open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mayl’ux

= Mayl’ux（大冬田部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Mayl’ux.

62 sapah ka kneegu na sapah, 143 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 89% niqan 127 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 11% niqan 16 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal72%, Saysiyat12%, Amis3%, Bunun1%, Truku1%.

## Hangan alang (部落名稱)

【Mayl’ux】Alang 【Mayl’ux】

## Tnteanaq alang (部落特色)

Kari Tayal o ini klayi ka dungus Hangan alang「Mayl'ux」nii. Hangn Tlu do ida hngkawas 1958-1963 ni hngkawas Min-kwo-47-52 hiya, yasa mhdu seasu ka dxga lhini siida kika pryuxun ka hangan da, wana seejiq hini ka lwanun na Me-le*u（Mayl’ux）ka dxgal hini.

## Nniqan (所在位置)

Sing-cu-seyn u-fung-syang-hwa-euyn-cun.

## Klbangan (範圍)

Quri nniqn dxgal Sing-cu-seyn u-fung-syang-hwa-euyn-cun 5-6 ling hini, Gaga mniq alang hwa-euyn yabi hunac hraan hidaw hiya 700m.

## Kndkilan lnglingay (地理環境)

## Kklaan ppanan (交通資訊)

## Mlutuc syusn Tey-c ( 電子地圖連結)

## Mniq alang seejiq (部落所屬族群)
Tay-ya-cu.

## Jilan kqri (使用語言)

kari Tay-ya, kari Tlu, kari khilan.

## Snhiyan utux (宗教信仰)

Ci-tu-cyaw- Tyen-cu-cyaw.

## Pnyahan alang (部落由來)

Spruun《 gaya Tay-ya-cu》, 《qtaan patas Kaw-sa-cu》Bnnatas《uudapatas kkari alang Pusu seejiq Taywan 》, mniq quri Ta-pa-cyen-san ka rudan sbiyaw, bukuy Ta-an-si meiyah mniq Cin -wey-san-cyaw, bukuy do yasa naqih ka dxgal naqih ka nngalan pnegalan, kika thjil mniq dhuq San-ping-su-I hiya kiya pnnarah hangan Lwo-san-se「Takunan」【gaga mniq sayang na Sing-cu-seyn u-fung-syang cu-ling-cun  na alang】. Dhuq Tanah Tunux siida, seejiq Cng-fu o wada na pixal ka duma seejiq alang Lwo-san musa thjil mniq alang Hwa-ueyn hunac hraan hidaw hiya pnarah hangan alang「Mayl’ux」dhuq hnkawas 1958-1963 (Min-kwo-hnkawas 47-52 )hnkawas hiya, prajil meuda seasu ka dxgal hini, Kwo-min-cen-fu- bnarah na alang 【Mayl’ux】ka dxgal hini kiya ka seejiq hini o rngangun dha nanaq Mey-le-u（Mayl’ux）ka dxgal nii.

## Kklaan rgrigan(旅遊觀光)

## qtaan bnatas patas (參考資料)
Gaya Tay-ya-cu: Tnhjilan ni skrana alang. Natas Lyw-so-cng. Knlangan Sing-uen-cwan ke sapah paysan kwan-kwang-suey-taw-ke. Hnkawas1984. Klabuy 151-152.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Maytayax

= Maytayax（大安部落） =
Gaga mniq Myawriseyn Tayansyang ka alang Maytayax.

123 sapah ka kneegu na sapah, 384 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 371 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan  13 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 93%, Amis 1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%, ni rahuq na o 1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Ma’olaway

= Ma’olaway（瑪屋撈外部落） =
Gaga mniq Taytung Tunghesyang ka alang Ma’olaway.

135 sapah ka kneegu na sapah, 319 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 31% niqan 100 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 69% niqan 219 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis27%, Bunun1%, ni rahuq na o3%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Melukux

= Melukux（梅魯庫互部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Melukux.

43 sapah ka kneegu na sapah, 114 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 108 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 6 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal90%, Saysiyat1%, Truku2%, ni rahuq na o2%.

= **Alang Merukuhu 【Melukux】(梅魯庫互部落)** =
Ngayan alang: Alang Merukuhu 【Melukux】 

## Nniqan (所在位置)
Mquri nniqan Singcusiyen Ciyensusiyang Mehuwacun 8 ring, kesun daha 「Melukux」ka seediq Tayal, quri gqiyan hido ka alang Metapay. Meeniq cowan ruru Cingpin, ckceka na dqiyaq Neyhenping quri kteetu tgnarac, dehuk hari 700-750 ka haypa na.          

## Kluwan nYecumung (部落所屬族群)
Tayalcu

## Kari srengo daha (使用語言)
Kari Tayal. Kari Plmukan. Kari Khilang. 

## Snhei (宗教信仰)
Tencuciyaw

## Pnyahan alang (部落由來)
NTayyacu Ceawreyacu luwan Ciyarapay (Karapai) ka tnalang hini, knxalan Cingcaw luwan Mekaran kesun daha.   

Niqan daha dungus ngayan alang 「Melukux」 ka skari Tayyacu. Tg.kingal we mdheriq ka pusu qhuni; kingal dungul we 「siqa」dungus na. Hengak ngayan teru ge bobo mccebu.          

Pnoda spatis 《Patis gmuuruy Kawsacu》, mneeniq dqiyaq Sumasiyen quri tghunac tnarac 【Miyawlisiyen Tayansiyang】, anu mbsuring ka dheran, ma uka bale nngalan peni, bobo snrnuwan seediq Saysiyacu de, kii mtheruy meeniq berah dgiyaq Sangping 【Singcusiyen Ufongsiyang Huwayencun】, ado myeeyux bale ka dheran, kii mquri tgdaya theruy bobo cowan ruru Yoro hiya, meeniq breenux dgiyaq Neyhenping.                            

Pnoda daan gmuuruy 《Patis ngayan dheran na Taywan》. Pense daka kana Metapay Meayotake Meramurake Supuwan Metui we tnalang naq biciq alang nniqan naq Mekaran. (Mekarang, kika alang Mehuwacun).                                   

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* Hlidan na Aking Puhuk (桂素芳)
Mepuwal

= Mepuwal（象鼻部落） =
Gaga mniq Myawriseyn Tayansyang ka alang Mepuwal.

55 sapah ka kneegu na sapah, 177 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 165 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan  12 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal89%, Amis1%, Bunun1%, Paiwan1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq1%, ni rahuq na o1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Meru mnarux teerang

## Meru mnarux teerang
Pooda bgihur rmeeru, snegun cunriqan turuq, seediq bgihur truma heya
ka pyahun mnarux teerang. Netun su tbsengu, msseyaq de, bungi quwaq 
ma, posa ubung quwaq. Usa pqita ising.

Teeluk suupu seediq meniq mnarux teerang, kingal ba ali qpahun ma, so rrruwan naq seediq. Ali mkdaha hari, ini beyo ruwan mnarux! Bsiyaq 
psuupu seediq mnarux teerang, pssengun so ka ssediq, dehuk daha kbekuy 
mspatun pnnara na mnarux teerang nii!
Ngali patis na Esesiyo “ Pqita suupu ma pnsdaling mnarux teerang. ”

Sehu mdayo seediq pqlahang mnarux nii. Ini ngali pila pqita ising!
Mnarux teerang nii, treeru pknarux teerang seediq duri. Ani naq ini 
slai ka mnarux, ani naq musa pqita duri, mreeru naq klaali uxe pkmalu. Ida 
naq erueru mnarux teerang. 
Kiya, ini paalix mekan iyu ma, musa pqita ising maha malu.
Metapay

= Metapay（梅達拜部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Metapay.

89 sapah ka kneegu na sapah, 281 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 263 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 18 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal88%, Amis1%, ni rahuq na o 5%.

