open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tutu hlama

thumb|Tutu hlama (竹筒飯)Smluun tutu hlama ka djima o asi ka kingal hngkawas hnraan na, kika malu balay smluun ni suyang bi knux na uri. Djima smluun tutu hlama o ini tduwa ka rudan bi ni qthur balay uri, nasi rudan bi ka djima ga ini khada buwax dhquy mniq kska tutu djima hida. Smmalu tutu hlama o musa dgiyaq miing bbaraw kulaw ka djima,dhuq sapah do o skngalun kulaw kmrut ni snagun ni tqrian buwax dhquy rmbgan yaa 2 tuki, hpuyun yaa bi 2 iyax tuki do o mhada, ngalun ni pstluun, tleetu ka tutu hlama nii o kika malu bi suyang bi knux na uqun , mkan o asi tcingun mksaax ka djima, kiya ka ngalun ka hlama gaga lbuun lhpis bi mdka lblak mniq ska djima.suyang bi knux na ana ima seejiq smkuxul mkan. 
## Pnyahan kari(參考資料)
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Uhuru Kenyatta

thumb|Uhuru Kenyatta|alt=Uhuru Kenyatta.jpg
Uhuru Kenyatta

Mntucing hngkawas 1961 idas 10 jiyax 26 ka Uhuru Kenyatta ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Kenya ta sayang o kiya ka Uhuru Kenyatta, pnaah hngkawas 2013 idas 4 jiyax 9 pnrajing kmlawa klwaan.

= Uhuru Kenyatta（烏胡魯甘耶達） =

## Kndusan（生平）
**Uhuru Kenyatta  **ka laqi na Kenya  muwaya balay  tu1 pnrdingan phiyu qnlhangan soto Jomo Kenyatta. Hangan niya Uhuru  mniq kcka kari Kiswahili dungus niya ka ‘Mtrawah’, smatang spuda hiya madas  rdax mtrawah hiti quri qnlhangan. **Uhuru Kenyatta** mnniq Nairobi na Pyasan Tukcka Saint Mary muya, lngkawas 1979 dhuq kngkawas 1980 mniq qmpah Kenya Sangyey Ginghang. Snpeyyah mnhdu muyas pyasan tukcka  daw, wada mquri Amirika Pyasan Tubeyhing Amherst College muyas smluhay keyjay, seyji mi seyhu swey. Snpeyyah mnhdu muyas pyasan Tubeyhing Amherst College tbrinah miyah Kenya, wada   phiyu cuko pnyahan pnwalang na kojyo Wilham Kenya Limited.                   

Kngkawas 2002 cida, rmirih ccngtang Kenya Afrika Minjoku Ryeynmong muda seyngkyo soto mi wada ini baka, mhdu Kenya Afrika Minjoku Ryeynmong qnbsyaqan 40 knkawas qmlahang qnlhangan.                       

Kngkawas  2005 prading, ngalan Kenya Afrika Minjoku Ryeynmong cusi.                                                       

**Uhuru Kenyatta**  u wada  hliyan  mniq iyax kngkawas 2007 seyngkyo soto cida, dmudul kngkawas 2007-2008 Kenya  Qnrqilan, qnrqilan niyi u ya  bay 1300   hiyi sediq ka wada mhuqil, beytaq so ini pndungus  psbalay ka qcahur minjoku Kenya.                                                          

Kngkawas 2014das 12, Kwoci Sings Hoying u wada malax pquri **Uhuru Kenyatta  ** Kngkawas 2014  idas 12, Kwoci Sings Hoying u wada malax  pquri **Uhuru Kenyatta** na hmili Cumi Tbrinah Ssediq. Kwoci Sings Hoying  keynsakwan Fatubensoda mniq kcka 1patas rmngaw, seyhu Kenya ini sruwa psupu qmpah wada madas ‘Krinah Mqriqu’ ka uuda niyi.  Pkla kari ka hiya, nasi niqan knou cngcyu  ka pcriyu pa, rngiyun niya ka biyax muda  mntxan tmiyu kokoso  dungan.                                                                      

Kngkawas 2013 idas 3 cida, **Uhuru Kenyatta** u wada mbiyax mangal  50.07% hyo niya mi wada na  ini baka ka pnsung hiya Raila Odingga, wada mntu4 soto Kenya ka  **Uhuru Kenyatta.**                                                                           

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Ukang

Ukang（烏槓部落）

Gaga mniq Hwareyseyn Jweysweysyang ka alang Ukang.

288 sapah ka kneegu na sapah, 700 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 13% niqan  89 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 87% niqan 611 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis35%, Paiwan1%, Truku4%, Tayal1%, Bunun2%, ni rahuq na o1%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Ulaljuc

Ulaljuc（泰武/吾拉魯滋部落）

Gaga mniq Pingtung Taywusyang ka alang Ulaljuc.

225 sapah ka kneegu na sapah, 915 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 896 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan  19 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan95%, Bunun1%, ni rahuq na o2%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Ulay

## Ulay（烏來部落）

Gaga mniq Sinpeysu Uraycyu ka alang Ulay.

871 sapah ka kneegu na sapah, 2,734 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 41% niqan 1,130 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 59% niqan 1,604 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 37%, Amis 2%, Bunun 1%, Paiwan 1%.

## Ulay（清泉部落）
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Ulay.

189 sapah ka kneegu na sapah, 511 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 92% niqan 468 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 8% niqan 43 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 86%, Saysiyat 3%, ni rahuq na o 2%.

## Hangan alang (部落名稱)

Hangan alang    Alang Cing-cyueyn【Ulay】

## Thuyang alang (部落特色)
Pnseanak alang    Paru bi brnuxan ayug yayung ni alang.

## Nniqan alang (所在位置)

Sin-cu-seyn Wu-fung-syang Taw-san-cun.

## Klbangan (範圍)

Llbangan Gaga meigi ni daya qsiya ayug Sang-ping-si.

## Kndkilan lnglingay (地理環境)

Llingay nniqan   brnuxan.	 

## Kklaan ppanan (交通資訊)

Pgkla ppanan rulu   kung-ru：Paah wayay elug pstlaway Sin-cu, mquri seyn-taw 122 rmgriq rulu, muda Cu-tung, Wu-fung mnuda elug bling Taw-san do uxay biyaw dhuq da. 

◎Duma：Kndadax Sin-cu-s teapa Sin-cu Qe-yun mquri Cu- tung, kiya ni kndadaxCu-tung priyux rulu teapa Sin-cu qe-yunmquri Cing-cyueyn do kika pdhuq da. 

## Mlutuc syusan teync (電子地圖連結)

Mlutuc teyn-c ti-tu.teyn-c ti-tu alang.

## Nniqan seejiq alang (部落所屬族群)

Klgan seejiq alang  Atayal.

## Skari kari (使用言語)

Skari kari  kari Atayal, kari Tlu.

## Snhiyaan (宗教信仰)

Snhiyan cung-cyaw   Teyn-cu-cyaw.

## Pnyahan alang (部落由來)

Pnyahan alang  Kla knbrxan alang Pay-ran Saysyac ka dxgal, yaa bi brah 120 hngkawas siida, yaasa mrana ka seejiq Pa-lay-se, ini tuku mduuy ka dxgal da. Kika mquri seejiq Pay-ran- se kmbarux dxgal, niqan 12 tnsapah 63 hiyi thjil Cing-cyueyn phiyug kingal bgurah se.

## Kklaan rrigaw (旅遊觀光資訊)

Pgkla rgrigan kwan-kwang  pusu sqyanan dxgal：◎qhjing Cing-cyueyn, tglaq Tu-cang, Sing-cu Wu-fung Syuey-pa dxgalan msangay qtaan kwan-kwang.

