБның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1957), Европа чемпионатының бронза мидәле иясе (1954).
Гаян Локманов

**Гаян Локманов** (Гаян Локман улы Локманов, ,  — , ) —  Бөек Ватан сугышында катнашкан башкорт язучысы. БАССР язучылар берлеге әгъзасы (1969).

## Искәрмәләр
Мидхәт Мәүлетев

**Мидхәт Мәүлетев** (Мидхәт Рәхмәтулла улы Мәүлетев, ,  — , ) — тау инженеры, БР ФАның мөхбир әгъзасы (1995), техник фәннәр дуктыры (1973), профессор (1974), РСФСРның атказанган фән һәм техника (1988), БАССРның атказанган нифетчесе (1973), ССҖБның нифет сәнәгате әтличниге (1978), ССҖБның газ сәнәгате әтличниге (1988), ССҖБның шәрәфле нифетчесе (1978), Уфа нифет институтының фән эшләре буенча проректоры (1965-1970).
Хөсәен Мәҗитев

**Хөсәен Мәҗитев** (Хөсәен Җәләй улы Мәҗитев, ,  — , ) — опера җырчысы (баритон), РСФСРның (1975) һәм БАССРның (1964) аткзанган әртисе.
Артем Макаров

**Артөм Макаров** (Артөм Валентин улы Макаров, ,  — , ) — Башкорт дәүләт опера һәм балет театрының баш дирижеры (2010).
Геннадий Максимов (1940)

*Бу [[Уфа]] табибы-профессор турында мәкалә, [[Казан]] музыканты-баянчы турында [[Геннадий Максимов (1955)|моннан]] укыгыз*

**Геннадий Максимов** (Геннадий Григорий улы Максимов, ,  — , ) — токсиколог, медицина фәннәре докторы (1990), профессор (1992), БАССРның атказанган табибы (1986), СССР сәламәтлек саклау әтличнигы (1980).
## Искәрмәләр
Глеб Максимов

**Глеб Максимов** (Глеб Юри улы Максимов, ,  — , ) — инженер-конструктор, техник фәннәре нәмзәде, Ленин премиясе лауреаты (җирнең беренче ясалма иярченен булдыру һәм аның беренче очышын гамәлгә ашыру өчен).
Иван Максимча

**Иван Максимча** (Иван Васили улы Максимча, ,  — , ) — Бөек Ватан сугышы вакытында экадрилья командиры, Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945).
Нәҗибә Мәкъсүтова

**Нәҗибә Мәкъсүтова** (Нәҗибә Хәерзаман кызы Мәкъсүтова, ,  — , ) — тел белгече, филология фәннәре нәмзәде (1981), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1983), Башкорт хатын-кызлар җәмгыяте рәисе (1990-1996).
Георгий Малинецкий

**Георги Малинетски** (Георги Геннади улы Малинетски, ,  — , ) — математик, физика-математик фәннәре докторы (1990), профессор, Ленин комсомолы (1985) һәм РФ хөкүмәте (2002) премияләре лауреаты.

Төркем:Математиклар
Виктор Мазунов

**Виктор Мазунов** (Виктор Александр улы Мазунов, ,  — , ) — физик, физика-математик фәннәре докторы (1992), профессор (2002), БР ФАнең мөхбир әгъзасы (1998).

Төркем:Физиклар
Юрий Малышев (1931)

**Юри Малышев** (Юри Михаил улы Малышев, ,  — , ) — икътисадчы, икътисад фәннәре дуктыры (1970), профессор (1972), РСФСРның һәм БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1981, 1977), УДНТУның фән эшләре буенча проректоры (1973-1986).
Рөстәм Мәрданов

**'
**Рөстәм Мәрданов*' (Рөстәм Хәбиб улы Мәрданов, ,  — , ) — дәүләт эшлеклесе, БР милли банкы рәисе (2002-2013), БР Хөкүмәте рәисе (2015—2018), 2013-2015 елларда беренче урынбасар). [[2018 ел]]ның [[3 декабрь|3 декабреннән]] Үзәк банкның Урал баш идарәсе җитәкчесе.

== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[2004 ел|2004]] — БР атказанган икътисадчысы
* [[2011 ел|2011]] — Дуслык ордены (*РФ*)
* [[2015 ел|2015]] — «Башкортстан Республикасында күрсәткән хезмәтләре өчен» ордены (*БР'')
* 2018 — Салават Юлаев ордены

## Искәрмәләр


Төркем:Икътисад фәннәре кандидатлары
Төркем:Уфа дәүләт авиация техник университетын тәмамлаучылар
Төркем:Башкортстан хөкүмәте әгъзалары
Төркем:Башкортстанның атказанган икътисадчылары
Төркем:Дуслык ордены (Россия) кавалерлары
Төркем:Салават Юлаев ордены кавалерлары
Төркем:Башкортстан хөкүмәте башлыклары
Мәркәз Латыйпов

**Мәркәз Латыйпов** (Мәркәз Кәрам улы Латыйпов, ,  — , ) — хуҗалык эшлеклесе, техник фәннәр дуктыры (1998), профессор (1999), БАССРның атказанган нифтчесе (1976), ССҖБнең нифет чыгару сәнәгате әтличниге (1974), ССҖБнең атказанган нифетчесе (1974), «Туймазабурнефть» тресты идарәесе (1964-1970), Уфа бораулау эшләре идарәсе башлыгы (1970-1981).
Борис Марушкин

**Борис Марушкин** (Борис Константин улы Марушкин, ,  — , ) — химик-технолог, техник фәннәр дуктыры (1977), профессор (1979), БАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1971).

Төркем:Химиклар
Владимир Матвеев (1932)

**Владимир Матвеев** (Владимир Фөдор улы Матвеев, ,  — , ) — СССР һәм РФ педагогы, публицист, «Мурзилка» журналының баш мөхәррире (1974-1984).
## Искәрмәләр
Матвей Любавский

**Матвей Лүбавски** (Матвей Кузьма улы Лүбавски, ,  — , ) — Россия тарихчысы, Мәскәү университеты ректоры (1911-1917), РФА (1917) һәм ССРБ ФА (1929) академигы.
## Искәрмәләр
Зәки Мәхмүтов

**Зәки Мәхмүтов** (Зәки Гыйззәт улы Мәхмүтов, ,  — , ) — җырчы (лирик-драматик тенор), РСФСРның атказанган артисты (1982), БАССРның халык артисты (1971, 1976), Башкорт дәүләт филармониясе (1958-1963, 1976-1998) һәм БДОһБТ (1963-1976) солисты.

