open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baciq

= Baciq/ Masaq/ Baciq(無患子) =
thumb|File:Waschnuesse.jpg(Baciq)-無患子
Uka ba llixan strima ka baciq nii cbeyo. Hndure saya nii de, knmalu ba ngalan pgdheriq strima daha ka spahu. Ini pkuuman pqnaqah hei seediq ma, splhelih nanaq ka hei na duri. Ini pknarux seediq, ini psrutiq nniqul kndkilan duri. 　

　Mknedux ka hei na, mgsama mpriyux mdheriq mgqhuni ka rako na da mhada; mgkerung rehaq na meniq ptbaciq peni. Ali ngungalan lmuwan ciida, lixan ka buuc ma ngalan ka hei. Rtretan pgtumun malu sskuwan. Strima de gmaxan tikuh qsiya rnteruc de, meyah ka buwa na ka baciq. Ni ka strima hei ma, snuunux, ma spahu lukus kini. Mgqalux mnhada ka buuc hei na nii, kuxul ba rngayan lqlaqi duri. Ma slmeyan plpingan pcequr ssrigan nduyung duri peni.
thumb|File:Sapindus mukorossi2.jpg(Pusu qhuni Baciq)-無患子樹
　　Qhuni baciq, qtaan mntena hari daha ka qhuni na doriq huling. Ani si uka hari ppyahan hbangan, ma mllamu ba ka knbgrahan ssino, strima ka huduri di duri. Kii ini hari qtai hnreyan na ka alang ma knbgurah qnpahan duri di. Ma kana laqi mbarah hndure duri, ini kela mesa so kenu ka strima qhuni baciq ma ppyahan na nii duri di peni.
Baga mu

= Baga mu(我的手) =
Dha baga  dha baga tpaqi tpaqi, kingal mangai cimu 
kingal mangan ciyux
ma balay ma balay.
Balung

= Balung（中巴陵部落） =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Balung.

82 sapah ka kneegu na sapah, 225 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 73% niqan 165 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 27% niqan 60 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 70%, Amis 1%, Truku 0.4%, ni rahuq na o 1%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Alang Balung sun dha Balung, Barung ni Baling. Alang Balung nii o niqan tru klgan hangan saw daya Balung【Balong】、kska Balung【Tayax】、hunac Balung【Phay】.

## Nniqan alang(所在位置)
Paru alang Tawyuan nyusan Fusing alang Hwaling.  

## Gasuc nniqan(範圍)
Gaga mniq daya hraan hidaw nsgan Fusing nyusan Fusing alang Hwaling sayang, mniq kska dgiyaq hraan hidaw Balung hiya. 

## Tiri lnglingay(地理環境)
Mniq kska dgiyaq hraan hidaw ka Balung, yabi 1160 dhuq 1220 knjisan ka dgiyaq dha.  

## Pgkla patas Ciyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu: Tduwa muda daya elug Tay7 mtmay alang dgiyaq nuysan Fusing, lutuc elug Balin Taw116 mtmay alang Balin.  

Ppanan rulu:Tduwa ppaun basu Tawyuan (Tasi-Rwofu-Balin)kika mtmay nuysan Fusing ka basu, dhuq saw bukuy bi Balin do kika tucing basu ni balay bi dhuq da.

## Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Atayal.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal ni Kari Tlu.

## Pnaah alang(部落由來)
FImi Balung nii o qhuni hinoki, saw qhuni harung, niqan prngaw dha qhuni Tawmu uri, qnbhangan mu o snqsiya seuxal ka hini siida, hnici egu bi qhuni hinoki, kika angal dha sluun sapah, kiya ni pnaah hini ka hangan alang nii.      

Yasa kmlawa klwaan Nihung siida ka dgiyaq Balin mniq saw minkwo hngkawas dha pnhiyug dha spruq bali puniq hmtur seejiq alang, dhuq saw tgdha paru bi tnjiyal tnlangal klwaan siida ungac da, kiya ni tmhangan dha daka.           

Hangan Balung uri ka Balin nii, uxay uri o Malun ni Balin. Hunkawas 62 dgiyaq Takwan(dgiyaq Lala) yasa hjiyan egu bi paru pusu qhuni, kiya ni priyux miyah bi rmigaw seejiq nniqan.             

Mnhdu snluan ka elug beyhen do, egu bi smalu elug seejiq asi nniqan hini, kiya ni pusu pnhmaan dha o qlupas.              

## Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pqtaan mprigaw:

◎Qhjing Sinsing:

Ini hari kmalu ka ppanan dha ni ini hari klaun seejiq uri, qhjing o kndadax ssiyaw dowras yayung Tahan suriq, ida egu balay ka qsiya.

◎Hakaw Barin:

Yasa hnturan paru ddgiyaq, tgdha bling elug ni tgkingal elug bilng  Balin o lutuc hakaw, naqah hari muda ka hiya ni kingal nanaq qntaan ka hiya.   

◎Ida nkiya pqita paru bi pusu qhuni dgiyaq Takwan:

Hangan Lalasan o Takwansan han ka hangan seuxal, kari Atayal o suyang bi qtaan, hngkawas 1975 tmhangan Takwansan ka kmlawa klwaan dha. Ungac brahan musa mrigaw ka hiya na, pusu wana bi tduwa saan qmita paru qhuni ka sayang, kana empusal dha paru qhuni o niqan kana ndaan ni tduwa rngaw, niqan patas spgan kana ka paru pusu qhuni hiya pgkla seejiq miyah rmigaw seejiq.  

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Banaw

= Banaw（池南部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Sowfungsyang ka alang Banaw.

375 sapah ka kneegu na sapah, 885 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 45% niqan 398 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 55% niqan 487 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis38%, Truku2%, Tayal2%, ni rahuq na o2%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Hngkawas 67 tduwa pnhyugan rmigaw ppqita nseejiq klwaan  nniqan. 

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan skanki nsgan Sofung alang  Banaw .

## Gasuc nniqan(範圍)
Ga mniq hunac Riyutang, ssiyaw bi gqiyan hidaw alang Wunran, gaga kska dgiyaq Riyusan ni Tungmungsan.  

## Tiri lnglingay(地理環境)
Dxgal Tayti, 140 knjisan ka dgiyaq.

## Pgkla patas ciyawtung(交通資訊)
●Mgrig rulu:

Mquri hunac musa alang Skanki(elug Sentaw 9) →Nanhwa →Kancng →Wunlan →Cnan → Kana tnhyaqan o 18km.

●Basu:

Ppanan basu Skanki: Kndadax Skanki qnquri Sofung, dhuq nniqan msangay basu  Banaw .   

## Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Seejiq Amis.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Amis ni Tlu.

## Snhiyun cungciyaw(信仰宗教)
Pnrhulan Joro ni Teyeyncuciyaw.

## Pnaah alnag(部落由來)
Pusu Ciciyawcwan ka nniqan seejiq Amis hiya, kiya ni tmhangan dha「Fanaw」ka seejiq Amis, dungus na o  「Cc池子」, hangan alang Banaw nii o kndadax hunac Riyutang tmhangan.      

## Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pgkla patas rmigaw nyusan Sofung:

◎Ppqita rmigaw nniqan:

●Kmlawa nraaw sngayan rmigaw  Banaw  klwaan 03-8641594. 

Nyusan skanki nsgan Sofung alang Banaw elug linyuan 76.  

●Riyutang:

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Banita

Banita (卓溪鄉)

Nsgan Banita o gaga Nsgan Skangki, kmpraan kana dxgal o 1,011.71 km², (dxgal dgiyaq o 921.78 km², dxgal pmblxan o 65.08 km²). kmhbragan hiyi o 6,040, sapah o 1,512, seejiq tnpusu 5,768 hiyi, knhbragan hiyi o 95% (Bunung, Seejiq, Truku). Bunung, Seejiq, Truku ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Banita o niqan 6 alang ni maxal 17.
17 o, Hunhungaz (古楓部落), Silupatun (白端部落), Sikihiki (石平部落), Siulang (秀巒部落), Izukan (崙天部落), Nakahila (中平部落), Valau (中興部落), Dauqpusan (崙山部落), Tavila (太平部落), Taluk (卓樂部落), Lamuan (南安部落), Saiku (清水部落), Tausa (山里部落), Swasal (古村部落), Bgurah branaw (三笠山部落), Sinkam (中正部落), Panital (卓溪部落).