◎ qhjing Cing-cyueyn Snlayan hngkawas 2, klwaan Tanah Tunux siida ida “qhjing Cing-sang” ka hangan na han, ida kuxul bi niqan hangan Tanah Tunux. Saw ka Cin-tay-sklaun bi ana ima na Cang-saw-sway Syuey-rang, wun-syuey cwo-cya San-maw dnii ga ida mnsblayiq trbu suyang balay qhjing jwo-cin-sing tan-swan hinikana. Meiyah mniq dgiyaq hini msangay o ida pnseanak bi nniqan. Qmita phpah snegil ka srnabaw, qmbahang uyas kjiyac ka rbagan, qmita wasaw dara ka krbuhan, qmita huda ka misan, knsuyang kingal hngkwasan o tduwa trbu qhjing nganguc ni qtaan kana, tduwa ksun“ knsuyang nniqan” ka hini.

## Pnyahan bnatas (參考資料)
 泰雅族的文化－部落遷徙與拓展 桃山泰雅教育網 

**Qtaan bnatas** ****

Kndusan Atayal-Tnhjilan ni knrana alang Kaji ttgsa Atayal Taw-san(桃山泰雅教育網) 

## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Ulivelivek

Ulivelivek（初鹿部落）

Gaga mniq Taytung Peynansyang ka alang Ulivelivek.

97 sapah ka kneegu na sapah, 302 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 67% niqan 202 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 33% niqan 100 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Puyuma62%, Amis2%, Bunun1%, ni rahuq na o1%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Ungat bi Shnhiyan Kingal Ndaan

Ungat bi Shnhiyan Kingal ndaan(我最難忘的一件事)

Snhiyun mu bi balay,ida niqan kingal dngsun ta ka ita kugkingal seejiq,kaya ka kiya ni,asi ka msuupu mddnyaw,kika dhgun ta ptuura dngsan ta,Paah bulay bitaq saying.

Ka snlhayan mu o,niqan kingal seejiq Tgdaya,hangan o”Mowna Rudnw” ,ida bitaq saying , ungano mu shnqiyan ka seejiq nii,Hiya o pklu bi mnudu kska klwaan.
Truku.

Nihung siida,wada bi kana lnglungan na ni brax naka qmlahang dseejiq dha nanak,Yaku sayang o，pkla munan ka kingal ungat mu bi shngiyan kingal ndaan Muna Rudaw.
kika mnspi ku kingal saw smisug spi, niqan kingal kman Qmita ku kingal “sasaw samaw mlglug”,hangan na o “Iya bi snghak” Babaw qmnita ku da o，hmut tkkran ka iisur mu.

lnglungan mu da,bitaq aji hmut ngungu mu musa saan ngangut，plwanun ka Bubu Tama mu ni tayl angungu mu wah，rbangay ta qtai msa ku lmrglung。

Kiya ni mtaqi ku sku rabi siida luhmuya spii mu kana dutux qtaan mu kana kida，Tqhnga ku skluwi ni ini pstuq sryu ka mtltu mring asi sgskluwi mtutuy，tayal ngnngu mu nilingis mu。Wah…

Paah hiya siida,“sasaw samaw mlglug” utux da，wah….kiya ha, Ungat bi shngiyun ka ndaan mu Kingal Ndaan nii.
Uruw

Uruw（中高義部落）

Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Uruw.

51 sapah ka kneegu na sapah, 182 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 172 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 10 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 91%, Amis 2%, ni rahuq na o 2%.

## pnyahan pnataas

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Uqan Pntriyan

Uqan Pntriyan 太魯閣族的婚宴

Uqan pntriyan (mkan rayi sun uri). Mstrung ka risaw ni wauwa o asi ka mkan pntriyan, uqan nii o pnegrayi sun uuda o saw nii:

1. Siida ga kmeeaguh kana lutut risaw ni wauwa mseupu kmrut babuy, babuy o 2 ka nrisaw ni  hmlama ka kana lutut na. Wauwa o kingal ka babuy. 

2. Siyang o sgun kngkingal lupung ni pnkingal pniqan kana, saw kika hlama uri. 

3. Laqi snaw mnswayi wauwa empaarayi o rsuhan dgiyaq ni biqan pndagit, rrisuh dgiyaq o kingal sngqtlan siyang. pndagit o kingal pucing. 

4. Jiyax siida o mseupu mqaras mkan ni mimah sinaw, rudan o mkkbaki ni mkkpayi, laqi snaw o mkkrayi, babaw na nii do dsun sapah risaw ka wauwa da.

Saw nii ka sun mkan pntriyan Truku sbiyaw.
Utux Karang

= Utux Karang （螃蟹靈） =
Utux Karang daha ka Hako Utux mrrerun hari ka kari rudan nii. Utux Karang nii aliali na meniq Hako Utux hiya, tmara seediq hani mgedang ppooda Hako Utux hiya, maha quri thulang sapah rudan. Moda hi ka seediq de, Utux karang nii ka qmita baga seediq, teta niqan tanah ka baga daha. Niqan de pdaun na mkkala Hako Utux mosa dehuk sapah rudan denu; uka tanah baga na seediq de qrapun na qataq na baga, qdaanun na toma Hako truma, uka braxan mosa sapah nrudan daha ka so kiya. Ki ka yaani niqan so kari hntriyan psgao nseediq ka Utux Karang nii.

Utux karang ga meniq Hako Utux hiya si ka kari rudan. Hmuwa kesun niqan so psgao nseediq ka Utux Karang nii. Anu heya ka niqan beyax moda qmita baga seediq ye niqan tanah mesa. Tanah nii de rireh so ga snuruun ndaan daha bobo dheran, ye mbeyax tminun mqedin, ye ini qbserux smalu lukus, ye ini pkberas hei tnsapah, mege so muuxun ma tdhriq tnsapah daha; so rseno de smneru mesa ye ini kbserux mosa lmiqu, ye mbeyax ka qmlahan alang, ye ini pkuure qmlahan niqan ppqun ka tnsapah na. Kiya ka mqedin mdrumuc tminun ma rseno mbeyax mosa migin ppuqun de niqan tanah baga daha mesa.

Kiya ka ssaan na gmao ka Utux Karang nii, malu naq ndaan na bobo dheran nii, qulun dehuk alang rudan mesa, naqah naq ndaan na de qtapun Utux Karang qdanun na toma Hako Utux hiya, uka na brahan mosa suupu rdan daha mesa.

Kari Utux Karang daha ka Hako Utux nii. Kari bale rudan cubeyo ka nii. Slaqi ku ciida egu hari rudan smneru kari nii nana. Duma rudan rmengo mesa: “Iya tiyu Hako Utux gaga, maha ciwin baga namu denu mesa.” Smukagun ku kingal rudan duri, “Hako Utux de ki ka qntaan ta ka gaga ssiyo karac kiya?” mesa cmiyuk ka rudan kiya: “ado so kiya de, ma ta ini qtai ka Seediq gaga mkukesa hiya di?” Mbahan ta kari daha rudan nii, asi ta klai niqan so ga mslutuc kari ncubeyo ka lnlungan daha.

Tgkingan rudan ga de, wada na pdaun so kntaan ta ka hako utux ga ssiyo karc hika rmengo kiya, kika rmengo laqi, iya tiyu kiya, muwa de so mseyan Utux mesa, maha ciwin baga tnniyu su dhenu mesa. Tgdaha rudan kiya de ini pdai qntaan ta, poda so rriqu hari so ka kari na, kibale ga mesa uxwe ta ntaan ka Hako Utux nii. Ani si Hako Utux nii de gaga naq so dheran uka ta qtaan dungus na. Mntena ka so tmgesa niqan ka Hako Utux, ma Utux karang, gino bale snneru daha ini pntena hari.

