open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Faustin-Archange Touadéra

thumb|Faustin Touadera (福斯坦-阿爾尚熱·圖瓦德拉)|alt=

= Faustin-Archange Touadéra (福斯坦-阿爾尚熱·圖瓦德拉) =
Mntucing hngkawas 1957 idas 4 jiyax 21 ka Faustin-Archange Touadéra ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Central african republic ta sayang o kiya ka Faustin-Archange Touadéra, pnaah hngkawas 2016 idas 3 jiyax 30 pnrajing kmlawa klwaan.

Faustin-Archange Touadéra (kngkawas 1957 idas 4 diyax 21-), Tukcka Afrika Konghkwo na Seyjicya, kngkawas 2008 idas 1 diyax 22 prading ngalan Tukcka Afrika Konghkwo Congri, kngkawas 2013 idas 1 mnhdu qpahun.          Faustin-Archange Touadéra (1957年4月21日－），Central African Republic

**Faustin-Archange Touadéra** pa mptusa Pyasan Tubeyhing Suswey, kngkawas 2004 prading daw ngalan Pyasan Tubeyhing Bangui Kocyo, kngkawas 2008 idas 1 diyax 22 cida pnlawa na Fulangsuowa Bozizé pnsdhuwan phiyu burah Congri, lmutuc wada malax qpahun na Elie Dotai.

Kngkawas 2013 idas 1 diyax 17, heytay hantay seyhu u wada umluk ya bay 1/3 dxral qnlhangan, seyhu mi Hantaypay u wada Mddahur Pbatas Psblayaq Pnsdhuwan, wada palaxan qpahun ka **Faustin-Archange Touadéra**, Hantaypay ryus Nicolas Tianguei ka wada phyuwan Congri. 

Kngkawas 2016 idas 2 diyax 14, **Faustin-Archange Touadéra** pa mniq kngkawas 2015 dhuq kngkawas 2016 Tukcka Afrika Konghkwo knbeyhing seyngkyo kcka tumn2 seyngkyo wada mangal 62.71% hyo mbiyax mangal, idas 3 diyax 30 cida psdhuwan phiyu Soto. **Faustin-Archange Touadéra** u mniq kngkawas 2020 idas 12 muda Soto seyngkyo tu1 meytaq hyo cida mangal 53.92% niqan brihan hyo wada mbiyax, mndungus lmutuc mangal Soto. 
縮圖|'''Faustin-Archange Touadéra.'''
縮圖|'''Faustin-Archange Touadéra.'''
Kngkawas 2018 niqan ka kari qnbhangan tmiyu Russia na Wagner Citwan u snquri **Faustin-Archange Touadéra** nanaq muda qpahun quri pawan. 

## Kndusan niya cuxan mi kyoiku
**Faustin-Archange Touadéra** pa mntuting Bangui; cbiyaw balay pnyahan llutuc tnsapah niya **Faustin-Archange Touadéra u snpeyyah tudaya** Bangui na Damara. **Faustin-Archange Touadéra u mniq Pyasan Sweyweyn** Barthelemy Boganda muyas, kiya mi mniq kngkawas 1976 cida mangal Sweys Sweywey, bukuy daw mniq kngkawas 1986 cida mniq France Pyasan Tubeyhing Lille Keci (Lille I) mangal Hakasey Sweywey.    

## Kndusan niya
縮圖|Faustin-Archange Touadéra u tuhuy Amirika Kwoucing mtqita dqras Mike Pompeo
**Faustin-Archange Touadéra** pa msturung Brigitte Touadéra miMarguerite "Tina" Touadéra. Spuda pmklan kari singbung hokoku, ddha qridin niyi u mniq buykuy pa muda balay ppweluk hangan Tu1 Hujn Tukcka Afrika Konghkwo.          **Faustin-Archange Touadéra**與Brigitte Touadéra及Marguerite "Tina" Touadéra 

Kiya uri pa, Faustin-Archange Touadéra u niqan 3 ka laqi niya. 

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
*Hlitan na Watan Diro
Fernando Chui Sai On

thumb|Fernando Chui Sai On (崔世安)|alt=Fernando Chui Sai On.jpg

= Fernando Chui Sai On (崔世安) =
Mntucing hngkawas 1957 idas 1 jiyax 13 ka Fernando Chui Sai On ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Macau ta sayang o kiya ka Fernando Chui Sai On, pnaah hngkawas 2009 idas 12 jiyax 20 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Filip Vujanović

thumb|F. Vujanović(菲利普·武亞諾維奇), kngkawas 2016|alt=F Vujanovic (crop).jpg
= Filip Vujanović (菲利普·武亞諾維奇) =
Mntucing hngkawas 1954 idas 9 jiyax 1 ka Filip Vujanović ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Montenegro ta sayang o kiya ka Filip Vujanović, pnaah hngkawas 2003 idas 5 jiyax 22 pnrajing kmlawa klwaan.

## pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Filipe Nyusi

thumb|Filipe Nyusi cropped(菲利佩·紐西)|alt=Filipe Nyusi cropped.png

= Filipe Nyusi (菲利佩·紐西) =
Mntucing hngkawas 1959 idas 2 jiyax 9 ka Filipe Nyusi ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Mozambique ta sayang o kiya ka Filipe Nyusi, pnaah hngkawas 2015 idas 1 jiyax 15 pnrajing kmlawa klwaan.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
 
* List of current heads of state and government
Folalacay

= Folalacay（小港部落） =
Gaga mniq Taytung Cngkungcn ka alang Folalacay.

115 sapah ka kneegu na sapah, 278 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 52% niqan 145 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 48% niqan 133 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis48%, Bunun1%, ni rahuq na o3%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Fuad Masum

thumb|President Masum in Iran (福阿德·馬素姆), kngkawas 2015|alt=President Masum in Iran.jpg
= Fuad Masum (福阿德·馬素姆) =
Mntucing hngkawas 1938 idas 1 jiyax 1 ka Fuad Masum ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Iraq ta sayang o kiya ka Fuad Masum, pnaah hngkawas 2014 idas 7 jiyax 24 pnrajing kmlawa klwaan.

**Mohamed Fuad Masum (Kari Kud :** فوئاد مەعسووم‎, kari Arabian: فؤاد معصوم‎, kngkawas 1938 idas 1 diyax 1－), mdhu balay sediq Kud seyjicya. Kngkawas 1992 wada mangal Iraq Kurdistan muway bay congri. Mniq kngkawas 2003 mqraq ka Saddam Hussein cngcweyn daw, **Fuad Masum** ka mnngalan Iraq Kokomin Gikay Rinji Gicyo, kiya u pusu balau snbarah Iraq burah keyngpo uri. Mniq kngkawas 2014 Iraq Gikay seyngkyo mnhdu daw, wada wewan phiyu tu7 soto Iraq, kiya ka lmutuc Jalal Talabani daw tu2 uxay sediq Arabian na soto Iraq.

## '''Nrading niya kndusan mi kyoiku早期的生活和教育'''
**Mohamed Fuad Masum** pa mntuting tudaya Iraq nniqan Koya na Khabanen. Mniq Kurdistan pyasan slhayan snhiyan muyas,  hiti daw mtmay Pyasan Tubeyhing Baghdad smluhay horicu mi waya Islam kyo. Kngkawas 1958, **Fuad Masum** musa Pyasan Tubeyhing Cairo Al-azhar mhdu pnyasan niya tubaraw kyoiku. Kngkawas 1968 mniq Pyasan Tubeyhing Basra ngalan mptusa. Kngkawas 1975 mangal Pyasan Tubeyhing Al-azhar na Islam ceswey hakasey sweywey.

## '''Kndusan Seyji政治生涯'''
**Kyosangto共產黨**

**Fuad Masum** mniq kngkawas 1962 tumal Iraq Kyosangto, kngkawas 1964 musa Syria mtqita Syria Kyosangto suki Khalid Bakdash, wada mkla Khalid Bakdash qnita niya sediq Kud daw, **Fuad Masum** pa wada malax Kyosangto dmi tumal Kurdistan Mincu Tang.