= **Alang Metabay 【Metapay】(梅達拜部落)** =
Ngayan alang: Alang Metabay 【Metapay】

## Nniqan (所在位置)
Sincusen Censusyang Mehawcung kingal betaq teru ring dheran hini, 「Metapay」 kesun daha hini ka seediq Tayal, gaga meniq sdaling Cingpingcung na hreyan hido ka Mehawcung. Meniq iring na Cingping, ckceka dgiyaq na hunac mcherus dgiyaq Nehengping, rima kbekuy betaq rima kbekuy mmsepac knmxalan Kongcu knbrawan na.               

## Luwan na alang Seediq (部落所屬族群)
Tayalcu

## Pskari (使用語言)
Kari Tayal. Kari Telu. Kari Khilang.

## Snhiyun (宗教信仰)
Citucyaw. Tengcucyaw.

## Mpneyah na alang (部落由來)
Alang nii ge cida luwan Cuuri na Carapaycyung ( Karapau) ka Tayalcu, luwan Mekarang kesun daha kawas cbeyo Cincaw.     

Ini klai dungus ngayan alang na  「Metapay」, hengak Telu ka ngayan Metapay.       

Qnita mantis na 《Kawsacu Tyawcasu》, mgaya mneniq hunac hreyan hido na dgiyaq Sumasen 【Ga meniq Myawrisen Tayansyang】, bobo na ado wada lixan ka dheran, kawas uka ba pnhgaran na, wada srwanun seediq Saysyacu de, theruy meniq quri dgiyaq Sangpingceng hiya 【meniq Singcusen Uhwongsyang Hwayencung】, bobo na ado yeexun riyung dheran, wada mquri theruy daya irin ruru baro na Yoro, meniq quri hunac na dgiyaq Nehengping.                       

Qnita mantis ma gmuuruy na 《Taiwan Timing Cusu》, alang hini ma Meayotaker, Meramuraker, Supuwang, Merukuhu, Metuyi kana alang nii ge mntena alang biciq na Mekarang. ( Mekarang, kii ka Mehwacun)                            

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* Hlidan na Walis Pawan (郭明吉) daka Bakan Temu (梁秀珍).
Metuiy

= Metuiy（梅杜依部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Metuiy.

27 sapah ka kneegu na sapah, 72 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan  67 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 5 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 85%, Paiwan 1%, Saysiyat 1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 3%, ni rahuq na o 3%.

= **Alang Metuiy 【Metuiy】(梅杜依部落)** =
Ngayan alang: Alang Metuiy

## Pgkela alang (部落特色)
Ngayan Alang kesun「Metuiy」nii ge 「Thei」dungus na ka kari Atayal.  

Ngayan na hengac Telu de nngalan na bobo pnccebu.     

## Nniqan (所在位置)
Sincusen Censusyan Mehwacun  

## Knlangan (範圍)
Mquri Sincusen Censusyan Mehwacun mngari ring hiya, 「Metuiy」kesun daha dheran hini ka seediq Atayal.  

## Kndkilan Tiri (地理環境)
Gaga meniq irin na yayun Cinping, hunac cceka dgiyaq na Nehenpinsan, mpitu kbekuy betaq mpitu kbekuy mriman Konci ka knbrawan na.   

## Kklaun ssaan (交通資訊)

## Ltulun Tencutitu (電子地圖連結)

## Luwan na alang seediq (部落所屬族群)
Tayalcu

## Pskari (使用語言)
Kari Tayal. Kari Telu. Kari Khilang. 

## Snhii Congcyaw (宗教信仰)
Citucyaw

## Mpneyah na alang (部落由來)
Alang nii ge pneyah cida luwan na Taiyacu Tseole  Karapai, luwan Mekaran kesun daha kawas cbeyo Cincaw. 

Spooda pnklaan mnatis 《kowsacu tyawcasu》, mneniq hunac hreyan hido na dgiyaq Sumasen hayan【meniq Myawlisen Tayangsyan 】,  bobo na de ado wada laxun dheran, uka nngalun daha pnhumaan kawas kawas, bobo na wada sruwanun ka seediq Saisyat de, wada theruy quri dgiyaq Sanpincen ma meniq hiya di 【Sincusen Wuhwongsyan Hwayuncun】, bobo na dungal ado eyux riyung dheran, ma wada theruy quri daya irin na baro na yayung Yuorosi, wada theruy meniq hunac na Nehenpinsan.    

Spooda tyawca na《Taywan timingcusu》, alang nii daka Metapai、Meayutak、Melamulaker 、Spuwan、Merukuhwu kana alang nii mntena  ga so meniq alang biciq na Mekarang (Mekarang，kii ka Mehwacun) .     

## Knklaan rmigo (旅遊觀光資訊)

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mgay Bari

## Mgay Bari (感恩祭)
## Pusu bi psmiyan Mgay Bari o saw nii
Sbiyaw balay ka rudan Truku ga, mkla bi dmuuy quri hmnru bbuyu, quri qngqaya djiyun qmpah o smmalu nanak ni mttuku balay djiyun kndsan dha nanak uri. Mtbiyax balay qmpah ka rudan Truku sbiyaw, mgrbu balay mtbiyax qmpah ni gbiyan o hana miyah sapah paah qmpahan dha. Mnhdu mtbiyax do o musa maduk bbuyu ka snsnaw, kyiykuyuh o tminun sapah. Quri qngqaya djiyun dha o sowki, parih, suqu, phmaun dha o sari, masu, pgu, basaw, sqmu, brisan, beyluh, bunga. tmukuy ni mhuma ana manu pnegalang brah na o asi ka plealay musa smapuh utux rudan han, “kiya ka mha suyang bi hru na ni malu bi gnhiyi na ”msa ka kari rudan sbiyaw. Gaya smapuh o saw nii, Msgasut alang ga, mk4 jiyax ka pnsrmalan na ni spida hraan idas ska rabi ka smapuh biyi bbuyu hiya. Paah sapah mowsa smapuh ka Msgasut o asi ka madas kingal laqi snaw tuhuy hyaan musa, Msgasut o rngagan na ka laqi snaw kndadax mowsa siida, “Mowsa ta smapuh utux ka sayang da, iya bi squwaq ni gmlux balay”. Babaw na nii do phngan na ka tahut ngalun na ka qbulit ni qhuni, sqada na ngangut ni musa mngal bgurah qhuni marah mutung mtahu. (Pusu na ka nii ga qmada smudal lnglungan ni psbgurah euda). Iyax jiyax musa smapuh o ini phing ka tahut sapah. Babaw na nii do mutung harung gaga jiyun laqi snaw ni hmiru harung musa spuhan dgiyaq, madas ghak uqun mha smapuh ka msgasut siida dmuuy harung prdax mhiyug kiyig na ka laqi snaw nii. Mnhdu smapuh pnaah spuhan dhuq alang do miyah hyaan kana ka seejiq tnealang miyah peangal ghak nadas Msgasut, yaasa klaun dha nadas Msgasut nii ka ghak o suyang bi ni mrana bi gnhiyi niya. Kiya ka kiya ni ini tduwa hmut musa tmukuy ka seejiq, asi ka plealay musa tmukuy ka Msgasut kiya ka suyang bi hru ni mrana bi gnhiyi na, kmtuy o saw kiya uri, asi ka Msgasut ka plealay musa kmtuy, kiya ka ini tmbrii ka seejiq mkan siida. Nasi aji saw kiya dga, ini kmalu hru na ni naqih gnhiyi na uri, duri o tmbrian mhuqil ka seejiq, ana qbhni saw kiya uri, msa ka kari hnici rudan Truku sbiyaw. Saw nii ka kari Msgasut, “ux tmninun ana manu! Ana rabangqrasun tndhuun ka isu, yaasa kana klgan ghak uqun ni pnegalang ni kana mneudus o nnisu kana, sghak nami ka ghak o plkilun su ni mgghiyibitaq nami lala kntuy ni emblaiq nami uqun”,“Utux Bari hkawas duri o tai saw lala kntuy nami ni pbliqun su duri. Mhuway su balay utux bari. Sus Bari! ” 

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Mgay ni mangal

= Mgay ni mangal(捨與取) =
Niqan kingal ka malu kari ga spatas Suyang Patas hiya.  ‘Mgay ni 
mangal o, nuqu mblaiq ka mgay.’
Sbiyaw seuxal, ksula bi ka dnuuy nami ni, qmpah phuma pnegalang 
dxgal ka seejiq alang nami.  Kiya ni asi ka khbaraw hiyi ka ruwan sapah 
mddayaw qmpah, kika mha mtngi ka kingal ruwan sapah. Kiya ka kiya ni 
nasi hghaw ka kingal ruwan sapah da o, niqan ka lupung ni gtgut kiyig hiya 
miyah dmayaw.  Manu saw kiya ni alang o mdka kingal  ruwan sapah, 
mseupu ni mggaluk balay. Niqan ka qrasun o mseupu mqaras, niqan ka 
mqraqil o teumal suulax kana. Saw nii ka alang nami seuxal, ana ya ini tuku 
ka dnuuy nami, kiya ni emblaiq balay ka lnglungan nami, ana ya ungat bi ka 
brax nami, kiya ni sruwa nami bi mgay.

