open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sengan

= Sengan（牛鬥部落） =
Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Sengan.

30 sapah ka kneegu na sapah,  93 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 91% niqan  85 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 9% niqan   8 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal86%, Amis1%, ni rahuq na o4%.

## Hangan alang (部落名稱)

Alang nyo-tu.

## Thuyang alang (部落特色)

Smdhaan Tanah Tunux siida.

## Nniqan alang (所在位置)

I-ran-seyn Ta-tung-syang Fu-sin-cun.

## Klbangan (範圍)

Mniq narac yayug Ran-yang, quri hunac hragan hidaw yaa bi 300 ni 400km.

## Kndkilan lnglingay (地理環境)

hdrus.

## Kklaan ppanan (交通資訊)
Mgriq rulu. Tg1 elug Rwo-tung-cn>tay 7 ping>hakaw cing-siwi.

## Mlutuc syusan teync (電子地圖連結)

## Nniqan seejiq alang (部落所屬族群)

## Skari kari (使用言語)

## Snhiyaan (宗教信仰)

## Pnyahan alang (部落由來)

## Kklaan rrigaw (旅遊觀光資訊)

## Pnyahan bnatas (參考資料)

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Seqalapit

= Seqalapit（斯卡拉比部落） =
Gaga mniq Taytung Tausyang ka alang Seqalapit.

58 sapah ka kneegu na sapah, 151 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 141 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan  10 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan90%, Amis3%, ni rahuq na o1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Seqeciin

= Seqeciin（加津林部落） =
Gaga mniq Taytung Tausyang ka alang Seqeciin.

93 sapah ka kneegu na sapah, 229 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 221 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan   8 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan93%, Amis3%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Serzh Azati Sargsyan

= Serzh Azati Sargsyan =
Mntucing hngkawas 1954 idas 6 jiyax 30 ka Serzh Azati Sargsyan ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Armenia ta sayang o kiya ka Serzh Azati Sargsyan, pnaah hngkawas 2008 idas 4 jiyax 9 pnrajing kmlawa klwaan.

= **Soto Armenia (亞美尼亞總統)** =
Niyi ka patas bnkuwan soto Armenia.

Qlahang: Bnkuwan patas hini ka kngkawas 1991 Armenia snpeyyah Suryeyn dukuricu daw hhangan txtaxa bukung qnlhangan. 

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Seveng

= Seveng（士文部落） =
Gaga mniq Pingtung Cunjusyang ka alang Seveng.

90 sapah ka kneegu na sapah, 401 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 395 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan   6 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan97%, Bunun1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Seydang

= Sedang/Seydang/Seydang(魚腥草) =
Spriq qtaan ka seydang ksun, niqan saw qqsurux sknxan, kiya ni spriq ssqsurux ksun kari Tlu. Seydang ga smkila bi mhuriq dxgal, uxay uri o rrusaw. Ida gaga qtaan bi mhru mhuriq dxgal mmaku, ssiyaw kleelug, truma lhbung qhuni, mslutuc ni mseupu mhru hiya. 

　　Rudan Seejiq sbiyaw o mkla saw ngalun mhapuy qsiya ni mahun bgu na ka seydang nii. Asi bbali kana ka gamil na ni asi dha hpui qsiya, uxay uri o hdagun dha ni sqyaan dha truma beybay sapah, kisa uxay pspungaw hici da. 

　　Mnsa ka rdrudan sbiyaw “ Nasi meuwic balay ka qbubur, uxay uri o ungac biyax ka hiyi, mtalux ka hiyi do, angal hndagan seydang uxay uri o asi usa mabal spriq seydang, hpui qsiya, mahun ka bgu na do, tduwa mipix kntalux hiyi wah!” Mnsa uri ka rdrudan “hpuyun ka seydang nii do kla ini saw sqqsurux sknxan da, kla sklukah hiyi mahun ka bgu seydang nii.” seydang. 　　thumb|File:Heartleaf Houttuynia.jpg-Sedang/Seydang/Seydang(魚腥草)
Shavkat Mirziyoyev

= Shavkat Mirziyoyev =
Mntucing hngkawas 1957 idas 7 jiyax 24 ka Shavkat Mirziyoyev ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Uzbekistan ta sayang o kiya ka Shavkat Mirziyoyev, pnaah hngkawas 2016 idas 12 jiyax 14 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Shitan

Shitan (獅潭鄉)

Nsgan Shitan o gaga Nsgan Miaoli, kmpraan kana dxgal o 79.39 km², (dxgal dgiyaq o 10.36 km², dxgal pmblxan o 2.57 km²). kmhbragan hiyi o 387, sapah o 156, seejiq tnpusu 123 hiyi, knhbragan hiyi o 32%(Saysiyat). Saysiyat ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Shitan o niqan 7 alang ni maxal 1.
1 o, Sawi (百壽部落).

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Shiya uqun rudan Truku sbiyaw

Shiya uqun rudan Truku sbiyaw 以前太魯閣族的美食

Pusu bi kndsan Truku o mqeepah dxgal,babaw mnhdu mtbiyax qmpah dxgal do kika musa tmsamat ka dsnaw da.
Pusu bi phmaun dha o masu, pgu, basaw,sari,  bunga ni sqmu.
Masu nbaqu o pusu bi psnagun dha,kingal keelgan masu dhquy,kiya o ini tduwa phlmaun mkan.

## tutu hlama 竹筒飯
Qulung niqan jiyax qrasan aji uri o muda psmiyan do ida mhapuy shiya bi uqun tutu hlama ni emu blbul ka kngkingal ruwan sapah Truku sbiyaw.saw nii ka muda pslamal mhapuy tutu hlama,

(1) rbgun qsiya ka payay dhquy yaa bi 7tuki aji uri o 8tuki.

(2) musa daya miying baka bi qthran aji uri o rqling ka djima.

(3) skkingal kulaw kmru ka djima.

(4) pdaun qsiya mtasaw snagun ka ruwan tutu djima.

(5) qgupun baga ka dhquy tqrun tutu ka rnbgan payay dhquy, bitaq tuma quwaq tutu ka qsiya ni buwax dhquy.

(6) paun ska kulu luan, psluun mhapuy yaa bi 2 iyax tuki do mhdada.

(7) ngalun ka tutu hlama ni pstahun ptleetu.

(8) nhdaan bi do sptatuk babaw btunux embgbaw ka tutu hlama, suyang bi sddjima ka knux ga lbuun lblak djima ka tutu hlama, shiya bi uqun. 

## emu blbul 香蕉飯
shiya bi uqun Truku sbiyaw o emu blbul, kari rudan Truku ga ini tdeuwa smluun emu blbul ka blbul balay qtaan ta sbrigan sayang.kiya o blbul tpaqan ka mtduwa smluun emu blbul.

Kari rudan ka smmalu emu blbul o saw nii,

(1) musa daya miying rnabaw blbul rungay. saw mha mhnuk ini kghgliq ga asi ka pdaun tahut pstalux,nii o mtduwa phuqil kuwi uri. 

(2) rbgun qsiya yaa bi 6 tuki ajin uri o 7 tuki ka buwax payay dhquy aji uri o buwax brisan.

(3) pstmaqun ka mhada blbul ni pgmaxun powsa hiya ka buwax dhquy ajin uri o buwax brisan,

(4) lbuun rnabaw blbul rungay, maa hluyuq bkiyun gasil ka ssiyaw,psaun kulu luan hpuyun hiya yaa bi 2 tuki. Kika mhada da.

(5) niqan elug gay aka mkan ta emu blbul, dmuuy emu ka iril baga, hmrah gasil ni knhuway bi hmgliq rnabaw bubul narat baga. Mtqita ka emu do aji hmut knsuyang knux, shiya bi uqun ka mkam ta siida.

## sinaw masu ni sinaw pgu 小米酒和紅藜酒
(1) masu dhquy nbaqu ka psnagun sinaw rudan Truku sbiyaw, masu dhquy nbaqu nii o ini dagun mkan.