**Kurdistan Mincu Tang庫爾德斯坦民主黨**

Kngkawas 1968 **Fuad Masum** u ngalan Kurdistan Mincu Tang mniq Basra na dayhyo, dhuq kngkawas 1975. Kngkawas 1976 wada mnKurdistan Umalu Qnlhangan Ryeynmong (PUK) pusu pnhiyu niya uri. Kngkawas 1992, **Fuad Masum** ka mnKurdistan dayhyotwan cngweyn mi tbrinah miyah Baghdad, wada Mpbatas Keyngpo Yingkay uri. Kngkawas 2004 cida, wada mtu1 Dayhyo Yingkay na gicyo. 

**Soto總統**

Spuda Iraq babaw mccbu hiti na seyji kcyu, qpahun congri Iraq u, kiya ka snpeyyah knhbaraw niya Syeypay ka mangal qpahun, qpahun gikay na gicyo u Syunnipay ka mangal qpahun, kiya mi soto u sediq Kud ka mangal qpahun. 

Kngkawas 2014 cida, **Fuad Masum** pa wada phyuwan gikay tu7 soto Iraq. Kwohuy u mniq idas 7 diyax 24 muda mn2 rwen meytaq hyo, mniq 269 hyo ka kcka bneytaq hyo pa, **Fuad Masum** u wada mangal mbiyax 211 hyo, pnsung hiya ka Barham Saleh u wana balay 17 hyo. Mniq meytaq soto hyo brah cida, Ryeynhkwo misucang Pan Ciwen u mniq Baghdad mtqita Iraq congri Macchili daw mniq kcka cicehuy, rmngaw ka hiya: ‘Iraq saya pa wisu snturung smtali kndusan, so muda mkala niyi u, kasi ka spuda pssli phiyu kingal niqan balay llabang lhbun na seyhu, kingal malu muda psbalay knkana pnslhbnan syakay cyunti na seyhu, kiya ka knkana quri ddaun anjeyng, seyji, syakay mi keyjay’.

## Papak

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Fudafudak

= Fudafudak (莿桐部落) =
Gaga mniq Taytung Peynansyang ka alang Fudafudak.

67 sapah ka kneegu na sapah, 152 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 7% niqan  10 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 142 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 3%, Paiwan 1%, Puyuma 2%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Tgkingal plealay mnuda Feng-neyeyn-ci ka alang nii.

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Tay-tung nsgan Pey-nan alang Fu-san.

## Gasuc(範圍)
Gaga siyaw Tay 11 syeyn 157km. 

## Ti-ri lnglingay(地理環境)
Siyaw gsilung.

## Pgkla patas cyaw-tung(交通資訊)
Mgrig rulu:

Tay-pey>Kwo-taw 3 haw>Nan-cow cyaw-riyo-taw>Seng-ri ru>Ta-tung ru>Ping-er kung-ru>Tay 1>Cyo-cwang ru>Nan-hwey kung-ru>Ta-he ru>C-pen ru>Hwa-tng hay-an kung-ru>C-rin ru>Sung-cyang ru>dhuq.

http://maps.google.com.tw/maps/ms?hl=zh-TW&ie=UTF8&msa=0&ll=22.827255,121.189027&spn=0.027807,0.038409&t=h&z=15&brcurrent=3,0x346fb1e65454381b:0xa3a6cfa90e6a651d,0&msid=107191287881850793662.00047334a0ff113fdc606

http://maps.google.com.tw/maps/ms?hl=zh-TW&ie=UTF8&msa=0&ll=22.827255,121.189027&spn=0.027807,0.038409&t=h&z=15&brcurrent=3,0x346fb1e65454381b:0xa3a6cfa90e6a651d,0&msid=107191287881850793662.00047334a0ff113fdc606

## Pusu klgan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.

## Pnyahan alang(部落由來)
Nsgan Pey-nan o wana bi alang Fu-san ka gaga siyaw gsilung Tay-ping-yang. Kika seejiq alang o tmhangan dha Fulafulangan, dungus kari na o Fudafudak.

## Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pusu pnhyugan:

◎Ciway sapah pyasan Fu-san  Qnawal: 089-281086

Nyusan Tay-tung nsgan Pey-nan alang Fu-san Yu-cang 3 rin 66 haw.

https://web.archive.org/web/20070615175721/http://www.fses.ttct.edu.tw/

https://web.archive.org/web/20070615175721/http://www.fses.ttct.edu.tw/

## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Felipe VI

thumb|Felipe de Borbón en Ecuador(費利佩六世), kngkawas 2013|alt=Felipe de Borbón en Ecuador.jpg
= Felipe VI of Spain(費利佩六世) =
Mntucing hngkawas 1968 idas 1 jiyax 30 ka Felipe VI ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Spain ta sayang o kiya ka Felipe VI, pnaah hngkawas 2014 idas 6 jiyax 19 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Fukid

= Fukid（新馬蘭部落） =
Gaga mniq Taytung Taytungsu ka alang Fukid.

69 sapah ka kneegu na sapah, 199 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 52% niqan 103 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 48% niqan  96 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis42%, Paiwan5%, Bunun1%, Puyuma3%, ni rahuq na o1%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Yaa sa kndadax alang Ma-ra tnhjil kika phiyug bgurah alang, kika tmhangan dha Sin-ma-ran.

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Tay-tung paru alang Tay-tung Nan-jung ri.

## Gasuc(範圍)
Paru alang Tay-tung ga mniq kskaCin-cow cyey ni Cing-taw ru.

## Ti-ri lnglingay(地理環境)
Breenux.

## Pusu klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis, Tlu ni kari Klmukan.

## Snhiyan cung-cyaw(宗教信仰)
Pnrhulan Joro ni Teyeynskiyo.

## Pnyahan alang(部落由來)
Seejiq alang hini o pusu bi nniqan alang Ma-ran, bukuy yasa priyux brigun seejiq do brigan da, mniq saw siyaw alang mnaring kingal bgurah dxgal nniqan dha, uxay uri o yasa knteetu krana ka seejiq alang, quri nganguc tnhjil, uxay uri o alax tnhjil ssiyaw kika qnpahan dha nanaq nniqan, quri paru alang Tay-cung tnhjilan nniqan, niqan ka duma seejiq thjil kska Cin-cow cyey ni Cing-taw ru, phiyug kingal bgurah alang Ma-ran.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Fulufuluan

= Fulufuluan（勝安部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang Fulufuluan.

2,180 sapah ka kneegu na sapah, 5,725 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 348 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 5,377 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis5%, Truku1%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Bgurah na alang ka alang Fulufuluan nii. 

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Ci-an alang Fulufuluan.

## Gasuc(範圍)
Ti-ri lnglingay.

## Pgkla patas cyaw-tung(交通資訊)
Mgrig rulu:

Taypey>kwo-taw 3 haw>Nan-cow cyaw-ryow-taw>Sng-ri ru>Ta-tung ru>Ping-er kung-ru>Tay1>Cyow-cwang ru>Nan-hwey kung-ru>Tay-ma-ri cyey>Tung64>Dhuq.

## Pusu klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.

## Snhiyan cung-cyaw(宗教信仰)
Pnrhulan Joro ni Teyeynskiyo.

## Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
●Saan rmigaw

Sng-an kung 03-8532775

Nyusan Skanki nsgan Ci-an alang Fulufuluan C-hwey 3 cyey 118 haw.

https://web.archive.org/web/20211031144949/http://tour-hualien.hl.gov.tw/index.jsp

## Pnyahan alang(部落由來)
Alang Fulufuluan kndadax kkrayan brigun ka dxgal hini do kika pnhiyug kingal bgurah alang da.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Fuxing