## Pnyahan pnataas(資料來源)

台灣原住民族歷史語言文化大辭典 http://210.240.125.35/citing/citing_content.asp?id=3726&keyword=%BF%C0%C3%C9%C6F

曾瑞琳，1994，《賽德克族神話故事》，南投：南投縣天主教山地服務研究社。

許端容，2007，《台灣花蓮賽德克族民間故事》，臺北：中國口傳文學學會。
Uxay mu bay chngiyun sediq

= Uxay mu bay chngiyun sediq(我不會忘記賽德克族) =
Uxay mu bay chngiyun ka sejiq babaw dxral u kiya ka tama mu rudan , 
yabay mwalu bay knan ka tama mu rudan, mkla bay ana manu ka Tama mu 
rudan uri, kiya mi hiya ka plalay tmsa knan.
Tama mu rudan wada tuqudas bay ka snunux na da, saw bay huda  mtasaw 
qtaan.Tama mu rudan niqan bbaraw bay  ubal dowriq na, mtumun mi rmdax 
qtaan ka quru dowriq na uri, mdrumuc bay qmpah mi muwsa bbuyu 
uri,msnaw bay balay qtaan ka hiya.Tama mu rudan beyhing bay hnyuwan na, 
ana nanaq wada mspac kmxalan ka knkawas kida hay, embiyax bay ka hiyi 
ninna.Pxal rmngaw knan ka tama mu  ：pcaping ciida ka tama su rudan u 
mnusa qmada bbali bakudang “mspac dha turu”cida mccbu , kiya ka mkkray 
bay hiyi niya dhuq sayang. T

ama mu rudan mt rbu balay mtutuy kdjiyax, 
mapa towkan mi qmiri puting hwinuk musa kksa qnpahan, qmita hnuma na 
sama,cyuqun na qsiya mi balun na ka mhru ssiyaw sama hiya ka sspriq, iyuh 
na pkmalu dakil ka nhuma na sama,malu spriyuh ou hari pila sdanga na knan 
mi spuyas na knan . 
emca ka tama mu rudan：“hana nhuma ka sama nii asi ka saw dmanga laqi 
sbliquq bay qmlahang kiya ka musa malu ka kndkilal dha. beyhing da u malu 
briyun mi pryuhun ou pila spuyas yami, iyuh namu pklan ou sokkla quri uda 
babaw dxran. kiya dow musa nami mqaras balay ka yami rdrudan uri 
da .”emca.   saw nii pwalu bay tnsapah ka tama mu rudan ,hiya ka pusu 
nami bay rudan , hiya ka qrasun nami bay smluhay endaan rrudan 
cbiyaw uri.
niqan kingal diyax , mrbu ku balay mtutuy , smnun ku bukuy tama 
mu rudan musa qnpahan nhmaan na macu way dwiyaq.dhuq nami 
tnkuyan masu da u pklu cmriyu ka hidaw uri da, miyah smtrung mnan. 

Cida u asi ku usa cka macu mi bbilun mu ka wasil lmiwaq puruc “klax! 
klax”mhnang.wada asi skaya kana ka puruc mhiq kcka tnkuyan macu 
hiya,kuya qrasun mu bay ka diyax nii.
Dungan, musa ku miing pnsaan dangar qowlic Tama mu rudan ,ini 
qbsiyaq lmawa ku“Tama rudan, Tama rudan way tdiyan da qowric da, 
hari nhari ”,mqaras ku bay tmawa Tama mu rudan .“wa! tagay balay 
knbeyhing ”emca ka Tama mu rudan cida  “Pihu, qowlic beyhing sun 
haya ka ni mniq qnpahan tblayiq mkan pnwalang beyhing qowlic ni, 
hiya ka empqhdu mkan hnuma sediq, kiya ka sdangar mu hini, laqi 
snaw sun Sediq u, asi ka mkla pusa dangar, kiya ka uxay pkuray ka 
tnsapah da ”, Tama rudan tsaan ku na emchuya pusa dangar qowlic , 
tsaan ku na smalu beywi uri , yahan so msangay qmpah qnpahan.
Saw nii ka Tama mu rudan, qrasun mu balay, uxay mu bay chngiyun 
uri, ana dhuq knuwan.
Uxay mu bi shngiyun seejiq

= Uxay mu bi shngiyun seejiq(我絕不會忘記的人） =
Uxay mu bi shngiyun seejiq babaw dxgal o kiya ka tama mu rudan， yasa  gmalu bi knan ka  tama mu rudan, mkla  bi  ana manu ka Tama mu rudan uri, kiya ni hiya bi ka tgkingal emptgsa knan.Tama mu rudan wada embhgay bi ka snunux niya  da, saw bi huda mtasaw qtaan.Tama mu rudan niqan bbaraw bi ubal dowriq na, mtumun ni rmdax qtaan ka quru dowriq na uri, mdrumuc bi qmpah ni musa bbuyu uri,snaw bi balay qtaan ka hiya.Tama mu rudan paru bi  hnigan na, ana nanaq wada mspac kmxalan ka knkawas na da o, embiyax bi ka hiyi niya na. 

Pxal rmngaw knan ka tama mu“smaping siida ka tama su rudan o, 
mnusa qmada bakudang mspac dha tru o, kiya ni stkray bi hiyi niya bitaq 
sayang”.Dhuq sayang Tama mu rudan mrbu balay tutuy kdjiyax, mapa 
towkan ni qmiri pucing hginuk na, musa kksa qnpahan, qmita hnuma na 
sama,syuqun na qsiya ni balun na ka spriq gaga mhru ssiyaw sama hiya, 
iyuh bi kmalu kndakil nhuma na sama,tduwa spriyuhun egu hari pila 
sdanga na mnan, speuyas na mnan laqi. 

Mnsa ka tama mu rudan“hana nhuma sama nii asi ka saw dmanga 
laqi rabug qmlahang, kiya ka musa malu ka kndakil dha. Paru da o tduwa 
brigun ni priyuhun egu pila ni spuyas nami munan, iyuh nami pkla yamu 
ka kngkla ana manu. kiya do musa nami mqaras balay ka yami rdrudan uri 
da .  ”Saw nii gmealu bi tnsapah ka tama mu rudan ,hiya ka pusu nami bi 
rudan , hiya ka tdhuun nami bi smluhay endaan rrudan sbiyaw uri.
Niqan kingal jiyax , mgrbu ku balay tutuy uri, smnegun ku bukuy tama 
mu rudan musa qnpahan hmaan na masu gaga dgiyaq.dhuq nami tnkuyan 
masu da o pklu smeriyu ka hidaw uri da, miyah smtrung mnan. Siida asi 
ku usa kska tkuyan masu ni bbilun mu ka gasil lmiwaq puruc  “klax! 
klax”mhnang.wada asi skaya kana ka puruc kska tnkuyan masu hiya, 
qrasun mu bi ka kingal jiyax nii.

Duri ni musa ku miing pnusa dangaw qowlic Tama mu rudan ,ini 
qbsiyaq lmawa ku  “Tama rudan, Tama rudan gaga tjiyan ka qowric da, 
iyah nhari  ”,mqaras ku bi tmaga Tama mu rudan .“wa! tagay balay 
knparu ”mnsa ka Tama mu rudan .Siida tmgsa knan ka  Tama mu rudan
“Pihu, gaga tblaiq mkan qnpahan ka qowlic nii, rowma sun tnhangan , 
hiya ka pqdu mkan hnuma seejiq, kiya ka sdangaw ta.Laqi snaw o asi ka 
mkla pusa dangaw, kiya ka uxay pkuray ka tnsapah ta  ”, Tama rudan o 
tgsaan ku na shuya pusa dangaw qqraq qowlic , tgsaan ku na smalu beygi 
uri , yahan msangay qmpah qnpahan.
Saw nii ka Tama mu rudan, tdhuun mu balay, uxay mu bi shngiyun ana 
bitaq knuwan.
Vakangan

Vakangan（瓦岡岸部落）

Gaga mniq Taytung Yeynpingsyang ka alang Vakangan.

140 sapah ka kneegu na sapah, 516 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 493 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan  23 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun85%, Amis4%, Paiwan2%, Cou1%, ni rahuq na o2%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Valana

Valana（法蘭娜部落）

Gaga mniq Nantowseyn Sinyisyang ka alang Valana.

38 sapah ka kneegu na sapah, 129 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 121 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 8 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 92%, Amis 2%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Valau

Valau（中興部落）

Gaga mniq Hwareyseyn Cwosisyang ka alang Valau.

