Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумы

**Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумы**, «Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумы» дәүләт автоном һөнәри белем учреждениесе ,  — Татарстанның Тәтеш шәһәрендә (*[[1555 ел]]дан застава, [[1781 ел]]дан өяз шәһәре*) урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Татарстанның иң өлкән уку йортларыннан берсе. РФның «Иң яхшы 100 урта махсус белем бирүче оешмасы» исемлегенә кертелгән. Казан дәүләт аграр университетының фәнни-белем бирү кластерына керә.
Гамәлгә куючы (*[[2013 ел]]дан*) — Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы.
## Тарих
1921 елның 8 августында ТАССР халык мәгарифе бүлеге коллегиясе карары белән Тәтеш кантонында бакчачылык-яшелчәчелек буенча махсуслашкан түбән баскыч техникумы ачыла.
1929-1936 елларда күмәк хуҗалык рәисләре әзерләүче берьеллык Тәтеш авыл хуҗалыгы мәктәбе (**ТСХШ**) буларак эшли.
1936-1940 елларда Татарстан АССР күмәк хуҗалык хезмәткәрләренең белемен күтәрү өлкә мәктәбе (**ТОШПККР**).
 
1940-1944 елларда Тәтеш урта авыл хуҗалыгы мәктәбе (**ССХШ**). Уку йортына ТБУМ яки җидееллык мәктәпне бетергән һәм керү имтиханын уңышлы тапшырганнарны гына алалар. Бөек Ватан сугышы башлангач, 1941 елның ноябрендә 2нче курста уку туктый, курсантлар саклану сызыгы төзелешенә алына. 1942 елның февраленнән курсант егетләрне, 1943 елның мартыннан укытучыларны (*шул исәптән техникум директорын*) фронтка алалар. Ике (*рус һәм татар*) төркемнән бер төркем ясап, укытуны дәвам итәләр.
 
1944-1956 елларда (*[[Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы|ТАССР җир эшләре халык комиссариаты]] фәрманы белән үзгәртелгән*) берьеллык **Тәтеш дәүләт кырчылар һәм күмәк хуҗалык урманчылары мәктәбе**. Мәктәп җитәкчесе Анна Иван кызы Буйнова.
1956 елда Югары Ослан районы Ключищи авылындагы кече агрономнар һәм техник-җир оештыручылар әзерләүче авыл хуҗалыгы техникумы, матди базасы начар булу сәбәпле, Тәтешкә күчерелә һәм Тәтеш кырчылар мәктәбенә кушыла.
1956-1968 елларда **Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумы** дип атала. Уку йорты Тәтешнең Ленин урамындагы сәүдәгәр Серебряковның ике катлы таш йортына урнаша.
 
1968 елда ТАССР авыл хуҗалыгы  министрлыгы фәрманы белән Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумын һәм Тәтеш районы «Октябрьның 50 еллыгы» күмәк хуҗалыгын берләштереп, **Тәтеш совхоз-техникумы** оештырыла.
 