縮圖|Fuxing（復興區
Fuxing（復興區）

Nsgan Fuxing o gaga Nsgan Taoyuan, kmpraan kana dxgal o 336.75 km², (dxgal dgiyaq o 195.32 km², dxgal pmblxan o 120.65 km²). kmhbragan hiyi o 10,692, sapah o 3,655, seejiq tnpusu 6,817 hiyi, knhbragan hiyi o 64%(Embgala). Embgala ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Fuxing o niqan 10 alang ni maxal 58.
58 o, Pyasan（比雅山(角板山)部落）, Rahaw（Takan）（溪口台部落）, Wsilung（詩朗部落）, Hbun（霞雲坪部落）, Hbun-sinqumi（合流部落）, Kinyawpan（羅浮部落）, Rangay（斷匯部落）, Kawbu’（高坡部落）, Khpan（大彎部落）, Raga’（楓香部落）, Rahu’（下宇內（小烏來）部落）, Qapu’（卡普部落）, Qus（和平部落）, Yubang（上宇內部落）, Triqan（大利幹部落）, Zihing（義興部落）, Kayu-baliq（新村部落）, Kzyay（水流東部落）, Tuba（大窩部落）, Luhung（基國派部落）, Blhuy（枕頭山1部落）, Blhuy（枕頭山2部落）, Bilus（石門部落）, Qoyaw（下高遶部落）, Qoyaw（中高遶部落）, Silong（喜龍部落）, Qoyaw（上高遶部落）, Snazi（竹頭角部落）, Kin‘lwan（金暖部落）, Sqiy（志繼部落）, Cyasi（佳志部落）, Yuwhbun raka（優霞雲部落）, Kayway（卡外部落）, Qus（庫志部落）, Qmocyan（下奎輝部落）, Babau（中奎輝部落）, Qnau（上奎輝部落）, Ksunu'（嘎色鬧部落）, Qehuy（內奎輝部落）, Kuli（上高義部落）, Sbunaw（雪霧鬧部落）, Quri（下高義部落）, Uruw（中高義部落）, Tkasan（下蘇樂部落）, Raka（上蘇樂部落）, Piyaway（比亞外部落）, Tgleq（鐵立庫部落）, Saruc（砂崙子部落）, Twan nokan（武道能敢部落）, Zihing（爺亨部落）, Qrahu（嘎拉賀部落）, Tqwiy（哈嘎灣部落）, Ngurus（後光華部落）, Qphay（下巴陵部落）, Balung（中巴陵部落）, ‘Bu balung（上巴陵部落）, Qara（卡拉部落）, Quzi（中心部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Galu

= Galu/ Walu/ Galu(鴨腱藤) =
Galu ge, nwahil mgqhuni, wahil qhuni knpruwan ba knkeras ka hnreyan na peni. Qhuni wahil mpgeriq kndkilan na, ma mgpalic mpgeriq ka waso na ludux baro, mntena ba ngudus snegul qhuni cicil pnkaro mdakil. Anu qndhediq naq mkkaro, asi maku uka ttaan ka pusu na bbale waga inu di peni. Mslebi mntena so ka pae phepah na mgbhege, ptuman snbhuran bgihur knmalu ba sknexan.
縮圖|File:Entada rheedei (8631116394).jpg
　　Qndisan keras na hmrinas kingal baga, sduduy wahil qhuni brbaro. Niqal qnedis, niqal mbiki so slmadac, niqal mpgeriq so galiq qtaan. Knpruwan na hmrinas ba kana rehak nwahil ka hei na nii peni. Mkere mgqalux tgqwilaq so qhuni da snnawan ka hei na; nii ka kesun ta “gqagu ” tmngayan.

　　Rtretun dheran ptlexan ngalan pskluwi pnstilux hei seediq na lqlaqi rseno. Laqi mqedil ge, gmayus matis dheran, ngalan mtheyaq qmada, qmango piilo tthiqan. Scikul pgtalang kexil baga duri, meniq gnyusan truma, ma dehuk posa pnugnyusan truma, ma so mgeela dhekan puting gnyusan, kiya ka kesun mbeyax.

　　Rabu wahil ge sddoyan; wahil rudan ge skrwanun qndisan na pgkaro, pttlangan. So nii ka qqrasan tthiqan na ka lqlaqi.
Gaya

= Gaya(律法、規範) =
Kesun Gaya nii we, ririh lekuh kndusan yami Seediq ma, slutuc laqi na laqi ani dehuk knuwan. Kanna yami tnSeediq ma knkingal alang nami yami Seediq, asi ka dmoi Gaya miyan ma, asi ba ini laxi. Gaya miyan nii ge, kari sndhegan kndalax rudan rudan nami cbeyo, uka bbrahun ma ini psnaki daka ooda bobo dheran. 
 
Pusu ba Gaya nii we, pneyah snhiyan miyan Utux yami Seediq. “Ani ta naq mhuqil we hei ta nanaq ka kiya, ini qhuqil ka utux ta ma, mmaha ta suupu tlangan utux rudan ta dungan” mesa ka kari rudan miyan. Kiya, muudus ta bobo dheran hini han ge, asi ta ka mbeyax dmanga tnsapah ta, asi ta ka mbeyax dmayo alang ta ma, asi ta ka mbeyax kmawa alang ta.  

Netun niqan ka pais meyah kmremux alang ta, snkciyuk ta ma ngalun ta ka tunux daha, pnkiicu na pais ka kiya, ado so ini mmhemuc meyah kmati ita ka kaalang denu. Rseno ka mnangal tunux pais kii de, spatis daha dqeras, dungus na we, rseno ba bale ka heya di mesa ma, kiya si Seediq bale mesa duri denu. 
Meniq ka mqedin we, asi ka mdrumuc tminun ma mkea ttinun kesun miri de, kika spatis daha dqeras. So ka mqedin ini kela tminun ma mbserux tminun ge, uka rseno mosa mita dheya, ado ka uka mtinun pala, pacang ma msalu lukus daha de, mangal mqedin so kiya. Bale ba naq cbeyo duri, uka bburigan so pala ma ukus, asi bale ka skkingal pooda baga mqedin ka ware ge, niqan lukus plkusan ta. Ye mpmaanu de uka mqedin rseno cbeyo, paru bale gnlaanan dnyagan quri tnsapah ka mqedin. Kika mqedin pntasan dqeras de, kii kesun mqedin bale ma, Seediq bale. 
 
Patis miyan dqeras yami Seediq nii ge, irih so pnskraya mesa gnSeediq mu bale, uka ssresan ma spruun mita seediq duri, moda psgao utux rudan miyan ga smbaang Hako Utux hii bobo na de, qrasun utux rudan ka niqan patis dqeras. Ani si uxe wano patis dqeras ka taan daha, mita qapan baga duri, asi ka mgdara qapan daha baga we, pdaun na Hako Utux ma mosa dehuk tlangan utux miyan rudan hii. Bobo na de, msuupu utux rudan miyan meniq hiya di, ani betaq knuwan de, ini pswaye di. 
 
Kanna Gaya miyan so Smratuc, Mehu, Lmawa Quyux, Hmetun Quyux Bgihur ma Lmaqi ge, niqan naq kari ddrunan daha Utux. Niqan naq kari ka Smapuh, Melux, Mita Idas, Kmbagah ma Lubuy Halung ddesun lmiqu duri.  

Ani naq ini pntena ka kari sdurun we, mntena ka pnsaan gnhuwe gnaalu Utux. Gaya msterung de msaasu lnihu, Gaya mddahur tnquwan, Gaya kesun Bari…, pneyah snhiyan miyan Utux kanna ka kiya. So ka mddayo smdehu seediq, msbarux ooda knkingal tnsapah ma pllayun bale ka oda alang, ini geeguy ma ini qberiq, kari sndhegan ba rudan miyan ka nii. Kii mesa ka rudan miyan, “Pneeyah snhiran ta Utux ka pusu Gaya ta ita Seediq” mesa. 

## 參考文獻
* 郭明正. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Gali-hwan

= Gali-hwan (南灣部落) =
Gaga mniq Myawriseyn Tayansyang ka alang Gali-hwan.

61 sapah ka kneegu na sapah, 188 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 86% niqan 162 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 14% niqan 26 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 82%, Amis 1%, Saysiyat 2%, Bunun 3%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Yaasa hnigal dxgal hiya o niqan egu bi mkray btunux, asi ka mnuda naqih bi muda elug hini, kikya ni mnrmuxan Tanah Tunux  siida tmhangan dha 「Qa-ri-he-wan-siya」, bukuy Taywan kwang-fu siida, yasa gaga mniq hunac Ta-sing, ni niqan kingal paru bi tqiri na elug, kiya ni tmhangan dha Nan-wan.

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Myaw-ri nsgan Tay-an alng Ta-sing. 

