open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah

thumb|Sheikh Sabah IV-Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah|alt=Sheikh Sabah IV.jpg

= Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah =
Mntucing hngkawas 1929 idas 6 jiyax 6 ka Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Kuwait ta sayang o kiya ka Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, pnaah hngkawas 2006 idas 1 jiyax 29 pnrajing kmlawa klwaan.

= Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah(納瓦夫·艾哈邁德·賈比爾·薩巴赫) =
**Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah** u Kuwait tu10 Amir Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah na tu6 laqi snaw, tu13 Amir Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah mi tu15 Amir Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah ini pntna bubu na swayi.    

## Kndusan（生平）
**Nawaf** u mntuting kngkawas 1937, kngkawas 1978 dhuq 2006 ngalan Kuwait Neycng Tacn, kngkawas  2003 idas 7 diyax 13 cyeynjn Huku Sosyang, kiya mi kngkawas 2003 idas 10 diyax 16 cida wada phyuwan tu1 Huku Sosyang. Kngkawas 2006 idas 1 daw wada psdhuwan phyuwan Amirka Saad Al-Abdullah Al-Salim Al-Sabah, **Nawaf** ka ngalan rmirih Sosyang. Idas 1 diyax 29, ini pntna bubu na qbsuran Sabah Al-Ahmad Al-Jaber  Al-Sabah ka psdhuwan phiyu Amir, **Nawaf** u mniq idas 2 diyax 7 wada psdhuwan Wangcu, wada pstuq Kuwait Wangs mnuda 90 knkawas wana llutuc Al-Jaber mi Al-Sabah ka msriyux phyuwan ka pnsltudan. Kngkawas 2020 idas 9 diyax 29, wada mrdang ka Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah daw, Wangcu **Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah** ka pusa kari psdhuwan phiyu  Amir Kuwait.             

## Tnsapah（家庭）
**Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah** mniq kngkkawas 50 tuhuy  *Sharifa bint Sulaiman Al-Jasem* msturung,  wada msupu tmlaqi 4 laqi snaw mi 1 laqi qridin: Qbsuran balay laqi snaw ka Ahmad, mntuting kngkawas 1956, Kuwait Sinsi Tacn. Niqan 1 laqi nanaw mi 1 laqi qridin. 

Tu2 laqi snaw ka Faisal, mntuting kngkawas 1957 idas 1, kngkawas 1984  mangal qridin, niqan taxa laqi qridin.  

Tu3 laqi snaw ka 'Abdullah,  kngkawas 1958 mntuting.  

Tu4 laqi snaw ka Snlim, mntuting kngkawas 1960.  

Qbsuran laqi qridin ka Shaikha, wada sediq tnsapah Al-Sabah na Al-Jaber Cinwang.    

## Pnyahan pnatas(參考資料)
Tnhjil kari seejiq Watan Diro(瓦旦 吉洛) mtabug

* List of current heads of state and government
Sadipongan

= Sadipongan（三間屋部落） =
Gaga mniq Taytung Cangpinsyang ka alang Sadipongan.

114 sapah ka kneegu na sapah, 254 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 38% niqan  97 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 62% niqan 157 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis36%, ni rahuq na o2%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sado

= Sado（砂荖部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Kwangfusyang ka alang Sado.

98 sapah ka kneegu na sapah, 272 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 246 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan  26 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis85%, Kebalan1%, ni rahuq na o3%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sagaran

= Sagaran（口社部落） =
Gaga mniq Pingtung Santimnsyang ka alang Sagaran.

195 sapah ka kneegu na sapah, 698 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 662 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan  36 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan89%, Rukai2%, Bunun1%, Amis1%, ni rahuq na o1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Saiku

= Saiku（清水部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Cwosisyang ka alang Saiku.

128 sapah ka kneegu na sapah, 493 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 475 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan  18 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun89%, Tayal1%, Truku1%, ni rahuq na o4%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
R’uyan

= R’uyan（白蘭部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang R’uyan.

92 sapah ka kneegu na sapah, 237 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 89% niqan 212 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 11% niqan  25 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal82%, Amis4%, Bunun2%, Saysiyat1%.

## Hangan alang (部落名稱)

Hangan alang   alang Pay-ran【R’uyan】

## Thuyang alang (部落特色)

Pnseanak alang： “ Ryaw-wu-yeyn” mririh saw egu qnpringan rqnux.

## Nniqan alang (所在位置)

Nniqan  Sin-cu-seyn Wu-fung-syang Taw-san-cun.

## Klbangan (範圍)

Llbangan   ga daya Cing-cyueyn, igi siyaw daya Sang-ping-si, Ga hraan hidaw Wu-cwey-san.

## Kndkilan lnglingay (地理環境)

Nniqan llingay   Dxgal sttuan, knbaraw 1000-1500m.

## Kklaan ppanan (交通資訊)
Pgkla ppanan rulu.

Mgriq rulu: Tduwa muda Seng-taw 122(Nan-cing kung-ru), paah Cu-tung mkala dgiyaq mtmay Wu-fung, muuda Maw-pu doniqan kingal wayay elug mquri elug ppanan pnegalang Pay-ran, mtmay do dhuq Pay-ran da. Ida tduwa mniq brah mmowsa alang Cing-cyueyn siida niqan tru elug wayay, mqurielug Pay-ran do dhuq da. 

## Mlutuc syusan teync (電子地圖連結)
Mlutuc teyn-c ti-tu.

## Nniqan seejiq alang (部落所屬族群)
Klgan seejiq alang.

## Skari kari (使用言語)
Skari kari：kari Atayal, kari Tlu.

## Snhiyaan (宗教信仰)
Snhiyan cung-cyaw.

## Pnyahan alang (部落由來)
Pnyahan alang Kari Atayal ga Ryaw-Wu-yeyn ksun o “ Egu qnpringan rqnux”.Babaw klwaan Tanah Tunux do, keysacu Tanah Tunux ga, phiyug sapah ptasan ni ciway sapah pyasan kska alang, duri ni, thjilan kingal alang kana ka gisu kghak mniq kneinu na Atayal, saw nii pslian mrahul ga kari Atayal o “Tu-nan” ksun. Kiya ni manu ka Tanah Tunux o bqanan dha suyang bhangan “Pay-ran” da.Kiya ka kiya ni tnealang o bqanan dha hnang “Pas-qu-nan” (paskwalan), bukuy kwan-fu do djyan dhuq sayang ka Pay-ran ksun.

## Kklaan rrigaw (旅遊觀光資訊)

 pgkla rgrigan kwan-kwang.

## Pnyahan bnatas (參考資料)
  Qtaan bnatas 
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sakuhan

= Sakuhan（細道邦部落） =
Gaga mniq Myawriseyn Tayansyang ka alang Sakuhan.

119 sapah ka kneegu na sapah, 368 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 72% niqan 266 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 28% niqan 102 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 68%, Amis 1%, Bunun 2%, Truku 1%, ni rahuq na o 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sakur

= Sakur（撒固兒部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Hwareynsu ka alang Sakur.

616 sapah ka kneegu na sapah, 1,699 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 39% niqan 658 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 61% niqan 1,041 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 25%, Sakizaya 8%, Bunun 1%, Tayal 1%, Truku 3%, ni rahuq na o 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Salinliw

= Salinliw（山領榴部落） =
Gaga mniq Taytung Ruyeysyang ka alang Salinliw.

162 sapah ka kneegu na sapah, 407 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 53% niqan 214 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 47% niqan 193 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis16%, ni rahuq na o2%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Salman of Saudi Arabia

thumb|Salman 2017-Salman of Saudi Arabia（ 穆罕默德·本·沙爾曼 ）|alt=Salman 2017.jpg

= Salman of Saudi Arabia（ 穆罕默德·本·沙爾曼 ） =
Mntucing hngkawas 1935 idas 12 jiyax 31 ka Salman of Saudi Arabia ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Saudi arabia ta sayang o kiya ka Salman of Saudi Arabia, pnaah hngkawas 2015 idas 1 jiyax 23 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Salitung

= Salitung（豐丘部落） =
Gaga mniq Nantowseyn Sinyisyang ka alang Salitung.