(2) kingal duri ka psnagun bi rudan Truku sbiyaw o pgu.

(3) brusan nhuma rudan Truku sbiyaw hlmaun dha ni psnagundha uri. duri o smluun dha emu brisan.

## pnyahan kari
資料來源: 口述 耆老Iyuq Ciyang 2015
Sero

= Sero (九芎) =
Sero nii ge qhuni mkere, mnhrehur waso na so mpmisan de mqrehaq ka rehaq qhuni na ma,kawas kawas na mqrehaq texal. Mheru so lmiqu llebu ka sero nii we ini kbbaro ma rqeling hari ka bubu na duri, netun hmeru so bbuyu paru dige bbaro ma qtehur ka bubu na denu.

## Ooda nsero（九芎的用途）
Ngalan mpskere rako ware ka waso sero nii. Cbeyo we asi ka tminun naq pala ka mqedil miyan yami Seediq, uka kesun iyu mpsrako ware ka cbeyo ma, asi ka migin nanaq ka ppsrako daha ware, kika waso sero nii ge ngalan daha pskere rako ware. Mosa lmamu waso na ma stmaqun daha tmeetu, spuun daha rmebu waso na tnteyan ma beyuq waso na ka ware, ani naq teru hari patis hido rnbegan de phdagan daha di. Mdengu de pheun ma phdagan daha dungal, netun daha haun krebu yqeyaq mqalux ka ware pnheyan kii de, kiya ka ware daha qalux denu. Ado ka qhuni mkere ka sero nii, mosa lmiqu ka rseno miyan yami Seediq de, ngalan daha bheniq tlenga pada ma, ani naq bheniq tlenga miric ka sero nii. Ado mkere ka qhuni sero nii, ngalan daha qhuni mtahu ka sero nii de bsiyaq ka bagah na, kuxul lmungu pure ido yami Seediq.

## Pteumal pptasun(參考資料)
Tado Walis、Pawan Nawi、Siyac Nabu ma Tiwas Pawan ka smneeru
steran Dakis Pawan
Shizi

Shizi（獅子鄉）

Nsgan Shizi o gaga Nsgan Pingtung, kmpraan kana dxgal o 313.35 km², (dxgal dgiyaq o 156.87 km², dxgal pmblxan o 140.63 km²). kmhbragan hiyi o 4,481, sapah o 1,421, seejiq tnpusu 4,292 hiyi, knhbragan hiyi o 96%(Paywang). Paywang ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Shizi o niqan 7 alang ni maxal 14.
14 o, Lemiyau（伊屯部落）, Kaidi（楓林部落）, Nansiku（南世部落）, Yungkilu（新路部落）, Tjinavanavalj（橋東部落）, Kuangka（橋西部落）, Puljekuwan（下草埔部落）, Tjisaulem（雙流部落）, Tjacekes（上丹路部落）, Pasumaq（下丹路部落）, Tjuruguai（竹坑部落）, Qaljecim（和平部落）, Tjusinlung（中心崙部落）, Kacedas（內獅部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Siafulungay

= Siafulungay（建農部落） =
Gaga mniq Taytung Taytungsu ka alang Siafulungay.

837 sapah ka kneegu na sapah, 2,321 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 39% niqan 915 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 61% niqan 1,406 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis17%, Paiwan5%, Bunun2%, Puyuma11%, ni rahuq na o6%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Siapaluway

= Siapaluway（月眉（中部落）） =
Gaga mniq Hwareyseyn Sowfungsyang ka alang Siapaluway.

191 sapah ka kneegu na sapah, 437 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 69% niqan 300 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 31% niqan 137 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 66%, Truku 1%, Tayal 3%, ni rahuq na o 4%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sikihiki

= Sikihiki（石平部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Cwosisyang ka alang Sikihiki.

56 sapah ka kneegu na sapah, 205 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 190 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan  15 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun76%, Amis10%, Puyuma1%, ni rahuq na o4%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Silangkong

= Silangkong（喜瑯宮部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Yurisyang ka alang Silangkong.

290 sapah ka kneegu na sapah, 834 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 30% niqan 249 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 70% niqan 585 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis15%, Bunun2%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq1%, ni rahuq na o1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sililasay

## Sililasay (月眉 (上部落))
Gaga mniq Hwareyseyn Sowfungsyang ka alang Sililasay.

179 sapah ka kneegu na sapah, 508 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 81% niqan 414 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 19% niqan 94 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 77%, Truku 1%, Paiwan 1%, ni rahuq na o 2%.

## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Siljevavav

= Siljevavav（喜樂發發吾部落） =
Gaga mniq Pingtung Rayyisyang ka alang Siljevavav.

100 sapah ka kneegu na sapah, 341 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 331 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan  10 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan90%, Amis1%, Tayal1%, Bunun1%, Saysiyat1%, ni rahuq na o3%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Silong

= Silong（喜龍部落） =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Silong.

11 sapah ka kneegu na sapah,  34 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 28 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 18%  niqan 6 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal76%, Amis3%, ni rahuq na o3%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sihodingan

= Sihodingan（常德部落） =
Gaga mniq Taytung Taytungsu ka alang Sihodingan.

5,577 sapah ka kneegu na sapah, 15,330 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 9% niqan 1,394 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 91% niqan 13,936 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis5%, Paiwan1%, Puyuma1%, ni rahuq na o2%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sima-un

= Sima-un（萬豐部落） =
Gaga mniq Nantowseyn Jnaysyang ka alang Sima-un.

209 sapah ka kneegu na sapah, 817 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 770 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 47 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 88%, Tayal 3%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 2%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sinapalan

= Sinapalan（希哪巴瀾部落） =
Gaga mniq Nantowseyn Sinyisyang ka alang Sinapalan.

187 sapah ka kneegu na sapah, 742 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 671 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 10% niqan  71 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 87%, Amis 1%, ni rahuq na o 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sinaw masu

Sinaw masu o kika mahun bi rudan ta sbiyaw. ida paah seuxal do nniqan da, djiyun quri msapuh siida o tai saw maha mghiyi bi ka pnhuma. Sinaw masu o skbiyax quri qbubur,yasa kndsan rudan ta sbiyaw o aji lala ka uqun siida,kiya do smmalu sinaw masu ni mimah sinaw masu. kika pusu mahun dha, ana yaa ungat ana manu ka sbiyaw o, paah mimah sinaw masu do, kika wada embbrax ka qbubur dha da. sinaw masu nii o nasi ta sblaqun mimah ga mtduwa pkbiyax nksaan dara ta ni mtduwa mrut brax dara uri, misan siida,emptaqi ta siida,mimah ta cicih sinaw masu do, asi keuxul ka baga ta ni qaqay ta.

## 參考文獻
* 張素瑞. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Sinevaudjan

Sinevaudjan（牡丹部落）

Gaga mniq Pingtung Mutansyang ka alang Sinevaudjan.

216 sapah ka kneegu na sapah, 602 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 585 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan  17 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan94%, Amis1%, ni rahuq na o1%.
## pnyahan pnataas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Singrings

= Singrings =
Singrings nii ga pnhiyugan Minkwo hngkawas 38, saan thmuku Kwanti, Ryucuseyn ni Cawcyun dhiya. Niqan egu bi hncian qyqaya sbiyaw ka ruwan Singrings, gaga spatas qnqrian btunux hiya ka endaan dha gnbgurah hori, gaga skuan Unukwan ka pnatas ni sassing hori sbiyaw uri. Truma rhngun o niqan dha snalu btunux rklic kusuy, ida qyqaya phiyug Tapucng siida na Cingcaw cungping Ukwangryang ka kiya, wada hmrinas hari 120 hngkwasan da. Ana nanaq mnuda paru runu ni knpriyux ka sejiqun o ida gaga mhiyug hiya na bitaq sayang, hiya o “Cnpaw” ksun sejiqun hori. Singrings nii ga ida mnspais hini ka hici bi endaan 228 na “Unyaowrancyi”, hini ga tduwa lnglungun bi ka sejiqan msspais Singrings.
Singsiya

= Singsiya（新夏部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Hwareynsu ka alang Singsiya.