## Gasuc(範圍)
Ga mniq hraan hidaw 2km na kska dgiyaq ka alang Kaw-syung-qa.

## Ti-ri lnglingay(地理環境)
Knjisan dgiyaq o 600-1000. 

## Pgkla patas cyaw-tung(交通資訊)
Mgriq rulu:

Tay-pey>Kwo-taw 1 haw>Myaw-ri cyaw-riyo-taw>Ho-wen kung-ru>Kung-kwang cyaw-riyo-taw>tbiyax na rulu elug Ho-rung-syeyn>S-tan-twang>Tay3>Cung-yuan ru>Cung-cyaw ru>Min-cu ru>Miyaw61>dhuq.

## Pusu klgan seejiq alang(部落所屬族群)
Atayal.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal ni Tlu.

## Pnyahan alang(部落由來)
Yaasa hnigal dxgal hiya o niqan egu bi mkray btunux, asi ka mnuda naqih bi muda elug hini, kikya ni mnrmuxan Tanah Tunux siida tmhangan dha 「Qa-ri-he-wan-siya」, bukuy Taywan kwang-fu siida, yasa gaga mniq hunac Ta-sing, ni niqan kingal paru bi tqiri na elug, kiya ni tmhangan dha Nan-wan. Kari tnpusu seejiq o niqan ni nniqan msa.

Sjiqan Nan-wan Atayal o pusu bi klgan tseole(亞族北勢). malalas o mniq saw jitay Cing siida tmhangan dha Cyaw-nan-s se. Lntutan nkari qbhangun, seupu alang tabalai kndadax kana saw dgiyaq Ta-pa-ciyeyn-san quri hunac yayung Ta-an-si ciway ni paru na dgiyaq Cyey-san hiya thjil, kiya ni quri yayung Ta-an-si dhuq Cyo-ring hiya dungan. Bukuy do yaasa mniq breenux ni dxgal Cyo-ring tmbgurah tndxgal ka Klmukan, smliq bi kndusan ni pusu nniqan hiya kiya ni knttu quri ruwan uri, wana bi seejiq malalas ini ktna tabalai mksa dhiyaq bi ni mnusa pusu bi kska breenux, saw hari ida mniq dalih bi Ta-hu hiya nniqan, saw hari seupu tabalai nyahan dgiyaq Nan-s hini empdxgal.

## Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pusu pnhyugan:

◎Sapah pyasan ciway ni kska Tay-an 037-991224

Nyusan Myaw-ri nsgan Tay-an alang Ta-sing 32-1 haw.

Saan rmigaw:

◎鷂婆山

Pusu bi yahun dha tmhuku ka dgiyaq 鷂婆山 alang Ta-sing nii, qnbhangan mu o sbiyaw seejiq Atayal musu dgiyaq tmsamac 524D siida, asi ka thmuku Utux dgiyaq srwaun do kika tduwa mrmux ruwan dgiyaq tmsamac, nasi ini srwayi mrmux su na ruwan dgiyaq tmsamc o, musa naqih ka kingal tnsapah su da.

## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Gaya Mdkrang

## Gaya Mdkrang (出草習俗)
Pusu na seusa dha mdkrang ka rudan Truku sbiyaw o saw nii, smiyuk pkpeysan rudan, hnici kari rudan asi ka daan, kksnaw balay tteumal qmpringan dembrax, pptas pnglux dsaw nii.Pnrungan kari paah snhnganan taxa ,msneiying bais stmaaun, lmiwaq mnarux meeru, aji ksbaun ka tnukuy aangal lala uqun, uda hakaw utux babaw mhuqil. Asi ka mthbaraw musa ka kana, kiya ka kiya ni taxa bi hiyi duma, mdudul o mrhug alang, aji uri o mduuy qsiya alang hiya, psramal-mdakarmseusa, marah tahut. Kiya ka tmikan ni hmlama dsun, musa bbuyu mspi ni psisil mn3, malu o musa, naqij o embrinah sapah, muda mkrabi elug siida o “prgnabaw” mgrbu kjiyax, pdalih peysan do hciyun biyi ka 1 risaw ni smkagul empskeuruy, nii o asi ka mnangal tunux pais,mlukus “srbuxan”, bsqaran puniq, buun buji, btaqan smbrangan ka pais, snagan ayug ka luqi ni psaun “tneetu” ka tunux seapa risaw, mneelug muyas mkleelug “hmdhik” ni msqar puniq quri alang, pxal o 1 tunux, mn3 o 3tunux pais nangal, ini dhuq alang ka dhiya na o saan pstru plukus “srbuxan” kulaw elug ka mnangal tunux. Dhuq alang o saw nii, dalih alang do mneelug mqaras meuyas mkleelug ka mnsa mdkrang, dhuq alang do skuwak babaw mnarux seejiq ka pucing dnuuy mdkrang mnangal pais do malu ka mnarux, dsun sapah mnangal tunux ni qdalan egaw ni siyang ni hlama ni srgrig mqaras 1 rabi, saw saman do dsun dha sapah dmnudul sapah mrhug alang, aji uri o mduuy qsiya, saw saman duri o pdaun peekan siyang ni kpaun mimah sinaw mnsa mdkrang, babaw na do saun pgska pttama paga kana quluh tunux smudal ni psrgan sirug tneetu gamil kdang, phiyug brqiya snalu browling ka alang nii ni smapuh smagi, “mnuda brax nami ni nii su dhuq alang nami ka isu, ida bi yaa naqih kuxul kana ka sapah su. saw nii dhuq su mkan lala bi uqun ka isu ni mqaras su, kiya do sai mlawa kana ka sapah su ni adas hini” sun dha, yaa bi 5 bitaq 6 jiyax ka qrasan. 

Nasi wada ngalun pais ka duma tnexalan dha ga, ana mangal tunux pais ka dhiya o hciyun dha qmada elug ka tunux pais. ini asi tmay alang ni keeman lmhlah lukus embulang ni sngk1 ini squwaq mtmay alang, dhuq rhngun sapah do smbu btunux rhngun ni tmutuy seejiq, ini squwaq mtmay sapah. Pucing nadas dha o ini jiyi paah siida, seejiq tnkari muwsa mdkrang nii o asi ka smahug mgay sapah seejiq wada mhuqil nii, limuk, gukung, pucing, puniq, pupu  saw nii ka qngqaya o aji ngalun sapah wada mhuqil, saun qmada pskringan, duri ni mangal babuy ka mrhug alang ni dsun na bbuyu tmeetu. rhgun na ka tneetu ni sng1 mlawa hangan alang qmada nirih saw wada seasug alang ka siyang ni smahug ruciq, nasi ini sahug ka seejiq tnkari mdkrang nii o saan haya rmudaw ka sapah na, nasi mangal luqih ka duma dha o seejiq tnkari ka msahug snpuhan, gimun kana ka alang ni nasi niqan ka wada hmut sgsapat o dhiya ka msahug, bitaq dhuq sapah ka wada mdkrang o ini tduwa phngun ka tahut sapah ni ini tduwa mseusa ni mrrnaw.

## 參考文獻
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Gaya Truku

Gaya Truku 太魯閣族的習俗

Pusu bi kndsan Truku sbiyaw ka gaya, Ga hiya kana ka pprgun euda kndsan. Pbrihun ni bshqun o qmita muda su “gaya” ka pusu na. Hmici tmgsa malu kndsan gaya ka pusu rudan Truku sbiyaw, kiya o gaya tmsma, psdhug bi rmngaw lqian dha ka rudan, Iya bi hmut mtmay qrunang seejiq ni iya bi uda mangal samant tnjiyal qlubung dha. Gaya kndsan risaw ni wauwa o iya bi hmut mkarat kari, nasi niqan muda dha ka risaw ni wauwa do asi pstrngi nhari,  yasa nasi ini saw kiya do ruwan sapah risaw aji uri o sapah wauwa ga pgrqilun smahug utux, kiya q musa bbuyu ka snaw o ini angal kingal samat ni mangal luqih, musa mdkrang uri o mangal luqih ni wada ngalun pais ka tunux niya, kana euda dha kingal ruwan sapah o ini bi pnduwa kana, manu saw kiya rudan o psdhgun dha bi dmudug lqian ka gaya Truku hnici rudan. Duri ga laqi o asi ka kmsdrudan bi ni smparu rudan, kika sbliqun utux. Quri utux o utux tminun kika bari sun rudan. Maxal idas maxal rima jiyax knkingal hngkawas o muda nami psmiyan paru ka Truku. Psmiyan nii o kika Mgay Bari, spprunu bi Truku ka smiyan nii, muda nami o saw nii, murug nami saw endaan rudan sbiyaw, paah ska rabi 1 tuki bitaq 4 tuki babaw kndaxan jiyax nii, muda nami  mqaras Mgay Bari kana ka alang Truku, miyah teumal mseupu psmiyan kana ka lupung, seejiq mniyah ni seejiq ruway.  