## Искәрмәләр

Төркем:РСФСР атказанган артистлары
Төркем:БАССР халык артистлары
Төркем:Башкортстан җырчылары
Юрий Медведев (1939)

**Юри Медведев** (Юри Александр улы Медведев, ,  — , ) — СССР һәм РФ мигъмары, рәссам, язучы, СССР мигъмарлар берлеге әгъзасы (1965).
Мефодий (Кондратьев)

**Мефодий** (Михаил Александр улы Кондратьев, ,  — , ) — православ дин эшлеклесе, Рус православ чиркәвенең Каменск епархиясе епискобы (2014).
Мәсәлим Вәлиев

**Мәсәлим Вәлиев** (Мәсәлим (*Мөрсәлим*) Мөшәррәф улы Вәлиев, ,  — , ) — көйязар, дирижер, эскирпкәче, җәмәгать эшлеклесе, БАССРНың атказанган сәнгать эшлеклесе (1940), БАССР көйязарлар берлеге рәисе (1940-1948).
## Искәрмәләр
Дмитрий Мигунов

**Дмитрий Мигунов** (Дмитрий Андрей улы Мигунов, ,  — , ) — РФ кыска юлда тимераякта йөрүчесе (шорт-трекчы), Европа чемпионы (2014, 2015).
## Искәрмәләр
Павел Копылов

**Павел Копылов** (Павел Иван улы Копылов, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Маҗарстан территориясендәге сугышларында күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Людмила Матвеева

**Лүдмила Матвеева** (Лүдмила Михаил кызы Матвеева, ,  — , ) — спортчы (җиңел атлетикачы), ССҖБның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1985), БРның күренекле спортчысы (1998), дүрт мәртәбә дөнья чемпионы (1986, 1988, 1988, 1993).
Гыймалетдин Минһаҗев

**Гыймалетдин Минһаҗев** (Гыймалетдин Минһаҗ улы Минһаҗев, ,  — , ) — актер, драматург һәм театр назариячесе, БАССРның һәм РСФСРның халык артисты (1935, 1949), РСФСРның атказанган артисты (1944).
Марат Минһаҗетдинев

**Марат Минһаҗетдинев** (Марат Хәләф улы Минһаҗетдинев, ,  — , ) — әдәбият белгече, фольклорчы, «Башкорт халык иҗаты» җыентыгын төзүчеләрнең берсе, «Башкорт совет әдәбияте тарихы» басмасының автордашы.
Ринат Миңнебаев

**'
**Ринат Миңнебаев''' (Ринат Җәгъфәр улы Миңнебаев, ,  — , ) — рәссам, Башкортстанның атказанган рәссамы (2006), Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2010), Ш. Бабич исемендәге премия лауреаты (1997), РФ рәссамнар берлеге әгъзасы (1995).

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

## Моны да карагыз

Төркем:Шәехзадә Бабич премиясе лауреатлары
Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре
Төркем:Башкортстанның атказанган рәссамнары
Блеона

**Блеона Керети** (, 14 май 1979 ел, Корча, Албания) — Албания җырчысы.
## Сылтамалар
* рәсми сайт

Төркем:Җырчылар
Карл Минскер

**Карл Минскер** (Карл Самойл улы Минскер, ,  — , ) — БР ФА академигы (1991), химия фәннәре дуктыры (1967), профессор (1969), БАССРның һәм РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1977, 1987), СССР уйлап табучысы (1973), РФ хөкүмәте, ТР дәүләт һәм Каргин ис. премияләре лауреаты (2004, 2001, 1999).

## Искәрмәләр

## Тышкы сылтамалар

## Шулай ук карагыз
Сәрия Мирҗанова

**Сәрия Мирҗанова** (Сәрия Фазулла кызы Мирҗанова, ,  — , ) — тел белгече, филология фәннәре докторы (1985), БАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1985).

## Биографиясе
Сәрия Фазулла кызы Мирҗанова 1924 елның 24 декабрендә БАССР-ның Тамъян-Катай кантоны (хәзерге Башкортстан Әбҗәлил районы) Тал Кучкары авылында туып үсә. Атасы 1937 елның 3 августында Җинаять кодексының 58-8, 58-10 статьялары буенча кулга алына, 1937 елның 27 декабрендә үтерелә. Тик 1956 елның 30 декабрендә генә аклана. Сәрия 1941 елда Аскар урта мәктәбенең 8 классын тик бишлегә генә бетергәч, Темәс башкорт педагогия училищесына укырга керә, 1943 елда педагогия училищесын тәмамлый. Ары Магнитогорск укытучылар институтына укырга керә.

1948 елда, укытучылар институтын бетергәч, Аскар урта мәктәбендә рус телен укыта. 1948 елда Магнитогорск укытучылар институтының рус теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлый. 1956 елда Сәрия Фазулла кызы К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтының башкорт теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлый. 1955-1994 елларда  СССР Фәннәр академиясенең Башкортстан филиалы Тарих, тел һәм әдәбият институтында тел бүлеге хезмәткәре булып эш башлый һәм гомеренең ахырына кадәр шунда хезмәт итә.

1967 елда «Күбәләк сөйләше» темасына филология фәннәре кандидатлыгы диссертациясе яклый. 
Башкортлаштыру сәясәтенә кулдан килгәнчә өлеш кертү аркасында, 1974 елда елда СССР Фәннәр академиясенең Мактау кәгазе белән бүләкләнә. 1976 елда БАССР-ның Югары Советының Мактау кәгазе белән бүләкләнә. 1984 елда Баку шәһәрендә «Башкорт теленең төньяк-көнбатыш сөйләше» темасына филология фәннәре докторы дәрәҗәсенә хезмәт яклый. 1985 елда «БАССР-ның атказанган мәдәният хезмәткәре» исеме бирелә.

2000 елның 25 ноябрендә Уфа шәһәрендә вафат була.

## Чыганаклар
* Хисамитдинова Ф. Ғ. Миржанова Сәриә Фазулла ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.

Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Филология фәннәре докторлары
Категория:Башкорт теле белгечләре
Төркем:Магнитогорск дәүләт техник университетын тәмамлаучылар
Бәхтияр Мирзанов

**Бәхтияр Мирзанов** (Бәхтияр Гомәр улы Мирзанов, ,  — , ) — ХХ гасыр башында иҗат иткән татар шагыйре.

Төркем:Татар шагыйрьләре
Павел Миронов (1861)

**Павел Миронов** (Павел Мирон улы Миронов, ,  — , ) — математик, ысулиятче, дәреслекләр авторы, Ырынбур уку округы халык укуханәләре инспиктыры (1907-1912), Уфадагы чуаш укытучылар семинариясенә нигез салучылардан берсе.