725 sapah ka kneegu na sapah, 2,092 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 16% niqan 345 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 84% niqan 1,747 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 13%, Tayal 1%, Truku 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sinka

= Sinka (新化部落) =
Gaga mniq Taytung Tajnsyang ka alang Sinka.

18 sapah ka kneegu na sapah, 42 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 41 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 1 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Paiwan 88%, ni rahuq na o 10%.
## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sinkam

= Sinkam（中正部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Cwosisyang ka alang Sinkam.

126 sapah ka kneegu na sapah, 431 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 88% niqan 379 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 12% niqan  52 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun80%, Amis4%, Puyuma0.5%, Saysiyat0.5%, Truku0.5%, ni rahuq na o2%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sinpitu

= Sinpitu（鹿湖部落） =
Gaga mniq Myawriseyn Nancawagsyang ka alang Sinpitu.
15 sapah ka kneegu na sapah, 35 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 100% niqan 35 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 0% niqan  hiyi koia. 

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sinvi

= Sinvi（新美部落） =
Gaga mniq Cyaiseyn Arisansyang ka alang Sinvi.

128 sapah ka kneegu na sapah, 375 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 350 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan  25 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Cou 89%, Bunun 3%, Tayal 1%, Amis 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Singaw

= Singaw（茅圃部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Singaw.

119 sapah ka kneegu na sapah, 315 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 295 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 20 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 85%, Saysiyat 7%, Truku 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sipazi’

= Sipazi’（十八兒部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Sipazi’.

126 sapah ka kneegu na sapah, 377 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 349 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 28 hiyi koia.

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 71%, Saysiyat 19%, Amis 1%, Bunun 1%.

## Tnhangan alang（部落名稱）
Alang S-pa-er【Sipazi’】

## Thiyan alang(部落特色)
Alang Sipazi ida skgulun dhuq sayang phiyug wada niqan hmrinas dha kbkuy hnkwasan ri-s.

## Nniqan alang(所在位置)
Sin-cu-seyn wu-hown-syang ta-yi cun.

## Klbangan(範圍)
Mtmay dgiyaq wu-hown kdadak keyn-sa na tgdaya gqian hidaw, mniq igi sibaw san-ping yayung, hraan hidaw U-ce-san na dxgal pdaka. 

## Kndkilan lnglingay(地理環境)
Spac kbkuy tnxalun sngari knbragan qsiya gsilung na dxgal pdaka.

## Kklaan ppanan(交通資訊)

## Mlutuc syusan Teyn-c(電子地圖連結)

## Nniqan seejiq alang(部落所屬族群)
Seejiq Atayal.

## Skari kari(使用語言)
Kari Atayal, kari Tlu.

## Snhiyaan(宗教信仰)

## Pnyahan alang(部落由來)
Tnpusu alang S-pa-r sbiyaw ida alang SaySayit, mniq brah yaa piya kbkuy hnkwasan, niqan duma seejiq Atyayal tmhjil miyah hini, tjiyal dha seejiq SaySayit, dhuq bukuy do tmalu da dhiya. Mseupu mniq, tbukuy do ida paah ayug Ta-ang wng-suey-cung na cikuh tnsapah seejiq Atayal tmhjil mniq, Brah hnkwasan kbukuy niqan cikuh tnsapah alang Suyo-rwang seejiq Tay-kang miyah tmhjil hini. Bitaq klwaan Ni-hon siida, Key-sa-cu Ni-hon yaa iyux spuwan sslian, kiya ka rima tnsapah seejiq thjilang na dhuq alang Wu-hwon sayang da, kiya ka Pnrjingan thjil mniq hini, bukuy Kwang-fu do, niqan duma seejiq o thjil sdalih Wu-hwon Siyang-Kong-suwo. Ida hbaraw ka hangan Lin, kiya ka tmngahan Lin-cya-cwan, ana bukuy na laqi laqi niqan ka mniq alang S-Pa-R uri. S-Pa-R hangan nii ga qnbhangan o paah patas Sing-Cu-Seyn rmngaw niqan kingal Yueyn-cu-ming msdungus mntucing maxal mspac lqlaqi, kiya ka tmhangan S-Pa-R, uxay uri o yabi knkiyux dha prana rmngaw, niqan duma rmngaw uri o rsrisaw Atayal miyah alang S-Pa-R siida, pelalay muda psisil han, yaasa dungus balay malu ka brah elelug, kido murus sinaw psiyus utux rudan, kiya ka smiyan utux rudan hini o, S-pa-ci ksun, yasa bukuy duri o miyah ka klmukan kika tmhangan S-Pa-R.

## Kklaan rrigan(觀光資訊)
《Gaya na Atayal :Tmhjil ni pkrana》

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* https://web.archive.org/web/20221227062121/https://tnews.cc/035/newscon1.asp?number=6028
Sirakesay

= Sirakesay (永安部落) =

Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang Sirakesay.

1,845 sapah ka kneegu na sapah, 4,720 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 10% niqan 486 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 90% niqan 4,234 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 8%, Truku 1%.

## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Sisil

= Sisil （靈鳥） =
thumb|234x234px|File:Alcippe morrisonia.jpg-Sisil （靈鳥）
Sisil ga ida spruun bi qmita drudan Seejiq sbiyaw, mmowsa lmiqu tmsamac siida ka dsnaw alang o, ida hngak sisil ka qbhangun dha balay, ida sisil ka sqita dha balay kata mmowsa inu? Y asa ririh utux ka sisil ksun.

Sbiyaw balay han o ida llbu balay ka karac, sdalih balay dxgal ka hidaw ni mcilux balay ka karac. Qduriq ni mliing ruwan lhngaw ni kska bling katu ka sejiqun. Siida seejiq ni qduda o ida msdangi balay, tduwa mpprngaw kari. Niqan kingal jiyax, seejiq ksun ga wada asi uqi kntlxan karac, kiya ni musa miing qduda. Tai saw tduwa na hqulun baraw hari ka karac, tai saw uxay ktalux ka karac, uxay ptliing kska mnsmug mliing ka seejiq, qduda o tduwa mskaya karac uri. Embahang kari seejiq ka qduda do lmnglung balay, “ida mriqu balay ka saw nii, uxay ta bi dhqun muda ur”.

Phlisan bi dciyaqung ka seejiq, wada mshungi gisu ta msdalih balay hidaw ka ita sayang. Siida wada asi uqi kntalux hidaw ka dciyaqung, kiya ni kasi qqarux qtaan ka ubal dha, ana dhuq sayang mqarux qtaan ka ubal cyaqung, paah hiya siida naqih bi qtaan seejiq ka dcyaqung. Siida niqan ka ksun“sisil”na qduda o kasi skingal bi dmayaw sejiqun, mskaya wada karac baraw mquri nniqan hidaw, mskaya ni wada pkla lnglungan sejiqun brah Utux, ini kiisug kntalux hidaw.  Qmita pahung sisil ka Utux do wada asi khnuk ka lnglungan na, kiya ni skgulun na “Usa baraw hari ka karac”. Paah hiya siida, wada ngalan mnkla kari Utux ka sisil, hiya ka pusu balay mnkla euda sejiqun hici da.

Pxal, egu qduda ga mseupu kana mssli kana, pspung biyax dha kata ima ka niqan paru bi biyax? Kiya ka pspung smikul paru tasil, kata ima ka tduwa ptrutu paru tasil? Plealay smikul ka tkurih, qmita paru balay tasil gaga, klaun na nanaq yasa uxay na bi smayun smikul do wada asi alax da. Kiya ni egu balay ka qduda o miyah pstalang smikul ni ptrutu paru tasil nii kana, ida ini dhuq kana ka biyax dha. 