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Banun

= Banun（碼崙部落） =
Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Banun.

65 sapah ka kneegu na sapah, 234 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 219 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan  15 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal80%, Amis2%, ni rahuq na o12%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Baldwin Lonsdale

thumb|Baldwin Lonsdale 2015(鮑德溫·朗斯代爾)|alt=Baldwin Lonsdale 2015.jpg

= Baldwin Lonsdale(鮑德溫·朗斯代爾) =
Mntucing hngkawas idas jiyax ka Baldwin Lonsdale ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Vanuatu ta sayang o kiya ka Baldwin Lonsdale, pnaah hngkawas 2014 idas 9 jiyax 22 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)
 
* List of current heads of state and government
Barig

= barig(買) =
Barig(詞根)

Usa brigi cikuh qsiya, mahun ta bubu rudan.

Musa ku barig cimu.

Usa brigi cikuh qsiya, mahun ta bubu rudan.
Baron Waqa

thumb|Baron Waqa(巴倫·瓦卡), kngkawas 2013|alt=Baron Waqa.jpg
= Baron Waqa(巴倫·瓦卡) =
Mntucing hngkawas 1959 idas 12 jiyax 31 ka Baron Waqa ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Nauru ta sayang o kiya ka Baron Waqa, pnaah hngkawas 2013 idas 6 jiyax 11 pnrajing kmlawa klwaan.

## Papak

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Bashar al-Assad

thumb|Bashar al-Assad in Russia (2015-10-21) 08(巴沙爾·阿塞德)|alt=Bashar al-Assad in Russia (2015-10-21) 08.jpg

= Bashar al-Assad(巴沙爾·阿塞德) =
Mntucing hngkawas 1965 idas 9 jiyax 11 ka Bashar al-Assad ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Syria ta sayang o kiya ka Bashar al-Assad, pnaah hngkawas 2000 idas 7 jiyax 17 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Baso

= Baso/ Basaw/ Basaw(稷) =
Kndalax cbeyo, paru riyung ka Gaya baso daha ka macu nii. / Niqan kesun daha ka “Gaya tmukuy” daha ka “Gaya mehu”. Gino bale baso daha ka macu ka smalu Gaya nii.
縮圖|File:Japanese Foxtail millet 02.jpg
　　Alang Tgdaya, Toda, Truku nii, niqan pnkingan kesun daha qbsuran mlutuc smalu Gaya nii. Ya ani Kingal knkawas idas 2 ka prading kesun daha smalu Gaya tmukuy macu ma baso, mhada ka pnhumaan macu daha ka baso de yaani dehuk hari idas 6-7, smalu kesun Gaya mehu denu.

　　Gaya nii, gaya paru, asi naq ka mhedu smalu Gaya nii de, kiya ka mosa tmukuy, mosa kmetuy ka kana alang seediq, ini osa smalu Gaya nana de, ini bale osa meepah ka seediq.

　　Thiyung daha riyung ka rudan smalu Gaya nii duri, ini ksengi ma, ini prngangi ani mmaanu kari naqah mesa, anu paru riyung ka beyax na. Kunguun daha maha ini kmalu ka pnuhuma daha mesa.　　　Smalu Gaya nii ciida, ini bale psqama kana seediq alang duri, mseyang kana rudan denu, ye mesa maha thedu mdengu ini kparu ka pnhuma denu, kiya ka puyaun daha riyung ka Gaya nii.
Batul

= Batul（泰平部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ceynsusyang ka alang Batul.

24 sapah ka kneegu na sapah,  88 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 94% niqan 83 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 6% niqan 5 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 92%, ni rahuq na o 2%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Alang Batul o tmhangan dha Tayping, tmhangan dha Baturo ka seejiq nalang. 

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Sincu nsgan Ciyeyns alang Yufung. 

## Gasuc nniqan(範圍)
Gaga igi yayung Marikwang, hunac kska dgiyaq Tayping, ssiyaw alang Sankwang Rwuncse nuysan Fusing. 

## Tiri lnglingay(地理環境)
Steetu.

## Pgkla patas ciyawtung(交通資訊)
Mgrig rulu:Mtmay saw alnag Batul o asi ka mnuda daya Tawyuan Fusing elug Henkwan, kiya ni muda elug Taw113 siyeyn mtmay Sincu Ciyeyns, mnudu su saw hakaw Yayping do kika ini su biyaw dhuq da, tduwa su muda Sincu Neywan hiya uri, mudu su Cu60 do mtmay su Ciyeyns da, bukuy mnuda su Kwoyurawpuro do asi muda elug 60-1 asi mtmay alang Yufung, kika dhuq alang  Batul.          

## Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Atayal.

## Djiyun kari(使用語言)
Kari Atayal ni Kari Tlu.

## Pnaah alang(部落由來)
Kndadax hngkawas mpitu kmxalan seuxal siida do pnhiyug ka alang dha da, pnaah alang Keriyi kana, yasa dgiyaq hiya o steetu kana ka dxgal, ungac dxgal tduwa phuma huma, kika niqan dumu seejiq nealang o tnhjil Narow hini da, niqan ka seejiq tnhjil alang Sirake uri.        

## Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pqita rmigaw nniqan:

◎Hnciyan pnhyugan sapah Ritungsankupaw

Hnnici nuysan Ciyeyns seejiq Atayal tnciyal seejiq Tanax Tunux siiga ka pnhyugan sapah seuxal nii.  

= **Alang Taiping【Batul】(泰平部落)** =
Ngayan alang: Alang Taiping【Batul】

## Nniqal (所在位置)
Singcusiyen Ciensusiyang Yifongcun meniq tguiril ruru Malikuwang, ga dgiyaq Taiping thunac cceka dheran kteetu, mssiyo naq meniq Fusingsiyang Sakuwangcun Saruncuse.       

## Kluwan nYencuming (部落所屬族群)
Tayal.

## Kari srengo daha (使用語言)
Kari Tayal, kari Plmukan. 

## Pnyahan alang (部落由來)
Alang Taiping we Taiping kesun daha duri, tnngayun daha Patoro ka seediq tnalang.    

Yaani berah mpitu kmxalan knkawas ciese ka alang Taiping, mntheruy kndalax Keriise, ado kcherus ka dgiyaq hini, uka brahan pphuma, kiya wada mtheruy Naro ka duma seediq tnalang ma niqal naq duma seediq tnalang wada mtheruy Sirake.              

## Pgkela sprigo (旅遊觀光資訊)

### Ssaan rmigo (觀光景點)
Kuci Kupaw Litongsan

Hntiyan Ciensusiyang seediq Tayal pncciyuk Tanah Tunux ka pncbuwan Kuci nii.   

Ndaan pnccebu ma psqmaan mddeka ka Kupaw, wada mbsuring di.        

Sepac muxi pnhyegan ka Kupaw, quri tdaya tlooung thunac, wada kbrexun Cisiyanci pnhyegan daha Cisiyangiciso.          

Quri eluw ludux dgiyaq we kteetu ma kcherus, rengac qbheni ka kleeluw, lmiqu hini we kuxul daha riyung meyah mkkesa.               

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* Matis alang Taiping nii we, hlidan na Aking Puhuk (桂素芳)
Bbuyu

= Bbuyu(森林) =
Laqi bbuyu(森林之子) 

Bbuyu(雜草叢生之處) 

Sediq tnpusu eaca, dsnaw o bbuyu ka ssaun dha rmiwaw mi tmsamac.
Beinan

Beinan（卑南鄉）

Nsgan Beinan o gaga Nsgan Taitung, kmpraan kana dxgal o 425.47 km², (dxgal dgiyaq o 286.16 km², dxgal pmblxan o 14.77 km²). kmhbragan hiyi o 6,234, sapah o 1,820, seejiq tnpusu 4,072 hiyi, knhbragan hiyi o 65%(Puyuma, Sbnawan, Rukay). Puyuma, Sbnawan, Rukay ka hbaraw balay alang hini.

## nyusan qpahan
Nsgan Beinan o niqan 13 alang ni maxal 10.
10 o, Ulivelivek（初鹿部落）, A’lripay（阿里擺部落）, Likavung（利嘉部落）, Pinaski（下賓朗部落）, Kalito'od（山里部落）, Fudafudak（莿桐部落）, Dikidiki（利吉部落）, Taromak（達魯瑪克部落）, Tamalakaw（大巴六九部落）, Danadanaw（龍過脈部落）.

