Всеволожск

**Всеволожск** () — Россия Федерациясенең Ленинград өлкәсендә урнашкан шәһәр.

Халык саны —  кеше ().

## Сәгать поясы

## Тарихы
Лубья елгасы үзәнендә урнашкан хәзерге Всеволожск территориясендә беренче җирлек 1500 елда ук телгә алына. 1580 елда, Кексгольм алганнан соң, Карелия картасында, шведлар авылы билгеләп үтелә. Lubiaby, швед теленнән тәрҗемә иткәндә Лубья авылы дигән сүз.

Лубья топонимы бу урыннарда XVII гасырда шактый таралган була. 1676 елда Ингермания картасында өч Лубья авылы билгеләнгән. Рябово исемле авыллар карталарда 1727 елдан башлап барлыкка килә, өстәвенә, алар торган елга Кече Охта дип атала, бары тик 1792 елда гына, А.М. Вильбрехтның   картасында елга беренче тапкыр заманча исем ала — Лубья искә алына.

XVIII-XX гасырларда хәзерге заман Всеволожск шәһәре чикләрендә Приютино һәм Рябово авыллары була. Прютино халкы яшәгән чорда җиде хуҗа алыштырган. Рябово үзе эшләгән чорда 18 хуҗаны алыштырган.

1892 елда тар Ириновка тимер юлы ачыла.

1894 елда Павел һәм Елена Всеволожский исемендәге Рябов земство хастаханәсе ачыла.

1895 елда Рябов утарыннан ерак түгел (хәзерге Всеволожский һәм Октябрь проспектлары кисешкән урында), ул урнашкан җир хуҗасы Павел Александрович Всеволожский фамилиясе буенча, Всеволожская станциясе ачыла. П.А. Всеволожский төзелеше өчен сатылган җирләрдә яңа станция тирәсендә Всеволожскийның дача бистәсе барлыкка килә.

1914 елда, хәзерге Всеволожск торак пунктларында, земство мәктәпләре — ике сыйныфлы училищелар эшли. Изге Троицк чиркәвендә рухани Владимир Иванович Сердюк хезмәт итә, Рябов лютеран чиркәвендә Изге Регина пастор була.

1923 елда тимер юл киң колеялыга күчә, шулай ук Всеволожский бистәсе чатында төзәтелә, шуңа бәйле рәвештә, бүгенге Всеволожский проспекты һәм Константиновская урамы киселешеннән көньякка яңа вокзал төзелә.

1925 елда Всеволожский бистәсе Ленинград өязенең Ленин волосте үзәге була, халык саны 15 617 кеше, 26 авыл советы һәм 91 авыл була. Ленинград өлкәсе төзелгәннән соң, 1927 елда Всеволожский бистәсе Ленинград округының Ленин районы административ үзәге була.

1938 елның 27 ноябрендәге РСФСР Югары Советы Президиумы Указы белән Всеволожский дача бистәсе эшчеләр бистәләре категориясенә кертелә, аның составына Бернгардовка, Рябово, Ильинский, Марьино торак пунктларын кертеп, Всеволожский эшчеләр бистәсе дип атала.

РСФСР Югары Советы Президиумының 1963 елның 1 февралендәге Указы белән Всеволожский эшчеләр бистәсе Всеволожск өлкә буйсынуындагы шәһәр итеп үзгәртелә. Шул ук вакытта Всеволожск шәһәре район составыннан бүлеп бирелә һәм сәнәгать Облисполкомы карамагына тапшырыла.

## Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,8%), украиннар (2,6%), әрмәннәр (1,0%).

## Тышкы сылтамалар
* 
* Всеволожск «Минем шәһәр» энциклопедиясендә
## Искәрмәләр

## Чыганаклар
* Венцель И. В., Солохин Н. Д. Всеволожск. — Л.: Лениздат, 1975. — 160 с. — (Города Ленинградской области). — 40 000 экз.
* Ферман В. В. Всеволожск: историко-географический справочник. Часть 1 (1500—1917). — СПб: «Гйоль»; «Остров», 2019. — 480 с. — ISBN 978-5-90479-084-4.
* Ферман В. В. Всеволожск: историко-географический справочник. Часть 2 (1917—1941). — СПб: «Гйоль»; «Остров», 2020. — 512 с. — ISBN 978-5-90479-104-9.

Төркем:Ленинград өлкәсе шәһәрләре