Төркем:Математиклар
Михаил Миропиев

**Михаил Миропиев** (Михаил Алексей улы Миропиев, ,  — , ) — педагог, мәгърифәтче, Төркистан, Ирәван укытучылар семинарияләре директоры.
Мазунов

**Мазунов** — фамилия.

Билгеле ияләр:
* Мөнир Мазунов (1918–1987) — шагыйрь
* Виктор Мазунов (1942–2011) — физик, фән докторы

Төркем:Фамилияләр
Василий Мозжерин

**Васили Мозжерин** (Васили Иван улы Мозжерин, ,  — , ) — ветеринария табибы, БР ФАның мөхбир әгъзасы (1991), ветеринария фәннәре дуктыры (1976), профессор (1976), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1976), ССҖБның социалистик хуҗалыгы әтличниге (1970).
Юрий Монаков

**Юри Монаков** (Юри Борис улы Монаков, ,  — , ) — химик, РФА академигы (1997), БР ФАның шәрәфле академигы (1998), химия фәннәре дуктыры (1981), профессор (1984), БРның атказанга фән эшлеклесе (1995), С. Лебедев ис. премия (1992), РФ хөкүмәте (2004) һәм Коми Җөмһүрияте хөкүмәте (2006) премияләре лауреаты.
Төркем:Химиклар
Рания Мәрданова

**Рания Мәрданова** (Рания Рамил кызы Мәрданова, ,  — , ) — РФ мода моделе.
Николай Морев

**Николай Морев** (Николай Николай улы Морев, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Украина территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Вера Морозова

**Вера Морозова** (Вера Георги кызы Морозова, ,  — , ) — сынчы, БР рәссамнар берлеге әгъзасы (1944).
Татьяна Морозова

**Татьяна Морозова** (Татьяна Васили кызы Морозова, ,  — , ) — кино актеры, «Comedy Woman» шовы катнашучысы.
Александр Михайлов (1921)

**Александр Михайлов** (Александр Яков улы Михайлов, ,  — , ) — Советлар Берлеге Каһарманы (1945). Украина территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
## Искәрмәләр
Михаил (Добров)

**Михаил** (Матвей Иван улы Добров, ,  — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Уфа һәм Ырынбур епископы (1831-1835).
Мөхәммәтъяр Солтанов

**Мөхәммәтъяр Солтанов** (Мөхәммәтъяр Мөхәммәтшәрип улы Солтанов, ,  — , ) — мөселман дин эшлеклесе, Ырынбур мөселман диния нәзарәтенең 5 нче мөфтие (1886-1915).
Арыслан Мөбәрәков

**Арыслан Мөбәрәков** (Арыслан Котлыәхмәт улы Мөбәрәков, ,  — , ) — актер һәм режиссер, СССР халык артисты (1955), БАССРның һәм РСФСРның атказанган артисты (1940, 1944), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1989), Башкорт академия драма театрының сәнгать җитәкчесе (1937-1939), директоры (1949-?) һәм баш режиссеры (1951-1954).
## Искәрмәләр

## Сылтамалар
Төркем:Салават Юлаев премиясе лауреатлары
Төркем:ССРБ халык артистлары
Төркем:Гафури театры режиссерлары
Төркем:Гафури театры актерлары
Гөлли Мөбәрәкова

**Гөлли Мөбәрәкова** (Гөлли Арыслан кызы Мөбәрәкова, ,  — , ) — актер, РСФСРның һәм СССРның халык артисты (1981, 1990), БАССРның һәм РСФСРның атказанган артисты (1969, 1975), профессор (1993), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1976), БАДТның баш режиссеры (1996-1997).
## Фильмография
* 2016 ― «Кыргый», режиссер Фәрзәнә Утарбаева ― *ана* (тәрбиягә ул алып үстергән ана).
## Хәтер
* 2022 елның 9 сентябрендә Уфа шәһәре Энгельс урамының 1999-2019 елларда актриса яшәгән 5нче йорты диварына истәлек тактасы куелган.
## Искәрмәләр

## Сылтамалар
Төркем:ССРБ халык артистлары
Төркем:Салават Юлаев премиясе лауреатлары
Төркем:Гафури театры режиссерлары
Төркем:Гафури театры актерлары
Ләбиб Мөгътәбәрев

**Ләбиб Мөгътәбәрев** (Ләбиб Мөгътәбәрев, ,  — , ) — рәссам, БРның атказанган рәссамы (2001), БАССРның атказанган югары мәктәп уктыучысы (1983), БР рәссамнар берлеге әгъзасы (1968).
Ирек Мөхсинев

**Ирек Мөхсинев** (Ирек Шәриф улы Мөхсинев, ,  — , ) — РФ дәүләт эшлеклесе, юрист, юридик фәннәр нәмзәде (1963), профессор (1997), РСФСРның һәм БРның атказанган юристы (1989, 1997), БР конституция мәхкәмәсе рәисе (1996-1999).
Фәрваз Морзакаев

**Фәрваз Морзакаев** (Фәрваз Гыйният улы Морзакаев, ,  — , ) — һигиеначы, медицина фәннәре дуктыры (1974), профессор (1984), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1985), ССҖБның сәламәтлек саклау әтличниге (1969).
Владислав Мортазин

**Владислав Мортазин** (Владислав Лев улы Мортазин, ,  — , ) — әргәнче, пианиночы, БССРның атказанган артисты (1991), БРның халык артисты (2009).
## Искәрмәләр
Җәүдәт Мостаев

**Җәүдәт Мостаев** (Җәүдәт Әхәт улы Мостаев, ,  — , ) — тау инженеры, техник фәннәр докторы (1984), БАССРның атказанган нифетчесе (1974), ССҖБның нифет сәнәгате әтличниге (1978), ССҖБның атказанган нифетчесе (1980).
Габдулла Мостафин

**Габдулла Мостафин** (Габдулла Сөләйман улы Мостафин, ,  — , ) — рәссам, БАССР рәссамнар берлеге әгъзасы (1938).
Фатыйма Мостафина

**Фатыйма Мостафина** (Фатыйма Хәмит кызы Мостафина, ,  — , ) — педагог, фирка-дәүләт эшлеклесе, фәлсәфә фәннәре нәмзәде (1950), РСФСРның атказанган мәктәп укытучысы (1960), ССҖБның мәгариф әтличинге (1968), РСФСРның халык мәгарифе әтличниге (1957), БЛКЯБнең Башкорт өлкә комитетыны 1 нче сәркатибе (1943-1944), БАССР мәгариф министры (1955-1971).
Гайнетдин Моталов

**Гайнетдин Моталов** (Гайнетдин Хәйретдин улы Моталов, ,  — , ) — дирижер, БАССРның халык артисты (1969), БАССРның һәм РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1963, 1980), БДОһБТның баш дирижеры (1973-1980).
Миңнеәхмәт Моталов

**Миңнеәхмәт Моталов** (Миңнеәхмәт Гыйльметдин улы Моталов, ,  — , ) — тау инженеры, геолог, геология-минералогия фәннәре нәмзәте (1961), профессор (1994), БР журналислар берлеге әгъзасы (1963).