## pusupnyahan patas
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Beygi Cingsngting

Elug sbiyaw Patungkwan ksun ga, ida bnegrahan pusu bi mndudul empsaping Ukwangryang(吳光亮)hngkwasan Cingkwangsyu(清光緒)siida, elung nii ga kiya ka lmutuc hruan hidaw ni gqian hidaw. Siida lmpax djima sqlangan alang, ratac dha seusa alang ddgiyaq qmburang seejiq tnealang, mksiyaw eyyayung Cingsweysi(清水溪) ni msteetu 99 btunux qqahan, ida prjingan bi elug sbiyaw ka hini. “tgkingal alang brah ddgiyaq” ptasan btunux, kiya ka pqita endaan siida. Wada ta qtaan nii o hngkawas 87 siida, ida mnuru smalu nniqan sbiyaw, saan bi tmalang ni pleelug hiyi mrbu seejiq tnealang hini ka Beygi Cingsngting (敬聖亭).
Bgeyac

bgeyac （霧社白櫻）

Phepah bgeyac de bhege ma phepah snegin de tanah ka heya malu bale gtaan, anisi mntena ka ngayan daha Telu, usoin(霧社櫻) kesun daha. Ani nuinu egu gtaan kesun daha ka snegin tanah, ani si bgeyac nii de gino bale ssiyo alang Paran hini qtaan qhuni na,sekay(世界) icin de uka qtaan, kikesun daha toyocun(特有種). Patis Nonwehwe(農委會) duri de ga ptasun kesun cnsipinweucon(珍稀頻危物種) tgteru ka ngayan na. dungus nade uka nnngalan ani nuinu mesa. Gino bale alang nSeediq ssiyo Paran hini ka qtaan ka qhuni na.

Bgeyac nii qtaan hari kndalax alang Tongan, alang Bantay, alang Prngawan, alang Toda, alang Truku ma, alang Mastoban…dunii. Tnungo so hnei nanaq heya, uhuwe so pnhuma nseediq. Idanaq mnheru heyanaq kiya ini hari keegu so qtaan ka hei na.

Bgeyac nii naqah hari pmhaun duri si, anu tggarang lmiqu hiya, ini suupu ka qhuni daha ma, kiya ka ini teeru ka huwahun(花粉: gebuh phepah ) na. Kiya ka mguhepah ma tuting hepah(mrheroh) na, tkriyak ka hei na, tuting dheran ka rehaq na, ini pkpiya bale mdakin ka qhuni na. kingal duri de, anu biciq ka rehaq na duri, kuxul riyung mekan qbheni ma kui, kiya uka hari qtaan mdakil ka rabu na qhuni.

Kndalax hari idas 2 dehuk idas 3 ka mphepah ka bgeyac nii. Ki ka mphepah cida de qmuyux kesun daha quyux biciq, duma de quyux snegil kesun daha. Mmaha psrading hari ptukuy macu mesa ciida. Smnegun hari qmita quyux seediq mosa meepah.

Duma naq qtaan ga so mngaango menaq bbuyu neepah daha. anu ini kgeegu, kiya ka asi naq kmaguh hari skadi kiya yaani su maha qtaun. ado su so muku qmita hei qhuni paru na, niqan gaso Taytamehonnoncan(台大梅峰農場) hiya. Malu bale gtaan phepah na duri, ani si asi su naq tnaali ka skadi ali ssaun su qmita.

## pnyahan pnataas

*霧社小田尾  霧社山櫻種苗場 https://web.archive.org/web/20160822153930/http://www.taiwancherry.com/index.html

*農委會官網 https://web.archive.org/web/20081013102826/http://ngis.zo.ntu.edu.tw/rareplant/species.asp?id=t00135

*陳擎霞、簡鴻模，2003，《alang Tongan（眉溪部落）原生植物調查研究》。南投：中華民國臺灣原住民同舟協會。
Bhngil

= Bngerux/ Bhngil/ Bngrux(五節芒) =
Bhngil nii ga mhru ddriq klaalang. Mgsama qtaan ka bkuy wasaw niya, truma wasaw niya o uka bhgay lmu, ada ka niqan mhungun kruc ka wasaw niya, kiya mhilic　hiyi. Seysay wasaw o yahan bi seupu mssli mniq dbowyak, dqowric, dqbhni, dquyu …dnii.

　　Ngalan bi ssalu libu babuy ni kadu rudux ka bhngil nii, duma uri o stabug dha dapa ni miric uri. Gamil na ni qmuru niya o niqan euqun sun pskbiyax hiyi bulang, malu biuqubn ka tangu na uri.
thumb|File:Miscanthus floridulus - J. C. Raulston Arboretum - DSC06206.JPG(Bhngil)-五節芒
　　Seuxal ga ita Seejiq o ngalan ta snpuan klgan kndusan nqpahan ni nsnyusan ni gmariq powda, psaan dha mniq babaw kbusan hiya, muran dha qsiya bi sneyusan kari rudan, iyux saw pqduriq naqih utux ni mangalmalu endaan.
Bhniq

## Bhniq (弓箭)
Bhniq Truku rudan sbiyaw musa miing sida mkray bi qhuni kska dgiyaq, gasil niya o snuyuk dha waray nuqih, buji na o musa miing lqling skuy grqiliun dha muduh pslagu, qnthran bhniq o ini pndka seejiq mduuy, jiyun laqi o yaa bi 4 CM qnthran sida qhuni, jiyun rudan o yaa bi 5-7CM qnthran sida qhuni kiya. Kmbragan bhniq uri o kmpraan hnigan seejiq ni llbu hnigan seejiq mduuy, jiyun laqi o yaa bi 150 CM jiyun rudan o yaa bi 180 CM kiya. Qhuni smluun dha bhniq ka rudan Truku sbiyaw o saw nii,
縮圖|File:Recurve bow 0020.JPG
1.pruxul (呂宋莢蒾樹)

2.kumay(烏材柿) 

3. Axir (七里香)

4. Qtapih 【后大石櫟（栲樹）】

5. Sndrimun(桬木). 

Smluun dha buji o musa miing bnuqir. Tngraw, ni skuy. Snluan dha ka niido 1.lsug, aga ni buji ksun Seuxan balay ka rudan Truku o djima ka smluun dha bhniq han, yasa ini biyaw muwit ni mgrung, kiya do priyux dmuuy qhuni da.

## Pnyahan pnatas(參考文獻)
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Bhring

**bhring (靈氣)** pusu kari nii o biyax bgihur. seejiq mkla balay tmsamat o tmbhring balay samat ksun. knkla na tmsamat o aji mnda snlhayan na, kiya ni ensaan dha peeru mangal seejiq mkla balay tmsamat, kari nii o msriqu balay klaan ni srngaw. yasa ana manu klgan knkla o asi ka mnda snlhayan, manu saw kiya ni mkmpbhring quri samat ka seejiq o asi ka musa miing seejiq mkla balay tmsamat, usa na pbhring hyaan. kingal tmbhring balay samat o asi ka mugaya balay, yasa dgiyaq ssaun dha o ki ka pusu psgeegan ta ita Truku, ini pgaya ka seejiq o musa tmsamat siida, nais aji wada priyax dgiyaq do wada uqun samat aji uri o smtrung saw smtali strngun. saw nii ka seejiq aji meangal bhring ana bitaq knuwan. nasi mkmpbhring sunan ka seejiq tmbhring bi samat o tjiyal qlubung na siida ka samat o ini na pllayi musa mangal ni 

## 參考文獻
* 吉洛哈簍克. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Bgurah branaw

= Bgurah branaw（三笠山部落） =
Gaga mniq Hwareyseyn Cwosisyang ka alang Bgurah branaw.

31 sapah ka kneegu na sapah, 106 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 104 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 2% niqan   2 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Truku82%, Bunun2%, Tayal4%, Amis2%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq2%, Paiwan1%, Cou1%, ni rahuq na o5%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Bilus

= Bilus (石門部落) =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Bilus.

19 sapah ka kneegu na sapah, 33 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 82% niqan 27 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 18% niqan 6 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 76%, Amis 3%, ni rahuq na o 3%.