268 sapah ka kneegu na sapah, 777 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 51% niqan 394 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 49% niqan 383 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 48%, Tayal 1%, Paiwan 1%, ni rahuq na o 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料）
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sama pakaw

= Sama pako/ Sama pakaw/ Sama pakaw(青莧) =
Knbrgan na ka sama pakaw, tarux na mangan hari bbanah, msdhriq bi niqan hari mhnuk uban, msupu mhru ka wasaw, wasaw na mtuyan bi mdoriq, niqan wasaw rijig, mqapang phpah, bbaraw lipaxan seysay, eugu mstrun mkug dudux tarux. 　　

　　Msapuh alang seejiq sqita na ka sama pakaw nii, ssangan dha spawda smapux narux bi kbusan nhmuk, babaw sida na pakaw qraqil bi qluway uban yahan dha lumau malu bgihur utux. 　　

　　Sama pakaw malu mangan tarux bi sawas snciyusan seuqun, nglan bi snpual jiyax euqun sama balay seejiq Taiwan. saw ni qqeuqun ngaran dha bi malu musa qnpah dgiyaq sunan, nasai saw muit daw kiya saw ksbiyax bi psklixi hii. manu ka rdurudan ta o snpual dha ngaran kklegan kbusan nhmuk qnepahan sida, pusan dha smiyang hiya, iyux lumau utux bgihur meukan hndayu, saw sqduriq naqih utux bhring bi mangan biyax kndusang.
Sama qudung

= Sama qudung (光果龍葵) =
thumb|File:Starr 010520-0074 Solanum americanum.jpg-Sama qudung (光果龍葵)

Uuqun sejiqun alang “sama qudung” ksun ga, ida mnhru nanaq, uxay pnhuma. Smkila ni qtaan ana inu ka sama qudung. Nspriq ka sama qudung, yabi hari 30~120 cm ka knparu hnygan na. 

Rbagan do tmphpah embhgay ciway phpah, yabi 4~10 hari pphpah gaga mseupu, saw bi bubung qnpringan qtaan. Tmghiyi mpajiq mquru, mhada do mkliyuc ka rakaw na da. Smnru ka kari o ida tduwa uqun kana ka hiyi na ni wasaw na msa. Ita Seejiq o ida wana wasaw na ka sqtun ta, shapuy qsiya ni mahun ka bgu na, uqun ka wasaw na, ida ini kuxi mkan ka tnghiyi na. 

Pnmaxan mhapuy idaw rumu masu ka sama qudung o, ida kuxul bi mkan sejiqun alang, msaas ni mpajiq qtaan, malu bi qtaan ka lhang na. Kingal uri o gmaxun dha mhapuy mdngu qsurux puyaw ka sama qudung, ida malu bi mahun ka bgu na, malu bi skanan ka wasaw sama na.
Sama watan

= Sama watan(昭和草) =
Alang dgiyaq ga ida niqan egu klgan spriq, tduwa dmatun nhapuy uqun. Kana dha ga, niqan kingal ka spriq “sama watan” ksun, yasa saw bi tunghaw sknxan mkan, kiya ni “tunghaw lmiqu” ksun sejiqun sayang, niqan kingal na ka hangan na “spriq Cawhe” ksun.

　　Seuxal rabu wasaw na ka dmatun ta idaw meekan. Yaasa ana saw siyaw leelug, qnpahan, ida qtaan gaga mhru nanaq hiya ka“sama watan”, kiya ni dmatun mkan nhapuy kdjiyax.

　　Tduwa uqun kana ka hniygan spriq nii, ini tmphpah na o ida malu bi skanan wah! Snqtan rabu wasaw, uxay uri o kana ka qmuru na, gmaxun anay qowsul cmsiyux, uxay uri o gmaxun siyang cmiyus, mtna bi tunghaw skanan. 

　　Smnru ka rdrudan o niqan ka kingal seejiq Watan ka hangan na, hiya ka plealay bi smnlay sama nii, tduwa uuqun msa. 　　thumb|File:Starr 020803-0125 Crassocephalum crepidioides.jpg-Sama watan(昭和草)
Samat ni Seejiq

## Samat ni Seejiq (人與獵物)
Sbiyaw balay o mttuku balay uqun dha samat ka Truku, mnglung msa mkmkan ku samat ka seejiq do, asi knssayang “brut” msa dhuq ka samat, Niqan kingal jiyaxrmngaw ka kingal seejiq, mkmkan ku bi hiyi bowyak msa, ini qbsiyaq asi lu “brut” msa sriyu ka kingal bowyak da, hiya do smalak kingal ubal na, psaun na ruwan blehing ni gmukan, ini qbsiyaq do rwahan na ka bluhing ni asi htngay ska bluhing ka hiy bowyak. Babaw na nii, niqan kingal duri ka seejiq empeedawi, rmngaw msa mkmkan ku bi hiyi rqnux msa, ini qbsiyaq asi lu msa “brut” dhuq brah n aka rqnux, lmnglung ka seejiq empdawi nii, ma saw smtaga ni meekan knuwan kid aka jiyax smalak ubal ga!msa, kiya ni lungu na phqilun, qmita saw nii, msaang ni rmngaw ka rqnux “Bitaq saying mkmkan namu samayt o asimaku yahi hmadut sapah, rmngaww duri “Paah saying mha su mgsmay miying samat ni peekan ramus, aji su meangalana manu.”

## pnyahan kari
資料來源:口述耆老Jiru Haruq 2013
Samuluh

= Samuluh（新武部落） =
Gaga mniq Taytung Haytwansyang ka alang Samuluh.

56 sapah ka kneegu na sapah, 255 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 243 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan  12 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun86%, Amis2%, Paiwan2%, Puyuma2%, ni rahuq na o3%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sama balay

= Sama bale/ Sama balay/ Sama balay(山萵苣) =
Sama balay ga dmatun bi mkan nhapuy sejiqun alang seuxal, yaasa lxan bi qtaan ana inu ka sama balay nii. Kiya ni asi ksi “sama balay” rdrudan ka hangan na da.

　　Qmuru sama balay ga ungac hiyi ka kska na, sbiyuq tkuyun ka sama balay nii, embhgay ka biyuq na. Alang dgiyaq daya sbiyaw o ungac brigan ka uuqun, ungac bi brigan ka snalu uuqun tnbugan uri. Kiya ni sejiqun klealang o musa smqic lxan qtaan na sama balay stabug dha tnbugan sapah, kiya ni “sama bibi” ksun dha uri. 

　　Ita Seejiq o wasaw na ka ktuyun ta, asi hpui qsiya, mahun ka bgu na, skanun mkan ka wasaw na. Rdrudan sbiyaw o gmaxun dha idaw rumu masu, uxay uri o idaw rumu basaw. 