Төркем:Геологлар
Винир Мөхәммәтгәрәев

**Винир Мөхәммәтгәрәев** (Винир Мансур улы Мөхәммәтгәрәев, ,  — , ) — очучы-сынаучы, РФ каһарманы (2008).
Хәйрулла Мортазин

**Хәйрулла Мортазин** (Хәйрулла Хәбибулла улы Мортазин, ,  — , ) — математик, физика-математика фәннәре докторы (1994), профессор (1995), БРның атказанган фән эшлеклесе (2003), РФның шәрәфле югары һөнәре белем бирү хезмәткәре (2008).
## Искәрмәләр

Төркем:Математиклар
Мөслим Марат

**Мөслим Марат** (Миңнемулла Нәбиулла улы Мөслимев, ,  — , ) — шагыйрь, БАССР язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе (1934-1937).
## Искәрмәләр
Филор Мөхәммәтлатыйпов

**Филор Мөхәммәтлатыйпов** (Филор Госман улы Мөхәммәтлатыйпов, ,  — , ) — социолог, социология фәннәре докторы (1991), профессор (1992), РФның шәрәфле югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2000), югары мәктәп укытучысы, профессор (1992), Башкорт дәүләт университеты һәм Уфа дәүләт авиацион техник университетының фәлсәфә, икътисад һәм социология фәннәре буенча саклану советлары әгъзасы (1991 елдан). Эксперт, 1993-1994 елларда Россиянең Федерация Советы һәм 1992-1996 елларда Башкортстан Республикасы Югары Советы консультанты.

## Биографиясе
Филор Усман улы Мөхәмәтлатиф 1946 елның 13 апрелендә Уфа шәһәрендә (ССРБ) туа.
Урал дәүләт университетын (1974), Башкорт дәүләт университетының аспирантурасын (1982), Беларусь Республикасы елда СССР Фәннәр академиясенең Социология институты докторантурасын (1990) тәмамлаган. 1970-1974 елларда — Уфа дәүләт авиацион техник университетының социология лабораториясе гыйльми хезмәткәре, 1974-1979 елларда — С. М. Киров исемендәге фәнни-җитештерү берекмәсен социология, икътисад һәм хезмәт психофизиологиясе лабораториясе мөдире (Уфа шәһәре). 1979 елдан бирле Башкорт дәүләт университетында — профессор, Хезмәт социологиясе һәм эшкуарлык иктисады кафедрасы мөдире.

ССРБ һәм РФның Социологлар ассоциациясе һәм Философлар җәмгыяте әгъзасы. Фәнни тикшеренүләренең төп өлкәләре — икътисад һәм социология. Кандидатлык диссертациясенең темасы — «Предприятиелә хезмәт мобильлегенә идарә итү». Докторлык диссертациясенең темасы — «Хезмәт мобильлеге: тикшеренү методологиясе һәм чын тенденцияләр».

## Чыганаклар
* Социологи России и СНГ XIX—XX вв.: Биобиблиографический справочник. — М.: УРСС, 1999. — С. 207.

Төркем:Урал дәүләт университетын тәмамлаучылар
Төркем:Социологик фәннәр докторлары
Руслан Мөхәммәтов

**Руслан Мөхәммәтев** (Руслан Рәдәл улы Мөхәммәтев, ,  — , ) — балет артисты, укытучы, БРның халык һәм атказанган артисты (2003, 1997).
## Искәрмәләр
Мөхәммәтһади Сәгъди

**Мөхәммәтһади Сәгъди** (Мөхәммәтһади Гайнан улы Сәгъдиев, ,  — , ) — язучы, укытучы, дәреслекләр төзүче.
## Искәрмәләр

Төркем:Татар язучылары
Урал Мөхәммәтшин

**Урал Мөхәммәтшин** (Урал Гомәр улы Мөхәммәтшин, ,  — , ) — рәссам, БРның атказанган рәссамы (2006), БР рәссамнар берлеге әгъзасы (1982).
Ярыслау могҗиза кылучылары чиркәве

**Ярославль могҗиза кылучылары чиркәве** (), Ярославль могҗиза кылучылары, изге  кенәзләр Феодор, Давид һәм Константин чиркәве () — Казанның Вахит районында, Арча зиратында урнашкан праваслау дине гыйбадәтханәсе. Рус праваслау чиркәвенең Татарстан митрополиясе Казан епархиясенә карый.

Совет чорында бер генә көнгә дә ябылмаган бердәнбер Казан чиркәве.
## Искәрмәләр

Төркем:Казан православие чиркәүләре
Георгий Мушников

**Георги Мушников** (Георги Юстин улы Мушников, ,  — , ) — очучы-штурмлаучы, СССР каһарманы (1945).
Дмитрий Мәсников

**Дмитри Мәсников** (Дмитри Николай улы Мәсников, ,  — , ) — РФ шорт-трекчысы, РФның халыкара дәрәҗәле спорт остасы, 2013 елгы Кышкы Универсиадының борнза мидәле иясе.
Нәҗип Иделбай

**Нәҗип Иделбай** (Нәҗип Сафа улы Иделбаев, ,  — , ) — башкорт телендә иҗат иткән язучы, тәрҗемәче, журналист, БАССР язучылар берлеге әгъзасы (1974).
## Искәрмәләр
Борис Назаров (1947)

**Борис Назаров** (Борис Виктор улы Назаров, ,  — , ) — РФ хәрби-дәүләт эшлеклесе, техник фәннәр дуктыры (1991), профессор (1993), РФ дәүләт премиясе лауреаты (1997), РФ Баш техник комиссиясе каршындагы Баш фәнни-техник идарә башлыгы (1999-2005).
Вячеслав Назаров

**Вәчеслав Назаров** (Вәчеслав Сергей улы Назаров, ,  — , ) — җаз музыканты, пианиночы һәм вокалчы.
Ромен Нәзиров

**Ромен Нәзиров** (Ромэн Гафан улы Нәзиров, ,  — , ) — әдәбият белгече, филолгия фәннәре дуктыры (1996), профессор (1997).
Хезмәт Батыры

**Хезмәт Батыры** — 1928-1938 елларда ССРБдә җитештерү, фәнни эшчәнлек, дәүләт яисә җәмгыять хезмәте өлкәләрендә махсус казанышлары булган затларга бирелүче исем (1927 елда кертелгән). 1938 елның 27 декабрендә, Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме кертү белән, исем бирелүе тукталды.

Төркем:Хезмәт Батырлары
Елена Мухина

**Елена Мухина** (Елена Владимир кызы Мухина, ,  — , ) — СССР рәссамы, Ленинград камалышы вакытында мәктәп укучысы, «Камалыш көндәлеге» авторы.

