Georg Fridrix Händel

Georg Fridrix Händel (almança *Georg Friedrich Händel, inglizçä George Frideric Handel*; 1625,  Galle - 1759, London) - alman häm ingliz kompozitorı, barokko çorında küp operalar, oratoriälär, kontsertlar icat itkän.

Ber yılda Sebastyan Bax belän Almaniädä tuğan. Händel muzıkal' belem İtaliädä alğan, soñraq London şähärenä küçep kitkän häm ingliz watandaşlığın alğan.

Anıñ iñ tanılğan äsärläre - "Mäsix", "Su östendä köy", "Patşa feyerwerı öçen köy".

## Tärcemäi xäle

Händel 1685 yılda Gale şähärendä ruxani häm tabib ğailäsendä tuğan.

Dürt yäştä üze klavesinda uynarğa öyränä.

1694 yılda Tsaxau kompozitorı mäktäbendä uqıy başlıy. Tsaxau tä'sirendä Händel "Aliluya" häm "Mäsix" äsärelären yaza.

1701 yılda kalvinist çirkäwendä organda uynıy.

1702 Gale-Witenberg Universitetına yüridik fakultetına kerä. Anda xoquq häm dini täğlimat öyränä.

1703 yılda Hamburg şähärenä küçä, anda berdänber Opera teatrına xezmätkä kerä, skripkada uynıy.

1705 Händel berençe operalarnı "Almira" häm "Neron" yaza. Alar Hamburg Opera teatrında säxnäşterelgän.

1706 yılda Can Gaston Mediçi - Toskana hertsogı Händelne İtaliägä çaqıra.

1706-1709 yıllarda İtaliä buylap küp säyäxät itä. Rim, Venetsiä, Florentsiä şähärlärendä eşlägän.

1708 yılda "Yañadan tuu" operasın İtaliädä yaza. Händel İtaliädä bik yaxşı qabul itelgän.

1709 yılda "Agrippina" operasın icat itä. Şuşı opera bik uñışlı Venetsiädä uza häm iñ yaxşı İtaliädä yazğan Händel operası bulıp sanala.

1710 yılda Händel Hannover şähärenä küçä, anda ul kurfürst Georg I saray dairäsendä kapelmeister bulıp eşli başlıy.

Tizdän Georg I - Böyekbritaniä täxetenä utıra. 

1710 yılda Händel Londonğa küçep kitä, anda tiz dan qazana.

1711 yılda Patşa teatrında "Rinaldo" operası zur uñış belän uzğan.

1720-1730 yıllarda küp operalar yaza.

Händel naçar kürä başlıy. 1752 aña uñışsın operatsia yasala.

1753 yılda katarakta awırtuı näticäsendä Händel suqıraya.

1759 yılda Händel ülä, Westminster abbatlığında (Şağirlär poçmağı) kümelgän.

## İcat
Händel 40 opera ("Yuliy Tsezar", "Rinaldo" h.b.), 32 oratoriä, küp organ kontsertları, dini köylären yazğan.

### Muzıkal' özeklär

 
 

## Ädäbiät

*    John Mainwaring. Memoirs of the life of...George Frederic Handel. — 1760.
*    Грубер Р. И. Гендель. Жизнь и творчество. — Л., 1935.
*    Romain Rolland Гендель = Handel. — 1916. — 204 с.
*    В. Д. Конен Гендель Г. Ф. // Музыкальная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия (гл. ред. Ю. В. Келдыш), 1973. — Т. 1. — С. 951—957. — 1070 с.
*    Matthew Boyden, Nick Kimberley. George Frideric Handel // The rough guide to opera. — Rough Guides, 2002. — С. 55—70. — 735 с. — ISBN 9781858287492
*    Donald Burrows. The Cambridge Companion to Handel. — Cambridge University Press, 1997. — 349 с. — ISBN 9780521456135
*    Donald Burrows. Handel, Messiah. — 1991. — 127 с. — ISBN 9780521376204
*    Mrs. Bray (Anna Eliza) Handel: his life, personal and professional. — Ward, 1857. — 97 с.
*    Ellen T. Harris. Handel as Orpheus: voice and desire in the chamber cantatas. — Harvard University Press, 2004. — 430 с. — ISBN 9780674015982
*    Winton Dean. Handel's Operas, 1726—1741. — Boydell Press, 2006. — 565 с. — ISBN 1843832682
*    Федосеев И. С. Оперы Генделя и Королевская академия музыки в Лондоне (1720—1728): Исследование. — Сударыня, 1996. — 160 с. — ISBN 5-88718-003-X
* Клавирные произведения Генделя, записи на сайте ArtOfPiano.ru 
*  Гендель. Избранные сочинения в mp3 формате 
* Н.Зейфас. Concerto grosso в творчестве Генделя 
* Гендель. Полные либретто опер на русском языке 
Törkem:Композиторлар