13 гыйнвар

**13 гыйнвар** — Милади тәкъвимендә беренче айның унөченче көне. Ел ахырына кадәр 352 көн кала.

#### 
###### 
###### 
*  – *[[демократия]] көне*.
*  – *[[ирек]]не саклау көне*.
*  – *[[ирек]]ле булу көне* (1967).
###### 
* ***Халыкара [[дин]]и һәм гомосексуаль [[җәмгыять]]ләр [[вәкил]]ләре арасында [[диалог]] көне*** (, , ).
* Халыкара арсланнар клубы (Lions Club International) — нигез салучы Мелвин Джонз көне (1879)
* , , , , , , ның  Република Српска һәм рус телле җәмгыятьләр — *Иске яңа ел ([[14 гыйнвар]] алды төн)*.
* Сидераль кышкы кояш торгынлыгы көне алды кичкә бәйле бәйрәмнәр:
** border|20px Һиндстан штатларында:
***  Андра Прадеш һәм  Тамил Наду — *Бхоги ([[:en:Thai Pongal#Bhogi|en]]) бәйрәме*.
***  Ассам — *Урука ([[:en:Bihu#Bhogali Bihu|en]]) төне*.
***  Пунджаб,  Харьяна,  Химачал-Прадеш — *Лоһри ([[:en:Lohri|en]])*
* :
** Кореялы чыгышлы американлылар көне (кайбер штатларда).
** Стивен Фостерны искә алу көне.
* border|20px Португалия муниципалитетлар бәйрәмнәре:
** border|20px Вила-Нова-ди-Пояриш (*Сентраль* (мәркәзи) регионы Пинхаль Интериор Норте субрегионы  Коимбра районы), 
** border|20px Кадавал (*Сентраль* (мәркәзи) регионы, Оэсте субрегионы  Лиссабон районы),
** border|20px Виана-ду-Алентежу (*Алентейо* регионы, Алентейо Сентрал субрегионы  Эвора районы) һәм 
** border|20px Санта-Марта-ду-Панагуаньо (*Норте* регионы Доуро субрегионы  Вила Реаль районы).
* border|20px Россия:
** Россия матбугаты көне.
** border|20px Татарстан — Татар әдәбияты классигы Фатих Әмирханны (1886-1926) искә алу көне.
* border|20px Швеция һәм border|20px Финляндия– Раштуадан соң 20нче көн, изге Кнут көне. Чыршылар өйләрдән чыгарыла, балалар өчен бәйрәм ясала.,
* *Чегәннәр* – **Банго Васил**, яңа ел.

## 
* 1919 — Семочки-Пашат фаҗигасе.  губернасы, Пашат белән Семочки авылларында ЧК отряды 53 кешене атып үтерә.
* 1986 – border|24px Индонезия һәм *ЛИПИ* физика фәнни эзләнүләр мәркәзен булдыра.