## Искәрмәләр
Артур Нәзиуллин

**Артур Нәзиуллин** (Артур Искәндәр улы Нәзиуллин, ,  — , ) — Россия музыканты (кларнетчы), 2019 елның 6 июненнән ― Башкортстан Республикасы милли симфоник оркестрының генераль директоры. Башкортстанның халык артисты (2022), Шәехзадә Бабич (2015) һәм Салават Юлаев (2022) исемендәге премияләр лауреаты. 

## Тоткарлану
2026 елның 30 гыйнварында Уфада куәт оешмалары вәкилләре республика дәүләт академия симфоник оркестрының баш мөдире Артур Нәзиуллинны тоткарлаган. Тоткарланучыга карата «акча үзләштерү яки туздыру» маддәсе нигезендә җинаять эше ачылган.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар
 
## Моны да карагыз
* Гөлнара Нәзиуллина, әнисе.
Төркем:Башкортстанның халык артистлары
Төркем:Мәскәү консерваториясен тәмамлаучылар
Төркем:Шәехзадә Бабич премиясе лауреатлары
Төркем:Салават Юлаев премиясе лауреатлары
Зәйтүнә Нәсретдинова

**Зәйтүнә Нәсретдинева** (Зәйтүнә Әгъзам кызы Нәсретдинева, ,  — , ) — балет әртисе, ССҖБның халык әртисе (1955), РСФСҖның атказанган һәм халык әртисе (1949, 1954), БАССРның атказанган әртисе (1946), «Алтын битлек» премиясе лауреаты (2008).
## Искәрмәләр
Рәүф Насыйров

**Рәүф Насыйров** (Рәүф Хәй улы Насыйров, ,  — , ) — башкорт һәм рус телләрендә иҗат иткән язучы һәм журналист, БРның журналислар (1970) һәм язучылар (1999) берлекләре әгъзасы, БАССРның һәм РФның атказанган мәдәният хезмәткәре (1978, 1993).
## Искәрмәләр
Шакир Насыйров (1913)

**Шакир Насыйров** (Шакир Гыйният улы Насыйров, ,  — , ) — башкорт телендә иҗат иткән язучы, тәрҗемәче, журналист, БАССР язучылар берлеге әгъзасы (1956), «Һәнәк» журналының җаваплы мөхәррире (1955-1957).
## Искәрмәләр

Төркем:Әлифба буенча язучылар
Төркем:ССРБ Язучылар берлеге әгъзалары
Төркем:Башкортстан язучылары
Төркем:Башкортстан журналистлары
Төркем:Мөхәррирләр
Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучылар
Натан Сельский

**Натан Селски** (Натан Евсей улы Селски, ,  — , ) — җәррах, медицина фәннәре дуктыры (1965), профессор (1965), БРның һәм РФның атказанган табибы (2000, 2015), БРның сәламтлек саклау әтличниге (2008).
Тамара Нечаева

**Тамара Нечаева** (Тамара Павел кызы Нечаева, ,  — , ) — сынчы, керамика остасы, монуметалист, рәссам, БАССРның халык рәссамы (1968), БАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1958), РСФСРның атказанган рәссамы (1974), Салават Юлаев премиясе лауреаты (Салават Юлаев һәйкәле (Палдиски) өчен 1991), БР рәссамнар берлеге рәисе (1958-1967).
Әмир Нигъмәтҗанов

**Әмир Нигъмәтҗанов** (Әмир Әнвәр улы Нигъмәтҗанов, ,  — , ) — РФ сәясәтчесе, БР хөкүмәте рәисе урынбасары (2003), РФ наркутиклар әйләнешен контрольдә тоту буенча федераль хезмәтенең Башкортстан бүлеге башлыгы (2003-2005).
Әбүзәр Низаев

**Әбүзәр Низаев** (Әбүзәр Гаяз улы Низаев, ,  — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1945, 1945), Ленинград өлкәсе һәм Польша территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Игорь Никитин (1966)

**Игорь Никитин** (Игорь Никитин (1966), ,  — , ) — РФ һоккейчесе (сакчы) һәм тренер, яшьләр арасында дөнья чемпионы (1984), Россия чемпионы (1994).
## Искәрмәләр
Николай Кобляков

**Николай Кобләков** (Николай Владимир улы Кобләков, ,  — , ) — РФ эшмәкәре, Русиядә иң зур картлар йорты челтәрен - Senior Group компаниясен ойошторучы.
Николай Кротов

**Николай Кротов** (Николай Кротов, ,  — , ) — Россия язучысы, публицист һәм җәмәгать эшлеклесе, РФта банк эше өлкәсендә белгеч.
Юлия Нейман

**Юлия Нейман** (Юлия Моисей кызы Нейман, ,  — , ) — рус телендә иҗат иткән шагыйрә һәм тәрҗемәче.
Нина Немцева

**Нина Немсева** (Нина Борис кызы Немсева, ,  — , ) — СССР һәм Үзбәкстан Урта гасырлар тарихын өйрәнүчесе, археолог, тарих фәннәре нәмзәде (1972).
Николай Любимов

**Николай Лүбимов** (Николай Матвей улы Лүбимов, ,  — , ) — патологик анатомияче, медицина докторы (1876), атказанган профессор (1905), Казан университеты риктыры (1905-1906).

## Искәрмәләр
Нина Павлова (1910)

**Нина Павлова** (Нина Павлова, ,  — , ) — тау инженеры, геолог, Чапинское алтын чыганагын кәшеф итүче.

Төркем:Геологлар
Александр Носков

**Александр Носков** (Александр Носков, ,  — , ) — географ, геоботаник, РСФСРның мәгариф әтличинге (1945), Табигать белемен, антропологияне һәм этнографияне сөючеләр, Рус география һәм Бөтенрусия ботаника җәмгыятьләренең хакыйкый әгъзасы (1907, 1909, 1939), Уфа тиҗарәт училищесы директоры (1914-?).
Рәис Нугаев

**Рәис Нугаев** (Рәис Янфур улы Нугаев, ,  — , ) — тау инженеры, БР ФАның мөхбир әгъзасы (1991), техник фәннәр докторы (1989), профессор (1992), БАССРның атказанган нифетчесе (1976), СССРның нифет сәнәгате әтличниге (1991), СССРның шәрәфле нифетчесе (1991).
## Искәрмәләр
Нурлыгаян Байтирәков

**Нурлыгаян Байтирәков** (Нурлыгаян Нуриәхмәт улы Байтирәков, ,  — , ) — хирург, медицина хезмәте полковнигы (1959), РСФСРның атказанган табибы (1957), Башкорт медицина техникумы диреторы (1926-1930).

