1 май

**1 май** — Милади тәкъвимендә бишенче айның беренче көне. Ел ахырына кадәр 244 көн кала.

#### 

###### 
*  ***Халыкара эшчеләр көне*** яки ***[[Беренче май (бәйрәм)|Хезмәт бәйрәме]]*** (, , , , , ).

###### 
* , ,  — ***Милли [[Конституция]] (милләтнең нигезе) көне*** (, , ). 
*  Казакстан — ***Җөмһүрият халыклары бердәмлеге көне*** (, ).
*  ССРБда — *Хезмәтчәннәрнең халыкара теләктәшлек көне*.

###### 
* ***Гадәти май башы көне*** (, ).
**  — ***[[Энҗе чәчәк]] көне*** ().
**  — ***[[Гашыйклар]] көне*** (). 
* ***Халыкара кеше күрмәгәндә [[көнбагыш]] утырту көне*** (, ). 
*  АКШ — ***[[Хокук]] көне*** ().
*  /  — ***Леи чәчәк гирляндалары көне*** (, ). 
*  — ***Бразилияле [[әдәбият]] көне*** (, , ). 
*  /  Гөҗәрат — ***Гөҗәрат [[штат]]ы оешу көне*** (, , ).
*  /  Махараштра — ***Махараштра [[штат]]ы оешу көне*** (, , ). 
* Кельт чыгышлы ирланд, шотланд һәм манкс халкы — ***Белтейн*** ритуаллары көне  (, ).

#### Киң вакытлы халыкара чаралар

## 
* 1707 —  һәм нең бер дәүләткә берләшүе турындагы уния үз көченә керә.
* 1786 — да беренче тапкыр Моцартның «Фигаро туе» операсы куела.
* 1917 — Мәскәүнең Әсәдуллаев йортында I Бөтенрусия мөселман корылтае узган. Корылтай Ырынбур мәхкәмәи шәргыясен Эчке Россия һәм Себер мөселманнарының диния нәзарәте итеп үзгәртә һәм Галимҗан Барудине аның мөфтие итеп сайлый.
* 1926 — «» авиаширкәте беренче рейсын башкара.
* 1948 —  барлыкка килә.
* 1951 — нең  шәһәрендә  ***[[Азат Европа радиосы/Азатлык радиосы]]*** үз эшен башлый.
* 1999 — Болыт Боб Шакмак Ыштаннар маҗаралары турында мультипликация сериалы чыга башлый.
* 2003 — Джордж Буш та хәрби кампаниянең тәмамлануын игълан итә.
* 2004 — **нә** , , , , , , , ,  һәм  дәүләтләрен кабул ителә.