69 sapah ka kneegu na sapah, 273 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 271 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan 2 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 93%, Amis 2%, Tayal 1%, Paiwan 1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%, ni rahuq na o 2%.

## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Valjulu

## Valjulu（娃優魯部落）

Gaga mniq Taytung Cinfungsyang ka alang Valjulu.

94 sapah ka kneegu na sapah, 242 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 239 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan   3 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, .

## Valjulu（馬兒部落）
Gaga mniq Pingtung Santimnsyang ka alang Valjulu.

128 sapah ka kneegu na sapah, 399 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 383 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan  16 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan91%, Rukai3%, Bunun1%, ni rahuq na o1%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Vahu

Vahu（下馬部落）

Gaga mniq Taytung Haytwansyang ka alang Vahu.

38 sapah ka kneegu na sapah, 102 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 101 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan   1 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun83%, Amis7%, Paiwan2%, ni rahuq na o7%.

## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Vajiralongkorn

thumb|Vajiralongkorn, kngkawas 2003|alt=Defense.gov News Photo 030612-D-2987S-002 (cropped).jpg
Vajiralongkorn

Mntucing hngkawas 1952 idas 7 jiyax 28 ka Vajiralongkorn ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Thailand ta sayang o kiya ka Vajiralongkorn, pnaah hngkawas 2016 idas 10 jiyax 13 pnrajing kmlawa klwaan.

## pnyahan pnataas

* List of current heads of state and government
Vecekadan

Vecekadan（三和部落）

Gaga mniq Pingtung Macyasyang ka alang Vecekadan.

277 sapah ka kneegu na sapah, 836 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 816 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan  20 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan92%, Rukai2%, Amis1%, Puyuma1%, ni rahuq na o1%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Vladimir Putin

thumb|Vladimir Putin, kngkawas 2017|alt=Vladimir Putin (2017-07-08).jpg
Vladimir Putin

Mntucing hngkawas 1952 idas 10 jiyax 7 ka Vladimir Putin ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Russia ta sayang o kiya ka Vladimir Putin, pnaah hngkawas 2012 idas 5 jiyax 7 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas

* List of current heads of state and government
Watan Mahung

## Watan Mahung (窪旦馬鴻)
Seuxal balay, niqan 1 paru bi snaw ksun Watan Mahung hangan na. Snwawa tduling baga niya o mdka saw rumu hiqur baga seejiq ka qnthran niya. Niqan 1 jiyax,1 kumay ka miyah smeeliq pnegalang pnhuma qmpahan alang Btulan. Seejiq alang nii do mkndka musa mhraw kumay siida, tguhuy musa mhraw ka Watan Mahung nii uri. Watan nii o asi eniq brah weela kana seejiq mhraw ka hiya. Yasa paru bi ka hiyi niya ni bbaraw ka qaqay na hki. Kiya do asi na sklai ka kumay ni mspung dha kumay ka Watan. Ini baka mspung Watan ka kumay do msaang ka kumay ni qprusi na ka Watan ni qyutun na. Qmita saw nii ka seejiq mnhraw do splutut dha bbaraw bi rqling qhuni ka pucing dha ni ssbu dha kumay. Kiya ni asi takur mhuqil ka kumay da. Kiya do tqqaras musa sapah ka kana dha da. 

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Weewa skpahung nganguc

= Weewa skpahung nganguc =
Cbeyo gaya rudan ini mhemuc qmerac weewa. Netun skpahung ka weewa maha 
mseyang riyung ka tnalaung. asi ta spooda gaya msterung weewa seediq, ma smipaq 
babuy puqun siyang ka tnsapah weewa. Skpahung ka weewa, uka kari kiya, seediq ini 
peekan siyang tnsapah pggayung paru riyung ka kiya.
Weewa wada so skpahung nganguc nii na, puqun daha siyang ka tnsapah niya, 
ma ptulun daha puto ka snuunux na weewa duri; dungus na nii ge, asi ini mhemuc 
musa klaalang mkkesa mesa.

Kndalax ciida, ini mmhemuc ka riso ma weewa di. Spooda daha gaya ka moda 
msterung nii di. Psterung daha ka laqi cbeyo, saan daha smrai, smruwa ka rudan daha 
di ge, kika pstrengun daha, so nii ka gaya tngsaan na rudan cbeyo.
Netun ini pstrengi ka weewa skpahung nganguc nii, smiling weewa ka tama 
bubu na weewa, “Ima bale ka rseno kiya?” mesa smiling tama bubu daha, ma weewa 
nii, ini ba ptgesa ngayan na riso kiya.
So nii ka weewa ini bale seeliq ngayan na riso kiya ma, ini mmhemuc rmengo 
ani mmaanu duri.

Duma weewa ssiqa na ka ndaan so nii, msiqa qmita seediq tnalang, 
musa naq mssnegun ka riso duri, msuupu mdaadis musa lmiqu, mssnegun mdaadis 
musa cghuur, uka dqeras daha qmita seediq tnalang peni.
Vungalid

Vungalid（望嘉部落）

Gaga mniq Pingtung Rayyisyang ka alang Vungalid.

304 sapah ka kneegu na sapah, 1,067 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 1,032 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan  35 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan94%, ni rahuq na o2%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Wicang

= Gicang/ Wicang/ Gisang(鵲豆) =
縮圖|File:Lablab purpureus Steve Hurst 1.jpg
Smkuxul muhur mi mtilux ka Wicang, mkkarang mi mkray ka cida na, nou mhru ka mniq alang mtilux, nkingal bey mhru ka alang muhur,kuxul phmaan mi uqun sediq, niqan phpah mplawa mi mbhuway ka hiyi na, mhru bay mi ou bey hnruwan na, tduwan ini pknarux sediq mi tdwaan na phmuk ka naqih narux sediq, awu bayn arux embuyas, mhuwau, mskuy…dnii sediq.
縮圖|File:Lablabpod.jpg
　　Rudan ka wicang nii o, kkrinah mbiyax ka doku na, iyux ini pcahu hiyi dha, asi ka briqan kmtuy mi smnaw ka hiyi na, pchaan bey hmapuy uri, ini tduwa bsiyaq bey smku ka wicang nii, babaw kntiyan da u, malu bey asi nhari hmanguc mi mkan.
thumb|File:DolichosLablab3.jpg-Wicang(鵲豆)
　　Hpuyan Sediq kddiyax ka wicang, mrabu rhiq mi sukay na uqun dha, mmusa lmiqu cida ka Sediq, pstmaqun dha hari hmapuy ka Wicang mi dhquy macu mi bunga, babaw hnlqan rhiq dha duma, kiya pdaan dha dhung spuwan dha tmikan, kiya pdaan dha pawa smalu emu da, susa dha mkan musa lmiqu, ana ktru djiyax ini qnaqih ka emu nii,kiya hdyawun dha musa lmiqu Sediq cbiyaw.
Wihi qhuni

Mtqiri riwas mkan nhapuy sbiyaw balay ka kndsan Truku o dmuuy baga kana, msaan bgu o kayu ksun ni mahan bguo wihi snalu qhuni, psramal kingal balay ka wihi mahan bgu, kiya do o kingal ruwan sapah mimah bgu ga mssriyux dmuuy kingal bi wihi nii ka mimah bgu, pusu na ka saw nii o kingal ruwan sapah nii ga mseupu ni mddayaw balay ni smkingal balay lnglungan dha uri, duri o ini balay psrabang ana manu qngqaya djiyun dha,Yasa saw nii ka kndsan dha kdjiyax do o ana musa ana inu ka snaw ida mttqnay kana dha, musa bbuyu tmsamat, musa psgburah dxgal, tmatak rnaaw ngalun dha bgurah qmpahan, ida mseupu ka laqi snaw ruwan sapah,aji wana hiya niqan ka phiyug smmalu bgurah sapah o musa dmayaw hiya kana dha uri. Kingal ruwan sapah o mqqaras balay msblaiq balay ka kndsan kingal ruwan sapah nii, yasa lnglungan dha ka dmuuy kingal balay wihi o mddayaw, mddudug, ni mssblaiq kndsan kdjiyax ni mseupu balay lnglungan. pnhiyug saw nii lnglungan dha o paah mseupu dmuuy kingal bi wihi mimqah bgu siida, Saw nii ka pusu balay tnegsaan rudan, ini bi ptraqil ka dhiya laqi kingal ruwam sapah Truku sbiyaw. 
## Pnyahan bnatas(參考文獻)
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Wsilung

= Wsilung（詩朗部落） =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Wsilung.