Hana ni Peydang msdungus nii o sblaiq bi pstrung ni mtucing 8 laqi. 
Kiya ka kiya ni, ini tuku ka djiyun dha ni mqraqil balay. Peydang o acih bi 
sbuway na isil alang ka laqi na tgbilaq. Mkla saw nii lnglungan na ka Hana 
da o, naqih bi kuxul na ni ini bi sruwa. Babaw 1 jiyax da o niqan 1 seejiq
alang nami ni Samu ka ngahan niya.  Rngagan na ka Peydang sruwa bi 
dmayaw mdanga laqi na tgbilaq kuyuh, yasa  kmrawah bi 1 laqi kuyuh ka 
Samu nii ni kika slingan na ka Peydang. Kiya duri o, nasi mblaiq kndsan na 
hici ka Peydang da o, tduwa na ngalun duri ka laqi na tgbilaq nii. Qmbahang 
saw nii kari ka Peydang ni Hana da o asi qqaras bi smruwa.
Asaw djiyun quri sapah, mtbiyax bi qmpah ka Peydang nii. Mseupu 
dha seejiq alang nami mowsa dgiyaq tmqhuni.

Kiya ka kiya ni aji mslxan ni 
msriqu bi ka qmpahan nii. Niqan 1 jiyax, ya ini dhuq qmlahang hiya nanak 
ka Peydang nii da o asi dai smbut qhuni ka qaqay niya. Kiya do aguh dha 
mhadut sapah spuhan. Kiya ni ungat bi klaan ka pspuhan ni ida asi krtun ka 
narat qaqay Peydang.  Smtrung saw ni mqraqil ka Peydang da o naqih bi 
kuxul na ni ki bi saw hadut mnkuung ka kndsan na ni ungat snluan. Saw ni 
wada muda paru bi mqraqil ka Peydang o, sgalu dha qmita ka Samu ni 
tkdayaw hyaan.  Ana ya ini hari ttuku ka brax dha ni ida saw ppusal ka 
dnayaw dha Peydang. Kmaguh lupung na ni gtgut na ni kana seejiq alang. 
Mseupu lnglungan dha ni dmayaw Peydang ni pkbiyaxun dha uri. Saw ni ka 
bnuway dha o gaga tnbuk qsahur Peydang kana.

Babaw ini qbsiyaq do embiyax duri ka Peydang nii, ana ya ungat 
kingal ka qaqay na o ida drumut bi miing sadu ni ini bi mlih qpahun na. 
Paah smqit djima ni bitaq tmabug kacing, paah gmbarig damat nanak ni 
bitaq smbbarig kana qngqaya djiyun. Mnda drumut na ni kmbiyaxan na do 
wada mrana ka djiyun na ni mttuku balay ka kndsan na uri da. Ana yaa saw 
kiya ni ini na bi shngii ka gnaalu Samu ni kana lupung na kska alang. 
Bitaq sayang ka Peydang ni Hana o powda qnpahan ni snluan dha ni 
mhuway balay ni dmayaw balay sejiqun ni qpahan alang.
Mhuma Pnegalang Pnskarat

## Mhuma Pnegalang Pnskarat (季節農耕)
Rbagan o mtalux balay ka karat , hbaraw balay ka seejiq alang uri da , yaasa miya psramal smiyan lala balay nengalan uqun kana ka hbraw balay embbiyax pnaah qnpahan dha alang paru isil , duri o miya smmalu sapah gaga msburaw ni gaga mtakur yahan dha psmiyan dxgal . Rudan alang o dmudug bi pgkla knkla dha qmpah dxgak ni mhuma pnegalan. Truku o ini pndka qpahun dha ka kngkingal pnskarat srnabaw , rbagan , krpuhan , ni misan . 11 ,12 , 5 ,6 , idas nii o mangal uqun , babaw na nii pskur qmpahan ni psramal mhuma payay , masu ,baun .1 ,2 ,idas ,aji uri o 3 ,4 idas o muda tmukuy mhuma uqun , klaun dha balay ka jiyax phmaan . 7 , 8 , 9 , 10 idas nii o msangaymtbiyax qmpah dxgal bitaq mngal uqun

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Mhuni

Mhuni 黑巫師

Mhuni o pruway muda ungat brihan quri sjiqun, Wana mhuni kingal bi nii ka naqih utux sun Truku sbiyaw. Niqan biyax na rmuba seejiq,pknarux seejiq ni phuqil seejiq. Pnaah kingal tmbgan kingal qbhni ka biyax nan ii, mdka qbhni utux msa ka patas Nihung, qmita qbhni nii la seejiq do ida emphuqil kida, manu saw kiya do riqu bi seejiq alang ni luwaqun dha paah alang, sneuhir bi kari ka mhuni nii, kiya o nasi qmita kingal seejiq bi laqi kuyuh, “tayal bi qnseejiqan n aka laqi kuyuh nii”msa dga, dhuq sapah ka laqi su do asi knarux da. Duri o niqan napa su mkleelug strung mhuni siida, asi nngani ni biqi cicih, ini si haya do rbaun sun a da.ida mha niqan ka euda su smtrung, Nasi su saw nii mnarux su o asi su ka musa miying rahuq hi kingal duri mhuni miyah smapuh sunan, kika mha malu kaq mnarux su da.Kiya ka kiya ni nasi phuqil seejiq alang ga lulut tnsapah nii ga smiyuk phuqil kana ruwan sapah mhuni, kndsan laqi laqi na uri o aji empeemalu ka kndsan dha uri, yaasa pnhqilan dh aka utux na o ida maah smiyuk dhyaan.

## pnyahan kari
耆老口述耆老 Iyang aying,Iyang Taying 2005
Michel Aoun

= Michel Aoun  (密歇爾·奧恩) =
Mntucing hngkawas 1933 idas 9 jiyax 30 ka Michel Aoun ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Lebanon ta sayang o kiya ka Michel Aoun, pnaah hngkawas 2016 idas 10 jiyax 31 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Mihrasi

Mihrasi(見晴村)

Mihrasi ksun o hangan 1 alang Truku. Alang Mihrasi o gaga mniq Nyusan Maribasi Nsyusan Karingku Klwaan Taywang. Yasa hbaraw bi seejiq Kbayan ka mniq hiya, kiya ni alang Kbayan ksun dha uri. 

Alang hiya o niqan Ptasan tgbrnaw ni tgbilaq. Niqan 2 pnrhulan uri, Tinsikyu ni Cyuru. Ana ini plka ka stmaan o, ida pseupu bi ka lnglungan dha.
Mijehu

Mijehu (瑞穗鄉)

Nsgan Mijehu o gaga Nsgan Skangki, kmpraan kana dxgal o 151.59 km², (dxgal dgiyaq o 57.39 km², dxgal pmblxan o 7.4 km²). kmhbragan hiyi o 9,520, sapah o 3,717, seejiq tnpusu 4,438 hiyi, knhbragan hiyi o 47% (Sbnawan, Sakiraya). Nsgan alang o seejiq klmukan ka pusu (hbaraw) balay.  