## pnyahan kari
口述耆老Iyang Ciyang 2015
Gaya tmngahan

Gaya tmngahan (命名規則)  

Nasi Awi o kmriyux Nawi

## pnyahan kari
* Yudaw Pisaw 2001 口述資料
Gaya quri mhuqil

Gaya quri mhuqil (喪禮規則)

Kguun mnarux dalih empstuq do asi ka niqan kmlawa (ini tduwa mqdunuq). mstuq do asi ka prihan ka qbulit rqda, pspingan,ssapaw qabang ni ptleengun lmabu.(saw nniqan nbuyas bubu),embulang ka snaw ni kmari truma srakaw rbngun hiya ni pqriun ryaxan hidaw ka dqras seejiq,wada mhuqil madas dxgal,qbulit ni hnalig wada skeungat ka kmnari ni saan qmada gaga niqan kuring, smku seejiq wada mhuqil o asi ka jiyax hnqilan na siida.ini gsqii peeniq sapah. nasi wada mqdunuq o hcian malax ka sapah ni musa marah smalu isil, paah 3 hiyi ka mhuqil do spbiyi rmbung ngangut ka kiya da,iyax mnbasi ka kuyuh na o mk3～mk5. rudan na ni snaw o 1 idas. msangay 1 iyax sngayan ini qeepah,paah 8～15 jiyax o musa ngangut mlawa hangan wada skungat, pririh tahut ini ekan hiyi ni cimu, ini pbgay tahut txaun, ini pksiyuk uqun ni ghak 1 hngkawas, ini usa maduk 1 idas, ini psping jiyax smiyan o thciun bukuy 1 idas. 

## pnyahan kari
Yudaw Pisaw 2001
Gaya tmsamat

Gaya tmsamat 狩獵習俗

## psdaran qbhni sisil
Mmowsa dgiyaq qmpah aji uri o tmsamt, nasi meuyas iril ka ssisil ga, aji malu ka nii,nhari bi embrinah miyah sapah. Mmowsa qmpah qnpahan dgiyaq aji uri o tmsamt, nasi meuyas narat ka qbhuni sisil ga malu ka kiya, mtduwa musa. Mmowsa qmpah qnpahan dgiyaq aji uri o tmsamt, nasi paah iril skaya mquri narat qbhuni sisil ga malu ka nii, mtduwa musa qmpah qnpahan dgiyaq aji uri o tmsamt. Mmowsa qmpah qnpahan dgiyaq aji uri o tmsamt, nasi paah narat skaya mquri iril ka qbhni sisil ga aji malu ka nii, nhari bi embrinah miyah sapah. Mmowsa qmpah qnpahan dgiyaq aji uri o tmsamt,nasi mttbrih skaya brah su ka qbhni sisil ga aji malu ka nii, hari bi embrinah miyah sapah.

## psdaran skribut
Mlatat mksa skribut btunux aji uri o skribut qhuni mtakur ga aji malu ka nii, nhari bi embrinah miyah sapah. 

## psdaran spi
Smpi su mgay uqun sunan ka rudan ga pgkla sunan mha lala bi ngalun su samat. Smpi su msaang sunan ka rudan ga pgkla sunan mha naqih euda su. Smpi su rnhsux paru qsiya pgkla sunan mowda su paru mnarux. Smpi su wada meydang ka pusu dnuuy su pgkla sunan mha niqan mhuqil taxa hiyi ka ruwan sapah su aji uri o isu nanak. Smpi su mnarux seejiq ga pgkla sunan mha su mnarux.tmsamat su keeman siida smpi su niqan mnarux ka ruwan sapah su ga aji malu ka kiya, nhari bi embrinah miyah sapah.  

## psdaran rngji rangaw
Mkleelug musa tmsamat ka emptsamat siida, asi lu sriyu paah bbuyu mtbbrih skaya brah dha ka 1 aji uri o 2 rngji rangaw ga pgkla dhyaan mha lala bi ngalun dha samat malu ka nii, asi dha gyapan hiya ka samat kkeaguh eiyah rngji rangaw. 

## pnyahan kari
資料來源: 口述耆老Lowsi Rakaw 2010 

耆老黃長興 海珊文化月刊1999
Gaya tnsapah

= Gaya tnsapah(家忌） =
Knkingal sapah seediq, kdkilan knkingal Seediq. Kiya ka seediq uka 
sapah, maha so ba gluun klaalang ka laqi daha. Bblequn ta sapah, asi ta 
naq mbeyax qmlahang sapah ta. Pggaalu ma mmsruwa, mskuxul mddayo 
mqqlahang. So nii maha qrasun niqun ta ka sapah ta.
Ita nii pktama bubu laqi, asi ta ka mdrumuc meepah, ma mbeyax 
dmudun laqi, rmengo laqi; ma ita so lqlaqi duri, sqrasun ta lnlungal ka 
rudan ta. Kndrumuc ta tmelung ooda sapah, ma pklmeun ta suupu meniq 
kana ka mttswai. Mmqedil ma rrseno, asi ta naq mkela pkputo lnlungal, ini 
pkseyang, ini pkparu, ma ini psseeliq lnlungan, mbleyaq msuupu muudus. 
Riso ma weewa, msterung spooda gaya, so nii sa uxe pgedang ndaan ka 
seediq. Nii ka gaya tnsapah. 
Kana so ppuqun ta, mmahun ta, ini hmeti smeeliq. Pila sntkeyan ta 
duri, bqerus kana ka kiya. Bblequn ta so smeung so bbaruy, ma kndrumuc 
ta qmeepah, smeli pila. Uxe psetuq ka so ppyahan ta meniq sapah. Kiya ka 
maha malu kana ka tnloongan ta meniq bobo dheran.
Gbayang

= Gbayang（新白楊部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Wanjungsyang ka alang Gbayang.

120 sapah ka kneegu na sapah, 368 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 359 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan   9 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Truku 88%, Amis 1%, Tayal 2%, Kebalan 1%, ni rahuq na o 5%.

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Maribasi alang Cyeyn-cing.

## Pusu klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Truku.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Truku.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
George Konrote

thumb|Jioje Konrote January 2015( 喬治·孔羅特)|alt=Jioji Konrote 2017.jpg

= George Konrote ( 喬治·孔羅特) =
Mntucing hngkawas 1947 idas 12 jiyax 26 ka George Konrote ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Fiji ta sayang o kiya ka George Konrote, pnaah hngkawas 2015 idas 11 jiyax 12 pnrajing kmlawa klwaan.

= **Jioji Konrote (**喬治．孔羅特) =
**Jioji Konousi Konrote Sawcyang** OF MC (kari Fiji: **Jioji Konousi Konrote**; kngkawas 1947 idas 12 diyax 26- ), hiya ka taxa Fiji cyuns mi seyjicya, Fiji Tu1 Tang tangweyn, kngkawas 2015 mniq kcka Fiji Gikay cida wada wewan seyngkyo burah Soto Fiji, idas 11 diyax 12 muda psdhuwan phiyu. 