## Биографиясе
Нурлыгаян Нуриәхмәт улы Байтирәков 1890 елның 28 ноябрендә Уфа губернасы Бәләбәй өязе (хәзерге Башкортстанның Бүздәк районы) Шланлыкүл авылында туган. Уфа гимназиясендә белем ала. Патша армиясенә чакырыла, Себер полкында кече хәрби табиб булып хезмәт итә, Беренче дөнья сугышында катнаша.

1917 елда Казан университетының медицина факультетын тәмамлый. 1918-1919 елларда Тамбов губерна сәламәтлек саклау бүлеге мөдире вазифасына сайлана.

1922 елда Башкортстан АССР-ының Халык комиссарлары советы тарафыннан Уфа шәһәр сәламәтлек саклау бүлегендә дәвалану бүлеге мөдире итеп тәгаенләнә. 1923-1938 елларда Беренче совет дәваханәсенең баш табибы вазифасын башкара. 1926-1930 елларда бер вакытта Башкорт медицина техникумы директоры вазифасына сайлана һәм Башкорт дәүләт медицина институтында укыта.

1935 елда республикада тәүгеләрдән булып йөрәккә, соңрак — баш һәм арка миләренә уңышлы нейрохирургик операцияләр ясый.

1939 елдан Кызыл Армиядә хезмәт итә, Совет-фин сугышында һәм Бөек Ватан сугышында катнаша. Ленинград фронтында — хәрби-санитар поездның медицина бүлеген җитәкли. 1941-1945 елларда 3-нче Белоруссия фронтында хәрби госпитальләр начальнигы вазифасын башкара.

1946-1960 елларда Башкортстан АССРы Эчке эшләр министрлыгының медицина хезмәтен җитәкли.

1974 елның 17 маенда Уфа шәһәрендә вафат була, татар зиратында җирләнә.

## Чыганаклар
* Мыздрикова Г. Ю., Скачилов В. А. Нурыл-Ғаян Нуриәхмәт улы Байтирәков Нурлығаян Нуриәхмәт улы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.

Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар
Төркем:Башкорт дәүләт медицина университеты укытучылары
Төркем:Табиблар
Николай Огановский

**Николай Огановски** (Николай Пөтр улы Огановски, ,  — , ) — икътисадчы, статистик, сәясәт эшлеклесе, Оештыру җыелышы әгъзалары комитеты әгъзасы, Вакытлы Бөтенурсия хөкүмәтендә игенчелек министры урынбасары (1918).
Виктор Одинцов

**Виктор Одинсов** (Виктор Пөтр улы Одинсов, ,  — , ) — офтальмолог, медицина докторы (1917), профессор (1918), Мәскәү күз табиблары җәмгыяте рәисе (1921-1931), Башкортстан дәүләт трахоматоз фәнни-тикшеренү институты директоры (1926-1933).
## Искәрмәләр
Ләлә Орфеева

**Ләлә Орфеева** (Ләлә Габдулла улы Орфеева, ,  — , ) — җырчы (драматик сопрано), педагог, БАССРның халык артитсты (1989).
## Искәрмәләр
Көнчыгыш партнерлыгы

**Көнчыгыш партнерлыгы** — Европа берлегенең элеккеге СССРның алты иле (*[[Украина]], [[Молдавия]], [[Әзербайҗан]], [[Әрмәнстан]], [[Гөрҗистан]] һәм [[Беларус]]*) белән интеграцион багланышларны үстерү максатларында булдырылган проекты.

Проект идеясе Польша тышкы эшләр министры Радослав Сикорский (*[[:pl:Radosław Sikorski|pl]]*) тарафыннан 2008 елның маенда тәкъдим ителде.

## Сылтамалар
* Көнчыгыш партнерлыгы 
* eastbook.eu —Көнчыгыш партнерлыгы порталы
* Көнчыгыш партнерлыгы 

Төркем:Көнчыгыш Европа
Төркем:Халыкара мөнәсәбәтләр
Дмитрий Осипов

**Дмитрий Осипов** (Дмитрий Пётр улы Осипов, ,  — , ) — СССР дирижеры, музыкаль педагог, РСФСРның атказанган артисты (1947), Сталин премиясе лауреаты (1950).
## Искәрмәләр
Нургали хан

**Нургали хан** (, ,  — , ) — Харәзем ханы (1741-1742), Кече йөз ханы (1748-1786).
Рәшит Нурмөхәммәтов

**'
**Рәшит Нурмөхәммәтев''' (Рәшит Мөхәммәтбари улы Нурмөхәммәтев, ,  — , ) — рәссам, РСФСРның атказанган рәссамы (1970), БАССРның атказанган һәм халык рәссамы (1968, 1977), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1969).
## Искәрмәләр
Валентин Павлов (1966)

**Валентин Павлов** (Валентин Николай улы Павлов, ,  — , ) — уролог, РФАның мөхбир әгъзасы, (2016), медицина фәннәре дуктыры (1999), профессор (2002), БРныңң атказанган фән эшлеклесе (2006), БРның сәламәтлек саклау әтличниге (2007), БДМУ риктыры.
Иван Панин (1987)

**Иван Панин** (Иван Александр улы Панин, ,  — , ) — РФ спортчысы (ике төр чаңгы ярышы), 2013 елгы Кышкы Универсиаданың (Италия) алтын һәм бронза медале иясе.
## Искәрмәләр
Гений Панков

**Гени Панков** (Гени Виктор улы Панков, ,  — , ) — инженер-технолог, хуҗалык эшлеклесе, БАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1966), РСФСРның атказанган машина төзүчесе (1983), СССРның ватандашлар саклануы әтличниге (1980), РСФСРның халык мәгарифе әтличниге (1979), шәрфле авиятөзүче (1984), СССР дәүләт һәм СССР МШ премияләре лауреаты (1979, 1982), Уфа приборлар төзү заводы дириктыры (1976-1984).
Николай Пасов

**Николай Пасов** (Николай Трофим улы Пасов, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Көнбатыш Украина территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлык өчен бүләкләнгән.
Алексей Пашков

**Алексей Пашков** (Алексей Фөдор улы Пашков, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1943). Украина территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Василий Перчаткин

**Васили Перчаткин** (Васили Михаил улы Перчаткин, ,  — , ) — рус телендә иҗат иткән язучы һәм журналист, БАССР язучылар берлеге әгъзасы (1959), БАССРның һәм РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1976, 1981).
Борис Петров (1910)

**Борис Петров** (Борис Александр улы Петров, ,  — , ) — дәүләт эшлеклесе, БК(б)Фнең Чусва шәһәр кәмитетенең беренче сәркатибе (1950), Молотов өлкә шурасы башкармасы рәисе урыбасары (1950-1955), СБКФнең Ырынбур сәнәгый өлкә кәмититенең беренче сәркатибе (1963-1964), СБКФнең Ырынбур өлкә кәмитетенең 2 нче сәркатибе (1964-1967).
Александр Пикунов

