Амо Сагиян

**Амо Сагиян** (, чын исеме **Амаяк Саакович Григорян**; 1914 елның 14 апреле, Лор — 1993 елның 17 июле, Ереван) — Совет һәм әрмән шагыйре.

## Тормыш юлы
1914 елның 14 апрелендә Россия империясенең Лор авылында (соңрак — Әрмән ССРның Сисиан районы, хәзер — Әрмәнстанның Сюникс өлкәсе) крестьян гаиләсендә туа.

Туган ягында башлангыч белем алганнан соң укуын Бакыда дәвам итә, анда урта белем ала, ә Бөек Ватан сугышы алдыннан Бакы педагогика институтының (хәзер Азәрбайҗан дәүләт педагогика университетының) лингвистика бүлеген тәмамлый. 1939—1941 елларда Бакыда «Совет язучысы» журналында әдәбиятчы булып эшли. Сугышта катнаша, Каспий флотилиясендә хезмәт итә.

Сугыштан соң әрмән язучысы Стефан Зорьян чакыруы буенча Ереванга килә һәм күпмедер вакыт аның өендә яши. Ереванда гомер азагына кадәр яши һәм эшли. СБКФ әгъзасы, 1946 елдан КПСС.

1993 елның 17 июлендә Ереванда вафат була. Комитас исемендәге Пантеонда җирләнә.

Хезмәт Кызыл Байрагы, Октябрь Революциясе һәм Почёт Билгесе орденнары белән бүләкләнә. Әрмән ССР Дәүләт премиясе лауреаты (1975 ел, «Սեզամ, բացվիր» — «Сезам, ачыл» шигырьләр җыентыгы өчен).

## Иҗат
Амо Сагиян 1930 елларда бастыла башлый. 1939 елдан ССРБ язучылар берлеге әгъзасы.

Аның «Воротан ярында» исемле беренче шигырь җыентыгы 1946 елда чыга. Аннан соң «Биеклектә» (1955), «Яшел тупыл» (1959), «Армения җырларда» (1962), «Кояш батуы алдыннан» (1963), «Кыялар җыры» (1968), «Елларым минем» (1970), «Чакыр, торна!»(1973) һәм башкалар дөнья күрә.

## Хәтер
* Ереванның Арабкир административ районы һәм 70 нче Ереван мәктәбе урамнарының берсе Амо Сагиян исеме белән аталган.
* Сисиан шәһәрендә аңа һәйкәл куелган.
* 1975 елда рәссам Грант Степанян Егише Чаренц исемендәге әдәбият һәм сәнгать музеенда урнашкан Амо Сагиян портретын яза.
* 2007 елда Еревандагы Касьян урамында мемориаль такта (скульптор Гетик Багдасарян) куела.
* 2014 елның 14 апрелендә шагыйрьнең туган авылында аның 100 еллыгы уңаеннан музей-йорт ачыла.
* 2014 елда аның хөрмәтенә Әрмәнстанның почта маркасы чыгарыла.

Файл:Hamo Sahyan 2014 Armenian stamp.jpg|Почта маркасы
Файл:Համո Սահյանի տուն.JPG|Ереванда истәлек тактасы. Комитас проспекты, 3


## Әдәбият

* *Левон Мкртчян.* Разговоры с поэтом. Ереван, Советакан грох, 1984.
* *Бодосян С. С.* Лирика десятилетия (1958—1968), Ер., 1970.
* *Тамразян Г.* На литературных путях, М., 1973, с. 250—54.
* *Агабабян С.* Современность и литература, М., 1973, с. 57—66.
* Армянская Советская Энциклопедия, том 10, Ереван, 1984.
* Рунин Б., «Больше смелости — больше дерзаний»// «Лит. газета», 1956, 31 мая.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Сагиян, Амо // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М. : Советская энциклопедия, 1962—1978.
* "Хайазг" Фонды сайтында биографиясе
* Амо Сагиян 
* Лирика Амо Сагияна в переложении Арсения Тарковского
* Համո Սահյան (1914-1993) 
* Кольцевой бульвар получит памятник Амо Сагияну
Төркем:СБКФ әгъзалары
Төркем:Ереванда вафатлар
Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр
Төркем:1993 елда вафатлар
Төркем:17 июль көнне вафатлар
Төркем:Әрмәнстанда туганнар
Төркем:1914 елда туганнар
Төркем:14 апрель көнне туганнар
Төркем:Әрмәнстан дәүләт премиясе лауреатлары
Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары
Төркем:Октябрь Инкыйлабы ордены кавалерлары
Төркем:Шагыйрьләр