70 sapah ka kneegu na sapah, 211 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 172 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 18% niqan  39 hiyi koia.

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal74%, Amis2%, Cou2%, Paiwan1%, ni rahuq na o2%.

## Pnyahan bnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Wufeng

Wufeng (五峰鄉)

Nsgan Wufeng o gaga Nsgan Hsinchu, kmpraan kana dxgal o 210.04 km², (dxgal dgiyaq o 139.96 km², dxgal pmblxan o 139.96 km²). kmhbragan hiyi o 5,114, sapah o 1,895, seejiq tnpusu 4,517 hiyi, knhbragan hiyi o 88% (Embgala, Saysiyat). Embgala, Saysiyat ka hbaraw balay alang hini.

## endaan (歷史)

## dgiyaq (山)

## pnrhulan (教會)

## nyusan qpahan
Nsgan Wufeng o niqan 4 alang ni maxal 31.
31 o, Maybalay (和平部落), Kyu’ang (下比來部落), Oro’raw: (上比來部落), Mayl’ux (大冬田部落), Mayhuman (花園部落), R’ra’ (天湖部落), Sipazi’ (十八兒部落), Tatoba’ (五峰部落), Sansama:an (上大隘部落), Sayie (下大隘部落), Ip’ipa’an bato (朱家莊部落), Yohae’ (高峰部落), Sansaru (三叉路部落), Ulay (清泉部落), Takunan (羅山部落), Trayan (松本部落), Lwax khu’ (雲山部落), Minse (民生部落), R’uyan (白蘭部落), Ruba’ (土場部落), Kawabata (河頭部落), Kahaehaeoan (泰平部落), Ngangihaw (鵝公髻部落), Singaw (茅圃部落), Blangaw (桃山部落), Heku’ (黑崮部落), Kukung (出河部落), Mintuyu (民都有部落), Skaru (石鹿部落), T’apan (忠興部落), Si’ung (喜翁部落).

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Wulai

Wulai（烏來區）

Nsgan Wulai o gaga Nsgan Sinpey su, kmpraan kana dxgal o 333.51 km², (dxgal dgiyaq o  299.28 km², dxgal pmblxan o 19.98 km²). kmhbragan hiyi o 5,931, sapah o 1,793, seejiq tnpusu 2,793 hiyi, knhbragan hiyi o 47%(Embgala). Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu(hbaraw) balay. 

## nyusan qpahan
Nsgan Wulai o niqan 5 alang ni maxal 4.
4 o, Tampya（忠治(桶壁)部落）, Ulay（烏來部落）, Lahaw（信賢部落）, Tranan（福山部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Xinyi

Xinyi (信義鄉)

Nsgan Xinyi o gaga Nsgan Nantou, kmpraan kana dxgal o 1,423.52 km², (dxgal dgiyaq o 1,067.28 km², dxgal pmblxan o 113.33 km²). kmhbragan hiyi o 12,373, sapah o 3,695, seejiq tnpusu 9,393 hiyi, knhbragan hiyi o 76% (Bunung). Bunung ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Xinyi o niqan 14 alang ni maxal 17.
17 o, Lanngdun (人倫部落), Qapuciu (洽波石部落), Tamazuan (達瑪巒部落), Isingan (雙龍部落), Laidazuan(malavi) (潭南部落), Naihunpu (明德部落), Salitung (豐丘部落), Sinapalan (希哪巴瀾部落), Halusipun (筆石部落), Luluna (羅娜部落), Qalipusungan (阿里不動部落), Mahavun  (Mamahavunna) (久美部落), Kalibuan (望鄉部落), Tungpu daigaz (東埔部落), Ilausan (依勞善部落), Valana (法蘭娜部落), Hanbizan (涵碧蘭部落).

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yanping

Yanping（延平鄉）

Nsgan Yanping o gaga Nsgan Taitung, kmpraan kana dxgal o 480.64 km², (dxgal dgiyaq o 419.42 km², dxgal pmblxan o 48.33 km²). kmhbragan hiyi o 3,828, sapah o 1,131, seejiq tnpusu 3,523 hiyi, knhbragan hiyi o 92%(Bunung). Bunung ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Yanping o niqan 5 alang ni maxal 11.
11 o, Kainisungan（卡努舒岸部落）, Kamisatu（卡米莎度部落）, Kaminu（卡米努部落）, Nakanu（拿卡努部落）, Su nun sung（蘇儂頌部落）, Buklavu（布谷拉夫部落）, Kalisahan（卡里沙汗部落）, Minami（米娜咪部落）, Vakangan（瓦岡岸部落）, Pasikau（巴喜告部落）, Talunas（達魯那斯部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Xi Jinping

thumb|Xi Jinping, kngkawas 2017|alt=Xi Jinping March 2017.jpg
Xi Jinping

Mntucing hngkawas 1953 idas 6 jiyax 15 ka Xi Jinping ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan China ta sayang o kiya ka Xi Jinping, pnaah hngkawas 2012 idas 11 jiyax 15 pnrajing kmlawa klwaan.

## pnyahan pnataas

* List of current heads of state and government
Yayo

Yayo（椰油部落）

Gaga mniq Taytung Ranyusyang ka alang Yayo.

408 sapah ka kneegu na sapah, 1,150 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 79% niqan 906 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 21% niqan 244 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Yami(Tao)73%, Amis3%, Paiwan1%, Puyuma1%, ni rahuq na o1%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yayung alang mu

Nii dhuq ka jiyax rbagan da.
Alang mu hini o niqan paru bi qsiya yayung,
ana ima o smkuxul bi musa hmrapas qsiya yayung hiya.
Sayang do uka ka saun hmrapas qsiya da, 
yasa wada murujiq ka qsiya yayung.

  我部落的河流
夏天到了，我的部落裡有很大的河流，
每個人都喜歡到河流去玩水，現在已經沒有人去河流玩水了，
因為河流的水變髒了
Yohae’

Yohae’（高峰部落）

Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Yohae’.

61 sapah ka kneegu na sapah, 187 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 182 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 5 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Saysiyat 55%, Tayal 39%, Paiwan 1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%, ni rahuq na o 3%.

## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yoweri Museveni

thumb|Yoweri Museveni September 2015|alt=Yoweri Museveni September 2015.jpg

Yoweri Museveni

Mntucing hngkawas 1944 idas 9 jiyax 15 ka Yoweri Museveni ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Uganda ta sayang o kiya ka Yoweri Museveni, pnaah hngkawas 1986 idas 1 jiyax 29 pnrajing kmlawa klwaan.

## pnyahan pnataas

* List of current heads of state and government
Yuchi

Yuchi (魚池鄉)

Nsgan Yuchi o gaga Nsgan Nantou, kmpraan kana dxgal o 124.35 km², (dxgal dgiyaq o 52.93 km², dxgal pmblxan o 1.66 km²). kmhbragan hiyi o 970, sapah o 348, seejiq tnpusu 296 hiyi, knhbragan hiyi o 31% (Thau). Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu (hbaraw) balay. 

## nyusan qpahan
Nsgan Yuchi o niqan 13 alang ni maxal 1.
1 o, Ita thao (伊達邵部落).

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yubang

Yubang（上宇內部落）

Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Yubang.

18 sapah ka kneegu na sapah,  74 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan  69 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan  5 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal88%, Amis3%, ni rahuq na o3%.