## Pnyahan pnatas (參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Blangaw

= Blangaw（桃山部落） =
Gaga mniq Sincuseyn Ufungsyang ka alang Blangaw.

114 sapah ka kneegu na sapah, 300 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 95% niqan 286 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 5% niqan 14 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal 93%, Saysiyat 2%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Mniq saw alang Blangaw seejiq o seejiq Scyaru. 

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Sincu nsgan Wufung alang Blangaw. 

## Gasuc nniqan(範圍)
Mniq daya alang Cingcyuan, mnuda elug bling  ini bsiyaq do kika dhuq alang Blangaw da.  

## Tiri lnglingay(地理環境)
Bbaraw dgiyaq o 600 knjisan, sttu kana.

## Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Mgrig rulu:Tduwa su muda elug Shentaw 122 syeyn(elug Nancing), kndadax dgiyaq Cutung mtmay Wufung, mnuda elug bling do kika ini bsiyaq do kika dhuq alang Blangaw da.

Ppanun basu: Tduwa peapa basu Sincu 1039 ni 3039 musa Wufung, dhuq  Blangaw do tucing basu da!

## Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Atayal.

## [[Djiyun]] kari(使用語言)
Kari Atayal ni Tlu.

## Pnaah alang(部落由來)
Mnrmuxan nihung siida, kmciyux Tanah Tunux ka seejiq Scyaru, tnhjil kska yayung Matara, bukuy do asi nniqan ruwan dgiyaq ka Kisacu Nihung, ini bi sleexan kmlawa, kika dsun kana seejiq alang miyah breenux ka bukuy alang, dhuq ssiyaw  sapah nniqan kisacu Blangaw hiya, pnhyugan kingal alang, kika tmhangan dha Blangaw.       

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Blebun

= Blebun/ Blbun/ Blbul(香蕉) =
Egu riyung skmalu hei ta ka blebun nii, kiya kuxul riyung ppqun ani iima. Anu egu kesun daha ka sansusenwe na.

　Ita Seediq peni na, rbegun daha qsiya kingal rabi ka beras dhekuy han, pgdengun qsiya beras dhequy ge, pgmaxun daha hei blebun ka beras dhekuy nii. Blequn smetun ka waso na plbuun daha ppuqun, nii kika lbuun daha bera dhekuy blebun. Hngedun daha bobo ribo paru ka kulu, mhada hnpure ge , nii kesun ta ita Seediq ka “emun”.

　　Rudan ta ita Seediq ge, smeelaq camac de, ssapo daha waso blebun ka bobo truma ka snliqan na hei camac, ririh so gnaalu nniqan ta bobo dheran duri.
縮圖|File:Musa-sp3.1.jpg
　　Niqan dungan, netun so ini pphepah ma ini heru ka pusu qhuni na de, paqun daha pusu na ma htiyun nanaq hiya, ririh so pkmalu so gntuwan ddheran.
Blhuy

= Blhuy（枕頭山1部落） =
Gaga mniq Tawyuensu Fusingcyu ka alang Blhuy.

97 sapah ka kneegu na sapah, 285 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 2% niqan 7 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 98% niqan 278 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal0.7%, Amis1.1%, Paiwan0.4%, Bunun0.4%.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Bnbung Seejiq

= Bnbung Seejiq =
Nkari pnyahan pusu rudan Seejiq o saw nii“Bnbung”,“Sbiyaw, 
mnniq kska dgiyaq ka kingal paru bi qhuni.Hnigan qhuni nii ga, dmka o mtna 
qhuni, dmka o mntna btunux.Saw kingal nanaq qtaan.Niqan kingal jiyax,sriyu 
paah kska qhuni hiya ka utux kingal snaw ni kingal qrijil,maa seejiq ni 
mstrung da.Ptucing laqi ni mrana paah hika hiyi ta seejiq bitaq sayang.Saw nii 
ka pnyahan pusu rudan ta”msa ka nkari rudan ta sbiyaw.
rmngaw ka duma seejiq uri,“prajing bi smnalu karac ni dxgal siida, 
niqan kingal snaw ni qrijil ka utux sun, paah baraw ni miyah mtucing kska 
dgiyaq paru. Niqan ka ksun paru bi btunux babaw na, kiya ni mtgdha ka 
btunux nii da.Isil o mbabaw dxgal, isil o maa malu bi kingal sapah bukung. 
Dha utux nii  o mniq kska sapah bukung ka dhiya ni thnganan dha 
Bnbung(kiya ka dxgal pusu rudan~Pusu Qhuni ni Pusu Btunux sun dha uri.) 
kiya ni mrana paah hini ka ita Seejiq da”msa.
“Pusu Qhuni”nii o ga mniq lalih qsiya yayung Glu, dxgal alang 
Tmunan klwaan Bsuring. 

Paah babaw gsilung o empusal mspac kbkuy maxal 
spac  (28,14) mitur ka knpbaraw na. Btunux utux nanaq ka knbragan na o 
kingal kbkuy mitur.Knlbangan na o mataru kmxalan mitur.Mtna saw bbaraw 
bi kingal hnigan btunux bhgay.Mntucing paah karac baraw ni tgqi tunux 
dgiyaq baraw dowras. Sgnaah brah ni baang qmita o mtumun ni bhgay bi 
qtaan ka hnigan na. Sgnaah nklaan hidaw qmita o lmutuc dgiyaq ni gaga maa 
rnaaw.Quri gqiyan hidaw o dowras ka kiya. Wana bukuy na ni baang guri iril 
o kika msbnux ni rnaaw paru.Gaga hiya ka paru bi lhngaw mtduwa tqiyan 
rima hiyi seejiq, kiyig lhngaw hiya o mtduwa tqiyan maxal srangi hiyi. 

Kiya ni mnsuwil mhurah mtucing paah babaw lhngaw ka btunux, uxay 
ka malu niqan.yuyuq na babaw o gaga hraan qhuni ni spriq. Kiyig lhbun 
lhngaw hiya o gaga pniqan jyujika ni malu patas Utux Baraw, pnowsa 
dsingxu ni seejiq smnegul seuxal.
Yasa pusu pnyahan rudan Seejiq ka Bnbung nii ni hnciyan dha 
tmngahan. Gaya seejiq o spruun ta bi kana ka utux rdrudan ta. Sapah 
utux rdrudan ka nii ni tnhangan dha msa“Pusu Btunux”ni  “Pusu 
Qhuni”. Spruun dha qmita ni nglan dha utux qmita. Ini tduwa rngagan 
naqih kari ni ana manu smeliq rmngaw. Asi ka mgmlux lmnglung , 
smparu, cseisug ni sbliqan qmita. Lhngaw utux rudan nii o ini tduwa 
cyuan. 

Nasi cyuun ni uxay kiya o smliq rmngaw do smisug ni piyah paru 
bgihur,quyux ni bruwa.  Uxay kiya o pknarux ni ana manu pqraqil ka 
saang utux rudan, musa maduk hiya ka seejiq o ida saw nii uri.
Sayang do ini bhangi ka saw nii da, klmukan ka qmita btunux nii o 
“Btunux Bhgay”,“Btunux Kuwang-Ing”,“Btunux Mutan”sun 
dha tnhangan.“Bnbung”,“Pusu Btunux”“Pusu Qhuni”ksun ta 
tmhangan ka ita.“Pusu Qhuni”nii o pusu pnyahan rudan ta,kika nkari 
paah rdrudan ta sbiyaw.
Bngwan

= Bngwan（圓山部落） =
Gaga mniq Yilan Tatungsyang ka alang Bngwan.

