Фаина Раневская

**Фаина Раневская**,  Фаина Георгий кызы Раневская, Фаина Гирш кызы Фельдман (, *[[1896 ел]]ның [[27 август|15 (27) августы]], [[Русия империясе|РИ]], [[Дон гаскәре өлкәсе]], [[Таганрог]] — [[1984 ел]]ның [[19 июль|19 июле]], [[Совет Социалистик Җөмһүриятләр Берлеге|ССРБ]], [[РСФСР]], [[Мәскәү]]*) — совет кино һәм театр актрисасы. ССРБ халык артисты (*[[1961 ел|1961]]*). Сталин премияләре лауреаты (*[[1949 ел|1949]], [[1951 ел|1951]], [[1951 ел|1951]]*). Чирек гасырга якын Мәскәүнең «Моссовет исемедәге театр»ында хезмәт итә. Псевдоним итеп А. П. Чеховның «Чия бакчасы» комедиясенең (*[[1903 ел|1903]]*) төп каһарманы булган алпавыт хатын Любовь Андрей кызы Раневская фамилиясен алган.
Матбугатта «XX гасырдагы бөек рус артистларының берсе»,  «Икенче план патшабикәсе» исемнәре белән телгә алына.

## Тәрҗемәи хәле

1896 елның  15 (27) августында РИ Дон гаскәре өлкәсенең Таганрог округы үзәге Таганрог шәһәрендә бай сәнагәтькәр, коммерсант, 1нче гилдия сәүдәгәре Гирш Хаим улы  Фельдман (*[[1863 ел|1863]], [[Минск губернасы]], Смиловичи — [[1938 ел|1938]] (?), [[Праһа]]*) һәм *мещанка* Милка Рафаил кызы Заговайлова (*[[1872 ел|1872]], [[Витебск губернасы]], Лепель - [[1945 ел|1945]]*) гаиләсендә туган. Бертуганнары: Лазарь (*[[1897 ел|1897]]—[[1900 ел|1900]]*), Яков, Рудольф (*ак әфисәр, [[Русия ватандашлар сугышы|Ватандашлар сугышында]] һәлак булган*), Бейла (*Изабелла*) (*[[1892 ел|1892]]—[[1964 ел|1964]]*). Таганрогта гаиләсе белән ике катлы үз йортларында яши. Фаина өй шартларында музыка, бию, чит телләр өйрәнә. Мария хатын-кызлар гимназиясендә укый. А. Ягеллоның (А. Н. Говберг) шәхси театр студиясендә шөгыльләнә.

1915 елда Мәскәүгә күчеп китә. Биредә Марина Цветаева, Осип Мандельштам, Владимир Маяковский, Василий Качалов белән аралаша. Театр студиясен төгәлләмәсә дә, күп театрларда хезмәт итә: (Мәскәү өлкәсе Малаховка дача театры (*[[1915 ел|1915]])*), Киреч, Феодосия (*[[1915 ел|1915]] — [[1916 ел|1916]]*), Ростов-на-Дону (*[[1916 ел|1916]] — [[1917 ел|1917]]*), Акмәсҗит драма  театры (*[[1918 ел|1918]] — [[1924 ел|1924]]*), Бакы эшче театры (1925 — 1927 һәм 1929 — 1931), Архангельск драма  театры (1927), Смоленск драма  театры (*[[1927 ел|1927]] — [[1928 ел|1928]]*), Сталинград драма театры (*[[1928 ел|1928]] — [[1929 ел|1929]]*), Мәскәү халык мәгарифе бүлеге театры (1924), Мәскәү камера театры (*[[1931 ел|1931]] — [[1935 ел|1935]]*), Кызыл Армия Үзәк театры (*[[1935 ел|1935]] — [[1939 ел|1939]]*), Драма театры (*хәзерге* Маяковский исемендәге театр) (*[[1943 ел|1943]] — [[1949 ел|1949]]*), А. С. Пушкин исемендәге театр (*[[1955 ел|1955]] — [[1963 ел|1963]]*), Моссовет исемендәге театр (*[[1949 ел|1949]]—[[1955 ел|1955]] һәм [[1963 ел|1963]] — [[1984 ел|1984]]*).