## 
 
* 1672 — Джозеф Аддисон, инглиз язучысы, публицист, сәясәт эшлеклесе, журналист.
* 1764 — Бенджамин Латроб, АКШ архитекторы (Капитолий).
* 1827 — Жюль Бретон, француз рәссамы.
* 1830 — Гвидо Гезелле, фламанд шагыйре һәм тел белгече.
* 1850 — Мукими, 
* 1869 — Хрисанф, 
* 1887 — Галимҗан Идриси, Нацист Германиядәге татар дин һәм җәмәгать эшлеклесе.
* 1889 — Мәхмүт Дулат-Али, татар инкыйлабчысы, РСДРП әгъзасы.
* 1894 — Ильяс Җансүгиров, 
* 1894 — Мария Реститута, 
* 1895 — Николай Ежов, совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе, НКВД генераль комиссары.
* 1899 — Ион Кодица, совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
* 1899 — Рәхим Максутов, 
* 1900 — Александр Ват, поляк шагыйре, тәрҗемәче.
* 1901 — Феодосия Дембицкая, 
* 1902 — Зиннәт Вәлиев, 
* 1903 — Георгий Максимов, 
* 1905 — Әхмәт Исхак, татар шагыйре.
* 1905 — Виктор Гусев, 
* 1908 — Всеволод Федынский, 
* 1908 — Мәхмүт Игъламов, 
* 1910 — Бәһиҗә Боран, 
* 1911 — Бәдри Мәмбәтколов, 
* 1911 — Генрих Абрамович, газ динамикасы галиме, профессор.
* 1911 — Рәшит Мортазин, 
* 1914 — Мирза Рәхмәтов, 
* 1915 — Мина Урган, 
* 1915 — Тимер Арслан, татар һәм башкорт шагыйре.
* 1916 — Габдулла Баттал, 
* 1916 — Торсынбай Улҗабаев, 
* 1917 — Ибнеәмин Альбетков, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәре укчылар батальоны командиры, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1918 — Бәшир Рәмиев, совет уйлап табучысы, беренче СССР санакларын («Стрела», «Урал-1») төзүче. 
* 1920 — Мая Кулиева, 
* 1921 — Николай Ковалев, 
* 1921 — Николай Непримеров, 
* 1922 — Кайхөсрәү Д. Ирани, 
* 1926 — Николай Баныкин, 
* 1926 — Мирза Мәхмүтов, татар галиме, педагог һәм шәркыятьче.
* 1927 — Кави Латыйп, татар язучысы, фронтовик шагыйрь.
* 1927 — Лендруш Хуршудян, 
* 1929 — Гайнетдин Габдерахманов, 
* 1930 — Майя Инджикян, 
* 1930 — Резеда Вәлиева, татар язучысы.
* 1931 — Аркадий Родыгин, 
* 1931 — Мират Бәкирев, 
* 1932 — Кадим Гарифуллин, 
* 1932 — Тәлгать Хөрәмшин, 
* 1933 — Ирина Студенцова, 
* 1933 — Рәфкать Сәфәров, атом физикасы галиме, профессор.
* 1934 — Мөҗип Низамиев, 
* 1935 — Вакыйф Нуруллин, татар язучысы.
* 1935 — Зикаф Давытов, 
* 1935 — Мөхәррәм Сәлимов, 
* 1936 — Дилбәр Габдерахманова, дирижер.
* 1937 — Фәния Азанова-Вафина, 
* 1938 — Илес Татаев, 
* 1940 — Мансур Шиһапов, татар шагыйре.
* 1941 — Венер Сәлимов, ТР КГБсы рәисе (1993-1999), ТР атказанган юристы.
* 1941 — Рима Царева,
* 1941 — Тәүфикъ Әйди, татар язучысы, прозаик, публицист.
* 1943 — Рәфкать Таҗиев, 
* 1946 — Мирсәй Гариф, язучы, тарихчы.
* 1950 — Валериан Некратов, 
* 1950 — Миңсылу Усманова, 
* 1950 — Фатыйх Сибәгатуллин, 
* 1952 — Анатолий Незнакин, 
* 1952 — Әлфинур Хисами, 
* 1955 — Җиһанур Фазуллин, 
* 1956 — Камил Гилманов, 
* 1965 — Андрей Трифонов, 
* 1970 — Хавьер Грасия, 
* 1972 — Тамара Хукуотер, 
* 1974 — Мөршидә Кыямова, 
* 1991 — Сергей Емелин, 
* 1994 — Петра Гинчицова, 
* 1996 — Айгөл Әхмәтшина,

## 

* 1813 — Иван Жарков, сәүдәгәр, җәмәгать эшлеклесе, иганәче.
* 1870 — Николай Чернеевский, 
* 1873 — Давид Ливингстон, инглиз сәяхәтчесе.
* 1904 — Антонин Дворжак, чех композиторы.
* 1920 — Маргарита Коннаутская, 
* 1942 — Матвей Спиридонов, 
* 1945 — Зәки Хәбибуллин,  Советлар Берлеге Каһарманы (1945).
* 1950 — Мәммәд Сәид Ордубади, 
* 1964 — Михаил Великанов, 
* 1978 — Арам Хачатурян, 
* 1979 — Виль Липатов, 
* 1982 — Рубен Аванесов, тел белеме галиме, профессор.
* 1983 — Сөләйман Гафиятуллин, янгын сүндерүчесе, җитәкче.
* 1984 — Николай Некрасов, 
* 1988 — Гали Дәүләтказин, 
* 1990 — Инна Федорова, 
* 1991 — Александр Меркушев, 
* 1994 — Айртон Сенна, Бразилия автогонщигы.
* 1995 — Анатолий Воронов, 
* 1996 — Елена Колотинская, 
* 2001 — Ольга Бардина, 
* 2002 — Татьяна Калашникова, 
* 2004 — Александр Вишняков, 
* 2004 — Мидхәт Шакиров, Башкортстан АССР өлкә комитеты беренче секретаре.
* 2006 — Рауно Лехтинен, 
* 2008 — Димитр Аврамов, 
* 2012 — Руфина Гашева,

## Искәрмәләр

Төркем:Ел көннәре
Төркем:1 май