5 sapah ka kneegu na sapah,  22 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 86% niqan  19 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 14% niqan   3 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal77%, Amis9%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Bidhya Devi Bhandari

thumb|Vidhya Bhandari2(比迪婭·戴維·班達里)|alt=Rt. Hon. President Bidya Devi Bhandari.jpg

= Bidhya Devi Bhandari(比迪婭·戴維·班達里) =
Mntucing hngkawas 1961 idas 6 jiyax 19 ka Bidhya Devi Bhandari ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Nepal ta sayang o kiya ka Bidhya Devi Bhandari, pnaah hngkawas 2015 idas 10 jiyax 29 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Bnuhun nSeediq

= Bnuhun nSeediq =
Kari pnyahan pusu rudan ta ita Seediq ge “Bnuhun” kesun daha. Cbeyo bale, mneniq cceka dgiyaq ka kingal qhuni paru riyung, hnyegan qhuni kiya we, mgqhuni ka icin na ma, mgbtunux ka icin na, so hari kingal naq qtaan. Niqan kingal ali, psperuq pusu qhuni hiya ka kingal laqi rseno ma kingal laqi mqedin, paru de msterung ka dheya daha nii. Tuting ka laqi daha de, mrana kndalax ciida ka ita Seediq ma betaq saya. So nii ka kari pnsltudan rudan ta.
Niqan ka kari daha so nii duri,“bnrahan ba smmalu ka karac ma dheran nii ciida, niqan ka kingal utux rseno daka kingal utux mqedin, peeyah karac baro meyah mtuting cceka dgiyaq paru bobo dheran hini, niqan kingal btunux paru ka bobo dgiyaq kiya. Kiya, mtgdaha mceka ka btunux kiya, icin na ge mtlangan bobo dheran, icin na ge sapah thulang. Daha utux nii we meniq cceka sapah thulang ka dheya ma, tnyanun daha mesa Bnuhun, kiya ka pnspreqan pusu ta ba rudan. Pusu Qhuni ma Pusu Btunux kesun daha duri. Mrana ta kndalax ciida ka ita Seediq di”mesa.
“Pusu Qhuni”nii we, ga meniq pusu yayung kesun daha Gelu saya, dheran alang Tmunan Tlwaun Bsuring ka saya di, Peeyah bobo rcilung ge mpusan mmsepac kbekuy maxal sepac (2,814) meta ka knbrawan snpegan na dgiyaq kiya. Meniq ka Btunux Utux （sapah thuang）kiya ge maha kingal kbekuy meta ka snpegan knbrawan na, knlbangan na ge maha mmteru kmxalan meta. So bale ka kingal btunux qrari mbhege ga asi tgeqi cenga dgiyaq. Speeyah berah ma baang na qmita we, mtumun ma mbhege ka hnyegan na, speeyah hreyan hido qmita de, ga mllutuc dgiyaq mmaku paru. Quri gqiyan hido we kdere paru ka kiya, wano bukuy na ma baang na quri irin ka mmaku paru so msbale. Niqan lhengo paru ka pusu na, maha baka tqiyan rima seediq, kssiyo lhengo we maha baka tqiyan maxal sngari hei seediq. Ani si ini slhelah mhurah ma mtuting bilaq btunux ka lhengo truma, uxe kesun malu ba nniqan. Ga hreyan qhuni ma speriq ka ludux na baro, ga sqeya jyuzika daka patis Utux Baro ka so pusu na, pnsaan singhu daka seediq mnosa smnegul hii cuuxan mesa kari daha.
Ado pusu bale pnyahan rudan ta ita Seediq ka Bnuhun nii ma, hntiyan daha tmngayan. Gaya ta ita Seediq we, spruun ta ba qmita ka utux rudan ta. Sapah utux rudan ta ka nii ma, tnyanan daha mesa“Pusu Btunux”ma “Pusu Qhuni”, spruun daha qmita ma naglan daha utux qmita. Ini mhemuc rmengo kari naqah ma kanna kari smeeliq rmengo, asi ka mlmelux lmngelung , smparu, mseesu ma sbleqan qmita. Lhengo utux rudan nii we ini mhmeti tmiyu, netun stiyu, uxe de smeeliq rmengo, smiicu ma sbgihur paru, qmuyux ma mbruwa denu. Uxe kiya de pknarux ta ma mooda ta pqraqil knseengan Utux, so nii ka seediq mosa phuling hiya duri.
Saya de ini bhangi ka so nii di, Plmukan ka qmita btunux nii we “Btunux Bhege”,“Btunux Kuwan-In”,“Btunux Mutan”kesun daha tmngayan .“Bnuhun”,“Pusu Btunux”“Pusu Qhuni”mesa ta tmngayan ka ita Seediq.“Pusu Qhuni”nii ge pusu pnyahan rudan ta, so nii ka kari pnsltudan rudan ta cbeyo.
Borut Pahor

thumb|Borut Pahor 2010(博魯特·巴荷)|alt=Borut Pahor 2010.jpg

= Borut Pahor(博魯特·巴荷) =
Mntucing hngkawas 1963 idas 11 jiyax 2 ka Borut Pahor ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Slovenia ta sayang o kiya ka Borut Pahor, pnaah hngkawas 2012 idas 12 jiyax 22 pnrajing kmlawa klwaan.

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Bounnhang Vorachith

thumb|Bounnhang Vorachith 2016 (cropped)|alt=Bounnhang Vorachith 2016 (cropped).jpg

= Bounnhang Vorachith =
Mntucing hngkawas 1938 idas 8 jiyax 15 ka Bounnhang Vorachith ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Laos ta sayang o kiya ka Bounnhang Vorachith, pnaah hngkawas 2016 idas 1 jiyax 22 pnrajing kmlawa klwaan.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
 
* List of current heads of state and government
Bowyak

thumb|Bowyak (山豬)
Bowyak Kska kndsan Truku o bowyak ka pusu bi pyahan uqan samat uri,Kbiyax hiyi ni kdakil laqi. 

Dsnaw truku o asi ka mkla tmsamat kana, bowyak ka paru, mrana bi uqan, malu bi gigan skuwan, ana bsiyaq ini qnaqih, shiya bi puyan bgu, sdama uqan laqi ni kuyuh 

Asaw bowyak dsnaw truku o dmuuy kana knkla dha biyax dha, dhiya kana dgiyaq, duma na o dmutul huling maduk bitaq niqan hana miyah sapah, duma na o musa qmlubung kingal iyax sngayan hana miyah sapah, asi ka malu spi kika saan dha qmita ka klubung dha da, 

Malu utux dha o tbbikit mapa, naqih utux na o wawa bilaq ngalun na, ana hmuya ini bi tduwa ksun iis, msaang utux aji embgay hici da. 

Asaw bowyak mangal luqih bitaq qmada knudus, manu ka shaya dha asaw qniqan uqun sapah asaw dqras, ini kla mangal bowyak ka snaw o uxay snaw truku, aji empdhuq mudus ni spruun mita seejiq, risaw o ungat uuwa smkuxul, ungat rimu na payi ni baki aji lngug snaw. 

Manu kiya o, kndsan truku pusu balay ka bowyak, pgkla drumut snaw ni rmun dha, mbbiyax kana ka laqi niqan uqun.

