Иж-Бубый авылы тарихы музее

**Иж-Бубый авылы тарихы музее** () — Татарстанның Әгерҗе районы Иж-Бубый авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (*[[музей]]*). 2011 елдан Әгерҗе районы мәдәни мирас һәм тарих музее филиалы. Иж-Бубый авылы тарихы һәм 1781—1911 елларда авылда эшләгән Иж-Бубый мәдрәсәсе тарихы белән таныштыра.
Координатлары:?56.469003° т. к.. 52.995914° кч.оз. (G) (O) (Я).

## Тарих

Бертуган Бубилар исемендәге Иж-Бубый мәктәбендә мәдрәсәгә багышланган музей 1989 елның 25 маенда ветеран укытучы Рәмзия Арслан кызы Хәлиуллина, мәктәп директоры (*соңрак «Бубыйлар мирасы» (Наследие Буби) фондының башкаручы директоры*) Раиф Мөхәммәтҗан улы Гәрәев тырышлыгы белән ачыла. Математика укытучысы Р. А. Хәлиуллина — Иж-Бубый авылы тарихы, бигрәк тә  Иж-Бубый мәдрәсәсе тарихы буенча эзләнү эшләре алып барган шәхес. Әгерҗедә туып, балачагында Иж-Бубый авылында яшәгән, шунда тулы булмаган урта мәктәпне тәмамлаган Советлар Берлеге Каһарманы хәрби диңгезче Асаф Котдус улы Габдерахманов (*[[1918 ел|1918]]—[[2000 ел|2000]]*) Акъярдан кунакка кайткач, музей өчен мәктәп тарихы турында мәгълүматлар белән документлар тапшыра. 1999 елда музейга «мәктәп музее» исеме бирелә. Берара вакытлыча музей мәчет бинасында урнашып тора.

## Экспонатлар
Музей экспонатларын җыю берничә этаптан тора. XX гасыр уртасында башланган беренче этапта этнография, нумизматика , вакыйгаларда катнашучыларның истәлекләре туплана. Әлеге эшне Иж-Бубый мәктәбе тарих укытучысы Илһамия Аппакова оештыра. Авылдан чыккан күренекле шәхесләр (*авыл хуҗалыгы эшчәннәре, санаторий хезмәткәрләре, [[Русия ватандашлар сугышы|Вадандашлар]] һәм [[Бөек Ватан сугышы|Бөек Ватан]] сугышларында катнашучылар*) турында мәгълүмат җыела бара.

1989 елда Иж-Бубый мәктәбенең яңа бинасында музей ачу тантанасы була. Музей бүлмәсендә даими экспозицияләр булдырыла, экскурсоводлар билгеләнә.

1991 елның маенда Бубый мәдрәсәсенең 210 еллык юбилее үткәрелә. Тантанага килгән галимнәр Азадә-Айшә Рорлих (*[[АКШ]]*), Раиф Мәрданов, Диләрә Тумашева, Гөлнара Газизова (*барысы да  - [[Казан]]*), кунаклар - мәдрәсә мөгаллимнәре, шәкертләренең нәселе – Габдулла Бубиның кызы Ситдыйка Бубинская (*[[Санкт-Петербург]]*), Аидә Тайсина (*[[Казан]]*), Мәдинә Рәхимкулова (Ырынбур) һ. б. музейга  ярдәм күрсәтә.

Өченче этапта булачак музей — бертуган Бубилар йортында ремонт эшләре тәмамлангач (*йорт республика «Мирас» программасына кертелеп, 4 млн сум акча бүлеп бирелгән*), Иж-Бубый мәктәп музееннан аерылып, аерым музей буларак, «Иж-Бубый авылы тарихы музее» булып эшли башлый. Әгерҗе районы башкарма комитетының 2011 елның 19 гыйнварындагы 11нче санлы карары белән Иж-бубый авылы тарихы музее «Әгерҗе районы мәдәни мирас һәм тарих музее» муниципаль бюджет мәдәни учреждениесенә филиал итеп кертелә.

Экспозиция бүлекләре: «Мәгърифәт учагы каһарманнары», «Мәдрәсә мөгаллимнәре», «Совет чоры мәктәбе - тарих битләрендә (1917-1989 еллар)», «Үткәннәребезгә тугры калып, заман белән бергә атлыйбыз (1990-2011 еллар)», «Дәреслекләр һәм китаплар», «Онытылмас очрашулар», «Бубыйлар кабызган якты учак ялкынланып яна бүген дә....», «Сугышчан Дан экспозициясе».

Музейның гомуми мәйданы 18 кв. м.

## Әдәбият
# Бертуган Бубилар hәм Иж-Бубый мәдрәсәсе: Тарихи-документаль жыентык. Казан: «Рухият», 1999.
# История населенных пунктов Агрызского района. Казань: «Тамга», 2003.
## Сылтамалар
*  Музей тарихы . «Бубыйлар мирасы» фонды
* Иж-Бубый авылы тарихы музее. Вконтакте
*  Музей истории и культурного наследия Агрызского муниципального района. Музеи России
* Музей истории села Иж-Бобья. tatfrontu.ru
*  Историческое село Иж-Бобья. Команда Кочующие
*  Иж-Бобья . Объекты культурного наследия РТ
 
## Искәрмәләр


Төркем:Әлифба буенча музейлар
Төркем:Әгерҗе районы музейлары
Төркем:Туган якны өйрәнү музейлары