　　Nasi mnarux ni snawan ka hiyi o ida musa miing sama balay, hpuyun dha qsiya, mahun dha mtalux bgu. Iyux dha pdaun sminaw bgu sama balay ka iraq, stmring hiyi dha, skltu dara dha.
Sangas

= Sangas(食茱萸) =
thumb|File:食茱萸.jpg-Sangas(食茱萸)
Niqan dha tnhnganan Tmukan ka sangas nii, tukingal u sangas mbanah, yasa mbanah ka rabu wasaw na, tudha u ini hayi qmqah qqbhni,yasa niqan pakaw kana pusu mi wasaw na ka sangas ,nasi ini qrahang ka sediq u pngalan na luqih da. Ngalan biyoq waru mkan traway ka wasaw na, phpah ciida na dmudul ttraway mi wewaru mi sqsaqic miyah hmuuc biyoq na; mtumun hari ka hiyi na, mhdadu ciida u niqan mqalux buuc ka ruwan na, uxay wana qqbhni ka mkan sangas nii, babaw pdngaan ciida u tduwa ngalan ucik makan da. 　
　Saw balay kiya nanaq sknxan ka wasaw brayaw, cbiyaw bay ha u stmuwan mi prnaxal dha ccamac mi ssukay mkan ha, cndulay hari da u psqrung dha abura mi smuwan dha sinaw uri ka wamil mi pusu na, uxay uri u lmlamu ka pprmaxal dha mkan cndulay hari da , so prmaxldha tohu mi cnyusan dha balung mi prmaxal dha　sunguc mi psqrung dha teypura...dnii, knmalu bey uqun mi hmici malu bey sknxan quwaq uri ka sangas nii.
Sandimen

Sandimen（三地門鄉）

Nsgan Sandimen o gaga Nsgan Pingtung, kmpraan kana dxgal o 185.9 km², (dxgal dgiyaq o 94.02 km², dxgal pmblxan o 85.25 km²). kmhbragan hiyi o 7,698, sapah o 2,296, seejiq tnpusu 7,320 hiyi, knhbragan hiyi o 95%(Paywang, Rukay). Paywang, Rukay ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Sandimen o niqan 10 alang ni maxal 12.
12 o, Timur（三地部落）, Tjavatjavang（達來部落）, Valjulu（馬兒部落）, Paridrayan（大社部落）, Sagaran（口社部落）, Talamakau（青葉部落）, Cavak（青山部落）, Djineljepan（安坡部落）, Tjailjaking（賽嘉部落）, Kingdalruwane（金大露安部落）, Tjukuvulj（嘟估甫了部落）, Tjusepayuan（北巴部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sangi

## Sangi  (瓢瓜)

## Sangi (布農族神話故事-瓢瓜)
Knxalan sbiyaw siida han o ida ungac masu, yaasa saw bi puwax mtna pusu uuqan dha ka sangi.         

yaasa saw bi puwax mtna pusu uuqan dha ka sangi. Baki ni ina mseupu musa gmabal spriq qmpahan sangi, mbabaw sangi siida o, wada na gbalan duma ka suqi mkkiyux mndakil sangi. Lmaung sudu spriq siida, ga sqmaan kanna ka sangi uri da, yaa wada snegul qrngul mkala baraw karac ka ina na uri da.                                        

Ini klai yasa kingal jiyax, niqan kingal cipiq sangi kndadax karac baraw megul lqling waray ssaan phrapas laqi, knttu qmraq sangi ka laqi, bitaq hici do ga. dsum baraw karac sangi ka laqi kida.                                                                         

## Pnyahan ppatas (參考資料)

* 來源: 蒐集至那瑪夏文物館
* Bunun Tu Paliqabasan ( Takbanuaz Isbukun) 布農傳說故事 巒社群 / 郡社群 (1930年~1935年)

* 南投縣原住民部落大學 / 南投縣政府原住民行政局 出版

* 翻譯老師: Lubi pingaw 高玉美老師  / 編輯手: Uhay Ruji 張慧琳
Sapah Bbrigan

= Sapah Bbrigan(雜貨店) =
Nii ka qntaan mu Patis pgkela seediq meniq alang breenux Hori.

Ga ptasan galiq tanah  kluelu hiya, “ Ye niqan qyqeya ini su cikau desi kana, dyagun su mu gnbaruy, ya ani niqan  seediq mkmaruy na. ” So ini cikau ma anaq so  cnkau duri, iya ta asi laxi kana ka qyqeya mesa,  niqan sapah bbrigan, mkela qmita mesa ye bgurah hari, ye cmucac hari. Klaun daha smmalu ma ppryuxun daha ka plpingan na ka Lawpan.  So nii ka dnyagan ta bobo dheran(klangan) ma, dmayo dheran  Taywan nii ma, dmayo ta tnsapah ta naq uri.
Sansaru

= Sansaru（三叉路部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Sansaru.

45 sapah ka kneegu na sapah, 128 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 91% niqan 116 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 9% niqan 12 hiyi koia. \

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 85%, Saysiyat 3%, Amis 2%, Paiwan 1%.

## Hangan alang (部落名稱)
Alang Sansaru.

## Tnteanak alang (部落特色)
Hangan alang Min-sen- nii o ida bukuy Kwang-fu do meuda qqpahun alang nii ka mnegay hangan.

## Nniqan (所在位置)

Sing-cu-seyn-u-fung-syang taw-san-cun.

## Klbangan (範圍)
Gaga mniq dgiyaq Ming-tu-yow- quri truma dgiyaq hraan hidaw hiya.

## Kndkilan lnglingay (地理環境)

sttu dxgal.

## Kklaan ppanan (交通資訊)

## Mlutu syusan Teyn-c (電子地圖連結)

## Mniq alang seejiq (部落所屬族群)

Tay-ya-cu.

## Jilan kari (使用語言)

kari Tay-ya- kari Tlu.

## Snhiyaan utux (宗教信仰)

## Pnyahan alang (部落由來)

Gaga mniq ska alang Cing-cuyn ni alang S-lu ka-Alang Ming-sng , bukuy Kwan fu-do phiyu smalu gasil xuluy mlutu dhuq Alang Tu-can.

## Kklaan rgrigan (旅遊觀光資訊)

## Qtaan bnatas patas (參考資料)

桃山泰雅教育網 

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sapah Truku sbiyaw

## Sapah Truku sbiyaw (太魯閣族傳統家屋)
Qrul ka pusu bi erut djiyun smmalu sapah ka Truku sbiyaw, aji hmut knlala ka qrul hmnru kska dgiyaq, kiya do o smmmalu sapah ka rudan Truku sbiyaw o ngalun dha erut sapah ka qrul nii, yaasa qrul nii o ana 20 kngkawas ida ini ksburaw ka ghiyux niya. sbiyaw balay ka sapah Truku ga rbqan dha quri truma dxgal 1 公尺, ruwan sapah o niqan srakaw tama,bubu, kneiyax tqian laqi rbnaw, ni dngiyah saan meemur risaw ni wauwa, aji uri o lupung mniyah. Qngqaya smluun sapah o dnamux ga kurut,tapaq btunux, ni djima; qnabil o gtuan dha qhuni, misan dga hmgluq paah hiya ka thuun dha malah ni malan dha miiluq qhuni ka baraw na duri.qwarux ka sbkuy pgdhug sapah

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Sapah Ttgsaan kska alang

**“Sapah Ttgsaan kska alang(部落教室)”** 

sun o slhayan knkla kndsan Truku ka pusu na. Yaasa nii ta mniq kska lala bi klgan knkla kndsan seejiq ni ungat ka rnisuh patas kari hciyan rudan ta sbiyaw uri. Aji ta sshungi o phiyug “Sapah Ttgsaan kska alang” slhayan knkla kndsan Truku o naa ta bi spruun lmnglung. Kiya do o stgsa “Sapah Ttgsaan kska alang” nii ga pusu na o knkla kndsan Truku, kiya o tminun ni smquri, uyas ni grig, tmsamat. Quri tminun o pnaah krig, tminun ta lala klgan qabang, lukus ,ni lubuy bilaq. Pnaah qwarux o tunun ta brunguy, pnaah uraw o tunun ta bluhing, gupuq. Quri smquri o pnaah qhuni smquri ta kayu, wihi, qaya cinun. Quri tmsamat o smluhay mgsbu buji, dmangar, dmhaw, qmlunug ni rahuq na hiya. Kana pseusa nii o tduwa sbrigun kkrana kndsan ta. Kiya do “Sapah Ttgsaan kska alang” nii ga aji wana smluhay ta knkla kndsan Truku o huya sun mkla dmuuy ka pusu na uri. Rhuq na nii ,“Sapah Ttgsaan kska alang” o kingal sun bgurah slhayan kska alang ni pseupu 