1979 елда уку йорты Идел ярында төзелгән яңа уку корпусларына күченә. Шул ук елны механиклар әзерләүче бүлек ачыла.
1997 елда бухгалтерлар әзерләүче икътисад бүлеге ачыла.
2002 елдан янәдән авыл хуҗалыгы техникумы дип атала.
2005 елда РФ хөкүмәте күрсәтмәсе нигезендә уку йорты федераль баланстан республика балансына күчерелә.
2013 елда ТР министрлар кабинеты карары нигезендә уку йортының  итеп (*ТР авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы урынына*) ТР мәгариф һәм фән министрлыгы билгеләнә.
## Белгечлекләр
* Автомеханик
* Авыл хуҗалыгын механикалаштыру 
* Авыл хуҗалыгы җитештерүе тракторчы-машинисты 
* Авыл хуҗалыгы җитештерүендә электр корылмаларын ремонтлау һәм файдалану буенча электромонтер
* Агрономия
* Аш-су остасы, кондитер
* Гомуми төзелеш остасы
* Җирлекнең табигатьне саклау ягыннан корылышы 
* Икътисад һәм бухгалтер исәп-хисабы
* Сатучы, контролер-кассир
* Тегүче
* Урман һәм урман-парк хуҗалыгы
* Эретеп ябыштыручы (*электр һәм газ белән*)
## Шәхесләр
### Директорлар
*
* 1956-1959 — Петр Афанасий улы Панов, 
* 1959-1962 — Илсур Сафиулла улы Шәрәпов, 
* 1962-1976 — Фоат Йосыф улы Ситдыйков, 
* 1976-1981 — Николай Александр улы Горшков (*уку йортының яңа бинасын төзеп бетерә*), 
* 1981-1985 — Фәргать Миңнулла улы  Галиуллин, 
* 1985-1988 — Александр Ниолай улы Калинин, 
* 1988-1990 — Азат Фәйзрахман улы Нуруллов, 
* 1990-1994 — Наил Насыйбулла улы Әхмәтҗанов, 
* 1994-1998 — Мидхәт Гәрәй улы Насретдинов, 
* 1998-1999 — Җәүдәт Шәрип улы Сафиуллин, 
* 1999-2002 — Рубис Минзанур улы Сәлимов, 
* 2002-2007 — Анатолий Сергей улы Балантаев, 
* 2007-2015 — Марат Галимҗан улы Фазлыев.
* 2016-2019 — Илдар Роберт улы Фәткуллов.
* 2019-2024 — Илнур Назыйм улы Замалтдинов.
* 2024-????  — ...
### Укытучылар