**Александр Пикунов** (Александр Степан улы Пикунов, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Алмания территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Матвей Пинский

**Матвей Пински** (Матвей Савели улы Пински, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Польша территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Игорь Плаксин

**Игорь Плаксин** (Игорь Николай улы Плаксин, ,  — , ) — тау инженеры, техник фәннәр дуктыры (1937), профессор (1934), СССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1946), Сталин премиясе лауреаты (1951, 1952), Мәскәү корыч институты директоры урынбасары (1932-1934, 1938-1941), Бөтенсоюз файдалы казылмаларны механик эшкәртү һәм һәм баектыру институты директоры урынбасары (1941-1943), СССР ФА Тау эше иниституты директоры урынбасары (1947-1955).
Алексей Платонов (1920)

**Алексей Платонов** (Алексей Трофим улы Платонов, ,  — , ) — рәссам, БАССРның атказанган рәссамы (1969), БАССР рәссамнар берлеге президиумы рәисе (1955-1957).
Лев Пелевин

**Лев Пелевин** (Лев Алексей улы Пелевин, ,  — , ) — инженер-нифетче, техник фәннәр нәмзәте (1962), «Башнефть» ҖБнең өлкән инженеры һәм башлыгы (1964-1972), Бөтенрусия нифет һәм нифет мәхсулатларын җыю, әзерләү һәм транспортлау фәнни-тикшеренү институты директоры урынбасары (1972-1978).

Төркем:Башнефть
Петр Пекарски

**Пөтр Пекарски** (Пөтр Николай улы Пекарски, ,  — , ) — рус дәүләт эшлеклесе, коллегия киңәшчесе, Ырынбур губерна дворян җыелышы җитәкчесе (1812-1823).
Владимир Плечев

**Владимир Плечев** (Владимир Вәчеслав улы Плечев, ,  — , ) — җәррах, БР ФАнең мөхбир әгъзасы (2008), медицина фәннәре дуктыры (1990), профессор (1991), РФның атказанган фән эшлеклесе (1999), БРның һәм РЫның атказанган табибы (1995, 2010), БРның сәламәтлек саклау әтличниге (2007), БР дәүләт премиясе лауреаты (2013).
Виктор Подлипский

**Виктор Подлипски** (Виктор Александр улы Подлипски, ,  — , ) — мөһәдис-төзүче, СССР дәүләт премиясе лауреаты (1952), РСФСР комунлаль хуҗалык академиясенең терәк пунктында җитәкче (1953-1960).
Виктор Позднов

**Виктор Позднов** (Виктор Андрей улы Позднов, ,  — , ) — рәссам, БАССРның атказанган рәссамы (1973), БАССР рәссамнар берлеге әгъзасы (1960).
Алексей Полак

**Алексей Полак** (Алексей Филипп улы Полак, ,  — , ) — инженер-төзүче, техник фәннәр докторы (1967), профессор (1968), БАССРның һәм РСФСРнң атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1974, 1980), СССР дәүләт премиясе лауреаты (1984), Башкортстан төзелеш фәнни-тикшеренү институты директоры (1956-1980).
## Искәрмәләр
Иван Полунин

**Иван Полунин** (Иван Александр улы Полунин, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Көнбатыш Пруссия территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Анатолий Помыкалов

**Анатоли Помыкалов** (Анатоли Сергей улы Помыкалов, ,  — , ) — спортчы (җиңел атлетикачы), СССРның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1989), БРның күренекле спортчысы (2001), инвалидларның бөтендөья уеннары җиңүчесе (1992), күрү сәләте зәгыйфь булганнар арасында йөгерү буенча СССР чемпионы (1981, 1983, 1985, 1988).
Анатолий Платонов

**Анатоли Платонов** (Анатоли Иван улы Платонов, ,  — , ) — рәссам, БАССРның атказанган рәссамы (1990), БАССР рәссамнар берлеге әгъзасы (1961).
Игорь Плеханов

**Игорь Плеханов** (Игорь Александр улы Плеханов, ,  — , ) — спортчы (мотоспорт) һәм тренер, СССРның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1965), СССР чепионы (1962, 1964, 1967-1969), дөнья чемпионатының көмеш мидәле иясе (1964, 1965).
Илдар Помыкалов

**Илдар Помыкалов** (Илдар Валери улы Помыкалов, ,  — , ) — спортчы (җиңел атлетикачы), РФның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1993), Паралимпия уеннары җиңүчесе (2000, 2004) һәм бронза призчысы (1996, 2008).
Леонид Пономарев

**Леонид Пономарөв** (Леонид Ипполит улы Пономарөв, ,  — , ) — РИ һәм СССР галиме, филология фәннәре нәмзәте, профессор, борынгы рус әдәбияте буенча белгеч, музейлар белгече, педагог, Петроград педагогия институты ректоры (?-1925), Мәскәү дәүләт тарих музее директоры (1925-1926, 1936-1937), СССР ФА дөнья әдәбияте институты директоры (1941-1944).
Николай Пономарев

**Николай Пономарөв** (Николай Георги улы Пономарөв, ,  — , ) — оптик, астрономия инструментлары конструкторы, Сталин премиясе лауреаты (1941), Санкт-Петербург оптика-механика заводына конструкторлык бюросы җитәкчесе (1934-?).
Сергей Пономарев

**Сергей Пономарөв** (Сергей Дмитри улы Пономарөв, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Маҗарстан территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Геннадий Попов (1917)

**Геннадий Попов** (Геннадий Пөтр улы Попов, ,  — , ) — Советлар Берлеге Каһарманы (1945). Беларус территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
## Искәрмәләр
Иван Поляков (1909)

**Иван Поләков** (Иван Михаил улы Поләков, ,  — , ) — СССР фитопатологы, Бөтенсоюз авыл хуҗалгы фәннәре академиясе фәннәре академиясе академигы (1964), авыл хуҗалыгы фәннәре докторы (1962), профессор (1967), Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты директоры (1941-1971).
## Искәрмәләр
Алексей Посконов

**Алексей Посконов** (Алексей Андрей улы Посконов, ,  — , ) — СССР дәүләт эшлеклесе, РСФСР финанс халык комиссары (1941-1945), СССР финанс халык комиссары (министры) урынбасары, беренче урынбасары (1945-1963), СССР дәүләт банкы идарәсе рәисе (1963-1969).
Владимир Пустарнаков

**Владимир Пустарнаков** (Владимир Павел улы Пустарнаков, ,  — , ) — рәссам, БРның атказанган рәссамы (1995), БР рәссамнары берлеге әгъзасы (1964), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1993).
Анатолий Пшеничнюк

**Анатоли Пшеничнүк** (Анатоли Харитон улы Пшеничнүк, ,  — , ) — археолог, тарих фәннәре нәмзәде (1968), БРның атказанган мәдәният хезмәткәре (2006).
Рәгыйдә Янбулатова

**Рәгыйдә Янбулатова** (Рәгыйдә Сәетгали кызы Янбулатова, ,  — , ) — БАДТ актеры, шагыйрә, РСФСРның халык әртисе (1955), БАССРның атказанган һәм халык әртисе (1949, 1954).
Петр Попов (1924)

**Пётр Попов** (Пётр Дмитрий улы Попов, ,  — , ) —  Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1945, 1946). Маҗарстан территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
## Искәрмәләр
Николай Попов (1912)

**Николай Попов** (Николай Илья улы Попов, ,  — , ) — Советлар Берлеге Каһарманы (1944, үлеменнән соң). Украина территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлык өчен бүләкләнгән.