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
*Hlitan na Watan Diro
Giorgi Margvelashvili

thumb|Prasidenten Margvelashvili (cropped) (格奧爾基·馬爾格韋拉什維利)|alt=Prasidenten Margvelashvili (cropped).jpg

= Giorgi Margvelashvili (格奧爾基·馬爾格韋拉什維利) =
Mntucing hngkawas 1969 idas 9 jiyax 4 ka Giorgi Margvelashvili ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Georgia ta sayang o kiya ka Giorgi Margvelashvili, pnaah hngkawas 2013 idas 11 jiyax 17 pnrajing kmlawa klwaan.
縮圖|File:GeorgianArmy.jpg-喬治亞出兵伊拉克的部隊
縮圖|File:Physical Map of Georgia (en).svg-喬治亞地形圖
縮圖|File:Svaneti, georgia.jpg-西北方的薩梅格列羅-上斯瓦涅季亞州山脈

= Giorgi Margvelashvili (格奧爾基·馬爾格韋拉什維利) =
**Giorgi Margvelashvili** (Kari Georgia: გიორგი მარგველაშვილი, kngkawas 1969 idas 9 diyax 4－), Georgia Pingruncya, Seyjicya. Kngkawas 2013 dhuq kngkawas 2018 ngalan Soto Georgia.

### '''Kndusan niya seyji政治生涯'''
   •     Kngkawas 2010 dhuq kngkawas 2012,  **Giorgi Margvelashvili** pa mniq kcka dndulan Neyke Picina Iwannisewili ngalan Georgia Kyoiku Mi Kesweybu Bucyo. Kngkawas 2013 idas 2 ngalan Huku Congri Georgia.

•  Kngkawas 2013 idas 5 diyax 11 cida, dndulan Iwannisewili ka Georgia Spi Ryeynmong u pusa hangan **Giorgi Margvelashvili** ka Kngkawas 2013 idas 10  Georgia Soto Knbeyhing Seyngkyo na hosweynjn, wada mangal 1,012,214 hyo, **Giorgi Margvelashvili** u 62.11% ka dnkun ryu mi wada mbiyax mangal burah Soto, kiya u mniq kngkawas 2013 idas 11 diyax 17 psdhu phiyu Soto.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
* Watan Diro
Gitu

= Gitu/ Witu/ Gitu(山枇杷) =
Mheru lmiqu gitu nii ma ini hari phmai ita Seediq, ado so paru buuc na, kika uka uuqun ka hei na.

　　Mhada ka hei na rbagan, mgsama ma hreyan uban runge ka bobo rehak na, ani so uka hari uuqun ka hei na. Kiya meniq lmiqu rudan ta ini daha hari uuqi, wano ba qbheni ma camac ka meyah mekan riyung.

　　Paru waso na gitu, msdheriq ma mknedux duri. Qhuni saadux ka gitu nii, kika ngalun rudan ta cbeyu, slmeyan daha qqeya riduy na kagun, riduy na parih, seru tkanan macu ma, qqeya sttinun mqedil so kikuc, bgiya, brexun, dgsaan.
thumb|File:Eriobotryadeflexa.jpg-Gitu(山枇杷)
　　Rudan ta cbeyo ge, slmeyan daha qqeya qqpahun, qqeya ttinun mqedil ma pthuun puniq ka gitu nii. Seediq hndure de, slmeun daha geluq hei gitu, niqan skmalu mdengu gelu ma sqheyan duri mesa.
Gjorge Ivanov

thumb|Ǵorge Ivanov 2012-04-27 (格奧爾基·伊萬諾夫)|alt=Ǵorge Ivanov 2012-04-27.jpg
縮圖|File:Macedonia overview zh.svg-馬其頓地區現在分屬 北馬其頓、 希臘及 保加利亞（而小部分屬 阿爾巴尼亞、 塞爾維亞及 科索沃）
縮圖|File:Roman provinces of Illyricum, Macedonia, Dacia, Moesia, Pannonia and Thracia.jpg-羅馬時期的馬其頓（圖中還包括了培奧尼亞和南伊利里亞）及周邊地區，出自Droysens Historical Atlas，1886

= Gjorge Ivanov (格奧爾基·伊萬諾夫) =
Mntucing hngkawas 1960 idas 5 jiyax 2 ka Gjorge Ivanov ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Macedonia ta sayang o kiya ka Gjorge Ivanov, pnaah hngkawas 2009 idas 5 jiyax 12 pnrajing kmlawa klwaan. His second and the last presidential term ended on 12 May 2019.

= Gjorge Ivanov (格奧爾基·伊萬諾夫) =
**Gjorge Ivanov** (Kari Makedon: Ѓорге Иванов, Gjorge Ivanov, kngkawas 1960 idas 5 diyax 2-) Tudaya Makedon brah soto, rmirih Makedon Pnsliyan Kcka Keming Minjoku Pskngalan Mincu Tang mbiyax mangan soto. 

**Gjorge Ivanov** pa mntuting Valandovo, kngkawas 1990 brah cida ngalan kcka Jugoslavija Kyosangto Mbbiyax Twan mpdudul niya. Kngkawas 2009, uka tangpay ka **Gjorge Ivanov**, wada splawa rmirih knbeyhing balay cngtang Makedon- Makedon Pnsliyan Kcka Keming Minjoku Pskngalan Mincu Tang, tumal seyngkyo soto, kiya mi wada kasi mbiyax mangal soto. Kngkawas 2014 idas 4 mniq knbeyhing seyngkyo mbiyax mangal soto dungan.    

## Kndusan niya(個人生活)
Qridin **Gjorge Ivanov** ka Maja Ivanova, msdungus ddha dha pa niqan taxa laqi dha, Ivan ka hangan niya.

## Ppatan(書籍)
Ppatan書籍[編輯]

·       Цивилно општество ( “Kongmin Syakay”)                                          Цивилно општество (《公民社會》)

·       Демократијата во поделените општества: македонскиот модел (“Mincu Mniq Ka Wisu Pkdha Syakay: Makedon Mwosu”, *Democracy in the divided societes: the Macedonian Model*)                             Демократијата во поделените општества: македонскиот модел (《民主在分裂社會：馬其頓模式》，*Democracy in the divided societes: the Macedonian Model*)

·       Современи политички теории (*Current political theories*)

·       Политички теории - Антика (*Political theories - Antiquity*)

## Pnyahan pnatas(參考資料)
Watan Diro
Gmaalu

= Gmaalu(同情) =
Nasi so uxe ta na ita ciida di na, ima ka gmalu ma mdrumuc qmita ita, nasi niqan kingan mnarux tsapah ta, so hari wa tamesil lnglungan ta, “ani naq so kiya,” “mpbeyax ta naq ita ”kiya kesun sbuwe ta unalu tnsapah ta.
Gnbringan butuc nuru Cusan竹山地震槽溝

Gaga so sipo Sanconri (山崇里)curin (竹林) curin cico ryukwan (汽車旅館) hiya, du conyang ticu tyawcaso (中央地質調查所), kwokohwe (國科會)ma, daigako (大學)du tayta(台大), conyan (中央)ma concun (中正), so mptgesa meyah msuupu sluhe ma kenkiyu(調查研究), wada qulung kmari kingan nudaan cnrung runu ka twancencyemen(斷層切面) , uka hari kntaan bobo dheran hini mesa, knbbaro na we 48m, knllahan na we 13m, kntruma na we 9m ma, asi klai qmita ka ndaan na cyemen(切面) na cbeyo hmurinas kawas 300 ma cnrung na runu minko 88, cnurung runu 921. Kiya ka mptugesa daigako(大學) syecocwancya (學者專家) ka rmengo, nii we ndaan snkriyan knupahun na ida nkiya meniaq bobo dheran hini, bale bale so malu ba sneli tngsayan na quri ka patis runu nii, ani dehuk saya nana ini na pqtai seediq nganguc nana.

在山崇里竹林汽車旅館對面，由中央地質調查所、國科會及台大、中央及中正大學之學者專家共同調查研究，挖掘到世界罕見的地震斷層切面，整個槽溝長48m、寬13m、深9m，切面有300年前的古地震斷層與民國88年921地震斷層的活動遺跡。學者專家一致表示此為自然界在人類文明中逞威的刻痕，是相當珍貴的地震活教材，目前仍未開放參觀。
Gowryu

= Gowryu（合流部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Gowryu.

53 sapah ka kneegu na sapah, 156 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 52% niqan  81 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 48% niqan 75 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 47%, Amis 3%, Paiwan 2%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Gqian hidaw Cawcing

= Gqian hidaw Cawcing (照鏡日落) =
Gqian hidaw Cawcing (照鏡日落) ksun o, ga yeyncenri(延正里) cungerkaw(中二高) daya msttuan dxgal hiya, malu bi qtaan ni tduwa qmita knllabang ksiyaw yayung Mtudu, tduwa qtaan rdax gqian hidaw uri ka daya hiya, ida hini suyang bi  gqian hidaw Cusan ksun.

