Илдар Гаянов

**Илдар Гаянов**, Илдар Ихсан улы Гаянов, ,  (19.03.1957) — рәссам, РФ рәссамнар берлеге әгъзасы (*[[1998]]*). Салават Юлаев премиясе лауреаты (*[[2004]]*). Император сәнгать академиясе (Петербург) әгъзасы.

## Тәрҗемәи хәле

1957 елның 19 мартында БАССР Балтач районы Сәйтәк авылында туган. Свердловск сәнгать училищесынең  (*хәзерге* И.Д. Шадр исемендәге Екатеринбург сәнгать училищесы) сынлы-сәнгать-педагогика бүлеген (*педагог Г.С. Метелев сыйныфы*) тәмамлаган (*[[1982]]*). 
* 1982-1986 Сәйтәк урта мәктәбе укытучысы.
* 1986 елдан Уфада яши һәм иҗат итә.

## Иҗаты
Үсмерчагында рәсем сәнгатенә юлны авылдашы һәм туганы рәссам Зөфәр Гаянов күрсәтә.

Төрле жанрларда һәм  иҗат ителгән 100 дән артык картинасы бар. Контраст төсләр кулланып, картиналарында үзенчә яңгыравыклы колорит тудыра.

*Картиналар*: «Бакчадагы кыз» (*Девушка в саду, [[1990]]*), «Балконда» (*На балконе, [[1996]]*) 
*Пейзажлар*: «Кышкы төн» (*Зимняя ночь, [[1996]]*), «Яз» (*Весна, [[1996]]*)
*Аллегорияләр*: «Төн» (*Ночь, [[1997]]*), «Полифем белән пейзаж» (*Пейзаж с Полифемом, [[1998]]*), «Бәйрәм» (*Праздник, [[1998]]*)
*Портретлар*: «Рәссам Зөфәр Гаянов портреты» (*[[1995]]*), «Венера Зиянчурадан» (*[[1996]]*), «Композитор Рафаил Касыймов портреты» (1999), «Композитор Роза Сәхәветдинова портреты».

1999-2004 елларда тарихка һәм сугыш темасына (*баталь жанрга*) мөрәҗәгать итә. «Иван IV янында башкорт илчеләре» (*Башкирские послы у Ивана IV*) картинасын яза.

1812 елгы Ватан сугышында башкорт атлыларының катнашуы турында (*[[Фәйзрахман Исмәгыйлев|Ф.Г. Исмәгыйлев]] белән автордаш булып*) зур полотнолар ясый: «Березино янында сугыш» (*Битва под Березино*), «Бородино янында сугыш» (*Битва под Бородино*), «Башкорт гаскәре Парижда» (*Башкирское войско в Париже*).

2002-2004 елларда Салават Юлаевка багышланган «Салават турында хикәятләр» («Сказания о Салавате») исемле картиналар шәлкемен (*Ф.Г. Исмәгыйлев белән автордаш булып*) иҗат итә:  «Үсмерчак» (*Отрочество*), «Ата һәм ул» (*Отец и сын*), «Чакыру» (*Призыв*), «Салаватның Пугачев белән очлрашуы» (*Встреча Салавата с Пугачёвым*), «Уса  кирмәнен камау» (*Осада Осинской крепости*).

## Күргәзмәләре
1988 елдан республика дәрәҗәсендәге, 2000 елдан халыкара күргәзмәләрдә (*барлыгы 14*) катнаша. Күргәзмәдә катнашкан беренче картинасы — «Өйгә» (*Домой*).

7 шәхси күргәзмәсен оештыра: Уфада (*[[1992]], [[1995]], [[2009]]*), Казанда (*[[1996]]*) һ.б.

Хезмәтләре Башкорт дәүләт сәнгать музеенда (*[[Уфа]]*), «Казан» милли мәдәният үзәге музеенда (*[[Казан]]*), Чуаш дәүләт сәнгать музеенда (*[[Чабаксар]]*), УГАЭСның «Academia» галереясында (Уфа), Россия һәм чит илләрдә шәхси тупланмаларда саклана .

Ат спорты һәм атбагучылык музеен (Уфа) оештыруда катнаша

## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
* 2004 Салават Юлаев премиясе — 1812 елгы Ватан сугышы темасын ачкан һәм Салаватка багышланган картиналары  өчен (*Ф.Г. Исмәгыйлев белән бергә*).

## Әдәбият
# «Художники Советской Башкирии» (*төзүче* Э. П. Фенина). Уфа: БКН, 1979.

## Сылтамалар
*  БР рәссамнары берлегенең рәсми сайты
* Башкортстан (белешмәлек)  
* И.И. Гаянов «Башкорт белешмәлегендә»  ISBN 978-5-88185-143-9

## Искәрмәләр

Төркем:Башкортстанның Балтач районында туганнар
Төркем:Рәссамнар
Төркем:Башкортстан рәссамнары
Төркем:Салават Юлаев премиясе лауреатлары
Төркем:Свердловск сәнгать училищесын тәмамлаучылар