Илсөя Төхфәтуллина

**Илсөя Төхвәтуллина**, Илсөя Җиһангир кызы Төхвәтуллина (*[[1967 ел]]ның [[10 сентябрь|10 сентябре]], [[СССР|Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Апас районы]], [[Дәвеш]]*) — драма актрисасы, Камал театры артисты (*[[1988 ел]]дан*). Татарстанның халык артисты (*[[2016 ел|2016]]*).

## Тәрҗемәи хәле
1967 елның 10 сентябрендә Татарстан АССР Апас районы Дәвеш авылында дүрт балалы музыкаль гаиләдә төпчек бала булып туган. Әтисе Җиһангир (*[[1972 ел]]да вафат*) — -механик, оста гармунчы, әнисе Зәйнәп  (*[[2010 ел]]да вафат*) — авыл шурасы рәисе, соңрак шифаханә җитәкчесе, өздереп җырлаучы. Өлкән абыйсы Илгизәр, инженер; кече абыйсы Илнур, төзелештә электр механигы, апасы Буа үзәк китапханәсе җитәкчесе. Авылга концерт белән килгән Флёра Сөләйманова аны тыңлап карагач: «Матурым, син, һичшиксез, җырларга тиеш», – дип әйткән. Мәктәптә 8  классны тәмамлагач, Буа медицина укуханәсенә укырга керә. Ләкин шәфкать туташы һөнәренә күңеле ятмыйча, кире кайта. Мәскәүдә Щепкин исемендәге Югары театр укуханәсен (*профеcсор В. Смирнов курсы, татар студиясе*) тәмамлаган (*[[1988 ел|1988]]*). Театр укуханәсен бетереп кайткач та, талантлы кызны Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрына эшкә алалар. Театрда башкарган беренче роле — Кәрим Тинчуринның «Зәңгәр шәл» спектаклендә Мәйсәрә роле була (*режиссер [[Марсель Сәлимҗанов]]*). Моңлы тавышы, чибәрлеге, сәхнәдә үзен матур, килешле тотышы белән тамашачыны әсир итә.

## Репертуар
* «Галиябану» Мирхәйдәр Фәйзи — *Галиябану*
* «Хуҗа Насретдин» Нәкый Исәнбәт — *Зөбәрҗәт*
* «Эзләдем, бәгърем, сине» Туфан Миңнуллин — *Нурсия*
* «Кичер мине, әнкәй!» Рабит Батулла — *Дилфүзә*
* «Талак, талак!..» Хәй Вахит — *Гөләндәм*
* «Килә ява, килә ява...» Зөлфәт Хәким — *Зәйнәп*
* «Су төбендә сөйгәнем» Зөлфәт Хәким — *Су анасы*
* «Саташкан сандугач» Ркаил Зәйдулла — *Миләүшә*
* «Казан егетләре» Мансур Гыйләҗев — *Фәүзия*
* «Һинд кызы» Гафур Каюмов — *Зәйтүнә*
* «Җәһәннәм биюе» К. Хоинский — *Мөдир*
* «Ричард III» Уильям Шекспир — *кыйралбикә Маргарита*
* «Мещаннар» Максим Горький — *Татьяна*
* «Арбалы хатыннар» Зәки Зәйнуллин — *Миңҗамал*
* «Әтәч менгән читәнгә» Аяз Гыйләҗев — *Гөлбикә*
* «Гөргөри кияүләре» Туфан Миңнуллин — *Уринә* һ. б.

## Фильмография

* 2004 — «Зөләйха» (*Ramai Studio, *режиссер* [[Рамил Төхфәтуллин]], [[Гаяз Исхакый]] әсәре буенча*) — *Зөләйха* 

## Гаилә хәле
Ире — *актер* Рамил Төхвәтуллин (1966), ТР халык артисты (2003). Балалары: *[[кыз]]лары* Индира, юрист; Диләрә, җырчы (*лирик колоратур сопрано*), «Татар моңы» конкурсының «Академик вокал» номинациясе җиңүчесе (2022),  Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясен тәмамлаган (Клара Хәйретдинова классы), җырчы карьерасын 2022 елда Италиядә башлый.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2003 — Татарстанның атказанган артисты
* 2016 — Татарстанның халык артисты

## Искәрмәләр

## Әдәбият
# Сентябрь аенда кабынган йолдызлар. Илсөя Төхфәтуллина. «Сөембикә», 2017 ел, сентябрь, 63нче бит. ISSN 0869-1398

## Сылтамалар

*  Төхфәтуллина Илсөя Җиһангир кызы.  Камал театры сайты
* *[[Луара Шакирҗанова|Луара Шакирҗан]].* Илсөяне Ил сөя. «Казан утлары», 30.11.2017
*   Адәм белән  Һава. Илсөя һәм Рамил Төхвәтуллиннар.  (*Youtube видео, 27:03*)

## Моны да карагыз

Төркем:Татар артистлары
Төркем:Татарстанның халык артистлары
Төркем:Камал театры актерлары
Төркем:Щепкин театр укуханәсен тәмамлаучылар