Дордой (футбол клубы)

**«Дордой»** (  ) - Бишкәк  шәһәрен күсәтүче кыргыз футбол клубы. Ул 1997-нче елда оешкан. Башта ул Нарын шәһәрен тәкъдим итте һәм 2004 елдан «Дордой-Динамо» дип аталган. 2010 ел башында Бишкәккә күчерелә һәм «Дордой» дип атала башлый. Кыргызстанның иң титуллы һәм иң көчле клубларының берсе .

Кыргызстанның 12 тапкыр чемпионы (2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014, 2018, 2019, 2020), 10 тапкыр Кыргыз Кубогы җиңүчесе (2004, 2005, 2006, 2008, 2010), 2012, 2014, 2016, 2017, 2018), АФК Президент Кубогының 2 тапкыр җиңүчесе (2006, 2007), Кыргыз Супер Кубогының 4 тапкыр җиңүчесе (2012, 2013, 2014, 2019).

## Элекке исемнәре

* 1997 - «Дордой» Нарын
* 1998 - «Дордой-Жаштык» - СКИФ Бишкәк
* 1999-2004 - «Дордой» Нарын
* 2004-2010 - «Дордой-Динамо» Нарын
* 2010 елдан - «Дордой» Бишкәк

## Тарих

### Башлангыч чор
Клуб 1997-нче елда эшкуар Аскар Салымбеков тарафыннан оештырылган. Команданың беренче составына Бишкәктән «Семетей» яшьләр клубы уенчылары керде.

Беренче матч 3 мартта «Алга-ПВО»га каршы уйналды, соңыннан ул чемпионатның көмеш призеры булды. Профессиональ ярышларда «Дордой» чыгышын беренче Лигадан башлады. 1997 елгы дебют сезонында ул нибары 8 нче урынны гына яулый алды.

1998-нче елда «Дордой» Физик культура институты командасы белән кушылды һәм «Дордой-Жаштык» -СКИФ дип аталган. 1998 елгы беренче лигада 12 команда чыгыш ясады. Сезон нәтиҗәләре буенча, Нарын уенчылары, «Динамо-Азия-Караван» һәм «Динамо» клубларыннан гына калышып, өченче урынны яуладылар.

Әмма алар югары лигада урын өчен көрәшүдән баш тарттылар, шуңа күрә уен матчларын «Дордой» уйнады. Аларның нәтиҗәләре буенча Нарын уенчылары Премьер-лигага күчте. Шул ук сезонда клуб Кыргызстан Кубогында Бишкәкнең «Динамо-Азия-Караван» командасына каршы 1/16 финал матчы белән чыгыш ясарга тиеш иде, әмма «Дордой» турнирда катнашудан баш тартты. .

1999 елгы сезон Премьер-лигада команда өчен дебют сезоны булды. Ул «Жаштык-Ак-Алтыны» һәм «Очыш» бронза призерларыннан 14 очкога калышып, 5 нче урынны алды.

Шул ук сезонда «Дордой», ниһаять, Кыргызстанның бәйсезлек Кубогында чыгыш ясады. Финалның 1/32 өлешендә нарынлылар «Энесай» ФК белән очрашты һәм аны 5:2 исәбе белән отты. Динамо-Аэропорт ярышлардан китте, һәм «Дордой» техник җиңү аркасында 1/8 финалга чыкты  .

2000-нче елда, чемпионат нәтиҗәләре буенча, «Дордой» 6-нчы урынны яулады, һәм башкаланың СКА-ПВО чемпион булды. Командага 1992—2006 елларда Кыргызстанның иң продуктив футболчысы Замирбек Жумагулов кушылды. Соңрак ул команда тренерларының берсе булды  . «Дордой» Кыргыз Кубогыннан беренче этапта - 1/8 финалда Бишкәктән Динамога 0: 3 исәбе белән оттырды.

2001-нче елда «Дордой» исемлегенә саклаучы Руслан Сыдыков кушылды, ул соңгы берничә елда команданың даими капитаны булып эшләде. Бу сезонда клуб беренче тапкыр бронза медальләр яулады.  2002 һәм 2003 елларда соңгы ике чемпионатта  ул уңышын кабатлады.

