Идел буе базары (Казан)

**Идел буе базары** — Казан шәһәренең (Татарстан Республикасы) иң зур азык-төлек базарларының берсе.

Базар мәйданы - 24896 кв.м
Көнгә килү - якынча 15 мең кеше.
Сәүдә урыннары саны - 1102.
Эш вакыты-дүшәмбедән тыш, 8 дән 17 сәгатькә кадәр .

Сатып алучылар-Идел буе районы һәм Казан шәһәре халкы, шулай ук Татарстан Республикасының башка шәһәр һәм районнарында яшәүчеләр.

2008 елдан Идел буе базары Казан шәһәре базарлары Ассоциациясе әгъзасы булып тора  .

Базарда азык-төлек, кием-салым, аяк киеме, күн-галантерея, текстиль, көнкүреш химиясе һәм башка товарлар сайлау мөмкинлеге зур. Лабазада ел әйләнәсе авыл хуҗалыгы, шул исәптән җирле җитештерүчеләр  продукциясе тәкъдим ителә.

## Урнашуы
Базар зур автомагистральләр киселешендә - Р. Зорге урамы һәм Җиңү проспекты Идел өлкәсенең көнчыгыш өлешендә, Казанның Совет районы  белән чиктән ерак түгел урнашкан.Координаталар: 55 ° 44'53 "N 49 ° 12'34" Е.

## Исеме
Ачылганнан бирле базар «Идел буе районының 7 нче Колхоз базары» дип атала. Тик акрынлап аны Идел буе базары дип атый башладылар. Базарның бу исеме район исеменә турыдан-туры карый. Идел буе базары — шәһәрнең бу районында иң зур базар.

## Тарих
Базар ачылу вакыты — 1986 елның 25 декабре  .

Башта базар биналар комплексы була — 250 эш урыны өчен ябык базар бинасы ("Лабаз") һәм 75 кеше өчен кунакханә бинасы (хәзер ул базар администрациясе бинасы). Базар бинасының эш мәйданы - 3114 кв.м, сәүдә мәйданы - 1564 кв.  . Базар бинасын төзүнең гомуми бәясе якынча 1200 мең сум тәшкил итә. , һәм кунакханә  361 мең сум тәшкил итә. (1985 һәм 1982 елгы мәгълүматлар буенча). Кунакханәнең яшәү мәйданы 406,5 кв.м.  Проект буенча базар бинасы алдында җәйге сәүдә, җәйге сәүдә өчен абзарлар урнаштыру, җәмәгать бәдрәфе, ял итү урыннары, яшелләндерү карала. Әлеге проектны 1979 елда Казгражданпроект дизайн институты  эшләгән  .

Урамда сәүдә ике рәттә алып барыла. Монда нигездә авыл хуҗалыгы продукциясе сатыла. Соңыннан базар территориясе урам сәүдәсен киңәйтү аркасында (өстәмә җир бүлеп бирү буенча) шактый арта.

Базар бинасында җирле җитештерүчеләрнең авыл хуҗалыгы продукциясе тәкъдим ителә. Аны «Горкоопторг»  җирле халыктан сатып алган һәм базар бинасында урнашкан кибетләр аша сата. Биредә, хәзерге кебек үк, яңа ит («ит рәтләре») һәм чәчәкләр сатып алырга мөмкин.

Базарда җирле гражданнар гына сәүдә итми. Килүче кунаклар шулай ук ашханә, кер юу бүлмәсе, чәчтарашханәсе булган кунакханәдә урнаша алалар.

Беренче реконструкция - базарны яңарту 1987 елда булган. Аны шәһәрнең иң эре предприятияләре башкарды. Мәсәлән, җәйге сәүдә өчен металл өстәлләрне «Радиоприбор» җитештерү берләшмәсе буяды, сәүдә павильоннарын зурайту һәм территорияне асфальтлауны «Казанпромстрой» Тресты, ПМК-233, СУ-4 Трест "Казанспецстрой" тресты башкарды, ә аннан соң павильоннарны «Теплоконтроль " ҖБ белгечләре буяды ...

Базар район хакимияте өчен файдасыз иде. Сәүдә оештырырга кирәк була. Идел буе районы администрациясе тәкъдиме белән 1993 елда базар «Олимп " фирмасына тапшырыла, ул базар территориясендә ваклап сатуны үстерү буенча йөкләмәне үз өстенә ала .

Ел саен базар территориясендә, базар каршындагы мәйданда бәйрәмнәр үткәрелә: Идел буе базары һәм Идел буе районы администрациясе, Татпотребсоюз, Татмелиорация, Агрохимсервис белән берлектә Яңа ел чыршысы, 8 Март, Көлке көне (1 апрель), хезмәт көне (1 Май), Сабантуй, көзге яшелчә ярминкәсе һ.б. бәйрамнар оештыра. Ярминкәләр берничә көн дәвам итә. Бөтен базар үз продуктларын сату өчен авыл җирлекләре вәкилләре карамагында, алар ит һәм сөттән алып киез итеккә кадәр һәм өй өчен товарлар сата.  Ярминкәләрдә район һәм шәһәр хакимияте башлыклары, авыл хуҗалыгы министры һәм республика премьер-министры катнаша. Мондый ярминкәләр шәһәрнең  Чехов, Мәскәү, Дәрвишләр  базарларында да оештырыла.

Мәктәп каникуллары вакытында базарның ишегалдында аттракционнар үткәрелә, вакыт-вакыт цирк-чатыр килә. Базар администрациясе шәһәр чараларында  сәүдә оештыра.

1994  елда базар биналары реконструкцияләнде һәм урамда сәүдә павильоннары урнаштырылды. Тора-бара базар үсә һәм цивилизацияләнә. Сәүдә кибетләрен сәүдә контейнерлары алыштырды.

2000 елда базарга шәһәр хакимияте вәкилләре килә. Базарга керү өстендә "Колхоз базары" дигән язуны күргәч,  коллектив хуҗалыклар булмаса да,  базар һаман да колхоз базары дип аталганга гаҗәпләнделәр.  Керү урында элмә тактасын алыштыралар, шуннан бирле рәсми рәвештә «ОЛИМП» «көнкүреш һәм сәүдә хезмәте күрсәтү үзәге" дип атала,  гәрчә халык арасында ул әле дә «Идел буе базары " дип атала

2008 елда базардан 50 метр ераклыкта «Җиңү проспекты» метро станциясе ачылды, бу базарның халык өчен үтемле булуын арттырды.

## Хәзерге вакыт
2011 елның маенда Идел базары (кием базары) территориясенең бер өлешендә "Күп функцияле комплекс" Олимп "төзелеше башланды  .

Олимп комплексында ике торак бина (18 һәм 24 кат), «Олимп» комплексы ике торак йортны үз эченә ала (18 һәм 24 кат), ресторан белән  13 катлы өч йолдызлы кунакханә, шулай ук 478 урынга исәпләнгән җир асты автопаркингы бар.

Төзелеш мәйданының гомуми мәйданы 1,7 гектар.

Участок милекчесе булган «Олимп» компаниясе төзелеш эшләрен 2013 елда тәмамларга ниятли.

Төзелеш вакытында ваклап сату минимаркетлары төзелеш вакытында кулланылмаган мәйданчыкларга күчерелде.  Базарның эш вакыты озайтылды. Сәүдә павильоннарын урнаштыру схемасы үзгәрде.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* 
* 
* 
* 

Төркем:Казан ширкәтләре
Төркем:Казан базарлары