Cawcingjrwo (照鏡日落) saan qmita knsyangan hini ga, ida bukuy bnegurah elug cungerkaw(中二高) do, kika klaan sejiqan da, gbiyan do ida hbaraw bi emptsasing, tna pnhiyuq qyqaya pssaing, pqtaun dha seejiq ka knsyangan nkiya nii.
Guanshan

Guanshan（關山鎮）

Nsgan Guanshan o gaga Nsgan Taitung, kmpraan kana dxgal o 60.34 km², (dxgal dgiyaq o 5.4 km², dxgal pmblxan o 1.18 km²). kmhbragan hiyi o 3,845, sapah o 1,392, seejiq tnpusu 1,704 hiyi, knhbragan hiyi o 44%(Sbnawan). Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu(hbaraw) balay.  
## nyusan qpahan
Nsgan Guanshan o niqan 7 alang ni maxal 6.
6 o, Parupu（新福部落）, Takofan（德高部落）, Himoti（電光部落）, Ciwcia（豐泉部落）, Cu ki ngo（月眉部落）, Cipurungan（隆興部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Guanxi

Guanxi（關西鎮）

Nsgan Guanxi o gaga Nsgan Hsinchu, kmpraan kana dxgal o 125.2 km², (dxgal dgiyaq o 3.89 km², dxgal pmblxan o 2.37 km²). kmhbragan hiyi o 468, sapah o 177, seejiq tnpusu 267 hiyi, knhbragan hiyi o 57%(Embgala), Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu(hbaraw) balay.  

## nyusan qpahan
Nsgan Guanxi o niqan 21 alang ni maxal 2.
2 o, Qalang m’utu（馬武督部落）, Qalang q’yulang（戈尤浪部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Guguc

= Guguc (哥各滋部落) =
Gaga mniq Yilan Nanawsyang ka alang Guguc.

98 sapah ka kneegu na sapah, 331 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 89% niqan 295 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 11% niqan 36 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 81%, Amis 2%, Truku 1%, Cou 1%, ni rahuq na o 2%.

## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Gurbanguly Berdimuhamedow

= Gurbanguly Berdimuhamedow（古爾班古力·別迪穆罕默多夫） =
Mntucing hngkawas 1957 idas 6 jiyax 29 ka Gurbanguly Berdimuhamedow ga, empklaw ka hiya.
thumb|File:Gurbanguly Berdimuhamedov in July 2025 (cropped).jpg（古爾班古力·別迪穆罕默多夫）
Bukung klwaan Turkmenistan ta sayang o kiya ka Gurbanguly Berdimuhamedow, pnaah hngkawas 2006 idas 12 jiyax 21 pnrajing kmlawa klwaan.

## Papak

## Pnyahan pnatas（參考資料）

* List of current heads of state and government
Habung Rinyi

= Habung Rinyi(林圯公墓) =
Alang Cusan nii ga kiya ka pnlalay bi bnegrahan alang, Rinpi nii ga hiya ka rudan pnrawah dgiyaq Alang Cusan.

Pnaah sipaw gsilung Fuceyn Tungan ka Rinpi, mndayaw Cngcngkung pspais mangal paru hangan pnspais na, snkulan madas empsaping ni gmburah Towryowmun, Rinney, duri ni mrmux alang ercungpu(Alang Cusan saying) na Cuweycay. 

Babaw tru hngkwasan do, wada paqan seejiq tnealang ka Rinpi(林圯) ni nadas na empsaping, iyux uxay pshngiun, kiya ni sjiqan o pryuxun dha Rinyipu(林圯埔) ka alang Ercungpu(二重埔) da, Habung Rinpi ga ida gaga mniq kska bi alang Cusan(竹山) ni gaga dha sbliqan bi smku thmkuan dha.
Haciliwan

= Haciliwan（八里灣部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Fungpinsyang ka alang Haciliwan.

28 sapah ka kneegu na sapah,  79 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan  77 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 2 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 94%, ni rahuq na o 3%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Kndadax bunga ka hangan alang Haciliwan.

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Feng-pin alang Feng-pin. 

## Gasuc(範圍)
Gaga daya dgiyaq Haciliwan, yayung Feng-pin hunac na babaw sttu.

## Ti-ri lnglingay(地理環境)
Sttu.

## Pgkla patas cyaw-tung(交通資訊)
●Mgriq su na rulu

Kndadax Kwang-fu dhuq Feng-pin(tay 11 cya haw taw-ru), quri igi mtmay elug hwa 51 haw kika tduwa dhuq Haciliwan da.

## Pusu klgan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.

## Snhiyan cung-cyaw(宗教信仰)
Pnrhulan Joro.

## Pnyahan alang(部落由來)
Qnbhangan snluan kari sbiyaw niqan kndadax Ting-c-row na seejiq miyah hini nniqan, yaasa ini baka biyax Seejiq Truku do talax kana da, asi dhuq mnrmuxan Tanah Tunux siida nyahan ka U-ra-ri-se,「Tara'aran」(mniq daya 1km U-row sayang) na seejiq mniq pnhiyug Sin-se, kiya ni mniq saw mnrmuxan Tanah Tunux siida tmhangan dha kska dgiyaq na Ta-se, kiya ka kiya ni bukuy yasa ini bi kmalu ka elug dha kika thjil ka alang seejiq, sngari empusal tnsapah ka sayang da.

Hangan alang nii o Haciliwan, niqan ka kingal kari saw seuxal pnhmaan hini na bunga o ini tduwa mkan, kika seejiq hiya o tmhangan dha Ha-ci-ri-wan, kiya ni niqan ka kari dungan saw daya yayung o pnhyugan Fa-ryo-s-cu kiya, yaasa knteetu paqun Truku, kika knteetu thjil uanguc ka seejiq alang do ungac da, kiya ni kndadax saw hnang Fa-riyo ka hangan alang Pa-ri-wan nii. Psusu srngaw dha sayang ka seejiq alang Cung-ceng, kndadax alang kraaw yayung quri alang Fung-ping ka mnrmuxan Tanah Tunux siida, yaasa kana mnuda su maspac tqiri hiqur yayung, kiya ni tmhangan dha Haciliwan ksun.  

## Pgkla patas saan rmigaw(旅遊觀光資訊)
Qpuruh dgiyaq dapa mniq siyaw angu Haciliwan, kika tduwa kgkla kana rmigaw seejiq.

https://web.archive.org/web/20110314133815/http://www.feng-bin.gov.tw/index.php

## Pnyahan pnatas(參考資料）
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Hacining

= Hacining（干城部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang Hacining.

319 sapah ka kneegu na sapah, 573 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 39% niqan 225 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 61% niqan 348 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Truku20%, Amis12%, Tayal5%, Puyuma1%, Kebalan1%, ni rahuq na o1%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Yaasa nniqun alang nii o, mniq saw mnrmuxan Tanah Tunux siida phiyug kingal sduuy qsiya smalu sasaw samaw sapah na hangan hnang, mniq bukuy hngkwasan 1948(min-kwo37) do ga dha pryuhun hangan Kan-ceng, kika kndadax saw nii ka hangan alang nii.

## Nniqan alang(所在位置)
Nuysan Skanki nsgan Ci-an alang Kan-ceng.

## Gasuc(範圍)
Gaga mniq kska yayung Mgluk.

## Ti-ri lnglingay(地理環境)
Breenux ayug.

## Pusu klegan seejiq nealang(部落所屬族群)
Amis.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis, Tlu ni kari Klmukan.

## Snhiyan cung-cyaw(宗教信仰)
Pnrhulan Joro ni Teyeynskiyo.

## Pnyahan alang(部落由來)
Pusu bi sjiqan eniq hini o kndadax dalih alang Nan-hwa na seejiq Amis, mniq hngkwasan 1981(min-kwo民國70) do tnhjil hini, kika mlutuc maa kingal bgurah alang.  