## nyusan qpahan
Nsgan Mijehu o niqan 11 alang ni maxal 16.
16 o, Langas (拉加善部落), Lacihakan (拉基禾幹部落), Morocan (牧魯棧部落), Atolan (阿多瀾部落), Koyo (溫泉部落), Ukang (烏槓部落), Narowan (娜魯灣部落), Kalala (迦納納部落), Sapat (掃叭頂部落), Maifor (馬立雲部落), Olalip (屋拉力部落), Fanaw (法淖部落), Olaw (梧繞部落), Marorok (馬聚集部落), Cirocan (鶺櫓棧部落), Kiwit (奇美部落).

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Minami

## Minami (米娜咪部落)
Gaga mniq Taytung Yeynpingsyang ka alang Minami.

47 sapah ka kneegu na sapah, 148 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 142 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan   6 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 91%, Amis 1%, Rukai 1%, ni rahuq na o 3%.

## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Minse

= Minse（民生部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Minse.

13 sapah ka kneegu na sapah,  69 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 39% niqan 27 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 61% niqan 42 hiyi koia. 

## Tnhangan alang (部落名稱)
Alang Ming-sen.

## Thyang alang (部落特色)
Hangan alang“ngudus” mniq kari Atayal dungus bi “ngudus” Ksun. Hangan Tlu o mnuda tgdha spayis bukuy kida, mangal kska pusu ming-sng cu-yi na “ ming-sng”. 

## Nniqan alang (所在位置)
Sing-cu-seyn Wu-hong-sayng Alang Taw-san.

## Klbangan (範圍)
Sing-cu-seyng Wu-hong-syang Alang Taw-san 4 ling quri hiya tnalang, seejiq Atayal slawa dha “Ngudus＇”,gaga mniq hhunac hraan hidaw Alang Ulay. 

## Kndkilan lnglingay (地理環境)
Ida gaga mniq Ming-tu-yuow-san siyaw gqiyan hunac, quri Elug cing-s. 

## Kklaan ppanan (交通資訊)

## Mlutuc syusan Teyn-c (電子地圖連結)

## Mniq alang seejiq (部落所屬族群)

Seejiq Atayal.

## Skari kari (使用言語)

Kari Atayal, kari Tlu, kari Khilang.

## Snhiyaan (宗教信仰)

Jidujyao.

## Pnyahan alang (部落由來)

Tnalang nii o ida tndhiya seejiq Squliq-ma-ka-na-ci Nsgan na S-jya-ru(Sijakaro, uxay uri o sia-ke-row) klgan seejiq.

Ida murug “Gaya na Tayal”ni “Patas emnuda Kaw-sa-cu ”na pntasan,kla mniq Cen-si-baw, bukuy do ini baka ka dxgal qpahan,nthjil mniq quri Cing-wey-san-lug, bukuy duri mniq thjil ruwan Sia-ke-row, “ida tnalang S-rug ”, kiya ka bukuy euda Sia-ke-row, duma seejiq o tmhjil hini mniq da.

## klaan rrigan (旅遊觀光資訊)

## Teumal bnatas patas (參考資料)
Kndusan Atayal: Thjil ni kkrana Alang: pnatas Lyaw-so-cen. Knlangan sing-wun cwan-ke sapah pyasan kwan-kwang ke. Hnkawas1984 . klabuy 152-153 Hangan dxgal Taywan ce-su-jung maxal spac: Sin-cu sayn. Lyuo-ming-yi dnii snalu. Tay-wan-seng wun-syeyn wey-yueyn-hwey. Hnkawas 2010. Klabuy 594. Patas emnuda Kaw-sa-cu: Endaan sbiyaw. Taywan cun-du-fu cing-wu-cuy li-hwan-ke pusu pnatas; Cung-yan-yayn-cyo-yueyn ming-cu-suey yayn-cyo-swo snalu tmhjil. Cung-yayn-yueyn ming-cu-swo. Hnkawas 2011. Klabuy 84.
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mintuyu

= Mintuyu（民都有部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Mintuyu.

54 sapah ka kneegu na sapah, 166 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 93% niqan 154 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 7% niqan 12 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 90%, Saysiyat 2%, Puyuma 1%.

## Hanga Alang (部落名稱)

【Mintuyu】Alang Mintuyu.

## Tnteanak alang (部落特色)

Alang Ming-tu-yu ni alang Cyng-cuyn-o niqan ayug ka ska dhasaw bi gaga pqqita.

## Nniqan (所在位置)
Sing-cu-seyn-u-fung-syang-taw-san-cun.

## Klbagan (範圍)
Mniq quri daya San ping si narac sipaw.

## Kndkilan lnglingay (地理環境)

shrus dxgal.

## Kklaan ppanan (交通資訊)

Mgriq rulu: tduwa muda elu（Nan cyng-kung-lu）122 seyn, kndadax Cu-tung mquri dgiyaq U-fung, meuda elu Cing cuyn tg kingal wayay elu ni riqi igi do paru hakaw da, endaan ka hakaw do kika dhuq da..

Basu: tduwa peapa.

## Mlutuc syusan Teyn c (電子地圖連結)

Teyn-c-syusan alang.

## Mniq alang seejiq (部落所屬族群)

Tay-ya-cu.

## Jilan kari (使用語言)

Kari Tay-ya- kari-Tlu.

## Snhiyan utux (宗教信仰)

## Pnyahan alang (部落由來)

Sjiqan alang Min-tu-yu o ida kndadax May-pa-lay hiya meiyah thjil hini yabi sexual kingal kbkuy hiya, kiya ni malu bi ka lngligay dxgal nii kika ini usa thjil esisil ka seejiq da.

## Kklaan rgrigan (旅遊觀光資訊)

## Qtaan bnatas patas (參考資料)
桃山泰雅教育網 https://web.archive.org/web/20110517013552/http://www.yamalin.com.tw/mumuyama/001-index.php.
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Misan

= Misan(冬天) =
Mskuy mskuy! Dhuq ka misan da
mgrbu mgrbu, tama mu o gaga snlama tahu puniq dungan
yasa tduwa mseupu malah puniq ka lqlaqi na ni ini kskuy ka
hiyi uri.   Sayang do ungac ka snlama tahu puniq da. 
Uxay bi qtaan ka saw nii endaan yasa wada lama msangay ka 
tama mu.
Mizuhu

= Mizuhu（勤和部落） =
Gaga mniq Kawsyungsu Tawyuncyu ka alang Mizuhu.

99 sapah ka kneegu na sapah, 286 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 271 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan  15 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 90%, Tayal 1%, Amis 1%, Hla’alua 1%, Paiwan 1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Md. Abdul Hamid

thumb|Abdul Hamid (politician)- Md. Abdul Hamid (阿卜杜勒·哈米德)|alt=Abdul Hamid (politician).jpg

= Md. Abdul Hamid (阿卜杜勒·哈米德) =
Mntucing hngkawas 1944 idas 1 jiyax 1 ka Md. Abdul Hamid ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Bangladesh ta sayang o kiya ka Md. Abdul Hamid, pnaah hngkawas 2013 idas 4 jiyax 24 pnrajing kmlawa klwaan.
## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Mklapay

= Mklapay（加拉排部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Mklapay.

69 sapah ka kneegu na sapah, 179 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 63% niqan 113 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 37% niqan 66 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 59%, Bunun 1%, Saysiyat 1%, ni rahuq na o 3%.