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Sapah pyasan mu dgiyaq(Truku)

= Sapah pyasan mu dgiyaq(Truku我山上的學校） =
Sapah pyasan mu dgiyaq, malu balay qtaan ,malu balay saan meuyas 
uri, niqan emptgsa ni niqan laqi meuyas , mseupu matas ni hmrapas mniq 
sapah pyasan, kiya ni smkuxun nami balay musa sapah pyasan kdjiyax.
Sapah pyasan mu o dgiyaq gaga alang tnpusu seejiq, yami llaqi 
meuyas  o pnaah nami alang ni ssiyaw qnpahan. Kiya ni duma nami o 
mksa nami nanaq musa sapah pyasan , duma nami o peapa nami paru rulu 
musa sapah pyasan,uxay uri o pnapa nami rulu tama ni bubu musa sapah 
pyasan. Dhuq nami sapah pyasan do tna niqan ka emptgsa gaga mhiyug 
rhngun sapah pyasan tmaga tnan miyah meuyas, kiya ni wada mu qtaan nii 
kngkingal miyah sapah pyasan ka laqi meuyas,kiya ni mqaras ku bi musa 
sapah pyasan kdjiyax.
Sapah pyasan mu o niqan egu klgan qhuni gaga mtqri sapas pyasan 
mu hiya, saw ka qhuni dara , nasi dhuq krpuhan do o priyuh qtaan ka 
wasaw niya da, duma wasaw o wada asi knpriyux mgrhibung qtaan. Saw 
ka qhuni snuwing nasi dhuq snrabaw do o tmphpah kana dni saw bi 
embanah qsiya gsilung qtaan, saw bi embhgay qsiya gsilung qtaan.Kiya ni 
hbaraw bi seejiq miyah ruwan sapah pyasan mu psasing ni mksa.Yasa 
wada malu bi qtaan ni malu bi seknxan ka bgihur na；ssiyaw sapah pyasan 
o egu bi klgan ka phpah uri tuhuy mnan smluhay.  Duri niqan kingal 
llabang bi spriq saan nami hmrapas ni tuumal kdjiyax .
Pnaah isil alang ka seejiq miyah qmita sapah pyasan mu o rmngaw bi 
kana “tagay bi knmalu qtaan ka sapah pyasan namu nii! sraun mu balay!” 
msa tmdahu balay. Sayang tduwa ku meuyas sapah pyasan hini o qrasun 
mu balay.
Tmgsa mnan laqi meuyas ruwan sapah pyasan o hbaraw bi ka 
klmukan, niqan kingal ka Seejiq ni kingal ka Paywan uri, dhiya ga 
mdrumuc bi tmgsa mnan, sbliqun  nami dha balay uri. Sngayan Tgspac 
jiyax o Niqan kingal ka emptgsa miyah tmgsa mnan kari Seejiq , kingal ka 
emptgsa kari  Tayal ni kingal ka emptgsa kari  Bunun uri.Jiyax nii o 
emprngaw nami kari nami nanaq.
Pusu mdudul sapah pyasan mu o embiyax bi dmudug mnan laqi 
meuyas quri kari Seejiq, kari Bunu, kari Ttayal ni kari klmukan uri, yasa 
hiya o Seejiq balay uri, spruun na balay ka endaan rudan sbiyaw. Psdhug 
bi kari “iya bi shngii ka endaan drudan ta sbiyaw, niqan malu bi gaya ta ka 
ita  Seejiq, ini tduwa nhmuc, kmbiyax matas ni  qbhangi bi ka kari tama 
namu ni bubu namu”msa。
Laqi meuyas sapah pyasan mu o niqan nami mspac kmxalan rima 
hiyi,pggalu nami kana, pddayaw nami kdjiyax uri, saw nami balay kingal 
tnsapah, saw nami balay mnswayi. Meuyas nami sapah pyasan egu bi 
klgan ka slhayun nami, saw ka kari ta Seejiq ni endaan rudan ta sbiyaw, 
saw ka kari Ameyrika, muyas uyas ni rmgrig nami uri, matas patas ni 
tduwa ptasun ka lnglungan ta nanaq uri.
Yaku o tduwa ku meuyas sapah pyasan saw nii, qrasun mu balay, 
sgealu mu bi ka gaga mu thiyan meuyas sapah pyasan mu. Spruun mu bi 
ka emptgsa sapah pyasan mu uri.kiya ni yaku ga, sgealu mu bi ni qrasun 
mu bi tndhuun mu bi ka sapah pyasan mu.
Sapah pyasan mu dwiyaq

= Sapah pyasan mu dwiyaq(我山上的小學) =
Sapah pyasan mu dwiyaq, malu balay qtaan ,malu bay san muyas uri, niqan 
emptsa niqan laqi muyas uri msupu muyas mi ppulah sapah pyasan kddiyax, kiya 
mi sapah pyasan kuxul nami bay sahan kddiyax.
Sapah pyasan mu dwiyaq way alang tnpusu sediq, yami llaqi muyas u 
kndadah nami alang mi ssiyaw qnpahan. kiya kda hay duma nami mksa nanaq 
musa sapah pyasan , duma nami kda hay papa nami rulu musa sapah pyasan, uxay 
kiya kda hay hadun nami na tama,bubu musa  sapah pyasan. dhuq nami sapah 
pyasan dow tna niqan emptsa way mhiyu rhngung sapah pyasan tmawa yami 
miyah meuyas.kiyai mqaras ku bay musa sapah pyasan kddiyax.

Sapah pyasan mu niqan ou kluwan qhuni way mtqri sapas pyasan mu hiya, 
saw ka qhuni dara nasi dhuq krpuhan dow priyuh qtaan ka wasaw na da, duma 
wasaw u wada asi knpriyux  krhibung qtaan. kiya ka qhuni cnuing nasi dhuq 
tnwasaw dow tmhpah kana dmi , saw bay embhway ucilung  qtaan.Kiya mi 
hbaraw bay sediq miyah mrmux sapah pyasan mu mangan  sasing mi 
mksa.yabay wada malu bay qtaan malu bay sknhan uri ka bwihur na;  ssiyaw 
pyasan u ou bay klwan phpah uri tuhuy mnan smluhay.  Dungan niqan kingal 
llabang bay spriq saan nami ppulah mi tumal kddiyax .
kndadah icil alang sediq miyah qmita sapah pyasan mu u rmngaw bay kana 
“tagay bay knmalu qtaan ka sapah pyasan namu nii! tndahu misu balay!” emca 
tmdahu bay.

Sayang makulux mqaras balay muyas sapah pyasan hini .
Tmtsa mnan laqi muyas ruman sapah pyasan u hbaraw bay ka tlmukan, 
niqan kingal ka Sejiq mi kingal ka Paywan uri, dhiya way mdrumuc bay tmsa 
mnan, sbliqun nami dha bay uri. Sngayan iyax diyax spac u Niqan kingal ka 
emptsa miyah tmsa mnan kari Sediq , kingal ka emptsa kari tayal kingal ka 
emptsa kari bunun uri.diyax nii emprngaw nami kari nami nanaq.
Pusu mdudul sapah pyasan mu u embiyax bay dmudug mnan laqi muyas 
quri kari Sediq, kari Bunu, kari tayal ni kari klmukan uri, kiya hiya u Sejdiq 
balay uri, tdhuun na bay ka endaan rudan cbiyaw. Mnrngaw “iya bay chngii 
ka endaan drudan ta cbiyaw, niqan malu bay waya ta ka it sediq, ini tduwa 
knhmuc, kmbiyax muyas mi  qbhangi bay ka kari tama namu mi bubu 
namu”emca.
Laqi muyas sapah pyasan mu,niqan nami mspac kmxalan rima 
hiyi,emppwalu nami kana,mddayaw nami kddiyax uri, saw nami kingal 
tnsapah, saw nami mswayi. 