## 參考文獻
* 藍月梅. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Bnuhur Sediq

= Bnuhur Sediq =
:Nkari pnyahana pusu rudan Sejiq u sun dha“Bnnuhur”,“cbiyaw
bay,mnniq cka dwiyaq ka kingal deyhing bay qhuni.hnyuwan qhuni nii 
u,cmka u mtna qhuni,cmka u mtna btunux.Saw kingal nanaq qtaan.Niqan 
kingal diyax,criyu kndadah kcka qhuni hiya ka utux kingal snaw mi kingal 
qridil,kiya sediq ni mstrung da.Ptuting laqi mi mrana piyah hiyaka hiyi ta 
sediq dhaq sayang.Saw nii ka pnyahan pusu rudan ta”emca ka nkari rudan 
ta cbiyaw.
:Mnrngaw ka duma sediq uri,“prading bay smnalu karac ni dxgal ciida, 
niqan kingal snaw mi qridil ka utux sun, kndadah baraw mi miyah mtuting 
kcka dwiyaq deyhing. Niqan ka sun deyhing bay btunux, babaw na. Kiya 
mi mtdha ka btunux nii da.icil u kiya mlangan babaw dxral, icil u kiya hay 
malu  bay kingal sapah bukun.dha utux nii u mniq kcka sapah bukun ka 
dhiya mi thnganan dha Bnahur(kiya ka dxral pusu rudan~Pusu qhuni mi 
Pusu btunux sun dha uri.) kiya mi mrana kndah hini ka ita Sediq da”emca.
“Pusu qhuni”nii u way mniq dalih qsiya yayung elu dxral alang 
Tmunan klwaan Bsuring. kndah babaw ucilung u 28,14 mitur ka knbbaraw 
na. Btunux utux nanaq ka knbrawan na u kingal kbkuy mitur.Knlbangan 
na u maturu kmxalan mitur.Mtna saw bbaraw bay kingal hnyuwan btunux 
bhuway.Mntuting kndah karac babaw mi mqi  tunux dwiyaq babaw 
dowras.kndadah brah mi siyaw qmita u mtumun mi bhuway bay qtaan ka 
hnyuwan na. skdadah nklaan hidaw qmita u lmutuc dwiyaq mi way mniq 
rnaaw.quri ryaxan hidaw u dowras ka kiya. Wana bukuy na mi siyaw quri 
iril u kika msbrnux mi bling beyhing.way hiya ka beyhing bay lhngaw 
malu tqiyan rima hiyi sediq, kingal lhngaw kla hay malu tqiyan maxal 
sngari hiyi. Kiya mi emcuun mhurah mtuting kndah babaw lhngan ka utux, 
uxay ka malu niqan. babaw na way hraan qhuni mi spriq. Kiya lhbun 
lhngaw hiya u way pniqan jyujika ni malu bay patas Utux Baraw, pnuwsa 
dsingpu mi sejiq smnul cuxal.
:Yabay pusu pnyahan rudan Seejiq ka Bnahur nii mi hndiyan dha 
tmhangan. waya sejiq u spruun ta bay kana ka utux rdrudan ta. Sapah utux 
rdrudan ka nii mi tnhangan dha emca“Pusu btunux”mi “Pusu qhuni”. 
spruun dha qmita ni nglan dha utux qmita. naqah rngagan naqah kari mi 
ana manu smeliq rmngaw. asi ka mmlux lmnglung , smparu, tsicu mi 
sbliqan qmita. lhngaw utux rudan nii u ini naqah cyahuan. nasi cyahun mi 
uxay kiya u smliq rmngaw do smicu mi piyah bayhing bwihur,quyux mi 
bruwa. uxay kiya u pknarux mi puda ana manu pqraqil ka saang utux 
rudan, musa maduk hiya ka sediq u ida saw kiya uri.
Sayang dow ini bhangi ka saw nii da, klmukan ka qmita btunux nii u 
“btunux bhuway”,“btunux  puwayang”,“btunux mutan”sun dha 
tmhangan.“bnbung”,“Pusu btunux”“Pusu qhuni”sun ta tmhangan ka 
ita.“Pusu qhuni”nii u pusu pnyahan rudan ta,kika nkari kndah rdrudan ta 
cbiyaw.
Bobowci

= Bobowci(崎) =
“c” nii ga sttu ksun dha, hini o Ayran tayti ida kingal nanaq qtaan. Mmowsa ni mmiyah duri o mkksa “c” hini siida ka sejiqun alang Ayran ga, ida niqan kngal nanaq qnita dha ni lnglungan dha uri. Ungac Crayswey siida ka dlealang o asi ka bbulun ka qsiya, kiya ni bubul qsiya o ida qpahun sejiqun dealang Ayran tayti ka nii. Ada ka dhiyaq ni naqih ddaun bubul qsiya ka elug“c” ksun, miyah snaw hini na dqrijil o mabang mkrbuk bi kndusan dha, kiya ni drisaw hini ga ini dha hari kxuli miyah. Kiya ni bubul qsiya siida asi ka ddaun elug sttu o bqanan dha “Bobowci” ka hangan na da.
Bowyak Utux

thumb|Bowyak Utux (神豬)

Niqan kingal seejiq , hangan na o Bayan. Yasa ini kla maduk ka hiya do phlisan dha ni syaxan dha. Niqan kingal jiyax,mseupu seejiq malah tahut ka Bayan nii. Kiya ni asi tai ungat qtaan ka Bayan . Mskluwi bi kana ka seejiq tnhiyan na hiya. Kla balay bi wada qrapun utux ka Bayan nii da. Dhuq alang utux siida ka Bayan do dsun dha maduk bbuyu.Nii qmburang bowyak utux ka deutux siida, dmhaw nanak qmita ka Bayan, hbaraw bi ka qmburang, wada kana ka biyax dha ni wada hmrinas ka jiyax uri da. Kiya ni ungat ana kingal ka nangal dha. Wada bi ka Bayan binaw, asi na qgupi baga kana ka bowyak utux. Pnais bi htngay ka towkan napa na. Mgmlux ini keisug ka Bayan nii. Kla su ha qpatur bkiluh ka bowyak utux nii. Paah siida tndhuun bi qmita deutux ka Bayan dni hadun dha alang na nanak. Mqaras bi smtrung hyaan ka kana seejiq alang ni nklwiun dha bi qmita ka Bayan nii da. 

## 參考文獻
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Brayaw

= Brayo/ Brayaw/ Brayaw(姑婆芋) =
Brayaw nii u mhru quri ttayu mi tsasaw, wamil na mu mkksa mi ini biyaw mrana, qqbhni smkuxul mkan hiyi na mi dsun na pprhak icil ka rhak na duwan, pusu na qthur mi mtumun hari, paru mi mniq dudux pusu ka wasaw na, niqan mqalux urac ka brah wasaw na, mbanah mi mtumun ka hiyi na.

　　Niqan doku kana ka hiyi brayaw, kika qmuru mi biyuq na u niqan doku uri, pkrak bawa mi pnarux doriq, qnuqu mkan ka sediq u mtalux kana ka hiyi dha, duma phuqil sediq uri,kiya ni wasaw na u ngalan qqiya lbuwan wawa mi psaan dha qsiya mi ubung sediq cbiyaw.

　　Ana nanaq niqan doku ka brayaw, tduwa pkmalu hiyi sediq uri,stmaqan ka wasaw na u tduwa pkmalu qnyutan kuwi mi qnyutan quyu, stmaqan ka wamil na, rcuhan qnyutan dkiya, waru mi uyah u, tduwan mrih ka embba hiyi sediq.
thumb|File:Alocasia odora1.jpg(姑婆芋)-Brayaw
　　Tasul, phpah mi hiyi brayaw u kuxul bay uqun boyak, uraqan, rudux lmiqu mi qqbhni...dnii, ini dha uqi ka wamil qmuru na.
Bsiyo

= Bsiyo/ Bsiyaw/ Bsiyaw(月桃) =
Waso na bsiyo bbaro so hari qumi hnyegan na, sduduy puting qmuru ka phepah na. Waso ma phepah na bsiyo nii ge, uuqun na duma kui plale duri.
thumb|File:Alpinia zerumbet2CaryCass.jpg(Phpah bsiyo)
　　Netun ta mangal waso na bsiyo ita Seediq ge, pllayun daha hngedun hayan, ririh so mhenuk hari waso na dhenu. Kiya ngalun daha lmabu hlama butun ma hei camac.

　　Netun mosa lmiqu ka rudan ma skadi negul ge, mangal btunux ma qhuni sbetun na qmuru bsiyo dehuk temaq ma, phdagun na dungal. Ado mknedux riyung ka rehak na ma uka knkelun psetuq duri, kiya malu riyung slmeun negul.

　　Rhequn rehak na, niqan so hari kadi bhege seedan toma qmuru, kiya ngalun laqi slmeun daha sdoduy baga ma sllugan nduyung.
Btakan qoran

= Btakan qoran (麻竹) =
thumb|File:Dendrocalamus latiflorus - Shinjuku Gyo-en Greenhouse - Tokyo, Japan - DSC05729.jpg
Btakan qoran nii ge, mthiti hari klaun ita Seediq mesa kari rudan. Rmabang qnthuran ma qndisan na btakan qoran nii daka btakan bale, puqun ka lexi na ma, dngeun ma qmasun daha duri.

Lekuh bbulan qsiya rudan ta cbeyo ka btakan qoran nii, sbruxun daha ma teru kulo ka btakan na, niqan naq sepac kulo duri. Smburux ciida we, pniqun quwaq icil ma pniqun kulo plabu na ka tgiicil ma, dngeun hayan. Mdengu dige peeyah quwaq na meruq plabu kulo na, krngiyun ka puting na ma, seegul wahu ppheyan ahing. 