## Pnyahan pnatas（參考資料）

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mkan pntrian

Mkan pntrian 婚宴

Mkan pntrian o uqan mstrung risaw ni wauaw siida.mkan rayi aji uri o uqan pnegrayi sun uri. jiyax mkan pntrian o tgkingal sun paru bi uqan Truku sbiyaw, kmeaguh kana dlutut risaw ni wauwa miyah mseupu mkan pntrian ka jiyax nii. Duri ni mnda pnerngagan psrahuq kari miyah qmita wauwa siida, mgay 2 aji uri o 3 babuy ka risaw pneysa rudan wauwa , qdalun na dlutut dha ka wauwa. Lutut risaw ka muyak babuy ka, ini ptlngi ka lutut wauwa, nasi 30 ka lutut wauwa o malan 10 duri ka nasug pniqan, mseupu do 40 pniqan da. Ngalun na ka 30 pniqan seasug na dlutut na. Msngari na ka 10 pniqan do psiyuk NA risaw kika. Ngalun risaw ka 10 pniqan nii ttuun dha ni seasug na lutut dha miyah teumal mkan pntrian nii, ana yaa pnbilaq ka nasug dha o mqaras bi ka lnglungan dha. 

Empaarayi ka snaw hlmadan wauwa o rsuhan dgiyaq risaw mnangal wauwa ni biqan na pdagit.

Pusu n aka rsuhan dgiyaq sun o plealay bi tgkingal kntan nuduh siyang speekan dha snaw hlmadan wauwa.

Pusu na ka mgay pdagit o biqan na kingal pucing ka snaw hlmadan wauwa.

Mkkbaki ni mkkpayi kana ka rudan, mkkrayi kana ka snaw hlmadan wauwa ka mkan pntrian siida.

Mnhdu muda kana ka saw euda pntrian do seapa paga risaw ka wauwa ni mqaras bi wada na dsun sapah na da. 

## pnyahan kari
資料來源: 口述者耆老 Yuki Lowsing 族語編輯室 2016
Mksa

= Mksa(走路) =
Mksa o qita brah.

mniq ta babaw dxal o, asi ka msdrux mksa ni iya bi pqriqi ka ndaan.
Mkslaq

= Mkslaq（上水田部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Mkslaq.

77 sapah ka kneegu na sapah, 242 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 89% niqan 216 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 11% niqan 26 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal84%, Amis1%, Rukai1%, Saysiyat1%, ni rahuq na o2%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mksuzing

= Mksuzing (麥樹仁部落) =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Mksuzing.

69 sapah ka kneegu na sapah, 161 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 87% niqan 140 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 13% niqan 21 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 80%, Amis 2%, ni rahuq na o 4%.

## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mkzihing

= Mkzihing（義興部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Mkzihing.

51 sapah ka kneegu na sapah, 147 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 76% niqan 111 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 24% niqan  36 hiyi koia.

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal71%, Paiwan2%, Bunun1%, Truku1%, ni rahuq na o1%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mngngrang ni mkkaydang ka snunux

= Mngngrang ni mkkaydang ka snunux（ 頭髮參差不齊 像階梯似的 ） =
Niqan ka kingal rudan sbiyaw, enta smaqic tunux Hori sa ka laqi niya, ma ka tama niya o uka pila sa. Yaku nanaq smaqic msa ka tama niya, kiya ni smaqic ka tama na da, mnhdu smaqic do wada mqaras bi tmalang nganguc ka laqi nii da. Qmita ka seejiq o asi hulis paru, skluuy ka laqi, 〝snqitan manu snunux su gaga, ima snaqic kiya？〞 

〝 Tama mu hmi!〞 Msa ka laqi nii.
〝Ma saw bi mngngrang mtna kaydang qtaan.〞Shaya kana ka seejiq, lmingis ka laqi ni wada miing tama na duri.
Mohammed VI of Morocco

thumb|Mohammed standing behind a lectern- Mohammed VI of Morocco.|alt=Mohammed standing behind a lectern

= Mohammed VI of Morocco =
Mntucing hngkawas 1963 idas 8 jiyax 21 ka Mohammed VI of Morocco ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Morocco ta sayang o kiya ka Mohammed VI of Morocco, pnaah hngkawas 1999 idas 6 jiyax 23 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Mknahuy

= Mknahuy（拿互伊部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Mknahuy.

115 sapah ka kneegu na sapah, 321 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 77% niqan 248 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 23% niqan  73 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal74%, Amis2%, ni rahuq na o1%.

= Alang Nahuy【Mknahuy(拿戶伊部落)】 =
Ngayan alang : Alang Nahuy【Mknahuy】
縮圖

## Pgkela Alang (部落特色)
Ini mtbale klai ka dungus kesun " Mknahuy" alang nii, ngayan na alang nii de mneyah hengac na kari Telu.

## Nniqan (所在位置)
Sincusen Censusyan Carercun

## Knlangan (範圍)
Mquri Sincusen Censusyan Sinrercun teru rin hiya,「Mknahuy」kesun daha dheran hini ka Seediq Atayal, alang nMaysujen truma ka ngayan na, meniq hunac na gqiyan hido maha 3.3 kongri hari ka alang Sinro.  

## Kndkilan tiri (地理環境)
Ga meniq muxi dgiyaq gqiyan hido na Censusan, dheran strengan na Yorosi daka Narosi, maha daha kbekuy mmsepac knmxalan betaq teru kbekuy kongci hari ka knbrawan na.        

## Kklaun ssaan (交通資訊)

## Ltulun Tencutitu (電子地圖連結)

## Luwan na alang seediq (部落所屬族群)
Tayalcu

## Pskari (使用語言)
Kari Tayal, Kari Telu, Kari Khilang.

## Snhii Concyaw (宗教信仰)
Citucyaw, Tengcucyaw, Hwocyaw, Tawcyaw.

## Mpneyah na (部落由來)
Alang nii ge pneyah cida luwan na Taiyacu Tseole Klapay（Klapay）.  

Spooda pnklaan mantis《gaya na Tayalcu》, mneniq sdaling Tapacensan, bobo na de skadi dheran bgurah, ma mnexal de mnosa theruy quri Hngsansyan hiya, bobo na de ado eyux riyung dheran, ini kmalu pslutuc lqlaqi ka dheran hini, ma wada theruy meniq quri Saimon daling Mawutuser【Sincusen Kwansicun Cinsanri】, ado wada riqan seediq Telu theruy meepah hini, bobo na de wada theruy meniq Carercun Carapaysi ka kana alang dungan.                 

Ani si wada mnetur rnecux paru ka kawas mingkwo mriman daha(1963), mhiti de wada theruy meniq quri hunac gqiyan hido na Carercun hiya, ckceka na duma seediq de wada theruy quri gqiyan hido muxi dgiyaq na Censusan, kiya kesun ga meeniq quri Censutacyaw betaq Casin sapah pyasan biciq hiya, kika alang nii.                                                                                

## Knklaan rmigo (旅遊觀光資訊)

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* Hlidan na Walis Pawan (郭明吉) daka Bakan Temu (梁秀珍).
Monating

= Monating（姆拉丁部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Furisyang ka alang Monating.

68 sapah ka kneegu na sapah, 276 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 59% niqan 164 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 41% niqan 112 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis58%, ni rahuq na o1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mornos

= Mornos（永福部落） =
Gaga mniq Taytung Cangpinsyang ka alang Mornos.

94 sapah ka kneegu na sapah, 240 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 92% niqan 221 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 8% niqan  19 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis87%, Puyuma1%, ni rahuq na o4%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Morocan

= Morocan（牧魯棧部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Jweysweysyang ka alang Morocan.

161 sapah ka kneegu na sapah, 389 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 66% niqan 256 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 34% niqan 133 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis58%, Tayal1%, Bunun5%, ni rahuq na o2%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mqaras Tmsamat

## Mqaras Tmsamat (狩獵祭儀)
Seuxal balay ka rudan Truku ga, mparu bi gaya hnici rudan, manu saw kiya do ana manu ka ddaun kingal qpahun o ida asi ka plealay smapuh Utux tmninun han! Snsnaw Truku ga babaw mnhdu ka tmbiyaxan kmtuy masu do musa bbuyu kana bitaq mkm7-14 jiyax, ini hmut musa, mmowsa bi brah na gbiyan siida, kingkingal sapah o qmrak kingal rudux gdraun dha ssapuh dha rudan, dara rudux o srisuh dha puniq, pucing, buji, smbrangan ni gasil, meysa quri tuxan hhtngay napa miyah sapah . Saw nii ka kari rngaw dha, “Utux Bari! kana spat papak mkkarang ni qqbhni skaya o nnisu kana.. Nii hini kana ka djiyun nami tmsamat ni tmqbhni.. Pkngahun su kana ka samat ni qbhni ni mhnuk nksa nami, psshjil nami miyah.. Saw nii tblaiq nami niqan damat. Mhuway su balay Utux Bari. Sus Bari! ”Sayang ka saw euda nii o ida niqan duma ka dmptsamat saw nii nuda dha.