Muyas nami sapah pyasan ou bay klwan ka 
slhayun nami, saw ka kari ta Sediq mi emdaan rudan ta cbiyaw, saw ka kari 
Amirika, muyas uyas mi rmri uri, matas patas ni tduwa ptasun ka lnglungan ta 
nanaq uri.
Yaku emduwa ku muyas saw nii sapah pyasan, qrasun mu bay, swalu mu 
bay ka way mu thiqan muyas sapah pyasan mu.sprun mu bay ka emptsa sapah 
pyasan mu uri.kiya mi yaku u, sprun mu mi qrasun mu baytdhuun mu bay ka 
sapah pyasan mu.
Sapat

= Sapat（掃叭頂部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Jweysweysyang ka alang Sapat.

170 sapah ka kneegu na sapah, 366 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 30% niqan 109 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 70% niqan 257 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 20%, Bunun 7%, Tayal 1%, Puyuma 1%, ni rahuq na o 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sapulju

= Sapulju（撒布優部落） =
Gaga mniq Taytung Cinfungsyang ka alang Sapulju.

43 sapah ka kneegu na sapah, 156 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 152 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan   4 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, .
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sapah Truku

## Sapah Truku (太魯閣族的家)
Ini hmut miying dxgal phiyug sapah ka rudan Truku sbiyaw, musa pbiyi qnita na dxgal ska rnaaw ni mkrabi yaa mk3 rabi tmaga suyang spi, nasi malu ka spi na do mlawa lutut na miyah dmayaw phiyug. Snalu sapah o saw nii ka qngqaya na, qrul, djima, qhuni, qwarux, kurut. Qrul o ngalan erut, djima o ngalan dmanux ni qnabil, qhuni o ngalan knruh ni bhang, kurut o sdamux uri, qwarux o pskrut mkuy. Ruwan sapah o rbqun paah babaw dxgal quri truma, Niqan srakaw bubu bukuy rhngun, srakaw tama brah rhngun,，kneiyax o mniq siyaw tunux srakaw tama ni bubu, nii o tqian laqi rbnaw. dengiyah o tqian risaw ni wauwa, ni mniyah lupung. Tru btunux rqda, kiya o tama, bubu ni laqi nii o kingal ruwan sapah ksun pusu na. niqan ka pmkayan mniq kska rowan sapah.,spah Truku ga rbagan o bi mtleetu ni misan o meuxul ka sapah Truku sbiyaw, smkuxul bi mniq sapah ka laqi Truku sbiyaw, yasa meuxul bi ni mggealu balay ni mddayaw bi.

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Sarad

= Sarad（撒樂部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang Sarad.

3,309 sapah ka kneegu na sapah, 8,721 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 608 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 8,113 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 5%, Truku 1%, Bunun 0.5%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sari

= Sari(芋頭) =
Egu ba knklegan ka sari nii, wada ini klai kenu ka ngayan na pnugeela sphuma ppuqun di. Kii asi kesi sari ka mlawa kana di. 
[thumb|File:TaroAKL.jpg-[wasaw|Wasaw sari.(芋頭葉子）]]
　　Mtumun waso ma meniq tikuh so ngapih mlutuc qmuru na truma mgsama. Seedan pusu ka bugan na paru, nii ka ppuqun ta sari. Ini ba pntena daka brayo ini qnqui. 

　　Mprbagan sphuma knbbawan bobo pnharac gntuwan dheran knburah. So ka qeting sliyan qsiya kuxul na niqul kdkilan. Misan ssaan kmari ka sari, mcheya mplhepuh knmalu ba ppuqun peni. So ka kawas na rbagan de, mnsngari guneegan gunbabo mhiti nii snbugal dungal. Ini pgsari ciida nana, pgrdingan ssaan mangal ka tarux di. 
thumb|File:Colocasia esculenta dsc07801.jpg-Hiyi sari.（芋頭）
　　Speeniq naq ka malu uwaso na hiya. Phpure tarux pgayun riyung rudan. Mqedil ini pnpahung, mleho ma mtluhe baga, kndalax musa kmari, smeqic hani snbugan bubu sari, betaq mhedu phpure; ndaan na asi nanaq bnrexan na ndaan nii, uxe pgkeraq gelu seediq mnekan tnsapah mesa ka mrengo rudan.
Sari munang

= Sari munang (台灣青芋) =
thumb|File:Colocasia formosana - 台灣青芋 by 石川 Shihchuan - 001.jpg-Sari munang (台灣青芋)
Wana klwaan Taywan niqan ka sari munang nii, mniq llbu mi ckcka knrbawan dwiyaq ka hiya, mhru tsasaw, sqsiya mi cclaq hari dxral, ini skuxul thdawan ka hiya. msama ka cida wasaw na, phpah na u mbhuway, niqan ubal ka brah wasaw na, sqyuxan qsiya da u niqan mtumun drmun, sediq mi ccamac u smkuxul mkan qmuru na, rhiq qmuru na u msadu hari, mbhuway ka hiyi na ruma, pkmalu bay hiyi sediq ka qmuru na. 　

　Uka hari uqun cbiyaw han u, uqan bay sediq ka sari munang nii, asi ka bsiyaq hari hpuyan kiya ini kkrak uqun, nasi msmur hnpuyan sediq da u kiya mkrak uqun da; kika boyak dnii asi uda mulung, kmali mi qmeyruq mkan kiya; pdaan bey uyas sediq ka sari munang nii uri, kiya ni spruun bay qmita kndusan sediq cbiyaw.
Sariwsiw

= Sariwsiw（大榮部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Fungrincn ka alang Sariwsiw.

109 sapah ka kneegu na sapah, 286 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 53% niqan 152 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 47% niqan 134 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 45%, Truku 2%, Kebalan 4%, Bunun 1%, ni rahuq na o 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Saruc

= Saruc（砂崙子部落） =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Saruc.

44 sapah ka kneegu na sapah, 154 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 151 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 3 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 95%, Amis 1%, Bunun 1%, ni rahuq na o 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料）

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sasasezeman

= Sasasezeman（東江新邨部落） =
Gaga mniq Myawriseyn Nancawagsyang ka alang Sasasezeman.

74 sapah ka kneegu na sapah, 261 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 250 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 11 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 75%, Saysiyat 18%, Bunun 2%, Amis 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料）
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sasaw samaw

= Sasaw samaw(電視) =
Sasaw samaw o ida kari seejiq hraan hidaw Kareynko ka nii, asi rngaw tribi msa ka nniqan ta hini. Sasaw samaw o spuan kari.
Satefo

= Satefo（下德武部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Yurisyang ka alang Satefo.

63 sapah ka kneegu na sapah, 148 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 92% niqan 136 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 8% niqan  12 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 81%, Bunun 1%, Sakizaya 1%, ni rahuq na o 8%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sasaljak

= Sasaljak（沙薩拉克部落） =
Gaga mniq Taytung Taymarisyang ka alang Sasaljak.

126 sapah ka kneegu na sapah, 282 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 72% niqan 204 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 28% niqan  78 hiyi koia. 
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sapah Pyasan Mu Dgiyaq

= Sapah Pyasan Mu Dgiyaq(我山上的學校) =
Sapah pyasan mu dgiyaq, malu bale qtaan ,malu bale saan muuyas duri, niqan mptgesa ma niqan laqi muuyas duri, msuupu muuyas ma mtheyaq sapah pyasan klaali, kiya ka smkuxun nami mosa sapah pyasan klaali.
Sapah pyasan mu dgiyaq ge, ga alang nami Seediq, yami llaqi muuyas we pneyah nami alang ma ssiyo neepah na hiya. Kika duma nami we mkkesa naq mosa sapah pyasan, duma nami we taapa nami rulu paru mosa sapah pyasan, uxe so kiya de tpaun nami rulu tama bubu miyan mosa sapah pyasan. Dehuk nami sapah pyasan de, tena ga mheyu rhengun sapah pyasan ka mptesa tmara yami meyah muuyas, msterung nami hiya kanna ka laqi muuyas duri di.