## Pnyahan pnatas（參考資料）
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
*續修花蓮縣志  民國七十一年至民國九十年。康培德編纂。花蓮縣政府。2005年。頁78。  台灣原住民部落事典。林修澈主編。原住民族委員會。2018。頁401。
Hadur ni Powda

**Hadur ni Powda (馘首宴及贖罪)** Hadur：Hadur sun o quri kingal na paru bi uqan Truku sbiyaw（dha na do Mgay Bari ni Mkan Pntrian）.duri o mimah hadur sun uri. Mkan hadur nii o mkan paru uqan nengalan tunux pais Truku sbiyaw, saw snaw o asi ka musa mangal tunux pais Seusa mangal tunux pais ka pusu na o, tg1、Smiyuk pais（mnangal tunux tnan） tg2、pgkla pnsrbangan； tg3、 emgeeluk kingal wauwa.； tg4、pkeungat mnarux meeru； tg5 smiyuk pndjiyan； tg6 aangal marung snaw； tg7 pnegkla pnhlisan wauwa； tg8 Asaw aangal lala uqun. tg9 pgkla gneguyan； tg10 msneayus dxgal； tg11 asaw patsan dqras.； tg12.psmlux hmili pqnaqih wauwa. Mangal tunux siida, ngalun ka tunux ni sangal btunux prqun ka tunux pais, ngalan ha ka luqi na ni snagan, kika dsun sapah da. tai saw empdhuq sapah do mlawa da, kingal tunux o pxal mlawa. Nasi aji mlawa o msqar puniq da, embhang saw nii ka kana seejiq alang dga,asi usa kana ni kuyuh mnangal tunux pais o musa smtrung snaw na mnangal tunux prihan na lukus. Kana seejiq mnarux o musa smtrung hiya ni pkmlii nami haya ka mnarux nami msa mgspung hyaan.Kiya do o managal pucing dnuuy gmangal tunux pais ida ki dara sgkuwa na babaw tunux mnarux seejiq ,kiya do malu ka mnarux dha da,（ki knmalu na hi siida.）, sinaw mahun mnangal tunux nii ka spiimah na mnarux do malu ka mnarux dha da. Ana pnaah isil alang kamnarux o gkwakan na harung hniru dha do malu mnarux uri. Babaw nii do dsun sapah da.dhuq alang sapah na do （mnangal tunux）miyah kana ka seejiq tnalang hiya, kika miyah mkan hadur hiya, rmgrig , mimah ni meuyas uri.Saw saman do o muda kngkingal sapah mnsa mangal tunux mqaras,rmgrig, mimah ni meuyas duri. Nhdaan bi do o musa sapah bukung da, siida do kana seejiq tnealang hiyao mgay babuy ni samat uri,m Kiya saan dha mseupu mqaras hiya mkan ni mimah sinaw bitaq mk4 jiyax. Prajinsknux do saan dha smku han, babaw na ungat knux do, tqrian dha sagu masu ni saan smku paga skuan tunux da. Masu gaga tqrian tunux hiya o kika ngalun emu ssapuh mnarux. Burux smbrangan bneytaq pais o tqrian dha emu masu uri, kika ngalun dha emu masu ssapuh uri. Ma ksun hadur o dgdhadur mkan, nii o ana ququ mkan lala ni mimah lala, mnlala mkan, kika ksun 『Hadur』. Wana mkan hadur nii ka mnlala mkan. Saw ka Mgay Bari ni mkan Pntrian o pxal balay kiya . Powda sun o muda pqhdu gaya pnegklaan kari risaw ni wauwa. Quri musa tmsamat o smmalu sun kiya. Quri pntquan o smahug sun kiya. 

## 參考文獻
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Hagaparis

= Hagaparis（哈卡巴里斯部落） =
Gaga mniq Yilan Nanawsyang ka alang Hagaparis.

35 sapah ka kneegu na sapah, 113 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 99% niqan 112 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 1% niqan   1 hiyi koia. 
Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal95%, Amis3%, Truku1%, ni rahuq na o1%.
## Pnyahan pnatas（參考資料）
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Haiduan

Haiduan（海端鄉）

Nsgan Haiduan o gaga Nsgan Taitung, kmpraan kana dxgal o 892.99 km², (dxgal dgiyaq o 817.5 km², dxgal pmblxan o 74.18 km²). kmhbragan hiyi o 4,278, sapah o 1,090, seejiq tnpusu 4,032 hiyi, knhbragan hiyi o 94%(Bunung). Bunung ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Haiduan o niqan 6 alang ni maxal 15.
15 o, Kanahcian（加和部落）, Kanaluk（加樂部落）, Bacingul（加平部落）, Kamcing（崁頂部落）, Kusunuki（紅石部落）, Haitutuan（山平部落）, Takinusta（瀧下部落）, Sulai-iaz（初來部落）, Samuluh（新武部落）, Tuapuu（大埔部落）, Takimi（龍泉部落）, Likau-uan（錦屏部落）, Bulbul（霧鹿部落）, Vahu（下馬部落）, Litu（利稻部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Hadur ni Powda Kari

Hadur ni Powda Kari 馘首宴與贖罪語

## Hadur 馘首宴意義
Hadur sun o quri kingal na hi paru bi uqan Truku sbiyaw. duri o mimah hadur sun uri. Mkan hadur nii o mkan paru uqan nengalan tunux pais Truku sbiyaw, saw snaw asi ka musa mangal tunux pais. seusa mangal tunux pais ka pusu na o saw nii,

(1) pgkla pnsrbangan.

(2) empgeeluk kingal wauwa.

(3) pkeungat mnarux meeru. 

(4) smiyuk pndjiyan.

(5) aangal marung snaw.

(6) pnegkla pnhlisan wauwa.

(7) asaw aangal lala uqun.

(8) pgkla gneguyan.

(9) msneayus dxgal.

(10) asaw patsan dqras.

(11) psmlux hmili pqnaqih wauwa.

## Mgay Bari 感恩祭
(1) Saw ka Mgay Bari ni mkan Pntrian o kingal hngkawas pxal balay kiya .

(2) Mgay Bari（Mqaras Tmukuy ni Mqaras knciyan）

## Powda 贖罪語
(1) Powda sun o muda pqhdu gaya pnegklaan kari risaw ni wauwa.

(2) Quri musa tmsamat o smmalu sun kiya.

(3) Quri pntquan o smahug sun kiya.

## pnyahan kari
資料來源:口述者耆老Yudaw Pisaw 2008.
Hage Geingob

thumb|Hage Geingob(哈格·根哥布)|alt=Hage Geingob.jpg

= Hage Geingob(哈格·根哥布) =
Mntucing hngkawas 1941 idas 8 jiyax 3 ka Hage Geingob ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Namibia ta sayang o kiya ka Hage Geingob, pnaah hngkawas 2015 idas 3 jiyax 21 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料）

* List of current heads of state and government
Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah

thumb|Hassanal Bolkiah 2013  (哈桑納爾·博爾基亞)|alt=Hassanal Bolkiah 2013.jpg

= Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah (哈桑納爾·博爾基亞) =
Mntucing hngkawas 1946 idas 7 jiyax 15 ka Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Brunei ta sayang o kiya ka Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah, pnaah hngkawas 1967 idas 10 jiyax 5 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Hakaw Utux

中文:從前的太魯閣族祖先，太魯閣族：神話故事
Hakaw Utux (彩虹橋) 設計者：岳月里
  
Rudan Truku sbiyaw o dmudug bi rmngaw lqian dha.“mhuqil”ka seejiq o utux na ga asi ka muda ptrima baga pusu Hakaw Utux hiya.kiya o qulung mnangal tnunx pais ka snsw ni mkla bi tminun ni miri ka kuyuh ga，muda ptrima baga siida ，“ras”asi ksa sriyu paah hiqur baga dha ka dara. Saw nii seejiq o pdaun na Hakaw Utux ni mowsa tblaiq mniq tuxan.
Kika ka kiya ni ini angal tunux pais ka snaw ，ini kla tminun ni miri ka kuyuh o，ini pdai Hakaw Utux uri. Psaun na yayung truma ni uqun Karang hiya， msa. Kaya do snaw o asi ka musa mangal tunux pais，Kuyuh o sai ka mkla tminun ni miri uuda dha Hakaw Utux baraw mhuqil. Duru o ini tduwa ciyuun ka Hakaw Utux ，skpudung tluling baga msa ka kari rudan.