4 гыйнвар

**4 гыйнвар** — Милади тәкъвимендә беренче айның дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 361 көн кала.

#### 

###### 
* Бөтендөнья Брайль көне, сукырлар өчен төрле мөмкинлекләрне үзенә алган имләне уйлап табучы Луи Брайль туган көнендә билгеләнә.

###### 
* border|20px Ангола – *Колониаль чорда (1482-1975) җәфа чигүчеләрне искә алу көне*.
*  - *Бәйсезлек өчен җәфа чигүчеләрне искә алу көне ([[1959]])*.
* border|20px Мьянма – Бәйсезлек көне (1948, дән).

###### 
* :

** border|20px Рондония штатының оешу көне (1982).
** :
*** border|20px Лагоа Сека муниципалитеты көне.
*** border|20px Имакулада муниципалитеты көне.
** нда  Сантиагу муниципалитеты көне.
* border|20px Колумбия –  Нариньо департаментына кергән  Пасто шәһәрендә *кара һәм ак тәнлеләр карнавалы* дәвам итә.
*  - *журналистлар көне*.
* border|24px Нигерия –  Огони халкының сакланып калу өчен хәрәкәтe (MOSOP) көне, 1993 елдан билгеләнә.
*  – Диярбакыр өлкәсендә Сулейман Назиф исемле шагыйрьне искә алу көне.
*  - ның  Камакура шәһәренең нигезе - 1063 елда төзелгән 鶴岡八幡宮 *[[Tsurugaoka Hachiman-gū]]* синтоист гыйбадәтханәсендә *Чона-хаҗимешики* (手斧初式) *[[төзүче]]ләр фестивале*.

## 
* 1493 — Христофор Колумб Аурупадан Америкага таба юлга чыга.
* 1808 — да беренче типография оештырыла ( шәһәрендә).
* 1896 —  ның 45нче штаты булды.
* 2004 — нең президент сайлауларында Михаил Саакашвили җиңү яулый.

## 
 
* 1643 — Исаак Ньютон, инглиз физигы.
* 1725 — Пётр Румянцев, Россия империясе хәрби җитәкчесе, хәрбият галиме.
* 1785 — Якоб Гримм, алман тел белгече.
* 1785 — Александр Грибоедов, рус дипломаты, язучысы.
* 1848 — Михаил Капустин, 
* 1870 — Николай Клепинин, 
* 1872 — Хессельгрен Керстин, 
* 1884 — Борис Яковлев, 
* 1886 — Борис Мителман, 
* 1897 — Варвара Колядина, 
* 1897 — Николай Устюгов, 
* 1898 — Василий Булыгин, 
* 1900 — Назлы Эджевит, 
* 1902 — Анджела Сидни, 
* 1908 — Мәҗит Кавиев, 
* 1910 — Җәүдәт Фәйзи, композитор.
* 1913 — Зәйни Игъдәүләтов, 
* 1917 — Михаил Львов (*Рәфкать Габитов*), рус телендә иҗат иткән совет чоры шагыйре.
* 1924 — Алиме Абденанова, 
* 1924 — Әмин Тәрҗеманов, 
* 1925 — Камил Якупов, опера җырчысы.
* 1926 — Равил Бәхтияров, 
* 1929 — Гаяз Акҗегетов, 
* 1934 — Зураб Церетели, 
* 1937 — Хәдичә Гыйниятова, 
* 1937 — Эдуард Гыймади, 
* 1939 — Рим Бакыев, 
* 1940 — Браян Девид Җозефсон, 
* 1940 — Гао Шиңҗиян, 
* 1941 — Илдус Әмирхан, татар мәгърифәтчесе.
* 1941 — Хәйрулла Мортазин, 
* 1942 — Джон МакЛафлин, 
* 1945 — Клара Локманова, 
* 1945 — Ричард Шрок, 
* 1947 — Разил Вәлиев, татар язучысы, җәмәгать эшлеклесе.
* 1948 — Фәһим Кәрүкев, 
* 1949 — Виталий Дмитриев-Ози, 
* 1949 — Эсфир Яһудин, 
* 1951 — Шамил Нигъмәтуллин, 
* 1951 — Шараф Башбеков, 
* 1955 — Рәмзия Маннапова, 
* 1956 — Булат Минасов, 
* 1957 — Сергей Шәкүров, 
* 1957 — Азат Әхтәмов, 
* 1959 — Ким Миңнуллин, татар әдәбият белгече, фольклорчы.
* 1960 — Фәнәвил Галиев, актер.
* 1960 — Эльвира Юнысова, 
* 1964 — Александр Фадеев, 
* 1965 — Айрат Гобәйдуллин, 
* 1967 — Игорь Шувалов, Россия дәүләт эшлеклесе.
* 1977 — Дмитрий Набоков, 
* 1978 — Рөстәм Сабирхуҗин, 
* 1981 — Иван Савин, 
* 1984 — Елена Мигунова, 
* 1987 — Артём Ильин, 
* 1987 — Максим Шелекето, 
* 1987 — Тимур Сөләйманов, 
* 1990 — Дмитрий Мясников, 
* 1997 — Андрей Миронов, 
* 2000 — Лана Петранович,