Duri ni kingal ka rhu miyah smikul iyux bi ptrutu tasil paru uri, cipiq bi ka gnlgan na. Hici do miyah smriyux bukuy ka sisil, ida dha phlisan balay,yasa cipiq bi ka hnyigan na, ida kmsikul balay paru tasil nii. Sisil o paru bi pahung na ini na bhangi ka hulis dha ni paah baraw mskaya, mndha rmngac ka sisil do wada mquri tasil paru hiya, wada na dtugun smikul ka paru tasil da. Kiya ni wada asi sklui qmita ka trutu tasil nii. Paah siida snhiyun dha balay ka knkla sisil nii, paah siida wada dha snhiyun balay bi niqan ka biyax ka sisil nii.

= **Sisil (靈鳥)** =

## Pnyahan pnatas(參考資料)

詹素娥 Lituk Teymu
Sita Duku

**Sita Duku (希大督固)**
Niqan 1 wauwa Truku alang ebung daya seuxal, Sita Duku ka hangan na. Kiya ni niqan kingal risaw hmut smkuxul hyaan, Wilang Kurul ka hangan na. Kiya ni “Wada mu ngalun ka Sita Duku da” msa hmut smalu kari ka Wilang Kurul nii. Embahang ka Sita Duku siida, “Ima bi kida, ungat bi saw nii ka yaku” msa ni naqih balay kuxul na ka Sita Duku. Kiya do pgaya ka Sita Duku ni pshada peekan na kana seejiq alang. Kiya ni psteutux kingal rabi, malu pnsttuxan na ka Sita Duku ni smbeytaq pucing mtutuy mha mdkrang ka hiya. “Nasi balay bi wada ku mnaqih ka yaku o aji ku empdhuq embrinah sapah” msa hmici kari. Dhuq balay alang pais keeman na siida , sriyu paah sapah mlatat ngangut ka 1 seejiq ni musa phrinas. Siida, hmgluq puciing ka Sita Duku ni “tak” slapan na waru ka seejiq nii, “pais, pais” msa ka seejiq tnealang ni qduriq ka Sita Duku ni musa sqapah knuruh sapah. Mhraw ka duma ni mhiyug ngangut kana keeman siida, “pais, pais” msa empprngaw ka dhiya. Mhhiru wada mhraw ka seejiq siida do dmuuy pucing ida ki dara ka Sita Duku ni ptbukuy smnegul dhyaan. Mnda tjiyal guyuq ka hiya ni mtki mksa. Emptaril yayung ka Sita Duku o spwaela na qmada sipaw yayung ka pucing na thiyan dara ni mtaril yayung ka hiya. Kiya o pgkla na sjiqun balay bi gmnaliq pais. Jiyax saw saman jiyun na ka pucing na ni, “Wuy! Wuy!, Tai! Tai! yaku, mnsa ku gmaliq pais!” msa mkeelug muyas muda alang ka Sita Duku. Embahang kana ka seejiq siida, “ma balay , ma balay ka Sita Duku”. Kiya do saan dha smtrung, saan dhapsping ka Sita Duku. Siida ka pnspingan Sita Duku o rmabang balay knsyangan taan. Embahang saw nii ka Wilang Kurul, aji hmut siqa na ka hiya. Yasa wada hmut mqbling marah smalu kari ka Wilang Kurul nii hki.

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Siulang

= Siulang（秀巒部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Cwosisyang ka alang Siulang.

29 sapah ka kneegu na sapah, 113 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 108 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan   5 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun91%, Paiwan1%, ni rahuq na o4%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Skangki

Skangki (花蓮市) 

Nsgan Skangki o gaga Nsgan Skangki, kmpraan kana dxgal o 29.31 km², (dxgal dgiyaq o 0 km², dxgal pmblxan o 0.22 km²). kmhbragan hiyi o 53,601, sapah o 21,389, seejiq tnpusu 13,788 hiyi, knhbragan hiyi o 26% (Sbnawan, Sakiraya). Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu (hbaraw) balay. 

## nyusan qpahan
Nsgan Skangki o niqan 45 alang ni maxal 12.
12 o, Cibarbaran (主農部落), Cipawkan (德安部落), Cikep (幾可普部落), Tuwapun (華東部落), Singsiya (新夏部落), Kenuy (根努夷部落), Ciku (磯固部落), Sakur (撒固兒部落), Takubuwan (達固部灣部落), Lasutan (拉署旦部落), Kanian (嘎尼按部落), Tasutasunan (達蘇達蘇湳部落).

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Skaru

= Skaru（石鹿部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Skaru.

78 sapah ka kneegu na sapah, 152 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 40% niqan  61 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 60% niqan 91 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 37%, Saysiyat 3%, Bunun 1%.

## Hangan alang (部落名稱)
【Skaru】alang Skaru.

## Tnteanak alang (部落特色)
Hangan alang Kkaru nii o mniq kari Tayyal do 「U-sing-s-su」ka dungus na, yasa sbiyaw do egu bi U-sing-s-su ka dxgal hini.

## Nniqan (所在位置)
Sing-cu-seyn-u-fung-syang-taw-san-cun.

## Klbangan (範圍)
Quri dxgal Sing-cu-seyn-u-fung-syang-taw-san-cun 19 ling hini Kkaru ka dxgal hini msa ka seejiq Tayal, gaga mniq alang Cyng-ceyn hiya quri hunac daya yabi 4200m.

## Kndkilan lnglingay (地理環境)

Mniq siyaw hraan hidaw hunac ka Men-two-yo-san Elug Cing-s o Hici bi kingal supu alang.

## Kklaan ppanan (交通資訊)

## Mlutuc syusan Tey-c (電子地圖連結)

## Mniq alang seejiq (部落所屬族群)
Tay-ya-cu.

## Jilan kari (使用言語)
Kari Tay-ya kari Tlu kari Khilan.

## Snhiyaan utux (宗教信仰)

Ci-tu-cyaw.

## Pnyahan alang (部落由來)
Alang nii o quri Tay-ya-cu-Say-kaw-lye-cu-Ma-ka-na-ci-si-tung-ni s-cya-lu-Sijakaro uxay uri o sya-ke-lwo-cung msa.

Sprun bnatas﹤gaya Tay-ya-cu﹥ni﹤qqtaan patas Kaw-sa-cu﹥prajil o mniq Cen-si-paw bukuy do ini tuku ka qpahun qnpahan da, mnusa thjil mniq Cin-uey-san-lu ka seuxal han, bukuy do wada thjil mniq Syay-ke-lwo-si（sayang na alang **Skaru**）, mnuda uuda Syay-ke-lwo-do, duma sejiq wada thjil Hey-ku, mniq alang Min-seng, hnici na seejiq do kika msupu alang Skaru kida.

## Kklaan rgrigan (旅遊觀光資訊)

## Qtaan bnatas patas (參考資料)

Gaya Tay-ya-cu: Tnhjilan ni skrana alang bnnatas Lyaw-so-cn. Knlangan Sing-ung-cwan-ke-sapah paysan Kuan-kuang-suey-taw-ke.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Skesik

= Skesik/ Sksik/ Sksik(山棕) =
thumb|File:Arenga engleri at taiwan new taipei city.JPG-Skesik/ Sksik/ Sksik(山棕)Skesik ge, kingal ddooyan qyqeya smkesik smnetur. Qnburung pae ciida, asi ka pkrmanun smnetur ka rhengun hhdagan pae. Ssikan phdagan, kndxanan pntbeku ka waso skesik, kana ddheran, bbtunux, uka ini dai mangal. Qnkdhriqan ba ka ndaan snksikan na peni. 　