### Тәмамлаучылар

Уку йортында 95 ел эчендә 25 меңнән артык белгеч әзерләнгән
* Федор Андрей улы Хохлов (*[[1928 ел]]ның [[1 гыйнвар]]ы, [[Буа кантоны]], хәзерге [[Тәтеш районы]], [[Кече Бисәр]] авылы-[[2006]]*), икътисад фәннәре докторы, профессор, КПСС Тәтеш райкомының беренче сәркатибе, Мари АССР авыл хуҗалыгы министры (*[[1978 ел|1978]]-[[1979 ел|1979]]*), КПСС Мари өлкә комитеты сәркатибе (*[[1979 ел|1979]]-[[1990 ел|1990]]*), Мари АССР атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре. Уку йортын 1945 елда  тәмамлаган.
* Фатыйх Хәлил улы Минушев (*[[1928 ел]]ның  [[30 ноябрь|30 ноябре]], [[Буа кантоны]], хәзерге [[Тәтеш районы]], [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]] авылы*), ТАССР авыл хуҗалыгы министры (*[[1967 ел|1967]]-[[1971 ел|1971]]*).
* Михаил Андрей улы Офицеров (*[[1935 ел]]ның [[10 сентябрь|10 сентябре]], ТАССР, [[Куйбышев районы (Татарстан АССР)|Куйбышев районы]], хәзерге [[Спас районы]], [[Куралово (Спас районы)|Куралово]] авыл җирлеге, Кече Александровский поселогы*), КПССның Мамадыш (*[[1966 ел|1966]]-[[1968 ел|1968]]*), Әгерҗе (*[[1969 ел|1969]]-[[1973 ел|1973]]*) райкомнарының икенче, Тәтеш райкомының беренче сәркатибе (*[[1977 ел|1977]]-[[1988 ел|1988]]*).
* Мөхәррәм Мансур улы Ибәтов (*[[1961 ел]]ның [[8 апрель|8 апреле]], ТАССР, [[Тәтеш районы]], [[Түбән Тархан]] авылы*), Тәтеш районы башлыгы (*[[2006 ел|2006]]-[[2011 ел|2011]]*), ТР юстиция министры урынбасары - департамент җитәкчесе.
* Рәшит Нәҗип улы Заһидуллин  (*[[1952 ел]]ның [[9 ноябрь|9 ноябре]], ТАССР, [[Апас районы]], [[Борнаш (Апас районы)|Борнаш]] авылы*), Апас районы башлыгы (*[[2005 ел]]дан*), ТР атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре, . 
* Наил Миншакир улы Шәрипов, Норлат районының (*элекке*) башлыгы.
* Камил Камал улы Гыйльманов (*[[1956 ел]]ның [[1 апрель|1 апреле]], ТАССР, [[Аксубай районы]], [[Индустриальный]] поселогы*), Аксубай районы башлыгы (*[[2008 ел]]дан*).
* Миндил Нәҗми улы Шәмсетдинов (*[[1950 ел]]ның [[15 апрель|15 апреле]], ТАССР, [[Кама Тамагы районы]], [[Даныш]] авылы*),  Кама Тамагы районы башлыгы (*[[1991 ел|1991]]-[[2001 ел|2001]]*).
* Юрий Василий улы Еров, ТАССР авыл хуҗалыгы министры урынбасары (*[[1985 ел|1985]]-[[1988 ел|1988]]*), КПССның Куйбышев райкомы беренче сәркатибе (*[[1988 ел|1988]]-[[1991 ел|1991]]*), Спас районы башлыгы (*[[1992 ел|1992]]-[[1995 ел|1995]]*), «Татарстанның элита орлыклары» берлеге җитәкчесе (*[[1995 ел]]дан*). РФ һәм ТР атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.
* Александр Иван улы Силантьев (*[[1946 ел]]ның [[1 июль|1 июле]], ТАССР, [[Тәтеш районы]], [[Удельное Нечасово|Удел Нечасово]] авылы*), табигатьне куллану өлкәсендә күзәтчелек итү федераль хезмәтенең Мари Ил буенча идарәсе башлыгы (*[[2002 ел|2002]]-[[2011 ел|2011]]*), РФ атказанган экологы.
* Радик Рәгыйп улы Зыятдинов (*[[1966 ел]], ТАССР, [[Апас]] авылы*), ТР дәүләт техник күзәтчелеге комитеты башлыгы (*[[2012 ел]]дан*).
* Әсхәт Гасыйм улы Гасыймов (*[[1941 ел]], ТАССР, [[Сарман районы]], [[Кәүҗияк]] авылы*), Тәтеш шәһәре башкарма комитеты рәисе (*[[1973 ел|1973]]-[[1984 ел|1984]]*). 
* Александр Александр улы Никифоров (*[[1956 ел]], ТАССР, [[Чүпрәле районы]], [[Чуаш Шәйморзасы]] авылы*), Буа машина төзү заводы директоры (*[[2003 ел]]дан*), ТР атказанган мелиораторы.
* Николай Семен улы Катков (*[[1928 ел]]ның [[18 декабрь|18 декабре]], [[Киров өлкәсе]], [[Нолинск районы]], Мошата авылы*), икътисад фәннәре докторы, профессор, 1969 елдан Мари дәүләт университетында икътисади кибернетика кафедрасы мөдире. РФ атказанган икътисадчысы.
* Фәрит Гыйльфан улы Борһанов (*[[1948 ел]]ның [[18 гыйнвар]]ы, ТАССР, [[Буа районы]], [[Югары Лашчы]] авылы*), Татар энциклопедиясе институтының бүлек мөдире (*[[1997 ел]]дан*).
* Габдрахман Габбәс улы Хафизов, тарих фәннәре докторы, профессор.
* Владимир Николай улы Фомин, авыл хуҗалыгы фәннәре докторы һ.б.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

*  Уку йортының рәсми сайты
*  Уку йортының «Татарстан Республикасы электрон мәгарифе» порталындагы сәхифәсе 
* Выпускники Тетюшского сельскохозяйственного техникума всегда востребованы. «Известия Татарстана», 20.11.2015 
## Моны да карагыз
* Тәтеш педагогика көллияте
* Тәтеш гражданнарны яклау көллияте

Төркем:Әлифба буенча көллиятләр
Төркем:1921 елда нигезләнгән уку йортлары
Төркем:Татарстан урта һөнәри уку йортлары
Төркем:Тәтеш уку йортлары