## 
 
* 1673 — Фёдор Бутурлин, 
* 1824 — Павел де Бособр, 
* 1931 — Николай Гревениц, 
* 1932 — Җәлил Мәмәдкулизадә, 
* 1939 — Владимир Ивановский, 
* 1941 — Аңри Бергсон (*Henri Bergson*), француз фәлсәфәче, әдәбият буенча 1927 елның Нобель бүләге лауреаты.
* 1943 — Марина Раскова, 
* 1944 — Иван Морозов, 
* 1960 — Альбер Камю, 
* 1961 — Эрвин Шрёдингер, 
* 1965 — Томас Стернз Элиот, 
* 1971 — Михаил Лобашёв, 
* 1977 — Закир Әсфәндияров, 
* 1983 — Юрий Виноградов, композитор, музыка белгече, педагог.
* 1984 — Владимир Вагин, 
* 1990 — Галия Нигъмәтуллина, Камал театры актрисасы, ТАССР халык артисты.
* 1999 — Алексей Михеев, 
* 2001 — Владимир Алмазов, 
* 2001 — Екатерина Гловацкая, 
* 2002 — Заһирә Гомәрова, татар шагыйрәсе, балалар язучысы.
* 2010 — Зиннәт Шәрифуллин, 
* 2015 — Владимир Штеренбах, 
* 2019 — Мөсәгыйть Хәбибуллин, татар язучысы, тарихи романнар авторы.
* 2020 — Зикаф Давытов, 
* 2021 — Мартинус Велтман, 
* 2021 — Таһир Камалов,
* 2024 — Равил Шаммасов,

#### 
### [[Ислам]]
### [[Христианлык]]
* Көнбатыш Христианлыкта Раштуаның 12 көненең унберенчесе.
* Католик чиркәве көн изгеләре:
** АКШның беренче изгеләр рәтенә кертелгән туган ватандаш Элизабет Анн Сэтон көне (1821 ел)
** «изге» Оринга
** Гент шәһәреннән Фараилдис, († ~ 740), гыйффәтле кыз хатын
** Ригоберт, (†743 ел), Германиянең Реймс шәһәренең епископы
** «изге» Анжела де Фолиньо, (†1248 ел), Италиянең Умбрия провинциясендә, могҗизалар тудыручы.
** Француз телле "Année liturgique du rite de Jérusalem", mémoire de *Иоанн* һәм *Школяр* исемнәрен искә төшерүне киңәш итә. *Сцитополистан Кирилл*, *«изге» Ефим тормышы*, §30; *«изге» Сабас тормышы*, §38; *«изге» Абрамиос тормышы*, 245, 6-8 битләре, *Иоанн Москус*ның *Рухият башлангычлары – Pre spirituel*, §178; II Cor. 8, 1-9 һәм et Lc 21, 12-19 укырга киңәшли.
* Көнчыгыш ортодокс чиркәвендә литургия көннәре:
** Җитмеш апостолдан Синаксис
** «изге» Теоктист, Сицилия утравындагы Кукомо аббатлык башлыгы
** Комментатор Атанасий һәм Дәрвиш Зосима, Сицилия утравында җәфа чигүчеләр
** Ютимия һәм Хрисантус, җәфа чигүчеләре
** Яңа Ютимий, монах
** Грециянең Атос тавындагы Ватопеди монастыре аббаты Ютимий һәм 12 монах, җәфа чигүчеләр (†13 гасыр)
** Сербияның Евстатий, беренче архиепископ, (†13 гасыр)
** Аквила, Киев лаврасы монастыре дьяконы, (†14 гасыр)
** Грецияның Атос тавындагы Хиландар монастыреннан Онуфрий Манассиас, җәфа чигүче (†1818 ел)
** Лангрес шәһәреннән Грегори, Галлия (Францияның җирлегенең элекке исеме)
** Римдан «изге» Анастасия, (†304 ел), җәфа чигүче, гыйффәтле кыз хатын

========
Анастасия
Анжэль һәм ясалмалары: *Анжела*, *Анжелина*, *Анжелик*, *Анжелоуно*, *Анжи*, һ.б.
Аниэла
Бенедикта
Богдана
Григорий
Дафроза
Дмитрий
Добромир
Доротеуш
Евгениуш
Елизавета
Ираклий
Кристиана
Леония
Одилон
Рыгоберт
Сулигост
Тит
Федор
Федотья
Фереол

### Башка диннәр
* Борынгы римлылар дине һәм бүгенге дәвамы – Компиталия бәйрәменең икенче көне

## Кулланылган чыганаклар: тышкы сылтамалар
* Календарь событий Calend.ru
* Portal Sao Francisco (Бразилия)

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

Төркем:4 гыйнвар
Төркем:Ел көннәре