Ani naq mndengu ka btakan qoran nii we chedin hari saapa, kika mqedil du we, daha kulo ma teru kulo bbulan daha qsiya ka dheya, asi ka rseno mheyan bbulan sepac kulo. Ado uka liwas ka cbeyo, spheyan dehuk sapah ka qsiya de, asi phyegi siyo hprayan, stkuhun hmeruy ribo ma sepih de pure ido ma so smsama. 

Ngalun daha eruc kadu rodux duri ka btakan qoran nii, ssalu daha hako dhequ ddaan seediq duri. Hndure hari ka slabu daha cmaki ka waso na duri.
Btraw

= Betun/ Btraw/ Btraw (毛果柃木) =
Alaw mkray mi malu srbiyan ka pusu qhuni btraw, kiya kuxul ngalan durang sediq musa lmiqu, paqan dha ka pusu niya han, kiya daan dha smawas ka cida na da, sqriyan dha　mhungun hari ka icil na, kiya kmali bling mi saan dha pttu hiya ka uruc na, kiya smalu snbalay wasil ka dhiya, kmali bling mi saan dha mku cka bling ka qtinuh, kiya bbilan dha ka bhniq bnkiyan dha wasil, psaan dha baraw qtinuh hiya, babaw na u bungun dha wasaw da, muda hiya ka ccamac da u muda tdiyan hiya da, sdurang dha pada mi boyak mi rqnux...dnii.

　　Skicu dha daan kmatay mi dmurus ccamac ka durang kiya, ini dhok kingal sngayan da u kiya saan dha mita ka durang dha da, mhdu smalu durang ka sediq da u, spuhan dha sa“ana su nanaq kndadax hraan hidaw mi ana su nanaq kndadax uqiyang hidaw, qulung bey uda qmqah hini.”so nii mrabu lmawa Utux ka dhiya, iyux pcmiyah muda tdiyan durang dha hiya ka ccamac.
Brqni

= Brqni(野胡桃) =
Wana klwaan Taywan niqan ka brqni nii, msadu wasaw qhuni nii u mhru ckcka mi llbu hari knbrawan dwiyaq, karac krpuxan mi misan u mhiyi, msadu ka wasaw na u kiya mhhur da, karac srnabaw mi rbawan u kiya mtasul, mphpah mi mhiyi da u, malu bey sknxan mi skmalu bey hiyi uqun ka hiyi na .

　　Uxay ou bay ka hiyi brqni nii, sburaw ka rhiq hiyi na ciida da , sngkkingal mhhur dxral ka hiyi na da, kiya saan lmamu sediq mi ccamac da. alaw mkray ka hiyi na, sediq u saan dha muduh truma rqda tnhuwan dha, kiya mhada da u mangal ttingan mi ttingun dha han, kiya qqurung dha mangal mi uqun dha ka hiyi na da; so bbrihuc, rprapic, ppada,　bboyak, mmiric, rrungay….dnii, asi qiyuc mi mangal ttingun dha tmuting mi qmeyruq mkan hiyi na ka dhiya da.

　　Rhuq na u brqni nii u smluun qqiya sapah, ngalan dha qhuni thuun dha uri, kiya ka cida wasaw, rhiq hiyi mi rhiq qhuni na, smluun dha rakaw mqalux.
Brisan

Sbiyaw mniq ska dgiyaq ka rudan Truku hlmaun dha hlama blbul ka brisan nii, ini kdka hlama blbul snalu masu suyang bi uqun. Kiya ka kiya ni sayang do pusu bi piyahan pila pkrana bi kndsan seejiq dxgal Kingmung ka sinaw snalu brisan, niqan bi hangan kana mtqir klwaan, mkray bi briganuri ni mnihur bi mahun. Ini kla mimah ka seejiq o ana kingal bi pratu mahan bilaq do o mtakur ka seejiq mnimah na da. Truku ka mniq dgiya siida o phmaun dha llingay sapah ni qmpahan. kingal hngkawas o pxal bi kmtuy, mhada do ssaun dha kmtuy ni pswilun dha sbsuk rpun sbghuran pdngu,asi ka tknun ni buwax na do hlmaun hlama blbul,ida suyang bi knux na sbbrisan balay. Mdka bi hlama blbul masu suyang bi knux na ni malu bi uqun uri. 

## 參考文獻
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Bukai

= Bukai（武界部落） =
Gaga mniq Nantowseyn Jnaysyang ka alang Bukai.

250 sapah ka kneegu na sapah, 1,057 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 1,012 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan  45 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun 91%, Tayal 2%, Amis 1%, Seejiq/Seediq/Seejiq/Seejiq/Sediq 1%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Mniq nyusan Nato o Tg2 egu ka seejiq alang Bukai tg1 paru o alang Rwona(羅娜).

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Nanto nsgan Jnay alnag Fac(法治).

## Gasuc nniqan(範圍)
Alang hraan hidaw hiya o sslian qsiya Bukai, gqiyan hidaw hiya o kssiyaw keelug qhuni Bukai, nniqan yayung mdudul kiya, niqan ciway saph pyasan ka ruwan alang hiya. 

## Lnglingay tiri(地理環境)
Pusu mniq ssiyaw yayaung ka dxgal alang nii, kana knjisan dgiyaq nii o 800mm.

## Pkkla patas ppanun(交通資訊)
Mgrig rulu:

Taypey>Elug klwaan tg3> Cungto Cyawriyotaw>Elug127>Taycung Nanto kbiyax rulu elug>Ciyawriyotaw Cawtung63Ciya>To 2> Elug Cungcng>Elug Ciyawkwang>Elug Yufu>To8>Elug yuping>Tay14>Elug Nanhwan>Elug Nanan>Elug Cungcgn>To71>Dhuq.

## Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Bunun.

## [[Djiyun]] kari(使用語言)
Kari Bunun ni Tlu.

## Pnaah alang(部落由來)
Nniqan daya dgiyaq Cwocetasan ka seejiq alang Bukai seuxal,  daya hraan hidaw stroganoff kika yayung Kacesi ni yuyung mdudul, kana niqan tru alang, saw alang Kukus, Panapara, Pirawu. Yasa mniq alang  Bukai o pntaqan bgurah dxgal snluan dha elug qluli qsiya muda qsiya qpahan ni qmpahan slaq ka seejiq nihung, yasa musa keegu ka angal dha pnegalan dha, kika mniq saw hngkawas 15 do mdudul tnhjil alang breenux da, asi dhuq hngkawas 18 do mnhdu thjil alang breenux kana da. 

Tmhangan seejiq nihung o Bukai, dungus na o 「以武犯界」, yasa naqih bi bhangan ka hangan nii ni dhuq saw bukuy Kwanfu o priyux hangan saw alang Fac dungan, paru bi ka dxgal Wanfung ni Cungcgn sbiyaw han. 

Mniq kari Bunun o, pusu hangan alang dha o Bukai, dungus na o muru saw hnang, tnhjil alang breenux ka seejiq Se seuxal o, qtaan saw babaw ssiyaw yayung, ana inu nniqan saw buga hngak kndadax truma hagay miyah babaw qsiya, kika niqan hnang boo-boo sa, kika dungus bi tmhangan dha nii o 「Nniqan saw hnang buga qhjing sa」.

## Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pkkla patas alang nsgan Jnaysyang qmpah sapah klwaan: 

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Buklavu

= Buklavu（布谷拉夫部落） =
Gaga mniq Taytung Yeynpingsyang ka alang Buklavu.

225 sapah ka kneegu na sapah, 716 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 96% niqan 689 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 4% niqan  27 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Bunun89%, Paiwan3%, Amis1%, ni rahuq na o2%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Bukung Siyatu

= Bukung Siyatu(西雅圖酋長) =
thumb|File:Chief seattle.jpg-Bukung Siyatu(西雅圖酋長)。Pnngalan kari ni u, nngalan dha pneyyah Bukung Siyatu ni pa, kiya ka Knkwasan 1854 brah prngawan na kari.  Klwanan Amirika yuxun mpkrana llaban dxral quri nniqan uqiyan hidaw tudaya, kiya balay mnduwa briyun ka dxral quri mniq nniqa alang Intian. Kiya ka bukuy niya daw, Sokowamisi Bukung alang siyatu ni pa htiyaan na sediq babaw dxral kndadax lnglungan ka kingal paru bay tmnsa na kari, smrnu alang Intian. Dxral mi kana knudus u niqan bay pnluban, pnrngawan dha kingal bntasan ka ni.   