1939 — 1941 елларда — «Мосфильм» киностудиясенең, 1941 — 1943 елларда — Ташкәнт киностудиясенең актрисасы.

## Фильмография
Кинодагы дебюты — 1934 елда Михаил Роммның Ги де Мопассан *«Boule de suif»* () әсәре буенча куйган «Пышка» фильмында уйнаган *Луазо ханым* роле.

* 1934 — Пышка —* Луазо ханым*
* 1937 — Дума про казака Голоту — *поп хатыны*
* 1939 — Ошибка инженера Кочина — *Ида Гуревич, тегүче хатыны*
* 1939 — Подкидыш — *Ляля*
* 1939 — Человек в футляре — *гимназия инспекторы хатыны*
* 1940 — Любимая девушка — *Маня, Добрякованың тутасы, бала тудыру йорты хезмәткәре*
* 1941 — Мечта — *Роза Скороход*
* 1941 — Как поссорился Иван Иванович с Иваном Никифоровичем — *Горпина*
* 1942 — Александр Пархоменко — *тапёрша*
* 1943 — Новые похождения Швейка («Солдатская сказка») — *Адель түтәй*
* 1943 — Родные берега («Три гвардейца» новелласы) — *Софья Ивановна, музей директоры*
* 1944 — Свадьба — *Настасья Тимофеевна, кәләшнең анасы*
* 1945 — Небесный тихоход — * профессоры*

* 1945 — Слон и верёвочка — *әби*
* 1947 — Весна — *Маргарита Львовна, эконом хатын*
* 1947 — Золушка — *үги ана*
* 1947 — Рядовой Александр Матросов — *хәрби табиб*
* 1949 — Встреча на Эльбе — *миссис Мак-Дермот*
* 1949 — У них есть Родина — *фрау Вурст* — III дәрәҗә Сталин премиясе (*[[1951 ел|1951]]*) 
* 1958 — Девушка с гитарой — *Зоя Павловна Свиристинская*
* 1960 — Осторожно, бабушка! — *әби*
* 1960 — Драма (*кыска метражлы*) — *Мурашкина*
* 1964 — Лёгкая жизнь — *Маргарита Ивановна, *ул ук* «королева Марго», спекулянт хатын*
* 1965 — Первый посетитель — *өлкән яшьтәге ханым*
* 1966 — Сегодня — новый аттракцион — *Ада Константиновна Бранд, цирк директоры * 

## Кызыклы факт

Театрда бергә эшләгән иптәше, КГБ үзләре белән хезмәттәшлеккә чакырса, «*Төнлә, саташып, кычкыра торган гадәтем бар*»,- дип әйтергә өйрәтә. Моссовет исемендәге театрның парторгы фиркагә керергә тәкъдим иткәч, Фаина Раневская: «*Кая ди, күгәрченкәем, мин төнлә кычкырам*»,- дип җавап биргән.

## Әдәбият
# Августта кабынган йолдызлар. Фаина Раневская. «Сөембикә», 2016 ел, август, 63нче бит.

## Сылтамалар
*  Фаина Раневская. IMDb
*   Фаина Раневскаяның афоризмнары
*  Faina G. Feldman (Ranevskaya). the100.ru

## Искәрмәләр


Төркем:ССРБ актрисалары
Төркем:Русия актрисалары
Төркем:XX гасыр актрисалары
Төркем:Русия кино артистлары
Төркем:ССРБ халык артистлары
Төркем:РСФСР халык артистлары
Төркем:Сталин премиясе лауреатлары
Төркем:Шәхесләр:Таганрог