## pnyahan pnataas

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yuluw

Yuluw（養老部落）

Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Yuluw.

44 sapah ka kneegu na sapah, 163 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 159 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 4 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 91%, Paiwan 2%, Bunun 1%, Truku 1%, ni rahuq na o 10%.

= **Alang Yanraw【Yuluw】(養老部落)** =
Ngayan alang : Alang Yanraw 【Yuluw】  

## Nniqan (所在位置)
Sincusen Censusyan Siyorancun, waga meniq irin na ruru Siyoran, daya dgiyaq na Sinacii, mngari kbekuy betaq maxal rima kbekuy ccenga dgiyaq paru ka knbrawan na.      

## Kklaan ssaan (交通資訊)

### Mgeriq rulu (開車)
Meyah de moda quri Sincu Newan, pgeriq eluw Cu60sen mmaha Cense, kleeluw mnoda alang Narow, Yuraw, Tenpu, Siyoran, Cingru knii, putin na de moda kleeluw na eluw Siyocing, mnoda hako Yenraw de dehuk alang Yenraw di.   

## Luwan na alang seediq (部落所屬族群)
Tayalcu 

## Pskari (使用語言)
Kari Tayal, Kari Telu 

## Mpneyah na alang (部落由來)
Yenraw ma Yoro kesun na Yanraw duri. Mneyah tnheruy Taykanser ka seediq na Alang Yanraw, mngaya de qnlhangan na Taykanser, betaq kawas Mingkwo maxal mpitu, niqal seediq Taykan meyah theruy dungal, mrana ka hei seediq, kii wada pswaye ma pheyu naq kingal alang di.               

## Knklaan rmigo (旅遊觀光資訊)

### Ssaan rmigo seediq (觀光資訊)

#### Eluw cbeyo nSyakerro (霞喀羅古道)
Eluw cbeyo nSyakerro de qmango alang Yanraw nii betaq Wuhwonsyan Cingcyen ka eluw lmiqu, tgkingal eluw pslutuc nii ge snalu na qnlhanga seediq Tanah Tunux ciida.    

Lnlamu bale kndkilan lmiqu, stngayan qhuni dara hini malu ba yahun qmita duri, putin misan ma hani mprbagan ge aguh mkkesa rmigo qmita qhuni dara, qmleqah dheran ma sknexun ga stngayan waso qhuni dara.            

## Pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
*《Censu Hwongcinghwa》: Knkawas 2003, pnatis Sincusen Censu Syankwongswo.
*Hlidan na Walis Pawan(郭明吉) daka Bakan Temu(梁秀珍).
Wutai

## Wutai（霧臺鄉）

Nsgan Wutai o gaga Nsgan Pingtung, kmpraan kana dxgal o 304.67 km², (dxgal dgiyaq o 244.47 km², dxgal pmblxan o 58.03 km²). kmhbragan hiyi o 3,314, sapah o 1,058, seejiq tnpusu 3,247 hiyi, knhbragan hiyi o 98%(Rukay). Rukay ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Wutai o niqan 6 alang ni maxal 8.
8 o, Kabalelradhane（神山部落）, Kinulane（吉露部落）, Adiri（阿禮部落）, Wutai（霧臺部落）, Karamemedesane（佳暮部落）, Kudrengere（谷川部落）, Kucapungane（好茶部落）, Labuwan（大武部落）.

## Wutai（霧臺部落）

Gaga mniq Pingtung Utaysyang ka alang Wutai.

224 sapah ka kneegu na sapah, 758 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 747 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan  11 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Rukai92%, Paiwan4%, Bunun1%, Amis1%, ni rahuq na o1%.
## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yungciitupey

= Yungciitupey(永濟義渡碑) =
Ptasan btunux gaga mhiyug brah Cnankung(紫南宮), ida wada bqanan hangan tgtru knsmudal na Neycngpu(內政部)hngkawas 77 da, wada ptasan paru bi dnyagan na sjiqan kraaw yayung Mtudu, kiya ka pusu bi ddaan elug musa alang eseisil. Hngkwasan Kwangsyu(光緒)siida, Seejiq Cawtun Cyenhwacng (草屯簡化成)ni Seryaw Kungsng (貢生)Tungjunghwa(董榮華) …dnii ga mdudug balay phiyug uda niqan ririh kkraagan nii, tduwa pplawa ka Seryawcwang(社寮庄) ni alang Canghwa syen(彰化縣)siida, duri ni mangal bnegay uuda pusu paru mdudul na Ukwangryang(吳光亮) phiyug asu powsa kkraagan, phiyug ptasan btunux endaan nii. Bnatas dha patas nii ga msa “ miyah tuhuy o saw bi tnsapah nanaq, saw bi eyyayung knbbragan dha, uxay pstuq mlutuc ka ptasan btunux, malu hangan o mseupu ddgiyaq ni qqsiya psrdax” msa ka kari, dungus bi sraan ni slhayan laqi hici.
Yungkilu

Yungkilu（新路部落）

Gaga mniq Pingtung Sucusyang ka alang Yungkilu.

123 sapah ka kneegu na sapah, 363 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 345 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 18 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan88%, Tayal1%, Rukai1%, ni rahuq na o3%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yusinu

= Yusinu (吉安鄉) =
Nsgan Yusinu o gaga Nsgan Skangki, kmpraan kana dxgal o 62.65 km², (dxgal dgiyaq o 0 km², dxgal pmblxan o 0.68 km²). kmhbragan hiyi o 78,633, sapah o 29,613, seejiq tnpusu 14,299 hiyi, knhbragan hiyi o 18% (Sbnawan, Truku). Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu (hbaraw) balay. 

## Nyusan qpahan
Nsgan Yusinu o niqan 18 alang ni maxal 23.
23 o, Natawran (那荳蘭部落), Pukpuk (簿簿部落), Lidaw (里漏部落), Mabuwakay (南華部落), Cikasuwan (七腳川部落), Isaetipan pahikukian (仁和部落), Isawalian pahikukian (仁安部落), Taracan (達拉贊部落), Citekudan (小台東部落), Cikeliwan (歌柳灣部落), Atonan (阿都南部落), Ciripunan (慶豐部落), Sarad (撒樂部落), Kungkung (大鼓部落), Hacining (干城部落), Fulufuluan (勝安部落), Alang gnaalu (博愛新村部落), Alang mkibuhw (南華部落), Alang kiyumi (福興部落), Alang miyamay (慶豐部落), Buner (宜昌部落), Sirakesay (永安部落), Ciyibangcalay (吉野汎扎萊部落).

## Pusu pnyahan patas(資料來源)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yutak

Yutak（小錦屏部落）

Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Yutak.

52 sapah ka kneegu na sapah, 145 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 83% niqan 120 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 17% niqan  25 hiyi koia.

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 81%, Bunun 1%, ni rahuq na o 1%.

## Tnhangan alang (部落名稱)

Tnhangan alang : alang ciway Cin-ping.

## Pnseanak alang (部落特色)

Thuyan alang : yahan tnais sngayan ka alang ciway Cin-ping.

## Nniqan (所在位置)

Nniqan alang : Sin-cu-sey Ceyn-s-syang Cing-ping-cun.

## Llbangan (範圍)

Klbangan : ga hunac Tey-ta-na sdalih 3km hini, hay-pa o yabi 5、6 kbkuy dxgal Tay-wan.

## Nniqan llingay (地理環境)

Llingay ti-ri : 500 dhuq 600m dxgal Tay-wan ka hay-pa.

## Pgkla ppanan rulu (交通資訊)

Pgkla ppana rulu : rmgriq rulu.

Tduwa muda kndadax kwo-taw stabuy Cu-rin cyaw-ryo-taw, mlutuc sn-taw 120 musa mquri Ney-wan, hmrinas paru hakaw Ceyn-s do mlutuc elug Cu- 60 seyn, ga brah paru hakaw Cin-ping do mlutuc elug Cu 61 seyn dhuq alang ciway Cin-ping. 