Kiya ka mqaras ku ba mosa sapah pyasan klaali.
Sapah pyasan mu, egu klegan ka qhuni ga kssiyo sapas pyasan mu hiya. So ka qhuni dara, dehuk pgmisan de knpriyux qtaan ka waso na denu, duma waso daha we, wada asi knpriyux so mceas qtaan. So ka qhuni snegin we, dehuk smrabo de mphepah kanna denu, so ba qsiya mtanah rcilung qtaan ma, so ba mbbhege rcilung qtaan. 

Kika hbaro ba seediq meyah sapah pyasan mu, meyah psasing ma mkkesa, yaani wada malu ba qtaan ma, ye wada malu ba sknexun duri ka bgihur hiya. Ssiyo sapah pyasan mu we, egu ba klegan ka phepah ga hiya duri, theyaq yami smluhe. Niqan kingal glahang ba speriq mtbale ka ssaan nami theyaq ma msseli klaali.

Seediq pneyah alang icin ka meyah qmita sapah pyasan mu de, rmengo ba kanna “kedu ba knmalu qtaan ka sapah pyasan namu nii! sraun misu bale!” mesa tmdahu rmengo. Qrasun mu bale meyah ku muuyas sapah pyasan hini saya.
Meniq ka ptgesa yami laqi muuyas sapah pyasan hini we, hbaro ba ka Plmukan, niqan kingal ka Seediq ma kingal ka Paywan duri, dheya ga mdrumuc ba tmgesa yami, sbleqan nami daha bale duri. Sngayan ali sepac we, niqan kingal ka mptgesa meyah tmgesa yami kari Seediq, kingal ka mptgesa kari Tayan ma, kingal ka mptgesa kari Bunun duri. Ali nii, mprengo nami kari nami nanaq.

Pusu mdudul sapah pyasan mu ge, mbeyax ba dmudul psluhe kari Seediq quri yami laqi muuyas, kari Bunun, kari Tayan ma kari Plmukan duri, heya ge Seediq bale duri, tdhurun na bale ka ndaan rudan cbeyo. Rmnengo “iya ba chngii ka ndaan rudan ta cbeyo, niqan ta Gaya malu ba ka ita seediq, asi ka ini kmhemuc, knbeyax muuyas ma qbhangi ba ka kari tama namu ma bubu namu”mesa。

Laqi muuyas sapah pyasan mu, niqan nami mmsepac kmxalan rima hei, mggaalu nami kanna ma, mddayo nami klaali duri, so nami kingal tnsapah, so nami mtswai. Muuyas nami sapah pyasan, egu ba klegan ka slhayun nami, so ka kari ta Seediq ma ndaan rudan ta cbeyo, so ka kari Amerika, muuyas uyas ma kmeeki duri, matis pptasun ma ani naq spatis hiya ka lnglungan ta nanaq duri.

Yaku, meyah ku muuyas sapah pyasan so nii, qrasun mu bale, sgaalu mu bale ka ga mu thiqan muuyas sapah pyasan mu. Tdhuun mu bale ka mptgesa sapah pyasan mu duri. Kika yaku ge, sgaalu mu, qrasun mu bale ma, tdhuun mu bale ka sapah pyasan mu.
Saviki

= Saviki（山美部落） =
Gaga mniq Cyaiseyn Arisansyang ka alang Saviki.

191 sapah ka kneegu na sapah, 577 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 568 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 9 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Cou 95%, Bunun 1%, Tayal 1%, ni rahuq na o 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sawanengan

= Sawanengan（共和部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Sowfungsyang ka alang Sawanengan.

262 sapah ka kneegu na sapah, 687 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 26% niqan 180 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 74% niqan 507 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 24%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%, ni rahuq na o 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sawi

= Sawi（百壽部落） =
Gaga mniq Myawriseyn Sutansyang ka alang Sawi.

156 sapah ka kneegu na sapah, 387 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 32% niqan 123 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 68% niqan 264 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Saysiyat 31%, Tayal 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sayie

= Sayie（下大隘部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Sayie.

27 sapah ka kneegu na sapah,  70 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 67 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan 3 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Saysiyat 74%, Tayal 16%, Amis 1%, Paiwan 4%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sbeyuk

= Sbeyuk/ Sbiyuk/ Sbiyuk(臺灣赤楊木) =
Sbeyuk de, ngalan daha psbleyaq dheran neepah daha. Anu dheran pnhumaan sbeyuk se, malu riyung kana ka pnhumaan daha any maanu si, kiya ka ado so muku gnburah dheran de, skadi dheran pnhumaan qhuni sbeyuk ka malu na mesa, anu paru ka kndkilan na ka hei na macu mesa.
thumb|File:Tree shape.jpg-Sbeyuk/ Sbiyuk/ Sbiyuk(臺灣赤楊木)
　　Cbeyo de hmdun gunbrah neepah　de, blequn daha hmarac ka btunux ma qhuni paru de blequn daha mtbeku paga ka neepah hiya, slliyung daha ptuhuun misan ma ppuraun daha ppqun so sapah duri. 

　　Qhuni sbeyuk nii msderux riyung. malu cyexan ma sqama riyung malu pthuun, ini beyo mrana ka puniq na, ki qhuni ngalan daha ptahu duri.
Sbiki

thumb|Sbiki(檳榔)

Sbiki(檳榔) Seejiq Tnpusu smkuxul bi mqan sbiki mhuma ka seejiq tnpusu,sapah bukuy dha mhuma lala bi sbiki. Musa qmpaah dxgal asi ka madas sbiki. Saw mniq psnawal o, smparu bi sbiki kika gaya dha asi ka niqan sbiki. Mstrung dha o asi ka mgay sbiki uri. Saw sayang do mkan sbiki o, lala bi sqma quwaq ,mnarux ka quwaq uri da.mkan ta uri o naqih hiyi. Mduwa uqun ka powri sbiki mhapuy ta bgu uri. Powri sbiki aji saw pajiq mhiyi ska sbiki mdka lxi ka hangan na. Ini duwa mkan sbiki ka sayang. Niqan lala mnarux ini psiya keudus ta babaw dxgal. Asi ta knmalu hiyi ta nanak.

## 參考文獻
* 鍾王秀娟. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Sblaiq

= Sblaiq (和諧) =
Sblaiq mu.
Dhuq sngayan jiyax ka sayang, mqaras bi ka lnglungan mu, 
yasa tduwa pqita ku laqi laqi,
mseupu nami mhrapas ni mhulis.
Yaku o mdrumuc bi qmeepah kdjiyax.
Dhuq sngayan jiyax do musa ku tuhuy laqi ni laqi laqi,
malu bi ka jiyax saw nii sblaiq balay wah.
Sbunaw

= Sbunaw（雪霧鬧部落） =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Sbunaw.

48 sapah ka kneegu na sapah, 179 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 174 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 5 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 87%, Amis 1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%, ni rahuq na o 9%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sedeng

= Sedeng（瑟冷部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Yurisyang ka alang Sedeng.

225 sapah ka kneegu na sapah, 639 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 33% niqan 214 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 67% niqan 425 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 28%, Bunun 3%, Sakizaya 1%, Puyuma 1%, ni rahuq na o 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Seediq

## Tgdaya
Seediq (賽德克族) Seediq bale kesun ga seediq tnpusu Taywang duri, ga meniq tgdaya nklaan hido Nantowseyn ma tgdaya tgtruma Hwareynseyn. Mnoda bsiyaq so mlgeluw pheyuw ngayan nii qulung wada phyegan ngayan knkawas 2008 idas 4 ali 23 di, mgseediq tnpusu Taywang. Ye Seediq ma Truku kesun ga mntena ka pusu daha ma knkela daha kndesan, ye nanaq ga meniq ini pntena ka nniqan de, wada mtswai di. Dehuk knkawas 2016 idas 4 de, kana ka hei Seediq ga *yabi* niqan hari 9509 spegan. Nniqan alang Seediq ma Knkela kndesan ga, ye sparu so qmita “gaya”. Ye alang ma tnsapah dSeediq ga tama ka pusu de, bubu ge mdayo kiya. Nasi so mqriqu na qqpahun ma oda quri so mosa lmiqu ge ida dseno ka moda qmeepah dnii, maanu ka tminun pala ma qaliq ge mqedil ka moda qpahun kiya.