Uxay saw kingal tmnsa mndungus bay pkla pnngalan kari bntasan patas, kiya ka kiya mi, bukuy daw smnalu dha patas u ou bay kluwan, yasa smnalu dha patas ni snruwan na muhi driq u ini pntna.  Ou mi tikuh ka ndaan, nduwa ka niqan duma iyax knsthyaqan niqan duma qnuqu.      

Ana saw hmuya u, sntama saw niyi miyah psrkiyun sediq babaw dxral mpbrinah qmita dxral niyi, dmanga kana knudus. Bqanun na mttuku kndusan ka babaw dxral.            

## Pnyahan pnatas(參考資料)
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%A5%BF%E9%9B%85%E5%9B%BE%E9%85%8B%E9%95%BF(參考自中文維基百科)。

翻譯人:廖蓮花，提供日期 2020.10.16。
Bujar Nishani

thumb|Bujar Nishani at meeting with Michael Spindelegger(布亞爾·尼沙尼), kngkawas 2012|alt=
= Bujar Nishani(布亞爾·尼沙尼) =
Mntucing hngkawas 1966 idas 9 jiyax 29 ka Bujar Nishani ga, empklaw ka hiya.

Bukung klwaan Albania ta sayang o kiya ka Bujar Nishani, pnaah hngkawas 2012 idas 7 jiyax 24 pnrajing kmlawa klwaan.

Puyaar.Hwa-yiko.Nisani (Bujar Faik Nishani) (knkawas 1966 idas 9 ali 29-Ngayan tntingan we Mehmeti), knkawas 2012 idas 7 de prading mg[1]congtong nArpaniya, ma, ado ka mgcongtong, ma, wada na lixun ka mincu-tang-yen, yiyen ma mgnecun-pucang. Nisani nii we, wada mangal 73 ckceka na 140. 

## Pnyasan ma kndusan
Nisani nii we mntuting Tras nArpaniya. Knkawas 1988, malix muuyas Kanpeto cyungsu-tase, ma, berah na knkawas na 1996 ma sbukuy na we, mnosa slluhe Mekwo sun-antong-niaw, Tokosas-co ma Karihuniya. Dungan we, knkawas 2004 malix muuyas Tilana-tase hwari-si. 

## Cung-cu
### Dungus spatis : Peheyu congtong ka Aarbaniyia knkawas 2012
Knkawas 1991, mosa tuumal Aarbaniyia mincu-tang ka Nisani, bobo mrqeraq ka Kong-cang cuyi de, mosa waycyaw-kwanyen tgbaro ba kwohwang-pu, ma, bobo na de mosa waycyaw-pu seediq pqlahang nPeye. Knkawas 1996 kbberih meyah mgkwohwang-pu kwanyen. 

Knkawas 1997, wada ini baka meeyah mingcu-tang, wada uka qpahun na di, kika mosa qmeepah Oco-Tasiyang cyunsu-cusi na hwe-congfu cucu. Knkawas 2001, wada mangal Tilana-fenpu congsuci, knkawas 2004, wada mangal Tilana yiwhe yiyen. 

Knkawas 2005, wada na ini baka ka ancen-pucang Tosuka mpheyu sotu tg34 psgeegan, kika heya ka dmudul ancen-yihwe weyenhwe. Knkawas 2007 idas 3, wada phyegun na congri Perisa ma, heya ka necung-pucang, bobo na mndaha mbeyax de, ma, heya ka psaun na ngayan suhwa-pucang. Knkawas 2011 de, heya ka smriyux Ruarcimu.Pasa musa mgnecung-pucang. 

Knkawas 2012 idas 6 ali 12, mangal pnhyegan cong-tong de, wada na lixan ka necung-pucang di.

## Papak

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* List of current heads of state and government
Btug

Btug o kingal qngqaya djiyun qmpah dxgal Truku sbiyaw, btug nii o snalu dha rqling djima, dhngulun dha ka isilmdka yayu mkan balay. Kmtuy masu ka Truku sbiyaw o asi ka dmuuy btug, kika mrana ngalun dha ka masu ngalun dha hkawas duri, ini tduwa dmuuy snalu xiluy ka qngqay kmtuy masu, yasa aji mha malu nangal masu ka hkawas da msa ka rudan. 

## 參考文獻
* 金清山. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Buner

= Buner（宜昌部落） =

Gaga mniq Hwareyseyn Ciansyang ka alang Buner.

1,710 sapah ka kneegu na sapah, 4,775 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 24% niqan 1,133 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 76% niqan 3,642 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Amis 21%, Truku 1%, Bunun 1%.

## Pusu nniqan alang(部落特色)
Pusu nniqan Nans Amis ka alang  Buner.

## Nniqan alang(所在位置)
Nyusan Skanki nsgan Cian alang  Buner. 

## Gasuc nniqan(範圍)
Kssiyaw hari alang  Buner ni alang Nancang.

## Lnglingay tiri(地理環境)
Breenux.

## Pkkla patas ppanun(交通資訊)
Mgrig rulu:

Taypey>Kwotaw 3 haw>Elug Taypey 3cya(tunux bi elug Sngken)>elug wunsan>Syeyn 103>Syeyn 106>Peyyi kungru>Pinhaw kungru>Suhwa kungru>Elug Kwangfu>Elug Cyari>Elug cungyang>Elug heping >elug ccyang>Hwa 25>Cisyang 4cyey>Yicang 7cyey>Wunhwa 7cyey>Elug nancang>Dhuq.

## Sjiqan klgan nealang(部落所屬族群)
Kari Amis ni Tlu.

## [[Djiyun]] kari(使用語言)
Amis.

## Snhiyun cungcyaw(宗教信仰)
Pnrhulan Joro ni Teyeyncucyaw.

## Pnaah alang(部落由來)
Nniqan alang Natauran ka Nans Amis. Kika gasuc nniqan alang nii o, Buner, Nancang supu kingal alang, kika tmhangan dha hunac Buner ka seejiq Amis.   

## Pgkla patas rmigaw(旅遊觀光資訊)
Pusu bi pnhyugan:

◎Buner ciway sapah pyasan  03-8520209

Nuysan Skanki nsgan Cian alang Buner Buner 1Ciye tg45 

◎Buner kska sapah pyasan  03-8520803

Nuysan Skanki nsgan Cian alang Buner Buner 1Ciye tg41 

◎Saan qmita ana manu hnici qyqaya rdrudan sbiyaw seejiq Amis  03-8531468

[973] Nuysan Skanki nsgan Cian alang Nancang wunhwa 5 ciye tg43 

Mniq idas 10 hngkawas 2001 siida rnwahan ka pshyugan sapah nii, gaga ruwan nsgan Cian, nniqan snslian mbbiyax ni Sowangsor seuxal han, biqun nseejiq snkuan knklaan rudan sbiyaw(Gaya), Yisu, sangay, sslian ni mnuda ana manu quri saw kungyi uri.     

Pusu psaan qyqaya hnici rudan sbiyaw seejiq Amis ka ruwan, kika biqun ta kingal nniqan qyqaya hnici rudan sbiyaw nii,  rngagun ida ana manu mnuda ta rudan sbiyaw, pkkla ni knklaan, lntulan snluan baga uri.     

Tuki rawah rhngun ：Jiyax iyax sngayan 2 dhuq 7 8:00-17:00 ,  jiyax iyax sngayan 1 o sangay ki han.

Gipu：Ungac pila ni tduwa mrmux musa qmita (  twanti o nasi musa su ungac sangay jiyax asi ka dama pkla han )

(《悠遊原藝─台灣原住民世界中的博物館》2008，行政院原住民族委員會出版)

## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
B’bukeykay

= B’bukeykay（巴博凱凱部落） =
Gaga mniq Yilan Nanawsyang ka alang B’bukeykay.

93 sapah ka kneegu na sapah, 314 hiyi ka kana knhbragan na hiyi. Tnpusu seejiq o mangal 91% niqan 286 hiyi sp, rahuq na uxay tnpusu seejiq o mangal 9% niqan  28 hiyi koia. 

Kana ka kleegan seejiq ga, Tayal82%, Amis2%, Truku1%, Bunun2%, ni rahuq na o4%.
## Pnyahan pnatas(參考資料)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料