## 
 
* 1800 — Иван Грацинский,  
* 1827 — Николай Бекетов,  
* 1839 — Иван Краснопёров,  
* 1839 — Эрнест Ватсон,  
* 1854 — Пётр Александров,  
* 1861 — Дмитрий Бекарюков,  
* 1863 — Габриель Шершеневич,  
* 1863 — Виктор Несмелов, фәлсәфәче, , профессор.
* 1864 — Вильгельм Вин, Алмания галиме, физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* 1866 — Георгий Гурджиев, 
* 1883 — Валериан Васильев, чирмеш теле филологиясе галиме, мари этнограф.
* 1886 — Василий Молодцов, коми тел белгече, мәгариф һәм мәдәният эшлеклесе.
* 1894 — Нина Пигулевская,  
* 1895 — Борис Завадовский,  
* 1898 — Фәтхи Бурнаш, татар шагыйре, драматург, публицист, әдәбият тәнкыйтьчесе, тәрҗемәче.
* 1899 — Антонина Голубева, 
* 1908 — Елена Вечтомова, 
* 1909 — Мансур Мирзаәхмәтов, үзбәк совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
* 1911 — Лев Бараг, фольклорчы, әдәбият белгече, профессор.
* 1913 — Газинур Гафиятуллин, Бөек Ватан сугышы чоры Советлар Берлеге каһарманы (матросовчы), сержант.
* 1913 — Гайфетдин Гыйльметдинов, Бөек Ватан сугышы чоры Советлар Берлеге каһарманы, уксибәрче.
* 1917 — Валентин Бернадский, 
* 1918 — Василий Ашанин, 
* 1920 —  Владимир Иовлев, Советлар Берлеге каһарманы, танкист.
* 1923 — Пётр Никоноров, 
* 1925 — Мидхәт Габитов, 
* 1925 — Мидхәт Фәйзуллин, 
* 1927 — Сидни Бреннер, 
* 1928 — Гөлшат Зәйнашева, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, Җөмһүриятнең Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты, шагыйрә.
* 1928 — Ирина Кузьмина, 
* 1929 — Анатолий Шакшин, 
* 1935 — Рәис Беляев, Татарстан дәүләт эшлеклесе. 
* 1935 — Җәмит Рәхимов (1935-1996), төбәк язучысы, чәчмә әсәрләр остасы, тарихчы.
* 1936 — Наил Әюпов, татар актеры, танылгын сәхнә остасы.
* 1936 — Рәисә Кадыйрова, 
* 1938 — Зиннур Зиннәтуллин, 
* 1939 — Ринат Галиев, «Татнефть» АҖ генераль директоры (1990―1999).
* 1941 — Хәнәфи Бәдигый, татар шагыйре, мөгәллим.
* 1950 — Владимир Федотов, баянчы, Тукай премиясе лауреаты (2010).
* 1957 — Сергей Шашурин, 
* 1960 — Ольга Васильева, РФ фән һәм мәгариф министры (*[[2016 ел|2016]]*).
* 1960 — Эрик Бетциг,  
* 1961 — Рөстәм Әхмәдиев, 
* 1967 — Зөлфия Зарипова, 
* 1976 — Карина Абдуллина, Россия һәм Казакъстанның эстрада җырчысы.
* 1979 — Андрей Никитенко, 
* 1985 — Ринәл Галиев, 
* 1986 — Кирилл Лямин, 
* 1988 — Артур Исламов, татар опера җырчысы, көйязар.
* 1989 — Трийну Кивилаан, 
* 1990 — Евгений Ерёменко, 
* 1993 — Аделина Заһидуллина,

## 

* 1954 — Авраам Мельников, 
* 1871 — Даниил, 
* 1915 — Николай Бунге, 
* 1921 — Николай Писарев, 
* 1938 — Евгений Перепёлкин, 
* 1941 — Джеймс Джойс, ирланд шагыйре.
* 1944 — Михаил Зевахин, 
* 1949 — Айно Аалто, 
* 1949 — Александр Переманов, 
* 1950 — Галимҗан Шәрәф, милләт хадиме.
* 1953 — Борис Климов, 
* 1969 — Василий Илисавский, 
* 1974 — Иосиф Жинович, 
* 1980 — Пётр Малкин, 
* 1989 — Артур Моро, 
* 1995 — Игорь Акбашев, 
* 1996 — Константин Поспелов, 
* 2009 — Хәмзә Госманов, 
* 2012 — Рәүф Денкташ,

#### 
### [[Ислам]]
### [[Христианлык]]
* *Ортодокс яңа ел*, 13нчедән 14 гыйнварга төнендә, иске юлиан тәкъвиме буенча Россия, Белорусия, Украина һәм рус телле Сербия, Монтенегро, Република Српска, Македония илләрендәге җәмгыятьләрендә бәйрәм ителә.

