Айрат Фәррахов

**Айрат Фәррахов**, Айрат Зәки улы Фәррахов,  (*[[1968]], [[17 февраль|17 февралендә]], [[Әгерҗе]]*) — табиб, Татарстан сәламәтлек саклау министры (*[[2007]]-[[2013]]*), РФ сәламәтлек саклау министры урынбасары (*[[2013]]-[[2014]]*), РФ финанс министры урынбасары (*[[2014 ел]]дан*). Медицина фәннәре докторы. Татарстанның атказанган табибы (*[[2008]]*). 3 нче класслы дәүләт киңәшчесе (*[[2015]]*).

## Биографиясе

Айрат Фәррахов 1968 елның 17 февралендә Татарстанда Әгерҗе шәһәрендә табиб һәм укытучы гаиләсендә туган. 1985 елда Казан дәүләт медицина институтына укырга керә. 1986 елдан 1988 елга кадәр СССР Кораллы көчләрендә чакырылыш буенча хезмәт итә (ул елларда студентларга кичектерү гамәлдән чыгарыла). Институтта укыганда Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгының Республика клиник хастаханәсендә табиб булып эшли. 1993 елда югары уку йортын кызыл диплом белән тәмамлый. 1993-1995 елларда Республика клиник хастаханәсендә хирургия буенча клиник ординатураны уза. 1996 елда идарәче кадрларны әзерләүнең Президент программасы буенча (финанс менеджменты) укулар узды.

2002 елда Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгының Республика клиник хастаханәсенең хирургия буенча баш табиб урынбасары итеп билгеләнә. 2003 елдан-Республика клиник хастаханәсенең медицина өлеше буенча баш табиб урынбасары. 2005 елда Айрат Фәррахов БДБ территориясендә сәламәтлек саклау тармагын реформалаштыру проекты буенча халыкара конкурста җиңүче булды. АКШТА «хастаханәләр белән идарә итү, сәламәтлек саклауда менеджмент " программасы буенча стажировка үткән.

2006 елда Казан шәһәре муниципаль берәмлеге Башкарма комитетының Сәламәтлек саклау идарәсе башлыгы вазифасына билгеләнә. 2007 елның 5 октябрендә Татарстан Президенты Минтимер Шәймиев Указы белән Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министры итеп билгеләнә. Фәррахов сәламәтлек саклау өлкәсендә Республика клиник хастаханәсенең һәм Нюрнбергта (Германия) Көнбатыш Европаның эре клиникасының халыкара хезмәттәшлеге, клиниканың йогышлы мониторингы (сәламәтлек саклау өлкәсе, клиниканың һәм дару терапиясенең чыгымнарын оптимальләштерү), күзәнәк терапиясе, медицина оешмасында сыйфат менеджменты системасы кебек республика проектларының авторы һәм җитәкчесе булып тора. Ул тармакны үзгәртеп кору нәтиҗәсендә ирешелгән: өч югары технологияле зона булдыру, югары медицина технологияләре белем бирү үзәге булдыру, дәүләт гарантияләре программасын финанс ягыннан тәэмин итүнең структур үзгәрешләре. Айрат Фәррахов иң уңышлы төбәк министрларының берсе дип танылган, ул күрсәтелә торган медицина хезмәтләренең сыйфатын яхшыртуга ирешкән һәм Татарстан Республикасында 5-10 елга сәламәтлек саклау системасына һәм концепциясенә нигез салган. "Ел табибы — Ак чәчәкләр" популяр медицина конкурсының авторы.

2013 елның 4 сентябрендә Россия Федерациясе Хөкүмәте боерыгы белән Россия Сәламәтлек саклау министры урынбасары итеп билгеләнгән. Сәламәтлек саклау тармагын финанс белән тәэмин итү мәсьәләләре буенча кураторлык итте.