　Musa mangal sslmeyan skesik, knbaka naq ka sqitan. Kana qmuru ma waso, hdagun pgdngeyan tikuh. Sskngalun pknedux ptbeku. Qwarux ge, pckaan ngalan smmalu stinun, so spesak qtaan ka pngkere. Bobo na pkcaan posa qhuni sneengan naq urac waso na qmuru truma. Nii ka pgkere ddooyan na pnkndexan ka bnkeyan na skesik nii, bobo na ka sqitun kagun pgtena ka ddooyan na putting. Ki nii ka ddooyan snmalu waso skesik nii di. 　　Truma pusu na skesik nii, niqal mqalux so rudu kadi na kiya, slmeyan gsegus ssino, ma skesik uban rudu kadi, ma plkusan bungan qmuyux duri; ma sdamux behing ka waso na duri. 

　　Rbagan ka mphepah mgceyas, malu ba sknexan peni; kuxul ba yahun skadi mekan na walu. Misan mhada mgtumun mtanah ka hei nadi, kuxul ba rriyung ppuqun na rqebux bgilaq peni.
Skesik brhengin

= Skesik brhengin(棕葉蘆) =
　Skesik brhengin ge speriq snkuxul meniq hhriqan kdkilan. Dheran mnsemun, qqahan btunux, ma ssbhuran; lmiqu ini kbbaro ma eebun hari, qqtaan meniq kdere ngahu, cenga bbtunux, ma mnsunu ssiyo ruru. Msuupu knkingal pupu mdakil.　

　　Sduduy qmuru na quri dheran, puto glahang mgqumi ka waso na. Mphepah ludux mttanah hari. Malu ba saangal sphuma quri sqalang eluw rnecux ma qqbilan so ttaasil kdere peni. 

　　Mhada bale ka phepah na de mbhege hari. Skngalun qnburung sslmeyan skesik brhengin. Sphelah baga putting ka phepah, pgkmaxal knkingal qene; maxal qene ka ptpanan sbekuy qwarux, stinun so qapan baga peni. Kiya ka bkeyan pgtumun ka qmuru na ma, mhedu de gqiyan qreti pgkere dungan ka cenga na qmuru truma. Sqitun pgtena ka ddooyan puting na pnskere ddooyan hiya. So nii ka snlmeyan kesun skesik brhengin nii, malu ba ssikan sapah truma peni.
Slamaw

= Slamaw（佳陽部落） =

Gaga mniq Tayungsu Hpingcyu ka alang Slamaw.

148 sapah ka kneegu na sapah, 271 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 73% niqan 199 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 27% niqan 72 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 69%, Bunun 4%.

## Slamaw（梨山部落）
Gaga mniq Tayungsu Hpingcyu ka alang Slamaw.

287 sapah ka kneegu na sapah, 705 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 47% niqan 334 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 53% niqan 371 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 43%, Amis 3%, Bunun 1%, ni rahuq na o 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Slhayan Smbu Hidaw

Slhayan Smbu Hidaw (射日)

Sbiyaw balay babaw dxgal o wana keeman nanak ni ungat jiyan. Kiya do kndsan seejiq o mqraqil balay ni ini krana saw sgealu. Kiya do o musa pthriq harung ni kika sprdax dha mmkay sapah ni musa mmiyak. Niqan kingal jiyax, 2 hiyi snaw o musa qmpahan ni mhhiru, asi lu strung bgihur mtgnuwin ni wada pskyaun bgihur ka 2 hiyi nii ni sqapah karat do maa 2 hidaw,  2 hidaw nii o mssriyux mnkala ni priyax ryaxan hidaw, wada rmiyax ka kingal han o mnkala ka kingal duri.

Kiya do ungat keeman ni jiyan kdjiyax da. Saw nii thdagan 2 hidaw kdjiyax ka babaw dxgal do mdngu mhuqil kana ka uqun ni pnegalang pnhuma seejiq. Kiya do ungat uqun ka seejiq ni mrana mhuqil.  Duri o yaasa ungat keeman ni ini tduwa msangay ka seejiq uri. Kiya do empprngaw kana ka seejiq alang ni ima ta ka mowsa smbu kingal hidaw gaga, mkksa. Mkmusa kana ka rudan, risaw ni mtrajing risaw, kiya do 2 rudan, 2 risaw ni 2 mtrajing risaw ka musa. Tqrian dha 2 tutu djima lqling ka buwax masu, spqaya dha birat ni madas mami daun dha mkan mkleelug, qnqan dha mami ka buut na o ciyan dha rmbung. Yaasa thiyaq ka pusu hidaw, rudan ini dhuq, risaw ni mtrajing risaw ka dhuq hiya. Kiya do dhiya nii ga, prajing psramal msbu hidaw, sgnama dha ka 1 hidaw siida,wada dha psaun ka buji dha o kmaxan dha, wada priyax ka kingal ni sgnama dha tmaga ka kingal duri, prajing sriyu ka 1 duri hidaw siida, asi dha psai ka buji, kiya do slgan dha smbu kska na ka hidaw ni msqugu quri karat ka qpuruh dara o maaidas, lupus na o maapngrah, mtucing ka qpuruh dara o maatasil, lupus na o maaqahur, saw nii ka idas, pngrah ni kana btunux o nirih dara Truku. Paah siida do kingal ka hidaw, kika niqan keeman ni jiyan. Kiya do tgblaiq meudus ka Truku uri da. Embrinah miyah do, nrisaw o ini dhuq sapah wada maarudan, mtrajing risaw ka dhuq sapah ni tqjiyan knrudan ni crowmaw qnita dha. Mami o mtqaraw ka knrudan. Qmita kana ka alang o yaa ima ka dhiya o ini dha klai da, rmngaw ka dhiya, yami ka mnsa smbu hidaw ni nii nami dhuq sayang da. Kiya do qrasan dha smtrung.

## pnyahan kari
太魯閣族語教材 秀林鄉公所2006

秀林鄉志2006
Si’ung

## Si’ung (喜翁部落)
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Si’ung.
 
3 sapah ka kneegu na sapah, 35 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 77% niqan  27 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 23% niqan 8 hiyi koia.

## Hangan alang (部落名稱)

【Si’ung】alang Si-ung.

## Tnteanaq alang (部落特色)

Hangan alang Siwon o niq kari Tay-ya ga ini klayi ka dungus na, yabi hangan seejiq ka llungu dha.

## Nniqan (所在位置)

Sing-cu-seyn-u-fung-syang-cu-ling-cun.

## Klbangan (範圍)

Quri dxgal Sing-cu-seyn-u-fung-syang-cu-ling-cun 4 ling hini, Seejiq Tayal o dxgal nini o rngagun dha Siwon ka hini.

## Kndkilan lnglingay (地理環境)

Gaga mniq Lwo-san-cu-lwo quri hunac hunac gqian hidw yabi 3900m hiya, kika May-pa-lay-si- sipaw igi hiya.

## Kklaan ppanan (交通資訊)

## Mlutuc syusan Tey-c (電子地圖連結)

## Mniq alang seejiq (部落所屬族群)

Tay-ya-cu.

## Jilan kari (使用言語)
Kari Tay-ya ,kari Tlu, kari Khilan.

## Snhiyaan utux (宗教信仰)

Ci-tu-cyaw, Teyn-cu-cyaw.

## Pnyahan alang (部落由來)

Alang nii ga quri Tay-ya cu Bgala cu （Tseole）Cung-mo-li-la（Mererax）truma na Cya-la-pay（Karapai）cyung.