#### [[Рәсем:Christian cross.svg|12px]] Көнбатыш Христианнарда
* Абдалла] († 852 ел), яки *Аллага тапшырылганы*(Алла колы), изге *Гумесинде* (Гомез) белән бергә Испания иленең Кордоба шәһәрендә хәлакъ төшүче.
* Агрицио, Тревири епископы
* Амедео, Клермонт монахы
* Андреа, Триер епископы, хәлакъ төшүче
* Бернон, Бургундиядагы Клуни монастырен оештыручы аббат
* Вероника Негрони, († 1497 ел) Милан шәһәре буендагы Бинаско яклы гыйффәтле кыз хатын
* Вивенцио, епископ
* Глафира, (IV гасыр) гыйффәтле кыз хатын
* Гоффредо, Каппенберг якларында монах
* Гумезиндо һәм Сервидио, хәлакъ төшүчеләр
* Джордж Фокс, кваккер хәрәкатен оештыручысы, Англикан чиркәвендә аеруча ихтыйрам ителә
* Джулиано Госпитальер, хәлакъ төшүче, Фалерия яклары яклаучы изгесе булып санала
* Доменико һәм Джузеппе Фам Троң Хам, һәм Лука Тин, хәлакъ төшүчеләр
* Дэзиньято, Маастрихт епископы
* Иветта (Йутта), † 1228 ел) Хоэй җирлегеннән, шатлыклы тол хатыны
* Ида, († 1226 ел) Аргенсоллес яклы
* (Х)ильдемаро, († 1097 ел) Арруэз аббаты
* Кнут IV, Дания патшасы
* Кентингерно, яки Мунго, Глазго шәһәре епископы һәм аббат
* Леогизиль (Лонгис), аббат
* Леонцио, † 337 ел) борынгы Каппадокияның Цезарея шәһәре епископы
* Маттео, Лана шәһәреннән mercedario
* Одоне, Новарра якларыннан certosino
* Палладий, монах
* Пиетро, Капитолиас якларында хәлакъ төшүче
* Потито, martire
* Ремигио, († ~ 536 ел) Реймс епископы
* Секондо (Секондино), Энон һәм Квирион, хәлакъ төшүчеләр
* Стефан, († 1061 ел) Бурж шәһәре епископы
* Теодор, Сенс шәһәре епископы
* Эногатус, Гвик-Алет шәһәре епископы (Сент-Мало)
* Эрбино

#### [[Рәсем:OrthodoxCross(black,contoured).svg|12px]] Көнчыгыш христианнарда
* Автаназий, хәлакъ төшүче
* Иринарх, (1616 ел) Ростов шәһәреннән
* Максим, (1320 ел) Атос тавының *Капсокаливия* скитыннан
* Пахомий, Греция илендә хәлакъ төшүче
* Петер, Анум якларыннан, Херополис шәһәрендә хәлакъ төшүче
* Элеазар, (1656 ел), Анзерск утравында Соловки монастырендә
* Якоб, (~338 ел)Нисибис яклары епископы,

#### Бердәм Католик һәм Православ изгеләре
* Хермил һәм Стратоник, (315 ел), Белград шәһәрендә хәлакъ төшүчеләр
* Хилари, Пуатье епископы, (367 ел), Парма шәһәрен яклаучы изге дип санала
* Элиан, (VI гасыр) Англияның Корнуэлл якларында миссионер

========
Аллан
Бернон
Вузирис
Вусирис
Гавденций
Гаий
Галасий
Геласий
Годфрой
Джеффри
Жофре
Иветта
Ивонна
Ириней
Ириний 
Йона
Мартина
Мелания
Нема
Олимпиодора
Петр
Риний
Саламин
Хиларион
Хилария
Хилэр
Чели
Эрвана
Эрванез

### Башка диннәр/ышанулар
Румның борынгы дины һәм илаһларын искә төшерү йолалары:
* Иди
* Йов Статор

## Шулай ук карагыз

## [[Cылтама]]лар
* Календарь событий Calend.ru
* Православ исемнәре һәм көн бәйрәмнәре
* Portal Sao Francisco (Бразилия)
* Бөтендөнья Католикларның очрашу порталы, испан телендәге көн изгеләре бүлеге
* Франсыз телле дөнья көннәре порталы

## [[Искәрмә]]ләр

Төркем:13 гыйнвар
Төркем:Ел көннәре