## Truku
Seejiq (賽德克族) Seejiq balay ksun ga seejiq tnpusu Taywang uri, gaga mniq tgdaya nklaan hidaw Nantowseyn ni tgdaya tgtruma Hwareynseyn. Mnuda bsiyaq bi mlglug phiyug hangan ni qulung wada phyugan hangan hngkawas 2008 idas 4 jiyax 23 da, maa seejiq tnpusu Taywang Seejiq ni Truku ksun ga ida mntna ka pusu dha ni knkla dha kndsan, yaana nanaq gaga mniq ini pntna ka nniqan do, wada mswayay da. Dhuq hngkawas 2016 idas 4 do,kana ka hiyi Seejiq ga yabi niqan hari 9,505 spgan. Nniqan alang Seejiq ni knkla kndsan ga, ida sparu bi qmita “gaya”. Alang ni tnsapah dSeejiq ga ida tama ka pusu bi, bubu o mdayaw kiya. Nasi saw mqriqu na qqpahun ni euda quri saw tmsamac o ida dsnaw ka muda qmpah dnii, manu ka tminun pala ni qaliq o sqrijil ka muda qpahun kiya.

## Toda

## References


## Pteumal pptasun(資料來源)
* 原住民賽德克族正名 爭取第十三族 2004年7月22日。自由電子報
Seejiq empgdadak

## Seejiq empgdadak (隘勇)
Kmaji, kaji qnawal mayus aji o gaya kmaji mayus o pnaah hngkawas 189o kmlawa Taywang ka Niung siida pnegaya na hhtur seejiq tnpusu tgdaya quri Taywang. Pgkla: murug saw knlwaan Mansyu siida speayus na gnutu dxgal, phiyug biyi peeniq empgdadak kmlawa, kiya ni spleexan mayus ka nniqan seejiq tnpusu aji uri o dgiyaq aji o breenux. Sduuy qnawal, qmabil erut, biyi pgdakan aji uri o pnerana hi ka ayus gdakan o ki ka sun kaji qnawal pnteyusan. Quri saw pnlawa thowlang paru sduun kmlawa ayus ka seejiq o empgdadak kaji qnawal sun, quri hmut seejiq aji uri o sduun thowlang paru kmlawa ayus ka seejiq o seejiq empklawa ayus sun. kana nii o asaw pkbalay pkrana mangal qhuni dgiyaq aji o mangal bbrih paah sakus, aji na kkeekan seejiq tnpusu.

## Gga niqan kaji qnawal pnteayus

## 參考文獻
* 吉洛哈簍克. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Seejiq knsrabang

= Seejiq knsrabang =
Sbiyaw seuxal ka ita seejiq Truku o malu bi pnegluban kana karat ni 
dgiyaq. Siida o ini usa dmaduk dgiyaq ka ita Truku uri, yasa paru bi lupung 
seejiq ka  dmsamat hki. Nasi kmkan  hiyi bowyak ka ita seejiq  o tduwa ta 
mniq kiyig truma dgiyaq ni mlawa, “ Lupung mu bowyak, kmkan ku bi hiyi 
btriq su ur!  ” msa do ini  qbsiyaq, tmabuy paah dgiyaq hiya ka bowyak. 
Mhulis ni wada  muda  brah seejiq nii  ni rmngaw,  “ Ana bi rabang wah! 
tduwa ku mgay uqun munan. ” msa.
Babaw mnhdu rmngaw malu bi kari nii ka bowyak nii da o mhulis ni 
tgseesu tmaga. Siida, seejiq nii do mangal pucing ni  knhuway bi mangal 
bilaq hiyi btriq. Ana yaa sdara ka btriq bowyak o ini ksa akay ni malu nanak 
duri.  Babaw  do mhulis rmngaw duri ka  bowyak,  “ tay saw mha namu 
mqaras ni mttuku bi mkan 1 ruwan sapah namu, swayay ta da.” msa. Mnhdu 
rmngaw kari do madas emttuku ni mqqaras lnglungan wada dgiyaq duri.
Mangal bilaq hiyi btriq bowyak ka seejiq nii da o niqan balay 
lnglungan na ni  thmuku mqaras hyaan, Kiya ni tmalang wada sapah na
nanak. Dhuq sapah do jima gaga mnhdu psramal  rqda ni kana djiun ka 
kuyuh tmpusu sapah nii da. Kiya ni lwanan na kana seejiq ruwan sapah ka 
tmpusu sapah nii ni plealay mgay qnaras Utux, duri ni mhkun na 1 hpuyan 
nabi ka bilaq hiyi btriq bowyak. Babaw 1 tuki sngari do asi lu thngay 1 nabi 
ka hiyi btriq bowyak. Ana saw ni skliyun bi lmnglung ka uuda nii o ida dha
klaun paah gnaalu utux ka nii.
Ungat ixan ka malu jiyax o  asaw knsrabang lnglungan seejiq ni ida 
aguh musa. Siida o niqan ka pusu bi mdawi ni ungat qpahan ka 1 risaw. Yaa 
mqsuqi hrpasan ni mnmahan na da  o kmkan  bi samat. Kiya ni ida murug
uuda rudan ni wada kiyig truma dgiyaq ni mlawa, “ wi! Lupung mu pada, 
kmkan ku bi hiyi papaq su ur. ” msa. Ini qbsiyaq do gaga sriyu brah na hika 
pada. Rmngaw hyaan ka pada, “ Ana bi rabang tduwa ku pkan munan. ” msa.
Kiya ni gaga mhulis tmaga siida ka pada nii da  o jima wada thngayan 
“ knsrabang ” ka lnglungan na da, yaasa saw rmanang hari qtaan ka pada nii. 
Kiya ni siida do mangal pucing ni asi na slapi ka bukuy narat papak na. 
“ Akay wah! Akay wah! Saw nii mjiras lmingis mlawa ka pada nii. ” Mlatat 
ni ini rngaw ana manu kari ka pada nii ni asi lu dhuq ququy dgiyaq. Mjiras 
msaang rmngaw, “ Yamu seejiq ni yami dmsamat o paah seuxal bitaq sayang
o pgealuk bi ni pddayaw bi uri, hmuya su ka isu, ma su ini pdhuq pgleelug 
uuda rudan su hug? Paah sayang yamu seejiq o, asi ka mnda brax namu ni 
knkla namu ni rbuk namu ni knuudus namu do kika tduwa namu mangal ni 
mkan samat. ”
Asaw knsrabang lnglungan pusu empdawi risaw nii, bitaq saw nii ka 
kndsan knkla tmsamat ita Truku sayang. Ana saw kiya o iya ta bi shngii ka 
uuda seuxal ni gaya ta Truku.
Seejiq tnpusu (takasagu)

Takasagu kari nii o pntngahan Nihung quri Taywang sbiyaw, pnyahan kari nii o noqan pnegluban Takaw. Pnyahan kari, patas Takasagu nii o pnaah Takasagun patas nii, patas Nihung sbiyaw o dmuuy patas Takasagu nii uri. hangan Takasago o niqan kingal ka kari duri o pnaah hangan alang klgan seejiq Pipuwa—Takaw. Kingal duri ka pnyahan kari nii o Takawswa, dha pnyahan kari nii o niqan pnegluban na alang Takaw. Murug rnngaw Bukung paru ptasan Teykuk Taypey o saw nii ka kari na hangan Takasagu nii o pnaah alang Takaw, alang Takaw o gisu mniq quri siyaw pnglaq truma ryaxan hidaw Taywang. Manu saw kiya ni Takasagu o gisu tmiyu quri siyaw pnglaq truma ryaxan hidaw Taywang, babaw na do gisu tmiyu hangan Taywang. 