### Беренче җиңүләр
2004-нче елда «Дордой»  «Дордой-Динамо» дип үзгәртелде. Баш тренер вазифасын Борис Подкорытов алды, ул командасын берничә тәҗрибәле футболчы белән тулыландырды, ул вакытта алар җыелма командада иң яхшы уенчылар иде.

«Дордой» үз тарихында беренче тапкыр чемпионатта отты, ул төп көндәшен — «СКА-Шоро» ны 5 очкога артта калдырды. 28 туп керткән Замирбәк Жумагулов лиганың иң яхшы бомбардиры булды .

Кыргыз Кубогы финалында «Дордой» «Жаштык-Ак-Алтын»ны 1: 0 исәбе белән җиңде, һәм бу кубокны тарихта беренче тапкыр яулады. Матчтагы бердәнбер тупны Марлен Касымов кертте  .

2005 сезоны башланганчы, Борис Подкорытов командадан китте, һәм аның урынын моңа кадәр булган Михаил Тягусов алды. Сезон нәтиҗәләрен "Шоро-СКА " белән "алтын матч" хәл итте. Җиңүче төп вакытта да, өстәмә вакытта да ачыкланмады һәм матч язмышын пенальти сериясе хәл итте. Аларның нәтиҗәләре буенча 4:2 исәбе белән җиңүне «Дордой» яулады һәм икенче тапкыр рәттән чемпион титулын яулады.

2005 Кыргызстан Кубогы финалында «Дордой» тагын 1: 0 исәбе белән «Жаштык-Ак-Алтын»ны җиңде һәм икенче тапкыр рәттән бу кубокны яулады  . Голны Сергей Чикишев кертте  .

Сезон 2006 «Дордой» бер җиңелү белән үткәрде. Ләкин, узган елгы кебек, чемпионат “алтын матчта” уйналды. Тик хәзер нарынлыларның көндәше Кантның «Абдыш-Ата» командасы булды. Бу ярышта 4:0 исәбе белән «Дордой-Динамо» җиңде.

2007 сезонында «Дордой» тагын бер тапкыр чемпионлыкны яулады, шул ук вакытта " Абдыш-Ата " дан 9 очко белән аерылды. Шулай да, чирекфинал этабында ил Кубогында клуб төп көндәшенә оттырды, ике матчны да минималь 0: 1 исәбе белән оттырды .

### Соңгы тарих

Яңа тарих рус белгече Сергей Дворянковның килүе белән бәйле, ул клубта 2008 елдан 2013 кадәр елларда баш тренер булып эшли. 2008-нче елда «Дордой-Динамо» кабат Кыргызстан чемпионы булды. Команда шулай ук финалда Кара- Суудан «Жаштык-Ак-Алтын»ны җиңеп, Кыргыз Кубогын яулады.

2009 сезонында  «Дордой-Динамо» 6 тапкыр рәттән ил чемпионы булды («Абдыш-Ата» тагын артта калды), ләкин ил Кубогы финалында «Дордой» урынына башка командалар уйнады - «Абдыш-Ата» һәм «Алай».

2010 ел команда өчен  Нарыннан Бишкәккә күчү белән башланды.Чемпионатта» «Дордой»«Нефтчи»ны (Кочкор-Ата) алга уздырып, икенче урынны алды.  Әмма Кубок финалында дордойлылар нефтьчеләрне 3:0 исәбе белән тар-мар итеп, реванш алдылар. Бу матчта Юрий Волос, Эльдар Әмиров һәм Мирлан Мурзаев голлар белән билгеләп үтелде .

2011-нче елда Дордой чемпионатны яулады , ләкин 2011-нче елда Кыргыз Кубогында клуб ярымфиналда Кочкор-Атаның «Нефтчи»га 1: 2 исәбе белән оттырды  .

2012 елда  «Дордой» 8 нче тапкыр Кыргызстан чемпионы булды. Кубок финалында 6:1 исәбе белән «Алга» ны җиңделәр һәм 6 нчы тапкыр трофей яуладылар .

