Даниил Долинский

**Даниил Маркович Долинский** (1925 елның 15 июле, Кирмәнчек, Украин ССР, ССРБ — 2009 елның 2 ноябре, Ростов-на-Дону, Россия) — совет һәм Россия журналисты, шагыйрь, тәрҗемәче һәм хәрби корреспондент.

## Тормыш юлы
Даниил Долинский 1925 елның 15 июлендә Кирмәнчектә яһүд гаиләсендә туа. 8 сыйныфны тәмамлагач, Днепродзержинск рус драма театрында актёр булып эшли башлый.

Бөек Ватан сугышы башлангач, Казакъстанга эвакуацияләнә. 1943 елның гыйнварында Долинскийны Эшче-крестьян Кызыл Армиясе сафларына чакыралар һәм Серпухово авиатехника училищесына җибәрәләр. Аны тәмамлап, 3 нче Украин фронтында механик, укчы-радист, аннары хәрби корреспондент булып сугыша. 1944 елда армия газетасында аның беренче шигырьләре басыла. Сугышчан медальләр белән бүләкләнә.

Бөек Ватан сугышы тәмамланганнан соң Долинский Совет армиясендә хәрби журналист булып хезмәт итүен дәвам итә.

Тбилисида сугыштан соңгы елларда Булат Окуджава белән бергә Окуджава апасы фатирында абажур хөрмәтенә аталган «Соломенная лампа» әдәби түгәрәгендә катнаша. Бу формаль булмаган студентлар берлегенең күп кенә катнашучылары КГБ тарафыннан кулга алынган. Окуджава әлеге вакыйгалардан соң Мәскәүгә әйләнеп кайта, ә Долинский үзенә таныш булмаган Ростов-на-Донуга күчә.

1949 елдан ВКП(б) әгъзасы.

1950 елда армиядән кайткач, Долинский журналист булып эшли. Ростсельмашның күп тиражлы газетасы, аннан «Комсомолец» газетасы редакторы була. Заводның күптиражлы редакциясендә шигърият түгәрәгенә җитәкчелек итә, анда катнашучылар арасында булачак шагыйрь — палиндромик сонетикага нигез салучы Владимир Пальчиков (Элистинский) була.

Шигырьләр язуын дәвам итә. А. М. Горький исемендәге Әдәбият институтының читтән торып уку бүлегенә укырга керә һәм аны уңышлы тәмамлый. 1956 елда Ростиздат аның «Беренче мәхәббәт» дип аталган беренче шигырь китабын чыгара. Аннары аның 35 тән артык шигырь китабы чыга, өстәвенә,алар Ростов-на-Дону һәм Элистада гына түгел, ә «Современник» һәм «Молодая гвардия» кебек дәрәҗәле нәшриятларда да чыга.

1960 елда Иикенче «Кул кысышу» шигырь китабы өчен Долинский ССРБ Язучылар берлегенә кабул ителә.

Долинскийның шигъри иҗатының төп темалары — сугыш турында хәтер, тынычлык һәм халыклар дуслыгы өчен көрәш, тормыш турында уйланулар, яшь буын белән сөйләшү.

Долинскийның иң күренекле әсәрләреннән «Россия белән сөйләш!» поэмасы һәм Емельян Пугачёв һәм көрәштәше калмык Цецен-Цеден турында «Алтын сәбәп» поэмасы аерылып тора.

Тәрҗемә өлкәсендә, барыннан да элек, Төньяк Кавказ һәм Калмыкия халыклары телләре белән күп һәм нәтиҗәле эшли. Кайсын Кулиев, Давид Кугультинов, Адам Шогенцуков һәм башка шагыйрьләрнең күп кенә әсәрләре рус укучысына Даниил Долинский һәм аның күпьеллык дусты һәм автордашы Виктор Стрелков аркасында билгеле була.

Шулай ук балалар өчен «Кошлар-битлекләр» һәм «Бөҗәкләргә таныш булмаган» китапларын да язган.

Актив иҗтимагый-агарту эшләре алып барган, мәктәпләрдә, хезмәт коллективларында, «Дон» яшьләр әдәби берләшмәсе (аның җитәкчесе танылган Дон шагыйрәсе Елена Нестерова булган) әгъзалары каршында чыгыш ясый.

Советлар Союзы таркалганнан соң, РСФСР Язучылар берлеге эшен туктаткач һәм аның урынына Россия Язучылар берлеге һәм Россия Язучылары берлеге оешканнан соң, Долинский икенчесенә керә. Шигырьләр язуын һәм тәрҗемә итүне дәвам итә, берничә китап чыгара.

Ростов-на-Донуда 2009 елның 2 ноябрендә вафат була.

## Бүләкләр һәм мактаулы исемнәр

* II дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1985)
* Хөрмәт Билгесе ордены (1986)
* Калмык АССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1976)

## Хәтер

* 2011 елның 15 июлендә Долинский яшәгән йорт диварында (Ворошилов проспекты, 58 нче йорт) мемориаль такта куела.

## Искәрмәләр


## Әдәбият

* *Огрызко В. В.* Русские писатели. Современная эпоха. — М.: Литературная Россия, 2004. — 552 с.
* Писатели Советского Дона: Биобиблиогр. справочник. Вып. 2 / [Сост. В. Т. Ермолина, Р. И. Гладышева]. — Ростов н/Д., 1966. — С. 19—22. — 66 с. — (Рост. гос. науч. б-ка им. К. Маркса). — 1000 экз.

* Писатели Дона: Биобиблиогр. сб / [Сост. Г. Г. Тягленко]. — Ростов н/Д.: Кн. изд-во, 1976. — С. 76—80. — 288 с. — 10 000 экз.

* Писатели Дона: Биобиблиогр. указ / [О. И. Кузина и др.]. — изд. 2-е, испр. и доп. — Ростов н/Д.: Кн. изд-во, 1986. — С. 97—108. — 416 с. — 20 000 экз.

## Сылтамалар

* Долинский, Даниил Маркович // Большая русская биографическая энциклопедия (электронное издание). — Версия 3.0. — М.: Бизнессофт, ИДДК, 2007.
* Даниил Маркович Долинский «Биография.Ру» сайтында
Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:ССРБ Язучылар берлеге әгъзалары
Төркем:Дондагы Ростов язучылары
Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре
Төркем:Сугышчан хезмәтләре өчен медале белән бүләкләнүчеләр
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары
Төркем:Русия журналистлары
Төркем:ССРБ журналистлары
Төркем:Әлифба буенча журналистлар
Төркем:Әлифба буенча шәхесләр
Төркем:Рус теленә тәрҗемәчеләр
Төркем:ССРБ тәрҗемәчеләре
Төркем:XX гасыр шагыйрьләре
Төркем:Русия шагыйрьләре
Төркем:ССРБ шагыйрьләре
Төркем:Әлифба буенча шагыйрьләр
Төркем:Ростов-на-Донуда вафатлар
Төркем:2009 елда вафатлар
Төркем:2 ноябрь көнне вафатлар
Төркем:1925 елда туганнар
Төркем:15 июль көнне туганнар
Төркем:Әдәбият институтын тәмамлаучылар