## Takasagu
Hngkawas 1615 patas Nihung niqan saw nii ka patas na Takasagu o gisu tmiyu hangan Taywang.

## Kari pnrana
Babaw rmningat Taywang ka Nihung o lmutut ida saw endaan klwaan Mansyu siida, ngalan dha “seejiq mngraq” qmita, Taysyu12(maxal dha) hngkawas miyah tghuy Taywang ka laqi thowlang, ngalan “seejiq mngraq” ka seejiq tmpusu o niqan imi na pseanak qmita seejiq, powsa kari ka hiya o pthngani klgan seejiq Takasagu.

## 參考文獻
* 吉洛哈簍克. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Sekuy

= Sekuy/ Skuy/ Skuy(玉山箭竹) =
thumb|File:Yushania niitakayamensis in Hehuanshan 07-03-2008.JPG-Sekuy/ Skuy/ Skuy(玉山箭竹).
Sekuy, meniq lmiqu dgiyaq brbaro hari so knbgurah snapo seedan dheran, murux knkingal hmmeru ka gamil tnpupu mdaqil ka pusu na. Kbrawan na so pnkcaan kingal baga musa betaq dehuk rima qnnango ka knbrawan hnyegan na duri. Mkere ba kndkilan muudus. Tnpupu hmeru qmuru ccida na ka lqeling uwaso. Mhungun qnedis niqal so rupun keruc ka siyo na; lbuwan tikuh tuwax ma niqal uban runge. Mphepah mgceyas, mgdoriq tnttanah ka hei na. Mpgimax qhuni meniq lmiqu mquri hido ma so ssbhuran. Bobo hnduran puniq ka lmiqu, saya ba snugamil mpsnapo kngheti ka hnreyan na peni. 

　　Puqun ka lexi sekuy. Ngalan ssalu puqan, qlangan, stinun rawa, ma slmeun budi, sdurang musa lmiqu duri ka sekuy nii. 　

　Ngalan speexal halung, siiyuk budi stheyaq rrngayan lqlaq nii ge, sqitun kingal ka btakan sekuy, snqitan ka pungu na, spuyan knbaka naq knpruwan cenga sekuy ka hei qhuni, ma so hnriqan tikuh ka klabuy duri, irih na bbali peni. Mangal snqriyan qreti prmuxun sekuy truma. Scikul ka icil na, psdaling mguicil na de, dehuk betaq teru qango ka cnbuwan na ka bbali. Pssengal knthyaan, ma psdurik mccebu. Ki nii ka kesun pssengal laqi rseno ka “ halung klabuy ”nii.
Seljupetje

= Seljupetje（南田部落） =
Gaga mniq Taytung Tajnsyang ka alang Seljupetje.

30 sapah ka kneegu na sapah,  59 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 64% niqan  38 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 36% niqan  21 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan59%, Amis3%, Puyuma2%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sena'

= Sena'（順那部落） =
Gaga mniq Taytung Tunghesyang ka alang Sena'.

140 sapah ka kneegu na sapah, 335 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 45% niqan 150 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 55% niqan 185 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis44%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Seediq Tgdaya

= Seediq Tgdaya(德固達雅群) =

## Alang ''Kiyokay''

Alang *Kiyokay* de alang Seediq Tgdaya. ngayan na seediq de “Loyan” kesun daha. Ani si ngayan dheran kiya, uxe ngayan alang. Alang *kiyokay* nii ga tloung kesun *Jinaysiyan* *Nanfuncun* hini, kndalax *Tay* 19 *sien* hiya mosa *Jinaysiyan* de tgkingal alang Seediq ma daling bale *Hori* hiya. Bale ba pnheyu yaani knkawas 1956 ciida, menaq kesun *Ka sinhu* meyax gmarang kari *kiristo* hini, heya ka snalu *kiyokay* nii. Kiya ka skkingal theruy hini duma ka seediq pneyah alang Sipo ma alang Tongan hiya di, ki kesun daha “ alang *kiyokay*” ka alang nii di.
Seediq Uka Mu Ba Chngiyan

= Seediq Uka Mu Ba Chngiyan =
Seediq uka mu bale chngiyan bobo dheran nii we tama mu rudan. Anu ka sgaalu ku na riyung ka tama mu rudan, ani maanu ka klaun na duri, irih so heya ka mptgesa mu mnugaya bale.
Wada mbhege bale ka snuunux na tama mu rudan di, so ba huda mtaso qtaan. Bbaro ba ka uban na doriq tama mu rudan, mtumun ma lmedax qtaan ka gagi na dowriq duri, mdrumuc ba qmeepah ma mosa lmiqu duri, rseno ba bale ka heya. Paru ba hnyegan na tama mu rudan, ani naq wada mmsepac kmxalan ka knkawas na di we, mbeyax bale ka hei na dungan. Rmengo yaku ka tama mu texal “ mosa supi ciida ka tama su rudan we, mnosa mccebu pncbuwan kesun „mmsepac daha teru‟ wa, kika mkrkere ba hei na betaq saya dungan ”. Dehuk saya, tama mu rudan mgrbu bale mtutuy klaali, mapa tokan ma smiruy slmadac hginuk na, mosa rmigo neepah, qmita sama pnhuma na, cwaqan na qsiya ma blebil speriq hmneru ssiyo sama, eyux pkdakil sama pnhuma na, ado so egu hari ka pnryuxan na pila, ddanga na yami laqi ye mesa lmngelung peni.
Mesa ka tama mu rudan,“hani pnhuma ka sama nii we, asi ka so dmanga laqi rabu qmlahang mesa, kika maha malu ka kndkilan na denu. Paru de brigun ma pryuxun egu pila spuuyas mu yamu, eyux maku pgkela so patis ka bobo na. So kiya de maha nami mqaras bale ka yami rdrudan duri denu .”So nii gnaalu na tnsapah ka tama mu rudan, heya ka pusu nami ba rudan, heya ka tdhegan nami ba smluhe ndaan rudan cbeyo duri.
Niqan kingal ali, mgrebu ku bale tutuy duri, smnegul ku bukuy na tama mu rudan, mosa neepah ga na phmaan macu dgiyaq baro. Dehuk nami tnkuyan na macu de, pkriyak ka hido meyah smterung yami duri di. Ciida, asi ku osa cceka macu ma bbilun mu ka negul llawa puruc, “karah! karah ”mesa mhrenang, wada asi skiya kanna ka puruc cceka tnkuyan macu hiya, qrasun mu bale ka ali nii.
Ma mosa ku mqiri qapi qolic pnaha na tama mu rudan, ini qbsiyaq, “tama rudan~ tama rudan~, gaga tdiyan da qolic nii, nhari hari”, mesa ku lmawa, mqaras ku ba tmara tama mu rudan .“akedu! keyan bale knparu ”mesa ka tama mu rudan. Ciida, tmgesa yaku ka tama mu rudan“Pihu, pgeeguy kesun daha ka qolic meniq neepah ma tbleyaq mekan pnhmaan, heya ka pqhedu mekan pnhmaan seediq, kika qpiyun daha. Laqi rseno Seediq we, asi ka mkela posa qapi, kiya ka uxe pkuure tnsapah denu”. Tgsaan ku na huwa mesa qmapi qolic ka tama mu rudan ma, tgsaan ku na smalu behing duri, yahun msange meyah neepah.
So nii ka tama mu rudan, tdhuun mu bale, uxe mu ba chngiyun ani betaq knuwan.