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Mqaras Mseusa

## Mqaras Mseusa (織布祭儀)
Truku seuxal o ida asi ka mhuma krig, yasa paah krig ka tunun qabang ni lukus. Hmaun dha truma qdrux ni lnglingay sapah, kiya o prilan dha sudu ni qbulit, kika malu bi kndkilan na ka krig. Kiya do kykuyuh o madas gsak ni saan dha smkrig ka krig, kika maanuqih, qnqihan o maabkuwir, bnkuwir do tgyaan, tnegiya do dowsun, pndowsan do puyun qbulit ni maabhgay bi waray cinun. Babaw na nii gbuan tnabuy masu, kkhnuk na tunan. Hi na do psudun, pnusut do dgsayun, dnegsay do psaun ubung ni tunun da, tninun do maatnegxal, dha tnegxal o maakingal qabang da. Saw nii ka kari smapuh, “Utux Bari! kana saw mhru ni pglangun o pnaah sunan kana. Nii hini sayang kana ka gamil krig, hru qwarux, ni hru qhuni o negay su kana. Sbliqan su balay pkdakil ka krigq, qwarux ni qhuni ﹐tunun nami qabang ni lukus、brunguy ni towkan ni kana qngqaya djiyun﹐bitaq nami mgblaiq meudus. Mhuway su balay utux bari. Sus Bari! ”

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Mrmurak

= Mrmurak（梅拉姆拉克部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Mrmurak.

43 sapah ka kneegu na sapah, 124 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 117 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 7 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 92%, Amis 2%, ni rahuq na o 1%.

## Ngayan alang (部落名稱)
Alang Meramuraker*【Mrmurak】*

## Nniqan (所在位置)
Sincusun Censusyang Mehwacung mmteru betaq mpitu ring ka dheran hini, "Mrmurak" kesun daha dheran hini ka seediq Tayal, gaga meniq gqiyan hido na alang Metapay.     

Ga meniq iril na yayung Cinping, hunac gqiyan hido ma hunac ckceka na Nehengpingsan, mpitu kbekuy betaq mpitu kbekuy mriman kmxalan Kongcu ka knbrawan na.            

## Luwan na alang seediq (部落所屬族群)
Tayalcu

## Pskari (使用語言)
Kari Tayal, kari Telu, kari Khilang 

## Snhiyan(宗教信仰)
Cituciyaw. Tencuciyaw 

## Mpyahan na alang (部落由來)
     
Alang nii ge cida luwan Cuuri Carapaycyung (Karapai) na Tayalcu, luwan Mekarang kesun daha kawas cbeyo Cincaw.     

Alang " Mrmurak" ge ini klai maanu dungus na kari Tayal, snhiyun daha ngayan na rudan ka seediq hini.         

Tseeru hengak na bobo ccebu ka ngayan Telu.          

Spooda pnklaan mnatis Kowsacu Tiawcasu, pusu mneniq ( Myawlisen Tayangsyang) hunuc gqiyan hido na dgiyaq Sumasen, bobo na ado wada lixun dheran, uka ba nngalan pnhgaran kawas kawas, bobo na wada sruwanun ka seediq Saisyatcu de, wada tnheruy quri dgiyaq Sanpincen ma meniq hini 【Sincusen Wuhwongsyan Hwayuncung】, bobo na dungal ado eyux riyung ka dheran, ma wada tnheruy quri daya iril na baro yayung Yuorosi, wada meniq quri hunac na Nehenpinsan.              

Spooda kmuury na 《Taiwan Timing Cusu》, alang nii daka Metapai, Meayutak, Spuwan, Merukuhwu, Metuyi knii knii mntena ga so meniq alang biciq na Mekarang ( Mekarang, kii Mehwacung).                   

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* Hlidan na Walis Pawan (郭明吉) daka Bakan Temu (梁秀珍).
Msapuh

Msapuh 巫師

Kana ana manu ka pnyahan mgqraqil ni mnarux o yaasa smeeliq gaya rudan sbiyaw ni pksaang utux rudan ka pusu na. manu saw kiya do asi ka musa miying msapuh muda psdaran, smiling utux rudan ima ka peiyah mqraqil ni mnarux nii. Muda psdaran siida ka msapuh, dmuuy rqling uraw yaa bi 1.5cm qnhran ni yaa bi 1cm knlbu na, nii o daran sun rudan Truku, sntama ni snska tluling baga narat dmuuy daran ini pstuq rmtrut daran, mqmi ka dowriq dha “nam! nam! ” msa ga rmngaw hiya nanak, skngalun na hangan smlingan na ka utux rudan “ima ka pnieyah mqraqil ni mnarux nii hug? ” sun na.

## smiling utux rudan 通靈 (問祖靈)
Nasi mlawa hangan utux rudan nii, seedal tluling narat baga na daran do utux rudan nii ka pneiyah mqraqil ni mnarux nii. nasi aji kiya o ini nak seedal baga nab ka daran uri. Duri o niqan 2 pusu na ka peiyah mqraqil ni mnarux nii, 1 o pksaang utux rudan, 2 o gneeguy seejiq ruway ka rudan dha, aji uri o mnda pksaang utux rudan seejiq ruway, kana mqraqil ni mnarux o ida pnaah saw nii msa snhiyan dha balay ka rudan Truku sbiyaw, kana ka saw ini tduwa kmluun ka mnarux  aji uri o mhuqil ga ida pnaah saw nii kana msa lmnglung rudan Truku, ini tduwa ini sai kmeaguh msapuh miyah smapuh ka saw nii.

## dmuuy daran 用竹占
Muda smapuh sbiyaw ka Truku ga dmuuy daran ka empsdaran smiling utux, “nii o utux tama, utux bubu aji uri o utux lutut skwada ungat ka miyah pknarux nii hug?“bitaq smiyuk ka utux(seedal bag aka daran) , mangal daran ka empsapuh ni muda psdaran duri, smling utux saw manu ka pgsaun su hug?”babuy ,rudux, aji uri o duma hi hug?”bitaq smiyuk ka utux,seedal bag aka daran, kiya do mangal tmbgan ka msapuh ni gdraun na, meysa ssruwa seejiq ni utux meudus nii babaw dxgal.  

Kiya ka kiya ni malu mapuh kiya o msapuh sun rudan Truku kiya, naqih msapuh o mhuni sun rudan Truku sbiyaw kiya.   

## Mhuni
msapuh o pruway muda pkmalu mnarux ni lmiwaq utux naqih ni mgay smblaiq quri sjiqun ni ini hyyhuya quri sjiqun. . ana ungat biyax kklawa mdka bukung alang, kiya ka kiya ni wana hiya ka pgkla lnglungan utux rudan, hiya nii o msapuh sun rudan Truku sbiyaw. 

Mkgaaw kuyuh kana ka msapuh, msapuh nni o yaa bi ina pnaah sapah msapuh, laqi kuyuh msapuh, qulung geegun kuyuh maamsapuh do nuda na o asi ka qmlahang balay ni ini tduwa mgkala kari, ini hmut lmnglung quri naqih uri, lnglungan na o ptasaw utux na nanak, tai saw mha mnlngug muda pgkla lnglungan utux rudan.saw nii spruun bi seejiq ka pusu na. 