2014 елның 5 июнендә Россия Финанс министры урынбасары итеп билгеләнгән. Сәламәтлек саклау, фән, мәдәният, мәгариф, физик культура һәм спорт, туризм, яшьләр сәясәте, гражданлык затларын пенсия һәм социаль тәэмин итү, социаль иминият, халыкны эш белән тәэмин итү өлкәсендә; 2014 елда Сочи шәһәрендә XXII Кышкы Олимпия уеннарын финанс белән тәэмин итү, 2018 елда Футбол буенча ФИФА Дөнья чемпионатын һәм 2017 елда Россия Федерациясендә ФИФА конфедерациясе кубогын әзерләү һәм үткәрүне тәэмин итү өлкәсендә бюджет эшчәнлеге мәсьәләләре буенча кураторлык итткән.

2015 елда докторлык диссертациясен яклый. 2016 елда Executive MBA программасы буенча «Сколково» Мәскәү идарә мәктәбен тәмамлый.

VII чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлану сәбәпле, 2016 елның 30 сентябрендә финанс министры урынбасары вазифасын калдыра. Дәүләт Думасында «Бердәм Россия» парламент фракциясенә, бюджет һәм салымнар комитетына керде.

2020 елның 14 апрелендә Россия Федерациясе Федераль Собраниесе Дәүләт Думасының кече һәм урта эшкуарлыкка ярдәм итү комиссиясе рәисе урынбасары итеп сайлана. 2019 елның сентябреннән Россия Федерациясе Федераль Собраниесе Дәүләт Думасында иң актив 50 депутат исемлегенә керә.

## Закон чыгару эшчәнлеге
2016 елдан 2019 елга кадәр, VII чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты вәкаләтләрен үтәү дәвамында 83 закон чыгару инициативасы һәм федераль законнар проектларына төзәтмәләр авторы булып чыгыш ясады.
## Иҗтимагый эшчәнлеге
2024 елның сентябреннән ― «Мәскәү татарлары» клубы президенты.
## Гаиләсе, мавыгулары
Өйләнгән, өч баласы бар.

Хобби: спорт, сәяхәт. 2017 елның августында Эльбруска (5642м) менде һәм аның өслегендә Татарстан Республикасы флагын, шулай ук Казан дәүләт медицина университеты һәм Казан хосписы флагларын куйды. 2018 елда Африканың иң югары биеклегенә — пик Ухурага (Килиманджаро, биеклеге 5895м) күтәрелә.

## Хезмәт юлы
* 1992-1993 Республика клиник хастаханәсе (*[[Казан]]*) медицина хезмәткәре.
* 1993-1995 Казан дәүләт медицина институтының хирургия кафедрасында клиник ординатор.
* 1995-2002 Казан дәүләт медицина институтының хирургия кафедрасында табиб-хирург.
* 2002-2006 Республика клиник хастаханәсе (РКХ) баш табибының хирургия ярдәме буенча урынбасары. 2005 елда АКШта стажировка үтә. Нюрнберг (*[[Алмания]]*) клиникасы белән Казан РКХсе арасында элемтә булдыра.
* 2006-2007 Казан шәһәре башкарма комитетының сәламәтлек саклау идарәсе башлыгы.
* 2007-2013 Татарстанның сәламәтлек саклау министры.
* 2013-2014 РФ сәламәтлек саклау министры урынбасары.
* 2014 елдан РФ финанс министрының социаль юнәлеш буенча урынбасары.

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2005 «Казанның меңьеллыгы истәлегенә» медале
* 2008 Татарстанның атказанган табибы
* 2013 «Фидакарь хезмәт өчен» медале (Татарстан)
* 2015 II дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены
* 2024 ― «ТАССР төзелүгә 100 ел» медале ― *күпьеллык нәтиҗәле хезмәте һәм актив гражданлык позициясе өчен*
## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* РФ финанс министрлыгы рәсми сайты 
* А.З. Фәррахов Федерал Пресс белешмәлегендә
* А.З. Фәррахов «Чикләрсез татарлар» сайтында 

## Шулай ук карагыз

 

Төркем:Татар табиблары
Төркем:Медицина фәннәре докторлары
Төркем:Татарстанның атказанган табиблары
Төркем:Казан дәүләт медицина институтын тәмамлаучылар
Төркем:Россия хөкүмәте әгъзалары
Төркем:«ТАССР төзелүгә 100 ел» медале белән бүләкләнүчеләр