## Mlutuc Teyn-c ti-tu (電子地圖連結)

Teyn-c ti-tu alang.

## Klgan seejiq alang (部落所屬族群)
Klgan seejiq alang.

## Skari kari (使用語言)

Skari kari ; kari Taya.

## Snhiyan cung-cyaw (宗教信仰)

Snhiyan cung-cyaw : Ci-tu-cyaw、Ten-cu-cyaw、 fu-cyaw.

## Pnyahan alang (部落由來)
Pnyahan alang : niqan tnkari saw “alang egu mudu lmiqu” ksun ka kari Tay-ya Ta-he, kndadax bukuy sklawa Tanahtunux siida ka seejiq nii hini, kndudul kndadax alang YU-fung klgan alang miyah thjing hini ka seejiq Kwan-cyun.

## Pgkla rgrigaw kwan-kwang (旅遊觀光資訊)

Kklaan rgrigan : pusu tatac.Pyasan tgciway (03)5841633. Sin-cu-sey ceyn-s-syang Cin-ping-cun maxal rin 68sbgan. qhjing ciway Cin-ping. ssaan rgrigan.hakaw Cin-ping.

Kana knrbagan hakaw o 120m, 12m ka knlaban, malu sdowriq bi qtaan ka hakaw, snalu kingal saw mdka mquru xiluy ka hakaw, ida thuyan bi ka qnabil, rsuhan o niqan 144 ka rnsuhan quri uuqun、plkusan、nniqan dnii ka gaya seejiq hini. Ida hini ka niqan bi endaan rudan sbiyaw seejiq Tay-ya. Hwang-cin-tung ni tglaq hwang-cin. Mlutuc sklawa Tanah-tunux siida, seejiq Tanah-tunux o Siyahan dha niqan king hagay ka alang hini, tduwa prana, kika asi kari bling, dhuq sayang yahan rmigaw miyah qmita sun saw 《Ceyn-s fung-cin-hwa》2003, Sin-cu-sey Ceyn-s-syang kung-swo ka pnatas)

## Qtaan bnatas 參考資料

https://web.archive.org/web/20050313204424/http://far.hchg.gov.tw/jinping/index.asp 地名檢索系統https://web.archive.org/web/20080201102026/http://gissrv4.sinica.edu.tw/search/

## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Yuwhbun raka

= Yuwhbun raka（優霞雲部落） =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Yuwhbun raka.

43 sapah ka kneegu na sapah, 117 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 105 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 12 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal86%, Amis2%, ni rahuq na o 2%.

## Ngayan alang(部落名稱)
**Alang Yosiyayun【''Yuwhbun raka''】**

## Snnaaxan alang(部落特色)
Yosiyayun, kari Tayal. Dheran Leexan strengan daha ruru.

## Niqun alang(所在位置)
Siyayunri Fusingri Tawyensu; Alang pstrengan ruru Cuci daka ruru Mocu. Haypa maha 580-620 m ka Ayus lmiqu. 

## Luwan tnalang(部落所屬族群)
Tayalcu.

## Srengo kari(使用語言)
Pskari Tayalcu, Plmukan.

## Pnyahan alang(部落由來)
Yosiyayun, kari Tayal. Dheran leexan strengan 2 ruru. Rudan tnalang yaani wada 2 kbekuy knkawas, pnkdalax Sinyang Tayti alang Zuwen Jnnaysiyang Nanto, mtheruy mneyah luwan Fuku(*Kinhagu*).

## Kklaan ssaan(旅遊觀光資訊)

### Ssaan rmigo (觀光景點)

#### Ruru Siyayun、Tgelaq Temu (霞雲溪、鐵木瀑布)

#### Ayus Riyosiya / Sanyesiyang puqan Tayal. (流霞谷、山野香泰雅餐廳)

#### Duha siyang Ruingci Caysiyaku (彩霞谷露營烤肉區)

### Gyusa pnkraya sqita (重要地標)

#### Tawyensenri Siyayun Kuwasiyaw (桃園縣立霞雲國小)

## Pnyahan pnataas

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* Hlidan na Aking Nawi(黃美玉).
Zayazayan

Zayazayan（玉泉部落）

Gaga mniq Pingtung Macyasyang ka alang Zayazayan.

233 sapah ka kneegu na sapah, 793 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 768 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan  25 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan89%, Rukai3%, Tayal1%, Amis1%, Bunun1%, ni rahuq na o2%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Zihing

Zihing（義興部落）

Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Zihing.

76 sapah ka kneegu na sapah, 256 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 242 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan  14 hiyi koia.

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal91%, Amis1%, ni rahuq na o1%.

## pnyahan pnataas

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Alang mu dgiyaq(Truku)

= Alang mu dgiyaq(Truku) =
Alang mu gaga dgiyaq. Alang mu gaga siyaw  bbaraw  yayung. Alang mu, 
niqan hbaraw seejiq, niqan egu sapah uri.Malu balay qtaan,malu balay niqan uri.
Alang Seejiq Truku ka Alang mu, kiya ni niqan hbaraw bi Seejiq Truku gaga 
mseupu mniq alang hini.Rmngaw ka tama mu rudan“uxay hini ka alang rudan ta 
sbiyaw, pnaah ta alang Truku miyah ta thjil alang hini sayang,wada niqan maspac 
kmxalan tru hari knkawas ka nniqan ta hini ”mnsa.
Seejiq Alang o mdrumuc balay qmpah kana, yasa niqan bgurah dxgal, kiya ni 
hmuma ana manu  o miyah bi kana, saw ka Payay dagun, wana ita hini meiyah 
payay tbula, basaw,  masu,  bunga, sari, sqmu, sama, risah, bnuwar, qlupas, apu 
rungay, qlahi…. tduwa malu kana ka hru dha,miya bi kana o. 

Kiya ni sayang ana 
ima miyah kmbaruh dxgal hmuma beluh, tomato, usik empajiq, klgan sama ni 
ojiya,brigun dha ni priyuhun dha pila. Saw nii pnaah isil alang seejiq gaga mniq 
alang sayang o wada hbaraw balay da.
alang nami gaga priqan ddgiyaq, sbiyaw uxay alang han o bbuyu qhuni 
harung kana han, kiya ka sun dha“alang bbuyu qhuni harung”ka alang hini. 
Qhuni harung niqan dha klgan , kingal o harung balay, kingal o harung trabus, 
qhuni harung balay sun malu bi stahu puniq, qhuni harung trabus o malu bi 
phyugun sapah, suxal o prajil thjil hini ka rudan ta sbiyaw , harung trabus ka wada 
malu bi phyugan ssapah, yasa mkray bi ka qhuni trabus ini krijil.

Brah alang niqan bbaraw bi yayung, mnsa ka bubu mu rudan“sbiyaw 
o musa ku mahu lukus yayung kdjiyax, panun mu brunguy ka lukus rutaq ni 
saan mu mahu yayung, nhdu mahu do panun mu brunguy duri ni saan mu 
mhidaw nganguc sapah. Nasi rbagan do, musa nami tmapaq qsiya 
yayung,musa nami qmraq qsurux ni kmarang ni qbowlung yayung uri, saw 
nii malu bi saan ka yayung alang mu dgiyaq. Nasi qmuyux paru do saw bi 
uxay hiya da, madas rngsux ni mruciq qsiya, mapa btunux ni qhuni saw bi 
muutux dni ktayun na kana ka qnpahan seejiq ni hakaw, saw bi smeisug.”
Alang dgiyaq sayang saan balay rmigaw seejiq pnaah isil alang, yasa 
niqan nanaq malu bi gaya ka“seejiq tnpusu Taywan”hini, niqan malu bi 
sknxun bgihur ni bgurah balay ka qsiya mahun uri. Sayang gaga ta kmbiyax 
smluhay kari ta nanaq ni smluhay endaan rudan ta sbiyaw, saw ka tminun 
pala, smalu grig ni uyas Seejiq, niqan balay ririh dha kana. Pusu balay o 
malu bi lnglungan kana ka seejiq alang mu dgiyaq.
Alang kiyokay

## [[Alang]] kiyokay （天主堂部落）
Alang Kiyokay de alang na Seediq Tgdaya. Ngayan na seediq de“Loyan” kesun daha. Ani si ngayan dheran ka kiya, uxe ngayan alang. Alang kiyokay nii ga tloung kesun Jinaysiyan Nanfuncun hini, kndalax Tai 19 sien hiya mosa Jinaysiyan de tgkingal alang Seediq ma daling bale Hori hiya. Bale ba pnheyu yaani knkawas 1956 ciida, menaq kesun Ka sinhu meyax gmarang kari kiristo hini, heya ka snalu kiyokay nii. Kiya ka skkingal theruy hini duma ka seediq pneyah alang Sipo ma alang Tongan hiya di, ki kesun daha“alang kiyokay” ka alang nii di.