## Халыкара турнирлар

### АФК президенты Кубогы

#### 2005
АФК Президенты Кубогының беренче уены 2005 елда Непалда узды. 2004 елда Кыргызстан чемпионы буларак, Дородой анда уйнау хокукын алды Турнирда барлыгы 8 клуб катнашты, алар үз илләре чемпионы булганнар иде. Алар ике төркемгә бүленде - һәрберсендә дүрт команда. Дордой В төркеменә Шри-Ланка «Блю-Стар», Пакистан УАПДА»  һәм Камбоджа «Хэллоу Юнайтед» белән керде.  2005 елгы Президент Кубогының барлык матчлары да Катмандадагы «Хэлчоук» һәм «Дашарат Рангасала» стадионнарында узды.  «Дордой» ның беренче матчы 5 майда номиналь хуҗа ролендә «Хэллоу Юнайтед»ка каршы булды.  Беренче таймнан соң кыргыз клубы 5:1 исәбе белән сизелерлек өстенлеккә ия булды. Ә матчның йомгаклау счеты 6: 1 иде. ике тапкыр Марлен Касымов (24 'һәм 43') һәм Андрей Краснов (25 'һәм 39') аерылып тордылар. Сергей Чикишев (28 ') һәм Валерий Березовский (71') һәрберсенә бер туп керттеләр.  Аннары  «Дордой» 7 майда Дашарат Рангасала стадионында «Блю Стар»га каршы уйнады һәм көндәшне 8: 1 исәбе белән җиңде (беренче таймнан соң 5: 1).  Төркем этабының соңгы матчы Пакистан УАПДА клубына каршы булды.  Аның дордойлары 0: 1 исәбе белән оттырдылар. 81-нче минутта Владислав Волков капкасына Ариф Мехмуд туп кертте   «Дордой» һәм «Блю Стар» ярымфиналга чыкты. 

Ярымфиналда көндәш Непалның «Три Старз» клубы булды ул  "А" төркемендә икенче урынны алды.   Матч 12 майда уйналды һәм төп вакытта тупсыз тәмамланды. Матч язмышын унбер метрлы удар хәл итте, аларда 4:3 исәбе белән җиңеп, «Дордой» финалга чыкты

Финал матчы 14 майда «Дашрат Рангасала»стадионында узды. "Дордой» күрше Таҗикстанның" Регар-ТадАЗ» командасы белән очрашты Беренче таймнан соң «Дордой» 0: 1. Ләкин, матч ахырында исәп таҗиклар файдасына 0: 3 иде. .  «Дордой» АФК президенты Кубогында икенче урынны алды. Турнирның баш тренеры Михаил Тягусов иде.

### АФК Кубогы
2015 елның февралендә төркмән «Ахал»ына (0: 1) отттырып,  «Дордой» АФК Кубогында дебют ясый .

2017 елда, Кыргыз Кубогындагы җиңү аркасында, Дордой АФК Кубогының беренче сайлап алу турында катнашу хокукына ия булды. 31 гыйнвар, 2017 "Дордой" ОШ шәһәрендә А. Сөембаеев исемендәге стадионда  Төркмәнстан "Балкан" клубы белән  - 1: 1 уйнады. Бер атнадан соң, Төркмәнстан Балканабатында Руслан Сыдыков командасы 2: 1 белән җиңде  .

Турнирның чираттагы турында Дордойга Таҗикстан вице-чемпионы - "Хосилот" клубы каршы чыкты. Ошта "Дордой" җиңде (1: 0), ә Душанбегә чыгу юлында җирәбә  (1: 1) язылды. Бу уңыш аркасында "Дордой" үз тарихында беренче тапкыр АФК Кубогының төркем раундына чыкты. Әмма аның нәтиҗәләре буенча төркемдә соңгы урын алды.

Бер елдан соң, 2018-нче елда, Александр Крестинин килү белән, Дордой кабат Кыргызстан Кубогын яулады һәм АФК Кубогында катнашу хокукын алды. Тик турнирның беренче раундында ук төркмәннең "Ахал"командасын алга таба уздырып, сыгып китә. 1: 3 үз мәйданында һәм Балканабатта 2: 2 була .