Sprun bnnatas （gaya Tay-ya cu） ni （qqtaan patas Kaw-sa-cu）prajil mniq Myaw-li-seyn-tay-an-syang quri daya ayug Ta-hu hiya, kido yasa egu ka seejiq, iyux miing bgurah dxgal, kika mquri thjil mniq daya San-ping-si sipaw narac hiya, lwanun na May-pa-lay-tu, bukuy do mrana ka seejiq do duma seejiq wada thjil mniq quri San-ping-si-ciway yayung May-pa-lay-si sipaw narac hiya, ida bgurah hangan alang Si-wng-se（Si-ung）,Minkwo hngkawas 52 （1963）yasa mnuda paru bgihur Ke-le-li, lama thjil tnais mniq alang Taw-san-cun-he-tow（Kawabata）ha, dhuq ,Minkwo hngkawas 80（1991）yasa snluan ka elug qpahan, seejiq do meiyah thjil mniq alang duri, sqapah msupu mniq Alang Cung-sing 【T’apan】  

## Kklaan rgrigan (旅遊觀光資訊)

## Qtaan bnatas patas (參考資料)

Gaya Tay-ya cu: Tnhjilan ni skrana alang. Bnnatas Lyaw-so-cng. Knlangan Sing-ung-cwan-ke sapah paysan kuan-kuang-seyn-taw-ke. Hngkawas 1984 klabuy 150-152 klabuy 328. Hangan dxgal Taywan C-su-cuyn: Sing-cu-seyn. Bnnatas Lio-min-yi dnii. Taywan seng wun syeyn wey yueyn hwey. Hngkawas 2010 klabuy 588
## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Siyat Teymu

Siyat Teymu

1931 hngkawas 7 idas 17 jiyax Mabuci empatas patas dhuq alang Tbula. 
## hangan sapah Siyat Teymu
Kagi o ini klai ka hangan kuyuh na, laqi na ka Umaw Kagi. 

## Elug sapah Siyat Teymu
mhuqil alang Sipaw ka tama Umaw Kagi n ii. mhuqil alang Sipaw ka Umaw Kagi, niqan 4 laqi ka hncian na

## pnyahan kari
Sliyan qsiya Wanta

= Sliyan qsiya Wanta （萬大水庫） =
Sliyan qsiya Wanta nii o, gaga mseayus dha alang Paran ni alang Prngawan. Prajing balay han o elug endaan qsiya Mtudu ka hini. Hngkawas 1939 qnlhangan Tanah Tunux siida, smalu sslian qsiya Wanta nii, sli na qsiya pnaah kska ddgiyaq Cungyangsanmay. Kiya ni phiyug pslian qsiya Wanta. Smmalu Wanta sweypa thunac Paran 9 km ayug hiya, knbowqaxan na o niqan 114 m.

## Tmhangan sslian qsiya Wanta(萬大水庫命名)
Skbukung Cungtung Cangcyes syensng mudus siida han o, ida smkuxul bi sslian qsiya Wanta nii. Yasa mtasaw bi qtaan ka qsiya ni teura bi ddgiyaq thiqan qsiya, ida tduwa pkmalu kuxul, ini knteetu lmnglung alang na Tlu kjiyax da. Iya ni asi na thngani “Pihu” ka sslian qsiya Wanta nii da.

## Hyaun ka sslian qsiya Wanta(萬大水庫用途)
(1) Truma hunac balay o sslian qsiya Wanta ksun ga, niqan kingal sapah empsruway smalu deynki, Taywan teynrikungs Wanta fateyncang ka hiya. Pusu balay o ida smtama biyax kndadax baraw mtucing qsiya, muda pqriqi euda na elug ka qsiya, hici do wada priyux deynki da. Kiya ni sslian qsiya Wanta nii ga, pusu bi qpahun na o, kika empgay qsiya Wanta fateyncang ssalu dha deynki. Dnjilan qsiya nii ga, tleelug qsiya qluli duri ni wada mssli Ucyeypa duri, hici do muda snalu bling qsiya ni wada klaan bi ana ima na Swatan da.

(2) Tgdha o saan dha qmraq qqsurux ni qqbowlung ka sslian qsiya Wanta nii,
Wada nanaq phiyug qpringan qsurux ka sejiqun Paran hiya. Dhiya ga miyah pusa wawa qqsuru ni wawa qqbowlung, skdakil dha paru hari do saan dha qmraq duri. Dsun dha alang spkan dha tnsapah, uxay uri o sqdal dha kana ka sejiqun alang, ida saw nii ka Seejiq/Seediq/Sediq balay. Duma na o sbarig na gaga mhapuy uqun alang Paran hiya, yasa tnabug nanaq sslian qsiya Wanta hini, hana qnraq ni kingal nanaq uqun, kiya ni kuxul bi miing ni uqun pnaah eseisil seejiq.
 
## Pnyahan pnataas(參考資料)

中文維基百科https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%9C%A7%E7%A4%BE%E6%B0%B4%E5%BA%AB

南投縣仁愛鄉綠活點
Gambia

thumb|Flag of The Gambia|alt=Flag of The Gambia
Gambia（甘比亞）

Gaga kska Meycow ka Gambia, 13 28 N, 16 34 W ka gaga na nniqan.

Kana ka knlbangan na o 11,300 sq km（hangan na o Tg167）(knlbanga dxgal o 10,120 sq km, knlbangan qsiya o 1,180 sq km). 

Kana ka sejiqun o niqan 2,009,648 hiyi. 

Gaga Banjul ka pusu alang paru, jiyax 18 idas 2 ka jiyax skrayan klwaan. 

Manu ka dxgal Gambia ga wada sugan 56.10%  ka dxgal qpahan, 43.90% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 0% na.

Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Adama Barrow, pnaah hngkawas2017 idas 1 jiyax 19pnrajing kmlawa klwaan.

cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
## pnyahan pnataas

* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
Smapuh utux stmaan rudan

## Smapuh utux stmaan rudan (祖靈祭)
Smapuh Utux rudan sbiyaw ka seejiq Truku o babaw mnangal uqun, mnhdu mangal uqun ka kana alang do , musa tmsamat kana ka dsnaw. Mnsa bbuyu dhuq sapah ka dhiya do o mangal rnabaw qhuni tamul ni _ rbuun dha kkska hika hlama masu, buut samat ni sinaw, spqaya dha sida qhuni llingay sapah. Mangal _ cicih hlama masu ni sbgay na utux rudan rmngaw：“Kana ana manu hmnru ni mneudus nii o qrasun nami sunan, qrasi nami haya ka bnegay nami nii, duri o kana spat papak mkkarang ni qqbhni skaya o nenisu kana. Nii hini kana ka djiyun nami bbuyu musa powsa gasil.Pkngahun su kana ka samat ni qbhni ni mhnuk nksa nami, psshjil napa nami miyah sapah. Saw nii tblaiq nami niqan damat. Mhuway su balay utux bari. Sus Bari! 

## 參考文獻
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Smddug kingal lubuy bunga duri, brah niya o smmung kingal laqi duri.

Sbiyaw o saw nii ka rudan qrijil, 
musa qpahan ka kingal qrijil,
 miyah alang gbiyan do,
 mapa bunga ka bukuy na,
 smddug kingal lubuy bunga duri,
 brah niya o smmung kingal laqi duri.
        勤奮又刻苦的女人
一個女人去山上工作，晚上回來時，
後面揹著一袋地瓜，之後又加了一袋地瓜，
她的前面也包著一個小嬰兒
Smiyan Truku mquri brah

Smiyan Truku mquri brah （太魯閣族祭儀演進）

Truku mkBaraw o muda  “SmiyanTmukuy masu、Smiyan Knciyan（7 idas~8 idas）ni smapuh utux rudan”.（2）Truku mkSiyaw o muda "Smiyan Tmukuy Masu、Smiyan Knciyan（10 idas ~ 11idas）"Mgay Bari" ni Phadur".