## Искәрмәләр
Рәис Түләк

**Рәис Түләк** (Рәис Госсам улы Түләкев, ,  — , ) — башкорт телендә иҗат иткән шагыйрь, Шәехзадә Бабич премиясе лауреаты (1996).

## Сылтамалар
; Башкортостан Республикасының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханәсенең электрон бүлегендә 
* башкорт телендәге әсәрләре
Юрий Ракша

**Юри Ракша** (Юри Михаил улы Ракша (Теребилов), ,  — , ) — рәссам, кино куючы рәссамы, СССР кинематографислар (1969) һәм рәссамнар (1970) берлеге әгъзасы.
Юрий Ралль

**Юри Ралль** (Юри Михаил улы Ралль, ,  — , ) — СССР хәрби эшлеклесе, алман-совет сугышы вакытында - Балтыйк флоты штабы башлыгы.
Рамил Кулдәүләт

**Рамил Кулдәүләт** (Рамил Хөснетдин улы Дәүләтколов, ,  — , ) — шагыйрь, драматург, Шәехаздә Бабич премиясе лауреаты (1995).
Александр Ратомски

**Александр Ратомски** (Александр Виктор улы Ратомски, ,  — , ) — тиятыр актеры, режиссер, РСФСҖның атказанган һәм халык артисты (1951, 1966), Бөтенрусия тиятыр җәмгыятенең Томск бүлеге рәисе (1959-1970).
Рәүф Мортазин

**Рәүф Мортазин** (Рәүф Әхмәт улы Мортазин, ,  — , ) — көйязар, БАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1957), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1990), БАССР көйязарлар берлеге идарәсе рәисе урынбасары (1947-1966).
Виктор Разеев

**Виктор Разеев** (Виктор Борис улы Разеев, ,  — , ) — РФ футболчысы (ярымсакчы, һөҗүмче), тренер һәм футбол эшлеклесе, «Крылья Советов» кулбы президенты (2010-2011).
Дилүс Рахманколов

**Дилүс Рахманколов** (Дилүс Лотфулла улы Рахманколов, ,  — , ) — БР ФАның академигы (1991), химия фәннәре дуктыры (1975), профессор (1976), БАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1980), УДНТУ каршындагы аз күләмле химия мәхсулатлары һәм реактивлар институты дириктыры (2007-2008).
Әсгать Рәхмәтуллин

**Әсгать Рәхмәтуллин** (Әсгать Урал улы Рәхмәтуллин, ,  — , ) — РФ һоккейчесе (һөҗүмче), тренер, Россия чемпионптының бронза мидәле иясе (1997, «Салават Юлаев» составында).
Сәгыйдә Рәшитова

**Сәгыйдә Рәшитева** (Сәгыйдә Фәри улы Рәшитева, ,  — , ) — БДАТ актеры, БАССРның атказанган һәм халык әртисе (1935, 1940).
Ләйсән Раянова

**Ләйсән Раянова** (Ләйсән Рим кызы Раянова, ,  — , ) — РФ тау чаңгычысы, гигант слаломы буенча Россия чемпионы (2010).
Артур Реан

**Артур Реан** (Артур Александр улы Реан, ,  — , ) — психолог, психология фәннәре дуктыры (1992), профессор (1994), Россия мәгариф академиясе академигы (2016), РФның атказанган фән эшлеклесе (2007).
Петр Рогалев

**Пөтр Рогалөв** (Пөтр Леонти улы Рогалөв, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1944). Кырым территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән. 1959-1963 елларда - БАССР хәрби комиссары.
Геннадий Родионов

**Геннади Родионов** (Геннади Степан улы Родионов, ,  — , ) — опера җырчысы (бас), РФның атказанган артисты (2010), БАССРның атказанган һәм халык артисты (1984, 1990), Г. Сәлам премиясе лауреаты (1984).
Иван Ромашкин

**Иван Ромашкин** (Иван Данил улы Ромашкин, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Алмания территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Иван Рыбалко

**Иван Рыбалко** (Иван Игнати улы Рыбалко, ,  — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1943). Украина территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Роман Рыкин

**Роман Рыкин** (Роман Владимир улы Рыкин, ,  — , ) — БДОһБТ актеры, БРның халык артисты (1993).
Григорий Рязанцев

**Григори Рәзансев** (Григори Пөтр улы Рәзансев, ,  — , ) — табиб һәм язучы, медицина докторы (1824), хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1869), Ырынбур губерна табиб башкармасы инспекторы (1835-1858).
Фәрит Рәхмүкев

**Фәрит Рәхмүкев** (Фәрит Исмәгыйль улы Рәхмүкев, ,  — , ) — архитектор, РСФСРның атказанган архитекторы (1974), СССР архитекторлар берлегенең Карелия (1954-1956) һәм Башкортстан (1969-1977) бүлекләре идарәсе рәисе, Уфа шәһәренең баш архитекторы (1965-1986).
Наталья Рязанцева

**Наталья Рәзансева** (Наталья Владимир кызы Рәзансева, ,  — , ) — Россия патофизиологы, молекуляр медицина өлкәсендә белгеч, Красноярск крае хөкүмәте рәисе урынбасары.
Игорь Савельев (1983)

**Игорь Савельев** (Игорь Виктор улы Савельев, ,  — , ) — журналист, әдәби тәнкыйтьче, Шәехзадә Бабич премиясе лауреаты (2013).
## Искәрмәләр
Ринат Сәгыйтев

**Ринат Сәгыйтев** (Ринат Шәехмансур улы Сәгыйтев, ,  — , ) — инженер-төзүче, дәүләт эшлеклесе БРның атказанган төзүчесе, РФның шәрәфле төзүчесе, БР төзелеш, архитектура һәм транспорт министры урынбасары (2002-2004, 2005-2007), РФ дәүләт думасы депутаты (2007-2011), Уфа шәһәр округы администациясе башлыгы урынбасары (2012-2013).
## Искәрмәләр