## pnyahan kari
資料來源:口述耆老Lowsi Rakaw 2000年8月 
秀林鄉志2006
Msbgihur Paru

= Msbgihur Paru(颱風) =
Yaani kndalax naq cbeyo bale ka, msbgihur paru ka alang ta Taywang nii, melux naq pheyu sapah mtdheran truma ka, rudan miyan cbeyo denu ma dmamux tasil cneexan duri.

Maniq ka sapah mtdheran truma nii ge, skari daha dehuk teerang hari qntruma na sapah daha truma, llebu ba ka tndnamux na ma, knbaka naq ooda kingal seediq ka rhengun na, dgehing ba bais na duri. Malux so nii ppheyu daha sapah? Lngungun ta de, ye ba snkdakan daha msbgihur paru, ado ka ini knkeli mangal bgihur ka dmamux btunux han, kika uka riyung bhangun mesa, wada daan mangal bgihur paru ka sapah daha. Srnecux paru daka mrunu si, niqan kari pnsltudan kndalax rudan miyan cbeyo, srnecux paru stexan cbeyo bale sa, wada hii bungan qsiya sncingan rnecux kanna ka alang di mesa, mquri dgiyaq kesun daha, Rdeda qduriq ka kanna seediq ciida ma, egu riyung ka seediq wada ngalan rnecux paru ciida duri mesa, kika wada daha spqluli weewa daka riso de, wada qulung thei meelih ciida ka, rcilung rnecux paru kii di mesa. Mrunu ge, mneegu mgnetun ka rudan miyan cbeyo mesa kari daha, mrunu de msunu paru denu, niqan ka kingal alang kesun daha Pradu wada ngalan sunu mesa, kari nii ka srengo daha riyung. Kii naq mkela ka rudan tnalang hiya ciida si ma, tena wada kraman theruy icin ka seediq alang kii mesa, kika uka riyung seediq wada na hii ngalan mesa. Wada asi qdei ba mubung sunu ka alang Pradu kii ma, so hari mesa wano tnbugan daha ka, wada daha ini sklai madis duma di mesa.

Rudan miyan yami Seediq cbeyo we, niqan seediq mkela qmita dheran sphanan, asi ka sqbahang kari seediq so kiya ka, hhaun daha pheyu sapah nniqun. Niqan seediq mplawa quyux ma, niqan naq seediq mphetun quyux duri, niqan ka seediq mphetun bgihur duri mesa, ye kii ini daha kcugi riyung ka Msbgihur Paru. Saya de wada msetuq ka lutuc seediq so kiya di, hawan bale mesa ku naq lmngelung ka yaku. Malu ka ziday saya di, klaun daha mesa meeyah knuwan ka Msbgihur Paru nii ma, ye maadis quyux paru, mooda inu ka eluw na, sdhegan ta na kari ka sehu duri, knama psraman qsiya ma ppuqul namu mesa.

Kesun Msbgihur Paru nii ma mrunu nii peni, ani ta naq asi klai ka pusu na we, uka ta hhteran ma uka ta kkesan iya eyah, so ka knii peni, qmita ta terebi de, mkela ta mesa egu riyung ka, alang ga Msbgihur Paru ma mrunu, egu riyung ka seediq wada na desun ma wada na hii ngalun, uak ta pnklaan mesa maha inu bobo na, uka ta pnklaan mesa knhenu ka beyax na. kika lmngelung ku naq yaku we, misa bale niqan kesun daha Utux Baro ho? Ani si, snhiyan naq knkingal seediq ga muudus, bobo dheran hini ka nii, uka ta hhiran mesa niqan ma uka.

## Pnyahan pnatis(參考文獻)
* 郭明正. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Mstrung

= Mstrung (婚姻) =
Kndsan Truku sbiyaw ka risaw ni wauwa o ini hmut tduwa mskeuxul nanak, asi ka mnda snrwaan rudan dha kiya ka mtduwa mstrung da. Laqi snaw o asi ka mkla nanak qmpah saw qpahun snaw, tmsamat, mnangal tunux pais (kiya ka gimun bi wauwa), wauwa o asi ka mkla mmkay (smksik, mhapuy, kmaraw kana llingay sapah, tmabug babuy, tmabug rudux), mmiyak (musa miing lqling qhuni thuun mhapuy, mhuma bunga, mapa wahir) ni mkla bi tminun ni miri, snaw o kiya ka mtduwa petasan pengelux ni bkluy da. kuyuh o kiya ka mtduwa ptasan dqras ni pnglux saw nii wauwa o kiya ka mtduwa musa sjiqun da.

## Pnyahan kari(資料來源)
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Mswati III

thumb|King Mswati III 2014-Mswati III(姆斯瓦蒂三世)|alt=King Mswati III 2014.jpg

= Mswati III(姆斯瓦蒂三世) =
Mntucing hngkawas 1968 idas 4 jiyax 19 ka Mswati III ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Swaziland ta sayang o kiya ka Mswati III, pnaah hngkawas 1986 idas 4 jiyax 25 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Mqaras smnalu sapah

## Mqaras smnalu sapah (建屋完工祭儀)
Kleegan seejiq Truku sbiyaw ga, qnhdaan smmalu sapah o kingal paru qrasan, brah na siida o tnsapah ga, psramal msinaw seepuun dha mimah, mlawa kana alang ni kmeaguh bukung. Asi ka phuqil kingal babuy, nii o kika “prngat” ksun. Asi ka mneudus aji mnhuqil. Rngat babuy nii ka ngalan pusu sqaras quri utux ni kana seejiq. nii o, （1）、 Kika nirih pspruq prjingan mqaras. （2）、Jiras niqan sapah nniqun da. （3）、Pnlawa na eiyah kana lutut ni dlupung mseupu mqaras. Babaw na hiya byakun ka babuy ni pllayan smiyus qnslan ka utux tmninun. Kiya o, saw nii sqsul kngkingal hangan snlaqan hiyi lbuun rnabaw ni saan pqsul lqlaq muhing dnamux quri uyung. Saw nii ka pnstutux rnengaw bukung ini pqbhangi sjiqun, “Mqaras nami sunan mgay su malu bi sapah ni niqan mu da wah! tai saw gxiyux mdhug ka sapah, ptasil ka dxgal ungat hiyihuya , empsgeegul tgblaiq hini ka lqlaqi, ungat empkrasa dhyaan o pstama nami sunan, brahaw su balay.” Hi na do mseupu mkan babuy ni mqaras mimah ni rmgrig . Saw nii ka uda sbiyaw.

## pnyahan kari
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Mswayay

= Mswayay(再見) =
Kana ita mnswayi,kmbiyax bi ka hiyi su.
Ana su musa ana inu,iya ta bssnguhi ha.
Pnspuan ta nii ha.Asi bi saw sndamat ha.

Ana ta mswayay,strung ta buri ha.
Dawin!Dawin!Rimuy sura rimuy yu.
Rimuy sura yu.Swayay ta da!swayay ta.
Mtgjiyal Alang Paru

Mtgjiyal Alang Paru 新城戰爭

1. Nii opnhiyug  thowalng Nihung1915 hnkawas babaw mnhdu mtgjiyal yahandha  lmnglung thmuku mrata Nihung pnhuqil Truku.

2. Nii o 1937hngkawas prihan dha smmalu qpras ka sapah yahan dha lmnglung thmuku.

## Mtgjiyal Alang Paru 新城戰爭
saw ka nkari rudan ga hana balay miyah kmlawa nklaan hidaw dxgal Truku ka mrata Nihung, ini dha klai ka gaya kndsan Truku, duri ni hmut smeeliq gaya Truku hnci rudan sbiyaw uri. kiya o saw ka dmuuy kari Nihungt ini klai embahang mhulis msaang ni mangal rangi Truku, hmut muda gmeeluk dxgal ni pnhuma. Paru bi nuda dha smeeliq  gaya Truku ka mrata Nihung ga smeeliq kuyuh Truku. Mssli saw nii lala balaynuda dha saw aji skxlun qmita rudan Truku, qmqus lnglungan dha kana ebbiyax Truku dni, musa kmrmux mrata Nihung mniq Alang Paru hiya. Kika peiyah  mtgjiyal Nihung Alang Paru ka Truku.