Truku ka mniq nniqan pnyahan dxgal Truwan sbiyaw siida, yaasa niqan ka paru hari dxgal breenux, kiya do Smiyan Knciyan（Mgay Bari）o mseupu mqaras kana ka klgan Truku. Kiya ka kiya ni yaa bi 250~400 hngkawas brah na siida mnkala “Dgiyaq Klbiyun （奇萊山）” tbarah miyah quri nklaan hidaw mkgarang mniq kska Dgiyaq Paru, kiya do ungat paru dxgal breenux ni muda nanak kngkingal alang dha nanak da. 20 iyax 1 idas 2006hngkawas babaw kndeaxan o mlawa kana Bukung alang, seejiq prngagan, emptgsa ni seejiq niqan bi knkla na,miyah mssli empprngaw saw manu ngalun ta hangan “Smiyan（祭儀）”, siida ka pnrngagan o wada mssruwa kana ni ngalaw ta "Mgay Bari" msa kana.Smiyan "Mgay Bari" sun o kiya ka suyang tgsaan lqlaqi ta bnbarah sayng ni niqan bi brihan kkndsan dha, miyah mqaras teumal Smiyan "Mgay Bari" ka dhiya uri. “Mgay Bari (感恩祭) ”ka pusu na o saw nii, “Mgay”o Mqaras quri utux tmninun mngay kana ana manu uqun,kana ana manu nii ta djiyun. "Bari" o utux tmninun,hiya o smnalu kana ana manu ni pgblaiq kana ana manu pnhuma, samat ni kana uqun nii ta djiyun, pbliqun ta na lala bi nngalan ta uqun.

#### Pusu bi psmiyan Mgay Bari o saw nii 感恩祭的意義
(1) mnlngu bi ttgsaan laqi Truku knxalan saying.

(2) brinah ta lmnglung kntmaan Truku sbiyaw,pgblaiq, kmlawa ni mqaras utux tmninun. Duri ni meysa pgblaiq lala nngalan ni msmsamat hkawas duri. 

(3) pusu bi o kkla malu bi knkla kndsan ni ttgsaan aji uri o kkla bi smku. 

#### Ga seerngaw Mgay Bari 感恩祭的目的
(1) Kntmaan quri utux rudan ni utux tmninun Truku sbiyaw.

(2) quri mqaras utux rudan ni utux tmninun Truku sbiyaw.

(3) quri kntmaan huya ksun mqaras utux rudan ni utux tmninun

## pnyahan kari
口述:耆老 Iyang Taying, Yudaw Pisaw 2006
Smli

Ida mmlih ka dnuuy mnangal qmblingan, ini sangaay smli na uqulung mpkrana.
      
Lnglungun ta ka kari, smli nii , spoda knkla mukla uuda.  Asi ka mdrumuc mbiyax ta nanaq qmpah u, kiya pniqan ka dnuuy ta wah! Mnangal qnblingan sediq u, ini krana ka dnuuy uri.
                   
Niqan ka taxa sediq , sprun bay qmita sediq alang .  Yasa mssu balay ka hiya, mdrumuc mi mbiyax uri.
 
  Musa qmpah ciida, ini kla msangay.  Mduru kana ka sediq u, wada nanaq knttu stuku pila ka hiya, sntkuwan na hbangan u sliyun na mi bliqun na smku.  Kiya, mrana ka dnuuy na.  Qtaan so saya daw, malu kana kndusan na da, kiya so kiya ka kndrmtan na u.  Winu mpqrinuc ka so nii hu.
 由於他先前認真的典範，怎麼會有貧窮可言呢!
不勞而得之財，必然消耗，勤勞積蓄的，必見增加讓我們來省思積蓄的意義。透過智慧來解釋。 我們要努力工作、勤勞積蓄，才能累積所得。不勞而獲之財、不會增加而會消耗。有一個人、部落的人很重視他，他是一位很忠厚老實又認真的人， 別人休息他日夜工作不休息，也不喊累。有了錢就存起來，累積起來就增加了，他的生活過得很好了，
Smmalu qngqaya

## Smmalu qngqaya (織布的步驟)
tminun msa ka kari Truku o quri saw snalu tnguraw, djima, qwarux, 
# brunguy runguy owana kuyuh dmuuy, pusu bi qngqaya djiyun dha musa qmpahan, gbiyan miyah sapah do o mapa qhuni thuun mhapuy uqun, mapa bunga uqun dha, aji uri o mapa snwasan sqmu, kmtuy masu o mapa masu miyah sapah. 
# rawa Rawa nii snalu qwarux, nii o wana snaw ka mduuy apa dha samat nsaan dha bbuyu. Kingal mneudus ka merit o mtduwa rmuxun rowan rawa nii, aji uri o yaa piya mneudus pada ka prmuxun rowan rawa nii. 
# gupuq Gupuq o pusu bi djiyun snaw musa qmpahan ni musa bbuyu, gupuq o psaan uqun dsun snaw dha musa qmpahan aji uri o musa bbuyu ka kuyuh dha. Gupuq o tninun uraw snaw Truku, kngkingal snaw Truku o niqan nanak gupuq, yaasa hmdayu dmuuy guouq 
# bluhing Bluhing o pusu bi ddjiyun kndsan Truku sbiyaw. Wana uraw ka mtduwa tunun bluhing, kiya do o mkmtminun bluhing ka rudan Truku sbiyaw o musa kska dgiyaq miying uraw, yaasa uraw nii o mnegskuy hari dxgal dgiyaq mhru ni mdakil hiya. Bluhing nii o djiyun tmbus tnkanan masu, brisan, sqmu, pgu, basaw, lhngay. Duri o psaan hlama, aji uri o gtuan pnengalan. 

## 參考文獻
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Smraki

= Smarki(引誘) =

## Pnyahan pnatas(資料來源)
Pnyahan muyas uyas ta rudan sbiyaw.（來自傳統古謠）
Snazi

= Snazi（竹頭角部落） =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Snazi.

99 sapah ka kneegu na sapah, 303 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 249 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 18% niqan  54 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal80%, Amis1%, Bunun1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Snegin

= Snegin(山櫻花) =

Yaani kkkingal knkawas ma idas 3 ciida, qmuyux kesun daha quyux snegin. Anu mphepah snegin de qmuyux bsiyaq ma ini kparu, kiya kesun daha qyuxu snegin. Ciida de mmaha psrading tmukuy macu mnuhity. Smnegun hari qmita quyux mosa phuma puqun ka  

　　Anu quyux so nii ka pdhedu pshuriq dheran, knbaka na naq ka pkheru ani mmaanu. Ciida duri moda blebing sudu girin tnkuyan daha macu mulaale duri, ki kesun daha moda psgirin.  

　　Niqan hei qhuni na ka sneqin nii. Slaqi miyan ciida, mosa nami mdakil qhuni snegin mangan hei na qhuni, psaun nami cuqi btakan ma, mangal nami atak snalu cida qreti. Melux nami kesun cux ! cux! cux ! ka metaq cuqi, ngalan nami atak na ma hgetun miyan ka beyoq hei seedan atak na, mtbasi, mpmepan hari ma, niqan ka msibus tikuh na duri. Malu puqun wa.
Sngayan nyowrisucun

= Sngayan nyowrisucun =
Sngayan hini msama kana ka sspriq, ana kneinu ida tduwa qtaan ka qnrqian bbtunux rudan Rinyueyn ksun. ida na nkiya, saw bi smhulis qtaan, snluan kari, kingal nanaq kari, prnaan kari, hlisun bi qmita ana ima sejiqun. Yabi idas spac ni rima do emprajing trawah ka pphpah qhuni yowtung da, siida ksaw smpi gaga mtucing hhuda qtaan kungyueyn ka hini.Mniq sapah uqan nhapuy o malu bi qtaan ka kneinu, ida tduwa dhuq 270 knllabang qtaan. Hini ga tduwa mkan mnhru nanaq ssiyaw dxgal hiya ssama, ida pnhiyug “nyowr SPA kwan” ksun uri, saan trbu qsiya, ida tduwa saan mssangay, ptbalay hyhiyi, psdhriq dqras, pttalang hiyi ni skbiyax hiyi.
Snpuan qtahi

Snpuan qtahi(團結的螞蟻)