2018 елда команда, Кыргызстан Кубогын һәм Кыргызстан чемпионатын яулап, алтын дубль алды. Милли чемпионаттагы уңышлар аркасында "Дордой" төркем турыннан ук башларга хокук алды. Беренче турда Бишкәктә Төркмәнстанның "Алтын Асыр "командасы белән ничья теркәлде (1:1)  .

Моннан соң "Хуҗанд" (1: 3) һәм "Истиклол" (1: 4) таҗик клубларыннан берьюлы ике җиңелү булды. Ләкин, киләсе өй матчында, исәптә оттырып, "Дордой" җиңүне "Истиклол" дан тартып алды (2: 1).

## Уңышлар

* **Кыргызстан чемпионаты**
** **Чемпион (13) (рекорд): 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014, 2018, 2019, 2020, 2021**
** **Вице-чемпион (5):** 2010, 2013, 2015, 2016, 2024.
** **Өченче урын (5):** 2001, 2002, 2003, 2017, 2023.
* **Кыргызстан Кубогы**
** **Җиңүче (10) (рекорд): 2004, 2005, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016, 2017, 2018.**
* **Кыргызстан Супер Кубогы**
** **Җиңүче (4) (рекорд): 2012, 2013, 2014, 2019**
** **Финалист (3):** 2011, 2017, 2018.
* **АФК президенты Кубогы**
** **Җиңүче (2): 2006, 2007.**
** **Финалист (4):** 2005, 2008, 2009, 2010 .
** **3-4 нче урыннар (1):** 2012.
* **Ала-Ту Кубогы (халыкара турнир)**
** **Җиңүче (4):** 2011, 2015, 2016, 2018.
**
* **Ала-То Кубогы (Кыргызстан клублары турниры)**
** **Җиңүче (1):** 2005.
* **Исчиляр Кубогы (Китай)**
** **Җиңүче (1):** 2006.

### Тренерлар штабы
*мәгълүматлар буенча рәсми сайтта 


== Барлык тренерлар ==

* *мәгьлүмәтләр юҡ* (1997—1999)
* Турде Каппарович Андабеков (2000)
* Александр Канцуров (2000)
* *мәгьлүмәтләр юҡ* (2001)
* Михаил Тягусов (2002)
* Борис Подкорытов (2003—2004)
* Михаил Тягусов (2005)
* Борис Подкорытов (2006—2007)
*  [[Дворянков, Сергей Александрович|Сергей Дворянков]] (2008—2013)
*  [[Милосавлевич, Завиша|Завиша Милосавлевич]] (2014—2015)
* Анарбек Ормомбеков (октябрь 2015 — июнь 2016)
* Руслан Сыдыков (июнь 2016 — июнь 2017)
*  [[Крестинин, Александр Сергеевич|Александр Крестинин]] (июнь 2017 — )

== Ферма клублары ==
Төрле вакытларда «Дордой»ның югары лигада чыгыш ясаган «Мурас-Спорт» (2006), «Плаза» (2008-2009), «Ала-Тоо» (2012-2016)  фарм-клублары була. Беренче лигада даими рәвештә «Дордой»-2 даими чыгыш ясый, ул турнирда берничә тапкыр җиңүче була.

Бу турнирда башка ферма клублары да катнаштылар - гадәттә туган ел буенча спецификацияле яшьләр командалары: "Дордой" -94, "Дордой" -99 һәм "Дордой" -2000. 2017 елда команда 1 лига чемпионы булды, 2018 елда бронза призер булды.

Хәзерге вакытта Мурат Джумакеев җитәкчелегендә клубның резерв командасы Кыргызстан Милли Лигасында (1 Лига) уйнауны дәвам итә.



== Искәрмәләр ==


== Сылтамалар ==

* [http://fc-dordoi.kg Официальный сайт]
* [https://web.archive.org/web/20140222180901/http://www.flk.kg/teams/top-league/dordoi Профиль на *flk.kg*]
* [http://int.soccerway.com/teams/kyrgyzstan/football-club-dordoi-dynamo/13094/ Профиль и статистика] на сайте soccerway.com
* [http://www.transfermarkt.co.uk/en/fc-dordoi-bishkek/startseite/verein_13599.html Профиль на сайте *transfermarkt'']

Төркем:Әлифба буенча футбол клублары