Mdka bi saw nii ka kari empatas endaan ,rmngaw ka kingal empatas patas endaan Truku Rwan Lung ka hangan na, seejiq Klmukan ka hiya, saw nii rmngaw,smeeliq gaya Truku ka mrata Nihung o paru bi mqnuqu nuda dh aka kiya. Kika pusu  stgjiyal dha mrata Nihung kaTruku. rmngaw ka rudan Truku Yudaw Pisaw ni Iyang Taying nuda smeeliq kuyuh Truku ka mrata Nihung o paru bi smeeliq gaya Truku,ini bi sruwai asi ka phqilun ka nii msa. 

## Mtgjiyal Pratan 三棧戰爭
Manu saw kiya 1896.12.23.ska bi hidaw pida bi ga embbulang sbaang mtaqi ka mrata Nihung, saan dha kmrmux phuqil kana 23 hiyi mrata Nihung mntaqi hiya.Mskluwi ka thowlang Nihung, 1897.1.do smkagul duri mrata ka Nihung mowsa Alang Paru qmita pnhuqil Truku ka mrata Nihung,kiya ka kiya ni strngun ebbiyax Truku ni wada dha phqilun kana ka mrata Nihung, nii o “Mtgjiyal Pratan三棧戰爭”  ksun.

## Mtgjiyal Qowgan 加灣戰爭
Msaang bi ka Thowlang mrata Nihung, kiya do 1897.2. smkagul mrata 1737 hiyi, kska hi o niqan 500 hiyi ka embbiyax seejiq Sbnawan dmayaw mrata Nihung miyah mkan Truku,duri ni mlawa 2 asu mrata paah gsilung smbu qowngu dgiyaq Qowgan alang Truku, strngun mkan embbiyax mqqowgan ka mrata Nihung ni hbaraw bi mrata wada phqilun hiya, nhdaan bi o wada qduri kana ka embbiyax Sbnawan, kika “Mtgjiyal Qowgan加灣戰爭” ksun.

Mtgjiyal Pratan ni Mtgjiyal Qowgan o ida lmutut Tnjiyalan Alang Paru. Yaasa ini tgiyal.

## pnyahan kari
資料來源: kari rudan Truku Iyang Taying, Yudaw Pisaw 2004

秀林鄉志 2006
Mudan

Mudan（牡丹鄉）

Nsgan Mudan o gaga Nsgan Pingtung, kmpraan kana dxgal o 173.85 km², (dxgal dgiyaq o 78.01 km², dxgal pmblxan o 67.38 km²). kmhbragan hiyi o 4,619, sapah o 1,806, seejiq tnpusu 4,318 hiyi, knhbragan hiyi o 93%(Paywang, Sbnawan). Paywang, Sbnawan ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Mudan o niqan 6 alang ni maxal 8.
8 o, Maljipa（東源部落）, Sinevaudjan（牡丹部落）, Macaran（旭海（馬查蘭）部落）, Kus kus（高士部落）, Pungudan（大梅部落）, Kapanan（石門部落）, Anteng（安藤部落）, Draki（四林部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mudu

= Mudu(橘子) =
Cbeyo cbeyo, niqan kari rudan mesa “niqan daha ka hido menaq karac. Kiya ka mddengu riyung kana ka dheran uka bale pphumaun anu saadux riyung ka dheran mesa.” Mphuwa ta di mesa kana ka seediq si. Niqan ka kingal riso mesa：“Yaku, saun mu cmebu ka kingal hido ” mesa. Kika madis budi ma paanun na bukuy ka laqi na mesa, bsiyaq bale ka skadi nniqan na hido duri mesa. Moda phuma mudu kleelu duri ka tama na, ye ppuqun na elu peni. Betaq wada bhege kana ka snunux na riso kiya, wada paru ka laqi mnapa na bukuy mesa. laqi kiya ka wada cmebu hido, kika malu kana ka karac di ma, malu kana ka pnhmaan naka seediq mesa. Meyah alang ciida laqi kiya se, wada rudan ma bhege kana ka snunux na duri di mesa.
Muhammadu Buhari

thumb|Muhammadu Buhari - Chatham House cropped-Muhammadu Buhari(穆罕默杜·布哈里)|alt=Muhammadu Buhari - Chatham House cropped.jpg

= Muhammadu Buhari(穆罕默杜·布哈里) =
Mntucing hngkawas 1942 idas 12 jiyax 17 ka Muhammadu Buhari ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Nigeria ta sayang o kiya ka Muhammadu Buhari, pnaah hngkawas 2015 idas 5 jiyax 29 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Muliyaw

= Muliyaw（振興部落） =
Gaga mniq Taytung Cusangsyang ka alang Muliyaw.

196 sapah ka kneegu na sapah, 499 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 72% niqan 359 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 28% niqan 140 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis70%, Bunun1%, ni rahuq na o1%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Murisaka

= Murisaka（摩里莎卡部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Wanjungsyang ka alang Murisaka.

148 sapah ka kneegu na sapah, 463 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 97% niqan 448 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 3% niqan 15 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Truku 80%, Amis 4%, Tayal 3%, Paiwan 2%, ni rahuq na o 7%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mulatu Teshome

= Mulatu Teshome =
Mulatu Teshome
Mntucing hngkawas 1955 idas 1 jiyax 1 ka Mulatu Teshome ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Ethiopia ta sayang o kiya ka Mulatu Teshome, pnaah hngkawas 2013 idas 10 jiyax 7 pnrajing kmlawa klwaan.

= Mulatu Teshome (穆拉圖·特肖梅) =
縮圖|Mulatu Teshome
Mulatu Teshome Wotu (kari Amharic: ሙላቱ ተሾመ; kngkawas 1957-) ka Ethiopia Seyji Jnwu, brah Ethiopia Soto.

## Kngdusan (生平)
Mulatu Teshome pa mntuting Ethiopia Volega Sng Algio. Kngkawas 1976, Mulatu Teshome puda hnyuwan Kongpaysng musa Cyokoku muyas, mniq Pyasan Sweyweyn Kari Peycing Rayhwabu 1 Si (Pyasan Tubeyhing Kari Peycing Kari Han Cinsyo Sweyweyn saya) smluhay lxayan kari Telu. Kngkawas 1977 mtmay Pyasan Tubeyhing Peycing Ceweysi muyas, kngkawas 1982 wada mangal Sweys Sweywey, kngkawas 1985 dhuq kngkawas 1991 mniq Pyasan Tubeyhing Kwoci Cngcsi lmutuc muyas Dungan, brah dhuq bukuy u wada mangal Swos mi Hakasey Sweywey.

Kngkawas 1991 cida, Mulatu Teshome u spuda Cancansyeyn mtmay Ethiopia Waycyawbu, ini qbsiyaq daw wada mkala Smmalu Cngce Mi Peysyuns Scang. Bukuy daw, Mulatu Teshome pa brah dhuq bukuy u wada ngalan Tnpusu Nihong, Australia, Cyokoku dqnlhangan niyi na Tas, ngalan Ethiopia Ryeynpang Seyhu Keyjay Pkrana Mi Msupu Qmpahbu Huku Bucyo, Noyeybu Bucyo, kngkawas 2002 idas 10 prading daw ngalan Gikay Ryeynpang Ying Gicyo. Mulatu Teshome kngkawas 2013 idas 10 diyax 7 cida wada mangal seyngkyo burah Soto Ethiopia, lmutuc rmirih mn12 kngkawas qnbsyaqan mnSoto ka Girma Wolde Giorgis.

Kngkawas 2018 idas 10 diyax 25 cida, Mulatu Teshome pa wada pkla kari malax qpahun Soto, ana so ini uda pkla pusu niya, binaw snhiyun ta ida quri so muda psbalay uuda mcida ka ccng ryeynmong. Mulatu Teshome u niqan 1 laqi niya snaw.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government