Niqan kingal jiyax qmita qtahi ka kumay,  rmngaw ka kumay“kana babaw dxgal hini o isu ka cipiq bi, nasi ta mkeekan o kasi misu si ，ciq， mrut kukuh pstmaq” sun na. Embahang ka qtahi do naqih bi kuxul na ni rngagan n aka kumay“Ma su mangal bilaq knan, duma ga, paru qbubur ni ungat biyax, bilaq qbubur ni paru biyax o klaun su hug?” sun na. Kumay o msaang bi ni lngu na pstmaqun qmlqah ka qtahi. Yahan ha! msa ka qtahi“Mgrbu mkaxa pstrung ta yayung hiya.” sun n aka kumay. “Yaa su balay bi meiyah!” msa ka kumay, wada emppsdhug ni mswayay da. Kiya do qtahi ga, asi usa rmngaw kana kleegan qtahi ni srngaw n aka saw nkari kumay, asi endka embngbing msang ka qtahi ni “Lita kana”mkksa. Saw mgrbu mkaxa tmaga siyaw yayung ka kumay “Inu da qtahi nini, aji peutux hug?” msa. Ini lawa bsiyaq qtahi o mdka hnang yayung paru hmbragan asi iyaqh tmbnu qmapur mkan kumay, bitaq muhing ni birat spiyan qtahi. Tnlingis rmngaw ka kumay “Srwai ku hug! Wada ku mqnuqu da” sun n aka qtahi. Paah hiya siida do ini traqil tgbilaq ka kumay da.   

## pnyahan kari
Yudaw Dangaw，2013.08，口述。
Sprui qmita ka drudan ta

= Sprui qmita ka drudan ta =
Seejiq Truku o ida smparu bi qmita drudan paah sexual, ini bi hmut 
qmangaw kari rudan uri. Sbliqun na ka rudan ni spruun na uri. Quri sun 
ka dnurun kari rudan o, ana saw msriqu bi ni mqraqil bi o ida na dhqun bi 
muda, ini bi hmtan malax. Manu saw kiya do dhuq mangal mnsnhiyi ni 
qmbliqan rudan ka seejiq o asi ka smparu qmita  drudan na ni kika 
mttuku bi kndsan na meeniq babaw dxgal hini.
Nasi ini smparu qmita drudan na ni smparu qmita hiya nanak ni 
bitaq wada qmada rudan dha ka seejiq o aji sbliqun drudan dha. Aji uri o 
mha rndah rbagun drudan dha ni bitaq lqlaqi dha.
Pklug bi wauwa ka Agil o wada sjiqun  snaw ni mtucing 5 laqi. 
Snaw na o asaw mpdanga kingal ruwan sapah ni ungat na bi klaan asi ka 
musa alang paru miing qpahun, kiya ni ini hari eniq sapah ka hiya. Manu 
saw kiya do Agil ka tmpusu sapah ni naa hiya ka kmlawa laqi na ni 
qmlahang qmita drudan na sapah hki.  Kiya ni Agil nii o psparu balay. 
Wana hiya nanak ka klaun na ni ini na sprui qmita ka rudan na ni kana 
ddaun sapah. Mahu lukus ni mhapuy uqun laqi o sqliyun na rudan na 
kana. Asaw mqsuqi tnbyaxan na qmpah ka rudan na do ini qbsiyaq wada 
mnarux da. Agil o ida nkiya na ni ana mnarux ka rudan na o ini na mdwai 
kmlawa uri. Kana euda Agil nii o qtaan laqi niya ni pskuan dha lnglungan 
kana.
Ini qbsiyaq, payi Agil ni snaw na o yasa mshjil mnarux bsiyaq do 
wada msnegul msangay da. Laqi Agil o mdakil ni paru kana da ni Agil o 
wada rudan uri da. Mdka hyaan seuxal ka laqi niya, ini smparu qmita 
rudan dha ni ini klawa rudan dha uri. Kana qngqaya sapah ni dxgal sapah 
o wada brigan laqi na kana, bitaq dhuq malax Agil kana ka  lqian niya. 
Thici da o sngari Agil nanak ka sgealu bi meeniq sapah hiya.
Kiya ni kska alang hiya uri o ana ima mkla Peydang, hiya o smparu 
bi qmita drudan niya ni ana knhbragan laqi ka dngaun na o ini bi alax 
rudan na. Dwaun na bi kmlawa ni murug balay tnegsa rudan na. Mgrbu 
kdjiyax o mtqnay dha kuyuh na ni peapa tdruy kacing ni knhuway bi 
musa qpahan dha. Ana khnu kntlxan ka hidaw rbagan o ida mtbiyax bi 
mhuma bunga ni sqmu ni trabus ni kana ana manu pnegalang. Mtbiyax 
qmpah ni mskeeman balay musa sapah ka Peydang nii. Ini ksa  “ wix  ”
meuwit ni rinah mqaras bi mdrumut qmpah. Yasa mkla ka Peydang, “ nii 
ta smparu qmita rudan ta ni mlkuh ruwan sapah o nirih ta stgsa laqi ta 
nanak uri.”
Knkla kndsan na babaw dxgal hini ka drudan o aji ta dhuq 
sngqlingun rmngaw. Ida ta asi ka embahang ni sprui qmita ka rudan ta, 
kika tduwa dmudul mnan muda elug rmdax. Glui ka rudan ta ni kika mha 
paru bi qmbliqan ta.
Spwan

= Spwan（司普萬部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Spwan.
 
18 sapah ka kneegu na sapah,  57 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 100% niqan  57 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 0% niqan hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 95%, Amis 2%, ni rahuq na o 3%.

= **Alang Supuwan【Spwan】(司普萬部落)** =
Ngayan alang : Alang Supuwan【Spwan】

## Pgkela tnalang (部落特色)
Tnmngayan alang kesun「Spwan」pskari Atayal ge ini klai ka pdungusan na. Pskari Telu ka bobo mnpccebu.  

## Nniqal alang (所在位置)
Mehuacun Ciansusiang Singcuseng

## Knuglahang (範圍)
Nniqal mpitu ring Mehuacun Ciansusiang Singcusien, kesun daha 「Spwan」ka seediq Atayal.

Meniq mquri qqiyan hido alang Metapay hiya.  

Cu mmteru kmxalan Siang taw mquri  2.3 Kongri eluw Ufongsiang hiya. 

## Dheran pkdkilan (地理環境)
Meeniq coan Cingpingsi, sipo tghunac ckceka lmiqu Nehenpingsan. Haypa mpitu kbekuy ma mpitu kbekuy mriman kongcu cceka hari.   

## Pgkela ptpaan (交通資訊)

## Tencu patis dheran pnsltulun (電子地圖連結)

## Luwan tnalang (部落所屬族群)
Luwan Atayal

## Pskari(使用語言)
Kari Atayal. Kari plmukan. Kari Khilang. 

## Snhiyan(宗教信仰)
Cituciyaw. Tencuciyaw. 

## Pnyahan alang (部落由來)
Tnalang nAtayal Ceawreyacu Ciarapaicin(Karapai), tnmngayan Mekarancin ka knxalan Cingcaw.

Spooda patis hntiyan 《Kawsacutiawcasu》, mneniq tghunac hrayan hido Sumasensiensanton. 【Meniq Taiansiang Miawriseng】.   

Ado mbsuring ka dheran, knkawas uka nngalan, kika psrnuwan luwan Saisiyacu di, mtheruy meniq Sangpincinsan hiya【meniq Singcusen Ufongsiang Huayencun】.  

Bobo na, ado dgehing bale ka dheran, kii wada mquri tgdaya mtheruy bobo yayung coan Yorosi, kii meeniq Nehenpingsan Nanru hiya.

Spooda《Patis ngayan dheran Taywan》gmuuruy.

Tnalang daka Metapay Meayotake Supuwan Merukuhu Metui kana Nualang naq Mekaran (Mekarang kesun daha Mehuacun) pskingal sbciqun alang tnalang.     

## Pgklaan sprigo (旅遊觀光資訊)

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* Hlidan na Aking Puhuk (桂素芳)