Ka sinhu ni wada meyah psutotuy lnlungan seediq moda smluhe ndaan Tensukiyo. Smkuxun smnegul kari na Ka sinhu ka seediq hini, ki ka smmalu kingal kiyokay tgkingal tloung Jinaysiyan hini duri.

Niqan kingan Seediq Mwanan hiya, ma Awi Pihu ka ngayan na. wada smuruwa slhayan na ma, wada na biqun kiyokai Tensukiyo ka dheran na Loyan hiya. Anu smkuhul riyung smluhe ndaan kiyokay ka lnlugan na. Ado so niqan tlongan na kiyokay de. Ma maha malu saan daha smluhe mesa ka lnlungan na. ki wada paru bale lnlungan na ka Awi Pihu nii. 

Alang kiyokay nii, niqan ka toma na hiya“alang toma kiyokay”kesun daha, siyo na hiya de alang tgebin kesun daha, ado egu tgebin hiya daha cbeyo. Cubeyo seediq ni we, ado so mosa theruy icin, msudadan de msuupu hari, ma sdaaling hari ka smmalu sapah daha duri, ini sstheya, anu icu daha qmremux pais de uka dadan so pddayo na, ki ini sstheya pstuloun sapah daha. Kiya ka meniq alang kiyokay hiya tnugo so msudadan hari.

Alang kiyokay nii niqan kingan ngayan na“kiyokay bubu Mariya seediq” kesun daha, anu tgukingal nyahan psgarang kari snluhayan, kndalax hini dungan mosa psgaran kari klalang Jinaisyan hini Dungan, kiya ka egu seediq wada mangan kari slhayan ta ka seediq di.

## pnyahan pnataas
台灣原住民族歷史語言文化大辭典 http://210.240.125.35/citing/citing_content.asp?id=3695&keyword=%A4%D1%A5D%B0%F3%B3%A1%B8%A8
Alang mu dwiyaq(Toda)

= Alang mu dwiyaq(Toda) =
Alang mu way dwiyaq. alang mu way siyaw bbaraw balay yayung. alang mu, 
niqan hbaraw sediq, niqan ou sapah uri.malu balay qtaan,malu balay nniqan uri.
alang Sediq emToda ka alang mu, kiya mi niqan hbaraw bay Sediq emToda 
way msuupu mniq alang hini.snru ka tama mu rudan“uxay hini ka alang rudan ta 
cbiyaw, pniyah ta alang emToda miyah thdil alang ta hini sayang,wada niqan 
maspac kmxalan tru hari knkawas ka nniqan ta hini ”emca
Sediq alang ta mdrumuc balay qmpah kana, yabay niqan burah dxral, kiya 
hmuma so ana manu miyah bay kana, saw ka Payay, wana ita huni niqan payay 
tbula, basaw, saw bunga, sari, lhngay, sama, ricah, bnuwan, aring, dluloq rungay, 
qlahi…. ida malu kana ka hru dha,miyah kana ka nhmaan uri. Kiya sayang ana 
ima miyah kmbaruh dxralnami hmuma beluh, tmato, ucik tbula, lnlamu so sama 
mi ociya,briyun dha mi pryuhun dha pila. So nii pniyah icil alang sediq way mniq 
alang nami sayang u wada hbaraw hari mi bsiyaq hari knkawas da.
alang mu way pcka bay dwiyaq, cbiyaw uxay alang han u bbuyu ni qhuni 
harung kana, kiya ka sun dah“alang bbuyu harung qhuni”ka alang hini. qhuni 
harung u niqan dha kluwan , kingal u harung balay, kingal u harung trabus, qhuni 
harung balay sun malu bay stahu puniq, qhuni harung trabus u malu bay phyuun 
sapah, cuxal pradil thdil hini ka rudan sbiyaw u harung trabus ka wada malu bay 
phyuwan ssapah, ado mkray ka qhuni trabus ni phyuun sapah u ini kridil uri.

Brah alang mu niqan bbaraw bay yayung, emca ka bubu mu 
rudan“cbiyaw musa ku mahu yayung kddiyax, panun mu brunguy ka rutiq 
lukus dsun mu mahu yayung, nhdu mahu do panun mu brunguy dungan han 
mu phidaw nganguc sapah. nasi rbawan do, musa nami tmapaq qsiya 
yayung,musa nami qmraq qcurux,krarang mi bow wlung yayung uri, saw nii 
malu bay saan ka yayung alang mu dwiyaq. nasi qmuyux deyhing do saw bay 
uxay hiya da, madas rngcux ni mrutiq ka qsiya, mapa btunux mi qhuni saw 
hari muutux dmi ktayun na kana ka qnpahan sediq mi hakaw uri da, saw bay 
smicu.” 
alang dwiyaq sayang saan balay rmiwaw sediq pniyahh icil alang, yabay 
niqan nanaq malu day waya ka“sediq tnpusu Taywan”hini, niqan malu so 
sknxun bihur mi burah balay qsiya mahun uri. Sayang way ta embiyax 
smluhay kari ta nanaq mi smluhay emdaan rudan ta cbiyaw, saw ka tminun 
pala, tmsa rri mi uyas Sediq, niqan balay lilix dha kana. Pusu bala lnglungan 
kana ka sediq alang dwiyaq.
Alang tmqsurux

kingal alang ga siyaw gsilung ,brah na o suyang ni mtasaw bi ka qsiya na ka gsilung ,bukuy o paru dgiyaq ,kiya ni lala balay ka seejiq ga meeniq hiya , yasa msblaiq balay kndsan dha meniq dha hini ,tmpqsurux kska gsilung kana ka qnpahan dha ktjiyax, niqan lala asu ,paru duma ni niqan bilaq ka asu uri, paru asu o musa kska gsilung kiya, bilaq asu do qmraq qsurux bsiyaw hari gsilung kiya,nasi paru asu dga! Musa kska gsilung,  qmraq qsurux powsa kaji ni mibil ksji, niqan paru ni niqan qsurux bilaq uri, qnrapan dha qsurux kprgan na ni hjilan na oasw bi kingal seejiq ka thjilan niya ka qsurux uri kiya do mlala balay qnrapan dha ka paru qsurux ni thngayan dha balay kingal asu ka qsurux do miyah sapah da。
Batbato’an

= Batbato’an（二坪部落） =
Gaga mniq Myawriseyn Nancawagsyang ka alang batbato’an.

32 sapah ka kneegu na sapah,  81 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 79 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 2 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Saysiyat 93%, Tayal 2%, Paiwan 1%, ni rahuq na o 1%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)

Kari  Saysiyat  saw Amis o daya ka dungus na.

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Miawri nsgan Nancwang alang Penray. 

## Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Saysiyat.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Saysiyat ni Tlu.

## Pnaah alang(部落由來)

Kari  Saysiyat  saw Amis o daya ka dungus na.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Bayi

= Bayi（梅村部落） =
Gaga mniq Nantowseyn Jnaysyang ka alang bayi.

30 sapah ka kneegu na sapah,  92 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan  83 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan   9 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 83%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 3%, Bunun 3%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料